ANTAŬPAROLO
前言
Kara leganto,
亲爱的读者，
Vi komencis lerni esperanton.
你开始学习世界语了。
Kaj nun vi volas iri plu antaŭen.
现在你想再往前进一步。
Vi deziras plibonigi (pli-bonigi) vian scion de la lingvo.
你希望改进（使之更好）自己对这门语言的知识。
Ĉi tiu libro estas por vi.
这本书是写给你的。
Por povi uzi la lingvon pli bone, kaj por ĝin pli bone kompreni, vi bezonas lerni novajn vortojn.
为了能够更好地使用这门语言，也为了更好地理解它，你需要学习新词。
La libro, kiun vi nun tenas per la mano, povos servi al vi tiucele: ĝi iom post iom venigos vin al la kompreno de la mil vortoj aŭ vorto-partoj, kiujn oni plej multe uzas en Esperanto, kaj per kiuj oni povas fari multajn milojn da aliaj vortoj, kiuj, fakte, ebligas paroli kaj skribi pri ĉio.
你现在手里拿着的这本书，可以为这个目的帮助你：它会一步一步地把你带向对世界语中最常使用的一千个词或构词部分的理解，而借助它们，人们能够构成成千上万别的词；事实上，正是这些词使人能够谈论和书写一切事物。
Dum mia vivo, mi havis la grandan feliĉon multe vojaĝi tra la mondo kaj labori en landoj plej diversaj.
在我的一生中，我非常幸运，能够广泛周游世界，并在各种不同的国家工作。
Ĉie mi parolis kun la lokanoj kaj provis kompreni iliajn vivojn, iliajn zorgojn, iliajn feliĉojn.
无论到哪里，我都和当地人交谈，并努力理解他们的生活、他们的忧虑、他们的幸福。
Kaj ĉie mi aŭdis rakontojn; ili raportis kelkfoje pri veraj okazaĵoj, alifoje estis rakontoj, kiujn homoj elpensis*, kaj, ofte, kiujn gepatroj transdonas al siaj gefiloj, jam de multaj jarcentoj.
而且到处我都听到故事；那些故事有时讲述真实发生的事件，有时是人们虚构出来的故事*，并且往往还是父母许多个世纪以来传给子女的故事。
Kiam mi havis la ideon havigi lego-libron al personoj, kiuj antaŭ nelonge komencis lerni la lingvon, mi pensis: ”Mi uzos kelkajn el tiuj rakontoj.”
当我想到要为那些不久前才开始学习这门语言的人提供一本读物时，我想：“我要采用这些故事中的一些。”
Tion mi faris.
我就是这样做的。
Al tiuj mi aldonis aliajn, kiujn mi elpensis mem kaj ankaŭ aferojn, kiuj okazis al mi, aŭ pri kiuj iu informis min.
除此之外，我还加上了其他一些故事，那些是我自己构想的，还有一些发生在我身上的事情，或者别人告诉我的事情。
Kiam mi rakontis ion veran, mi kompreneble enmetis la ŝanĝojn necesajn, por ke neniu rekonu la personojn, pri kiuj mi parolas.
当我讲述某件真实的事情时，我当然加入了必要的改动，好让任何人都认不出我所谈到的人。
Tiel naskiĝis ĉi tiu rakontaro.
于是，这部故事集就这样诞生了。
Mia granda zorgo estis rakonti per vortoj, kiujn vi povos plejparte kompreni, kaj vi certe pardonos min, se mi nun prenos iom de via tempo por klarigi, kiel mi faris.
我最大的顾虑，是要用你大体上都能理解的词语来讲述；而且，如果我现在占用你一点时间来解释我是怎么做的，你一定会原谅我。
Ni rigardu, ekzemple, la vorton "malbona".
例如，我们来看一看“malbona”这个词。
Ĝi havas tri partojn: mal, bon, a.
它有三个部分：mal、bon、a。
Same, "nekompreneble" havas kvar partojn: ne, kompren, eble, e.
同样，“nekompreneble”有四个部分：ne、kompren、eble、e。
Ni povas nomi tiajn partojn subvortoj.
我们可以把这样的部分称作“子词”。
Vi verŝajne konas, pli malpli, 400 subvortojn, ĉar ilin instruas preskaŭ ĉiu lernolibro.
你大概或多或少已经认识四百个子词，因为几乎每一本教材都会教它们。
Fakte, persono, kiu lernis per la Zagreba Metodo, lernis 620 subvortojn; iu, kiu uzis la libreton Gerda Malaperis!, lernis 744; kaj leganto, kiu povas kompreni la plej facilan parton de la revuo Kontakto, konas 520.
实际上，用《萨格勒布方法》学习的人学了620个子词；使用过小册子《Gerda Malaperis!》的人学了744个；而能够读懂杂志《Kontakto》中最容易部分的读者，则认识520个。
Nur 405 subvortoj aperas en ĉiuj tri vortaretoj, tio estas: en la vortareto de Kontakto kaj en la du ĉi-supre nomitaj lernolibroj.
只有405个子词同时出现在这三份小词表中，也就是说：出现在《Kontakto》的词表以及上面提到的两本教材中。
Mi prenis tiujn 405 kiel komencan vort-havaĵon.
我把这405个当作起始词汇。
Mi deiris de la ideo, ke tiujn vi sufiĉe facile komprenos, kaj ke vi do ne bezonos serĉi ilin en vortaro.
我的出发点是：这些你会比较容易理解，因此你就不需要去查字典。
Ĉi tiu antaŭparolo uzas nur subvortojn, kiuj troviĝas inter tiuj 405.
这篇前言只使用了那405个子词中的词。
Ĉu vi ĝin komprenas?
你能理解它吗？
Se jes, mi invitas vin daŭrigi la legadon de la tuta libro.
如果能，我邀请你继续读完整本书。
Fakte, se vi legos ĉiun rakonton unu post la alia, vi lernos ĉiufoje dudekon aŭ dudekkvinon da novaj subvortoj.
事实上，如果你一篇接一篇地读完每个故事，你每次都会学到二十来个或二十五个左右的新子词。
Ĉar ili troviĝas kun multaj, kiujn vi konas, vi jam scios ĉion necesan por povi kompreni 97 aŭ 98 elcentojn de ĉiu rakonto.
因为它们和许多你已经认识的词一起出现，你就已经知道了理解每个故事97或98内容所需要的一切。
Post ĉiu rakonto mi skribis tiujn novajn subvortojn, kiujn vi bezonos por kompreni ĝin tute.
每篇故事后面，我都写出了你为了完全理解它所需要的新子词。
Tiel vi povos serĉi ilin en vortaro aŭ demandi pri ili amikon aŭ instruiston, ĉu antaŭ ol legi la rakonton, ĉu – miaopinie, ĉi tio estas pli bona – post unua legado, dum kiu vi provis kompreni sen zorgi pri tiu aŭ alia vorto, kiun vi ankoraŭ ne konas.
这样，你就可以在读故事之前去查字典，或者询问朋友、老师；或者，我认为更好的是，在第一遍阅读之后再去查问，那一遍阅读时你曾努力去理解，而不去担心这个或那个你尚未认识的词。
Tiuj novaj subvortoj reaperas kaj reaperadas multfoje en la libro.
这些新子词会在书中一再重新出现。
Ili do enskribiĝos en via memoro sen devigi vin multe labori por ilin lerni.
因此，它们会刻进你的记忆，而不必强迫你为了学习它们付出很多劳动。
La lastaj rakontoj preskaŭ ne enhavas novajn vortojn; ilia celo estas nur doni al vi eblecon revidi ree kaj ree vortojn, kiujn vi antaŭe ne sufiĉe ofte renkontis.
最后的几篇故事几乎不再包含新词；它们的目的只是给你一个机会，让你一遍又一遍地重新见到那些你以前还没有足够频繁遇到的词。
Kiam vi alvenos al la fino de la lasta rakonto, vi tiel konos iom pli ol mil subvortojn, per kiuj vi povos paroli pri ĉiu afero de la ĉiutaga vivo.
当你读到最后一篇故事的结尾时，你就会因此认识一千多个子词；借助它们，你便能够谈论日常生活中的一切事情。
Kelkaj el la rakontoj, kiujn vi legos, jam aperis en Kontakto aŭ en Franca Esperantisto, sed mi faris en ili ŝanĝojn, por ke vi povu, per ĉiu el ili, lerni ion novan lingve.
你将要读到的几个故事，已经在《Kontakto》或《Franca Esperantisto》上发表过，不过我对它们作了改动，好让你能借助每一个故事学到一些新的语言内容。
Mi fine diru ankaŭ ion alian, kio por mi gravas: mi provis rakonti bele, iom arte.
最后我还想说一件对我很重要的事：我努力让故事讲得优美，带一点艺术性。
Tio ne ĉiam estas facila, kiam oni rajtas uzi nur malmultajn subvortojn, sed tamen mi opiniis, ke estas mia devo tion provi.
当人们只被允许使用很少的子词时，这并不总是容易的，但我仍然认为，尝试这样做是我的责任。
Ĉu mi sukcesis?
我成功了吗？
Ne mi povus diri.
这我自己说不上来。
Sed mi esperas, ke mia rakontaro estos ne nur instrua al vi, sed ankaŭ plaĉa.
但我希望，我的故事集对你来说不仅有教益，而且也令人喜欢。
Claude Piron
克洛德·皮龙
*elpensi: fari, ne el io vera aŭ fakta, sed el siaj pensoj.
*elpensi：做出来，不是根据真实或事实，而是根据自己的想法。
1. BONA RESTORACIO, SED MULTEKOSTA
1. 好餐馆，但是很贵
Ĉu vi jam aŭdis pri Afanti?
你已经听说过阿凡提吗？
Afanti estis ano de la ujgura popolo, kiu vivis kaj vivas en Centra Azio.
阿凡提是维吾尔民族的一员，这个民族过去生活在中亚，现在也生活在中亚。
Oni multe rakontas pri li, ĉar li havis tre specialan, tute personan, manieron eliri el malfacilaj situacioj.
人们讲了许多关于他的故事，因为他有一种非常特别、完全属于他自己的方式，能够摆脱困难处境。
Foje, malriĉa amiko venis al li.
有一次，一位贫穷的朋友来找他。
"Afanti, kara amiko," li diris, "mi venis peti vian helpon.
“阿凡提，亲爱的朋友，”他说，“我是来请求你帮助的。
Hieraŭ mi staris apud la enirejo de restoracio por riĉuloj, sur la ĉefa strato...
昨天，我站在大街上一家供有钱人去的餐馆门口旁边……
Ĉu vi scias, pri kiu restoracio mi parolas?
你知道我说的是哪家餐馆吗？
Ĝi havas neordinaran nomon: La Brila Suno aŭ La Brila Ĉielo, aŭ ion similan.
它有个不寻常的名字：发亮的太阳，或者发亮的天空，或者类似的什么。
Vi loĝis en la apuda domo antaŭ kelkaj jaroj, ĉu ne?"
几年前你住在旁边那栋房子里，不是吗？”
"Jes," respondis Afanti, "mi konas tiun lokon.
“是的，”阿凡提回答，“我认识那个地方。
La Brila Ĉielo estas ĝia nomo."
它的名字叫‘发亮的天空’。”
"Ĝuste.
“对。
Mi staris tie tute trankvila.
我安安静静地站在那里。
Mi faris nenion specialan.
我没做什么特别的事。
Estis muzikistoj ene, kaj mi tie staris por trankvile aŭskulti la muzikon kaj rigardi la homojn, kiuj iris kaj venis sur la strato."
里面有乐师，而我站在那里，只是想安静地听音乐，看看街上来来往往的人。”
"Kio okazis?"
“后来发生了什么？”
"Io ne-kredebla.
“发生了难以置信的事。
Jen elvenas la restoraciisto, rigardas min, kiel oni rigardus malamikan beston aŭ unu el tiuj kreskaĵoj, kiuj kaŭzas malsanojn, kaj li demandas, kion mi faras tie.
只见那餐馆老板走出来，用看待敌对野兽或者那些会引起疾病的生物那样的眼光看着我，然后问我在那儿干什么。
Nenion, mi respondas.
我回答说，什么也没干。
Jes, jes, vi faras ion, li diras, kaj por tio vi devas pagi..."
他说，不，不，你是在干某件事，而这件事你得付钱……”
"Kion?
“什么？
Li volis, ke vi pagu, ĉu?
他想要你付钱，是吗？
Ke vi pagu kion?"
要你付什么钱？”
"Ĝuste tion mi demandis.
“我正是这样问他的。
Kaj ĉu vi scias, kion li respondis?"
你知道他怎么回答吗？”
"Kiel mi povus?"
“我怎么会知道？”
"Li respondis: vi staras ĉi tie por senti la bonan odoron de miaj manĝoj; tiun odoron kaŭzas mi; tiu odoro ne ekzistus sen mia laboro; tiun odoron vi do devas pagi al mi."
“他回答说：你站在这里，是为了闻我这些饭菜的香味；这香味是我造成的；没有我的劳动，这香味就不会存在；所以，这香味你得付钱给我。”
"Kion vi faris?"
“你怎么做的？”
"Mi malkonsentis.
“我不同意。
Sed tiam li iĝis ege malkontenta.
可是后来他变得非常不高兴。
Li pli kaj pli volis, ke mi pagu.
他越来越坚持要我付钱。
Mi plu respondadis: ne.
我一直回答：不。
Tiam li decidis iri al la juĝisto.
于是他决定去找法官。
Kaj nun la juĝisto volas, ke mi iru al li!
现在法官又要我去见他！
Ĉu vi bonvolos veni kun mi?
你肯不肯跟我一起去？
Mi timas, ke, sola, mi ne sukcesos fari, ke tiu afero finiĝu bone por mi."
我担心，如果我一个人去，就无法让这件事有个对我有利的结果。”
Afanti dum minuteto pripensis, nenion dirante.
阿凡提一声不响地想了一小会儿。
"Estis bona ideo veni peti mian helpon," li fine elparolis.
“你来请求我帮忙，这主意很好。”他终于开口说。
"Tiu afero ne estas ordinara.
“这件事不寻常。
Ĝi tre interesas min.
它让我很感兴趣。
Venu, ni iru kune al la juĝejo."
来吧，我们一起去法院。”
Ĉiuj en la urbo konis Afantin.
城里人人都认识阿凡提。
Vidante lin iri al la juĝejo, multaj homoj decidis sekvi.
看见他往法院去，许多人决定跟着去。
Ili sciis, ke Afanti ĝenerale havas specialan manieron respondi al riĉuloj kaj grand-povuloj, kaj ili volis ne perdi bonan okazon ridi.
他们知道，阿凡提通常有一种特别的方式来回敬富人和有权有势的人，所以他们不想错过一个发笑的好机会。
Kiam Afanti, lia malriĉa amiko kaj la multaj urbanoj eniris, la juĝisto estis parolanta plej amike kun la restoraciisto.
当阿凡提、他那位穷朋友以及许多城里人走进去时，法官正和餐馆老板十分亲热地说着话。
Estis klare, ke tiuj du estas amikoj.
很明显，这两个人是朋友。
Tion tuj montris la unuaj paroloj de la juĝisto:
法官开头说的几句话立刻就表明了这一点：
"Mi aŭdis, ke vi malkonsentas pagi al ĉi tiu restoraciisto la prezon de la odoro, kiun vi enigis en vin ĉe lia restoracio.
“我听说，你不同意把你在他餐馆那里吸进自己身体里的那股气味的价钱付给这位餐馆老板。
Tio ne estas akceptebla..."
这是不能接受的……”
"Minuteton, sinjoro juĝisto, bonvolu atendi minuteton," Afanti inter-rompis.
“等一下，法官先生，请等一下，”阿凡提插嘴说。
"Ĉi tiu homo estas mia frato, kaj mi pagos por li."
“这个人是我的兄弟，我来替他付。”
Afanti havis kun si saketon plenan je mono.
阿凡提随身带着一个装满钱的小袋子。
Nun li prenis ĝin, iris apud la restoraciiston kaj rapide movadis tien kaj reen la saketon antaŭ lia vizaĝo, tiel ke la mono bele aŭdeble sonis.
现在他把袋子拿出来，走到餐馆老板旁边，迅速地在他面前来回摇动那个袋子，让里面的钱发出清楚好听的响声。
"Ĉi tiu saketo estas plena je mono.
“这个小袋子里装满了钱。
Ĉu vi aŭdas ĝin?
你听见了吗？
Bone aŭskultu.
好好听。
Ĉu vi aŭdas la monon?" li demandis al la restoraciisto.
你听见钱了吗？”他问餐馆老板。
"Kompreneble mi aŭdas la monon.
“我当然听得见钱。
Mia aŭd-povo estas tre bona.
我的听力很好。
Kaj eĉ se ĝi ne estus bona, je tia proksimeco, mi ne povus ne aŭdi ĝin.
就算听力不好，这么近我也不可能听不见。
Certe estas multe da mono en via sako.
你的袋子里肯定有很多钱。
Mi aŭdis pli ol sufiĉe.
我已经听得绰绰有余了。
Mi bezonas, ne aŭdi la monon, sed ricevi ĝin.
我要的不是听见钱，而是拿到钱。
Donu ĝin al mi.
把它给我。
Kion vi atendas?"
你还等什么？”
"Mi atendas nenion.
“我什么也不等。
Mia frato kaptis la odoron de viaj manĝoj.
我的兄弟捕捉到了你饭菜的气味。
Nun vi kaptis la sonon de mia mono.
现在你捕捉到了我钱的声音。
Vi ricevis pagon similan al tio, kion vi vendis."
你收到的报酬，和你卖出去的东西是同一类的。”
Afanti turnis sin al la ĉe-estantoj.
阿凡提转过身去，对在场的人说。
"Ĉu ne ĝuste?"
“不是正好吗？”
"Tute ĝuste!" ĉiuj sam-tempe respondis.
“完全正确！”大家同时回答。
La juĝisto ne plu povis helpi al sia amiko.
法官再也帮不了他的朋友了。
La popolo videble estis kun Afanti kaj kun la malriĉulo, kontraŭ li kaj lia restoracia kunulo.
显然，民众站在阿凡提和那个穷人这一边，反对他和他的餐馆同伙。
Ĉiuj eliris el la juĝejo ridante.
大家笑着走出了法院。
Sed ne ridis la restoraciisto.
可是餐馆老板没有笑。
Nek la juĝisto.
法官也没有笑。
NOVAJ VORTOJ
新词
Azio
亚洲
besto
兽，动物
brili
发亮，闪耀
centro
中心
ĉielo
天空
interesi
使感兴趣，引起兴趣
juĝi
审判，裁判
kaŭzi
引起，造成
kreski
生长
loĝi
居住
muziko
音乐
nek
也不
odori
散发气味；有气味
ordinara
普通的，寻常的
prezo
价格
restoracio
餐馆
rompi
打断；折断
sako
袋子
speciala
特别的
trankvila
平静的，安静的
turni
转动；转身
ujguro
维吾尔人
vizaĝo
脸，面孔
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĉe-esti
在场
inter-rompi
打断，插嘴打断
kresk-aĵo
长出来的东西，生长物
2. LA MIRIGA SKATOLO
2. 令人惊异的盒子
Dum mi laboris en Afriko por Tutmonda San-Organizo, mi ĉeestis multajn mirigajn okazaĵojn, kiujn eĉ post longa pripensado mi ne sukcesas kompreni.
当我在非洲为世界卫生组织工作的时候，我亲历了许多令人惊异的事件，即使经过长久思考，我至今仍无法理解。
Jen unu.
这里就是其中一个。
Foje mi estis en vilaĝo kaj unu el la junuloj tie ek-malsan-iĝis.
有一次我在一个村庄里，那里的一个青年突然病倒了。
Li ne plu povis stari.
他再也站不起来了。
Se oni starigis lin, li falis.
如果人们把他扶起来，他就会倒下。
Kaj li preskaŭ ne plu povis movi sin.
而且他几乎再也无法活动。
Nur malfacile li parolis.
他说话都很困难。
Ne temis pri ŝajnigo, ekzemple pro deziro ne labori, aŭ io simila.
这不是装病，例如为了不想劳动之类的原因，或者类似的事。
La eŭropa doktoro, kiu tie troviĝis kun mi, faris ĉiujn provojn necesajn en tia okazo por certiĝi pri la vero.
和我一起在那里的那位欧洲医生做了在这种情况下为确认实情所必需的一切检查。
Estus neeble kaŝi al li la veron, ĉar li konis ĉiujn eblecojn kaj sciis, kiamaniere agi por ricevi certecon.
要向他隐瞒真相是不可能的，因为他知道一切可能性，也知道该如何行动来得到确证。
La eŭropa doktoro faris multajn demandojn al la juna malsanulo kaj longe, stude, rigardis ĉion en li el ĉiuj flankoj, sed li povis nur diri:
那位欧洲医生向这个年轻病人问了很多问题，又长时间地、仔细地从各个方面观察他身上的一切，但他最后只能说：
"Mi ne komprenas.
“我不明白。
Ĉio devus funkcii bone.
一切本来都该运作良好。
Vi ŝajne estas en bonega sano.
你看起来身体状况极好。
Vi devus povi stari kaj moviĝi, sed vi ne povas, kaj mi ne komprenas, kial."
你本应能够站立和活动，可是你做不到，我不明白为什么。”
Iu amiko de la junulo decidis viziti tiun-kiu-havas-povon-pri-nevid-eblaĵoj — la fakulon pri super-naturaj aferoj: la sorĉiston — kaj li akceptis, ke ni iru kun li.
那个年轻人的一位朋友决定去拜访那个“对不可见之物有力量的人”——也就是超自然之事的专家：巫师——而他同意让我们跟他一起去。
"Nun ni vidos ion interesan," la doktoro diris al mi.
“现在我们要看到有意思的事情了，”医生对我说。
Mi jesis.
我点了点头。
Mi min demandis, kian metodon la sorĉisto uzos por provi re-sanigi la junulon.
我心里问自己，那个巫师将会用什么方法来设法让这个年轻人恢复健康。
La sorĉisto estis maljuna viro, kiu bonvenigis nin plej amike.
巫师是个老人，非常友好地欢迎了我们。
Tio iom mirigis min, ĉar mia antaŭa sperto estis, ke vilaĝaj sorĉistoj ne ŝatas eŭropajn doktorojn.
这让我有点惊讶，因为我先前的经验是，村里的巫师并不喜欢欧洲医生。
Nia kunulo rakontis pri la malsano.
我们的同伴讲述了那场病。
Dum longa tempo la sorĉisto diris kaj faris nenion.
很长一段时间里，巫师什么也没说，什么也没做。
Fine li ekstaris por iri preni brilan aĵon, kiu troviĝis ie en lia hejmo.
最后他站起身来，去取一件放在他家里某处的发亮物件。
Mi diras "aĵon", ĉar mi vere ne povus priskribi ĝin.
我说“物件”，因为我实在说不出该怎么描述它。
Estis eta afero kun multaj brilaj flankoj, kiuj donis al ĝi malsimplan formon.
那是个小东西，有许多发亮的面，因此呈现出一种不简单的形状。
Kiam oni vidis tiun aĵon, oni tute ne povis bildigi al si, kio povas esti ĝia uzo.
当人看到那件东西时，完全无法想象它究竟可能有什么用途。
Tiun aĵon li metis sur tableton kaj rigardis tre forte, sen-move.
他把那件东西放在一个小台子上，一动不动地死死盯着它。
Neniam li turnis sin al ni aŭ al la vilaĝano.
他从未转向我们或那位村民。
Li nur rigardis la aferon.
他只是盯着那东西看。
Post du aŭ tri minutoj, li komencis eligi tre malaltajn sonojn, pli malpli kantajn.
两三分钟后，他开始发出非常低沉、多少带点吟唱味道的声音。
Ĉu estis kanto, ĉu estis poemo, ĉu estis simple rediraĵo, kiun li ree kaj ree ripetis, mi ne povas sciigi al vi, ĉar ni ne komprenis la vortojn.
这是歌，还是诗，还是只是他一遍又一遍反复念诵的一段话，我无法告诉你，因为我们听不懂那些词。
Eĉ la vilaĝano ne komprenis.
连那位村民也听不懂。
La sono, fakte, estis tre malforta, preskaŭ ne aŭdebla.
事实上，那声音非常微弱，几乎听不见。
Eble eĉ ne estis vortoj, nur sonoj sen lingva signifo.
或许那甚至都不是词，只是没有语言意义的声音。
Dum li tiel elkantis siajn ekster-ordinarajn sonojn, li malrapide movis sin.
当他这样吟唱着那些不同寻常的声音时，他慢慢地移动起自己的身体。
Li restis sida, kompreneble, sed la supra duono de li moviĝis dekstren kaj maldekstren, tien kaj reen, fojfoje ankaŭ antaŭen kaj malantaŭen.
他当然一直坐着，但他身体的上半部分向右向左、来回来去地摆动，有时还向前向后地动。
La movoj kuniris kun la kanto.
这些动作和那吟唱是合拍的。
Dum li tiel faris, li ĉiam rigardis same forte la brilan formon antaŭ si.
当他这样做的时候，他始终同样用力地盯着面前那发亮的形体。
La supra parto de li moviĝis, sed lia rigardo restis sam-direkta: ĉiam ĝin tenis la brilaĵo.
他的上半身在动，但他的目光始终朝向同一个方向：那发亮的东西一直攫住了他的目光。
Kiom da tempo ni restis tie, senmove, senparole, mi ne povus diri.
我说不出我们在那儿一动不动、默不作声地待了多久。
Estis tag-meze ekstere, kaj en la ĉielo brilis varmega suno, sed en la sen-fenestra hejmo, kie ni sidis, oni povus pensi, ke nun estas nokto, ĉar preskaŭ nenio videblis: nur tiu brila dudek-flanka afero, kaj, iomete, la sorĉisto, kiu movis sin malrapide per movoj, kiuj kunfunkciis kun la muziko de lia nekomprenebla kanto.
外面正是中午，天空中炽热的太阳照耀着；但是在我们所坐的那间没有窗户的屋子里，人会以为现在是夜晚，因为几乎什么都看不见：只看得见那件发亮的二十面体似的东西，以及稍微看得见一点那位巫师，他以缓慢的动作移动着，而那些动作和他那难以理解的歌的音乐配合着。
Kaj jen li finis sian mirigan agadon.
接着，他结束了那令人惊异的举动。
Dum minuto li restis senmova.
有一分钟他一动不动。
Nenio aŭdiĝis.
什么声音也听不见。
Iom post iom li aperis kiel homo, kiu malrapide eliras el dormo.
渐渐地，他看起来像一个正慢慢从睡眠中出来的人。
Li ekrigardis nin, kaj ŝajnis, ke li ne estas tute certa, kie li troviĝas kaj kiuj sidas apud li.
他开始看向我们，看起来他并不完全确定自己身在何处，也不完全确定坐在他旁边的是谁。
Li diris kelkajn vortojn en la loka lingvo.
他用当地语言说了几句话。
Nia kunulo tradukis:
我们的同伴翻译道：
"La malsanon kaŭzis lia fratino," li diris, "la fratino de la junulo."
“那病是他的姐妹造成的，”他说，“那个年轻人的姐妹。”
"Kiel?", "Kial?" ni du diris samtempe.
“怎么会？”“为什么？”我们两人同时问道。
"Kial?
“为什么？
Ĉar, ŝia-opinie, li agis malbone, kaj ŝi sentis fortan malamon al li.
因为，在她看来，他做得不对，而她对他怀有强烈的憎恨。
Ŝi ne akceptas, ke li amas la knabinon, kun kiu li pli kaj pli ofte pasigas la tempon."
她不能接受他爱着那个姑娘，而且和她在一起花的时间越来越多。”
"Kion ŝi faris por malsanigi sian fraton?"
“她做了什么，才使她兄弟生病的？”
"Ŝi kaptis lian volon, metis ĝin en ujon, kaj kaŝis ĝin ie en la naturo."
“她抓住了他的意志，把它放进一个容器里，然后藏在野外某个地方。”
"Lian volon, ĉu?"
“他的意志，是吗？”
Ni ne komprenis, sed venis neniu respondo.
我们不明白，可是没有得到回答。
"Kion ni faru?" demandis la doktoro.
“我们该怎么办？”医生问道。
La sorĉisto ekstaris.
巫师站了起来。
"Ni iru viziti la fratinon, kaj paroligu ŝin."
“我们去见那姐妹，让她开口说话。”
Kiam ni eliris el lia nokto-plena hejmo, la suno igis nin unu-minute senvidaj, tiel brila ĝi estis.
当我们从他那充满黑夜似的屋子里走出来时，太阳亮得让我们有一分钟什么都看不见。
Ni eksekvis la sorĉiston al dometo.
我们开始跟着巫师走向一间小屋。
Tie la fratino loĝis.
那姐妹就住在那里。
La sorĉisto alprenis plej timigan sin-tenon, gravulan.
巫师摆出一种最吓人的姿态，十分威严。
Oni sentis, ke li estas ulo grand-pova, kiun oni ne kontraŭ-staru, se oni deziras plu vivi bonan vivon.
人会感觉到，他是个权力很大的人物；如果还想继续好好活下去，就不该与他作对。
"Mi scias, kion vi faris al via frato," li diris.
“我知道你对你兄弟做了什么，”他说。
Videble, ŝi ege ektimis.
显然，她一下子非常害怕。
"Mi devus scii, ke vi venos, kaj ke utilos al nenio fari mian faron," ŝi respondis.
“我本来就该知道你会来，也该知道我做这件事不会有任何用处，”她回答说。
Ŝia sinteno montris, ke ŝi unu-flanke sub-metas sin, dum ali-flanke ŝi plej forte deziras malakcepti la intervenon de "la ulo kun la povoj".
她的态度表明，一方面她在屈服，另一方面她又极力想要拒绝“那个有力量的人”的干预。
Sed kion ŝi povus fari?
可是她又能做什么呢？
Al sorĉisto oni ne povas kontraŭ-stari.
人是无法与巫师对抗的。
"Diru, kien vi metis ĝin!"
“说，你把它放到哪里去了！”
Ŝi ne demandis, pri kio li parolas.
她没有问他在说什么。
Ŝi ne miris pri lia diro.
她对他的话并不惊讶。
Ŝi eligis tre simplajn vortojn: "Venu kun mi!"
她只说了很简单的话：“跟我来！”
Ni forlasis la vilaĝon.
我们离开了村庄。
Post longa irado, komence sur mallarĝa vojeto, poste inter altaj kreskaĵoj, kie neniu vojo plu troviĝis, ni alvenis apud rivereton.
走了很久，开始时是在一条狭窄的小路上，后来是在高高的草木之间，那儿已经不再有路了，最后我们来到一条小河边。
Ŝi montris ter-levaĵon, malgrandan monteton, kiun iuj bestetoj faris el tero kaj pecoj de malnovaj kreskaĵoj.
她指着一个隆起的土包，一座小小的土丘，那是一些小动物用泥土和旧植物的碎片堆成的。
"Mi ĝin kaŝis en tio," ŝi diris.
“我把它藏在那个里面了，”她说。
Ni ĉiuj staris flanke, dum la sorĉisto malkonstruis la altaĵeton.
我们全都站在一旁，看着巫师把那小土堆拆开。
El ĝi li fine eligis la ujon: tre etan skatolon, kiu ne povus enhavi pli ol ion ege malgrandan.
最后他从里面取出了那个容器：一个非常小的盒子，它里面装不了比极小的东西更大的东西。
Mi esperis, ke li tuj malfermos ĝin, sed tion li ne faris.
我原以为他会马上把它打开，可是他没有这样做。
Nia grupeto samvoje revenis vilaĝen.
我们这一小群人沿原路回到了村里。
Tuj ni iris al la loĝejo de la malsana viro.
我们立刻去了那个病人的住处。
Li kuŝis sur la tero ĉe sia pordo, duone ene, duone ekstere.
他躺在门口的地上，一半在里面，一半在外面。
La sorĉisto alparolis lin:
巫师对他说：
"Vian volon forprenis via fratino, kaj ĝin kaŝis, sed ni devigis ŝin redoni ĝin al ni.
“你的意志被你的姐妹拿走并藏起来了，不过我们逼她把它还给了我们。
Tamen, antaŭ ol vi rajtos ĝin ricevi, mi devas unue scii, kion vi volas, ke okazu al via fratino."
不过，在你有权拿回它之前，我得先知道，你希望你的姐妹身上发生什么事。”
La frato restis senparola.
那个兄弟一句话也没说。
Li movis sin eĉ ne iomete.
他甚至一点也没动。
Malrapide li turnis la rigardon al la fratino.
他慢慢把目光转向那姐妹。
En ĝi estis nek miro nek malamo.
那目光里既没有惊讶，也没有仇恨。
"Nenio speciala okazu al ŝi," li fine diris, ege malrapide.
“别让她发生什么特别的事，”他终于极其缓慢地说。
Ŝajnis, ke li ne havas forton sufiĉan por fari la etajn movojn necesajn por paroli.
看起来，他连做出说话所必需的那些微小动作都没有足够的力气。
Kaj li aldonis: "Ŝi komprenos.
然后他补充说：“她会明白的。
Eble jam nun ŝi komprenis.
也许她现在已经明白了。
Tio sufiĉas."
这就够了。”
La sorĉisto transdonis la skatolon.
巫师把盒子递给了他。
La malsanulo ĝin malfermis.
病人把它打开了。
Mi staris tute proksime kaj tre bone povis vidi: en ĝi estis nenio.
我站得很近，看得非常清楚：里面什么也没有。
Dum la junulo rigardegis plu kaj plu tiun nenion, lia maniero sin teni ŝanĝiĝis.
当那个年轻人一直盯着那“什么都没有”的东西看时，他的姿态变了。
Lia senbrila rigardo refariĝis brila; li, antaŭe senmova, komencis moviĝi; vivo revenis en homon tri-kvarone endorman.
他那黯淡的目光又重新有了光彩；原先一动不动的他开始动了起来；生命回到了一个四分之三还像在沉睡的人身上。
Fine, li facil-move ekstaris kaj larĝe ridetis al ni.
最后，他轻松地站了起来，朝我们露出灿烂的微笑。
Li dankis nin kaj komencis paroli tute rapide.
他向我们道谢，并开始飞快地说起话来。
El la timiga malsano restis nenio plu.
那种可怕的疾病再也没有留下任何东西。
Longe la eŭropa doktoro kaj mi priparolis tiun okazaĵon, sed ni ne trovis respondon al niaj sindemandoj.
那位欧洲医生和我久久地讨论这件事，可是我们没有找到对我们心中疑问的回答。
Miriga okazaĵo, kiu aldoniĝis al aliaj mirigaĵoj, kiujn ni tra-vivis en Afriko.
这是一起令人惊异的事件，它被加到了我们在非洲所经历的其他许多惊异之事当中。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias, kion opinii pri ĝi.
直到今天，我也不知道该如何看待它。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu vi spertis similajn aferojn aŭ aŭdis pri ili de ver-ama persono, kiun vi bone konas kaj al kiu vi povas kredi?
而你呢，亲爱的读者朋友，你是否经历过类似的事情，或者从一个热爱真实、你很熟悉并且可以相信的人那里听说过这种事？
Kion vi opinias?
你怎么看？
NOVAJ VORTOJ
新词
Afriko
非洲
Eŭropo
欧洲
fako
领域，专业
formo
形状
konstrui
建造，构成
lingvo
语言
levi
抬起
metodo
方法
pasi
经过，度过
poemo
诗
ripeti
重复
rivero
河流
signifi
表示，意味着
skatolo
盒子
sorĉi
施巫术，施魔法
sperti
经历，体验
temo
主题
traduki
翻译
utila
有用的
vilaĝo
村庄
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
bon-ven-igi
欢迎
pri-skribi
描述
sin-teno
姿态，举止
sub-meti
使屈从，使顺从
3. LA RIĈULO, KIU VOLIS DONI
3. 想要给予的富人
Tan Fu estis tre riĉa, tiel riĉa, fakte, ke li ne konis la ĝustan valoron de sia mono.
Tan Fu非常富有，事实上富有到连自己的钱究竟值多少都不知道。
Sed mono kontentigas nur la bezonon havi, ĝi ne liberigas el la deziro esti.
但是，金钱只满足“拥有”的需要，它并不能把人从“成为某种人”的欲望中解放出来。
Kaj Tan Fu sentis tiu-rilate mankon, kiu forprenis multon el lia viv-plezuro.
而在这一点上，Tan Fu感到一种缺失，这种缺失夺走了他许多生活乐趣。
Mankis al li universala famo.
他所缺少的是普遍的名声。
Li opiniis, ke oni ne sufiĉe konsideras lin.
他认为，人们对他还不够看重。
Li forte deziris, ke ĉiuj ordinaraj homoj trovu lin ekster-ordinara.
他强烈希望所有普通人都觉得他不同寻常。
Li volis, ke la tuta urbo rigardu lin grava kaj bona, ke la tuta regiono pri-kantu lin kiel altan mult-povulon.
他想让全城都把他看成重要而善良的人，让整个地区都把他歌颂为高高在上的大有权势者。
Li bezonis senti, per la diroj de la sam-urbanoj, ke li estas rimarkinda homo.
他需要从同城人的言谈中感到自己是个值得注意的人。
Proksime al li vivis malriĉa Ĝjaŭ.
在他附近住着一个穷人，名叫Ĝjaŭ。
Ĉi-lasta lin konis bone, sed neniam vizitis sian riĉan proksimulon.
后者很了解他，却从来没有拜访过这个富有的邻居。
Pro tio Tan Fu ege malkontentis.
因此，Tan Fu非常不高兴。
Li vidis en tio superecan sintenon de Ĝjaŭ al li.
他把这看成是Ĝjaŭ对自己的一种居高临下的态度。
'Se li venus', li pensis, 'mi donus al li monon, grandule, kaj li certe rakontus pri mia bona koro en la tuta regiono.
“如果他来了，”他想，“我就会大大方方地给他钱，而他一定会把我好心肠的事传遍整个地区。
Oni ĉie pri-kantus mian altan valoron.
到处人们都会歌颂我崇高的价值。
Li bel-parolus al mi pri mi, kun la espero ricevi pli, kaj tiel sentigus al mi mian grandegan povon.
他会为了希望得到更多而对我说许多好听的话，这样就会让我感到自己巨大的权势。
Estus plaĉe ricevi lian dankan rigardon.
能得到他那感激的目光，一定很愉快。
Kaj ne nur rigarde li dankus, sed ankaŭ bel-vorte.
而且他感谢我的时候，不仅会用眼神，也会用好听的话。
Li amus min kaj li raportus al la tuta loĝantaro, kiel bon-kora mi estas.
他会爱戴我，并向所有居民宣扬我多么心地善良。
La homoj salutus min estime kiel bon-faranton.
人们会怀着敬意向我致意，把我当作行善之人。
Kaj tut-lande mia famo fine brilus kiel suno.'
而且最终，我的名声会在全国像太阳一样发亮。”
Sed Ĝjaŭ neniam venis.
可是Ĝjaŭ从来没有来过。
Tamen foje, nevole, ili renkontiĝis.
然而有一次，他们还是不情愿地遇上了。
"Kial vi neniam vizitas min?" Tan Fu demandis.
“你为什么从不来拜访我？”Tan Fu问道。
"Mi estas riĉa.
“我很富有。
Mi ŝatas doni, kaj vi bezonas monon.
我喜欢给予，而你需要钱。
Se vi nur venus kaj petus...
只要你来请求……
Estas granda feliĉo en la fakto senti sin dankinda.
感到自己值得别人感谢，这本身就是一种很大的幸福。
Se tiun plezuron vi havigus al mi, vi ricevus multe.
如果你把这种快乐给了我，你会得到很多。
Multe pli ol vi antaŭ-vidus.
会比你预料到的多得多。
Mi ja sci-povas larĝe doni.
我的确知道怎样慷慨地给。
Mi havas grandan koron."
我有一颗宽大的心。”
"Certe, certe," Ĝjaŭ respondis.
“当然，当然，”Ĝjaŭ回答。
"Vi havas multe da mono.
“你有很多钱。
Sed el viaj paroloj klaras, ke vi ne volas doni senpage.
但是从你的话里很清楚，你并不想无条件地给。
Vi pretas, ne doni, sed inter-ŝanĝi vian monon kontraŭ plezuro: la plezuro ricevi dankojn kaj senti vin bona.
