43. KOKINO, MI, ĈU VERE?
43. 我是母鸡吗，真的吗？
Koko vekis min.
公鸡把我叫醒了。
Estis ankoraŭ nokto, sed rapida rigardo al mia brakhorloĝo montris, ke la koko ne eraras: baldaŭ tagiĝos.
天还没亮，但我朝手表迅速看了一眼，便知道那只公鸡没叫错：天很快就要亮了。
Kiel tiuj birdoj povas tiel ĝuste scii pri baldaŭa sunleviĝo, mi neniam komprenos.
这些鸟怎么能如此准确地知道太阳即将升起，我永远也弄不明白。
Preskaŭ ĉiuj aliaj vojaĝantoj plu dormis.
几乎所有其他旅客都还在睡着。
Ni troviĝis sub vasta branĉa tegmento, kiun subtenis senbranĉigitaj eks-arboj, kaj kies normalan uzon mi ne povis imagi.
我们当时待在一个宽大的枝条屋顶下面，它由被砍掉枝干的旧树支撑着，而我根本想不出这东西本来是作什么用的。
Ĉu ĝi estis aŭtobusa stacio?
这会是一座汽车站吗？
Tiuloke, meze de sovaĝa naturo, tio ne estis verŝajna.
在那种地方，在荒野大自然的中央，这种可能性并不大。
Eble ĝi iam utilis kiel vendejo de azenoj aŭ ĉevaloj.
也许它从前是卖驴子或马匹的地方。
Aŭ ĉu oni uzis ĝin kiel teatron?
又或者，人们曾把它当作戏台来用？
Se jes, kial tiel malproksime de la vilaĝo, kiu troviĝis plurajn kilometrojn for?
如果是的话，为什么它会离那个几公里之外的村庄这么远呢？
Je kelkaj centoj da metroj, sur la tera vojo, videblis nia fuŝita aŭtobuso.
在几百米外的土路上，还看得见我们那辆坏掉的公共汽车。
Hieraŭ vespere, kiam ĝi subite ĉesis funkcii, tiel ke ni devis halti en ĉi tiu ne antaŭvidita loko, neniu el la vojaĝantoj miris, neniu plendis.
昨天傍晚，当它突然停止运转，使我们不得不停在这个事先没有预料到的地方时，旅客中没有一个人感到惊讶，也没有一个人抱怨。
Male.
恰恰相反。
Ĉiuj fakte ĝojis, ke la kutima fuŝo okazis ĉi-foje proksime al tiu stranga senmura konstruaĵo.
大家其实都很高兴，这次这种惯常的故障偏偏发生在这座没有墙的奇怪建筑附近。
Ne ĉar ni bezonus tegmenton kontraŭ pluvo; ĝi ne venos ĉi-somere.
倒不是因为我们需要一个挡雨的屋顶；这个夏天是不会下雨的。
Sed ĉar la senherba tero, sur kiu eblis kuŝi, verŝajne estis pli senriska, rilate al insektoj kaj aliaj malplaĉaj bestetoj, ol medio plene natura.
而是因为那块没有草、可以躺下的土地，大概比完全自然的环境更少一点风险，至少在昆虫和其他令人讨厌的小动物方面是这样。
Por eviti tiujn ĝenantojn, la sola solvo estus tranokti en la aŭtobuso, sed dormi sur seĝo plaĉas al neniu.
要避开那些讨厌的东西，唯一的办法本来就是在公共汽车里过夜，可是谁也不喜欢睡在座位上。
La taga lumo alvenis tre rapide, kaj iom post iom la vojaĝantoj vekiĝis.
天光来得很快，旅客们也渐渐醒来了。
Ili salutis unu la alian ridete, kelkfoje eĉ ride.
他们彼此打着招呼，面带微笑，有时甚至会笑出声来。
Por ili, ŝajnis, la aŭtobusa nekapablo plu iri estis pli ŝerco ol malfeliĉo.
对他们来说，那辆公共汽车不能再前进这件事，看起来更像一个玩笑，而不是一场不幸。
Ĉi tie, verdire, tempo havas tute alian valoron ol en mia horloĝ-fabrika lando, kaj, ĉar komforto estas maloftaĵo, la fakto devi pasigi nokton sur malmola tero ne aperis eksterordinara.
说实话，在这里，时间的价值跟在我那个钟表制造国完全不同；而且，因为舒适本来就是稀罕物，所以不得不在坚硬的地面上过夜这一事实，并不显得特别异常。
Mi ĉirkaŭrigardis.
