44. FINA LETERO
44. 最后一封信
Nun mi povas konfesi al vi, ke mi celis altan celon.
现在我可以向你承认，我瞄准的是一个很高的目标。
Verkante ĉi tiun rakontaron, mi iel deziris, ke ĝi estu kvazaŭ eta-eta esperanto-biblioteko, komenco de biblioteko.
在写这部故事集的时候，我多少是希望它能像一座极小极小的世界语图书馆，一座图书馆的开端。
Se ĉi tiu estas via unua libro en esperanto, la vorto "biblioteko" ne taŭgas, ĉar, kiel vi scias, biblioteko estas iom vasta libraro.
如果这是你的第一本世界语书，那么“图书馆”这个词就不太合适，因为正如你知道的，图书馆总得是个稍微大一点的藏书处。
Sed imagu, ke anstataŭ aĉeti ĉi tiun rakontaron sub formo de unu libro, vi povus aĉeti ĉiun rakonton aparte.
不过请你想象一下：不是把这本故事集当作一本书来买，而是每一篇故事都可以单独购买。
Imagu ankaŭ, ke ĉiu estus presita sur tre dika papero per grandegaj literoj.
再想象一下，每一篇都印在很厚很厚的纸上，而且用巨大无比的字母。
Tiam vi havus bibliotekon kun 43 libroj!
那样一来，你就会拥有一座有43本书的图书馆！
(Ĉu vi opinias, ke mi diras sensencaĵojn?
（你是不是觉得我在胡说八道？
Vi certe rimarkis, ke tio estas ĉe mi malnova kutimo, ho ve!
你肯定已经注意到了，对我来说，这可是个老毛病，唉！
Sed, bonvolu pardoni, mia tasko ankoraŭ ne estas tute plenumita, kaj mi devas iom daŭrigi.)
不过，请原谅，我的任务还没有完全完成，所以我还得再继续一点。）
Alia karakterizo de biblioteko estas, ke en tia libraro la pritraktitaj temoj estas tre diversaj.
图书馆的另一个特点，是在那样的藏书中，所涉及的主题是非常多样的。
Tiun principon, ke regu diverseco, mi provis obei en ĉi tiu rakontaro.
我在这部故事集里就努力遵守了这样一个原则：让多样性占主导地位。
Mia deziro estis, ke la tekstoj de ĉi tiu libro spegulu plej diferencajn aspektojn de la vivo.
我的愿望是，希望这本书里的文本能够反映出生活中最不同的种种面向。
Mi provis elekti temojn sufiĉe universalajn, por ke la legantoj komprenu ilin kaj interesiĝu pri ili, kiaj ajn iliaj deveno, medio kaj kulturo, sed ankaŭ sufiĉe lokaj, por ke ili havu ian realan, konkretan, bongustan etoson.
我努力选择那些足够普遍的主题，让读者无论出身、环境和文化如何，都能理解它们、对它们产生兴趣；同时这些主题又要足够地方化，好让它们带有某种真实的、具体的、耐人品味的气息。
Mia tasko, se paroli sincere, ne estis facila.
说实话，我的任务并不轻松。
Mi devis prizorgi, ke de rakonto al rakonto vi konstante progresu en la kompreno de la vortoj.
我得照顾到，从一篇故事到另一篇故事，你在对词汇的理解上能够不断进步。
Tiucele mi konstante devis kontroli, ĉu tiu aŭ alia vorto jam estis enkondukita, kiom da fojoj mi uzis ĝin, kaj okupiĝi pri aliaj redaktaj punktoj, kiujn oni ne atentas en normala verkado.
为此，我不得不不断检查某个词是否已经引入过，我已经用了它多少次，以及处理其他一些在正常写作中人们根本不会去注意的编辑细节。
Se, ekzemple, mi nun demandos vin, ĉu, viaopinie, mia rakontaro estas sufiĉe bona spegulo de la diverseco de homaj travivaĵoj aŭ ĉu vi ne trovas neakcepteble stulta la komparon de ĉi tiu verketo kun tuta biblioteko, vi suspektos, ĉu ne?, ke tiujn vortojn mi ne uzis nur pro tio, ke mia imago ŝance prezentis ilin al mi.
比如说，如果我现在问你：依你看来，我这部故事集是不是足够好地成了人类种种经历多样性的镜子；或者，你是不是觉得把这部小作品拿来和整座图书馆相比，是一种让人无法接受的愚蠢比喻——那么你会怀疑，是吧？——我使用这些词，并不只是因为我的想象碰巧把它们送到了我面前。
Kaj vi pravos.