你准备的不是给予，而是拿你的钱去交换快乐：接受感谢、感觉自己善良的快乐。
Se mi poste rakontus, ke vi ŝatas doni pro simpla amo doni, pro pura ŝato igi homon feliĉa — kaj nur tio estas homa boneco, ĉu ne? — tiam mi dirus malveron.
如果我事后去说，你喜欢给予只是出于单纯喜欢给予，出于纯粹喜欢让人幸福——而只有那才是人的善良，不是吗？——那我就是说假话了。
Ĉu dono, kiun la ricevanto devas pagi, eĉ se nur per vortoj, ankoraŭ estas dono?"
受赠者必须付出代价的给予，即使那代价只是话语，这还算是给予吗？”
'Li ne komprenas mian bon-korecon', Tan Fu pensis.
“他不懂我的好心，”Tan Fu想。
'Por lin devigi ekkoni ĝin, mi prezentos al li ideon tiel mirigan, ke li ĵetos sin al miaj piedoj por elmontri danko-plenan miron'.
“为了迫使他认识到这一点，我要向他提出一个如此惊人的主意，让他扑到我脚下，显出充满感谢的惊叹。”
"Mi pretas doni al vi," li diris, "tutan kvinonon de miaj riĉaĵoj.
“我准备给你，”他说，“我财产的整整五分之一。
Vi tiam ne povos nei, ke mi estas granda bonulo.
到那时，你就不能否认我是个大善人。
Vi iros rakonti ĉie la feliĉon, kiun mi kaŭzis al vi.
你会到处去讲我带给你的幸福。
Oni diras, ke vi brile poemas.
听说你很会写诗。
Certe vi verkos pri mi poemon, kiun la tuta lando ripetos al si."
你当然会为我写一首诗，让全国人都反复传诵。”
Sed Ĝjaŭ ne konsentis:
可是Ĝjaŭ并不同意：
"Mi timas, sinjoro mult-monulo, ke vi ne havas ĝustan komprenon pri la situacio.
“我怕，您这位多金的先生，对这种情况并没有正确的理解。
Kiel eblus fari, kion vi deziras?
怎么可能做到你所希望的那样呢？
Ni tute ne estos egalaj.
我们根本不会平等。
Ni eĉ estos tro malegalaj.
我们甚至会太不平等了。
Vi havos kvar kvinonojn, mi havos nur unu.
你会有五分之四，我却只有五分之一。
Mi sentos tiel forte mian subecon!
我会如此强烈地感到自己的低下地位！
Mia situacio aperos al mi malplaĉa rilate al la via.
和你的处境相比，我自己的处境在我看来会很不愉快。
Mi ne povos ne pensi multe pri tiuj kvar kvinonoj, kiujn vi havos.
我不可能不去反复想着你将拥有的那五分之四。
Pripensu do: vi estos kvaroble pli riĉa ol mi!
你想想吧：你会比我富四倍！
Kiel mi povus tion ŝati?
我怎么可能喜欢那样？
Mi malamos vin pro tio, ke la pli grandan parton de via riĉo vi tenis por vi.
我会因为你把自己财富中更大的那一部分留给了自己而恨你。
Ne.
不。
Mi ne povus poeme prezenti vin bonulo."
我不能在诗里把你写成一个善人。”
"Kaj se mi donos al vi la duonon de mia tuta havaĵo?"
“那如果我把我全部财产的一半给你呢？”
"La duonon, ĉu vere?
“一半，真的吗？
Tio kompreneble estas io alia.
那当然就另当别论了。
Ekde tiam, niaj situacioj estos samaj.
从那时起，我们的处境就会一样。
Pri tio mi estos vere feliĉa.
对此，我会真正感到幸福。
Mi plezure sentos min riĉa.
我会愉快地感到自己富有了。
Mi ĝojos.
我会高兴。
Sed ve!
可是，唉！
Mi ne povos grand-paroli pri via ekster-ordinara graveco, kiel vi deziras, ĉar ĝi ne plu estos io speciala.
我就不能像你所希望的那样，大谈你那不同寻常的重要性了，因为那就不再是什么特别的事了。
Mi estos same riĉa, same ekster-ordinara, ĉar mi iĝos riĉa en unu minuto, dum vi longe laboris komerce por riĉigi vin.
我会同样富有，同样不同寻常，因为我会在一分钟里变富，而你却是长期经商才让自己富起来的。
Mi povos daŭre pensi kaj pensadi, mi ne trovos en vi superecon, kiun mi povus prikanti."
我可以继续想来想去，但我不会在你身上找到什么我能够歌颂的优越性。”
"Bone, bone," Tan Fu diris, pli kaj pli malkontenta.
“好吧，好吧，”Tan Fu说，越来越不高兴。
"Mi donos al vi ĉion, kion mi havas."
“我把我所有的一切都给你。”
"La tuton, ĉu vere?"
“全部，真的吗？”
"La tuton."
“全部。”
"La tutan tuton, ĉu?"
“全部中的全部，是吗？”
"La tutan tuton, ĉion."
“全部中的全部，一切。”
"Ĉion, ĉion, ĉion?"
“一切，一切，一切？”
"Ĉion, ĉion, ĉion."
“一切，一切，一切。”
Ĝjaŭ larĝe ridetis.
Ĝjaŭ咧嘴笑了。
"Bone.
“好。
Bonege.
好极了。
Mi estos ege riĉa.
我会非常富有。
Tio estas bonega ideo.
这主意太好了。
Mia koro estos en paco, ĉar mi ne plu havos zorgojn pri mono.
我的心会很平静，因为我再也不会有钱方面的烦恼了。
Kaj eble ankaŭ via koro estos paca, ĉar vi ne plu havos zorgojn pri famo.
而且，也许你的心也会平静，因为你也不会再有名声方面的烦恼了。
La tuta lando ja certe parolos pri vi, ĉu ne?"
全国当然一定会谈论你，不是吗？”
"Tute certe, jes.
“那当然，没错。
Mi fin-fine ricevos la famon, kiun mi indas ricevi."
我终于会得到我应当得到的名声。”
"Jes, vi ege ĝojos.
“是啊，你会非常高兴。
Ankaŭ mi ĝojos.
我也会高兴。
Kiam mi montriĝos publike, la tuta ĉeestantaro salutos min kun granda estimo.
当我公开露面时，所有在场的人都会带着极大的敬意向我致意。
Homoj ja ĝenerale alte konsideras riĉulojn.
人们一般本来就很看重富人。
Mi ĝojos pri tiu ĝenerala konsiderado, kiun dank' al vi mi ricevos, same kiel mi ĝojas nun pri la propra mem-estimo, pri mia bona sano kaj pri mia propra rid-plena maniero konsideri la vivon.
我会为那种普遍的看重而高兴，而那是多亏了你我才会得到的；就像我现在也为自己的自尊、为自己的健康、也为自己那种带着笑意看待生活的方式而高兴一样。
Mi nur povos senti min vere danka al vi, ĉu ne?"
我当然只能对你怀有真正的感激，不是吗？”
Tan Fu ridetis, kvankam li sentis sin iom malĝoja kaj ne sciis, kiel reagi al la paroloj de Ĝjaŭ.
Tan Fu微笑了，虽然他心里有些难过，也不知道该如何对Ĝjaŭ的话作出反应。
"Jes, certe," li respondis.
“是的，当然，”他回答。
"Danka al mi."
“感激我。”
"Tio ĝojigos vin, kiu tiom ŝatas dankojn.
“那会让你高兴的，因为你是那么喜欢感谢。
Donu do al mi vian tutan riĉon, mi plezure akceptos.
那么，把你全部的财富给我吧，我会很乐意接受。
Vi havos plu nenion.
你就将什么也不再有了。
Kaj mi, tiel supera al vi en la rigardo de la socio, ne bezonos bel-vorti pri vi.
而我，在社会的眼里将会比你优越得多，也就不需要对你说什么好听的话了。
Kial mi tion farus?
我为什么要那样做呢？
Vi ja estos nur senhava malriĉulo.
你无非只会是一个一无所有的穷人。
Mi plezure poemos pri la propra feliĉo.
我会乐意地为我自己的幸福写诗。
Sed kiu venos por prikanti la grandecon de la alia, kun forta espero tiel ricevi iom da mono?
可是，谁会怀着强烈希望借此得到一点钱，而来歌颂另一个人的伟大呢？
Kiu venos eldiri sian grandan estimon kaj altan konsideradon?
谁会来表达他巨大的敬意和高度看重呢？
Venos vi, ĉu ne?
会来的将是你，不是吗？
Ĉu ne mirige, ke kun aŭ sen mono, mi ĉiam kontentas pli?"
难道不奇妙吗？无论有钱还是没钱，我总是比你更满足。”
NOVAJ VORTOJ
新词
egala
平等的，相等的
estimi
尊重，看重
famo
名声
ĝoji
高兴，喜悦
ja
的确，确实
komerco
商业，经商
konsideri
认为；看重
koro
心
kvankam
虽然，尽管
paco
平静，和平
plezuro
快乐，乐趣
preta
准备好的
propra
自己的，本人的
publiko
公众；公开场合
regiono
地区
socio
社会
universala
普遍的，全球的
ve
唉
verki
写作，创作
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
re-koni
认出，重新认识
sci-povi
知道如何；会
4. SERĈAS LETERAN AMIKON
4. 寻找笔友
Atentu, amiko leganto!
请注意，读者朋友！
Ĉi tiu rakonto estas longa.
这个故事很长。
Se vi trovos ĝin tro longa, legu hodiaŭ nur la unuan duonon.
如果你觉得它太长，今天就只读前半部分。
Se vi sukcesas legi ĝin ĝisfine en unu fojo, tio signifas, ke vi jam havas bonan komprenon de esperanto.
如果你能一口气把它读到最后，那就说明你对世界语已经有了很好的理解。
Kial Anjo opiniis, ke ŝi estas malbela, neniu povus diri, sed tio estis fakto.
为什么Anjo认为自己难看，谁也说不出来，但这却是事实。
Jes ja, ŝi ne estis superbelega, kaj oni eble ne akceptus ŝin sen plia pripenso por ludi junan belulinon en filmo, sed ŝi estis plaĉa, kaj nenie, kiam ŝi aperis, viroj forturnis la rigardon.
是的，她并不是那种惊人的大美人，人们也许不会不加多想就让她在电影里扮演年轻美人，但她是讨人喜欢的，而且无论她出现在哪里，男人们都不会把目光从她身上移开。
Male.
恰恰相反。
Kiam ŝi eniris en publikan lokon, la knaboj unu-move direktis la rigardon al ŝi.
当她走进公共场所时，男孩子们会齐刷刷地把目光投向她。
Kaj kion ili vidis, tio plaĉis, ĉiu-foje.
而他们所看到的，每一次都让他们喜欢。
Rigardi Anjon ĉiam estis plezuro.
看Anjo总是一种乐趣。
Sed Anjo tion ne kredis, kaj nun, dum ŝi tria-foje legis la leteron, kiun ŝi antaŭ nelonge ricevis el trans-mara lando, ŝi sentis sin senhelpa.
可是Anjo不相信这一点，而现在，当她第三次读着那封不久前从海外国家寄来的信时，她感到自己无计可施。
La junulo, kiu skribis al ŝi, ja diris: "Bonvolu sendi foton de vi".
给她写信的那个年轻人确实说过：“请寄一张你的照片来。”
Tiu letero estis respondo al peto, kiun ŝi presigis en revuo kun la celo interŝanĝi leterojn en la nova lingvo, kiun ŝi komencis lerni.
那封信是对她刊登在杂志上的一则请求的回复；她刊登那则请求，是为了用她刚开始学习的新语言同人通信。
Ŝi deziris plibonigi sian scion de la lingvo; ĉu devi legi kaj respondi leterojn ne estus bona metodo tiu-cele?
她想提高自己对这门语言的掌握；为了这个目的，必须阅读和回复书信，难道不是个好方法吗？
La knabo, kiu skribis al ŝi, montriĝis mult-rilate inda fariĝi amiko.
那个给她写信的男孩，在许多方面都显得值得成为朋友。
Sed lia peto pri foto - eĉ se plej natura kaj komprenebla - metis ŝin en malplaĉan situacion.
可是他提出要照片，即使这完全自然、完全可以理解，却把她放到了一个难堪的处境里。
Ŝi ne sciis, kion fari.
她不知道该怎么办。
"Ne gravas," ŝi fine decidis; "li loĝas tiel malproksime, ke neniam ni renkontiĝos.
“没关系，”她最后决定，“他住得那么远，我们永远不会见面。
Mi povas sendi al li foton de iu alia.
我可以把别人的照片寄给他。
Li neniam scios la veron."
他永远不会知道真相。”
Kaj, kontenta pri tiu ideo, ŝi enmetis kun sia responda letero belan foton de sia belega amikino Lenjo, tiu, kiu deziris fari el filmiĝo sian tutvivan okupon, aŭ, se tion ŝi ne sukcesos, ĉiu-tage montriĝi televide.
她对这个主意很满意，便在回信里夹进了一张她那位漂亮得惊人的女友Lenjo的美丽照片；Lenjo希望把拍电影当作自己一生的事业，或者如果做不到的话，就每天出现在电视上。
Antaŭ ol fermi la leteron, Anjo aldonis jenajn vortojn: "Mi ĉi-kune sendas al vi mian foton, kaj komprenas, ke vi deziras scii, kia mi aperas, sed kial vi ne havigis al mi vian?
在把信封好之前，Anjo又加上了这样几句话：“我随信寄给你我的照片，也理解你想知道我长得什么样，不过你为什么没有给我你的呢？
Mi forte esperas, ke en la letero, kiun vi certe baldaŭ adresos al mi, mi trovos vian foton."
我非常希望，在你肯定很快就会寄给我的那封信里，我会看到你的照片。”
Ivo multrilate feliĉis pri la letero de Anjo.
Ivo在许多方面都为Anjo的来信感到高兴。
Ŝi skribis simple, sed ŝiaj vortoj estigis en li ian senton de varma kontenteco, kiun li ne povis bone klarigi, sed kiu ege plaĉis al li.
她写得很朴素，可她的话在他心里唤起了一种温暖的满足感，那种感觉他解释不清，可他却非常喜欢。
Longe li rigardis ŝian foton.
他久久地看着她的照片。
Ŝi estis nekredeble bela.
她简直美得不可思议。
Ne tute natura, eble, sed... foto estas nur foto.
也许不完全自然，不过……照片毕竟只是照片。
Sed nun li devis sendi sian bildon.
可现在他得把自己的照片寄过去了。
Pri tio li malkontentis.
对这件事，他并不高兴。
Kiam li skribis al ŝi, lia sci-volo estis pli forta ol ĉio.
当初给她写信的时候，他的求知欲比一切都强。
Li duone sentis, ke ne estas ĝuste peti foton sen sendi propran, sed tiun penson li forĵetis malproksimen de si, kaj li ne provis bildigi al si, kio okazos, kiam venos ŝia respondo.
他隐约觉得，不寄自己的照片却向对方要照片并不合适，可他把这个想法远远抛开了，也没有试着去想象，当她的回信到来时会发生什么。
Kaj nun, li ne povis elturni sin el la neceso kontentigi ŝin: sendi foton al ŝia adreso li devis.
而现在，他无法从“必须满足她”的需要中脱身：他非得往她的地址寄一张照片不可。
Sendi foton, jes ja, sed ĉu necese sian?
寄照片，当然；可一定非得寄自己的照片吗？
"Mi havas ideon," li pensis, "mi sendos foton de Alberto."
“我有主意了，”他想，“我给她寄Alberto的照片。”
Eble vi opinias, ke Ivo havis problemon similan al Anjo.
也许你会以为，Ivo面临的是和Anjo相似的问题。
Tute ne.
完全不是。
Kontraŭe, eĉ.
恰恰相反。
Ivo sciis, ke li estas bela, tre bela.
Ivo知道自己长得漂亮，非常漂亮。
Tion lia patrino multfoje diris al li.
他的母亲曾多次对他说过这一点。
Kaj ofte li rimarkis, ke, kiam iu lin unuafoje ekvidas, tiu eksentas... kiel diri?... frapon.
而且他常常注意到，当有人第一次看见他时，那人会立刻感觉到……怎么说呢？……像受到了猛然一击。
Ivo sentis, ke li disradias ian sun-brilon, ian ĉielan plaĉon, tiel bela li montriĝas.
Ivo觉得自己在向外散发一种阳光般的光辉，一种天上的悦意，因为他显得那样美。
Li ne estis homo, li estis vida poemo pri beleco.
他不是一个人，他是一首关于美的视觉诗。
Kiam Naturo naskis lin, ĝi certe faris ĉef-verkon.
当大自然生出他时，它无疑创造了一件杰作。
Se vi kredas, ke estas facile akcepti, ke oni estas mirindaĵo de la naturo, vi malĝuste opinias.
如果你以为，接受自己是大自然的奇迹是一件容易的事，那你就想错了。
Kun sia beleco Ivo ne povis repaciĝi.
Ivo无法与自己的美貌和解。
Ĉie, kien li iris, li sentis la rigardojn.
无论走到哪里，他都能感觉到那些目光。
Lin rigardis mez-junaj sinjorinoj, kaj li rimarkis, ke lia vido ekturnas iliajn sentojn ĉiu-direkte.
中年女士们会看着他，而他注意到，只要她们看见他，她们的情感就会被搅得朝四面八方翻动起来。
Lin rigardis knabinoj, kiuj miris kaj tuj pretis ami.
少女们会看着他，感到惊异，并立刻准备去爱他。
Lin rigardis viroj, pli diverse: kelkaj, tute certe, sentis deziron amikiĝi, sed al multaj Ivo ne malpli certe vidiĝis kiel io troa, kion necesus forigi, ĉar lia ĉeesto nur povos ŝanĝi la situacion rilate al knabinoj.
男人们看他的方式则更加多样：其中有些人无疑会生出想与他结交的愿望，但对许多人来说，Ivo同样无疑像是某种多余的东西，必须把它清除掉，因为他的存在只会改变他们同女孩子之间的局面。
Ĉe kelkaj viroj li eĉ preskaŭ sentis, ke ili dezirus kapti lian belecon kaj ĝin proprigi al si.
对于某些男人，他甚至几乎能感觉到，他们想要攫取他的美貌，并把它据为己有。
Ĝis malamo tio kelkfoje iris.
有时，这种感觉甚至会发展到仇恨。
Tial al Ivo ne plaĉis la propra neordinara beleco.
因此，Ivo并不喜欢自己那不同寻常的美貌。
Nun mankus nur — por malsimpligi lian vivon - ke Anjo, pro foto, enamiĝu al li, aŭ eĉ nur rigardu lin kiel iu eksterordinara.
现在所缺的不过只是，为了让他的生活变得更复杂，Anjo因为照片而爱上他，或者哪怕只是把他看成某个不寻常的人。
Tion li ne povus akcepti.
这一点他无法接受。
Li ne deziris amon, eble eĉ ankaŭ ne veran amikiĝon.
他并不想要爱情，也许甚至连真正的友谊也不想要。
Li deziris informojn.
他想要的是信息。
Li deziris scii pri ŝia lando, pri la situacio tie, pri la tiea popolo kaj ĝia pens-maniero.
他想知道她的国家、那里的情况、那里的人民以及他们的思维方式。
Li studis en universitato, kaj la leter-aferon li aliris kun universitata sinteno: studi kaj informiĝi estis liaj celoj.
他在大学读书，而他对待通信这件事的方式也是大学式的：研究和获取信息，才是他的目的。
Pri Alberto vi demandas, ĉu?
你是在问Alberto，是吗？
Ene, kaj en-vere, Alberto estis bona knabo, ĉiam preta doni kaj helpi, kun forta sento pri respondecoj kaj kun povo ĝuste agi en malfacilaj situacioj, eĉ se, ofte, lia unua reago estis timo.
就内在而言，也就是真的说来，Alberto是个好青年，总是乐于给予、乐于帮助；他有很强的责任感，也有能力在困难处境中做出正确行动，尽管他的第一反应常常是害怕。
Sed ekstere, en apero, li montriĝis sen-forma dikulo, ŝajne ne tute homa, bestego plej malplaĉa al rigardo.
可是在外表上，他却显得是个没什么形状的胖子，仿佛都不完全像个人，是个极其难看的大怪物。
Li estis tiel malbela, fakte, ke lia foto nur povos forigi la eblecon, ke Anjo eksentu amon al sia leter-kunulo.
事实上，他丑到这样一种地步：他的照片只会消除Anjo对自己通信对象产生爱情的可能性。
Skribante la adreson, Ivo ridis al si: li sukcesis trovi kontentigan eliron el sia problemo.
一边写着地址，Ivo一边暗自发笑：他成功找到了一个令人满意的出路。
Letero sekvis leteron, el ĉi tiu lando al tiu alia, el tiu alia al tiu ĉi.
一封信接着一封信，从这个国家到那个国家，又从那个国家到这个国家。
Kun ĉiu letero plifortiĝis la intereso de Anjo al Ivo, de Ivo pri Anjo.
随着每一封来信，Anjo对Ivo的兴趣、Ivo对Anjo的兴趣都更强了。
Jes, vi bone legis.
是的，你没看错。
Ivo, nia universitatulo, kiu deziris nur informiĝi, trovis pli kaj pli da plezuro en la leteroj de Anjo.
Ivo，我们这位大学生，原本只想获取信息，却在Anjo的来信中发现了越来越多的乐趣。
Iom post iom io ŝanĝiĝis en li.
渐渐地，他身上有什么东西变了。
Iom post iom sentoj okupis kampon, kie antaŭe vivis nur pensado.
渐渐地，感情占据了原先只有思考存在的那块领域。
La lingvon ili uzis pli kaj pli bone.
他们对这门语言的运用也越来越好。
Venis la tago, kiam, same en tiu lando kiel en ĉi tiu, Anjo kaj Ivo akceptis respondecojn en siaj prilingvaj junularaj organizoj.
有一天到了；无论在那个国家还是这个国家，Anjo和Ivo都在各自与语言有关的青年组织里承担起了责任。
Kaj kiam la gravuloj de la internacia asocio decidis, ke tut-monda junul-kongreso okazos en la urbo de Anjo, ĉiuj en la lando de Ivo opiniis, ke li estos ilia plej bona homo por paroli tie nome de la landa organizo.
而当国际协会的要人们决定在Anjo所在的城市举行一次世界青年大会时，Ivo所在国家的所有人都认为，他会是代表本国组织在那里发言的最佳人选。
"Ni pagos al vi la vojaĝon kaj ĉiujn loĝ- kaj manĝo-kostojn", ili diris.
“你的旅费以及全部住宿和伙食费用都由我们来付，”他们说。
Ĉu eblus al tio diri: ne?
对此，怎么可能回答“不”呢？
Ivo kompreneble jesis.
Ivo当然答应了。
"Anjo!"
“Anjo！”
La nomo, kiun li elparolis kun forto, resonis plu en la granda salonego.
他用力喊出的那个名字在大会厅里继续回响着。
Sed ŝi eĉ ne turnis sin al li.
可她甚至没有转过身来看他。
Li rapidis post ŝi.
他赶紧追了上去。
"Anjo! Pardonu, ke mi alparolas vin tiel... tiel... kiel proksimulo, kiel amiko aŭ familiano, dum al vi ŝajnas, ke vi ne konas min, sed mi vin konas.
“Anjo！请原谅我这样……这样……像个亲近的人、像朋友或者像家里人那样来跟你说话；对你来说，好像你并不认识我，可是我认识你。
Ni fakte konas unu la alian.
其实我们彼此是认识的。
Mi klarigos ĉion.
我会把一切解释清楚。
Estas granda plezuro por mi renkonti vin."
能见到你，我非常高兴。”
"Se vi konus min, sinjoro, vi scius, ke mi nomiĝas Lenjo, ne Anjo.
“如果你认识我，先生，你就会知道我叫Lenjo，不叫Anjo。
Mi konas iun Anjon, sed ŝi tute ne similas al mi, kaj vi ne povus vere preni min por ŝi.
我认识一个叫Anjo的人，可她跟我一点也不像，你根本不可能真把我认成她。
Via maniero aliri knabinojn povas plaĉi al kelkaj, sed ne al mi.
你接近女孩子的方式也许会让某些人喜欢，但对我不起作用。
Lasu min, mi petas.
请放开我吧。
Mi havas multegon por fari en ĉi tiu mil-homa kongreso."
这个上千人的大会里，我还有一大堆事情要做。”
Ŝi parolis tiel malvarme, superule, forĵete, ke Ivo sentis sin kiel eta infano, al kiu la patrino timige eldiras sian nekontentecon.
她说话那样冷淡、那样高高在上、那样不屑一顾，以至于Ivo觉得自己像个小孩子，正被母亲用令人害怕的口气说出她的不满。
Ne ĉiufoje, ŝajnas, lia beleco igis virinojn ami lin.
看来，并不是每一次，他的美貌都能让女人爱上他。
Antaŭ ol la kongreso malfermiĝis, Anjo multe pensis kaj pensadis pri la situacio, en kiun ŝin lokis la ideo fote malveri al Ivo.
在大会开幕之前，Anjo反复思考着她因用照片对Ivo说谎而陷入的处境。
Ŝi fine decidis ne tuj diri la veron, sed serĉi lin, igi lin amika al ŝi kaj iom post iom venigi lin al kompreno pri ŝia vera esto.
她最后决定，不立即说出真相，而是先去找他，让他对自己产生友好感，再一点一点把他引向对她真实面貌的理解。
Nun montriĝis bona okazo.
现在出现了一个好机会。
La malbela juna solulo, kiu sidis ĉe tablo antaŭ preskaŭ malplena glaso, tiel similis la foton, ke Anjo estis plej-plej certa.
那个独自坐在桌旁、面前放着一只几乎空了的杯子的丑年轻人，和照片实在太像了，以至于Anjo再确信不过。
Ŝi aliris lin.
她走向了他。
"Mi scias, el kiu lando vi venis", ŝi diris al li tuj post sia saluto.
“我知道你是从哪个国家来的，”她刚打完招呼就对他说。
Li volis ekparoli, sed antaŭ ol li povis, jam ŝi interrompis lin: ŝi nomis la landon.
他本想开口，可还没来得及，她就打断了他：她说出了那个国家的名字。
"Kiel vi scias?" li demandis.
“你怎么知道的？”他问。
"Tion mi eksciis per unu rigardo al via tuta persono, sed ĝenerale mi bezonas studi manon por ĉion scii pri homo.
“我只看了你整个人一眼就知道了，不过通常，要知道一个人身上的一切，我得先研究他的手。
Donu al mi vian maldekstran", ŝi diris, kaj ĝin prenis mem.
把你的左手给我，”她说着，自己就把那只手拿了过去。
"Haha! Mi vidas! Mi vidas multon!" diris ŝi, kaj ŝi metis en sian parol-manieron ian gravecon, kiu igis Alberton miri preskaŭ time.
“哈哈！我看见了！我看见很多！”她说道，并且在自己的说话方式里加进了一种郑重感，使Alberto惊讶得几乎有些害怕。
'Kia eksterordinara knabino!' li pensis, sed jam ŝi daŭrigis:
“多么不同寻常的姑娘啊！”他想，可她已经继续说道：
"Via mano informas min pri multego.
“你的手告诉了我很多很多。
Mi scias, kie vi loĝas, kie vi naskiĝis, kion vi faras en la vivo, mi volas diri: kian okupon vi havas.
我知道你住在哪里，知道你出生在哪里，也知道你在生活中做什么，也就是说：你的职业是什么。
Mi scias, kiel nomiĝas viaj frato kaj fratino.
我知道你的兄弟姐妹叫什么名字。
Mi scias, ke vi havis fraton, kiu mortis antaŭ du jaroj, kaj mi povas eĉ diri al vi, kiel".
我知道你曾有个兄弟，在两年前死了，我甚至还能告诉你，他是怎么死的。”
Kaj ŝi diris al li ĉion.
而她真的把这一切都对他说了出来。
Ne estis malfacile, ĉar Ivo multe rakontis pri sia persona kaj familia vivo en siaj leteroj, kaj ŝi ĉion bone memoris.
这并不难，因为Ivo在信里讲了很多自己的个人生活和家庭生活，而她把一切都记得很清楚。
Ŝi rimarkis, ke la malbela junulo aperas pli kaj pli tima kaj senkomprena, sed tio venis, ŝiaopinie, de la ĝusteco de ŝiaj informoj.
她注意到，这个丑陋的年轻人显得越来越害怕、越来越莫名其妙；不过在她看来，这只是因为她所说的信息实在太准确。
Sed post kiam ŝi finis, li rigardegis sian manon kun tia timkaj mir-plena malcerteco, preskaŭ malamike, ke ankaŭ ŝi iĝis necerta pri si.
可是等她说完之后，他却带着一种充满恐惧与惊异的不确定目光死死盯着自己的手，那神情几乎带着敌意，以至于她自己也开始对自己没把握了。
Tamen kun ŝajna memcerteco ŝi ekdiris:
不过，她还是装出自信的样子，开口说道：
"Ĉu io malplaĉas al vi?
“有什么让你不高兴吗？
Ĉu vin timigas la fakto, ke mi scias tiom pri vi?"
你是害怕我知道关于你这么多的事情吗？”
Ŝi komencis ridi.
她笑了起来。
"Ne timu, estas nur ludo, mi tuj klarigos!"
“别怕，这只是个游戏，我马上就解释！”
Kaj ŝi ridis plu.
她又笑了起来。
Sed li ne, kaj lia senrideco malhelpis ŝin daŭrigi.
可他没有笑，而他的不笑使她没法继续说下去。
Nur post senvorta minuto li ekparolis, per malfortaj, malaltaj sonoj, kiuj ŝajnis direktiĝi pli al li mem ol al ŝi.
直到沉默了一分钟之后，他才开口，用微弱、低沉的声音说话，那声音像是更多对自己说的，而不是对她说的。
Aŭdeblis, ke li malfacile sukcesas akcepti la propran penson:
听得出来，他非常艰难地在接受自己刚刚想到的那件事：
"Ŝajnas, ke tiu ĉi mano estas ne mia, sed tiu de mia samklubano Ivo."
“看起来，这只手不是我的，而是我同社团伙伴Ivo的手。”
Nun mirege lin rigardis ŝi.
这下轮到她惊异地盯着他看了。
"Ĉu vi do ne estas Ivo?" ŝi demandis.
“那么你不是Ivo吗？”她问。
"Rigardu min," li respondis, ne tre kontente.
“你看看我，”他不太高兴地回答。
"Ĉu vi iam vidis pli malbelan viron?
“你见过比我更丑的男人吗？
Mi scias, kia mi aperas, kaj tio ĝenerale faras nenion al mi.
我知道自己看起来是什么样子，而这通常对我并没什么影响。
Sed Ivo estas alta fortulo, bela vir-besto, kiu certe nur povas dolĉi al virinaj rigardoj.
可是Ivo是个高大的壮汉，是个俊美得像雄性猛兽般的男人，他当然只会让女人的目光发甜。
Vi montris, ke al vi mankas neniu informo pri tiu knabo.
你已经表明，你对那小子的情况一点都不缺。
Kiel vi povus ne-scii, al kio li similas?
你怎么可能不知道他长什么样？
Sed mi ne komprenas vian ludon.
可我不明白你这个游戏是怎么回事。
Kion vi celas?
你到底想达到什么？
Kial rakonti al mi lian tutan vivon, kaj ŝajnigi, ke ĝi estas mia?
为什么要把他整个人生都讲给我听，还假装那是我的人生？
Via ag-maniero troviĝas trans mia komprenpovo."
你的做法超出了我的理解能力。”
Dum longa minuto ŝi restis senparola.
有很长一分钟，她一句话也说不出来。
Kiel ŝi povus klarigi la aferon?
这件事她怎么解释得清呢？
"Kompreneble, se vi ne estas Ivo, mia far-maniero ŝajnas al vi plej miriga..." ŝi komencis.
“当然，如果你不是Ivo，我的做法对你来说看起来就会非常奇怪……”她开口说。
Sed tuj ŝi interrompis sin, ĉar ŝi ne sciis, kiel daŭrigi.
可她立刻又打断了自己，因为她不知道该怎么继续。
Tamen post kelka tempo ŝia pensado ekfunkciis pli klare kaj ŝi provis ĉion rakonti.
不过，过了一会儿，她的思路变得清晰些了，于是她试着把全部情况都讲出来。
Dum ŝi parolis, ŝi pli kaj pli sentis, ke ŝiaj klarigoj ne estas tre verŝajnaj.
在说的过程中，她越来越感到，自己的解释并不怎么可信。
Interalie, ŝi ne povis klarigi, kial Ivo sendus kiel sian la foton de Alberto.
其中尤其是，她无法解释为什么Ivo会把Alberto的照片当作自己的寄来。
Kiu kaŭzo povus igi belan knabon ŝajnigi sin malbela?
有什么理由能使一个漂亮的男孩假装自己很丑呢？
Sed kion fari?
可是又能怎么办呢？
Kiam, post sia longa malsimpla vortigado, ŝi fine diris "ĝis revido", ŝi sentis, ke li ne kredas ŝin.
当她经过一番冗长而复杂的叙述，最后终于说出“再见”时，她感觉到他并不相信她。
Ĉar ŝi laboris por la kongreso, Anjo facile povis trovi, kie loĝas ĉiu membro, kiu parto-prenas en ĝi.
因为Anjo为大会工作，她很容易就能查到每个参会成员住在哪里。
Malfeliĉa pri sia renkonto kun Alberto, ŝi decidis telefoni al Ivo.
因为同Alberto的相遇让她很不痛快，她决定给Ivo打电话。
Post kelkaj sensukcesaj provoj — li ne estis en sia ĉambro — ŝi fine decidis atendi ĝis la morgaŭa tago.
试了几次都没有成功，他不在自己的房间里，她最后决定等到第二天再说。
Sed ĝuste tiam ŝia telefono eksonis.
可偏偏就在那时，她的电话响了。
Estis li.
是他。
"Anjo, mi ege bezonas paroli kun vi, aŭ mi ne sukcesos dormi ĉi-nokte.
“Anjo，我非常需要跟你谈谈，否则我今晚就睡不着了。
Dum la tuta nokto mi provos trovi respondon al miaj demandoj.
整整一夜，我都会试着去找我那些问题的答案。
Kial vi estis tiel malvarma?
你为什么那样冷淡？
Kial vi tiel maldolĉe parolis al via letera amiko?
你为什么对你的通信朋友说得那样刻薄？
Vere mi ne komprenas.
我真的不明白。
Kaj tiu ne-kompreno malhelpas min vivi."
而这种不明白简直妨碍我活下去。”
Rapidaj, neklaraj, sed fortaj sentoj turniĝis en Anjo.
一阵迅速、模糊却强烈的感情在Anjo心里翻腾起来。
Komence, ŝi ne sciis, kion pensi.
一开始，她不知道该怎么想。
Sed baldaŭ ŝin kaptis deziro ridi.
但很快，她就被一阵想笑的欲望抓住了。
Ŝi pretiĝis paroli, kiam liaj vortoj eĉ pli rapide ekflugis, sento-plene:
她正准备开口，他的话却带着满满的感情，更快地飞了出来：
"Anjo, kial vi restas senparola?
“Anjo，你为什么不说话？
Kio okazis?
发生了什么？
Jes ja, mi malbone agis pri la foto.
是的，我在照片那件事上做得不好。
Bonvolu pardoni min.
请原谅我。
Tio estis malbona ideo.
那真是个坏主意。
Kiam vi vidis min, vi ne povis kompreni.
当你看到我的时候，你当然没法理解。
Sed klarigo ekzistas, kaj mi volas doni ĝin al vi.
可是事情是有解释的，而我想把这个解释告诉你。
Tamen, mi petegas vin, unue diru, ke vi min ne malamas."
不过，我求你，先告诉我，你并不恨我。”
"Atendu, Ivo, atendu, mi certiĝu, ke mi aŭdis vin bone.
“等等，Ivo，等等，让我先确认一下我有没有听错。
Vi vidis min, ĉu ne tion vi diris?"
你看见过我，是不是你刚才说的就是这个？”
"Certe mi vidis vin, ĝuste pro tio..."
“我当然见过你，正因为如此……”
Ŝi interrompis:
她打断了他：
"Se vidi min metis vin en tian sento-movan situacion, ke pro ĝi vi ne povos dormi ĉi-nokte, mi... mi... mi unue bezonas kompreni.
“如果看见我竟让你陷入这样一种情感动摇的状态，以至于你今晚都睡不着，那我……我……我首先得弄明白。
Rakontu do, kion mi diris, kia mi estis."
那你就告诉我吧：我说了什么，我是什么样子。”
"Al mi ne plaĉas memori pri tio.
“我不喜欢去回想那件事。
Kial vi ludas per miaj sentoj?
你为什么拿我的感情来玩？
Letere ni amikiĝis.
我们是通过书信成为朋友的。
Kial ŝanĝi tiun rilaton?
为什么要改变这种关系？
Tion mi pensis, kiam vi respondis al mi, ke vi ne konas min kaj ke mia metodo por aliri knabinojn ne sukcesos kun vi.
当你回答我，说你不认识我，说我接近女孩的方法在你身上不会奏效的时候，我就是这样想的。
Mi nur volis klarigi, kiu mi estas, kaj kial mi ne similas al la foto, kiun mi sendis."
我只是想解释，我是谁，以及为什么我跟自己寄给你的那张照片不像。”
"Ivo kara, mi povus lasi vin paroli plu, tio eble igus min ridi, kaj okazon ridi oni neniam perdu, ĉu?
“亲爱的Ivo，我本可以让你继续说下去，那样也许会让我笑出来，而能笑的机会，人可从来不该错过，不是吗？
Sed mi ne volas esti malbon-kora.
但是我不想那样不厚道。
Vi rajtas scii la veron.
你有权知道真相。
Mi neniam malvarme kaj malkontente reagis al vi pro plej simpla kaŭzo: ni neniam renkontiĝis.
我从来没有冷淡又不高兴地对你作出反应，原因再简单不过：我们从来没有见过面。
La persono, kiun vi prenis por mi, certe estas Lenjo, amikino mia.
你当成我的那个人，肯定是我的女友Lenjo。
Kiam vi petis foton, mi adresis al vi ŝian, ĉar mi estas tre malbela.
当你要照片的时候，我寄给你的是她的，因为我很难看。
Mi pensis: nia rilato estos nur letera, kaj ni vivas tiel malproksime unu de la alia!
我想：我们的关系只会是书信往来，而且我们彼此住得那么远！
Kial ne kredigi min pli bela ol mi estas?
为什么不让人相信我比实际更美一点呢？
Sed ne estas plaĉe paroli pri ĉio ĉi telefone, kial ni ne renkontiĝus?
可是，在电话里谈这些并不愉快，我们为什么不见一面呢？
Mi ja ankaŭ devas raporti al vi mian sperton kun tiu malbela sed aminda Alberto.
我也得把我跟那个难看却可爱的Alberto之间的经历告诉你。
Ĉu vi povus troviĝi en la kongresa trinkejo post duon-horo?"
半小时后，你能到大会的酒吧来吗？”
"Jes, jes, kun granda plezuro, sed kiel ni rekonos unu la alian, se vi ne estas la knabino sur mia foto?"
“能，能，我非常愿意，可如果你不是我照片上的那个女孩子，我们怎么认出彼此呢？”
"Mi certe tuj rekonos vin.
“我当然一下子就能认出你。
El la vortoj de Alberto mi komprenis, ke vi estas rimarkinde bela viro, da kiaj estas tre malmulte, ĉu ne vere?"
从Alberto的话里，我已经明白，你是个显著俊美的男人，像你这样的非常少，不是吗？”
"Je-e-es."
“算……算是吧。”
"Mi certe alvenos antaŭ ol vi, ĉar mi loĝas tuj apude.
“我肯定会比你先到，因为我就住在旁边。
Mi do atendos vin.
所以我会等你。
Mi legos numeron de "Kontakto", tiel vi tuj scios, kiu mi estas.
我会看一本《Kontakto》，这样你立刻就会知道我是谁。
Sed eĉ sen tio vi scius: nur elektu la plej malbelan knabinon."