我环顾四周。
Estis kvazaŭ pentraĵo pri la vivo, aŭ, pli ĝuste, vivteatro, en kiu plej diversaj roloj ludiĝis.
这就像一幅关于生活的画，更准确地说，像一场活生生的人生剧场，里面上演着各种各样的角色。
Viro ekbruligis cigaredon.
一个男人点燃了香烟。
Knabineto premis al sia brusto pupon, kaj ne estis klare, kiu gardas kiun kontraŭ kiu danĝero.
一个小女孩把布娃娃紧紧抱在胸前，而人根本说不清，到底是谁在保护谁，又是在防备哪一种危险。
Alia individuo tiris el unu el siaj pakaĵoj boteleton, kiun li tuj portis al sia buŝo.
另一个人从自己的一个包裹里掏出一个小瓶子，立刻送到嘴边。
Ĉu tiel frumatene li jam komencis trinki alkoholaĵon?
这么一大早，他就已经开始喝酒了吗？
Mi memoris lin: en la aŭtobuso, li dormis la tutan tempon, kun sia flava sunĉapelo kovranta la vizaĝon ĝis la nazo kaj la ĉemizo malfermita, vidiganta dikan, graspezan bruston.
我记得他：在汽车上，他一路都在睡，黄色的遮阳帽一直把脸盖到鼻子那里，衬衫敞着，露出一副厚实而肥胖的胸膛。
Virino, metinte speguleton sur aron da pakaĵoj, kiujn ŝnuro helpis teni fermitaj, zorge kombis sin.
一个女人把一面小镜子放在一堆靠绳子捆住的包裹上，小心地梳着自己的头发。
Soldato preme kisis la amatinon.
一个士兵紧紧地亲吻着自己的恋人。
Juna virino senvestigis sian bruston por nutri infaneton patrinlakte.
一个年轻女人露出胸部，用母乳喂着婴儿。
Ĉie staris korboj, plastaj kaj ŝtofaj sakoj, ujoj plej diversaj.
到处都放着篮子、塑料袋、布袋，以及各种各样的容器。
Inter ili ruliĝis pilko, kiun du knabetoj postkuris.
一个球在这些东西之间滚来滚去，两个小男孩在后面追它。
Unu el ili kun-puŝiĝis kun virino, kiu, se mi bone vidis, pretigis sin por kudri butonon al la ne tre pura ĉemizo de sia apudulo.
其中一个撞上了一个女人；如果我没有看错的话，那女人正准备给身边那个人那件不太干净的衬衫缝一颗纽扣。
Ŝi pikis sian fingron, la viro provis kapti la kulpulon, sed, ne sukcesinte, ĵetis al li aron da plej malbelaj vortaĉoj, dum la virino, etigante siajn okulojn, penis pasigi la fadenon tra la kudrila trueto.
她扎到了自己的手指，那男人试图抓住罪魁祸首，可没抓到，于是朝那小孩扔过去一串最难听的脏话；而那女人则眯起眼睛，费力地把线穿过针眼。
La du knabojn la kolerulo ne impresis, kaj ili kuris plu, interpuŝiĝis, kaj renversis aron da pakaĵoj, metitaj unu sur la alia en verdire facile rompebla egalpezo, kaj, vidante, ke ili tiel kreas eĉ pli da malpaco, fine opiniis pli saĝa malaperi eksteren.
那个发怒的人并没有把那两个男孩吓住，他们继续跑，互相撞来撞去，还把一堆一个叠一个、说实话很容易失去平衡的包裹撞翻了；当他们看到这样反而制造出更多混乱时，终于觉得还是溜到外面去更明智。
Ie aŭdiĝis muziko.
某处传来了音乐声。
Iu ŝajne kunportis etan radio-aparaton aŭ simplan kased-aŭdigilon.
看起来，有人随身带了一台小收音机，或者一台简单的卡带播放器。
Knabeto, tute ne ĝenata de la ĉirkaŭaj bruoj aŭ movoj, tenis en la mano maldikan longan feraĵon kaj uzis ĝin skribile por desegni sur la griza tero.