而你会是对的。
Kiel vi prave suspektis, mi uzis ilin laŭplane.
正如你所正确怀疑的那样，我是按计划使用它们的。
La vortoj 'biblioteko' kaj 'spegulo' ankoraŭ ne aperis sufiĉe ofte por bone fiksiĝi en via memoro — mi pensas precipe pri neeŭropanoj, al kiuj longa vorto kiel 'biblioteko' povas aperi tro fremd-aspekta por facile memoriĝi — kaj mi ne sciis, en kiun rakonton ilin meti.
‘图书馆’和‘镜子’这两个词，之前出现的次数还不够多，不足以在你的记忆里很好地固定下来——我尤其想到那些非欧洲人，因为像‘biblioteko’这样长的词，对他们来说外形可能太陌生，不容易记住——而我又不知道该把它们放进哪一篇故事里。
Do jen ili estas, en ĉi tiu fina letero al vi.
所以，它们现在就出现在这里了，出现在这封写给你的最后一封信里。
Mi esperas, ke tiu devo uzi difinitajn vortojn kaj aperigi ilin laŭ difinita nombro da fojoj ne igis miajn rakontojn tro malnaturaj.
我希望，这种必须使用特定词汇并让它们按特定次数出现的义务，并没有使我的故事变得太不自然。
Sed, sincere, mi dubas, ĉu eblis sukcesi.
不过，说实在的，我怀疑这件事到底能不能成功。
Mi timas, ke mi celis tro altan celon.
我担心，我瞄准的目标太高了。
Eble vi vin demandas, kial vi aĉetis ĉi tiun libron, anstataŭ iri regule al klaso, sidi antaŭ nigra tabulo (aŭ, se via klaso estas tre moderna, antaŭ verda aŭ blanka tabulo), kaj krajone noti ĉiufoje en via kajero aŭ notlibro la novajn vortojn, kiujn la kursgvidanto notas sur la tabulo.
也许你在问自己，为什么你要买这本书，而不是定期去上课，坐在黑板前（或者，如果你的班级很现代，那就是坐在绿板或白板前），每次都用铅笔把课程带领者写在板上的新词记到你的练习本或笔记本里。
Eble ankaŭ vi opinias, ke vi progresus pli rapide kaj pli agrable en la lingvo, se vi simple abonus esperanto-revuon kaj ĝin legus regule, ĝis via abono estos finita.
也许你也认为，如果你只是订一份世界语杂志，然后定期去读，一直读到订阅结束，你在这门语言上的进步会更快，也更愉快。
(La ĉi-suprajn konsiderojn mi prezentis nur, ĉar mi ne sukcesis pli frue enmeti sufiĉe ofte la vortojn 'tabulo' kaj 'aboni').
（上面这些考虑，我之所以提出来，仅仅是因为我之前没能把‘tabulo’和‘aboni’这两个词插进去足够多次。）
Mi ne listigos ĉi tie ĉiujn eblajn metodojn progresi en lingvoscio.
我不打算在这里把一切可能提高语言能力的方法都列出来。
Se vi klopodos, vi trovos multajn, kaj povos elekti tiun, kiu plej plaĉas al vi.
只要你肯努力，你会找到很多方法，并且可以选出最适合你的一种。
Se do ĉion konsideri, estas verŝajne, ke vi ne estas tre kontenta pri ĉi tiu varo, kiun vi aĉetis ĉe via esperanta libroservo.
所以，综合来看，很可能你对自己在世界语书店买到的这个商品并不是特别满意。
Eble via ekonomia situacio pro tiu aĉeto malboniĝetis.
也许由于这次购买，你的经济状况还稍微差了一点。
Vi deziris amuziĝi legante, ne havigi al vi bazan vorthavaĵon.
你本来是想通过阅读来消遣，而不是给自己弄来一套基础词汇。
Ĉu valoris la penon ĉi-sistema vortlernado, vi vin demandas.
你在问自己，这种系统性的词汇学习到底值不值得费这番工夫。
Kaj mi reciproke min demandas, ĉu entute valoris la penon verki.
而我反过来也在问自己，写这本书本身到底值不值得费这番工夫。
Sincere, mi multe preferas paroli.
老实说，我更喜欢说话。
Mi ŝatus gastigi vin en restoracio, eble en unu el tiuj landoj, kie la homoj plu surhavas lokajn aŭ naciajn kostumojn.