不过即使没有这个你也会知道：只要挑那个最丑的女孩子就行了。”
Kiam Ivo eniris la trinkejon, li sentis - kiel ĝenerale - ke ĉiuj rigardoj direktiĝas al li.
当Ivo走进酒吧时，他像往常一样感觉到，所有的目光都朝他投来。
Dum ĉe la plimulto el la ĉeestantoj la rigardado daŭris kelk-tempe, bela knabino, sola ĉe tablo, nur ĵetis al li etan rapidan rigardon, kiu tuj revenis al ŝia legado.
大多数在场的人都盯着他看了一会儿，只有一个独自坐在桌边的漂亮姑娘，只朝他投来了一瞥很短很快的目光，接着马上又回到她的阅读上去了。
Li ĉirkaŭ-rigardis.
他环顾四周。
Kontakto montriĝis kvarloke, ĉe apartaj tabloj.
他在四个不同的桌子上都看到了《Kontakto》。
Kvar knabinoj ja, du solaj, du kun gekunuloj, sidis kun numero de tiu revuo, ĉu en la mano, ĉu apud si surtable.
的确有四个女孩，两个独自坐着，两个同伙伴们坐在一起；她们手里或桌旁都放着那本杂志。
Unu el la solulinoj estis ege malbela kaj rigardis lin sen kaŝi sian intereson.
其中一个独坐的女孩非常难看，而且毫不掩饰自己的兴趣地看着他。
Ŝi ridetis al li, espere.
她带着希望朝他微笑。
Li decidis ŝin aliri.
他决定向她走去。
"Anjo, mi ĝojas..." li komencis, sed la junulino tuj inter-rompis:
“Anjo，我很高兴……”他刚开口，那年轻姑娘就立刻打断了他：
"Mi ne estas Anjo," ŝi diris, kaj io ete malfeliĉa bildiĝis tie, kie antaŭ nelonge brilis espero.
“我不是Anjo，”她说，而就在刚才还闪着希望的地方，浮现出了一丝小小的不幸。
"Ne, mi ne estas Anjo, sed mi scias, ke la knabino tie havas tiun nomon.
“不，我不是Anjo，不过我知道，那边那个姑娘就叫这个名字。
Eble ŝin vi serĉas."
也许你找的是她。”
Ŝi montris la alian solulinon.
她指向了另一个独自坐着的女孩。
Ivo pardon-petis kaj turnis sin tien.
Ivo道了歉，便转向那边。
Li rigardis la knabinon, nekomprene.
他不解地看着那姑娘。
Estis tiu, kiu ĵetis al li tiun rapidan rigardon, kiam li eniris.
正是刚才他进来时朝他投来那一瞥的那个。
Kiel ŝi povus esti Anjo?
她怎么可能是Anjo呢？
Ĉi tiu estis bela.
这个姑娘是美的。
Fakte, li trovis ŝin pli bela, multe pli bela ol Lenjo, ĉar kun beleco pli natura.
事实上，他觉得她比Lenjo更美，美得多，因为她的美更自然。
Lenjo havis la belecon de filmulino.
Lenjo拥有的是电影女演员式的美。
Estis io grand-urbana en ŝi, kio tute ne respondis al la Iva kompreno pri beleco.
她身上有某种大城市式的东西，那完全不符合Ivo对美的理解。
Anjo sia-flanke estis plezuro por la vido: ŝi belis pli simple, pli hejmece, pli vilaĝe.
而Anjo则是视觉上的一种享受：她的美更朴素，更家常，更带着乡村气息。
Sed tiu natura est-maniero ne malpliigis ŝian plaĉ-povon.
可是这种自然的存在方式并没有减少她讨人喜欢的力量。
Tute male.
恰恰相反。
"Ĉu vi estas Anjo?" li necerte demandis.
“你是Anjo吗？”他不太确定地问。
"Jes, sinjoro, tio estas mia nomo.
“是的，先生，这就是我的名字。
Kiel mi povas utili al vi?"
我能为您做什么呢？”
"Ĉu vi ne komprenas, kiu mi estas?
“你不明白我是谁吗？
Ivo, kun kiu vi telefonis antaŭ duon-horo!"
半小时前跟你通电话的那个Ivo啊！”
"Ivo!
“Ivo！
Vi!
你！
Ĉu vere?"
真的是你吗？”
Ŝi longe rigardis lin.
她久久地看着他。
"Sed vi estas tute ordinara persono!"
“可你是个完全普通的人呀！”
Tiujn vortojn Ivo vere ne atendis, sed ĝuste ili kaŭzis en li senton, kiun li sen-scie atendis jam de longe.
这几句话是Ivo完全没有料到的，可恰恰就是它们，在他心里引起了一种他其实早已无意识地等待了很久的感觉。
Io tre paca, plaĉa, dolĉa trairis lian tutan estaĵon.
一种非常平静、愉快、甜美的东西穿过了他的整个存在。
Ĝojo, kian li neniam spertis antaŭe.
那是一种他从未体验过的喜悦。
Ŝi plu parolis, sed li ne aŭskultis ŝin.
她还在继续说，可他已经没有听她了。
Li ekkomprenis, ke dum sia tuta vivo li atendis ĉi tiun minuton: esti ordinara, esti kiel la aliaj.
他突然明白，自己整个一生都在等待这一分钟：做一个普通人，和别人一样。
Kia ĉiela dono!
这是多么天上的恩赐！
Kia ĝojo sensimila!
这是多么无与伦比的喜悦！
"Ĉu vi ne aŭskultis min?"
“你没在听我说话吗？”
Li rerigardis ŝin, plej amike, kaj dolĉa-sone respondis:
他再次看向她，带着最友善的神情，用温柔的声音回答：
"Ne, pardonu, mi ne aŭskultis.
“没有，对不起，我没有在听。
Mi pripensis.
我在想。
Mi provis kompreni.
我在试着理解。
Kial vi diris malveron?
你为什么说了假话？
Vi estas ege bela.
你非常美。
Multe pli bela ol tiu malvarma altulino, kiu rigardis min de supre kiel malutilan, malsan-portan, mortigindan besteton.
你比那个冷冰冰的高个子女人漂亮得多；她居高临下地看着我，仿佛我是个有害的、带着疾病、该被打死的小兽。
Anjo!
Anjo！
Kiel eblas koni sin tiel malĝuste?
人怎么会把自己认错到这种地步呢？
Vi bildigas vin al vi mem tute alia ol vi fakte estas..."
你在自己心里把自己想成了一个和真实的你完全不同的人……”
"Kaj ankaŭ vi vin, se vi trovas vin belega!" ŝi tuj diris.
“如果你觉得自己美得不得了，那你对自己的认识也一样不对！”她立刻说道。
Ili ekridis samtempe.
他们同时笑了起来。
Tiel komenciĝis persona interrilato ankoraŭ pli plaĉa ol la jam plaĉa letera.
就这样，一段个人之间的关系开始了，而它比原本就已令人愉快的书信关系还要更令人愉快。
En Eŭropo, malnovaj rakontoj ĝenerale finiĝas per la vortoj: ili geedziĝis, estis feliĉaj, kaj havis multajn infanojn.
在欧洲，古老的故事通常都以这样的话结尾：他们结婚了，过得幸福，并且有很多孩子。
Ĉu tiel fini ĉi tiun?
这篇故事也要这样结束吗？
Ne.
不。
Ĉar tio estus diri malveraĵon.
因为那样说就成了假话。
Ili ne geedziĝis.
他们没有结婚。
Post kiam la kongreso finiĝis kaj Ivo revenis hejmen, ili dum iom pli ol unu jaro daŭrigis sian leteran kontakton.
在大会结束、Ivo回家之后，他们又继续保持了一年多一点的通信联系。
Poste ili iom post iom forgesis unu la alian.
后来，他们就渐渐把彼此忘了。
Sed antaŭ ol disiĝi, fine de la kongreso, ili renkontiĝis kun Alberto kaj Lenjo, al kiuj ili ridoplene rakontis la aferon.
不过，在大会结束、彼此分开之前，他们跟Alberto和Lenjo见了一面，并笑着把整件事情讲给了他们听。
Pasis ok jaroj.
八年过去了。
Nun Alberto kaj Lenjo ege feliĉas.
现在，Alberto和Lenjo非常幸福。
Kune kun siaj sep infanoj.
他们和自己的七个孩子一起生活。
NOVAJ VORTOJ
新词
adreso
地址
aparta
单独的；分别的
asocio
协会
ĉirkaŭ
周围；大约
elekti
选择
filmo
电影
frapi
打击；震动
ha
哈
klubo
社团；俱乐部
kongreso
大会
kontakto
接触；联系
membro
成员
okupi
占据；从事
presi
印刷；刊登
radio
广播；收音机
revuo
杂志
salono
大厅；会客室
studi
学习；研究
telefono
电话
televido
电视
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĉef-verko
杰作
el-paroli
说出口
el-turni sin
脱身；设法摆脱
preni por
认作；误当作
re-agi
作出反应
re-pac-iĝi
和解；与……和解
re-koni
认出
respond-eco
责任
sen-helpa
无助的
5. AL MONDO TRANSA
5. 走向彼方世界
Jam de longe la Tero ne plu videblis.
早已看不见地球了。
Ili forlasis ĝin antaŭ tiom da tempo, ke la surtera vivo ŝajnis ne plu ekzisti.
他们离开它已经过了那么久，以至于地球上的生活似乎已经不再存在。
Ĝi estis nur memoro.
它只是一段记忆了。
La vera vivo estis en ĉi tiu vojaĝilo, kiu traflugis la senfinon kun nepensebla rapideco.
真正的生活是在这艘旅行器里；它以难以想象的速度飞越无垠。
Baldaŭ ili alvenos.
他们很快就要到了。
Kaj refoje ili kune sin demandis, kia estos tiu mondo, al kiu ili nun proksimiĝas.
他们又一次一起问自己：他们现在正在接近的那个世界，将会是什么样子呢？
"Mi timas," diris Joĉjo.
“我害怕，”Joĉjo说。
"Ni estas frenezaj.
“我们疯了。
Ni iras tien kiel la unuaj eŭropanoj al Afriko, sed la situacio estas tute malsama.
我们去那里，就像最早去非洲的欧洲人一样，可是情况却完全不同。
Kontraŭ la bestegoj, kiujn ni renkontos, kion ni povos fari?
面对我们将会遇到的那些巨兽，我们能做什么？
Eble du minutojn post nia alveno ni jam ne plu vivos.
也许我们到达后两分钟就已经不在人世了。
Ĉi tio estas ne vojaĝo, nur sinmortigo, freneza sinmortigo."
这不是旅行，只是自杀，疯狂的自杀。”
"Kial bestegoj?"
“为什么一定是巨兽呢？”
Sjaoli demandis.
Sjaoli问道。
"Kial ne ĉefe estaĵoj, kiuj pensas?"
“为什么不主要是会思考的生物呢？”
"Se ili pensas, ili plej verŝajne akceptos nin malamike.
“如果他们会思考，那么他们极有可能会带着敌意接受我们。
Kaj ili estos en la propra lando, en lokoj, kiujn ili konas senmanke, kun aĵoj, bestoj, kiujn ili povos utiligi kontraŭ ni, dum ni restos senhelpaj.
而且他们是在自己的国土上，在他们毫无遗漏地熟悉的地方，身边还有各种东西、各种动物可以被他们用来对付我们；而我们却会一直处于无助状态。
Ili plej facile kaptos nin, antaŭ ol ni havos la tempon rimarki, kio okazas.
他们会非常容易就把我们抓住，甚至在我们来得及察觉发生了什么之前。
Sed eĉ se nenio vivas tie, kiel scii, kontraŭ kio ni devas esti pretaj?
可是即使那里什么活物也没有，我们又怎么知道自己该对什么做好准备呢？
Kiel ni povos agi lerte ĉe plej simpla problemo?
面对最简单的问题，我们又怎么可能行动得机灵呢？
Mi min demandas, kial mi konsentis veni.
我自己都在问，我为什么会同意来。
Tiuj, kiuj nin sendis, ne havas senton pri respondeco.
那些派我们来的人，根本没有责任感。
Aŭ ili estas same frenezaj, kiel ni."
要不然，他们就和我们一样疯狂。”
"Mi komprenas vin," diris Rajmondo, "sed mi vidas la aferon tute malsame."
“我理解你，”Rajmondo说，“可是我看这件事的方式完全不同。”
"Mi scias, mi scias, kaj mi ne povas kompreni vian mankon de timo.
“我知道，我知道，可我无法理解你为什么一点也不怕。
Pardonu, se mi diros ion malplaĉan, sed miaopinie io malbone funkcias en vi: via manko de timo estas manko de pri-penso."
请原谅，如果我要说些不中听的话：在我看来，你身上有什么地方运作得不对；你之所以不害怕，就是因为你缺乏思考。”
"Mi ne konsentas.
“我不同意。
Miaj ideoj aperas al mi plej verŝajnaj.
在我看来，我的想法反而最可信。
Rigardu ĉi tiun regionon, ĉi tiun ĉielon, en kiun ni envenas.
看看这片区域，看看这片我们正在进入的天空。
La sunoj ĉi tie estas sufiĉe proksimaj unu al la aliaj, dum la nia estas flanka suno, soleca.
这里的太阳彼此相当接近，而我们的太阳却是偏在一旁的、孤独的一颗。
Kaj preskaŭ ĉiu el tiuj multaj sunoj havas siajn terojn, enloĝeblajn.
而且在这些众多的太阳里，几乎每一颗都有它自己的、可以居住的土地。
Kial ne estus ĝuste opinii, ke iliaj loĝantoj, dank' al tiu proksimeco, havas longan historion de inter-rilatoj?
为什么不可以正确地认为：由于彼此接近，那些居民有着一段很长的相互交往的历史呢？
Kaj tio necese ege antaŭenigis ilian komprenon pri la mondo, pri ĉio.
而这就必然极大地推进了他们对世界、对一切事物的理解。
Krome, niaj sciencistoj diras, ke ili ekzistas de pli longe ol ni.
此外，我们的科学家说，他们存在的时间比我们更久。
Ili do havis pli da tempo por fariĝi lertaj kaj spertaj pri ĉio, por plibonigi sin, siajn metodojn, sian sciencon kaj sian socion."
因此，他们就有更多时间使自己在一切方面都变得熟练而有经验，去改善自己、改善自己的方法、自己的科学以及自己的社会。”
Joĉjo videble ne samopiniis, sed li diris nenion.
Joĉjo显然并不赞同，但他什么也没说。
"Certe," Rajmondo daŭrigis, "ĉe ili ekzistas ĉiu-kampe maŝinoj kun funkciado supera al ĉio, kion ni konas.
“当然，”Rajmondo继续说道，“在他们那里，各个领域里都存在着运作方式高于我们所知一切的机器。
Eble maŝino ne estas ĝusta vorto.
也许‘机器’这个词并不准确。
Maŝino estas tro malsimpla.
‘机器’太复杂了。
Verŝajne ili uzas malgrandajn iletojn, preskaŭ ne videblajn, sed kun grandega povo.
他们大概使用的是一些小小的工具，几乎看不见，却有着巨大的力量。
Mi ne mirus, se ili povus transsendi sian penson sen eldiri aŭ skribi ĝin.
如果他们能够在不说出口、也不写下来的情况下传送自己的思想，我也不会惊讶。
Malĝojiga fakto estas, ke ili certe havas formon tre malsimilan al ni, tiel ke ili aperos al ni malbelaj.
令人难过的是，他们肯定有一种和我们很不相同的形体，因此在我们看来会显得难看。
Tiun senton ni espereble iom post iom sukcesos superi.
但愿我们能够一点一点地克服这种感觉。
Sed pri ilia scienca supereco mi estas tute certa."
不过，对于他们在科学上的优越性，我是完全确信的。”
Tiel ili parolis, plu kaj plu, ĝis venis la horo ĉion pretigi por la alveno.
他们就这样不停地谈下去，直到该把一切都准备好迎接到达的时刻来临。
Antaŭe, ili estis lacaj pro la longa neni-faro.
先前，他们因为长期无所事事而疲倦了。
Nun ĉio ŝanĝiĝis.
现在一切都变了。
Ili plenis je nova energio.
他们充满了新的活力。
Ili sentis sin gravaj antaŭ tiu historie signif-plena minuto: baldaŭ ja okazos la unua ekrilato de homoj kun mondo ali-ĉiela.
面对这个具有历史意义的时刻，他们感到自己很重要：因为人类同另一片天空之下的世界之间的第一次接触，马上就要发生了。
Montriĝis, ke Joĉjo, kun sia timo al bestegoj kaj al malamika akcepto, faris al si tre malĝustan ideon pri la nova mondo, kien ili venis.
事实证明，Joĉjo因为害怕巨兽、害怕遭到敌意接待，而对他们所来到的新世界形成了一个非常错误的印象。
Sed ne malpli Rajmondo, kun sia bril-kolora, scienc-bilda pensado.
可是Rajmondo那种色彩鲜亮、带着科学图像色彩的想法，也同样不对。
"Rigardu!"
“快看！”
Sjaoli mire ekdiris.
Sjaoli惊奇地叫道。
"Ĉu ne urbo?"
“那不是一座城市吗？”
"Urbeto!"
“是个小城！”
Joĉjo pliĝustigis.
Joĉjo纠正道。
Ili igis la vojaĝilon alpreni la irmanieron de malrapida flug-maŝino kaj direktis ĝin al la flanko de la malgranda urbo.
他们让旅行器采取像慢速飞行器那样的前进方式，并把它朝那座小城的方向开去。
Bela loko prezentiĝis por facila alteriĝo.
眼前出现了一块适合轻松着陆的好地方。
Ili aliris ĝin senprobleme.
他们毫无问题地接近了那里。
Time kaj sci-vole, ili finfine eliĝis.
他们带着害怕，也带着求知欲，终于走了出来。
La urbo ne estis malproksima, kaj ili decidis pied-iri al ĝi.
那座城并不远，所以他们决定步行过去。
Grandeco kaj pluraj aliaj ecoj igis ĉi tiun mondon tre simila al la fora Tero, de kie ili venis.
这颗世界在大小以及若干其他性质上，都使它和他们所来自的遥远地球很相像。
Tial oni elektis ĝin kiel unuan trans-sunan celon.
因此，人们才把它选作第一个跨太阳系的目标。
Kaj tial ili nun povis movi sin facile, senlace, preskaŭ kiel hejme.
也因此，他们现在能够轻松地、不觉疲倦地活动，几乎像在家里一样。
Ili iris ne multe pli ol kvin minutojn, kiam ili ekvidis la unuan lokanon.
他们走了还不到五分钟，就看见了第一个当地人。
Estis viro.
那是个男人。
Homo kiel vi kaj mi.
是个像你我一样的人。
Li rigardis ilin kun timo kaj miro, kaj unue ŝajnis, ke li deziras ilin alparoli, sed li ŝanĝis sian decidon kaj turnis sin kiel por ŝajnigi, ke la alvenantoj ne interesas lin.
他带着害怕和惊奇看着他们，起初似乎想和他们说话，可后来又改变了主意，转过身去，仿佛要装出这些来客并不能引起他兴趣似的。
Ili eniris en la urbon.
他们走进了城里。
La loĝantoj, pli kaj pli multaj, rigardis ilin sen kaŝi sian miron.
居民越来越多地看着他们，毫不掩饰自己的惊讶。
Viroj, virinoj, knaboj, knabinoj, sam-grandaj kiel ni, direktis al ili rigardojn, en kiuj legiĝis jen timo, jen deziro ekrilati, jen gravaj sindemandoj, kiuj samtempe invitis kaj malhelpis al kontakto.
男人、女人、男孩、女孩，个头都和我们差不多；他们把目光投向这些来客，而那些目光里一会儿读得出害怕，一会儿读得出想要接触的愿望，一会儿又读得出重重的心中疑问，那些疑问同时既在邀请接触，又在妨碍接触。
La tiumonda suno brilis kaj la ĉielo estis plej pura.
这个世界的太阳照耀着，天空极其澄净。
Sur la stratoj malrapidis veturiloj, kiujn bestoj tiris.
街道上缓慢行驶着由动物拉着的车辆。
La tri alvenis al larĝa, plaĉa loko, kie floroj multkoloris en tre bela kunmeto.
这三个人来到一个宽阔而宜人的地方；那里有各种颜色的花，组成了非常美丽的配置。
Inter la floroj kaj aliaj kreskaĵoj, dolĉaj al la vido, seĝoj kaj tabloj staris.
在花朵和其他赏心悦目的植物之间，摆放着椅子和桌子。
Ĉe multaj sidis lokanoj.
许多桌边都坐着当地人。
Videble tio estis publika trinkejo.
显然，那是一家公共饮品店。
La teranoj rigardis mire.
地球来的人惊奇地看着。
Ĉe unu tablo, kvar kvindek-jaruloj kart-ludis.
在一张桌子旁，四个五十来岁的人正在打牌。
Certe ne estis kartoj tute-tute similaj al la niaj, sed la movoj de la viroj, la esprimo de la vizaĝoj, la maniero teni la dik-paperaĵojn enmane, ride paroli unu al la alia kaj ĵeti sur la tablon finan karton por ĉion lerte kolekti kun la brila rigardo de tiu, kiu super-fortis la kunludantojn en plej paca militeto, ĉio ĉi estis tiel nature terana, ke niaj amikoj preskaŭ ne povis kredi, ke estas vera vidaĵo.
当然，那些牌并不是和我们的牌完完全全一样，可是那些男人的动作、脸上的表情、手里拿着那些厚纸片的方式、他们笑着彼此说话的样子、以及最后把一张牌甩到桌上、再由那个在这场最和平的小战争里胜过同伴的人带着发亮的目光把一切巧妙收拢起来的样子，这一切都那么自然地像地球上的情景，以至于我们的朋友几乎不敢相信眼前所见是真实景象。
Iu amike alparolis ilin.
有人友好地向他们搭话。
Ne necesas diri, ke la lingvon ili ne komprenis.
不用说，他们听不懂那种语言。
Sed la movo de la mano, la rideto, la rigardo estis sufiĉe klaraj.
可是那手势、那微笑、那目光都已经足够清楚。
Li invitis ilin al sia tablo.
他邀请他们到自己的桌边去。
Kiam oni volas komprenigi sin pri simplaj aferoj, oni ofte sukcesas.
当人们想就简单的事情让对方明白自己时，往往是能成功的。
Manoj, movoj, sonoj, rigardoj povas kune agi por esprimi multegon.
手、动作、声音、目光，可以一起起作用，表达非常多的内容。
Tiel okazis inter la teranoj kaj la invitanto.
地球来的人与那位邀请者之间，就发生了这样的情况。
Post kelkvorta parolo de ĉi-lasta, servisto alportis plaĉan trinkaĵon kun eta ujo plena je manĝaĵetoj.
后者说了几句话之后，一名侍者就端来了一种可口的饮料，以及一只装满小食的小容器。
La teranoj komencis lerni la lingvon: montri, demandi, aŭskulti, ripeti, kune ridi pri malĝustaĵoj, kio estas pli facila?
地球来的人开始学这门语言了：指给人看、发问、倾听、重复、一起为错误发笑，还有什么比这更容易呢？
Iom post iom, la ĉirkaŭa paco envenis ilin, kaj pli-kaj-pli okupis ilian tutan estaĵon.
渐渐地，四周的平静进入了他们体内，而且越来越占据他们的整个存在。
Fakte, ili lasis sin eniĝi en amindan senzorgecon, kiam ne-atendeble...
事实上，他们正任由自己沉入一种可爱的无忧无虑之中，忽然，出乎意料地……
Malantaŭ ili eksonis fortaj paroloj, malplaĉaj, malamikaj.
在他们身后响起了激烈的话语，令人不快，充满敌意。
Ektimo rekaptis la tri teranojn.
突然的恐惧再次抓住了这三个地球人。
Ili estis tiel feliĉaj, kaj jen!
他们刚才还是那样幸福，可是现在！
Dekono de minuto sufiĉis, por ke la paca sento malaperu for.
只要十分之一分钟，就足以让那种平静的感觉彻底消失。
Kio okazos?
会发生什么？
Zorgo-plene, pretaj kontraŭi al ĉia perforta ago, ili turnis sin al la direkto de la sonoj.
他们满怀担忧，准备抵抗任何暴力行为，朝声音传来的方向转过身去。
Fakte, estis nur malpaco en grupeto de trinkantoj.
实际上，不过是一小群饮酒者之间起了争执而已。
Iu aŭdeble ege malkontentis pri la samtabluloj.
其中有一个人，显然对同桌的人非常不满。
Tiu ekstaris, rigardis la kunulojn kun malamo, kaj ekfrapis la tablon kun tia forto, ke glaso falis teren, rompiĝe.
那人站起身来，带着仇恨看着同伴，然后猛地拍了一下桌子，用力之大，以至于一只玻璃杯掉到地上摔碎了。
Dum ĉiuj rigardoj turniĝis al li, li forlasis la ejon.
当所有目光都转向他时，他离开了那个地方。
Lia maniero foriri plej sukcese esprimis lian egan malkontenton.
他离开的方式最成功地表达了他极大的不满。
La tri teranoj rigardis unu la aliajn.
这三个地球人彼此看了看。
Sen vere scii tute klare, kial, ili kune ekridis, ridegis, ridadis dum pluraj longaj, ĝojaj minutoj.
他们其实并不完全清楚原因，但还是一起笑了起来，笑个不停，痛快地笑了好几个漫长而快乐的分钟。
Kompreneble.
这当然是有缘故的。
La vojaĝo estis tiel longa, la atendo tiel problem-plena, la sentoj tiel fortaj kaj neordinaraj!
旅程那么长，等待又那么充满问题，感情又那么强烈、那么不寻常！
Tro longe necesis pli forti ol la scio pri sia eteco, ol la timo troviĝi senpova en novaj situacioj.
在太长的时间里，他们都必须比对自己渺小的认识更坚强，比在新处境中发现自己无能为力的恐惧更坚强。
Ne facilis estri sin, igi sin kiel eble plej paca, serĉi en si la povon elporti la senrespondajn demandojn, de kiuj vivo dependos.
要控制自己，让自己尽可能平静，并在自己心里寻找力量去承受那些没有答案的问题，而生命恰恰取决于那些问题，这并不容易。
Kaj nun ĉio montriĝis tiel plaĉa kaj natura!
而现在，一切竟显得这样愉快、这样自然！
Ilia rido verŝajne estis reago al la nefacile eltenebla malcerto, kiu ilin tiel longe okupis kaj kiu deprenis de ili pli da forto, ol ili konsentis klar-diri al si.
他们的笑，大概是对那种难以忍受的不确定性的反应；那种不确定性占据了他们如此之久，也从他们身上夺走了比他们肯清楚承认的更多的力量。
Ili ĉirkaŭrigardis.
他们向四周看去。
Ili estigis, videble, ĝeneralan intereson.
显然，他们已经引起了普遍的兴趣。
Ilia samtablulo ridetis.
与他们同桌的人微笑着。
Neniu montris malamikan sintenon.
没有任何人表现出敌意的态度。
"Mi atendis ĉion, krom tio: senti min hejme," diris Joĉjo.
“除了这一点，我什么都料到了：竟会觉得自己像在家里一样，”Joĉjo说。
Dum li parolis, li faris unu el tiuj movoj, kiajn ni faras sencele kaj eĉ sen ilin rimarki: li metis la maldekstran manon malantaŭ sin.
在说话的时候，他做了我们常常无意中、甚至自己都不会注意到的一种动作：他把左手放到了身后。
Kaj jen li tie sentis ion, kontakton preskaŭ nesenteblan.
就在那儿，他感觉到了什么，几乎轻微到感觉不出的接触。
Ree ek-timo lin prenis.
恐惧又一次猛然抓住了他。
Kio denove?
又是什么？
Zorga, preta reagi kiel necesos, li turnis sin.
他小心地、准备着按需要作出反应，转过了身。
Estis knabineto.
是个小女孩。
Ŝi prezentis tri florojn al li.
她递给他三朵花。
Dum la lasta horo, tro da sentoj sekvis unu la alian kun tro rapidaj ŝanĝoj: timo, espero, sentimiĝo, zorgo, ekĝojo...
在过去这一小时里，太多感情以过于迅速的变化彼此接连而来：害怕、希望、放下恐惧、忧虑、突然的喜悦……
Tro estas tro.
太多了就是太多了。
Li ne povis elteni plu.
他再也承受不住了。
"Dankon," li diris.
“谢谢你，”他说。
Kaj ekploris.
接着便哭了起来。
NOVAJ VORTOJ
新词
energio
能量，活力
esprimi
表达
estro
首领；领导者
floro
花
freneza
疯狂的
karto
牌；卡片
kolekti
收集；聚拢
laca
疲倦的
lerta
灵巧的；熟练的
maŝino
机器
pendi
悬挂
plori
哭
pluraj
几个；若干
tiri
拉，拖
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
de-pendi
取决于；依赖
el-porti
承受；忍受
el-teni
坚持住；支撑下去
per-forto
以武力；凭强力
6. LA VOJO LIBERECEN
6. 通往自由之路
Ĉu estas vi, sinjoro, kiu kolektas rakontojn pri faktoj veraj, sed eksterordinaraj?
先生，收集那些真实却不同寻常的事件故事的人，就是您吗？
Jes, ĉu?
是的，是吗？
Kion mi travivis, tio do interesos vin.
那么，我所经历的事就会让您感兴趣了。
Mi donos al vi ĉiujn necesajn informojn, por ke vi povu certiĝi, ke mi diras la veron.
我会把一切必要的信息都告诉您，好让您能够确认我说的是实话。
Sed estas plej verŝajne, ke vi ne kredos min.
不过，最有可能的是，您不会相信我。
Mi estas tio, kion oni nomas "kredanto", tio estas: mi kredas je iu ekstertempa, nevidebla Senfinulo, kiu estas pli alta, pli bona, pli multpova ol ĉiu kaj ĉio sur nia Tero, kaj kiun oni ĝenerale nomas Dio.
我是人们所谓的“信徒”，也就是说：我相信有一位超越时间、不可见的无限者，祂比我们地球上的任何人、任何东西都更高、更善良、更有力量，而人们通常把祂称作上帝。
Mi facile akceptas, ke aliaj homoj malsamopinias, sed, tiel longe, kiel mi kaŭzas malbonon al neniu, mi devus havi la rajton kredi, kion mi kredas, kaj vivi, kiel mi elektis vivi, ĉu ne?
我很容易接受别的人持不同意见；但是，只要我没有给任何人造成坏处，我就应当有权利去相信我所相信的，并按我所选择的方式生活，不是吗？
Malfeliĉe, mi vivis en lando, kie tio ne eblas.
不幸的是，我生活在一个做不到这一点的国家。
La ŝtato tie havas sian idearon, kaj ne akceptas la mian.
那里的国家有它自己的意识形态，而不接受我的。
Eĉ se ĝi ofte diras la malon al la ekstera mondo, ĝi fakte volus, ke la tuta popolo akceptu ĝiajn teoriojn.
即使它经常对外部世界说相反的话，事实上它还是想让全体人民都接受它的理论。
Tiu politiko estis ege malfacila por mi.
这种政策对我来说非常难以忍受。
Ĉu mi vere elektis kredi je Dio?
我真的选择了相信上帝吗？
Mi ne povus diri.
我说不上来。
Sed mi kredas kaj ne povas forĵeti mian kredon.
可是我确实相信，而且我无法把自己的信仰抛掉。
Ĝi havigas al mi enan pacon kaj feliĉon, kaj mi rigardas ĝin altvalora.
它给我带来内心的平安和幸福，而我把它看得非常宝贵。
Sed ĝi ankaŭ kunportas devojn en la ĉiutaga vivo, kaj ne eblis sin teni je tiuj devoj, ĉar la leĝoj de nia ŝtato tion multrilate malhelpas.
但它也把一些义务带进了日常生活，而我却无法遵守那些义务，因为我们国家的法律在许多方面都妨碍了这一点。
Resti tie kaj devi vivi en maniero kontraŭa al la devoj de mia kredo, tio fariĝis pli kaj pli neeltenebla.
留在那里，并且不得不以一种违背我信仰义务的方式生活，这变得越来越难以忍受。
Sed nia ŝtato ne permesas al ŝtatanoj forlasi sian landon por iri vivi aliloke.
可是我们的国家不允许本国公民离开自己的国家，到别处去生活。
Refoje kaj refoje mi petis permeson foriri.
我一次又一次地请求获准离开。
Neniam mi ricevis ĝin.
我从来没有得到过许可。
Finfine, post longa pripensado, mi decidis foriri senpermese.
最后，经过长时间思考，我决定在未经许可的情况下离开。
Miaj samkreduloj diras: "Gravas la volo de Dio, ne la diroj de la homoj".
与我同信仰的人常说：“重要的是上帝的意志，不是人的言语。”
Mi havas familion, kaj ĉiuj akceptis la ideon foriri: edzino, gefiloj, frato, lia edzino, ni entute estis sep.
我有家庭，而所有人都接受了离开的想法：我的妻子、孩子们、兄弟、他妻子，我们一共七个人。
Ni sciis, ke ne estos facile, ĉar la ŝtato organizis ĉion plej bone por malhelpi ellandiĝon.
我们知道这不会容易，因为国家把一切都安排得极其周密，为的就是阻止人们出境。
Sed ni ne plu povis resti tie kaj ni opiniis, ke estas preferinde morti aŭ retroviĝi en malliberejo ol vivi kontraŭe al tio, kio por ni estas kredo kun devoj.
可是我们已经无法再待在那里；而且我们认为，与其违背那种对我们来说既是信仰又带有义务的东西而活着，倒不如死去，或者落到监狱里去。
Krome, mia frato iam laboris en regiono, kie, laŭ lia opinio, devus esti eble translimiĝi.
此外，我的兄弟从前曾在一个地区工作过；依他看来，在那里应当有可能越过边界。
Ni decidis iri tien.
我们决定到那里去。
La vintra aero estis nekredeble malvarma, kiam, post longa vojaĝo envagone, ni alvenis al la monta regiono, kie ni intencis ellandiĝi.
在经过长时间的车厢旅行之后，我们到达了打算出境的山区；那时冬天的空气冷得令人难以置信。
Mi ne rakontos la tre multajn okazaĵojn, pro kiuj nia irado estis plej malplezura sinsekvo de timoj kaj zorgado.
我不会讲述那许许多多的事情，正是因为它们，我们的行程成了一连串极其不愉快的恐惧和担忧。
Kiom da fojoj ni devis kaŝi nin, ĉar kelkloke konstante alvenis anoj de la polico, kiu kontrolas la regionon por ne ellasi ŝtatanojn el la lando senpermese!
有多少次我们不得不把自己藏起来，因为在某些地方，负责监控这一地区、以防本国公民未经许可离境的警察成员不断到来！
Kiom ofte en la montaro kelkaj el ni ektimis sur la mallarĝaj vojetoj, kaj tamen necesis plu iri kaj ne fari iun sonon, por ke neniu sciu, ke ni tie senpermese iradas!
在山地里，我们中有些人有多少次在狭窄的小道上突然害怕起来；可尽管如此，我们还是必须继续前进，而且不能发出任何声音，好让谁也不知道我们在那里未经许可地前行！
Eĉ neintence faligi plej etan ŝtonon estis neakcepteble.
哪怕是不小心让最小的一块石头掉下去，都是不能接受的。
Kaj mi ne parolos pri tiuj fortegaj, malamikaj bestoj, kiujn ni jen kaj jen renkontis, kaj kiuj rigardis nin tiel timige, ke ni estis certaj - verŝajne malĝuste - pri ilia deziro nin manĝi.
我也不会去讲那些极其强壮、带着敌意的野兽；我们不时会遇见它们，而它们看我们的眼神是那样可怕，以至于我们都确信——也许是错的——它们想把我们吃掉。
Dum multaj longaj tagoj ni piediris en la senfina naturo, sur altaj montoj, en konstante malvarma vento.
在许多漫长的日子里，我们在无边无际的大自然中、在高山上、在始终寒冷的风里步行。
Kaj jen finfine, post semajnoj, dum kiuj ni nin ripete demandis, ĉu ni havos sufiĉajn fortojn por alveni al nia celo, jen finfine ni staris tute proksime al ĝi.
终于，在好几个星期之后，在这几个星期里我们一再问自己是否还有足够的力量到达目标，终于，我们站到了离目标极近的地方。
Estis froste, sed la aero estis pura, la suno brila, kaj plej bela la vidaĵo.
天气严寒，可空气很清新，阳光很明亮，而眼前的景色尤其美。
Ni staris iom alte kaj rigardis malsupren.
我们站在稍高一点的地方，向下望去。
"Tie estas la limo," mia frato diris.
“边界就在那儿，”我的兄弟说。
Li konis la lokon.
他认识这个地方。
Kiam li loĝis en ĉi tiu regiono pro sia laboro, li jam deziris foriri eksterlanden, kaj interesiĝis pri la eblecoj tion organizi.
当初他因工作住在这个地区时，就已经想过要去国外，并且对安排这件事的可能性很感兴趣。
"Mi povus," li diris tiutempe, "sed mi ne volus tion fari sen la edzino, kaj ŝia ĉeesto malsimpligas la problemon,"
“我本来可以这么做，”他那时说过，“但我不想不带着妻子就这样做，而她在场会使问题变得更复杂。”
Ĉi-foje, li kaj mi preparis ĉion kiel eble plej kontentige por sukcesi ankaŭ kun la familio.
这一次，他和我把一切都准备得尽可能妥当，好让我们连同家人也能成功。
Ni prenis en konsideron ĉion, kion ni sciis pri similaj faroj, kaj la bona kono, kiun mia frato havis pri la regiono, estis plej utila.
对于我们所知道的一切类似做法，我们都加以考虑了，而我兄弟对这一地区的熟悉又尤其有用。
Sed kvankam, niaopinie, ni ĉion konsideris, kaj kvankam ni provis plani plej bone, tamen restis demandoj, al kiuj ni povos trovi respondon nur surloke.
可是，尽管在我们看来我们已经把一切都考虑到了，尽管我们也试着作出尽可能好的计划，仍旧还有一些问题，只有到了现场才能找到答案。
Kaj surloke ni nun preskaŭ estis.
而现在，我们几乎已经到了现场。
"Rigardu," li plu diris.
“看，”他又说道。
"Tiu rivero markas la limon inter la du landoj."
“那条河标出了两国之间的边界。”
"Kiom da tempo ni bezonos por alveni malsupren, laŭ via opinio?"
“照你的看法，我们还要多少时间才能到下面去？”
"Ne pli ol du horojn.
“不会超过两个小时。
Sed tiam ni devos trairi la riveron, kaj tio min zorgigas.
不过到那时，我们就得穿过那条河，而这让我担心。
Mi sciis, kie ni povus trovi ĉion necesan tiucele, sed tio estis antaŭ pluraj jaroj, kaj ĉio eble ŝanĝiĝis."
我以前知道我们可以在哪里找到为此所需要的一切，可那已经是好几年前的事了，一切都可能变了。”
Ni decidis resti supre dum tuta tago kaj atendi la nokton.
我们决定在上面待整整一天，等到夜晚来临。
Ni estis senfortaj pro la longa surmonta piedirado, kaj niajn fortojn ni certe plej plene bezonos.
由于长时间在山上步行，我们已经没了力气，而我们的力气毫无疑问还会最充分地被需要。
La virinoj decidis pasigi la tutan tagon en preĝo.
妇女们决定整整一天都在祈祷中度过。
Fakte, ankaŭ ni, la mezjunaj viroj, preĝis.
事实上，我们这些中年男子也祈祷了。
Kaj same la gejunuloj.
年轻人们也一样。
Kiam venis la nokto, ni malsupreniris ĝis la rivero.
夜晚来临时，我们下到了河边。
Ĉiujn malhelpilojn, kiujn la ŝtato metis, ni sukcesis trairi.
国家设置的一切障碍，我们都设法闯过去了。
Ĉiu en nia grupeto ja plenis je ideoj kaj povis fari preskaŭ ĉion per siaj manoj.
我们这小群人里的每一个人都充满了主意，而且几乎什么都能亲手做出来。
Krome ni kunprenis multajn utilajn ilojn.
此外，我们还随身带了许多有用的工具。
Tiuj ebligis, ekzemple, forpreni la teron de sub unu ege larĝa kaj longa vojfermilo por povi transiri sub ĝi: malrapida laboro, ne facila ankaŭ pro la neceso agi kaŝe, sed ni ĝin faris ĝisfine.