一个小男孩完全不受周围声音和动作的影响，手里拿着一根细长的铁器，把它当作笔，在灰色的地面上画画。
Ĉiaspecaj bazaj homaj agadoj prezentiĝis sub ĉi tiu branĉa plafono: oni amis, laboris, manĝis, trinkis, ludis, arte kreis, ĝuis muzikon, palpis pakaĵojn kaj vestojn, interrilatis jen malafable, jen kun dolĉaj, kortuŝaj vizaĝesprimoj...
在这片枝条构成的天花板下面，种种最基本的人类活动都展现了出来：人们在相爱，在劳动，在吃，在喝，在玩，在进行艺术创造，在享受音乐，在摸索包裹和衣物，在与人交往，有时不友善，有时又带着温柔而动人的面部表情……
Apudulino mia, ege maljuna virino, direktis al mi sendentan, sed ne pro tio malpli radian, rideton.
坐在我旁边的，是一个很老很老的女人；她朝我送来一个没有牙齿、却丝毫不因此而少一点灿烂的笑。
Ŝi proponis al mi frukton, kiun ŝi ĵus tiris el sako.
她把一个刚从袋子里掏出来的水果递给我。
Mi akceptis, reciproke ridetante kun plej dankaj okuloj.
我接受了，也用最感激的眼神朝她回以微笑。
Miavice, mi malfermis mian feran skatolon plenan je sekaj kuketoj kaj proponis ilin al ŝi.
接着轮到我，我打开自己那只装满干饼干的铁盒子，请她也吃。
Ŝi trovis tion plej amuza, ŝajne, sed plezure prenis unu.
她显然觉得这很有趣，不过还是高高兴兴地拿了一块。
Post nelonge, mi decidis iri paŝi ekstere.
没过多久，我决定出去走走。
La nokto en tiu nekomforta ejo ja tute ne estis ripoziga, kaj mi sentis bezonon refreŝigi min en la malvarmeta matena aero.
在那样一个不舒服的地方过夜，确实一点也不算休息，所以我觉得自己需要去凉爽的晨间空气里清醒一下。
Mi marŝis sencele dum kelkaj minutoj, ĝis, vidinte, iom pli altan ol la vojo, ŝtonan formaĵon, de kie oni certe havos belan vidon al la ĉirkaŭaĵo, mi direktis miajn paŝojn al ĝi.
我漫无目的地走了几分钟，直到看见一个比路面略高一点的石头平台，从那里显然会有很好的周围景色可看，于是我便朝那边走去。
La loko estis plaĉa, la vidaĵo efektive bela, kaj mi tie sidis, ĝuante la ankoraŭ ne tro varman sunon.
那地方很宜人，景色也确实很美，于是我坐在那里，享受着还不算太热的阳光。
Du viroj — kunvojaĝantoj miaj — alvenis sur la vojo.
两个男人，我的同路旅客，走到了那条路上。
Ili sidiĝis sur falintan arbon, kiu kuŝis vojrande, kaj, kvankam ili troviĝis tre proksime, ili ne vidis min, ĉar inter ni staris sufiĉe densa aro da kreskaĵoj.
他们坐在一棵倒在路边的树上，虽然离我很近，却并没有看见我，因为我们之间长着一丛相当浓密的植物。
Se mi ne vidus ilin alveni, mi ne povus scii, ke ili sidas tie, sed miaj okuloj senpene ilin sekvis, kaj nun, tra la folioj kaj branĉoj, mi duonvidis ilin.
要不是我先看见他们走过来，我根本不会知道他们坐在那里；可我的眼睛轻轻松松地跟着他们，此刻透过树叶和枝条，我还能半看见他们。
Kaj bone aŭdis.
而且听得很清楚。
Mi atendis ion ajn, sed ne tion, kio prezentiĝis: ili parolis... pri mi!
我原本什么都可能想到，可偏偏没想到会是这样：他们竟然在谈论……我！
Unue mi ne kredis je miaj oreloj kaj dum momento estis konvinkita, ke min kaptis ia memcentreco, kiu misformis la aŭdatajn sonojn.
一开始我不相信自己的耳朵，有那么一会儿我甚至确信，是某种自我中心把我抓住了，才把听到的声音扭曲成了这样。
Ilian lingvon mi ne flue parolis, kaj kvankam mi komprenis ĝin sufiĉe bone, tamen misaŭskulto povus facile okazi.
他们的语言我说得并不流利，虽然我对它的理解已经相当不错，但误听这种事还是很容易发生的。
Sed iom post iom la afero fariĝis tute klara.