我真想在一家餐馆里招待你，也许是在某个那些人们仍然穿着地方服装或民族服装的国家里。
Uzante forkon kaj tranĉilon ĉe bongusta manĝaĵo, ni plezure pritraktus ĉiaspecajn aferojn, kaj tio vastigus vian vortoscion.
我们一边用叉子和刀子吃着可口的饭菜，一边愉快地谈论各种各样的事情，而这会扩大你的词汇知识。
Aŭ, se vi preferas manĝi sen telero, sen forko, sen tranĉilo, aŭ kun telero sed nur per la manoj, kiel oni faras en multaj afrikaj kaj aziaj regionoj, al mi estus egale.
或者，如果你更喜欢不用盘子、不用叉子、不用刀子来吃，或者虽然有盘子却只用手吃，就像许多非洲和亚洲地区那样，对我来说也一样。
Ni trafus la saman rezulton.
我们会得到同样的结果。
Kune manĝi kreas aŭ favoras amikecon, kaj kune paroli ekzercas la parolantojn esprimi sin flue.
一起吃饭会创造友谊，或者有助于友谊，而一起交谈则训练说话的人流畅地表达自己。
Sed eble tuta manĝo, kun viando, legomoj, terpomoj, ne estas necesa.
不过，也许一整顿饭，连同肉、蔬菜、土豆，都不是必要的。
Pli simple ni povus sidi ĉe kafo aŭ teo en trinkeja angulo kaj longe diskuti pri tio aŭ tio ĉi.
更简单一点，我们可以坐在酒馆的一个角落里，就着咖啡或茶，长时间地谈论这个或那个问题。
Tiel vi lernus multajn vortojn.
这样你就会学到许多词。
Alia sistemo estus, ke mi feriu kun vi.
另一种办法就是，我跟你一起去度假。
Jes, longa vojaĝo dum la someraj ferioj, aŭ eble en aŭtuno — jes, pli bone en aŭtuno, ĉar estas malpli da turistoj tiuperiode — estus bonega okazo instrui al vi multajn novajn utilajn vortojn.
是的，在暑假期间来一场长途旅行，或者也许放在秋天——对，秋天更好，因为那个时期游客更少——会是教你许多新的、有用词汇的绝佳机会。
Per simpla ĉiutaga praktikado de la lingvo, ne nur en vagonaro aŭ ŝipo, sed ankaŭ en stacidomoj, se vagonare ni vojaĝus, aŭ en havenoj, se ŝipe, ni povus longe interŝanĝi ideojn kaj memorojn pri kutimoj kaj tradicioj, pri kuirarto, pri travivaĵoj, pri zorgoj kaj ĝojado, pri muziko kaj kantoj, pri muzeoj kaj kampoj, pri literaturo, politiko, amo ktp ktp.
通过日常而简单的语言实践，不只是在火车车厢里或轮船上，而且如果我们坐火车旅行，就还会在车站里；如果我们坐船，就还会在港口里——我们可以长时间交换关于习俗与传统、烹饪、经历、忧愁与欢乐、音乐与歌曲、博物馆与田野、文学、政治、爱情等等等等的想法和回忆。
Eĉ pri ekonomiaj aspektoj de ŝipa transportado, ekzemple, se tio interesas vin, aŭ pri la manieroj trovi plej bonan kaj malmultekostan restoracion, se al tiaj praktikaj temoj vin portas viaj gustoj.
甚至还可以谈，比如说，如果你对此有兴趣，关于海运的经济方面；或者，如果你的兴趣把你引向这种实际问题，我们也可以谈怎样找到最好而又便宜的餐馆。
Aŭ — kial ne? — pri la organizo de stacidomoj aŭ la teatra utiligo de naciaj kostumoj.
或者——为什么不呢？——我们也可以谈车站的组织方式，或民族服装在戏剧中的运用。
Jes, en iu ajn ombra loko ni agrable sidus kaj parolus.
是的，在任何一个有阴凉的地方，我们都可以惬意地坐下来说话。
Egale, al kiu kampo direktus nin nia lingvo- kaj lango-uzo, ni praktikus esperanton, kaj tiumaniere via mastrado de la lingvo ĉiutage progresus.
无论我们的语言与舌头的运用把我们引向哪一个领域，我们都在实践世界语，而这样一来，你对这门语言的掌握就会日复一日地进步。
Ĉu necesas legi paĝon post paĝo de ne tre serioza rakontaro por iĝi ĝisosta esperantisto?