这些工具使我们能够，例如，把一个极宽极长的拦路障碍下面的土挖掉，以便从它底下穿过去：那是缓慢的工作，而且也不容易，因为还必须秘密进行；不过我们还是把它做完了。
Mi ne rakontos ĉion, kion ni devis prizorgi.
我不会把我们不得不处理的一切都讲出来。
Gravas nur, ke ni sukcesis.
重要的只是，我们成功了。
Sed la lasta malhelpo estis natura.
可是最后一个障碍却是自然形成的。
Ne estis unu el tiuj riveretoj, kun malmulte da akvo, kiujn eblas trairi piede.
那并不是那种水很少、可以步行涉过的小河。
Krome, ĝi estis tiel rapida kaj frosta, ke naĝi ne estus eble, kun la portaĵoj.
而且，它的水流那样湍急、那样冰冷，以至于带着行李游过去是不可能的。
Malfeliĉe, la ejo, en kiu mia frato opiniis, ke li trovos ŝipeton por transporti nin transen, ne plu ekzistis.
不幸的是，我兄弟原以为能在那里找到一只把我们运过去的小船的那个地方，已经不存在了。
Ni serĉis ĉie, sed nenie trovis ion, kio povus helpi.
我们到处寻找，却哪儿也没有找到任何能帮上忙的东西。
Tiel proksime al la landlimo, la ŝtata interesiĝo pri eblaj senpermesaj el- kaj en-landiĝoj estis aparte viva: anoj de la landlima polico iradis kaj venadis, tiel ke ni ree kaj ree devis nin kaŝi.
离国界这么近，国家对于可能发生的未经许可的出入境尤其警惕：边境警察来来去去，因此我们一次又一次地不得不把自己藏起来。
Ke ili ne vidu nin, ni tute bone sukcesis, sed nenion alian.
不让他们看见我们，这一点我们做得很成功，可除此之外就没有别的成果了。
Ĉiuj niaj provoj trovi metodon por transiri montriĝis senutilaj.
我们为找到过去的方法所作的一切尝试，都证明没有用。
Ni uzis ĉion uzeblan por fari al ni transirilon, ni ege laboris, sed ni ne sukcesis konstrui ion sufiĉe fortan, por ke ni certe alvenu al la alia flanko.
我们用上一切可用的东西，想给自己做出一个过河工具；我们干得非常辛苦，可还是没能造出一个足够坚固、能让我们肯定到达对岸的东西。
Ni faris ĉion por ne perdi la esperon, sed ĝi tamen iom post iom malaperis.
我们尽了一切努力不让希望丧失，可希望还是一点一点地消失了。
Ni trovis bonan kaŝejon, en kiu ni povis tranokti, certaj, ke neniu nin vidos, sed ni ege zorgis pri la morgaŭo.
我们找到一个很好的藏身处，可以在那里过夜，并且确信谁也不会看到我们；可是我们对第二天非常忧虑。
Kiel mi diris, ni estas homoj kun tre viva kredo al Dio.
正如我说过的，我们是对上帝怀有非常活的信仰的人。
Sen ĝi, ni ne povus ekfari vojaĝon plenan je tiom da necerteco.
没有这种信仰，我们就不可能开始这样一段充满如此多不确定性的旅程。
Ni decidis lasi al Dio la zorgon trovi metodon por nin irigi transen.
我们决定把为我们找到一种让我们过去的方法这件事，交给上帝去操心。
"Pro Vi ni volas vivi alilande," ni infanece diris.
“为了您，我们才想在别的国家生活，”我们像孩子一样地说。
"Manieron nin alvenigi tien bonvolu trovi Vi."
“请由您为我们找到把我们送到那里的办法。”
Ni kune longe preĝis.
我们一起长久地祈祷。
Mi scias, ke vi ne kredos min.
我知道，您不会相信我。
Sed kion mi povas fari, se ne diri la veron?
可是除了说出真相之外，我还能做什么呢？
La postan matenon, ni trovis nin en la apuda lando.
第二天早晨，我们发现自己已经在邻国了。
Neniu el ni komprenis, kiel ni tien transportiĝis.
我们之中谁也不明白，我们是怎么被运送到那里的。
Ni kuŝiĝis nialande, ekdormis, kaj kiam ni eldormiĝis, ni estis sur la transa flanko de la rivero.
我们是在自己国家这一边躺下睡着的，而等我们醒来时，我们已经在河的另一边了。
La afero ŝajnas nekredebla al vi, ĉu?
这件事在您看来像是不可相信的，是吗？
Sed kiom pli al ni, kiuj ĝin travivis!
可对我们这些亲身经历了它的人来说，又更是如此！
Tamen, fakto restas fakto, eĉ se ne klarigebla.
尽管如此，事实终究是事实，即使它无法解释。
La homoj tie estis ege bonkoraj al ni.
那里的人对我们非常好。
Ili donis manĝi kaj trinki, kaj poste la vilaĝestro veturis kun ni al la plej proksima urbo.
他们给了我们吃的和喝的，随后村长便和我们一起乘车去了最近的城市。
Tie oni havigis al ni lokon por tranokti kaj atendi la sekvon.
在那里，人们给我们安排了一个地方，让我们过夜并等待接下来的安排。
Dum pluraj tagoj, grava policestro venigis mian fraton kaj min multfoje al sia oficejo por pridemandi nin.
在好几天里，一位重要的警察长官多次把我兄弟和我叫到他的办公室里去审问我们。
Li volis scii, kiamaniere ni transvenis.
他想知道，我们究竟是怎样过来的。
Ni povis diri nur: "Ni ne scias.
我们只能说：“我们不知道。
Ni preĝis, ni endormiĝis, kaj la morgaŭon jen ni estis via-lande."
我们祈祷了，我们睡着了，而第二天早晨，我们就已经在你们国家了。”
Sed li ne povis kredi.
可他无法相信。
Post kelkaj tagoj, li montris al ni fotojn, kiujn liaj subuloj faris.
几天之后，他给我们看了他下属拍的照片。
Sur la fotoj tre bone videblas la markoj faritaj de niaj piedoj: la tero enhavis iom da akvo, kaj niaj piedoj klare markiĝis en ĝi sur la du flankoj de la rivero, sur la nia-landa kaj sur la alia.
在那些照片上，我们的脚所留下的痕迹看得非常清楚：土地里含着一些水，我们的脚印便清晰地印在河的两边，一边在我们国家这一侧，另一边在对岸。
"Ŝajnas, ke vi flugis," la policestro diris al ni.
“看起来，你们是飞过来的，”那位警察长官对我们说。
"Se vi uzus ion, kio iras sur la akvo, vi alvenus al iom pli malalta loko; vi ne povus alveni ĝuste vid-al-vide de la deirloko, kiel montras la piedmarkoj.
“如果你们用的是某种在水上行走的东西，你们就会到达稍微更低一点的地方；你们不可能像那些脚印所显示的那样，正正地、面对面地到达出发点的对面。
Kaj kompreneble ne eblas piediri en la rivero.
当然，也不可能在河里步行过去。
Sen paroli pri ĝia neelportebla malvarmeco.
还不用说那河水叫人无法忍受的寒冷。
Vi ankaŭ ne naĝis.
你们也没有游过去。
Pri tio ni havas certecon, ĉar ni bonege studis la lokon kaj viajn irmarkojn.
对此我们是确定的，因为我们非常仔细地研究了现场以及你们行走留下的痕迹。
Vi do flugis.
那么，你们就是飞过去的。
Kian flugmaŝinon vi uzis?
你们用的是什么飞行器？
Kiu funkciigis ĝin?"
是谁使它运转起来的？”
Feliĉe, la fakto, ke ni ne povis respondi kontentige, ne ŝanĝis lian sintenon rilate al ni.
幸好，我们无法作出令人满意的回答这一事实，并没有改变他对我们的态度。
Li plu akceptis nin kiel homojn kun bona volo kaj kun puraj kialoj por ellandiĝi.
他仍旧把我们看作怀有善意、而且有着纯正理由要出境的人。
Li fine komprenis, ke utilos al nenio nin pridemandi plu.
最后，他明白再继续盘问我们也不会有任何用处。
Post tio, ĉio iris plej bone por ni.
那之后，对我们来说一切都进展得很好。
Nun ni atendas forflugon al Kanado, kie ni komencos novan vivon.
现在我们正等待飞往加拿大，在那里我们将开始新的生活。
Dankon, ke vi aŭskultis min.
谢谢您听我说。
Mi vidas, ke vi min ne kredas.
我看得出来，您并不相信我。
Sciu, ke eĉ mi preskaŭ ne povas kredi min.
请知道，连我自己都几乎无法相信我自己。
Sed mi estas ĉi tie, kaj tio sufiĉas al mi.
可我就在这里，而这对我来说已经够了。
La vivo enhavas pli da nekompreneblaj okazoj ol homoj povas elpensi.
生活中包含着更多不可理解的事情，远远超过人所能想象出来的。
Se la afero vin interesas, jen la nomo kaj adreso de tiu policestro.
如果这件事让您感兴趣，那么这里就是那位警察长官的姓名和地址。
Li montros al vi la fotojn, kaj certe raportos, al kio alvenis finfine ilia serĉado kaj ilia ĉia-metoda provado kompreni.
他会给您看那些照片，而且一定会告诉您，他们的搜查以及他们用一切方法来试图理解这件事，最后到底得出了什么结果。
Mi ne mirus, se li sukcesis eltrovi respondon akcepteblan por ordinara homa pensado.
如果他成功找到了一个对普通人的思维来说可以接受的答案，我也不会惊讶。
Se tiel, la respondo estas malvera.
如果真是那样，那么那个答案就是假的。
Nenion pli mi povus aldoni.
我再也没有什么可补充的了。
Forto supera al ĉi-mondo nin translokis.
一种高于此世的力量把我们转移了过来。
Al Tiu iras nia plej ama, plej pura, plej sentoplena danko.
向着那一位，送去的是我们最充满爱、最纯净、最饱含感情的感谢。
NOVAJ VORTOJ
新词
Dio
上帝
frosto
霜冻；严寒
intenci
打算；意图
-it-
（后缀）已……的；被……过的
konstanta
持续的；不断的
kontroli
监视；检查；控制
laŭ
按照；根据
leĝo
法律
limo
边界
marko
标记；痕迹
naĝi
游泳
ofico
职务；办公室
plano
计划
polico
警察
politiko
政策；政治
preĝi
祈祷
prepari
准备
ŝtato
国家
ŝtono
石头
teorio
理论
vagono
车厢
vento
风
vintro
冬天
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
tiel longe
如此长久；只要（与 kiel 连用）
kiel; vid-al-vide
如同；面对面地，正对着
7. PLEJ MULTAJ FELIĈU
7. 愿大多数人幸福
Antaŭ jarcento tie estis vilaĝo, antaŭ kvindek jaroj urbeto, nun urbego staras kaj grandiĝas pli kaj pli.
一百年前，那里是个村庄；五十年前，是个小城镇；现在，一座大城市立在那里，而且越来越大。
Eŭropanoj ja venis, kun siaj scienco kaj iloj.
欧洲人的确来了，带着他们的科学和工具。
Kaj ene de la tero ili trovis grandegan riĉon: metalon.
他们在地下发现了巨大的财富：金属。
Ili vidis, ke elterigi ĝin oni povos dum jarcentoj.
他们看出来，这种金属可以开采上几个世纪。
Helpe de multa laboro, jes ja, sed tio ne estis problemo: ne mankis laborforto surloke.
是的，需要大量劳动才能做到，可这并不是问题：当地并不缺劳动力。
La metalon oni do komencis elpreni.
于是，人们就开始把金属取出来。
Tiel, antaŭ kvindek jaroj, aperis la unuaj domoj eŭropecaj.
就这样，五十年前，第一批欧式房屋出现了。
Hodiaŭ videblas pli kaj pli da altaj domegoj.
今天，可以看见越来越多高大的楼房。
Al ĉi tiu loko afrika, ŝajnas, Ameriko venis.
看起来，仿佛是美洲来到了这个非洲地方。
Kun la transmaranoj venis laboro kaj mono, kaj kun mono ĉio ŝanĝiĝis.
随着海外来的人一同到来的，是工作和金钱；而有了金钱，一切都改变了。
En tiu urb-komenca tempo, la kamparanoj, kiuj foje venis, malfacile povis kredi la propran vidadon, tiel mirinda ĉio estis.
在那座城市刚开始形成的时期，偶尔进城来的农民们很难相信自己眼前所见，因为一切都那样令人惊奇。
Aperis belaj magazenoj, kie oni trovis ĉion, eĉ aĵojn, pri kiuj antaŭe neniu povus pensi.
漂亮的商店出现了，在那里，人们什么都能找到，甚至能找到从前谁也想不到会有的东西。
Ĉiu magazeno plena je mirindaĵoj havis montro-fenestron, kiu lumis nokte.
每一家装满奇妙东西的商店都有一个夜里会发亮的陈列窗。
Kaj en kelkaj eĉ pli mirigaj ejoj, oni povis sidi en mallumo sur plaĉa seĝo kaj rigardi brilan rakonton, en kiu ŝajnis, ke ĉiu kaj ĉio vivas kaj ekzistas en-vere.
而在一些更令人惊异的地方，人们可以在黑暗中坐在舒服的椅子上，看一段发亮的故事；在那里，似乎每一个人、每一样东西都真的活着、真的存在着。
Filmo oni tion nomis.
这被称作电影。
Ĝis malproksimaj vilaĝoj alvenis la famo, ke tie en la urbo mirindaĵoj ĉie videblas, kaj ke tie oni povas labori, ricevi monon, kaj per la mono aĉeti la mirindaĵojn.
有关那座城市的名声甚至传到了遥远的村庄：那里到处都能看到奇妙的东西，而且在那里可以工作，可以挣到钱，再用钱去买那些奇妙的东西。
Tial la iama urbeto kreskis, kreskis kaj plu kreskas.
因此，昔日的小城镇长大了，继续长大，而且还在继续长大。
Nun, bicikloj, aŭtobusoj, aŭtoj veturas kiel eble plej rapide sur ĝiaj stratoj bru- kaj mov-plenaj.
如今，自行车、公共汽车和汽车都在那充满喧闹和流动的街道上尽可能快地行驶着。
Kaj la homoj forlasas siajn kampojn.
人们离开了自己的田地。
Kial daŭrigi fortoprenan laboron, malpurigan al la manoj, por malriĉe vivi en seninteresa loko, dum tie ĉio belas kaj brilas?
既然那边一切都又美又亮，为什么还要继续做那种耗费力气、弄脏双手的工作，只为在一个无趣的地方贫穷地活着呢？
Kial militadi al malamika naturo, dum ekzistas aŭtoj kaj televido, maŝinoj por purigi, maŝinoj por kuiri, maŝinoj por tio kaj tio ĉi, mirindaĵo apud mirindaĵo?
既然有汽车、有电视、有用来清洁的机器、有用来做饭的机器，还有这个那个各种机器，一个奇迹挨着一个奇迹，为什么还要同敌对的大自然作斗争呢？
Ne ĉiu sukcesas trovi laboron, tute certe, sed iamaniere oni elturniĝas.
当然，并不是每个人都能找到工作，可不管怎样，人总会设法混下去。
Vilaĝe, ĉion decidas maljunuloj, kaj libereco tute mankas.
在村里，一切都由老人决定，自由则完全不存在。
Kaj en vilaĝo, verdire, preskaŭ ne vidiĝas mono.
而且说实话，在村里几乎看不到钱。
Mono!
钱！
Pri ĝi multege pensis Mbagema, malkontente.
Mbagema满心不快地老是在想这个问题。
Jam de pluraj jaroj li petis, ke lia terpeco, en bona loko ĉe-urba, ricevu la urbajn akvon kaj elektron.
好几年来，他一直请求让自己那块位于城边好地段的地接上市里的水和电。
Pro la ne-ago de la urbaj oficistoj pri tio respondecaj, lia terpeco ne havis la valoron, kiun ĝi indus havi.
由于负责此事的城市官员们不作为，他那块地没有得到它本应具有的价值。
Jam ofte, de pluraj flankoj, oni petis lin vendi ĝin, por tie konstrui magazenojn, riĉulan hotelon aŭ domegon multloĝejan.
许多次了，从各方面都有人来请求他把那块地卖掉，以便在那上面建商店、豪华旅馆或者多住户大楼。
Kaj ĉiufoje oni pretis pagi tiom da mono, ke simple ne eblas bildigi al si, kion ĝi fakte signifus en la vivo.
而且每一次，对方都愿意付那么多钱，以至于人根本无法想象，那在现实生活中究竟意味着什么。
Sed ree kaj ree la esperoj ekfalis ĉe la sama demando: "Ĝi havas urbajn akvon kaj elektron, ĉu ne?", al kiu, ree kaj ree, Mbagema nur povis respondi: "Ne".
可是一次又一次，希望都在同一个问题前坠落了：“这块地通了城市的水和电，是吧？”而Mbagema一次又一次只能回答：“没有。”
Ĉi-foje ne plu eblis atendi.
这一次，再也不能等了。
La lasta persono, kiu deziris aĉeti, pretis doni tiel altan pagon, ke tio aperis donaĵo de la dioj.
最后那位想买的人，愿意给出高到简直像是众神赐予的价钱。
Ĉu al la dioj oni malamik-vortu?
难道人会对众神说敌对的话吗？
Refoje respondi "ne" estus direkti al la dioj la plej malbelan parolon eblan en la lingvo.
再一次回答“不”，就等于把这门语言里最难听的话送给众神。
Mbagema decidis viziti la sorĉiston.
Mbagema决定去拜访巫师。
"Montru al mi la terpecon," petis ĉi-lasta.
“把那块地指给我看，”后者要求道。
Surloke, li longe rigardis, kaj restis same longe senvorta.
到了现场，他看了很久，也同样长时间一言不发。
"Revenu viziti min, kiam la luno rekomencos kreski," li fine diris.
“等月亮重新开始变圆的时候，你再来找我，”他终于说道。
Ĉe tiu dua vizito li havis respondon.
在第二次拜访时，他已经有了答案。
"Mi rilatis kun la supernaturaj estaĵoj, kiuj amikas al mi, kaj ili informis min," li diris tre malrapide, kiel parolas gravulo.
“我同那些和我友好的超自然存在联络过了，它们告诉了我情况，”他说得很慢，像个大人物那样说话。
"Mi nun scias, ke tiun terpecon havis via patro.
“我现在知道，那块地原来是你父亲的。
Post lia morto vi prenis ĝin por vi sola.
他死后，你把它一个人拿去了。
Sed vi havas du fratojn kaj tri fratinojn."
可你还有两个兄弟和三个姐妹。”
"Kiam mortis mia patro," Mbagema respondis, "li treege malkontentis pri miaj gefratoj, ĉar ili malbon-agis al li.
“我父亲去世的时候，”Mbagema回答，“他对我的兄弟姐妹们极其不满，因为他们对他做得不好。
Tial li decidis, ke tiu terpeco estos nur mia.
因此，他决定那块地只归我。
Tion ili scias, eĉ se ili diras la malon."
这一点他们心里明白，哪怕他们嘴上说的相反。”
"Eble tiel estas.
“也许是这样。
Sed viaj fratoj kaj fratinoj malamas vin pro tio, kaj ili metis sorĉaĵon en vian teron, kaj dum tiu sorĉaĵo tie restos, nenio utila al vi eblos pri via terpeco."
可是你的兄弟姐妹因为这件事而恨你，他们把魔法放进了你的地里；只要那魔法还留在那里，你那块地就不可能带给你任何有利的结果。”
"Kio estas tiu sorĉaĵo?"
“那魔法是什么？”
"Pli bone, ke vi ne sciu.
“你还是不知道为好。
Sed ĉu estas tre grave por vi, ke oni alligu vian terpecon al la urbaj akv- kaj elektro-servoj?"
不过，对你来说，让你的那块地接上市里的供水和供电服务，是不是非常重要？”
"Kompreneble, estas treege grave.
“当然，非常非常重要。
Mi tion deziregas."
我非常想要它实现。”
"Mi povas forpreni la sorĉaĵon, sed tio kostos al mi multe, ĉar la supernaturaj estaĵoj tre amas sian povon tie, kaj mi devos aĉeti multegon al ili por igi ilin konsenti pri forlaso de tiu povo."
“我可以把那魔法去掉，可这会让我付出很多，因为那些超自然存在非常喜欢自己在那里的力量，而我要使它们同意放弃那种力量，就必须向它们买很多很多东西。”
Sekvis longa interparolado pri mono.
接下来是一次关于钱的长谈。
Mbagema ne sciis, kion fari.
Mbagema不知道该怎么办。
Se li akceptos pagi, li ricevos el la vendo de la terpeco ege multe malpli, ol pagos tiu, kiu deziras aĉeti.
如果他接受付款，他从卖那块地里得到的钱，就会比买方愿意支付的价钱少得多。
Sed ĉu ne preferindas iom ol nenio?
可是，有一点总比什么都没有更可取，不是吗？
Mbagema fine jesis.
Mbagema最后同意了。
Post nur unu semajno la oficejo, kiu zorgis pri tiuj aferoj, informis lin, ke jam la morgaŭan matenon komenciĝos la laboroj por havigi al lia terpeco urbajn akvon kaj elektron.
只过了一个星期，负责这类事情的办公室就通知他：第二天一早，就会开始施工，把城市的水和电接到他的那块地上。
Post nelonge la vendo okazis.
不久以后，买卖就成交了。
Mbagema plej feliĉis.
Mbagema高兴极了。
Li ricevis tiom da mono, ke eĉ ne estis vere malagrable transdoni grandan parton de ĝi al la "faranto de miraĵoj".
他拿到了那么多钱，以至于把其中很大一部分交给那位“制造奇迹的人”，也并不真让人觉得难受。
Ankaŭ feliĉis la sorĉisto, al kiu Mbagema pagis tiel bele.
那位巫师也很高兴，Mbagema把钱付得那样痛快。
Sed ne nur tiuj du feliĉis.
不过，高兴的并不只有他们两个人。
Feliĉis krome la greko, per kiu la vendo okazis.
还有那个经手这笔交易的希腊人也很高兴。
Li ja transdonis al Mbagema nur la dekonon de la mono, kiun li ricevis de la araba aĉetanto.
因为他转交给Mbagema的钱，只不过是自己从那位阿拉伯买主那里收到的钱的十分之一。
Feliĉis la arabo, certa pri bona uzo de tiu mono, kiu jar-post-jare havigos al li plian kaj plian riĉon.
那位阿拉伯人也很高兴；他确信那笔钱会被用在好地方，而且年复一年地给自己带来越来越多的财富。
Feliĉis multaj lokanoj, ĉar, oni-dire, la novaj riĉulaj hotelo kaj magazenoj ebligos al ili trovi agrablan laboron.
许多当地人也很高兴，因为据说，新建的豪华旅馆和商店会让他们找到不错的工作。
Feliĉis la urbestro kaj aliaj urbaj gravuloj: ili ricevis belajn mon-donojn de la araba aĉetanto kaj de lia greka peranto, ĉar tiuj du tre deziris certigi al si bonajn rilatojn por la posta tempo.
市长和城里其他显要人物也很高兴：他们从阿拉伯买主和他的希腊中间人那里收到了漂亮的钱财赠礼，因为那两个人都非常希望为将来确保良好的关系。
Feliĉis la loka UN-funkciulo, kiu povis verki plian raporton pri sia utila agado surloke, kiun ekzempligis tiu nova riĉigo de la urbo, tiu nova labordona konstruado.
当地的联合国工作人员也很高兴，因为他可以再写一份报告，说明自己在当地所做的有益工作，而这座城市的新一轮富裕化、这项新的能够提供工作的建设，正是这种工作成果的例证。
Kiuj aliaj feliĉis, viaopinie?
依你看，还有谁高兴呢？
Ĉu la gefratoj?
那些兄弟姐妹吗？
Ne.
不是。
Bona urba sorĉisto scias kapti la necesajn informojn sen konigi sian celon.
一个好的城市巫师知道怎样在不暴露自己目的的情况下，抓住所需的信息。
La gefratoj de Mbagema eĉ ne sciis, ke ilia malamo havas monan valoron kaj ke ĝin uzas "faranto de miraĵoj".
Mbagema的兄弟姐妹们甚至都不知道，他们的憎恨是有金钱价值的，而且这种价值正被“制造奇迹的人”拿来利用。
Sed feliĉis la urbaj oficistoj respondecaj pri akvo kaj elektro.
可是负责供水和供电的城市官员们也很高兴。
La sorĉisto ja alte pagis ilin por ilia kunlaboro, same utila por ilia mona situacio, kiel por viv-teni la gravecon de la sorĉista funkcio, tiu alta kultura valoraĵo.
那位巫师确实高价酬谢了他们的合作；这种合作对他们的经济状况有利，同时也有利于维持巫师这一职能的重要性，而那可是一个高级文化价值。
Se finfine ĉion konsideri, ĉu ne li, la sorĉisto, dank' al sia povo super homoj, estas la granda urbofeliĉiganto?
如果到头来把一切都考虑进去，难道不正是他——那位巫师——凭借自己高于众人的力量，成了使整座城市幸福起来的大人物吗？
Kaj kio estas pli bela ol feliĉigi la homfratojn?
还有什么比使同类的人幸福更美好呢？
Tiel pensis nia sorĉisto, kaj tiu penso igis lin eĉ pli feliĉa pri si.
我们的巫师就是这样想的，而这个想法使他对自己更加满意，也更加高兴。
Estas agrable senti sin bona, ĉu ne?
觉得自己是个好人，是很愉快的，不是吗？
NOVAJ VORTOJ
新词
agrabla
令人愉快的
Ameriko
美洲；美国
arabo
阿拉伯人
aŭtobuso
公共汽车
biciklo
自行车
brui
发出喧闹声
elektro
电
greko
希腊人
hotelo
旅馆
kuiri
做饭；烹调
kulturo
文化
ligi
连接
lumi
发光；照亮
luno
月亮
magazeno
商店；仓库
metalo
金属
preferi
更喜欢；宁可
UN
联合国
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
peri
居间促成；调停
per-anto
中间人；经手人
8. AĈETU MIAN KAFEJON!
8. 买下我的咖啡馆吧！
Ekstere estis ege malvarme.
外面冷得厉害。
Kiel longe daŭris la vintro!
这冬天持续得多么久啊！
Ŝajnis, ke ĝi neniam finiĝos.
看起来，它仿佛永远也不会结束。
Kaj anstataŭ iom post iom ŝanĝiĝi al printempo, kiel ĝi devus en ĉi tiu tempo de la jaro, ŝajnis, ke ĉiu mateno alportas pli vintran vintron ol ekzistis en la antaŭa vespero.
而且它本该在一年中的这个时节一点一点地转向春天，可看起来，每个早晨带来的都比前一天傍晚更像冬天的冬天。
En la kafejo estis plaĉe varme.
咖啡馆里温暖得很舒服。
Sed ne por la koro de Paŭlo.
可这份温暖并不属于Paŭlo的心。
Paŭlo sentis, ke li povus baldaŭ plori.
Paŭlo觉得自己很快就要哭出来了。
Kial havi kafejon, se neniu vizitas ĝin?
如果没有人来，这家咖啡馆还开什么呢？
Li ĉirkaŭrigardis.
他环顾四周。
Ne estis necese: li sciis tute bone, kion li vidos.
其实根本没有必要：他非常清楚，自己会看见什么。
Sed tamen li ĉirkaŭrigardis.
可他还是环顾了一圈。
La kafejo — lia kafejo, kiun li tiom amis — estis tute senhoma.
这家咖啡馆——他的咖啡馆，他那样热爱的咖啡馆——完全空无一人。
Kiel hieraŭ.
像昨天一样。
Kiel antaŭhieraŭ.
像前天一样。
Kiel ĉiutage, ekde kiam...
像自从那时起的每一天一样……
Estis malesperige.
这真让人绝望。
Eĉ nun, en ĉi tiu horo, kiam en ĉiuj aliaj trinkejoj de la ĉefurbo estis preskaŭ neeble trovi sid-lokon, ĝi estis plorige malplena.
就连现在，在这个首都其他所有酒馆里几乎都找不到座位的时刻，这里却空得令人想哭。
Se diri la veron, tiu kafejo neniam estis plena antaŭe, eĉ tiu-hore, sed ĝi sufiĉe ofte estis duonplena, kaj tiu duonpleneco almenaŭ havigis sufiĉe da mono por pagi la kostojn kaj vivi.
说实话，这家咖啡馆从前也从来没有坐满过，哪怕是在这个时辰；可它也常常能坐到半满，而这种半满至少还能带来足够的钱，用来支付开销并维持生活。
Paŭlo deziris nur vivi simple, sen-probleme.
Paŭlo只想简单地、无麻烦地活着。
Riĉula vivo ne interesis lin.
富人的生活并不吸引他。
Nek Monikan.
Monika也一样。
La penso pri Monika igis lin ege malĝoja.
一想到Monika，他就非常难过。
Ree, li preskaŭ ekploris.
他又一次几乎哭了出来。
Pro ŝia foresto la kafejo nun estas senhoma.
正因为她不在了，这家咖啡馆如今才空无一人。
Kial ŝi foriris?
她为什么走了？
Kial?
为什么？
Kial?
为什么？
Li neniam komprenos.
他永远也不会明白。
Li neniam trovos la respondon al tiu timiga demando, kiu forprenis de li lian enan pacon.
他永远也找不到那个可怕问题的答案，而那个问题已经夺走了他的内心平静。
Li amis ŝin.
他爱她。
Estis klare, ke li ne malplaĉis al ŝi.
很明显，他并不让她讨厌。
Kaj tute certe, ŝi amis la kafejon.
而且毫无疑问，她爱这家咖啡馆。
Ŝi ŝatis la trinkantojn.
她喜欢那些来喝东西的人。
Ŝi sciis diri la ĝustajn vortojn, kiuj igis ĉiun senti sin bone.
她知道该说什么恰当的话，好让每一个人都觉得舒服。
Ŝi vivigis la lokon.
是她让这个地方活了起来。
Pro ŝi, nur pro ŝi, ĝi estis plaĉa, kvankam ĝi ne estis speciale bela kaj kvankam la strato, kie ĝi staris, troviĝis en ne tre vizitinda parto de la urbo.
因为她，只因为她，这里才是讨人喜欢的；尽管这里本身并不特别漂亮，尽管它所在的街道也位于城里一处并不怎么值得人来的地段。
Sed pensi pri Monika utilis al nenio.
可是想Monika并没有任何用处。
Ŝi lin forlasis, kaj malĝojaj pensoj ne revenigos ŝin.
她离开了他，而悲伤的念头也不会把她带回来。
Ŝi ne estas unu el tiuj virinoj, kiuj faras decidon, kaj tuj poste ŝanĝas ĝin, neniam certaj, ĉu ili decidis ĝuste aŭ malĝuste.
她不是那种刚作出决定、马上又把决定改掉、永远不确定自己究竟决定对了还是错了的女人。
Li ne pensu pri ŝi, li pensu pri la vendo.
他不该再想她了，他该想的是出售这件事。
Tio ja estas la grava afero nuntempe.
这才是现在最重要的事情。
La ŝancoj havi eblecon vendi la kafejon preskaŭ ne ekzistis antaŭ unu semajno.
就在一周以前，能够把这家咖啡馆卖出去的机会几乎根本不存在。
Tio estis la plej malesperiga aspekto de lia situacio.
那是他处境中最令人绝望的一面。
Sed hieraŭ, Fredo informis lin, aĉetanto prezentiĝis.
可是昨天，Fredo告诉他，出现了一位买主。
Gravas ne lasi tiun for.
重要的是，不能让这个人跑掉。
Necesas, necesegas, ke li aĉetu la kafejon.
必须，必须得让他把这家咖啡馆买下来。
Se la situacio daŭras kiel nun, sen vendo de eĉ kafeto dum tuta tago, Paŭlo perdus tiom da mono, nur pro la daŭraj kostoj, ke li baldaŭ ne plu povus vivi.
如果情况继续像现在这样，整整一天连一小杯咖啡都卖不出去，那么Paŭlo光是因为持续不断的开销，就会亏掉那么多钱，以至于他很快就再也活不下去了。
Eĉ pli: li ne plu povus pagi la monon, kiun li ankoraŭ devas pagi, kaj tiam...
更糟的是：他还会再也付不起那些自己仍然必须支付的钱，而到那时……
Ne.
不。
Pri tio, kio tiam okazus, li preferis ne pensi.
对于那时会发生什么，他宁愿不去想。
Sed tiu persono, kiu havas la strangan ideon aĉeti kafejon en ĉi tiu malplaĉa urbo-parto, certe perdos ĉian deziron tion fari, kiam li vizitos la ejon kaj trovos ĝin nekaŝeble senhoma.
可是，那个竟然会生出在这片不讨人喜欢的城区里买一家咖啡馆这种奇怪想法的人，只要来这里看一眼，并发现这里明显空无一人，就肯定会彻底失去购买的欲望。
Neniu aĉetas vendejon, en kiu nenio vendiĝas!
没有人会买下一家什么都卖不出去的店！
Sed kiel plenigi kafejon, kiu ne plu plaĉas al la iamaj trinkantoj?
可是，要怎样才能让一家已经不再讨从前那些顾客喜欢的咖啡馆重新坐满人呢？
Sen-elira situacio!
真是走投无路的局面！
Feliĉe, tiu ulo estas for, Fredo diris.
幸好，那家伙人不在，Fredo说。
Li nun vojaĝas eksterlande.
他现在正在国外旅行。
Ĝis li revenos, ĉu ne eblus organizi ion?
在他回来之前，难道就不能安排点什么吗？
Inviti amikojn, eble, ĉu?
比如邀请些朋友来，也许行不行？
Ankaŭ tiu penso estis malĝojiga.
就连这个想法也让人伤心。
Post kiam Monika foriris, kiam la kafejo komencis perdi sian vivon kaj la homoj ĉesis veni pasigi la tempon en ĝi, ankaŭ la amikoj malaperis.
自从Monika离开以后，自从这家咖啡馆开始失去它的生气、而人们也不再来这里消磨时间以后，那些朋友也消失了。
Kio montras, ke ili ne estis amikoj.
这说明，他们根本就不是朋友。
La sola amiko, kiu nun restas, estas Fredo, kara, bona, aminda Fredo.
如今唯一还留下的朋友，就是Fredo，亲爱的、善良的、可爱的Fredo。
Sed Fredo ne povas, sola, plenigi tutan kafejon!
可Fredo一个人，是不可能把整家咖啡馆填满的！
Tiu penso estis tiel ploriga, ke Paŭlo dum kelka tempo simple ĉesis pensi.
这个念头让人想哭到这种程度，以至于Paŭlo干脆有一会儿什么也不去想了。
Strangas la funkciado de homo.
人这种生物的运作方式真奇怪。
Antaŭ kelkaj minutoj, Paŭlo preskaŭ ploris.
几分钟前，Paŭlo几乎哭了。
Poste venis tiu senpensa daŭro.
接着便来了那段无思无想的时间。
Kaj nun li sentis, ke li baldaŭ ridos.
而现在，他却感觉自己很快就要笑出来了。
Ideo ja naskiĝis en li.
因为一个主意在他心里生出来了。
"Jes, tio estas bonega ideo," Fredo diris.
“对，这真是个绝妙的主意，”Fredo说。
"Mi helpos vin.
“我会帮你。
Vi estas bon-ŝanca: la homo, kiu volas aĉeti, nun decidis pri la vizito.
你运气不错：那个想买的人现在已经决定了来看店的时间。
Li telefonis al mi.
他给我打电话了。
Li venos la 15-an de marto vespere, je la 21-a, por rigardi, kia aperas la trinkejo.
他会在3月15日晚上9点来看看这家酒馆看起来是什么样子。
Tio lasas al ni sufiĉe da tempo por ĉion organizi laŭ via ideo."
这给我们留下了足够的时间，可以按照你的主意把一切安排好。”
"Ĉu vi ne trovas stranga, ke homo, kiu volas aĉeti kafejon en ĉi tia seninteresa urboparto, vojaĝas eksterlande?
“你不觉得奇怪吗？一个想在这样无趣的城区里买咖啡馆的人，居然还在国外旅行？
Vojaĝi, tio kostas monon!"
旅行可是要花钱的！”
"Stranga, ne stranga, mi ne scias.
“怪不怪，我也不知道。
Verŝajne li bezonas kafejon por siaj propraj celoj, kiuj eble tre interesus la policon, se tiu ilin ekscius.
大概他需要一家咖啡馆，是为了自己的某些目的；要是警察知道了这些目的，说不定会非常感兴趣。
Sed tio ne estas nia afero.
但那不是我们的事。
Nia problemo estas plenigi la kafejon.
我们的问题是把咖啡馆填满。
Ni organizu la laboron inter ni."
我们来分工安排吧。”
Ili skribis multajn leterojn, jen sen subskribo, jen kun la nomo de iu alia, laŭ la enhavo.
他们写了很多信，有的没有署名，有的则根据内容署上别人的名字。
Ili telefonis al la polico, sen nomi sin, kaj diris nur kelkajn frazojn, fermante la telefonon, antaŭ ol la policano havis la tempon ion demandi.
他们给警察打电话，不报自己的名字，只说几句简短的话，就在警察来得及发问之前把电话挂掉。
Ili telefonis al diversaj ŝtataj servoj, sammaniere.
他们还以同样的方式给各个政府部门打了电话。
Ili presigis plurajn anoncojn kaj skribis leterojn responde al la respondoj.
他们刊登了几则启事，并且针对收到的回复又写了回信。
Unuvorte, ili multe laboris.
总之，他们干了很多事。
"Bele!
“很好！
Ĝi estas plenplena!" diris la ulo, kiu volis aĉeti.
这里满满当当！”那个想买的人说。
"Jes, jes," Paŭlo diris plej simple.
“是啊，是啊，”Paŭlo用极其平淡的口气说道。
Laŭ lia voĉo ŝajnis, ke tio estas plej ordinara okazaĵo.
从他的声音听来，这仿佛是再普通不过的情况。
"Estas kelkaj tabloj kun du personoj, sed preskaŭ ĉiu sidas sola ĉe propra tablo, strange," la ulo miris.
“有几张桌子坐着两个人，不过几乎每个人都是独自坐在一张桌边，真奇怪，”那人惊讶地说。
"Ne strange por mi," Paŭlo respondis.
“对我来说并不奇怪，”Paŭlo回答。
"Tio estas tute ordinara ĉi tie.
“这里一向就是这样。
Estas kafejo, kiu plaĉas al soluloj."
这是一家讨喜欢独处者喜欢的咖啡馆。”
"Tute ne gravas.
“这根本不重要。
Tio ne interesas min.
我不在乎这个。
Ne pro tio mi ŝanĝos la prezon, kiun mi diris al vi eĉ antaŭ ol vidi, kiel ĉio aspektas ene de via kafejo.
我不会因为这个改变我在看见你这家咖啡馆里面究竟什么样之前就告诉你的那个价钱。
Se vi akceptos mian prezon, mi aĉetos.
如果你接受我的价钱，我就买。
Se ne, vendu al iu alia.
如果不接受，那就卖给别人。
Ne povus esti pli simple kun mi."
跟我打交道，不可能比这更简单了。”
La prezo estis sufiĉe alta kaj Paŭlo ne opiniis ebla ricevi pli.
那个价钱已经相当高了，Paŭlo觉得不可能拿到更多。
Kion li timis, tio estis, ke vidante malplenan kafejon, la aĉetanto ĉesos interesiĝi pri ĝi.
他所害怕的，只是买主在看见空荡荡的咖啡馆之后，会对它失去兴趣。
Sed nun, videble, tio ne plu povus okazi.
可现在看来，这种事已经不可能发生了。
"Ne estas problemo, tiu prezo taŭgas al mi," li respondis per plej kontenta voĉo.
“没有问题，那个价钱我接受，”他用最满意的声音回答。
"Ni do interkonsentas.
“那么，我们算是说定了。
Bone.
好。
Necesos subskribi la interkonsenton kaj prizorgi la paperojn, kiuj necesas laŭ la leĝo.