可是，事情渐渐变得完全清楚了。
Kelkaj precizaj detaloj, kiujn ili elvokis, ne lasis lokon al dubo.
他们提到的几个很具体的细节，丝毫不给怀疑留下余地。
Mi estis la momenta temo de ilia interparolo.
我就是他们那一刻谈话的主题。
Kaj ne nur ili parolis pri mi, sed unu eĉ ĵus nomis min "kokino"!
而且他们不仅是在谈我，其中一个甚至刚刚把我叫作“母鸡”！
Tion mi trovis plej stranga.
这一点我觉得最奇怪。
Komparon kun koko mi eventuale komprenus — ĉar, mi forgesis tion al vi diri, mi apartenas al la vira sekso — sed kokino!
如果拿公鸡来比我，我倒还勉强能理解，因为我忘了告诉你，我是男性，可母鸡！
Kia stranga ideo!
这是什么古怪念头！
Mi spertis etan senpeziĝon, kiam mi konstatis, ke ne nur al mi la komparo estis malklara:
当我意识到，这个比喻不只是我一个人觉得莫名其妙时，我心里倒轻松了那么一点：
"Kial vi nomas lin kokino?" la pli juna demandis.
“你为什么叫他母鸡？”那个较年轻的人问道。
"Ĉiuj tiuj uloj estas kokinoj, ĉu mi neniam klarigis al vi?"
“那帮家伙全都是母鸡，我难道从来没跟你解释过吗？”
Mi streĉis la orelojn, kaj provis sidi iom pli komforte, penante ne fari bruon.
我竖起耳朵，又试着坐得更舒服一点，同时努力不发出任何声音。
"Ni ĉi tie en la sudo estas fiŝoj, vi jam aŭdis tiun rakonton, ĉu ne?
“我们这里南方的人是鱼，你早就听过这个说法了，不是吗？
Oni moke diras pri mi, ke ĝi estas mia plej ŝatata prelego!"
人们还开玩笑说，这是我最爱讲的一篇说教呢！”
"Jes, tiun komparon mi konas.
“对，这个比喻我知道。
Ĝi rapide disvastiĝis en ĉiuj lokaj grupoj de aktivuloj.
它很快就在本地所有积极分子的团体里传开了。
Tiuj el la nordo, la blankuloj, kiuj diras, ke ili volas helpi nin, estas birdoj.
北方来的那些白人，那些说自己想帮助我们的人，是鸟。
Ili faras belajn planojn, ili ekzamenas ĉion de alte.
他们制定漂亮的计划，他们从高处审视一切。
Tie supre, ili ekhavas ideojn, ili imagas solvojn al ĉiu problemo.
在那上头，他们冒出种种念头，他们为每一个问题设想解决办法。
Ili elpensas proponojn kaj projektojn.
他们想出建议和方案。
Ili havas, kiel alta birdo, universalan rigardon al la situacio.
他们像高飞的鸟一样，对局势拥有一种整体性的视野。
Por ili ĉio estas facila, ĉar ili estas malpezaj kaj ne renkontas kontraŭstaron de la medio, tute male: eĉ la aero ilin portas.
对他们来说，一切都很容易，因为他们很轻，不会遭遇环境的抵抗；恰恰相反，连空气都会托着他们。
Ili rapidege transflugas de loko al loko, kaj diras al ni: 'Jen kiel vi faru.
他们极快地从一个地方飞到另一个地方，并对我们说：‘你们就该这么做。
Ni studis, ni trovis solvon, faru kiel ni'.
我们研究过了，我们找到了解决办法，你们照我们那样做。’
Ili forgesas nur unu punkton, nome..."
他们只是忘了一个点，也就是……”
"... ke ni estas fiŝoj.
“……我们是鱼。
Ni ne povas vojaĝi tiel malproksimen en tiel malmulta tempo.
我们不可能在这么短的时间里走那么远。
Ni ne povas vidi ĉion de alte.
我们也不可能从高处把一切都看见。
Ni iras pene, malrapide, en akvo plena je danĝeroj kaj kontraŭstaroj.
我们艰难地前进，像海里那样缓慢地，在充满危险和阻力的水里往前游。
Akvo ne tre pura, ĝenerale.
而且那水通常也并不怎么干净。
Kaj anstataŭ kompreni nin, ili nin malestimas, ĉar ni progresas tro malrapide.
可他们不但不理解我们，反而轻视我们，因为我们进展得太慢。
Ili volas evoluigi nin al siaj ideoj.