难道真有必要一页又一页地读这样一部并不太严肃的故事集，才能成为一个彻头彻尾的世界语者吗？
Ĉu pravigas la ekziston de tiom da tekstaĉoj la celo enkapigi vortojn sendolore?
为了让词汇毫无痛苦地进入脑中，这个目标就足以为这么多糟糕文字的存在辩护吗？
Laŭ miaj principoj, celo neniam pravigas rimedon.
按照我的原则，目的从来不能为手段辩护。
Uzi malbonan rimedon por bona celo ne estas ĝuste (se vi havas alian teorion, aŭ starpunkton, mi respektas ĝin; mi nur esprimis mian, eble ne tre modernan).
为了一个好目标而采用坏手段，是不对的（如果你有别的理论或立场，我尊重它；我这里只不过表达了我自己的看法，也许这并不太现代）。
Sed, krome, eble mi miskalkulis.
而且，除此之外，也许我还算错了。
Eble miaj klopodoj ne havos la efikon, kiun mi esperas kaj supozas.
也许我的努力并不会产生我所希望和设想的效果。
Terure!
太可怕了！
Sed tia estas la vivo: entrepreni ion ĉiam estas riski.
可生活就是这样：做任何一件事情，都总是在冒险。
Kaj nun mi devas pardonpeti.
而现在，我必须请求原谅。
Mi petas la pardonon de tiuj multaj legantoj, kiuj ne trovis ĉilibre rakonton el sia popolo.
我请求那些没有在这本书里找到属于自己民族故事的许多读者原谅。
Mi klopodis trovi kiel eble plej diversajn, sed miaj fontoj estis kompreneble tre limigitaj, kaj mi ne sukcesis fari pli bone ol mi faris.
我已经尽力去寻找尽可能多样的故事了，可我的资料来源当然非常有限，所以我没能比现在做得更好。
La sola alia solvo al tiu grava problemo konsistus en pluraj jaroj da esplorado.
对这一重要问题来说，唯一的另一种解决办法，就是花上好几年的时间去做研究。
La tempon por tio necesan mi bedaŭrinde ne disponas.
很遗憾，我并没有那样的时间。
Verki libron konsistantan el kvardeko da esperantlingvaj rakontoj per zorge studita vortolisto ne estas mia profesio, kaj mi devas perlabori mian vivon alimaniere.
按照一份经过仔细研究的词汇表来写一本由四十来篇世界语故事组成的书，这并不是我的职业，而我还得用别的方式来谋生。
Domaĝe, sed tiel estas.
可惜，但事实就是如此。
Al la anoj de la popoloj, kiuj trovis ĉi tie rakonton de ili konatan, mi same petas pardonon.
对于那些在这里找到自己熟悉故事的各民族成员，我同样请求原谅。
Estas tre verŝajne, ke mi miskomprenis kaj misprezentis ilian kulturon, eble eĉ mi ofendis aŭ tuŝis malagrable iliajn sentojn.
很有可能，我误解了、也误表现了他们的文化，也许我甚至冒犯了他们，或者令人不快地触碰了他们的感情。
Se tio okazis, sciu, ke mi tion ne faris intence.
如果真有这种情况，请知道，我绝不是有意为之。
Sed belaj intencoj ne sufiĉas por igi kulpulon senkulpa.
可是，美好的意图并不足以让有罪的人变得无罪。
Mi do povas nur kalkuli je via komprenemo kaj amikeco.
所以，我也只能指望你的理解和友谊了。
Ne estas facile kompreni de interne la pens- aŭ sent-manieron de tute alia popolo.
要从内部去理解一个完全不同民族的思维方式或感受方式，并不容易。
Miajn fuŝojn, espereble, vi grandanime pardonos al mi.
我那些搞砸了的地方，希望你能宽宏大量地原谅我。
Nun...
现在……
Permesu, ke mi ĵetu rigardeton al mia vortlisto.
请允许我往自己的词表上瞟一眼。
La vortojn 'kato' kaj 'drato' — kiel en 'pikdrato', ĉu vi memoras? — mi devus uzi ankoraŭ unufoje, la vorton 'ŝtono' dufoje, kaj ankaŭ...
‘kato’和‘drato’这两个词——比如说‘pikdrato’，你还记得吗？——我本来还应该再各用一次，而‘ŝtono’这个词还该再用两次，另外还有……
Ho ne, ne!
哦，不，不！
Sufiĉas!
够了！
Mi ne suferigu vin plu.
我不再折磨你了。
Ni haltu.