需要签署协议，还要办妥法律上所需要的那些文件。
Ĉu morgaŭ matene ni povus renkontiĝi en mia oficejo...?"
明天上午，我们能不能在我的办公室见面……？”
Nun, kiam la aĉetanto estis for, post momento de grandega ĝojo, Paŭlo rigardis la sidantojn kaj eksentis timon.
现在，买主离开了；在一阵巨大的喜悦之后，Paŭlo看着那些坐着的人，突然感到害怕。
"Ĉu povus okazi io?"
“会不会出什么事？”
"Kial? Kio?"
“为什么？会出什么事？”
Fredo responde demandis.
Fredo反问道。
"Nu, neniu el ili sukcesos havi tion, kion li venis trovi ĉi tie!"
“嗯，他们当中谁也得不到自己来这里想找到的东西啊！”
"Tiuj, ĉu?"
“他们，是吧？”
Kaj per larĝa man-movo Fredo montris al la tuta sidantaro.
Fredo大大地挥了一下手，指向坐着的所有人。
"Ne zorgu pri ili.
“别为他们操心。
Mi konas la homojn.
我了解人。
Kelkaj eble malkontentos enkore, sed ili diros nenion."
有些人心里也许会不高兴，可他们什么也不会说。”
Ne tre juna vireto, malgranda, malforta, proksimiĝis al ili.
一个不算很年轻、个子小小、身体瘦弱的男人向他们走来。
"Ĉu vi ne vidis," li demandis, kaj ia timo aŭdiĝis en lia voĉo, "junulinon ne tre altan, kun verdaj okuloj kaj brunaj haroj, kiu..."
“你们没看见吗，”他问道，声音里带着某种害怕，“一个个子不太高、长着绿眼睛和棕色头发的年轻姑娘，她……”
"Ne.
“没有。
Mi rigardas la koloron de ĉiuj okuloj," Fredo diris, rimarkante, ke Paŭlo aperis ne tre certa pri si.
我会看每个人眼睛的颜色，”Fredo说，同时注意到Paŭlo显得不太有把握。
"Neniu kun verdaj okuloj venis ĉi-vespere.
今晚没有任何一个绿眼睛的人来过。
Sed bonvolu atendi plu.
不过请继续等一等。
Ne zorgu.
别担心。
Virinoj ofte malfruas, ĉu ne?
女人常常迟到，不是吗？
Ĉu eble gazeto helpus vin pasigi la tempon?
也许一份报纸能帮你打发时间？
Jen..."
给您……”
Kaj li iris preni por la vireto la gazeton de tiu vespero.
说着，他去给那男人拿来了当天晚上的报纸。
Paŭlo ne sciis, kiel danki sian amikon.
Paŭlo不知道该怎样感谢这个朋友。
"Feliĉe, ke vi venis!
“幸亏你来了！
Mi neniam povus respondi al ili tiel bele, kiel vi.
我永远也不可能像你这样漂亮地回答他们。
Tio estis unu, al kiu ni sendis respondon al lia anonco pri edziĝ-deziro, ĉu ne?"
那个人就是我们给他的征婚启事回过信的人之一，对吧？”
Li ekridis.
他笑了起来。
"Ha jes!
“啊，对！
Mi memoras, kiel belan virinan skribmanieron vi uzis en la letero, per kiu vi petis lin veni ĉi tien por renkonti... vin!
我记得，你在那封请他来这里见……你的信里，用的是多么漂亮的女性笔调啊！
Se li scius, ke lia Aminda estas vi, kaj vi lia Aminda!"
要是他知道，他的‘可爱的人’其实就是你，而你也就是他的‘可爱的人’！”
Li turnis la rigardon al alia loko.
他把目光转向了别处。
"Kaj viaopinie, kiuj estas tiuj tri ĉe la sama tablo tie?
“那你看，那边同一张桌子旁坐着的那三个人是谁？
Estas strange, ke tri venis kune, kiuj konas unu la alian."
三个彼此认识的人一起过来，这倒奇怪。”
"Tiuj estas homoj el la polico.
“那些是警察那边的人。
Kiam ni sennome telefonis, ke ĉi tie venos Rikardo-la-Kantisto kaj du el liaj kunlaborantoj, kiujn la polico serĉadas sensukcese jam de pluraj monatoj, ekde kiam ili perforte forprenis la tutan monon el la hotelo, kie la doktoroj kongresis, la polico certe decidis, ke ĝi bezonos almenaŭ tri virojn por sekvi ilin, se ili disiros post la renkontiĝo ĉi tie..."
当我们匿名打电话说，Ricardo-the-Singer和他的两个同伙会来这里，而警察已经找了他们好几个月也没找到，自从他们在那家医生们开会的旅馆里用暴力把全部的钱抢走之后，警察当然就决定，如果他们在这里会面之后分头离开，就至少得派三个男人来跟踪他们……”
"Kaj kion vi opinias pri tiu virino, tute sola?"
“那边那个完全独自坐着的女人，你怎么看？”
"Ĉu vi ne rekonas ŝin laŭ ŝia foto?
“你没从她的照片认出她来吗？
Estas unu, kiu respondis al anonco nia kaj al kiu ni skribis, ke ŝi venu ĉi tien por renkonti la sinjoron, kiu povos havigi al ŝi oficon kun alta pago kaj ne-multe da laboro, sed kun iom specialaj devoj..."
她就是那个回应了我们广告的人之一，而我们给她写信说，让她来这里见那位先生；那位先生能给她一份报酬很高、工作不多、可职责有些特别的职位……”
"Ŝi videble malkontentas.
“她看起来明显不高兴。
Mi demandas min, ĉu..."
我在想，会不会……”
"Lasu ŝin malkontenti.
“就让她不高兴去吧。
Kion ŝi povas fari?
她又能做什么？
Se ŝi deziras iom specialan oficon, kun multe da mono kaj malmulte da laboro, ŝi prenu sur sin la respondecon de siaj decidoj.
如果她想要一份有点特别、钱很多、工作又不多的职位，那她就该自己承担自己决定的责任。
Sed tiu alia, kiu ankaŭ sendis al ni sian foton laŭ nia peto, fariĝos eble tro malkontenta.
可另一个人——那个按我们的要求也给我们寄来了照片的人——可能会变得太不高兴了。
Necesus agi.
得采取行动。
Aŭskultu, iru apuden kaj telefonu ĉi tien.
听着，你走开一点，然后打电话到这里来。
Diru, kion vi volos; ne gravas, kion.
你想说什么都行；说什么并不重要。
Gravas nur, ke ŝi aŭdu la telefonon.
重要的只是，让她听见电话响。
Rapidu!"
快去！”
Paŭlo eliris, nekomprene, kaj iris telefoni al la propra kafejo.
Paŭlo一头雾水地走了出去，然后给自己的咖啡馆打电话。
Ĝuste kiam li revenis, la sinjorino malfermis la pordon de la kafejo, elirante.
就在他回来时，那位女士正推开咖啡馆的门往外走。
"Kio okazis?" li demandis Fredon.
“发生什么了？”他问Fredo。
"Kiam la telefono eksonis, vi aŭdis, ĉu ne?, ke mi respondas:jes, jes, bone, mi tuj diros al ŝi.
“电话响起来时，你听见了吧？我回答说：是，是，好，我马上告诉她。
Mi tuj iris al ŝia tablo, kaj demandis, ĉu ŝi estas s-ino Delfonto.
我马上走到她那张桌子边，问她是不是Delfonto夫人。
Ŝi diris: jes.
她说：是。
Tiam mi informis ŝin, ke s-ro Igor ĵus telefonis, ke li havas problemon kaj ne povos veni, kaj ke li petis min diri al ŝi, ke li rekontaktos ŝin poste.
于是我告诉她：Igor先生刚刚来电话，说他遇到了问题，不能来了，还请我转告她，他以后会再跟她联系。
Ŝi foriris tute kontenta."
她就心满意足地离开了。”
"Feliĉe, ke ni notis ĉiun nomon kaj ĉiufoje la kialon de la venigo ĉi tien, kaj petis fotojn kiel eble plej ofte," Paŭlo diris.
“幸好，我们把每个名字、每次把人引到这里来的理由都记下来了，而且尽可能经常地索要照片，”Paŭlo说。
Sed videble, la timo ne plene forlasis lin.
可是显然，恐惧还没有完全离开他。
Tamen, kiam li rigardis du ge-kvardekjarulojn, kiuj interparolis kun videbla plezuro, iom da paco revenis en lin.
不过，当他看见那一对四十来岁的男女正带着明显的愉快互相交谈时，他心里又稍稍恢复了些平静。
"Pri tiuj du mi miris," diris Fredo, kiu sekvis lian rigardon,
“那两个人倒让我惊讶，”跟着他的目光看过去的Fredo说道，
"ĉar ŝajnis tute normala renkontiĝo.
“因为那看起来完全像一次正常的会面。
Ĉu ili estas homoj, al kiuj ni skribis?"
他们也是我们写过信的人吗？”
"Jes.
“是。
Tion faris mi," Paŭlo klarigis.
那是我安排的，”Paŭlo解释道。
"Tiuj du respondis al niaj edziĝ-anoncoj kaj el iliaj leteroj estis klare, ke ili sufiĉe bone taŭgas unu al la alia.
“那两个人都回复了我们的征婚广告，而且从他们的信里很清楚地看得出来，他们彼此相当合适。
Mi do skribis al la viro uzante la nomon de la virino.
于是我就用那个女人的名字给那男人写了信。
Do, ŝajnigante, ke mi estas ŝi, mi petis lin veni ĉi tien hodiaŭ vespere, kaj mi aldonis: por ke mi tuj komprenu, al kiu tablo mi iru, bonvolu aĉeti florojn en la florvendejo de Odeon kaj meti ilin sur vian tablon, tiel ke ili estu bone videblaj.
也就是说，我假装自己就是她，请他今晚来这里，而且我还补充说：为了让我一眼就知道自己该走向哪张桌子，请您去Odeon花店买些花，并把花放在桌上，让它们能被很清楚地看见。
Kaj al ŝi mi skribis, kompreneble kun la nomo de la viro: por ke vi tuj sciu, kie mi sidas atendante vin, mi havos sur mia tablo florojn en travidebla papero kun la nomo 'Florvendejo de Odeon'.
而给她写信时，我当然用的是那男人的名字：为了让你立刻知道我坐在哪里等你，我会在桌上放一束用透明包装纸包着、上面写有‘Odeon花店’字样的花。
Kiam ŝi eniris, ŝi tuj vidis la florojn, iris iom time al li, kaj ili interkoniĝis."
等她一走进来，就立刻看见了那花，然后有些怯生生地朝他走去，于是他们就相互认识了。”
"Bonega ideo.
“绝妙的主意。
Vi vidas, ke estas senutile timi.
你看，害怕是没用的。
Ĉio finiĝos plej bone.
一切都会有个最好的结果。
Rigardu, jam unu foriras.
看，已经有一个人离开了。
Estas certe unu el tiuj, al kiuj mi skribis: se mi ne kontaktis vin antaŭ tiu aŭ tiu alia horo, mi ne venos, mi rekontaktos vin pli poste."
那肯定是那些我曾写信给的人之一；我在信里写的是：如果在某个时刻之前我没有联系你，那我就不会来了，我会晚些时候再和你联系。”
Iom post iom, ili foriris.
慢慢地，他们都离开了。
La lastaj, kiuj eliris, estis ne tre juna geo.
最后离开的，是一对不太年轻的男女。
"Mi ĝojas, ke vi venis, kaj mi trovas vin vere aminda," la viro diris al la virino.
“你来了，我很高兴，而且我觉得你真的很可爱，”那男人对那女人说。
"Sed vere, mi ne komprenas, kial vi petis min veni al ĉi tiu stranga trinkejo, en ĉi tiun malplaĉan urboparton..."
“可是说真的，我不明白，你为什么要我来这家奇怪的酒馆，来到这片不讨人喜欢的城区……”
Parolante, ili iris plu, ekstere.
他们一边说着，一边走到了外面，继续往前去。
Lia voĉo perdiĝis en la nokto.
他的声音消失在夜色之中。
Paŭlo fermis la pordon, feliĉa.
Paŭlo高兴地关上了门。
La respondon li preferis ne aŭdi.
至于回答是什么，他宁可不要听见。
NOVAJ VORTOJ
新词
almenaŭ
至少
anonci
宣布；刊登启事
anstataŭ
代替；而不是
aspekto
方面；外观
bruna
棕色的
ĉesi
停止
ĉia
各种各样的
frazo
句子；话语
gazeto
报纸
haro
头发
kafo
咖啡
normala
正常的
noto
笔记；记录
okulo
眼睛
printempo
春天
stranga
奇怪的
ŝanco
机会
taŭgi
适合
verda
绿色的
vetero
天气
voĉo
声音
9. TIMO HAVIGAS FLUGILOJN
9. 恐惧让人长出翅膀
Ĉu vi scias, kiel oni nomas la fakton movi sin rapidege antaŭen per la propraj fortoj, piede?
你知道，人们把“靠自己的力量用双脚极快地向前移动”这件事叫作什么吗？
Tion oni nomas kuri.
人们把那叫作跑。
Peĉjo povis kuri ege rapide.
Peĉjo能跑得非常快。
Li estis naŭ-jara.
他当时九岁。
En la tuta lernejo ne ekzistis unu knabo, nek unu knabino, kiu kapablis kuri same rapide kiel li.
在整所学校里，没有一个男孩，也没有一个女孩，能跑得和他一样快。
Kial li havis tiun kapablon?
他为什么有那种本领呢？
Eble ĉar li ne estis tre forta, kompare kun la aliaj knaboj.
也许是因为，和其他男孩相比，他并不很强壮。
Sekve, se okazis batalo, li ne povis superforti ilin.
所以，如果打起架来，他不能靠力气压倒他们。
Li nur povis forkuri.
他只能逃跑。
Tial li iom post iom plibonigis sian kur-kapablon.
因此，他一点一点地提高了自己的奔跑能力。
Nun, neniu el la fortuloj de lia lernejo povis ĝiskuri lin.
如今，他学校里那些强壮的家伙，没有一个能追得上他。
Sufiĉis, ke li ekkuru: neniu tuŝos lin.
只要他一开始跑，就没有人碰得到他。
Tiaj batal-situacioj prezentiĝis sufiĉe ofte — knaboj ja estas knaboj, ĉu ne? — kaj ĉiufoje Peĉjo kuris pli bone.
这样的打架场面出现得相当频繁，男孩子毕竟就是男孩子，不是吗？而每一次，Peĉjo都跑得更好了。
Sekve, lia koro fortiĝis, li havis pli kaj pli bonan spiron, kaj la forton, kiu mankis al liaj manoj, liaj piedoj kaj kruroj ricevis.
于是，他的心脏更强健了，呼吸越来越顺，而他双手所缺少的力量，他的脚和腿却得到了。
Ĝenerale, kiu postkuris Peĉjon, tiu post nelonge devis forlasi la iradon, ĉar li baldaŭ ne plu povis spiri, tiel rapide Peĉjo devigis lin iri.
一般来说，谁追赶Peĉjo，谁过不了多久就得放弃追逐，因为Peĉjo逼得他跑得那么快，他很快就喘不过气来了。
Peĉjo tiam rigardis post sin kaj plezure rimarkis, ke la postkuranto, spirante pli kaj pli malfacile, komencas perdi la rapidecon.
这时Peĉjo就回头看，并高兴地注意到，追赶者呼吸越来越困难，开始失去速度了。
Dume, la knabo mem daŭre spiris senprobleme kaj pli kaj pli malproksimiĝis.
而这男孩自己却继续毫不费力地呼吸着，并且离得越来越远。
Tiel estis, ordinare.
通常情况就是这样。
Sed ne ĉi-foje.
但这一次不是。
Ĉi-foje la viro, kiu postkuris Peĉjon, estis ne nur alta, forta kaj timiga.
这一次，追赶Peĉjo的那个男人不仅个子高、力气大，而且很吓人。
Li estis ankaŭ rapida.
他还跑得快。
Peĉjo timis.
Peĉjo害怕了。
Okazis miskompreno.
发生了一场误会。
La afero komenciĝis, kiam Peĉjo, ridante kun kelkaj kunuloj, eliris el la lernejo.
事情开始于Peĉjo和几个同伴一边笑一边走出学校的时候。
Li nevole ektuŝegis viron, kiu ĝuste tiumomente troviĝis tie, kiam Peĉjo estis diranta ion al sam-klasano uzante vortojn, verdire, kiujn oni devus neniam uzi.
当时Peĉjo正在对一个同班同学说些什么，而且说实话，用的是人根本不该说的词；就在那一刻，那里恰好有一个男人，而Peĉjo无意间猛地碰了他一下。
La viro miskomprenis, ke la ne tre belaj — sed vivplenaj! — paroloj de Peĉjo direktiĝas al li.
那男人误以为Peĉjo那些不太文雅但充满活气的话，是冲着他说的。
Li ege malkontentis.
他非常不满。
Li estis eĉ multe pli ol malkontenta: kolera.
他甚至远不只是不满，而是愤怒。
Kiam li turnis sin al Peĉjo kaj ekdiris per malamika voĉo ion, kion la knabeto tute ne komprenis, ĉi-lasta jam eksentis teruran timon.
当他转向Peĉjo，用充满敌意的声音说了些什么，而那小男孩完全听不懂时，后者已经开始感到可怕的恐惧了。
Sed kiam la grandulo, verŝajne ĉar Peĉjo, ne komprenante, ne reagis kiel li volis, eklevis la manon por frapi lin, la lernejano ekrapidis for kun la tuta rapideco de siaj junaj kruroj.
但是，当那个大块头也许因为Peĉjo听不懂，没有按他所希望的那样作出反应，于是举起手要打他时，这个学生就用自己年轻双腿的全部速度飞快地跑开了。
Kaj jen ĝi okazis.
于是，那件事发生了。
Kio okazis, vi demandas?
你问，发生了什么事？
La nekredeblaĵo.
那件不可思议的事。
Sed antaŭ ol diri al vi, pri kio temas, mi devas priskribi la lokon, ĉar tio estas grava.
不过，在告诉你那究竟是什么之前，我得先描述一下那个地方，因为这很重要。
Peĉjo, kurante, turnis sin al mallonga kaj mallarĝa strateto, en kiu estas neniu pordo, neniu fenestro, same sur la dekstra flanko, kiel sur la maldekstra.
Peĉjo一边奔跑，一边拐进了一条又短又窄的小巷；无论右边还是左边，都没有门，也没有窗。
Estas nur longaj muroj.
那里只有长长的墙。
Unuflanke ja tie staras malliberejo kaj aliflanke iu industria laborloko.
一边确实是一所监狱，另一边则是某个工业工作场所。
En tiu mallonga strateto la nekredeblaĵo okazis: Peĉjo flugis.
就在那条短短的小巷里，不可思议的事发生了：Peĉjo飞了起来。
Mi komprenas, ke vi ne estas certa, ĉu vi bone legis, ĉar la afero estas eksterordinara.
我明白，你并不确定自己是不是看对了，因为这件事太不寻常。
Sed tamen vi legis ĝuste.
但你确实看对了。
La knabo ekflugis.
那男孩飞了起来。
Kiel birdo flugas.
像鸟飞那样。
Ne, ne tute kiel birdo, multe pli rekte, multe pli laŭ-cele.
不，也并不完全像鸟，而是笔直得多，也更朝着目标。
Lia celo ja estis klara: forkuri for de la terura sekvanto, kiu, laŭ neniam okazinta sperto, kuris same rapide, se ne pli rapide ol li.
他的目标很明确：逃离那个可怕的追赶者；按从未有过的经验来看，那人跑得和他一样快，甚至比他更快。
Peĉjo estis diranta al si: "Se mi nur povus jam esti ĉe la fino de ĉi tiu strateto, antaŭ ol tiu ulo sin turnos en ĝin, li ne scius, ĉu mi iris dekstren aŭ maldekstren."
Peĉjo当时在对自己说：“要是我能在那家伙拐进这条小巷之前就已经到达巷子尽头，他就不会知道我是往右去了还是往左去了。”
Liaj kruroj ne povus porti lin tien sufiĉe rapide, por ke la postkuranto ne vidu lin.
他的双腿不可能把他带到那里快到让追赶者看不见他。
Sed li tiom deziris jam troviĝi tie, tiom streĉis ĉiujn fortojn, tiom kunigis siajn tutajn volon kaj povon, ke...
但他是那样渴望立刻就在那里，那样绷紧全部力量，那样把自己全部的意志和能力都集中起来，以至于……
Nu, li ne scias, kion li faris.
嗯，他自己也不知道自己做了什么。
Li deziris, li volis.
他渴望着，他想要着。
Kaj jen li rimarkis, ke li flugas.
然后他就注意到，自己在飞。
Post momento, antaŭ ol la kolera fortegulo alvenis al tiu strateto, Peĉjo jam troviĝis ĉe ĝia angulo.
过了一会儿，在那个愤怒而强壮的大汉来到那条小巷之前，Peĉjo已经到了它的拐角处。
Post la angulo, sufiĉos trairi vojon, kaj li estos en parko.
拐过那个角，再穿过一条路，他就会进入一座公园。
En la parko, ĉio fariĝos facila, ĉar tie estas tiom da vojetoj, kiuj turne iras ĉiudirekte, ke ne plu eblos lin trovi.
到了公园里，一切都会变得容易，因为那里有那么多小路，转来转去通向四面八方，再也不可能找到他了。
En tiu parto de la parko, plej proksima al la angulo de la strateto, kie la ekflugo okazis, neniam estas multaj personoj.
在公园里最靠近那条发生起飞的小巷拐角的那一部分，从来都没有很多人。
Hodiaŭ estis neniu.
今天一个人也没有。
Neniu por helpi, eble, sed ankaŭ neniu por malhelpi.
也许没有人来帮忙，但同样也没有人来妨碍。
Kiu povas scii?
谁能知道呢？
Plenkreskuloj ofte agas tiel strange kun infanoj!
成年人对孩子的举动往往就是这么奇怪！
Ne rigardante post sin, Peĉjo volis kuri plu en la parko.
Peĉjo不回头看，只想继续在公园里往前跑。
Kaj jen ree li flugis.
结果他又一次飞了起来。
Ne alte.
飞得并不高。
Pro tio ne estus ĝuste kompari lin al birdo.
因此，把他比作鸟并不恰当。
Eĉ ne tutan metron super la vojeto.
甚至离小路上方还不到整整一米。
Sed liaj piedoj ne tuŝis la teron dum eble dek kvin metroj.
但他的双脚大概有十五米都没有碰到地面。
Kiam, de malproksime, li ekvidis iun, kiu enparke promenis, li realteriĝis (re-al-ter-iĝis).
当他从远处看见有个人正在公园里散步时，他就重新落到了地上（re-al-ter-iĝis）。
"Mi nun ne plu bezonas kuri," li pensis.
“我现在不再需要跑了，”他想。
"Li ne plu trovos min."
“他再也找不到我了。”
Peĉjo decidis atendi kelkan tempon en la parko, antaŭ ol reveni hejmen, por lasi al la kolerulo la tempon perdi sian koleron kaj reiri al siaj aferoj.
Peĉjo决定在公园里先等一会儿再回家，好给那个愤怒的人一点时间，让他消掉怒气，回去做自己的事。
Promenante en la parko, li miris pri tio, kio okazis al li.
他在公园里散步时，对发生在自己身上的事感到惊奇。
"Mi kapablas flugi!" li ripetis al si, ĝoje.
“我会飞！”他高兴地反复对自己说。
Li sin demandis, ĉu tio envere okazis.
他问自己，这是否真的发生了。
"Estas nur unu maniero certiĝi," li diris al si, "mi reprovu".
“只有一种办法可以确定，”他对自己说，“我再试一次。”
Li ne volis tion fari antaŭ homoj kaj decidis trovi lokon, kie promenas neniu.
他不想在别人面前这样做，于是决定找一个没人散步的地方。
Tian trovinte, li ekkuris, rapidiĝis kaj ek!
找到这样一个地方后，他开始跑起来，加快速度，然后，嘿！
Jen li flugis dum kelkaj metroj.
这一下，他飞出了几米。
Vi kaj mi pri tio tiel miras, ke ni simple ne kredus lin, eĉ se ni lin vidus.
你和我对这种事都会惊讶到这种程度：即使亲眼看见他，我们也根本不会相信他。
Sed por infano ĉio estas pli simpla.
但对一个孩子来说，一切都更简单。
Peĉjo facile akceptis la fakton.
Peĉjo很容易就接受了这个事实。
La ideo, ke li verŝajne estas la sola homo sur Tero, kiu kapablas flugi, ŝanĝis nenion en li.
“他大概是地球上唯一会飞的人”这一想法，并没有在他身上改变什么。
Li eĉ pensis, ke se tio okazis al li, simila sperto verŝajne prezentiĝas al multaj aliaj infanoj.
他甚至想，如果这种事发生在他身上，那么类似的经历大概也会出现在许多别的孩子身上。
Reveninte hejmen, li ne sciis, ĉu paroli pri tio aŭ ne.
回到家后，他不知道该不该把这件事说出来。
Unuflanke, li tre deziris, ke la aliaj sciu kaj rekonu lian neordinaran kapablon.
一方面，他非常希望别人知道并承认他这份非同寻常的能力。
Aliflanke, li estis certa, ke oni ne kredos lin.
另一方面，他又确信人们不会相信他。
Li devos montri.
他就得展示出来。
Sed montri en la domo ne estos eble.
但是在屋里展示是不可能的。
Li do devos venigi la tutan familion eksteren al taŭga loko.
所以他就得把全家人都带到外面一个合适的地方。
Kaj se tiam la afero ne plu funkcios?
可要是到那时这件事不再起作用了呢？
Kiu scias?
谁知道呢？
Li sentis tiun povon kiel ne plene certan, ne necese daŭran.
他觉得这种能力并不完全可靠，也未必会持续。
Eble ĝi estis nur momenta helpo de la dioj, kiu ne ripetiĝos.
也许那不过是诸神一时的帮助，不会再重复。
Post la manĝo, li rakontis la aferon al sia frato.
吃过饭后，他把这件事告诉了自己的哥哥。
Tiu kompreneble ne volis kredi.
对方当然不肯相信。
"Venu, mi montros al vi," Peĉjo diris, kaj li kondukis lin al la industria kaj mallibereja strateto, en kiu, ĉar ne estis fenestroj, certe neniu lin vidos.
“来吧，我给你看，”Peĉjo说着，把他带到了那条一边是工厂、一边是监狱的小巷里；那里因为没有窗户，肯定没有人会看见他。
Li ekkuris, kunstreĉis la fortojn kaj... falis teren eĉ antaŭ ol forlasi la vojon.
他跑了起来，把力量全都绷紧，然后……甚至还没离开路面就摔倒在地。
Li provis refoje.
他又试了一次。
Nova malsukceso.
又失败了。
Post la tria kaj lasta provo li sentis sin ridinda kaj malfacile sukcesis ne plori.
第三次也是最后一次尝试之后，他觉得自己可笑极了，费了很大劲才没有哭出来。
Sed plori antaŭ la frato ne estus akcepteble.
可是，在哥哥面前哭出来是不能接受的。
Post kiam ili revenis hejmen, li ne povis resti tie kun sia malĝojo.
他们回到家后，他无法带着自己的悲伤继续待在那里。
Li bezonis pli certiĝi.
他需要更进一步地确认。
Li decidis reiri, sola, al la strateto.
他决定独自回到那条小巷。
Li ekkuris eĉ antaŭ ol alveni al ĝi.
甚至还没到那里，他就开始跑了。
Tuj post la angulo li rapidiĝis, kaj ek!
刚一拐过那个角，他就加快了速度，然后，嘿！
Li senprobleme flugis ĝis la alia angulo.
他毫无困难地飞到了另一个拐角。
Li sentis sin multe pli bone kaj iris al la parko.
他感觉好多了，就去了公园。
En ĝia senhoma parto li ree ekflugis plej facile.
在公园那无人之处，他又一次非常轻易地飞了起来。
Sed, anstataŭ plaĉe al-teriĝi, kiel antaŭe, li falis teren.
可是，他并没有像先前那样愉快地着地，而是摔到了地上。
Kial?
为什么？
Ĉar virino alvenis kaj komencis turni la okulojn al li.
因为有个女人走来了，并开始把目光转向他。
Kiam la rigardo de tiu sinjorino tuŝis lin, li jam estis falinta.
当那位女士的目光碰到他时，他已经掉到地上了。
Tiam li komprenis: "Mi kapablas flugi, sed nur kiam neniu rigardas min".
这时他明白了：“我会飞，但只有在没人看着我的时候。”
Kaj la terura sekvo de tiu rimarko tuj venis: "Neniam oni kredos min."
而这一发现可怕的后果立刻就来了：“人们永远不会相信我。”
Kiam Peĉjo revenis hejmen, li sentis sin sola, terure sola.
当Peĉjo回到家时，他感到自己孤单，极其孤单。
Li sciis, ke li neniam havos amikojn, al kiuj li povos diri ĉion, vere ĉion, kune kun ĉi tiu plej miriga parto de lia personeco.
他知道，他将永远不会有那样的朋友，可以让他把一切，真正的一切，都告诉对方，包括他性格中这最令人惊异的一部分。
Li estis ĝoja, ke li kapablas flugi.
他为自己会飞而高兴。
Sed li estis malĝoja, ke tiun veron li devos porti en si kiel kaŝaĵon ĝis la fino de sia vivo.
但他又为自己必须把这个真相当作秘密藏在心里直到生命尽头而难过。
Kaj eĉ mi, la instruisto, kiun li tiom amis, ke finfine, post longaj jaroj de kaŝa vivo, li sentis, ke jen homo, al kiu li povas raporti la faktojn, eĉ tiu amika kaj por li aminda viro, mi, ne sukcesis kredi lin.
甚至连我，这个他如此喜爱的老师，在他经过多年隐秘的生活之后，终于觉得“这就是一个我可以向其讲述事实的人”时，就连这个友善而且在他看来可亲可爱的男人，也就是我，也没能相信他。
NOVAJ VORTOJ
新词
angulo
角；拐角
batali
打斗；打架
birdo
鸟
-int-
-int-（过去主动分词词缀）
industrio
工业
kapabla
有能力的；能……的
klaso
班；班级
koleri
生气；发怒
konduki
带领；带去
kompari
比较
kruro
腿
kuri
跑
metro
米
momento
时刻；片刻
muro
墙
nu
嗯；喏
parko
公园
promeni
散步
rekta
直的；笔直的
spiri
呼吸
streĉi
拉紧；绷紧
teruro
恐怖；可怕
tuŝi
触碰
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
flug-ilo
飞行工具
plen-kresk-ulo
成年人
10. ĈU DIRI LA VERON?
10. 要说出真话吗？
La ĉina verkisto Lusin foje rakontis, ke, kiam li estis lernejano, li iam diris al la instruisto, ke li ŝatus verki.
中国作家鲁迅有一次讲过，当他还是学生的时候，他曾对老师说自己想写作。
Li petis lian helpon.
他请求老师帮助他。
"Kiel oni verkas?" li demandis.
“文章是怎么写的？”他问道。
"Malfacile," la instruisto respondis, "jen mi rakontos al vi ion por klarigi."
“很难，”老师回答说，“我这就给你讲件事来说明。”
Iam (la instruisto rakontis) estis familio, en kiu infano naskiĝis.
从前，老师讲道，有一个家庭，家里出生了一个孩子。
Vira infaneto.
是个男婴。
Ĉiuj familianoj, amikoj, samstratanoj venis por rigardi la etulon kaj gratuli la gepatrojn.
所有家人、朋友和同街坊的人都来看看这个小家伙，并向父母道喜。
Ĉiuj estis tre ĝojaj.
大家都很高兴。
Ĉiuj ankaŭ serĉis vortojn plej plaĉajn por kontentigi la gepatrojn.
大家还都在寻找最讨人喜欢的话，好让父母满意。
"Rigardante lin," unu diris, "mi vidas, ke li estos feliĉa.
“看着他，”一个人说道，“我看得出，他将会幸福。
Li riĉiĝos.
他会变得富有。
Li havos multe da mono.
他会有很多钱。
Kaj dank' al tiu riĉeco, li povos havigi al siaj gepatroj plej feliĉan maljunecon.
而且凭借这份财富，他能够让自己的父母拥有最幸福的晚年。
Jes, vi estas bonŝancaj: tiu estos vera riĉulo."
是的，你们真有福气：这孩子会成为一个真正的富翁。”
La gepatroj havis larĝan, brilan rideton, kiam ili dankis la parolinton pro tiuj belaj vortoj, kiuj ilin ĝojigis.
父母在感谢这位说话者这些使他们喜悦的美好话语时，脸上带着灿烂而开阔的笑容。
Alia vizitanto proksimiĝis al la liteto.
另一位来访者走近了小床。
"Ho jes, vi estas bonŝancaj," li diris.
“哦，是的，你们真有福气，”他说。
"Nur rigardu tiun vizaĝon!
“只看看这张脸吧！
Kia inteligenteco!
多么聪明！
Kia volforto!
多么有意志力！
Tiu certe fariĝos iu grava en la ŝtata oficistaro.
这孩子将来一定会成为国家官僚体系中的一个重要人物。
Li iros alten, alten.
他会爬得很高，很高。
Estas klare pri li, ke li atingos tre altan lokon en la ŝtato, proksime al la ŝtatestro mem.
从他身上看得很清楚，他会在国家里达到很高的地位，接近国家元首本人。
Eble mi troigas pri ĉi-lasta punkto, sed pro tiu inteligenta vizaĝo oni povas antaŭvidi, sen povi erari, ke li atingos plej bonan situacion, kiu ajn la vojo, sur kiun la vivo lin irigos."
也许我在最后这一点上说得过了些，但凭着这张聪明的脸，人们可以毫无差错地预见：无论人生会把他带上哪条道路，他都会获得最好的地位。”
"Espereble, espereble," diris la patro.
“但愿如此，但愿如此，”父亲说道。
"Mi dankas vin pro tiuj belaj pensoj kaj vortoj."
“谢谢你这些美好的想法和话语。”
"Mi nur diras la veron, kiun mi legas sur ĉi tiu vizaĝo," la viro respondis.
“我不过是在说我从这张脸上读出来的真相罢了，”那人回答。
"Vi estas vera amiko," la patrino belvoĉis.
“你是真正的朋友，”母亲用悦耳的声音说道。
"Viaj paroloj tuŝis rekte mian koron, mi sentas min tute dankoplena."
“你的话直接触动了我的心，我感到满怀感激。”
Ambaŭ gepatroj ridetis.
父母两人都面带微笑。
Iliaj vizaĝoj elmontris plej profundan ĝojon.
他们的脸上显露出最深的喜悦。
Venis la vico de tria persono.
轮到第三个人了。
Estis juna viro.
那是个年轻人。
Longe li rigardis la infaneton.
他久久地看着那个婴儿。
"Vi diras nenion, ĉu?" la patro diris.
“你什么都不说，是吗？”父亲说道。
"Ĉu vi aŭdis, kiel bele parolis pri li niaj amikoj, kiuj ĵus esprimis siajn pensojn?" demandis la patrino.
“你听见了吗？我们那些刚刚表达看法的朋友，把他说得多么好啊？”母亲问道。
Sed la juna viro plu rigardis senvorte.
但那个年轻人还是一声不响地看着。
"Nu, nu, ne estu timema," la patro diris.
“好啦，好啦，别害羞，”父亲说道。
"Certe ankaŭ vi havas ideojn pri tio, kio okazos al ĉi tiu nia karuleto.
“你对我们这个小宝贝将来会怎样，肯定也有些想法吧。
Rigardu lin bone.
好好看看他。
Certe vi ekscios ion pri li."
你一定也会看出点关于他的什么来。”
Post refoje silenta momento, la viro rigardis al la gepatroj rekte en la okulojn.
又一阵沉默之后，这个男人直视着父母的眼睛。
"Jes.
“是的。
Mi estas tute-tute certa pri io, kio koncernas lin.
关于他，有一件事我是完完全全确定的。
Pri tio mi scias, ke ĝi estas la plej senmanka vero."
而且我知道，那是最无可指摘的真理。”
La patro ridete reparolis:
父亲带着笑又说道：
"Diru do, diru do.
“那就说吧，那就说吧。
Se vi scias kun plena certeco, tio ege interesos nin."
如果你是完全确定地知道，那会让我们非常感兴趣。”
"Mi scias, ke li mortos," diris la juna viro.
“我知道他会死，”那年轻人说道。
Peza silento ekokupis la ĉambron.
沉重的寂静一下子占据了整个房间。
La homoj ne plu kapablis paroli, tiel ili miris, tiel nepermesebla ili trovis la sintenon de la junulo.
人们都说不出话来了，他们惊讶到这种程度，也觉得这年轻人的态度如此不可容许。
Kaj post tiu silenta minuto, ili ĉiuj ekparolis kune, forte, tre forte, kelkaj eĉ vere kriis.
而在那沉默的一分钟之后，他们全都一起开口了，大声地，非常大声地，有些人甚至真的喊叫起来。
"Ne eblas!", "Kia sinteno!", "Mi neniam imagus...", "Plej netaŭga diro!", "Nekredeble!" oni aŭdis, kun multaj aliaj krioj kaj paroloj, kiuj superis unu la alian, tiel ke nenio klare kompreniĝis.
人们听见“这不可能！”“这是什么态度！”“我从没想到过……”“太不得体的话了！”“不可思议！”以及许多别的喊叫和话语，彼此压过彼此，以致什么都听不清楚。
La gepatroj rigardis la viron pli malame ol malĝoje, kvazaŭ li estus rompinta ilian mondon kaj pro tio indus morti.
父母看着那个人时，仇恨多于悲伤，仿佛他打碎了他们的世界，因此应当去死。
La plimulto el la vizitantoj simple ne povis elteni la situacion.
来访者中的大多数人根本受不了这种情形。
Ili komencis frapi la junulon, kaj forkurigis lin, sekvante lin eksteren kun krioj plenaj je malamo.
他们开始殴打那年轻人，把他赶跑，并一路跟着他到外面，口中喊着充满仇恨的话。
"Ĉu ne interese," la instruisto daŭrigis, "ke tiuj, kiuj diris malveraĵojn ĝojigis la gepatrojn kaj la tutan ĉeestantaron, kvankam ĉiuj sciis, ke ili parolas pri aferoj, kiujn ili ne povas scii?
“这不是很有意思吗，”老师继续说道，“那些说假话的人让父母和所有在场的人都高兴了起来，尽管人人都知道，他们谈的是他们不可能知道的事情。
Kaj la sola, kiu kuraĝis diri la solan aferon, kiu estis tute-tute certa, tiun oni frapis kaj kurigis for!
而那个唯一敢说出唯一完全确定之事的人，却被人打了一顿并赶了出去！
Vi volas verki, vi diris.
你说你想写作。
Ĉu vi volas priskribi la veron?
你是想描写真相吗？
Aŭ diri malveraĵojn, por ke oni danku kaj gratulu vin?"
还是想说假话，好让别人感谢你、祝贺你呢？”
"Mi volas diri nenion malveran," Lusin decide respondis.
“我不想说任何不真实的话，”鲁迅坚决地回答。
"Sed," li aldonis post pripensa momento, "mi ankaŭ ne ŝatus, ke oni frapu min, kriu al mi, kaj min perforte elkurigu.
“但是，”他思索了一会儿之后补充说，“我也不愿意别人打我，对我吼叫，并把我强行赶出去。
Kion mi povus fari en simila situacio?"
在类似的情形里，我能怎么办呢？”
"Se vi volas ne diri malveron, kaj tamen agi tiamaniere, ke certe oni ne frapos vin, restas al vi nur unu eblo: rigardu la infaneton, ridetu, kaj diru: Ha, tiu knabeto!
“如果你想不说假话，但又想采取一种别人肯定不会打你的方式行事，那你只剩下一种办法：看着那个小婴儿，微笑，然后说：哈，这个小男孩！
Ho, kia infaneto!
哦，多么一个小婴儿呀！
Ha-ha!
哈哈！
Hoho!"