他们想按自己的想法来发展我们。
Ili volas, ke ni imitu ilin, kvazaŭ fiŝo povus imiti birdon!"
他们希望我们模仿他们，仿佛鱼也能去模仿鸟似的！”
"Jes, mi tre ŝatas tiun komparon.
“对，我很喜欢这个比喻。
La tuta problemo pri tio, kion ili nomas evolulando bele esprimiĝas en ĝi.
所谓‘发展中国家’这一整套问题，在这个比喻里表达得很漂亮。
Kaj ankaŭ la problemo de la streĉiĝoj inter urbo kaj kamparo.
城市与乡村之间的紧张关系问题，也同样包含在里面。
La homoj en la registaroj loĝas en urbo, kaj tial ili vidas la problemojn birde, sed ni naĝas en tiuj kiel fiŝoj.
政府里的人住在城市里，所以他们像鸟那样看问题；而我们则像鱼一样，直接在那些问题里游着。
Nu, bone, la komparo estas bela, sed al ĝi sumiĝas tio, kion mi aŭdis.
嗯，好吧，这个比喻确实好，可我现在听到的东西又给它加上了别的内容。
Neniam oni parolis al mi pri kokinoj en tiu kunteksto."
从来没有人在那种语境里跟我提到过母鸡。”
"La kokinoj estas kiel tiu ulo kun la UN-pasporto, kiu vojaĝas en nia aŭtobuso kaj pri kiu ni parolis antaŭe."
“那些母鸡就像那个拿着联合国护照、跟我们同坐一辆汽车、而我们刚才说到的那个人一样。”
(Oj, mi pensis, kion ili nun diros pri mi?
（哎呀，我心里想，他们现在又要说我什么？
Sed jam li daŭrigis).
可他已经继续说下去了。）
"Ili estas birdoj, sed ili eĉ ne kapablas flugi!
“他们是鸟，可他们甚至连飞都不会！
Al la birdoj, pri kiuj ni parolis antaŭe, tute mankas realismo, ĉar ili rigardas ĉion de tro alte por vidi la konkretajn detalojn, kaj ili estas tiel facilmovaj, ke por ili ĉio simplas.
前面我们说的那些鸟，完全缺乏现实感，因为他们从太高的地方看一切，根本看不见具体细节；而且他们行动起来太轻松，所以对他们来说一切都显得简单。
Sed almenaŭ ili havas vastan, universalan rigardon al la mondo, kaj ili provas fari ion.
不过至少，他们对世界有一种宽广而整体的眼光，而且他们也确实想做点什么。
Male, tiuj etaj funkciuloj...
而相反，那些小小的办事员……
Ili estas kokinoj, ili kredas sin superaj al la fiŝoj, ĉar birdoj ili estas.
他们是母鸡，他们以为自己比鱼高一等，只因为自己毕竟还是鸟。
Sed fakte ili eĉ ne vidas nin fiŝojn.
可事实上，他们甚至连我们这些鱼都看不见。
Kaj, kvankam birdoj, ili ne kapablas flugi kaj kompreni la problemojn el alta, vast-rigarda vidpunkto.
而且，尽管他们也是鸟，却没有能力飞起来，也没有能力从一种高处的、视野宽广的角度去理解问题。
Ĉu vi jam aŭdis la bruon de granda kokinejo?
你听过一个大鸡舍的噪音吗？
Kluk-kluk-kluk klulĉ-klukkluk kluk-kluk-kluk.
咯咯咯，咯噜咯咯咯，咯咯咯。
La tutan tagon tiel.
一整天都是这样。
Kluk-kluk-kluk-kluk-kluk.
咯咯咯咯咯。
Ili nur kapablas vorti."
他们唯一会做的，就是说个不停。”
Mi faris mallertan movon, kiu faligis ŝtonon.
我做了个笨拙的动作，把一块石头碰落了。
Ili rigardis supren.
他们朝上看去。
"Ĉu estas iu tie?"
“那边有人吗？”
Sed mi restis nevidebla pro la foliplenaj branĉoj.
可由于那些长满叶子的树枝，我仍旧没有被看见。
"Kaj vorti sensignife," li finis.
“而且还是说些毫无意义的话。”他最后补充道。
NOVAJ VORTOJ
新词
kluki
咯咯叫
pasporto
护照
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
mem-centr-eco
自我中心
kun-teksto
语境；上下文