我们停下来吧。
Mi sentas min, kvazaŭ mi ne plu povus antaŭeniri, kvazaŭ ŝtonmuro aŭ pikdrata barilo barus al mi la vojon, formante baraĵon tiel densan, tiel fermitan, ke eĉ kato ne povus gliti sub ĝi.
我觉得自己仿佛再也没法往前走了，仿佛有一堵石墙，或者一道铁丝网栏杆挡住了我的去路，形成一道那样密、那样封闭的障碍，以至于连猫都没法从下面滑过去。
Jes, ni haltu ĉi tie.
是的，我们就在这里停下吧。
Tiu vorto 'kato' dormu en angulo de via memoro.
就让‘猫’这个词睡在你记忆的一个角落里吧。
Se katoj interesas vin, vi certe memoros la vorton; se ne, ne.
如果猫让你感兴趣，你当然会记住这个词；如果不感兴趣，那就不会。
Ne gravas.
那并不要紧。
Io alia multe pli gravas.
有别的事情重要得多。
Jeno.
那就是：
Se vi legis de la unua paĝo ĝis ĉi tiu punkto, vi renkontis iom pli ol mil malsamajn "subvortojn", se repreni la esprimon, kiun mi uzis en la antaŭparolo (la faka vorto, kiun uzas lingvistoj, estas morfemo).
如果你从第一页一直读到了这里，那么你已经遇到了稍多于一千个不同的“子词”，如果沿用我在前言里所用的那个说法的话（语言学家使用的专业术语叫作“词素”）。
El tiu tuta nombro, 92 elcentoj aperis almenaŭ kvinfoje, 80 elcentoj almenaŭ sepfoje, kaj 72 elcentoj almenaŭ dekfoje.
在这个总数里，92至少出现了五次，80至少出现了七次，而72%至少出现了十次。
Por memori freŝdate viditan vorton, oni devas rerenkonti ĝin post kelka tempo en alia kunteksto.
要记住一个刚刚见过的词，人必须隔一段时间、在另一个语境中再遇见它。
Tiun principon mi sekvis, kaj, ĉar memoro funkcias grandparte per ripetado, oni povas supozi, ke vi nun vere proprigis al vi tiujn vortojn aŭ subvortojn kun iliaj diversaj sencoj.
我遵循了这个原则，而因为记忆在很大程度上是靠重复起作用的，所以可以推想，你现在确实已经把那些词或子词连同它们的各种意义都真正变成了自己的东西。
Mi gratulas vin.
我向你表示祝贺。
Vi havas nun bonan bazon por plu disvolvi vian scion de esperanto.
你现在已经拥有了一个很好的基础，可以继续发展你对世界语的掌握。
Per tiu bazo vi ja povas pritrakti multegajn demandojn, kiel montras al vi la diverseco de la temoj en la rakontaro, kiu konsistigas la enhavon de ĉi tiu libro.
凭着这个基础，你确实可以处理许许多多的问题，正如这本书内容所构成的故事集中主题的多样性已经向你表明的那样。
Sed ĉiaokaze, se vi vere atingis ĉi tiun punkton en via legado, vi estas gratulinda.
无论如何，如果你在阅读中真的达到了这一点，那你就是值得祝贺的。
Vi ne senkuraĝiĝis.
你没有灰心丧气。
Vi penis ĝisfine.
你一直努力到了最后。
Via esplorema menso volis scii pri ĉiu okazaĵo ĉi tie raportita.
你那富于探究的心灵，想知道这里所讲述的每一件事情。
Eble vi plurfoje dum la legado malbenis la verkinton, eble eĉ via sango bolis kolere pro liaj stultaĵoj, sed vi ne forĵetis la libron, kvankam vi konsciis ĝiajn multajn notindajn mankojn.
也许你在阅读过程中多次咒骂过作者，甚至也许因为他的愚蠢，你的血液都愤怒得沸腾起来；可你并没有把书扔掉，尽管你清楚地意识到了它有许多明显的缺点。
Tial permesu, ke mi amike salutu vin kaj restu dankeme kaj gratuleme via,
因此，请允许我友好地向你致意，并且带着感激与祝贺之情，仍旧是你的，
Claude Piron
克洛德·皮龙
NOVAJ VORTOJ
新词
morfemo
词素
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĝis-osta
彻底的；到骨子里的
kalkuli je
指望；依靠
lim-igi
限制
sen-senc-aĵo
无意义的话；胡话
star-punkto
立场；观点
(nigra) tabulo
（黑）板；黑板