呵呵！”
NOVAJ VORTOJ
新词
ambaŭ
两者都；双方都
ajn
无论哪一个；任何
atingi
到达；达到
ema
倾向于……的；易于……的
erari
犯错；弄错
gratuli
祝贺；道喜
ho
哦；啊
imagi
想象
inteligenta
聪明的；有智慧的
ĵus
刚刚
koncerni
关系到；涉及
krii
喊叫；大喊
kuraĝa
勇敢的
kvazaŭ
仿佛；好像
lito
床
pezi
重；有重量
profunda
深的；深刻的
punkto
点；要点
silenti
沉默；不作声
vico
顺序；轮次
11. DUA RAKONTO PRI AFANTI
11. 关于阿凡提的第二个故事
(Por ke vi ne tro lacigu vian kapon provante kompreni malfacilajn verketojn, ni prezentos al vi de tempo al tempo rakonteton pri la kara Afanti, kiun vi ekkonis komence de ĉi tiu libro.
（为了不让你在努力理解困难短文时把脑袋弄得太累，我们会不时给你讲一个你在本书开头就认识了的、可爱的阿凡提的小故事。
Tiuj rakontoj enhavos nur du aŭ tri novajn vortojn.)
这些故事只会包含两三个新词。）
La reĝo foje demandis al Afanti:
国王有一次问阿凡提：
"Afanti, se oni diras al vi: vi povas ricevi unu el du aferoj, monon aŭ justan koron, kion vi elektus?"
“阿凡提，如果有人对你说：你可以在两样东西中得到一样，金钱或者一颗公正的心，你会选什么？”
Afanti eĉ ne prenis la tempon pripensi.
阿凡提连考虑一下的工夫都没花。
"Monon," li tuj respondis.
“金钱，”他立刻回答。
La reĝo ege miris.
国王非常惊讶。
"Ĉu vere tion vi farus?" li diris.
“你真的会这么做吗？”他说。
"Mi ne komprenas vin.
“我不理解你。
Mi tute certe elektus justecon.
我肯定会选择公正。
Mono, mono, tio estas plej ordinara.
钱啊，钱啊，那是最普通不过的东西。
Sed justeco estas io alia.
可公正是另一回事。
Vi povas travojaĝi la mondon: vi rimarkos, ke justajn korojn oni ne trovas facile."
你可以周游世界：你会发现，公正的心并不容易找到。”
"Ho granda reĝo!" sonis la voĉo de Afanti.
“哦，伟大的国王！”阿凡提的声音响了起来。
"Homo ĉiam deziras havi tion, kio mankas al li, ĉu ne?
“人总是想拥有自己所缺少的东西，不是吗？
Kion vi elektus, tio povas esti nur, kio al vi mankas..."
你会选择的那样东西，只能是你所缺少的东西……”
NOVAJ VORTOJ
新词
justa
公正的；正直的
reĝo
国王
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
de tempo al tempo; preni la tempon
时不时；花时间
12. LA VIRO POR ŜI
12. 适合她的男人
"Li estas tre malfeliĉa, vi scias."
“他非常不幸，你知道。”
"Ho jes, mi scias.
“哦，是的，我知道。
Mi tro scias.
我知道得太多了。
Sed tio ŝanĝas nenion.
但那并不改变什么。
Mi ne plu povis resti kun li."
我再也没法和他待在一起了。”
"Kial?"
“为什么？”
Ŝi rigardis sian amikinon.
她看着自己的女友人。
Ŝi ĉiam alte estimis ŝiajn opiniojn kaj ne bone komprenis, kial, ĉifoje, ŝi ne estis certa, ĉu ŝi volas aŭ ne volas daŭrigi la interparolon.
她一向很看重她的看法，却不太明白，这一次，她为什么不确定自己究竟想不想继续这场谈话。
"Mi malestimas lin.
“我瞧不起他。
Oni ne povas vivi kun iu, kiun oni malestimas, ĉu?"
人是不能和自己瞧不起的人一起生活的，不是吗？”
"Verŝajne ne.
“大概不能。
Sed mi ne komprenas, kiel povis okazi, ke vi ĉesis lin estimi.
可我不明白，你怎么会变得不再尊重他了。
Li..."
他……”
"Li ne estas viro," ŝi interrompis.
“他不是个男人，”她打断道。
"Kaj mi bezonas viron.
“而我需要的是一个男人。
Veran viron."
一个真正的男人。”
"Ne viro, li, ĉu?
“他不是男人，是吗？
Tia sportulo!"
那样一个运动健将！”
"Ĝuste.
“正是。
Ĉiuj eraras pri li pro lia sportula aspekto.
大家都因为他那副运动员的外表而看错了他。
Kiam li sportas, li ŝajnas forta kaj kuraĝa, klare, sed fakte..."
他运动的时候，显得强壮而勇敢，这当然没错，可实际上……”
"Mi ne kapablas imagi, ke li montriĝas alia en la ĉiutaga vivo.
“我想象不出来，他在日常生活中会是另一副样子。
Mi ĉiam trovis lin plej kara."
我一直都觉得他特别讨人喜欢。”
"Ĝuste.
“对。
Vi uzas ĝustan vorton.
你用的词很准确。
Li estas kara.
他讨人喜欢。
Li estas aminda.
他可爱。
Li estas bonkora.
他心地善良。
Li estas ĝoja kaj feliĉa.
他总是快乐而幸福。
Li ĉiam estas prava.
他总是有理。
Tio kolerigas min!"
这让我生气！”
"Mi ne komprenas.
“我不明白。
Ĉu ne estas agrable esti kun aminda, bonkora kaj ĝenerale prava junulo?"
和一个可爱、善良、而且通常总是有理的年轻人待在一起，难道不愉快吗？”
"Estas plej malagrable.
“这最令人不愉快了。
Oni sentas, kvazaŭ oni estus, ne kun viro, sed kun servisto.
人会觉得，自己仿佛不是和一个男人在一起，而是和一个仆人在一起。
Kion ajn mi petas, li faras tuj.
不管我要求什么，他都立刻去做。
Li neniam kontraŭstaras.
他从不反对。
Li neniam decidas.
他从不作决定。
Ĉiam estas mi, mi, mi.
永远都是我、我、我。
'Kiel vi volas, mia kara, kiel vi volas' (ŝi diris tion per moka, knabineca voĉo).
“‘按你喜欢的办，亲爱的，按你喜欢的办。’”（她用一种嘲弄的、像小女孩一样的声音这样说。）
Tio igas min kolera.
这让我发火。
Ŝajnas, ke li ne havas propan personecon.
看起来，他没有自己的个性。
Li ne vivas, li obeas."
他不是在生活，他是在服从。”
La amikino ŝin rigardis per brilaj okuloj.
那个女友人用发亮的眼睛看着她。
"Nu, al mi tio certe plaĉus," ŝi diris.
“嗯，这种情况我倒肯定会喜欢，”她说道。
Kaj enpense ŝi ĝojis pri la fakto, ke li nun iĝis libera.
她心里为他如今成了自由之身这一事实而高兴。
"Eble vi..." ŝia kunulino komencis diri, kaj malestima esprimo bildiĝis sur ŝia vizaĝo.
“也许你……”她的同伴刚开口说，脸上就浮现出轻蔑的表情。
"Sed tian personecon mi ne elportas.
“但那样的个性我是受不了的。
Li estas tro mola.
他太软弱了。
Viro, kiu estas mola, ne estas viro, ĉu?
一个软弱的男人，就不是男人，不是吗？
Se li ne kapablas kontraŭstari min, kiel li povus defendi min en la vivo?
如果他连反抗我都做不到，在生活中又怎么可能保护我？
Viro devas esti forta, kaj forto estas io alia ol kapablo porti kaj levi pezajn objektojn.
男人必须强大，而强大并不是能搬运和举起重物那么简单。
Forto estas kapablo kontraŭstari al premo.
力量，是抵抗压力的能力。
Mi ne povas diri, ke mi premis lin forte, sed neniam li faras ion alian ol akcepti mian vidpunkton."
我不能说我对他施加了多大的压力，可他从来不会做别的，只会接受我的观点。”
En la kafejo, ili sidis ĉe sia kutima tablo.
在咖啡馆里，她们坐在自己常坐的桌边。
Ili ne rimarkis, ke Ivano, la viro, kiu servis la trinkodezirantojn, staris kiel kutime malantaŭ ili kaj subaŭskultis.
她们没有注意到，给点饮料的顾客服务的那个男人Ivano，像平常一样站在她们身后偷听。
Ĉiusemajne la du amikinoj renkontiĝis tiuloke.
这两个女友人每周都在这里碰面。
Kaj ĉiusemajne ili interesis, kaj, ofte, amuzis lin.
而且每周她们都让他感兴趣，并且常常把他逗乐。
Ili ja ĉiam venis je horo, kiam li havis malmulton por fari.
她们总是在一个他没多少事情可做的时刻来。
Ili estis trankvilaj en sia kutima kafeja angulo.
她们在自己惯常的咖啡馆角落里很安静。
Kaj li ĝojis, ke ili ĉiam tiel interese plenigas tiun por li malplenan duonhoron.
而他很高兴，因为她们总是这样有趣地填满了对他而言空荡荡的那半个小时。
Samkafeje, samtable, samhore, ses monatojn poste.
同一家咖啡馆，同一张桌子，同一时刻，六个月后。
"Mi aŭdis, ke vi disiĝis."
“我听说你们分手了。”
"Jes.
“是的。
Mi ne povis resti kun li.
我没法和他继续待在一起。
La vivo ne eblas kun tia ulo."
和那样的家伙生活是不可能的。”
"Kial?
“为什么？
Vi ĉiam diris, ke vi volas virojn tre virajn.
你不是一直说你想要很有男人味的男人吗？
Ĉu li ne estas tia?"
他难道不是那样的吗？”
"Se vi nur scius!
“要是你知道就好了！
Ne estis eble igi lin agi laŭ miaj deziroj.
根本不可能让他按照我的愿望行事。
Li volas ĉiam ordoni.
他总想发号施令。
Li volas esti la estro.
他想当头儿。
Mi bezonas liberecon, mi bezonas kontentiĝon.
我需要自由，我需要满足。
Sed se io ne plaĉis al li, ĉu vi opinias, ke li venis al mi kun propono fari laŭ mia bontrovo?
可如果有什么事不合他的心意，你以为他会来跟我提议，说按我的意思办吗？
Tute ne.
完全不会。
Li volis, ke mi faru laŭ lia deziro."
他想要我照他的愿望去做。”
"Ĉu li neniam konsideris vin, viajn dezirojn, viajn gustojn?"
“他难道从不顾及你、你的愿望、你的喜好吗？”
"Jes, jes, se tio taŭgis por li.
“是啊，是啊，如果那也正合他的意的话。
Sed ne ĉiam.
但并不总是这样。
Se ni havis la saman ideon, ne estis problemo.
如果我们有同样的想法，就没有问题。
Sed kiam mi deziris ion, kaj li ion alian, li ne akceptis aliĝi al mia deziro.
可当我想要一种东西，而他想要另一种时，他就不肯顺着我的愿望。
Li trovis, ke li estas la estro en la paro, kaj ke kiam niaj voloj batalas, li devas superforti min."
他认定自己是这对伴侣中的主导者，而当我们的意志发生冲突时，他就必须压过我。”
"Almenaŭ tiu ne estas mola!"
“至少那个可不软弱！”
"Li imagas, ke ordoni kaj estri, tio estas agi virece.
“他以为发号施令、当头儿，这就是有男人气概的表现。
Sed mi ŝatas viron, kiu havas konstantan konsideradon al la virino, kun kiu li estas.
可我喜欢的，是一个对和自己在一起的女人始终体贴的男人。
Tiu virisma sinteno estas plej malagrabla.
那种大男子主义的态度最令人不快。
Konstante ŝajnis al mi, ke mi troviĝas antaŭ muro.
我总是觉得自己像是站在一堵墙前面。
Muro senporda.
一堵没有门的墙。
Oni ne povas movi lin pli ol muron, oni povas fari nenion, nur sekvi.
人无法推动他，就像无法推动一堵墙一样，什么也做不了，只能跟着走。
Li ĉiam antaŭiras, ĉiam proponas, ĉiam decidas, ĉiam organizas.
他总是走在前面，总是提议，总是决定，总是安排。
Li igis min senti min infano."
他让我觉得自己像个孩子。”
Kiel kutime, Ivano troviĝis malantaŭ ŝi kaj aŭskultis kun intereso, sed nek ŝi nek ŝia amikino rimarkis lin.
像往常一样，Ivano就在她身后，饶有兴趣地听着，可她和她的女友人都没有注意到他。
"Li ĉiam postulas tion aŭ tion ĉi," ŝi daŭrigis.
“他总是要求这个要求那个，”她继续说道。
"Ĉu vi povus vivi kun postulema viro?"
“你能和一个要求很多的男人一起生活吗？”
"Tio dependus de lia personeco, de lia maniero postuli.
“那要看他的个性，也要看他提出要求的方式。
Kelkfoje postulemo devigas onin pliboniĝi."
有时候，别人的要求会逼着人变得更好。”
"Viaj pensoj estas strangaj, fojfoje," ŝi diris kun miro, kun kiu miksiĝis iom da malestimo.
“你的想法有时候真奇怪，”她带着惊讶说道，那惊讶里还夹着几分轻蔑。
"Por mi, tio estas neakceptebla; fino; fina punkto.
“对我来说，这是不能接受的；结束；最后的句点。
Jen vi nun scias la kaŭzon, pro kiu ni disiĝis.
现在你知道我们为什么分手了。
Ne estis eble daŭrigi."
根本没法继续下去。”
Kiam ili revenis la postan semajnon okazis io stranga al Ivano.
当她们在下一周回来时，Ivano身上发生了一件奇怪的事。
Kiel kutime, li troviĝis je sia loko, de kie li superrigardis la kafejon, atendante la mendojn.
像往常一样，他待在自己的位置上，从那里俯看着整个咖啡馆，等着顾客点单。
Sed ĉi-foje, la du junulinoj ne povis havi la kutiman tablon, ĉar iu jam sidis tie.
但这一次，那两个年轻女子没法坐到惯常的桌子，因为那里已经有人坐着了。
Kaj anstataŭ vidi ilin de malantaŭe, kiel kutime, Ivano vidis ilin rekte antaŭ si.
而Ivano也不像平常那样从背后看见她们，而是正面看见了她们。
Neniam antaŭe li vere rimarkis, kiel bela ŝi estas.
他以前从未真正注意到，她竟然这么美。
Dum li rigardis ŝin, lia koro batis pli kaj pli rapide.
当他看着她的时候，他的心跳得越来越快。
Sentoj turniĝis en li, strangaj sentoj, kiajn li antaŭe neniam spertis.
各种感觉在他心里翻涌，奇异的感觉，是他从前从未体验过的。
Li deziris esti kun ŝi.
他渴望和她在一起。
Li deziris teni ŝin en siaj brakoj, premi ŝin forte al si, tuŝi ŝin per amoplenaj manoj.
他渴望把她搂在自己的臂弯里，紧紧地把她压向自己，用充满爱意的双手触碰她。
Amplenaj, ĉu?
充满爱意的，是吗？
Jes, li ekkomprenis, preskaŭ terure: li amas.
是的，他几乎带着惊恐地明白了：他爱上了。
Kaj jen li ekridetis al si.
于是他暗暗对自己笑了起来。
Li aŭdis ŝin tiel ofte!
他听她说这些已经太多次了！
Li sciis tre ĝuste, kian viron ŝi deziras.
他非常清楚，她想要的是怎样的男人。
Li estos tia viro.
他会成为那样的男人。
Estos facile, konante tiel bone ŝiajn gustojn.
既然对她的喜好知道得这么清楚，这会很容易。
Li skribis kelkajn vortojn sur papero, kiun li transdonis al ŝi.
他在一张纸上写了几句话，并把它递给了她。
Tia agmaniero kaŭzos en ŝi miron, kiu certe tuŝos ŝian koron.
这样的举动会在她心里引起惊讶，而那份惊讶必定会触动她的心。
Estis invito vespermanĝi kun li.
那是一张邀请她和他共进晚餐的字条。
"Ivano ne plu laboras ĉi tie, ĉu?"
“Ivano已经不在这里工作了，是吗？”
"Ne.
“是的。
Kiam mi forsendis lin, dirante, ke li ne estas viro taŭga por mi, li sciis, ke ne plu estus eble vidi min ĉi tie ĉiusemajne.
当我打发他离开，并告诉他他不是适合我的男人时，他就知道，以后再也不可能每周在这里见到我了。
Mi komprenigis al li, ke mi ne ŝanĝos mian kutimon kaftrinki ĉi-loke kun vi, nur pro tio, ke li kaj mi dum kelka tempo estis kune.
我让他明白，我不会仅仅因为我和他曾经在一起过一段时间，就改变我在这里和你一起喝咖啡的习惯。
Li do serĉis ion alian.
所以他就去另找事情了。
Li nun laboras en la stacidoma trinkejo."
他现在在火车站的酒吧工作。”
"Jen plia knabo, kiu ne sukcesis kontentigi vin!"
“这又是一个没能让你满意的男孩子！”
"Kiel Ivano povus?
“Ivano怎么可能做到呢？
Kelkfoje li provis ludi la estron.
有时候他试着扮演头儿。
Li alprenis ordonajn sintenojn, volis ĉion direkti.
他摆出发号施令的样子，想把一切都掌控起来。
Li aspektis forta en tiaj okazoj, sed kun forteco malagrabla por mi, ĉar li sentigis al mi ian superecon.
在那样的时候，他显得很强，可那种强势让我不舒服，因为他让我感到某种高高在上的优越感。
Sed tion li rimarkis, kaj tiam li iĝis mola kiel printempa floro en vespero somera.
可他察觉到了这一点，于是他就变得像夏日晚间的一朵春花一样柔软。
Li faris ĉion, kion mi volis, li montriĝis tiel ema plaĉi al mi, ke nenio plu restis el lia bela vira supereco.
他做了我想要的一切，他表现得那么急于讨我欢心，以至于他那美好的男性优越感一点也不剩了。
Tiu knabo estas tro ŝanĝiĝema.
那个男孩太善变了。
Mi bezonas iun, kiu konstante restas si mem.
我需要的是一个始终保持他自己的人。
Mi neniam povus kutimi vivi kun tia ulo."
我永远也不可能习惯和那样的家伙一起生活。”
"Kaj jen vi retroviĝas sola, ĉu ne terure?"
“于是你又重新变成一个人了，这难道不很可怕吗？”
"Terure jes.
“可怕，当然可怕。
Mi ne elportas solecon.
我受不了孤独。
Tiom pli terure estas, ĉar ĉiuj miaj amikinoj havas knabon, kun kiu ili sentas sin bone.
更可怕的是，我所有的女友人都有一个能让她们感到舒服的男孩。
Kial tiu feliĉo neniam okazas al mi?
为什么那样的幸福从来不会发生在我身上？
Vere mi ne komprenas.
我真是不明白。
Kial mi devas ĉiam retroviĝi sola, sola, sola, dum mi tiom bezonas iun?"
为什么我总是得重新发现自己是一个人、一个人、一个人，而我又那样需要有人陪着我？”
La alia nenion diris.
另一个人什么也没说。
Ŝi konis sian amikinon sufiĉe bone por scii, ke tiu ne estis preta akcepti la veron pri si.
她对自己的女友人已经足够了解，因此知道，对方还没有准备好接受关于她自己的真相。
'Ŝi ne akceptas la Teron', ŝi pensis, 'ŝi ne akceptas la vivon sur ĉi tiu nia Tero, en ĉi tiu nia mondo.
‘她不接受大地，’她想，‘她不接受我们这片大地上、我们这个世界里的生活。
Ŝi ne akceptas la regulojn de la vivo.
她不接受生活的规则。
Oni povas kontentiĝi nur, se oni deziras ion, kio estas ebla.
人只有在渴望某种可能实现的东西时，才能感到满足。
Kaj ĉio, kio estas ebla, sur ĉi tiu Tero, estas mankohava.
而在这片大地上，一切可能实现的东西，都是有缺陷的。
Kiel ŝi povas tion ne vidi?
她怎么会看不见这一点呢？
Ĉu eble la vivo estis tro facila por ŝi?
难道是生活对她太容易了？
Aŭ tro malfacila?
还是太艰难了？
Sed ŝi neniam sentas sin bone, ĉiam dezirante, kion ŝi ne elportas, kaj ne elportante, kion ŝi deziras.
可她从来都过不好，总是在渴求自己无法忍受的东西，又无法忍受自己所渴求的东西。
Ĉu sian kontraŭdiron ŝi iutage vidos?
总有一天，她会看见自己的矛盾吗？
Ĉu tio igos ŝin ŝanĝi sian sintenon?'
这会让她改变自己的态度吗？’
La rigardo, kiun ŝi direktis al sia samtablulino, estis plena je amikeco.
她投向同桌女伴的目光充满了友爱。
Sed en la kunulinaj okuloj legiĝis responde nur malestimo, pliafoje.
可对方的眼睛里回应她的，却仍旧只有轻蔑，又一次如此。
Senvorte ŝi ekstaris, kaj iris for.
她一言不发地站起身，走了。
NOVAJ VORTOJ
新词
amuzi
使开心；逗乐
bati
打；击
brako
胳膊；臂
defendi
保卫；保护
gusto
喜好；趣味
kutimi
习惯于
mendi
点（饮料或食物）；订购
miksi
混合；夹杂
moki
嘲弄；讥笑
mola
柔软的；软弱的
obei
服从
objekto
物体；对象
ordoni
命令；发号施令
paro
一对；一双；一对伴侣
postuli
要求
prava
有理的；正确的
premi
压；按压
proponi
提议；建议
regulo
规则
somero
夏天
sporto
体育；运动
stacio
车站
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
kontraŭ-diri
反驳；顶嘴
kontraŭ-stari
抵抗；反对
vid-punkto
观点；看法
13. LA RESANIGO
13. 治愈
La urbeto estis belega sub la suno.
阳光下，那座小城美极了。
Malproksime, la suproj de la alta montaro brilis, blankaj pro neĝo.
远处，高高山脉的山顶闪闪发亮，因积雪而洁白。
Sed kie ni sidis, la verdaĵoj montriĝis plej printempaj, kaj la penso, ke tie supre povas esti malvarme, eĉ ne prezentiĝis al ni.
可我们所坐之处，草木呈现出十足的春意，而“上面也许会寒冷”这一念头，甚至根本没有在我们心中出现。
Jes, de sur tiu altaĵo, kie ni sidis, ni havis larĝan vidon al la malnovaj domoj, al la mallarĝaj stratoj, al la tuta dormema urbeto, kaj tiun vidon mi ĝuis.
是的，从我们坐着的那处高地上，我们可以宽阔地望见古老的房屋、狭窄的街道，以及整座昏昏欲睡的小城，而我很享受这片景色。
Beleco ĉiam forte tuŝas mian koron.
美总是强烈地触动我的心。
La sono, kiun subite eligis mia kunulo, estis kvazaŭ dolora, kaj mi streĉe ekrigardis lin.
我的同伴突然发出的声音仿佛带着痛楚，我便紧张地朝他看去。
Li estis mezjuna indiano, ne tre parolema, kiel multaj el tiuj indianoj en la Ameriko, kiun ni nomas latina, kvankam ĉi-lande la latineco ne estis tre videbla, se ĝi entute ekzistis.
他是一位中年的印第安人，话不太多，就像我们称作拉丁美洲的美洲里许多印第安人一样，尽管在这个国家，“拉丁性”如果说真的存在，也并不十分明显。
Inter la moviĝemaj, rapidvortaj, ridemaj italoj, kiujn mi konis – kaj al kiuj min pensigis, eble malprave, la vorto "latina" — kaj ĉi tiu malrapida, silenta, serioza popolo mi ne vidis multon komunan.
在我所认识的那些活泼好动、说话飞快、面带笑容的意大利人，与这个缓慢、沉默、严肃的民族之间，我看不出多少共同之处；而“拉丁”这个词，也许错误地，让我想到了前者。
"Ĉu vi sentas vin bone?" mi demandis.
“你感觉还好吗？”我问道。
"Ĉu io doloras al vi?"
“你哪里疼吗？”
Lia vizaĝo esprimis teruran doloron, doloron tiel fortan – mi pensis – ke li eĉ ne povis aŭdi miajn vortojn.
他的脸上显露出可怕的痛苦，我想，那痛苦强烈到他甚至都听不见我的话。
"La indianoj povas travivi terurajn dolorojn sen esprimi ion ajn," antaŭe diris al mi blanka loĝanto de la ĉefurbo.
“印第安人能够忍受可怕的疼痛而丝毫不表现出来，”先前一个首都的白人居民曾对我说。
"Ili restas senmovaj, senesprimaj, eĉ kiam ili ege suferas."
“即使极其痛苦，他们也会一动不动，毫无表情。”
Eble.
也许吧。
Mi ne rajtus tion priparoli, kun tiom malmulte da sperto ĉi-lande.
以我在这个国家如此有限的经验，我本不该对这件事妄加议论。
Sed jam plurfoje mi rimarkis, ke inter tio, kion diras la homoj en la ĉefurbo, kaj la vera vivo vilaĝa ekzistas konsiderinda diferenco.
但我已经多次注意到，首都人所说的话，与真正的乡村生活之间，存在着相当大的差别。
"Kio okazas al vi?" mi plu demandis.
“你怎么了？”我继续问。
"Vi aspektas, kvazaŭ vi ege suferus."
“你看起来像是非常痛苦。”
Li rigardis min kun tia dolora esprimo, ke mi eksentis profundan kompaton al li.
他带着那样痛苦的神情看着我，使我顿时对他生出深切的同情。
Sed kompato neniam helpas, ĝi eĉ ofte estas iom supereca sento, kaj mi bedaŭris tiun mian naturan reagon.
但同情从来无济于事，它甚至常常带有一点居高临下的意味，因此我对自己这种自然反应感到遗憾。
Nenia koste mi akceptus, ke li sentu sin malsupera.
无论如何，我都不愿让他觉得自己低人一等。
Liaj okuloj tenis la miajn en tiel prema rigardo, ili tiel forte petegis pri helpo, ke mi sentis egan malkomforton.
他的眼睛以那样压迫人的目光抓住了我的眼睛，那目光如此强烈地恳求帮助，以至于我感到极大的不适。
Iu, tre profunde en li, vokis min kvazaŭ per forta kria voĉo, sed tiu voĉo estis silenta, kaj la voko esprimiĝis nur per la rekta rigardo de la nigraj okuloj, per la nehome dolora vizaĝo.
他内心深处似乎有什么东西正用一声强烈的呼喊在呼唤我，可那声音却是无声的；那呼唤只通过那双黑眼睛的直视、通过那张非人般痛苦的脸显露出来。
Mi prenis lian manon, tenis ĝin en mia, metante en miajn movetojn kiel eble plej multe da amikeco.
我握住他的手，把它握在自己手里，并尽可能把最多的友爱放进我细微的动作之中。
Ŝajnis, ke la doloro iomete malpliiĝas.
看起来，那痛苦稍稍减轻了一点。
"Ĉu vi povas diri ion nun?
“你现在能说点什么吗？
Ĉu vi povas klarigi?"
你能解释一下吗？”
"Dankon," li nur diris komence.
“谢谢，”起初他只是这么说。
Sed lia stato pliboniĝis, ĉar rideto — mallarĝa, certe, sed tamen vera — subite formiĝis.
但他的状态好转了，因为一个微笑，虽说很淡，却的确真实，忽然在他脸上形成了。
"Vi timas, ĉu ne?" li diris.
“你害怕了，是吗？”他说。
"Vi volus helpi, kaj ne scias, kion fari.
“你想帮忙，却不知道该做什么。
Vi sentas kompaton.
你感到同情。
Kaj via senhelpeco ĝenas vin."
而你的无能为力让你难受。”
Mi miris, kiel ĝuste li komprenis miajn sentojn.
我惊讶于他竟如此准确地理解了我的感受。
"Vi tute pravas," mi respondis.
“你完全说对了，”我回答。
"Mi volus helpi, sed ne scias kiel, kaj tio ĝenas min."
“我想帮忙，却不知道怎么帮，这让我很难受。”
"Vi blankuloj ĉiam volas fari ion.
“你们白人总是想做点什么。
Agi.
行动。
Batali.
斗争。
Superi.
克服。
Vi neniam lasas la aferojn fariĝi mem.
你们从不让事情自己形成。
Vi ne scias meti vin en la manojn de Dio.
你们不懂得把自己交托在上帝手中。
Kaj pro tio vi multege suferas."
正因为如此，你们才承受那么多痛苦。”
Mi ne sciis, kion respondi, kaj restis silenta.
我不知道该怎么回答，于是保持了沉默。
"Ne zorgu," li post momento diris.
“别担心，”过了一会儿他说。
"Mi scias.
“我知道。
Estas ĉiufoje simile.
每一次都差不多。
Jen nun ĝi malaperas."
现在它正在消失了。”
"Kio?"
“什么？”
"La malbono."
“那种坏东西。”
"Kion vi volas diri?"
“你是什么意思？”
"Vi venis ĉi tien por studi la indianan arton sanigi, ĉu ne?
“你来到这里，是为了研究印第安人的治疗艺术，不是吗？
Nu, vi ĉeestis sanigadon."
那么，你刚才就在场，见证了一次治疗。”
Li profunde spiris plurfoje, tre malrapide, kaj plu diris:
他深深地、非常缓慢地呼吸了几次，然后继续说道：
"Jes, jes, mi venigis ĝin al mi, kaj nun mi ĝin eligas, iom post iom.
“是的，是的，我把它引到自己身上来了，现在我正一点一点地把它排出去。
Ni atendu ankoraŭ iomete, ĉar mi estas tro malforta por iri tien tuj."
我们再等一会儿吧，因为我现在太虚弱，不能立刻去那里。”
Mi ne komprenis multon el liaj paroloj.
他的话我没有听懂多少。
"Iri kien?" mi demandis.
“去哪里？”我问道。
"Al Panĉo.
“去Panĉo那里。
Vi vidis lin, ĉu ne?"
你见过他，不是吗？”
Ho jes, mi vidis Panĉon.
哦，是的，我见过Panĉo。
Homo plej kompatinda.
一个最可怜不过的人。
Mi ne priskribos al vi lian malsanon, ĉar vi ne konas la fakajn vortojn, kaj estus tro malsimple.
我不向你描述他的病，因为你不懂那些专业词汇，而且讲起来会太麻烦。
Mi nur diru, ke li havis tre gravan malsanon, malfacile kuraceblan, sed ege dolorigan.
我只说，他得了一种很严重的病，很难治疗，而且极其疼痛。
Rezulte de tiu malsano, li perdis la etan laboron, kiun li havis, kaj pro la manko de mono, lia familio danĝere ekiris la vojon, kiu iras de terura malriĉeco al eĉ pli terura neni-havo.
由于那场病，他失去了原有的那份小工作，而由于缺钱，他的家庭危险地踏上了一条从可怕的贫穷走向更可怕的一无所有的道路。
Ni restis duonhoron silentaj.
我们默默地待了半个小时。
Mi rigardis la montojn kun la blankaj suproj, tie fore, kaj mi trovis stranga la ekziston de videbla neĝo ĉe tiu varmo.
我望着远处那些白色山顶的群山，在这样的温暖中还能看见积雪，我觉得很奇异。
Por mi, kiu venis el Centra Eŭropo, simila varmo ne povis kunekzisti kun neĝo.
对我这个来自中欧的人来说，这样的暖意与积雪是不可能共存的。
Mi ĝuis la purecon de la aero, la bluan ĉielon, la belecon de tiu urbeto, aŭ vilaĝego, kompatinde malriĉa, sed bela, dum mi konis tiom da riĉaj urboj, kiuj ege malbelis.
我享受着空气的纯净、蓝色的天空，以及那座小城，或者说大村镇的美；它穷得可怜，可却很美，而我所知道的富裕城市里，却有那么多丑得厉害。
Estas malfacile priskribi, kion mi sentis.
很难描述我所感到的东西。
La vorto "alteco" tion eble elvokas.
“高度”这个词，也许能把那感觉唤起一些。
Mi sentis min en ia alteco.
我觉得自己处在某种高度之中。
Ne ĉi-monda, ne ĉi-tera, kiel diri?
不是这个世界的，不是尘世的，该怎么说呢？
Preĝa.
像祈祷一般。
La ĝua rigardo al belaĵoj, la plena silento, la kunsento kun la eksterordinara sperto de mia kunulo, la ideo, ke mi nenion komprenas, sed multon sentas pri li, ĉio ĉi estis iurilate kvazaŭ kontakto kun iu supernatura ekzistejo.
对美景的欣赏目光、彻底的寂静、对我同伴那非凡经历的共同感受，以及“我什么都不懂，却对他感受很多”这一念头，这一切在某种意义上都像是在与某种超自然的存在领域接触。
Kaj ĉu ne tion oni nomas preĝo?
而这不正是人们所谓的祈祷吗？
Jen kiel eble pli bone mi povus traduki tiun travivaĵon: mi sentis, pli forte ol iam ajn antaŭe, la ĉeeston de bono ĉirkaŭ mi.
如果要尽可能更好地翻译这种体验，我也许会这样说：我比以往任何时候都更强烈地感到了善在我周围的存在。
Tiu indiano disradiis plej altan kaj profundan bonon, kaj ankaŭ la tuta ĉirkaŭaĵo iel diskantis pri boneco al mi.
那位印第安人向外散发着一种最高也最深的善，而整个周遭环境也仿佛以某种方式向我合唱着善。
Li ekstaris.
他站起身来。
"Mi estas sufiĉe forta nun, ni povas iri."
“我现在已经够有力气了，我们可以走了。”
Kiam ni atingis la dometon de Panĉo, tiu staris ĉe-porde, atendante lin.
当我们到达Panĉo的小屋时，他正站在门口等着他。
Panĉo, kiu kuŝis dum pluraj semajnoj, nin akceptis kun ĝojplena vizaĝo.
躺了好几个星期的Panĉo带着满脸喜色迎接了我们。
"Mi estas ankoraŭ malforta," li klarigis, "sed ĝi estas for, mi sentas, ke ĝi estas for."
“我还是有些虚弱，”他解释说，“但它已经走了，我感觉得到，它已经走了。”
"Ne reiru labori tuj," la sanigisto diris.
“别马上回去工作，”治疗者说道。
"Povus esti nur la penso: vi povus malveri al vi pro troaj espero kaj deziro.
“也许还只是个想法：由于希望和愿望过强，你可能会对自己说假话。
Ni atendu certiĝi.
我们等一等，确认一下。
Mi revenos."
我会再来的。”
Post du tagoj, kiam ni revenis, estis klare, ke Panĉo resaniĝis.
两天后，当我们再回来时，很明显，Panĉo已经痊愈了。
Li estis preta reiri labori.
他已经准备好回去工作了。
"Jen, por vi," li diris al mia kunulo.
“这个，给你，”他对我的同伴说道。
Kaj li enmanigis al li ion.
然后他递给他一样东西。
Estis poto, poto el tero, belega, kun eksterordinaraj koloroj.
那是一个陶罐，一个泥土做的、非常美丽的陶罐，带着非凡的色彩。
Videble ĝi estis la plej bela havaĵo, kiu restis al li.
显然，那是他剩下的最美的一件财物。
La sanigisto ĝin redonis.
那位治疗者把它还给了他。
"Ne," li diris.
“不，”他说。
"La tagon, kiam mi akceptos pagon por mia sanigado, la povo forlasos min.
“到了我为自己的治疗接受报酬的那一天，这种力量就会离开我。
La kapablo resanigi estas dono, kiun mi ricevis, kaj mi ne rajtas ricevi pagon por ĝi, sub iu ajn formo.
治愈的能力是我所获得的一份赠与，我无权以任何形式为它收取报酬。
Mia pago estas la feliĉo, kiun mi legas el viaj okuloj."
我的报酬，是我从你们眼睛里读到的幸福。”
Ni foriris.
我们离开了。
Survoje mi demandis lin, kvankam mi estis preskaŭ certa, ke li ne volos respondi:
在路上我问了他，尽管我几乎可以肯定他不会愿意回答：
"Kiel vi faras?
“你是怎么做的？
Kio estas via metodo?"
你的方法是什么？”
"Mi ne rajtas diri.
“我不能说。
Sed eĉ se mi dirus, vi ne komprenus, vi ne kredus.
即使我说了，你也不会理解，也不会相信。
Vi ja ne kredas je la ekzisto de tiuj fortoj, kiujn mi alvokas.
你本来就不相信我所召来的那些力量是存在的。
Mi povas diri nur ĉi tion: kiam mi de malproksime resanigas iun, mi devas dum iu daŭro suferi tre forte la doloron de la malsanulo.
我只能说这一点：当我从远处治好某个人时，在一段时间里，我必须非常强烈地承受那病人的痛苦。
Kiam la malsano forlasas lin, ĝi devas pasi tra mi.
当疾病离开他时，它必须经过我。
Tio estas terura horo, ĉar mi sentas en sufiĉe nelonga tempo la tuton de la sufero de la alia."
那是一段可怕的时刻，因为我在相当短的时间里感受到了另一个人全部的痛苦。”
"Kaj vi neniam akceptas pagon, ĉu?"
“而你从不接受报酬，是吗？”
"Mi ne povus.
“我不能。
Mi perdus la povon."
我会失去这种力量。”
"Eĉ ne donon de objekto?"
“连别人送一件东西也不行吗？”
"Eĉ ne aĵojn."
“连东西也不行。”
"Vi estas bona homo," mi diris.
“你是个好人，”我说道。
Kaj li respondis kun kortuŝa simpleco:
而他以一种令人感动的朴素回答道：
"Mi ne scias."
“我不知道。”
NOVAJ VORTOJ
新词
bedaŭri
感到遗憾；后悔
blanka
白色的
blua
蓝色的
danĝero
危险
diferenco
差别
dolori
疼痛
ĝeni
使困扰；使难受
ĝui
享受
indiano
印第安人
italo
意大利人
kazo
情形；场合
komforto
舒适
kompati
同情；怜悯
komuna
共同的
kuraci
治疗
latina
拉丁的
neĝo
雪
nigra
黑色的
poto
罐；陶罐
rezulti
结果是；因此产生
serioza
严肃的
stato
状态
subita
突然的
suferi
受苦；遭受痛苦
voki
呼唤；叫
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
el-voki
唤出；召出
14. LEONA SUKCESO
14. 狮子的成功
Ne malproksime de vilaĝo, sed ankaŭ ne proksime al ĝi, samloke vivis homo kaj besto.
离村庄不算远，却也不算近的同一个地方，住着一个人和一头兽。
La homo estis virino, la besto leonino.
那个人是个女人，那头兽是一头母狮。
Videblis, ke la virino baldaŭ naskos infanon, kaj same ankaŭ la leonino havis en si idon, kiu certe naskiĝos post ne tre longe.
看得出来，这女人不久就要生孩子了；同样，那头母狮体内也怀着一只幼崽，肯定再过不太久就会出生。
Fakte, ambaŭ inoj naskis samtempe, tiel ke la knabeto kaj la leonido komencis sian vivon unu apud la alia.
事实上，两位雌性是在同一时刻生产的，于是那个人类小男孩和小狮崽便在彼此身旁开始了生命。
Ĉiumatene la virino kaj la leonino foriris por serĉi manĝaĵon, kaj la infano restis kun la leonido.
每天早晨，女人和母狮都出去寻找食物，而那孩子则和小狮崽待在一起。
Ambaŭ ludis kune kaj bone amuziĝis.
他们俩一起玩耍，玩得很开心。
Ambaŭ lernis la multegajn aferojn, kiujn vivo instruas al tiuj, kiuj ĉiutage interrilatas kun naturo.
他们俩都学会了生命教给那些每天与自然打交道者的许许多多事情。
Tiel la ido de homo kaj la ido de leono kune kreskis.
就这样，人的幼崽与狮子的幼崽一同长大。
Ili diris unu al la alia, ke, kio ajn okazu, neniam ili disiĝos.
他们彼此说道，无论发生什么，他们都永不分离。
La leonido sciis, ke ĝi estas la pli forta, kaj ĝi promesis al la hometo, ke ĝi defendos lin kontraŭ ĉiaj danĝeroj, kontraŭ ĉiaj malamikoj.
小狮子知道自己更强壮，它向那个小人儿承诺，它会保护他免受一切危险、免受一切敌人的伤害。
Sed venis terura tago.
但有一个可怕的日子到来了。
Foje, ja, la leonino ne sukcesis trovi beston, kiun ĝi povis mortigi por alporti al la ido, tiel ke ambaŭ povu sate manĝi ties viandon.
有一次，母狮没能找到可以杀死并带给幼崽的猎物，好让它们俩都能饱饱地吃上那猎物的肉。
La du malsatis, kaj malsato kaŭzas suferon.
它们俩都饿肚子了，而饥饿会带来痛苦。
Ĉi-foje ĝi krome kaŭzis koleron: la leonino koleris pri sia malsukceso trovi viandon, kaj ankaŭ pro la timo perdi sian famon de bona viando-donanto por sia ido.
这一次，饥饿还带来了愤怒：母狮因自己没能找到肉而发怒，也因为害怕失去自己在幼崽面前“善于提供肉食者”的名声而发怒。
La kolero perdigis al ĝi la kapon.
愤怒使它失去了理智。
La leonino saltis sur la virinon, kaj ŝin mortigis.
母狮扑到了那女人身上，把她杀死了。
Ĝi alportis la korpon al sia leonido, por ke tiu satiĝu manĝante el ĝi.
它把尸体带给自己的小狮崽，好让后者吃饱。
Sed la leonido siavice ekkoleris kaj malkonsentis manĝi.
可小狮崽反过来也发怒了，并且拒绝进食。
Ĝia amiko, al kiu ĝi sin ligis per portut-viva promeso, ploris kaj ploregis.
它那位以终身承诺与它绑定在一起的朋友哭了起来，而且哭个不停。
Kaj tio igis la leonidon tiel malfeliĉa, ke ĝi decidis mortigi la propran patrinon.
这使小狮崽如此痛苦，以至于它决定杀死自己的亲生母亲。
Jes, ĝis tio ĝin venigis la promeso resti por ĉiam korligita al sia amiko.
是的，那句要永远与朋友心连心的承诺，竟把它带到了这一步。
Alsaltita de la ido, la leonino baldaŭ mortis.
被自己的幼崽扑上来之后，母狮很快就死了。
Vi certe komprenos, ke la du amikoj ne plu povis vidi la lokon, kie okazis tiuj teruraĵoj, kvankam estis la loko, kie ili kune travivis sian infanecon kun multe da ludoj, ridoj kaj plezuro.
你当然会明白，这两个朋友再也无法看见那片发生过这些惨事的地方了，尽管那也是他们一起度过童年、充满游戏、笑声与欢乐的地方。
Ili do decidis foriri.
所以他们决定离开。
Tiel okazis, ke la du junuloj, la homa kaj la leona, iutage alvenis ĉe alia vilaĝo, kaj nek proksime al ĝi, nek malproksime, ili konstruis sian loĝejon.
于是，这两位年轻者，一个是人，一个是狮子，有一天来到另一个村庄附近；既不算太近，也不算太远，他们在那里建起了住处。
Tie ili plu grandiĝis kune kaj iĝis pli kaj pli spertaj en la arto plej bone vivi en plena, senhoma naturo.
在那里，他们继续一起成长，并且在“如何在完全无人烟的自然中最好地生活”这门艺术上变得越来越有经验。
Foje la knabo, nun plenkreska, iris preni akvon ĉe fonto, kaj tie troviĝis, kiam alvenis knabino neimageble bela.
有一次，那男孩，如今已经成年，去泉边取水，恰巧在那儿的时候，一位美得难以想象的少女到了。
Li salutis ŝin, kaj ŝi respondis per tre malforta voĉo, timeme mallevante la kapon.
他向她问好，而她则用非常微弱的声音回答，怯生生地低下了头。
Sed post momento ŝi relevis ĝin kaj ekrigardis lin rekte en la okulojn.
但过了一会儿，她又抬起头来，径直望进他的眼睛。
Ankaŭ ŝi trovis lin ŝatinda.
她也觉得他讨人喜欢。
Lia natura aspekto, lia videbla forto kaj io tre bonkora, kio legiĝis el lia esprimo, ege plaĉis al ŝi.
他的自然气质、看得见的力量，以及从他神情中读得出的某种非常善良的东西，都让她非常喜欢。
Ili ridetis unu al la alia.
他们彼此微笑。
Ili ekridis.
他们笑了起来。
Ili kune parolis, pli longe ol ŝi devus laŭ la ordono de la patro.
他们一起交谈，时间比按她父亲的命令所允许的还要长。
Sed ili ne disiĝis antaŭ ol decidi, ke ili revidos unu la alian.
但他们在决定还要再见面之前，并没有分开。
Ekde tiu tago, ili regule renkontiĝis.
从那天起，他们便定期见面。
La leono foje venis kun sia amiko kaj komprenis la amon, kiu disvolviĝis inter la du gejunuloj.
狮子有时会和自己的朋友一起来，并且明白了这两位年轻男女之间发展起来的爱情。
Kaj ĉar li kapablis ĝuste juĝi la homojn, kaj ŝatis belecon, li plene konsentis kun la ideoj de sia amiko.
而且由于它善于正确判断人，也喜爱美，它完全赞同自己朋友的想法。
"Ĉu vi konsentus iĝi mia edzino?" la junulo foje kuraĝis demandi.
“你愿意成为我的妻子吗？”年轻人有一次鼓起勇气问道。
"Vi scias, ke mi trovas vin agrabla.
“你知道，我觉得你很讨人喜欢。
Mi scias, ke vi amas min kaj ke vi estus bona edzo.
我知道你爱我，也知道你会是个好丈夫。
Sed la afero certe ne eblas, ĉar vi ne estas riĉa.
但这件事肯定行不通，因为你并不富有。
Kiel vi povus pagi mian patron?" ŝi diris, ege malĝoja.
你怎么能付得起给我父亲的钱呢？”她十分悲伤地说道。
"Mi ne estas riĉa je aĵoj, sed mi scias multegon pri la naturo, kaj ĉiuj bestoj amikas al mi.
“我在物品上并不富有，可我对自然知道得很多，而且所有动物都和我友好。
Ĉu tio ne estas riĉeco?
这难道不是财富吗？
Kaj se vi scius pri la kantoj en mia koro, la pensoj en mia kapo, la dancoj en mia tuta korpo, vi trovus tie riĉecon, kiun vi ne trovus eĉ... eĉ en... eĉ en... nu, kiun vi trovus nenie."
如果你知道我心里的歌、我脑中的思想、我整个身体里的舞蹈，你会在那里发现一种财富，那种财富你即使在……即使在……即使在……嗯，在任何地方也找不到。”
"Sed mia patro..."
“可是我父亲……”
"Ne temas pri via patro," li diris.
“问题不在你父亲，”他说。
"Temas pri vi kaj mi.
“问题在于你和我。
Ĉu vi povus vivi kun mi en naturo, aŭ ĉu vi bezonas la komforton de vilaĝo?"
你能和我一起生活在自然中吗，还是说你需要村庄的舒适？”
"Mi pretus vivi kun vi en naturo.
“我愿意和你一起生活在自然中。
Ĉia-okaze, vi ne loĝas malproksime de la vilaĝo kaj mi facile konigus miajn amikinojn al vi.
无论如何，你住得离村子并不远，我也很容易把我的女友人们介绍给你。
Sed vi ne komprenas la problemon.
可你没有明白问题所在。
Mi estas la filino de la vilaĝestro.
我是村长的女儿。
Li ne ellasos min senpage."
他不会白白放我走的。”
Kaj ŝi subite ekploris.
于是她突然哭了起来。
"Mi trovos solvon al la problemo," li diris.
“我会找到这个问题的解决办法，”他说。
"Mi promesas al vi.
“我向你保证。
Vi vivos kun mi kaj estos feliĉa.
你会和我一起生活，而且会幸福。
Ne ploru, ne malĝoju.
别哭，别难过。
La vivo estos bela por ni.
我们的生活会很美好。
Mi trovos solvon en mia ena riĉo aŭ en la riĉo de miaj amikoj la bestoj."
我会在我内在的财富里，或者在我那些动物朋友的财富里，找到解决办法。”
Reveninte hejmen, li rakontis la aferon al la leono.
回到家后，他把这件事告诉了狮子。
Ambaŭ longe pripensis.
他们俩想了很久。
Solvon ili efektive trovis.
他们的确找到了一个办法。
Post kelkaj tagoj, la filino de la vilaĝestro promenis kune kun aliaj knabinoj el la vilaĝo.
几天后，村长的女儿和村里的其他姑娘们一起散步。
La leono paŝis malantaŭ ŝi, kaŝante sin malantaŭ la arboj aŭ aliaj kreskaĵoj, por ke ŝi ne vidu lin.
狮子走在她身后，躲在树木或其他植物后面，好让她看不见它。
Ĝi tion faris bone.
它做得很好。
Ŝi tute ne supozis, ke iu interesiĝas pri ŝi.
她完全没有料到，竟会有什么东西在关注着她。
Kiam ili alvenis ĉe la rivero, tie, kie la virinoj, kun multaj gajaj interparoloj kaj ridoj, purigas la vestojn, ĝi decidis agi.
当她们来到河边，也就是女人们一边兴高采烈地交谈和欢笑、一边洗衣服的地方时，它决定行动了。
Ek! ĝi saltis sur ŝin.
一下子！它扑到了她身上。
La aliaj virinoj, kun krioj de teruro, diskuris for.
其他女人带着惊恐的尖叫四散奔逃。
La leono zorgis kaŭzi al la belulino neniun doloron, sed ĝi tenis ŝin tre forte, tiel forte, ke ŝi ne povis liberigi sin.
狮子注意不让那位美人受到任何疼痛，但它紧紧地抓住了她，紧到她无法挣脱。
Ŝi ege timis, ne komprenante, kio okazas.
她害怕极了，不明白发生了什么。
Tamen, mire, ŝi rimarkis, ke tiu leona teno tute ne dolorigas ŝin.
然而，令她惊讶的是，她发现那狮子的抓握竟一点也没有弄痛她。
La virinoj iris raporti al la vilaĝestro, kio ĵus okazis.
女人们去向村长报告刚才发生的事。
Li sendis la plej fortajn virojn al la rivera lavejo, sed neniu sukcesis superforti la leonon.
他派最强壮的男人们到河边洗衣的地方去，可是没有一个人能制服那头狮子。
Tiu eligis tiel terurajn sonojn, kaj montris sin ĉiurilate tiel timiga, ke ĝi senkuraĝigis eĉ la plej sentimajn el la vilaĝa viraro.
那狮子发出了如此可怕的声音，又在各方面显得如此吓人，以至于连村里男人中最无畏的人也被它吓退了。
Ĉiuj viroj formis rondon por diskuti pri la afero, ne tro proksime al la leono, sed tamen en loko, kie tiu estis bone videbla.
所有男人围成一个圈来商量这件事，不敢离狮子太近，但也待在能清楚看见它的地方。
Kaj jen alvenis nia amiko, aŭ pli ĝuste la amiko de la leono.
就在这时，我们的朋友到了，或者更准确地说，是狮子的朋友到了。
Li salutis la vilaĝestron kaj diris:
他向村长问好，说道：
"Se vi volas, mi povas liberigi vian filinon."
“如果你愿意，我可以解救你的女儿。”
"Ĉu vere?" la ĉefo diris.
“真的吗？”首领说道。
Li ne sciis, kian sintenon alpreni.
他不知道该采取什么态度。
Unu-flanke, li malestimis tiun strangulon, kiu vivis sola ekster la vilaĝo.
一方面，他瞧不起这个独自住在村外的怪人。
Sed aliflanke, tiu knabo, vivanta tiel proksime al naturo, eble pravis, kiam li parolis pri sia kapablo deleonigi lian filinon.
但另一方面，这个活得如此贴近自然的男孩，在说自己有能力让他女儿脱离狮子时，也许是对的。
"Se vi tion povas fari, fara.
“如果你能做到，那就做吧。
Mi profunde dankos vin."
我会深深感谢你。”
"Mi faros tion nur je unu kondiĉo," la junulo respondis.
“我只会在一个条件下这样做，”年轻人回答。
"Ke vi akceptu min kiel edzon de via filino."
“那就是你接受我做你女儿的丈夫。”
"Kion? Vi volas edziĝi al mia filino, ĉu? Vi, ĉu vere?"
“什么？你想娶我的女儿，是吗？你？真的？”
Tio estis tro.
这太过分了。
La vilaĝestro koleregis.
村长勃然大怒。
Kiel tiu juna knabo, kiu venas de oni-ne-scias-kie, sen patro, sen patrino, vivanta kiel besto, senscia pri homaj kutimoj kaj pri la devo montri per sia sinteno malsuperecon al la ĉefo, kiel tia ulo kuraĝas peti fordonon al li de vilaĝestra filino, tio estis nekomprenebla, neimagebla, tio estis bato al la tuta socia vivo vilaĝa.
这个不知从什么地方冒出来的年轻小子，没有父亲，没有母亲，像野兽一样生活，对人的习俗一无所知，也不懂得应当用自己的态度向首领表示低下；这样的家伙竟敢向他求娶村长的女儿，这实在无法理解，无法想象，这简直是对整个乡村社会生活的一记打击。
"Kion vi respondas? Ĉu jes? Ĉu ne?" la junulo diris.
“你怎么回答？是，还是不是？”年轻人说道。
"Unue iru lerni, ke oni ne parolas tiamaniere al vilaĝa ĉefo," vizaĝfrapis la respondo.
“先去学学，什么叫不能用这种方式对村里的首领说话，”这个回答像一巴掌打在脸上。
Multaj koleraj vortoj interbatiĝis en la kapo de la junulo, sed li silentigis ilin.
许多愤怒的话在年轻人的脑中相互碰撞，但他把它们压了下去。
Ne estus bone respondi en maniero, kiu igos la patron malamika al li.
用一种会让那位父亲对他怀有敌意的方式回答，并不好。
"Se vi preferas, ke ŝin liberigu viaj militistoj, mi konsentas.
“如果你更愿意让你的武士们去解救她，我同意。
Mi tute ne volis devigi vin uzi miajn servojn," li diris per afabla voĉo, sentima kaj senkolera.
我本来完全没想逼你使用我的帮助，”他用友善的声音说道，既无惧意，也不生气。
"Estis nur propono."
“那不过是一个提议。”
Kaj li foriris.
然后他离开了。
La vilaĝanoj provis fari ion, sed ili timis, ke se ili tro malkontentigas la leonon, ĉi-lasta mortigos la knabinon.
村民们试着做点什么，可他们害怕，如果把狮子惹得太不高兴，后者就会杀死那姑娘。
Tia rezulto estus pli malbona ol ŝia nuna mallibereco.
那样的结果会比她目前只是被困住更糟。
La vilaĝestro longe enpensiĝis.
村长久久陷入沉思。
Sed kiel ajn li turnis la problemon en sia kapo, ne troviĝis alia solvo ol voki la junulon.
但不论他在脑中如何翻来覆去地琢磨这个问题，除了把年轻人叫来之外，并不存在别的解决办法。
Almenaŭ tiu provu.
至少让那个人试一试。
Eble, se oni devigos lin fari ion, li montriĝos ne pli kuraĝa, ne pli kapabla ol la vilaĝanoj.
也许，如果逼着他去做点什么，他显现出来的勇气和能力，并不会比村民们更强。
Li sendis iun voki lin.
他派人去叫他。
Kiam la junulo revenis, ĉiuj vilaĝanoj sekvis lin, ne tute proksimen, sed sufiĉe por vidi, kio okazos.
当年轻人回来时，所有村民都跟在他后面，不敢太靠近，却又近到足以看清会发生什么。
Li paŝis rekte al la leono, venis tute proksimen al ĝi, rigardis ĝin en la okulojn.
他径直走向狮子，走到了它跟前，直视它的眼睛。
Kiam li metis la manon sur ĝian kapon, el la ĉeestantaro aŭdiĝis sono de estima ekmiro.
当他把手放到它头上时，在场的人群中响起了一阵带着敬意的惊呼。
"Amiko leono," li diris per voĉo samtempe forta kaj tute trankvila, "bonvolu ellasi ŝin.
“狮子朋友，”他用既坚定又完全平静的声音说道，“请放开她。
La vilaĝestro diris, ke ŝi estos mia edzino."
村长已经说了，她会成为我的妻子。”
La leono tiam, laŭ la antaŭa aranĝo kun sia amiko, ellasis ŝin.
于是，狮子按照先前与朋友商量好的安排，放开了她。
Kiam ŝi ekkuris en liajn brakojn, la tuta vilaĝo miris pliafoje.
当她跑进他的怀里时，整个村子又一次惊呆了。
Ili pensis, ke ŝi unue iros al sia patro.
他们原以为她会先走向自己的父亲。
Sed la senpeziĝo de la koroj estis tiel granda, ke ĉiuj forgesis pri la streĉiĝo inter la estro kaj la ekstervilaĝa junulo.
但人们心里的卸重感是如此之大，以至于所有人都忘记了首领和这个村外年轻人之间的紧张关系。
Longe oni dancis tiunokte.
那天夜里，人们跳舞跳了很久。
Ĝis kapo-perdo.
一直跳到忘乎所以。
NOVAJ VORTOJ
新词
afabla
友善的；和蔼的
aranĝi
安排
arbo
树
danci
跳舞
diskuti
讨论
efektiva
实际的；真正的
fonto
泉；泉水
gaja
快乐的；高兴的
ido
幼崽；后代
kapo
头
kondiĉo
条件
korpo
身体
lavi
洗
leono
狮子
paŝi
迈步；行走
promesi
承诺；答应
rondo
圆圈
salti
跳；扑
sata
饱的
socio
社会
solvi
解决
supozi
假定；料想
ties
它的；其
vesto
衣服
viando
肉
volvi
卷；裹
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
dis-volvi; perdi la kapon; plen-kreska
展开；失去理智；成年的
15. INSTRUISTO DUNGGŬO RENKONTAS LUPON
15. 东郭先生遇狼
La okazaĵoj, kiujn mi rakontos al vi hodiaŭ disvolviĝis antaŭ multaj jarcentoj, en tempo, kiam la lando, kiun oni nun nomas Ĉinio, konsistis el pluraj ŝtatoj, kiuj militis inter si.
今天我要讲给你的这些事情，发生在许多个世纪以前；那时，如今人们称作中国的国家，是由几个彼此交战的邦国组成的。
Ekster la muroj de la ĉefurbo de unu el tiuj — Pu-lando — staris fama lernejo, kies instruisto estis la ne malpli fama Dunggŭo.
在其中一个国家，也就是蒲国的首都城墙之外，坐落着一所著名的学校；那里的老师，便是同样著名的东郭先生。
Junuloj, kiuj deziris fariĝi oficistoj, komercistoj, ŝtat-funkciuloj, venis el la tuta lando por lerni ĉe li.
想成为官员、商人或国家公务人员的年轻人，从全国各地来到他这里求学。
Instruisto Dunggŭo estis ege bonkora homo, kaj lia instruado ne estis nur konkreta kaj praktika.
东郭先生是一个极其善良的人，而且他的教学并不只是具体而实用。
Ĝi krome celis komprenigi al la lernantoj, kial valoras la penon agi bone kaj provi vivi kiel "vera homo", kiel oni tiutempe diris en Ĉinio.
此外，他的教学还旨在让学生明白，为什么值得努力去行善，并努力像当时中国人所说的那样，活成“真正的人”。
Foje, instruisto Dunggŭo ekfaris longan vojaĝon.
有一次，东郭先生开始了一次长途旅行。
Li piede iris, unue en la kamparo, kaj tuj poste en la senhomejo.
他徒步前行，先走在乡间，随后便进入了荒无人烟之地。
En tiu regiono, forlasinte la urbon, oni unue pasis tra vilaĝoj kaj kampoj, sed ne necesis iri tre longe antaŭ ol atingi landoparton, kie neniu homo vivis.
在那个地区，离开城市后，人们先会经过村庄和田野，但用不了走多远，就会来到一片无人居住的地方。
S-ro Dunggŭo paŝis trankvile apud sia azeno, sur kiu troviĝis sako plena je libroj.
东郭先生平静地走在自己的驴子旁边，驴子身上驮着一个装满书的袋子。
La tago estis bela, agrable malvarmeta, kaj s-ro Dunggŭo tre ĝuis tiun piedan vojaĝon.
那天天气很好，凉爽宜人，东郭先生非常享受这趟步行之旅。
Kvankam en la senhomejo vivis lupoj kaj aliaj danĝeraj bestoj, li ne timis.
虽然那片无人之地里住着狼和别的危险野兽，他却并不害怕。
Iel li opiniis, ke, ĉar li ŝatas ĉiujn bestojn kaj ĉiam malkonsentis mortigi eĉ plej malgrandan, la bestoj tion sentos kaj ne endanĝerigos lin.
不知为何，他认为，既然自己喜欢所有动物，而且一向反对杀死哪怕最小的一只，动物们也会感受到这一点，不会伤害他。
Kaj jen subite alkuris lupo.
就在这时，一只狼突然跑了过来。
Tuj estis klare, ke la lupo tute ne deziras ataki instruiston Dunggŭon.
立刻就看得很清楚，这只狼根本不是想攻击东郭先生。
Kontraŭe.
恰恰相反。
Ĝi montris sin malforta kaj petema.
它显得虚弱，而且像是在哀求。
La vojaĝanto tuj sentis, ke tiu bezonas helpon, kaj li pretis helpi ĝin.
这个旅行者立刻感觉到它需要帮助，而他也准备帮助它。
"Sinjoro, rapide, rapide, savu min," la lupo diris.
“先生，快，快，救救我，”狼说道。
"Mi sentas, ke vi estas bonkora homo.
“我感觉您是个善良的人。
Nur vi povas helpi min ne perdi la vivon."
只有您能帮我保住性命。”
"Kio okazas? Kio estas tiu bruo?" demandis la instruisto.
“出了什么事？那是什么声音？”老师问道。
Oni aŭdis malproksiman bruon, malfortan, ne vere tre aŭdeblan, sed sufiĉan por iel elvoki danĝeron.
可以听见远处传来的响声，微弱，并不十分清楚，却足以多少唤起一种危险感。
"Tio estas ĉevaloj.
“那是马。
Oni postkuras min surĉevale."
有人骑着马在追我。”
"Oni, ĉu? Kiuj?"
“有人，是吗？谁？”
"Soldatoj.
“士兵。
Estas granda grupo da soldatoj.
是一大队士兵。
Ili aperas tre koleraj.
他们看上去非常愤怒。
Anstataŭ ataki la homajn malamikojn, ili volas mortigi nin lupojn.
他们不去攻击人类的敌人，反倒想杀死我们这些狼。
Sed vi estas tro parolema.
可您也太多话了。
En momento de danĝero, oni agu, ne parolu.
在危险时刻，人应当行动，而不是说话。
Se vi bonvolos permesi, ke mi kaŝu min..."
如果您愿意让我藏起来……”
"Tamen lasu min pripensi, kie mi povus kaŝi vin."
“不过先让我想一想，我可以把你藏在哪里。”
"Ni ne havas la tempon pripensi.
“我们没有时间想了。
Ĉu vi ne aŭdas la bruon de la ĉevaloj, kiel ili proksimiĝas?
您没听见马声越来越近了吗？
Rapidu.
快一点。
En la sakon mi iru.
让我进袋子里去。
Sur via azeno ili ne serĉos min."
在您的驴子身上，他们不会找我。”
S-ro Dunggŭo forprenis el la sako la librojn, provis meti la lupon en ĝin, sed estis neeble, la besto estis tro granda.
东郭先生把书从袋子里拿出来，试着把狼放进去，可这是不可能的，那野兽太大了。
"Ne eblas," li diris.
“不行，”他说。
"Jes, eblos," la lupo rebatis, kaj ĝi streĉis antaŭen la kvar piedojn.
“行的，”狼反驳道，同时把四条腿向前伸直。
"Ligu miajn piedojn per ŝnuro, tiel mi facile eniĝos."
“用绳子把我的脚绑起来，这样我就容易进去了。”
Tion faris instruisto Dunggŭo.
东郭先生照做了。
Li ligis la krurojn de la lupo, bone streĉis la ŝnuron, kaj metis la beston en la sakon.
他把狼的腿绑起来，把绳子拉紧，然后把那野兽放进了袋子里。
Poste, por pli bone kaŝi ĝin, li almetis sur ĝin kelkajn librojn.
之后，为了把它藏得更好，他又在它上面放了几本书。
Tiumomente alvenis surĉevale soldatoj.
就在那时，骑马的士兵到了。
"Ĉu vi ne vidis lupon?" la estro demandis.
“你没看见狼吗？”头领问道。
"Ne."
“没有。”
"Mi ne komprenas.
“我不明白。
Ĝi venis ĉi tien."
它到这里来了。”
"Rigardu, ĉu vi vidas tiun arbaron tie?
“你看见那边那片树林了吗？
Mi bone konas la lokon.
我很熟悉这个地方。
Mi scias, ke en ĝi estas multaj etaj vojetoj.
我知道里面有许多小路。
Ĝi verŝajne forkuris arbaren.
它大概逃进树林里去了。
Kio estus pli normala?
还有什么比这更正常呢？
Sed se jes, ne estos facile por vi, ĉar vi ne scios, kiun vojeton ĝi elektis.
可如果真是这样，对你们就不容易了，因为你们不会知道它选了哪一条小路。
Ĝis ĉi tiu loko ĝi ne alvenis."
它没有到这个地方来。”
"Bone, dankon.
“好，谢谢。
Ni traserĉos la arbaron."
我们去搜那片树林。”
Kaj li ordonis al la soldataro sekvi lin tien.
于是他命令士兵们跟着自己往那里去。
Kiam la bruo de la ĉevaloj sciigis, ke ili estas sufiĉe malproksime, s-ro Dunggŭo eligis la lupon el la sako.
当马声表明他们已经走得够远时，东郭先生就把狼从袋子里放了出来。
La lupo rigardis ĉiudirekten, ĉu restas soldatoj aŭ aliaj homoj, certiĝis, ke estas neniu, kaj ekdiris kun aĉa rideto:
狼向四面八方看了看，看看还有没有士兵或别的人，确认一个也没有后，就带着恶劣的笑容开口说道：
"Mi estas ege malsata.
“我饿极了。
Mi dankas, ke vi savis min.
谢谢你救了我。
Sed kiam oni savas iun, oni devas tiun savi ĝisfine, alie la savo nenion valoras.
但当人救了谁的时候，就得把他一直救到底，否则这份搭救就毫无价值。
Permesu do, ke mi manĝu vin."
所以，请允许我吃掉你吧。”
Kaj tion dirinte, ĝi eksaltis al s-ro Dunggŭo.
说完这话，它就猛地扑向东郭先生。
Feliĉe, ĉi-lasta sukcesis flanken salti kaj iris kaŝi sin mal-antaŭ la azeno.
幸好，后者成功地向旁边一跳，躲到了驴子的后面。
La lupo ree kaj ree provis salti sur la instruiston, sed ĉiufoje malsukcesis.
狼一次又一次地试图扑向这位老师，可每一次都失败了。
Tamen, kompatinda Dunggŭo sentis, ke li pli kaj pli malfacile spiras.
然而，可怜的东郭先生感到自己呼吸越来越困难。
Li ankoraŭ ne estis maljuna, sed li ne pli estis juna viro, kaj tute ne kutimis sporti.
他还不算老，但也早已不是年轻人了，而且完全没有运动的习惯。
La konstanta tro rapida movado pli kaj pli forprenis liajn fortojn, ĝis li sentis, ke ne plu longe li eltenos.
这种持续而过快的动作一点一点地夺走了他的体力，直到他感觉自己再也撑不了多久了。
Li ege bedaŭris sian kompaton.
他非常后悔自己的同情心。
Li koleris same al si kiel al la lupo.
他对自己和对狼同样愤怒。
Sed bedaŭro neniam praktike helpas en danĝera situacio, kaj li komencis malesperi, kiam alvenis maljuna kamparano, trankvile paŝanta sur la vojo.
可后悔在危险情况下从来没有实际帮助；就在他开始绝望时，一位老农夫来了，正平静地走在路上。
"Sinjoro maljunulo, sinjoro maljunulo!" li vokis.
“老先生，老先生！”他喊道。
"Helpu min, savu min!"
“帮帮我，救救我！”
"Kio okazas?" la maljunulo demandis.
“出了什么事？”老人问道。
"Tiu lupo, tiu malbona bestaĉo...
“那只狼，那只坏透了的畜生……
Mi savis ĝin de la soldatoj, kiuj volis ĝin mortigi, kaj ĝi volas manĝi min."
我把它从想杀死它的士兵手里救了出来，可它却想吃掉我。”
"Nevere! Nevere! Kiel vi kuraĝas tion diri, vi malaminda malverulo!" la lupo kriis.
“胡说！胡说！你怎么敢这样说，你这可恶的说谎鬼！”狼喊道。
"Li ligis miajn krurojn per ŝnuro, li metis min en sakon, li aldonis librojn sur min: klare, li volis min mortigi.
“他用绳子绑住我的腿，把我放进袋子里，还把书压在我身上：很明显，他是想杀我。
Necesas liberigi la mondon je tia danĝera homaĉo.
必须把这个世界从这样危险的人渣手里解放出来。
Tion mi volis fari manĝante lin."
我本来就是想通过吃掉他来做到这一点。”
"Aĉulo! Vi aĉa bestaĉo! Eĉ ne unu vorto via esprimas plej simplan veron.
“坏东西！你这可恶的畜生！你说的话里连最简单的真话都没有一句。
Mi..."
我……”
"Silentu," la maljunulo diris.
“安静，”老人说道。
"Mi estos la juĝisto.
“我来当裁判。
Mi kredas nek vin, nek vin," li diris plu, turnante sin jen al s-ro Dung-gŭo, jen al la lupo.
我既不信你，也不信你，”他继续说道，一会儿转向东郭先生，一会儿转向狼。
"Sed..." la lupo komencis.
“可是……”狼刚开口。
"Silentu, mi diris!"
“我说了，闭嘴！”
La maljunulo ne lasis ĝin paroli.
老人不让它说下去。
En lia voĉo estis tiom da personeca forto, ke la lupo ne provis daŭrigi.
他的声音里有那么强的个性力量，以至于狼不敢继续。
Ĝi fakte elmontris timon.
它实际上露出了害怕的样子。
"Mi kredas neniun el vi," la kamparano ripetis.
“你们俩，我谁也不信，”农夫重复道。
"Kaj la kaŭzo de mia nekredo estas, ke ne eblus meti tian grandan lupon en tian malgrandan sakon."
“而我不信的原因是，那么大的一只狼，不可能装进那么小的一个袋子里。”
"Ho jes, estas eble, tio okazis," la lupo diris, kolera, ke oni ne kredas ĝuste tiun parton de lia rakonto, kiu estas vera.
“哦，完全可以，事情就是那样发生的，”狼说道；别人偏偏不信它故事里恰恰那一部分真实的内容，这让它很生气。
"Ne.
“不。
Tion mi ne povas kredi.
这一点我不能相信。
Mi bezonus vidi propraokule."
我得亲眼看看。”
"Se vi volas..." la lupo diris.
“如果你愿意的话……”狼说道。
Kaj li ekkuŝis sur la tero, prezentis la krurojn al s-ro Dunggŭo, lasis tiun ligi ilin kaj ilin forte premi per la ŝnuro, kaj poste enigi ĝin en la sakon.
于是它躺到地上，把腿伸给东郭先生，让他把它们绑起来，再用绳子紧紧勒住，然后把它装进袋子里。
Tiam la maljuna kamparano sin turnis al la instruisto:
这时，老农夫转向老师：
"Jen.
“喏。
Nun, ĝi ne plu povas fari malbonon al ni.
现在，它再也不能对我们作恶了。
Ni batu ĝin ĝis-morte."
我们把它打死吧。”
Tion ili faris.
他们就这么做了。
"Mi rekonis vin," la maljunulo klarigis.
“我认出你来了，”老人解释道。
"Vi estas instruisto Dunggŭo, la homo plej bonkora al ĉiuj bestoj.
“你就是东郭先生，是对所有动物最善良的人。
Bonkori estas plaĉe al la koro, ĉu ne?
对别人行善，会让自己的心感到愉快，不是吗？
Oni sentas sin granda kaj valora kaj pura.
人会觉得自己伟大、有价值，而且纯洁。
Kaj tio ofte estas bonega sinteno.
而这往往是一种很好的态度。
Sed kredu min, bonkori al malbonulo, tio estas kuraĝigi lin malboni eĉ pli.
但请相信我，对坏人行善，就是鼓励他变得更坏。
Espereble la instruon vi memoros, instruisto!"
希望这个教训你会记住，先生！”
Kaj li paŝis for eĉ ne atendante dankon.
说完，他连一句感谢都没等，便走开了。
NOVAJ VORTOJ
新词
-aĉ-
-aĉ-（贬义后缀）
aĉa
恶劣的；讨厌的
ataki
攻击
azeno
驴
ĉevalo
马
Ĉinio
中国
konkreta
具体的
konsisti
由……组成
lupo
狼
peni
努力
praktiko
实践；实用
savi
救；拯救
soldato
士兵
ŝnuro
绳子
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
arb-aro
树林
re-bati
回击；反驳
16. TRIA RAKONTO PRI AFANTI
16. 关于阿凡提的第三个故事
Afanti sidis hejme ĝuante la ĉirkaŭan pacon.
阿凡提坐在家里，享受着周围的宁静。
Antaŭ kelkaj tagoj, li havis teruran dento-doloron, sed finfine la malsana dento falis kaj li nun sentis sin tute bone.
前几天，他牙疼得厉害，但最后那颗病牙掉了，如今他感觉完全好了。
El la dento-doloro restis nur memoro, kaj la memoro de tiu maldolĉa sperto igis la plezuron senti sin bone, eĉ pli plaĉa.
牙痛只剩下回忆，而那段痛苦经历的回忆，使得身体舒服这一快乐变得更加可喜。
Ve!
唉！
La paco ne daŭris longe.
宁静并没有持续多久。
Alvenis vizitanto.
来了一个访客。
Afanti rekonis lin eĉ antaŭ ol li atingis lian domon.
阿凡提甚至在那人走到他家之前就认出他了。
Estis vendisto de spicoj.
是个卖香料的商人。
"Ho Afanti, vi ĉiam estas plej bonkora, ĉu ne?" la spicisto komencis post plej ĝentila saluto.
“哦，阿凡提，你一向最善良，不是吗？”香料商人在极其有礼的问候之后这样开口。
Afanti pensis: tiu tuj vortigos peton; homoj konstante ĝenas min per petoj; ĉu ili ne kapablas mem fari siajn aferojn?
阿凡提心想：这人马上就要把请求说出来了；人们老是拿请求来烦我；难道他们不能自己处理自己的事情吗？
"Ĉu mi estas bonkora, vi demandas.
“你问我是不是善良。
Nu, tia estas mia famo," Afanti respondis.
嗯，这就是我的名声，”阿凡提回答。
"Sed ĉu ĝi estas vera, ĉu ĝi estas malvera, kiel eblus scii?"
“但这名声是真是假，又怎么知道呢？”
"Ho Afanti, ne ŝajnigu vin pli senscia, ol vi estas.
“哦，阿凡提，别把自己装得比实际更无知。
Mi scias, ke vi estas bonkora.
我知道你很善良。
Kaj tion certe scias ankaŭ vi."
而且这一点你自己当然也知道。”
"Se vi antaŭe sciis, kial vi demandis?
“既然你早就知道，为什么还要问？
Kial ne diri tuj, kion vi deziras?"
为什么不马上说你想要什么？”
"Estimata Afanti, ne estas facile peti ion de homo, speciale de famulo.
“尊敬的阿凡提，向别人请求什么并不容易，尤其是向一位名人。
Tial ĝenerale oni aliras la aferon nerekte.
所以一般来说，人们总是拐着弯进入正题。
Mi aŭdis, ke vi scias skribi, ĉu tio estas vera?"
我听说你会写字，这是真的吗？”
"Jes.
“会。
Mi scias skribi.
我会写字。
Nun via peto fariĝas iom pli klara: vi deziras, ke mi skribu ion por vi, ĉu ne?"
现在你的请求稍微清楚一点了：你是想让我替你写点什么，对吗？”
"Jes, ho estimato!
“是的，尊敬的您！
Mia frato loĝas en la urbego, norde, kaj mi bezonas informi lin pri io.
我哥哥住在北边的大城市里，我需要把一件事通知他。
Temas pri malsimpla afero rilata al spicoj.
这是一件与香料有关的不太简单的事。
Li havas okazon aĉeti spicojn je plej interesa prezo, kaj li proponas tion fari por mi.
他有机会以很合算的价格买到香料，而且他提议替我去买。
Estus grave por mia spic-komerco.
这对我的香料生意会很重要。
Sed mi devas klarigi al li la aranĝojn, kiujn mi proponas por la transporto el la norda regiono ĉi tien.
但我必须向他说明，我对把货物从北方地区运到这里所提出的安排。
Ĉu vi bonvolos skribi por mi la leteron?"
你愿意替我写这封信吗？”
"Mi plezure tion farus, se mi havus tempon.
“如果我有时间，我很乐意这么做。
Sed mi ne havos la tempon iri norden al la urbo."
可我没有时间往北去那座城市。”
"Vi miskomprenis min.
“你误会我了。
Mi ne petas vin iri tien.
我并不是请求你去那里。
Mi ne volus ĝeni vin, petante vin viziti mian fraton.
我可不愿麻烦你，请你去看我哥哥。
La aranĝon oni povas proponi skribe, ĉu ne?
这种安排可以用书面方式提出来，不是吗？
Mi petis nur, ke vi skribu leteron al li."
我只是请求你给他写一封信。”
"Mi perfekte komprenis vin jam la unuan fojon," Afanti klarigis.
“我第一次就已经完全明白你的意思了，”阿凡提解释道。
"Sed neniu, krom mi, sukcesas kompreni mian skribon.
“可是，除了我之外，没有人能看懂我的字。
Se mi ne ĉeestos por legi mian leteron al li, via frato ne povos ĝin kompreni.
如果我不在场给他读我写的信，你哥哥就不可能看懂。
Pro tio mi diris, ke mi devus iri norden ĝis la urbo."
所以我才说，我就得一路往北走到那座城市去。”
NOVAJ VORTOJ
新词
dento
牙
nordo
北方
spico
香料
17. KOMERCA ALIRO
17. 商业式的做法
— Kredu min, estas granda plezuro revidi vin kaj paroli kun vi pri la pasinta tempo.
— 请相信我，再见到你，并和你谈谈过去的时光，是一件很大的快乐。
— Ĉu vere?
— 真的吗？
Vi mirigas min.
你真让我惊讶。
Vi estas tiel malsama!
你变化太大了！
Mi restis tio, kio mi estis, kiam ni ambaŭ estis knabinoj en la sama lernejo, sed vi fariĝis riĉulino.
我还是当年那个我，那时候我们俩还是同一所学校里的女孩子，可你却成了个富婆。
Vi vivas en socia rondo, kiun mi eĉ ne povas imagi.
你生活在一个我甚至无法想象的社交圈里。
Vi konas famulojn.
你认识名流。
Mi miras pri via nekredebla socia antaŭeniro.
我对你那不可思议的社会上升感到惊讶。
Ofte, aŭdante pri vi, mi min demandis: kiel eblas?
我常常一听到你的消息，就问自己：这怎么可能？
Kiel ŝi sukcesis plibonigi sian vivon tiel eksterordinare, ŝi, kiu sidis apud mi en la klaso?
她，当年在班里坐在我身边的她，是怎样把自己的生活改善到如此非同寻常的呢？
— Estas tre simple.
— 非常简单。
Nur necesas aliri la aferon komerciste.
只需要像商人那样来处理这件事。
— La aferon?
— 这件事？
Kiun aferon?
什么事？
Aferoj ne taŭgas al mi.
这些事并不适合我。
Mi tute ne povus sukcesi en komercaj aferoj.
我根本不可能在商业事务上成功。
— Mi ne parolas pri komercaj aferoj.
— 我不是在说商业事务。
Mi parolas pri komercista maniero aliri edzinecon.
我说的是，以商人的方式来对待婚姻。
— Edzinecon, ĉu?
— 婚姻，是吗？
Mi malpli kaj malpli komprenas.
我越来越不明白了。
— Jes.
— 是的。
La plej malfacila parto de la supreniro estas la unua.
向上爬最难的部分是第一步。
Vi devas trovi viron kun sufiĉe da mono kaj tiri lin al vi.
你必须找到一个有足够多钱的男人，并把他吸引到你这边来。
Por tio vi uzu la rimedojn de via imago.
为此，你要运用你想象力的各种手段。
Necesas tiri rezulton el ĉio, kion vi havas: el beleco, el la maniero paroli, el la inteligenteco, kiun vi povas enmeti en la komprenon de la celo.
必须从你拥有的一切中榨取结果：从美貌、从说话的方式、从你能投入到理解目标中的那份聪明。
— La celo?
— 目标？
Ŝajnas al mi, kvazaŭ vi parolus alian lingvon.
在我看来，你像是在说另一种语言。
Mi nenion komprenas.
我什么都不明白。
Pri kiu celo vi parolas?
你说的是什么目标？
— Mi devus diri: la celato.
— 我该说：目标对象。
Jes, la celato, tio estas pli ĝusta.
对，目标对象，这样更准确。
La viro, kiun oni celas.
就是你所瞄准的那个男人。
La viro kun iom da mono.
那个有点钱的男人。
— Kaj per sia beleco, inteligenteco, komprenemo kaj maniero paroli oni trafas la celon!
— 凭着自己的美貌、聪明、体贴和说话方式，人就能击中目标！
Kion tio signifas?
这是什么意思？
Ke li elektas vin kiel edzinon, ĉu?
就是他会选你做妻子，是吗？
— Jes.
— 是的。
Li proponas, kaj vi akceptas.
他求婚，而你接受。
Vi scias, ke la geedza vivo ne sukcesos, ĉar vi elektis lin nur pro la mono kaj per laŭ-celaj rimedoj, kiuj neniel rilatas al amo kaj al tiuj aferoj, sur kiuj, laŭdire, oni normale bazas paran vivon.
你知道婚姻生活不会成功，因为你选择他只是为了钱，而且采用的是针对目标的手段，这些手段与爱情以及据说通常用来作为伴侣生活基础的那些东西毫无关系。
Ĉar la para vivo ne estas kontentiga, li elportas ĝin malpli kaj malpli bone.
因为伴侣生活并不令人满足，他越来越难以忍受它。
Sed vi devas esti bona virino, ne tro bona, sed sufiĉe bona, por ke li povu diri nenion malbonan pri vi.
但你必须做一个好女人，不必太好，但要好到让他不能说你一句坏话。
Vi devas krei senton, ke li faris eraron petante vin edziniĝi al li.
你必须制造出一种感觉：他向你求婚是犯了错误。
— Kial?
— 为什么？
Tio devas esti malfacile akceptebla.
这一定很难接受。
Oni certe sentas sin malfeliĉa, ĉu ne?
人肯定会感到不幸福，不是吗？
— Ne.
— 不。
Oni sentus sin malfeliĉa, se oni dezirus ami kaj feliĉi edzine.
如果人渴望去爱，并在婚姻中获得幸福，那当然会感到不幸福。
Sed tio ne estas via celo.
但那不是你的目标。
— Jes, estas mia celo.
— 不，那就是我的目标。
— Mi volas diri, tio ne estas onia celo.
— 我的意思是，那不是人们在这里的目标。
Mi klarigas al vi mian metodon.
我是在向你解释我的方法。
Mi ne diras "vi" pri vi persone.
我说“你”，并不是在指你本人。
Mi parolas ĝenerale.
我是在泛指。
Ni do ne serĉas feliĉon.
所以，我们并不是在寻找幸福。
Ni planas.
我们是在计划。
Ni havas longdaŭran planon por altiĝi socie, por atingi la plej suprajn ŝtupojn de la socio.
我们有一个长期计划，要在社会上往上爬，达到社会最上面的台阶。
Kaj ni efektivigas nian planon, paŝon post paŝo.
而且我们一步一步地实施这个计划。
Por tio necesas scii, kion oni faras, kaj kial.
为此，必须知道自己在做什么，以及为什么这么做。
— Ĝuste, vi ne respondis, kial oni kreas en la edzo la senton, ke li eraris.
— 对了，你还没有回答，为什么要在丈夫心里造成一种他犯了错误的感觉。
— Por ke li serĉu alian virinon.
— 为了让他去找另一个女人。
— Alian virinon, ĉu vere?
— 另一个女人，真的吗？
Mi ne komprenas.
我不明白。
— Kaj mi ne komprenas, ke eblas ne kompreni.
— 而我不明白，居然会有人不明白这一点。
Niaj kapoj funkcias vere tute malsame, Irina.
我们的脑子运作方式真是完全不同，伊琳娜。
Necesas, ke li serĉu alian virinon, trovu ŝin, kaj enamiĝu al ŝi.
必须让他去找另一个女人，找到她，并爱上她。
Oni eĉ povas faciligi la trovon, se li estas iom stulta pri tio, kiel ofte viroj.
如果他在这方面有点蠢，就像男人常常那样，人甚至还可以让他更容易找到。
Tiuokaze, estas tre simple, oni serĉas mem taŭgan virinon, amikiĝas al ŝi, kaj invitas ŝin hejmen.
那样的话就很简单了：自己去找一个合适的女人，和她交朋友，再把她邀请到家里来。
Mi fojfoje pensis, ke oni eĉ povus antaŭe aranĝi la aferon kun ŝi, sed ĝis tio mi neniam kuraĝis iri.
我有时甚至想过，也许还可以事先和她把这件事安排好，不过我从来没敢做到那一步。
Nu, ĉar la vivo kun vi fariĝis ĉiam sama, egale nekontentiga de tago al tago, li rimarkas tiun virinon, kiun vi invitis.
嗯，因为和你一起的生活一天又一天地变得总是一样、同样令人不满足，所以他就会注意到你邀请来的那个女人。
Kompare kun vi, ŝi estas multe pli agrabla.
和你相比，她要讨人喜欢得多。
Ambaŭ havas komunajn gustojn.
他们两人有共同的喜好。
Tion vi devis esplori antaŭ ol venigi ŝin via-hejmen: vi devas serĉi virinon, kiu havas ĝuste tiun guston komune kun li, kiun vi ne havas.
这一点你在把她带到自己家里来之前就该调查清楚：你必须找一个和他恰恰有着你所没有的那种共同爱好的女人。
— Kiel planema vi estas!
— 你真会筹划！
Mi neniam povus.
我永远做不到。
— Ĝuste ĉar mi kapablas plani mi sukcesis.
— 正因为我会计划，所以我成功了。
Sed kelkfoje ne necesas aranĝi tian renkontiĝon.
不过有时并不需要安排这样的相遇。
Kelkfoje ili trovas mem.
有时他们自己就会找到。
Nu, kiam li trovis, vi bezonas aranĝi la aferojn tiamaniere, ke vi povu igi eĉ la plej stultan juĝiston tute certa, ke, krom gustoj, ankaŭ lito iĝis komuna inter ili.
那么，当他已经找到了之后，你就需要把事情安排得使得你连最蠢的法官都能让他完全确信：他们之间除了趣味相投之外，就连床也已经成了共同的。
Estas manieroj faciligi tian disvolviĝon.
有办法让这种发展更容易发生。
— Ho jes, oni legas pri tio.
— 哦，是啊，人们读到过这种事。
Al mi tio ege malplaĉas.
我非常不喜欢这种做法。
— Nu, al mi ne.
— 嗯，我可不。
Tio estas ludo, kiu min ege amuzas.
这是一种让我非常开心的游戏。
Do, kiam ne povas esti dubo pri la aĉa agado de tiu kompatinda viro, vi petas eksedziĝon (eks-edz-iĝon).
所以，当那个可怜男人的那种可恶行为已经毫无疑问时，你就提出离婚。
— Mi komencas kompreni.
— 我开始明白了。
Sed kiel vi povas tiel malvarme ludi per la sentoj...
可你怎么能如此冷酷地玩弄感情……
— Oni sciu, kion oni volas en la vivo.
— 人应该知道自己在生活中想要什么。
Vi do petas eksedziĝon.
于是你提出离婚。
Kaj ĉar vi ĉion bone planis kaj aranĝis, vi sukcesas ricevi rajton je multe da mono, kiun devos pagi li, la aĉulo, kiu havis tiel karan, belan, amindan edzinon, kaj kiu iris samliti kun alia.
而且因为你把一切都计划好、安排好了，你就成功取得了一大笔钱的权利；那笔钱必须由他来付，那个坏东西，他本来有着那么可爱、那么美丽、那么讨人喜欢的妻子，却跑去和别人上床。
— Terure!
— 太可怕了！
— Tre agrable.
— 非常愉快。
Estas tre plaĉe ricevi monon ĉiumonate sen labori, sen fari ion ajn.
每个月不用工作、什么都不用做，就能收到钱，这是非常令人高兴的。
Sed vi devas atenti pri la mono.
但你得留意这笔钱。
Vi ne elspezu ĝin tro rapide.
不要把它花得太快。
Tio estus grava eraro.
那会是个严重的错误。
Kiam oni havas longdaŭran planon, oni devas atenti multajn detalojn.
当人有一个长期计划时，就必须注意很多细节。
Do, se vi agas saĝe, kaj ne malsaĝe elspezas vian monon, ĝi iom post iom grandiĝas.
所以，如果你做得明智，而不是傻乎乎地把钱花掉，它就会一点一点地增长。
Ĉiumonate vi atentas elspezi kiel eble plej malgrandan parton de la ricevata mono, tiel ke ĝi amasiĝas.
每个月，你都注意只花掉收到的钱里尽可能小的一部分，这样它就积累起来了。
— Kaj kion vi faras per la amaso da mono?
— 那么，这一大笔钱你拿来做什么？
— Kiam vi amasigis sufiĉe, vi uzas ĝin por perfektiĝi mult-flanke.
— 当你积攒得足够多时，你就用它来在多方面完善自己。
Tri kampoj tre gravas: la aspekto de la hejmo, la vestoj kaj la kulturo.
有三个领域非常重要：家的样子、衣服，以及文化修养。
— Kial?
— 为什么？
— Irina, vere, vi intence montras vin pli stulta ol vi estas.
— 伊琳娜，说真的，你是故意把自己表现得比实际更蠢。
Plej simple ĉar per bela hejmo, taŭgaj vestoj kaj brila kulturo vi povas kapti viron, kiu vivas je pli alta nivelo.
道理很简单，因为凭借漂亮的家、合适的衣服和出色的文化修养，你就能抓住一个生活在更高层次上的男人。
— Kiel vi altigis vian kulturan nivelon?
— 你是怎么提高自己的文化水平的？
— En vespera lernejo.
— 在夜校里。
Ekzistas vesper-kursoj pri tio, kion ili nomas ĝenerala kulturo.
有那种关于他们所谓“一般文化”的夜间课程。
Tio ege helpis min, kvankam tiutempe mi ne vere disvolvis min tiom, kiom mi povis.
那对我帮助极大，尽管在那个时候，我其实并没有把自己发展到本来能够达到的程度。
— Sed tio sufiĉis, ĉu ne?, por kapti duan viron.
— 不过那已经足够了，对吧？足够抓住第二个男人。
— Ha ha, Irina.
— 哈哈，伊琳娜。
Via kapo finfine ne funkcias tiel malsame.
你的脑子到头来毕竟也没有那么不同地运作。
Vi rapide lernas.
你学得很快。
Jes, mi sukcesis iĝi la edzino de nova viro, pli aĝa, pli riĉa, socie pli altnivela.
是的，我成功成了另一个男人的妻子；他更年长、更富有、社会层次也更高。
Sen la kursoj pri kulturo, sen la belaj vestoj, kiujn la unua havigis, mi tion neniam sukcesus.
没有那些文化课程，没有第一个男人给我置办的漂亮衣服，我是绝不可能做到这一点的。
— Kaj vi faris al li vivon ne tre agrablan dum la unuaj monatoj, ĉu ne?
— 然后你在最初几个月里让他的生活过得不太愉快，对吧？
— Jes, tiel ke li necese devis trovi alian virinon.
— 对，这样他就必然得去找另一个女人。
Mi trovis ŝin per anonco.
我是通过广告找到她的。
— Kial?
— 为什么？
Ĉu vi ne povis trovi per pli simplaj rimedoj?
你不能用更简单的办法找到吗？
— Ne.
— 不能。
Li amas tre specialan malnovan muzikon, kiun mi vere malŝatas.
他喜欢一种非常特别的老音乐，而我真讨厌它。
Kaj tiukampe mi sciis nenion.
而在这一方面，我什么都不知道。
Mi ne rakontos la detalojn.
细节我就不讲了。
Sed per anonco mi kaptis ŝin.
但通过广告，我把她钓出来了。
Mi aranĝis miskomprenon, por ke ambaŭ retroviĝu foje, dum mi "erare" ne ĉeestis.
我安排了一场误会，让他们俩有一次在我“碰巧”不在场的时候见到了彼此。
Ne daŭris longe ĝis la eksedziĝo povis okazi, kun vere belaj pri-monaj aranĝoj tute respondaj al miaj interesoj.
没过多久，离婚就能发生了，而且关于金钱的安排真是漂亮，完全符合我的利益。
Kaj ne diru, ke mi ne konsideris liajn sentojn.
可别说我没有考虑他的感受。
Li estas tre feliĉa nun jam de multaj jaroj kun sia muzikama edzino.
他现在已经很多年都和那位热爱音乐的妻子过得很幸福。
Sen mi li neniam trovus ŝin.
没有我，他永远也找不到她。
— Pri tio mi ne dubas.
— 对这一点我毫不怀疑。
Nu, mi supozas, ke tiun monon vi saĝe enmetis en pli belajn vestojn, pli belan loĝejon kaj en edukiĝon, ĉu ne?
那么，我想你是把那笔钱明智地投入到了更漂亮的衣服、更漂亮的住处和教育上，对吗？
— Jes, vi prave supozas.
— 是的，你猜得对。
Ĉi-foje mi pagis al mi instruiston pri la arto paroli.
这一次，我给自己请了一位教说话艺术的老师。
Vi scias, el kiu urboparto mi venas: ĝi estas la sama, kiel la via.
你知道我来自城市的哪个区：和你来自的是同一个地方。
En niaj laboristaj hejmoj, ni ne lernis elparoli bele, nek bone nin esprimi.
在我们那些工人家庭里，我们没有学会把话说得好听，也没有学会很好地表达自己。
Ni estis malriĉaj ne nur mone, sed ankaŭ vorte.
我们不仅在金钱上贫穷，在语言上也贫穷。
Dank' al tiu mono, mi lernis paroli kiel la homoj sur Monstrato.
多亏了那笔钱，我学会了像Monstrato上的人那样说话。
Oni kelkfoje eĉ imagas, ke mi iradis al universitato.
人们有时甚至以为我上过大学。
— Kial vi ne iris?
— 为什么你没去上？
— Tio timigas ilin.
— 那会吓到他们。
Oni devas paroli bele, sed fojfoje iom stulte.
人说话必须优雅，但有时也得显得稍微有点蠢。
Tiel ili sentas sin superaj.
这样他们才会觉得自己高人一等。
Tuj kiam ili demandas, ĉu mi studis universitate, mi rapidas trankviligi ilin.
他们一问我是不是上过大学，我就赶紧让他们安心。
Ne.
没有。
Danĝeron ili ne timas pri mi tiuflanke.
在这方面，他们不会把我看成危险人物。
Estas amuze vidi, kiel ili spiras pli trankvile tuj post tia diro.
看他们在我说完这话后立刻呼吸变得更轻松，是很有意思的。
— Kaj kiom da viroj vi kaptis entute, agante laŭ via plano?
— 那么，照着你的计划，你总共抓了多少个男人？
— Mi nun eluzas la sesan.
— 我现在正在用第六个。
— Sed kion vi celas finfine?
— 可你最终到底在追求什么？
Vi ne plu povas altiĝi pli supren, ĉu?
你已经不可能再往上爬了，不是吗？
— Vi pravas.
— 你说得对。
Mi ne scias, kio estas nun mia celo.
我不知道我现在的目标是什么。
Mi atingis...
我已经达到了……
— Ĉu vi estas feliĉa?
— 你幸福吗？
— Rigardu min, aŭskultu min.
— 看看我，听听我。
Vi konis min bone, kiam ni estis junaj.
我们年轻的时候，你很了解我。
Kion vi opinias?
你怎么看？
— Jes.
— 是的。
Kontraŭe al ĉiuj miaj ideoj, vi aperas tute feliĉa.
和我所有的想法相反，你看起来完全幸福。
Mi eĉ kredas, ke vi estas feliĉa.
我甚至相信，你是真的幸福。
Kaj mi min demandas, kiel estas eble kun tia maniero vivi.
而我不禁想，这样一种生活方式怎么可能带来幸福。
(Longa silento: ambaŭ profunde enpensiĝas).
（长久的沉默：两人都深深陷入沉思。）
— Vi trovas en tio amuzon.
— 你从这里面找到了乐趣。
— Jes.
— 是的。
Trafe.
说得准。
Miaopinie vi pravas.
在我看来，你说得对。
Mi scias nun, kial mi fakte feliĉas.
我现在知道我实际上为什么幸福了。
Tio fariĝis sporto.
这已经变成了一项运动。
Ĉu vi memoras, kiam ni estis en la lernejo, kiel mi ĉiam deziris esti la unua, antaŭeniri?
你还记得吗，我们在学校里的时候，我总是想当第一，想走在前面？
Mi ne malamis tiujn, kiuj superis min, se mi ne estis la unua, sed la unua-econ mi ege deziris.
如果我不是第一，我并不恨那些超过我的人，可我非常渴望第一的位置。
Estas same nun.
现在也是一样。
Mi malamas neniun.
我不恨任何人。
Estas egale al mi, se aliaj inoj sukcesas alveni pli alten.
别的女人如果能爬得更高，对我来说也无所谓。
Sed mi tamen aliras la aferon ne komerciste, kiel mi unue diris, sed sportule.
但无论如何，我对待这件事的方式，并不像我一开始说的那样是商业式的，而是竞技式的。
Mi kolektas sukcesojn.
我在收集成功。
Kaj la tuta afero estas kvazaŭ ludo, kiu min ege amuzas.
而整件事就像一场让我非常开心的游戏。
Ĉu vi trovas tion stranga?
你觉得这很奇怪吗？
— Mi ne povus tion fari mem, sed stranga, nestranga, kion tio signifas?
— 我自己做不到这一点，但奇怪不奇怪，那又算什么呢？
Mi iom kompatas la virojn, ĉar vi uzas ilin kiel objektojn.
我对那些男人多少有一点同情，因为你把他们当作物件使用。
Sed se ili estus iom saĝaj, ili vidus vin, kia vi estas.
可如果他们稍微聪明一点，他们就会看出你是什么样的人。
Ili do ne estas vere kompatindaj.
因此他们其实也并不真值得同情。
Ili ricevis repagon por tio, kion ili mem elektis.
他们为自己所作的选择得到了回报。
Estas interese, vi sukcesis.
很有意思，你成功了。
Kaj ankaŭ mi kun mia laborista edzo sukcesis.
而我和我那个工人丈夫也成功了。
Eble vi ne povus tion kompreni.
也许这一点你不会明白。
Sed ni amas unu la alian.
但我们彼此相爱。
Vere.
是真的。
Profunde.
而且爱得很深。
Kaj kiom da ĝojo tio donas!
而这带来了多大的快乐啊！
Se vi nur scius!
要是你知道就好了！
Jes, mi feliĉas en geedza vivo.
是的，我在婚姻生活里很幸福。
Kaj kelkfoje mi diras al mi, ke niatempe, tio estas rimarkinda sukceso.
而且我有时会对自己说，在我们这个时代，这就是一种值得注意的成功。
NOVAJ VORTOJ
新词
aĝo
年龄
amaso
一堆；大量
-at-
-at-（现在被动分词词缀）
atenti
注意
bazo
基础
detalo
细节
dubi
怀疑
eduki
教育；培养
eks-
eks-（前、离异等前缀）
esplori
调查；研究
krei
创造
kurso
课程
nivelo
水平；层次
perfekta
完美的
rimedo
手段；办法
saĝa
聪明的；明智的
spezi
花费
stulta
愚蠢的
ŝtupo
台阶
tiri
拉；吸引
trafi
击中；说中
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
el-spezi
花掉；支出
el-uzi
用尽；耗用
en-tute
总共
foj-foje
时不时；有时
(socia) rondo
（社交）圈子
18. KOMPRENU MIN, SINJORO POLICISTO
18. 请理解我，警察先生
— Ĉu vi ne hontas, vi, persono, kies okupo estas plentempe religia?
— 你这样一个把宗教当作全职职业的人，难道不觉得羞愧吗？
— Nu, sinjoro policisto...
— 嗯，警察先生……
— Vi devus esti ekzemplo por ĉiuj.
— 你本该成为所有人的榜样。
Vi estas kiel patro.
你就像父亲一样。
Pastro, patro, estas preskaŭ la sama vorto, ĉu ne?
神父、父亲，这两个词几乎是同一个词，不是吗？
— Jes, sinjoro policisto...
— 是的，警察先生……
— Vi diros al mi: estas novjaro.
— 你会对我说：今天是新年。
Kaj novjaron oni festas.
而新年是要庆祝的。
Sed ĉu vi ne havas senton pri respondecoj?
但你难道没有责任感吗？
Oni festu, jes ja, sed kial festi danĝere?
庆祝，当然可以庆祝，可为什么要以危险的方式来庆祝？
— Nu, sinjoro policisto...
— 嗯，警察先生……
— Kiam via aŭto trafis tiun muron...
— 当你的汽车撞上那堵墙的时候……
Imagu, sinjoro pastro, se tie troviĝus iu, vi tiun mortigus.
想想吧，神父先生，要是那里有个人，你就会把他撞死。
Pastro mortiganto!
成了杀人的神父！
Terure!
太可怕了！
Ĉu vi ne pensis pri tio, kion la popolo disdirus pri vi?
你难道没想过，老百姓会怎么议论你吗？
Kaj vi scias, kiel facile la popolo ĝeneraligas: ili parolaĉus ofende pri la tuta religiularo.
而且你知道，老百姓是多么容易一概而论：他们会带着侮辱地大谈整个宗教界。
Pro vi, nur pro vi.
都是因为你，只因为你。
— Jes, sinjoro policisto, sed...
— 是的，警察先生，可是……
— Vi ĉiam diras sed kaj se.
— 你老是说“可是”和“如果”。
Tamen, via agmaniero estas plejplej hontinda.
然而，你这种行为真是羞耻到了极点。
Mi apenaŭ sukcesas subpremi mian koleron.
我几乎都压不住自己的怒气。
Kiam mi pensas, ke miaj infanoj iradas al preĝejo — pro mia edzino, kredu min, ne pro mi! — kaj aŭskultas homojn, kiel vi...
一想到我的孩子们还去教堂，相信我，那是因为我妻子，不是因为我！而且还听像你这样的人说话……
— Vi pravas, sinjoro policisto, vi pravas, kaj mi hontas, sed...
— 您说得对，警察先生，您说得对，我也感到羞愧，可是……
— Sed kio?
— 可是什么？
Ĉu vi parolos fine?
你到底说不说？
Se vi havas klarigon, diru ĝin.
如果你有解释，就说出来。
Kvankam verdire mi ne povas imagi, kiel vi lavos vin el tiu kulpo.
不过说实话，我想象不出你怎么把自己从这份罪责里洗干净。
Vi estas kulpa, klare kulpa.
你有罪，明明白白有罪。
Vi trinkis tiom, ke vi ne plu sciis, kion vi faras.
你喝得那么多，已经不知道自己在做什么了。
Uzi aŭton en tiaj kondiĉoj estas ne nur malsaĝe, estas mortige.
在那样的状态下开车，不仅是愚蠢，简直会致人死命。
— Mi scias, ke mi devus ne fari ion similan.
— 我知道我本来不该做这种事。
Tamen...
可是……
— Tamen kio?
— 可是什么？
Diru, diru do.
说啊，说出来吧。
Kial vi ne parolas?
你为什么不说？
Je la nomo de Dio!
看在上帝的名义上！
— Bonvolu ne envoki Dion en tiun ĉi malfeliĉan aferon, sinjoro policisto.
— 请不要把上帝牵扯到这件不幸的事情里来，警察先生。
Mi plezure klarigus, sed vi ne lasas...
我很乐意解释，可是您不让我……
— Mi ne lasas vin, ĉu?
— 我不让你，是吗？
Kaj vi iros ripeti al la kredantoj, ke polico vin traktis terure.
然后你还要去对信徒们重复，说警察对你很糟糕。
Tro facile.
太容易了。
Mi lasas al vi ĉiun eblecon sciigi la faktojn al mi.
我给了你一切机会把事实告诉我。
Jen.
来吧。
Parolu.
说吧。
— Jes, sinjoro policisto.
— 是的，警察先生。
Dankon, sinjoro policisto.
谢谢您，警察先生。
Mi ne diris, ĉu?, ke mi laboras en malsanulejo.
我还没说过，对吧，我是在医院里工作的。
— Laboras?
— 工作？
Kian laboron vi faras tie?
你在那里做什么工作？
Vi okupiĝas pri la animoj, ĉu ne?
你是管灵魂的，对吧？
Mi ne nomus tion laboro.
我可不把那叫工作。
— Kiel plaĉas al vi, sinjoro policisto.
— 随您怎么说，警察先生。
Vorto estas, kia oni difinas ĝin.
词语是什么，要看人怎样给它下定义。
Vi difinas laboron unumaniere, mi ĝin alimaniere difinas.
您以一种方式定义“工作”，我则以另一种方式定义它。
Sed, ĉu mi laboras aŭ ne, tio ne gravas.
但是，我工作不工作，这并不重要。
Fakto estas, ke mi estas la animzorganto de la urba malsanulejo.
事实是，我是市立医院负责心灵照护的人。
Ĉu vi scias, kiel disvolviĝas la novjara nokto en malsanulejo?
您知道医院里的新年夜是怎么过的吗？
— Kiel mi scius?
— 我怎么会知道？
Mi scias, kiel ĝi disvolviĝas en policejo.
我只知道警察局里是怎么过的。
Ne agrable.
并不愉快。
Pro stultuloj kiel vi, kun korpo plena je vino, kaj okuloj, kiuj vidas duoble, tiel ke ili mortigas homojn.
因为有像你这样的蠢货，身子里装满了酒，眼睛看东西成双成对，于是就会撞死人。
— Mi mortigis neniun.
— 我没有撞死任何人。
Nu, mi estis en la malsanulejo kaj... kiel klarigi?
嗯，我当时在医院里，而且……该怎么解释呢？
En malsanulejo estas multaj apartaj servoj, kiel oni diras.
在医院里，有很多分开的科室，正如人们所说的那样。
Servo por kor-malsanuloj, servo por haŭt-malsanuloj, servo por rompitaj ostoj, servo por malsanaj infanoj, ktp ktp (= kaj tiel plu, kaj tiel plu).
有心脏病人的科室、皮肤病人的科室、骨折者的科室、患病儿童的科室，等等等等。
— Vi ne bezonas priskribi al mi malsanulejon.
— 你不必向我描述医院。
Mi konas.
我知道。
— Nu, mia funkcio estas rondiri al ĉiuj servoj por viziti la malsanulojn, ĉeesti tiun aŭ tiun alian, kiu baldaŭ mortos aŭ eble eĉ estas jam mortanta.
— 嗯，我的职责是轮流走访所有科室，探望病人，陪伴这个或者那个很快就要死去、或者甚至也许已经在弥留中的人。
Se vi imagas, ke mi faras nenion, iru foje morti en malsanulejo, kaj vi vidos, ĉu tiuhore vi ne bezonas iun apud vi, iun, kiu kapablas aŭskulti, kompreni, teni vian manon.
如果您觉得我什么都没做，那就哪天自己去医院里死一死，您就会知道，在那种时刻，您是不是不需要身边有人，一个能听您说、能理解您、能握住您手的人。
Sed...
可是……
Pardonu, mi ne deziras ofendi vin.
对不起，我不想冒犯您。
Nu, mi ĉiam volas esti ĝentila.
嗯，我总是想保持礼貌。
En novjara nokto, ĝentileco postulas, ke la animzorganto iru al ĉiuj servoj por prezenti siajn novjarajn bondezirojn.
在新年夜，礼貌要求心灵照护者去所有科室向大家致新年祝福。
Tion mi do faris.
所以我就是这么做的。
En ĉiu servo oni festis novjaron.
每个科室都在庆祝新年。
"Venu, Patro, venu, sinjoro animzorganto", oni kriis al mi, tuj kiam oni vidis min alveni.
“来吧，神父，来吧，照顾心灵的先生”，人们一看见我到了，就这样对我喊。
"Venu festi kun ni.
“来和我们一起庆祝吧。
Vi ne malakceptos glaseton da ĉampano, ĉu?
您不会拒绝一小杯香槟吧？
Tio estus ofende al ni."
那样对我们可就是一种冒犯了。”
— Kaj vi, kvankam pastro, akceptis!
— 而你，尽管是神父，却接受了！
— Kompreneble mi akceptis.
— 我当然接受了。
Ĉu vi ne povas bildigi al vi la situacion?
您难道不能想象那种情形吗？
Diri "ne" estus agi tre malĝentile kaj ofende.
说“不”会显得非常无礼，而且很伤人。
Mi ne povas permesi al mi havi malbonajn rilatojn.
我不能让自己和别人关系不好。
Kiel pastro povus ofendi homojn je novjara festo?
一个神父怎么能在新年宴会上得罪人呢？
Mi do jesis la unuan fojon.
所以第一次我答应了。
— Kaj certe ankaŭ la duan, ĉu ne?
— 而第二次你当然也答应了，对吧？
Kaj la trian.
还有第三次。
— Kompreneble.
— 当然。
Kaj tiam, mi jam komencis malpli bone estri min.
而到了那时，我已经开始不太能控制自己了。
Bedaŭrinde, mi nenion manĝis antaŭe, kaj vino kun ne-manĝo povas esti tre... tre efika.
不幸的是，我事先什么都没吃，而酒加上空腹，会非常……非常见效。
— Tiel ke je la kvara servo...
— 于是到了第四个科室……
—...mi ne plu havis sufiĉe da volforto por diri "ne".
— ……我就再也没有足够的意志力说“不”了。
— Kiom da servoj estas en via malsanulejo?
— 你们医院有多少个科室？
— Ĝi estas tiom via, kiom mia: ĝi apartenas al la urbo.
— 它和是我的一样，也是您的：它属于这座城市。
En nia malsanulejo estas dudek servoj.
我们医院里有二十个科室。
— Vi do trinkis dudek glasojn da ĉampano?
— 那么你喝了二十杯香槟？
— Jes.
— 是的。
Tio estis mia unuafoja novjara nokto en malsanulejo.
那是我第一次在医院里过新年夜。
Mi ne sciis, ke ĉiuj servoj estas tiel unuanimaj en sia gusto pri ĉampano.
我不知道所有科室在对香槟的喜好上竟然这样一致。
Sed tiel estas.
可事实就是如此。
Ĉampanon mi ĉiufoje trinkis.
我每一次都喝了香槟。
— Nekredeble!
— 不可思议！
— Kaj kiam mi alvenis al la elirejo, la du pordistoj min vokis.
— 而当我走到出口时，两位门房又把我叫住了。
"Venu trinki, Patro", ili diris.
“来喝点什么吧，神父，”他们说道。
Mi sentis min malforta ĉe la kruroj.
我觉得自己两条腿都发软了。
"Ĉu vi povus doni al mi kafon, fortan kafon?" mi demandis.
“你们能给我来杯咖啡吗，浓一点的咖啡？”我问道。
Ili estas italoj kaj faras bonegan kafon.
他们是意大利人，做的咖啡极好。
"Jes," ili respondis, tute ĝoje, "venu trinki bonan varman kafon, antaŭ ol iri en la malvarmon eksteren".
“好啊，”他们非常高兴地回答，“来喝杯热腾腾的好咖啡吧，然后再到外面的寒冷中去。”
— Almenaŭ vi faris ion saĝan en tiu nokto.
— 至少那晚你做了一件明智的事。
— Jes.
— 是的。
Ili preparis tason da kafo por mi.
他们给我准备了一杯咖啡。
Kaj lastmomente, ĝuste kiam mi volis preni ĝin, la pli aĝa pordisto elmetis larĝan rideton kaj diris: "Hodiaŭ estas novjaro, oni ne trinkas kafon nur tiel", kaj li faligis en mian kafon belan kvanton da frukt-alkoholaĵo.
可就在最后一刻，正当我想接过来时，年纪较大的那个门房露出灿烂的笑容，说：“今天是新年，咖啡可不能就这么喝”，然后他往我的咖啡里倒进了相当可观的一份水果酒。
NOVAJ VORTOJ
新词
alkoholo
酒精
animo
灵魂
aparteni
属于
apenaŭ
几乎不
ĉampano
香槟
difini
定义
efiki
起作用；生效
festi
庆祝
frukto
水果
ĝentila
有礼貌的
haŭto
皮肤
honti
感到羞愧
kulpa
有罪的
kvanto
数量
ofendi
冒犯；侮辱
osto
骨头
pastro
神父
religio
宗教
taso
杯子
trakti
对待；处理
vino
葡萄酒
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
bon-deziro
祝愿
Patro
神父（称呼）
rond-iri
轮流走访；巡回
(ofica) servo
（机构中的）部门；科室
unu-anima
一致的；一条心的
19. ĜUSTECO EN JUSTECO
19. 正义中的公正
Sekvu min al Irano hodiaŭ, ĉu vi konsentas?
今天跟我去伊朗吧，你同意吗？
Ni flugu tien kune.
我们一起飞到那里去。
Imago estas tiel rapida vojaĝilo!
想象力是多么迅速的交通工具啊！
Rigardu: ĉi tiu urbo estas bela, ĉu ne?
你看：这座城市很美，不是吗？
Ni malsuprenflugu ĝis la nivelo de la tero kaj de la homoj, kaj trankvile paŝu sur la stratoj.
我们往下飞，一直到地面、到人们所在的层面，然后平静地走在街道上吧。
Jen.
好了。
Ni promenu.
我们走一走。
Sed en kiu tempo ni estas?
可我们现在处于哪个时代呢？
Mi ne scias, sed certe ne plu estas la dudeka jarcento.
我不知道，但肯定已经不再是二十世纪了。
Ho, kial tiom da infanoj ariĝis ĉi tie?
哦，为什么这里聚了这么多孩子？
Ha jes, rigardu!
啊，是了，你看！
Maljuna viro eldiras rakonton.
一个老人正在讲故事。
Eĉ plenkreskuloj staras en la rondo, plej atentaj.
连成年人也站在圈子里，听得极其专心。
Ankaŭ ni aŭskultu.
我们也来听吧。
Kaj nun (la maljunulo diras) mi rakontos al vi pri la malriĉulo en la juĝejo.
“现在，”老人说道，“我给你们讲讲法庭里的那个穷人。”
Temas pri malriĉulo, kiu atingis tian profundecon de senhavo, ke ne estis alia solvo al la problemo manĝi ol stari sur vojoj kaj stratoj kaj petadi monon de la homoj, kiuj pasis.
说的是一个穷人，他穷到了那样深的地步，以至于在吃饭这个问题上，除了站在路上、站在街上向路过的人讨钱之外，再没有别的办法。
La tago estis malbela, kun ĉielo griza pro la multaj nuboj.
那天天气很糟，天空因为层层乌云而呈现灰色。
Rigardante la ĉielon kun tiuj nuboj, kiuj amasiĝis, kaj pli kaj pli transiĝis de grizo al nigro, oni povis nur certiĝi, ke baldaŭ pluvos.
看着天空中那些越积越多、颜色也越来越从灰变黑的云，人们只能确信，很快就要下雨了。
Malvarma, rapida vento blovis senkompate tra la rektaj stratoj de la urbo.
冰冷而迅疾的风无情地吹过城市笔直的街道。
La malriĉulo tute ne ŝatis pluvan veteron, nek tiun fortan venton, malvarman, pli ol malvarman, fakte, frostan, tiel frostan, ke ŝajnis, ke ĝi frostigos la korpon ĝis-oste.
这个穷人一点也不喜欢下雨的天气，也不喜欢那阵强风，冷，冷得不只是冷，实际上简直是刺骨，冷得仿佛会把人的身体一直冻到骨头里。
Kiam la unuaj pluveroj falis, li kuris en la unuan magazenon, kiu prezentiĝis.
当第一批雨点落下时，他就跑进了眼前出现的第一家店铺。
Estis fruktovendejo.
那是一家水果店。
Multaj personoj tie staris.
那里站着许多人。
Komence, la malriĉulo tre kontentis, ke neniu atentas lin.
起初，这个穷人很满意，因为没有人注意他。
Estis bone stari ene kaj vidi, kiel terure pluvas ekstere kaj senti sin trans la atingo de tiu frosta vento.
站在里面，看着外面下着多么可怕的雨，并感觉自己已经不受那刺骨寒风的侵袭，这很好。
Sed tre rapide la vento flugigis la nubojn for, kaj baldaŭ la ĉielo rebluiĝis, kaj aperis varma, plaĉa, brila suno.
可风很快就把云吹走了，不久天空又变蓝了，温暖、宜人而明亮的太阳也出来了。
Vidi tiujn fruktojn, aŭdi tiom da homoj aĉeti jen tion, jen tion ĉi, tio igis la malriĉulon konscia pri malsato.
看着那些水果，听着那么多人一会儿买这个、一会儿买那个，这使那穷人清楚地意识到了饥饿。
La antaŭan tagon, li manĝis ovon, sed de tiam nenion pli.
前一天，他吃过一个鸡蛋，可从那以后就再没吃过别的东西。
Krome, li ne trinkis de longe kaj sentis malagrablan soifon.
此外，他已经很久没喝过东西了，感到一种难受的口渴。
Li ne havis multe da mono, sed tamen iom, kiun li ricevis tuj antaŭ ol ekfalis la unuaj pluvaj akveroj.
他没有很多钱，不过还是有一点，而那点钱正是在第一滴雨水开始落下之前不久得来的。
Li pensis: frukto estas bona por satigi malsatan personon kaj sensoifigi homon, kiu soifas.
他想：水果对于让饥饿的人吃饱、让口渴的人解渴，是很合适的。
Ju pli li pensis pri tio, ju pli li rigardis, des pli la fruktoj ŝajnis manĝindaj, des pli lia deziro al ili kreskis kaj kreskadis.
他越是这样想，越是这样看，那些水果就越显得可吃，而他对它们的欲望也越长越强。
La mastro de la magazeno estis tre okupita pri aliaj aferoj.
店主正忙着别的事情。
Multaj aĉetantoj staris tie kaj postulis, ke oni atentu ilin.
许多顾客站在那里，要求别人照顾他们。
La malriĉulo atendis kaj atendis, kaj sentis sin pli kaj pli malbone, ĉar oni neniam okupiĝis pri li.
那个穷人等了又等，而感觉越来越糟，因为始终没有人理会他。
'Riĉuloj ne bezonas, ke oni rapide prizorgu ilin.
“富人并不需要别人赶紧照顾他们。
Sed en mi malsato kaj soifo krias tre laŭte, eĉ se neniu povas aŭdi tiujn kriojn.
可在我体内，饥饿和口渴却叫得很响，哪怕没有人听得见这些叫声。
Mi nepre bezonas manĝi kaj trinki.
我非得吃东西、喝东西不可。
Ĉu tiu fruktisto ne vidas, ke necesas okupiĝi pri mi?'
那个卖水果的难道看不见，有必要来照应我吗？”
Jen kiaj pensoj disvolviĝis en lia kapo.
他的脑中发展出了这样的想法。
Sed la mastro tute ne atentis lin.
可店主根本没有注意他。
Finfine, ne plu eltenante, la malriĉulo kriis:
最后，那个穷人再也忍不住了，喊道：
"Prizorgu min.
“来照应我。
Mi atendas ĉi tie jam longe, kaj vi okupiĝas pri personoj, kiuj alvenis post mi.
我已经在这里等了很久，而你却在照应那些比我后来的人。
Tio ne estas justa."
这不公平。”
Sed la malriĉulo estis malbone vestita, li aspektis ne tre pure, kaj el lia korpo malplaĉa odoro disflugis.
可那个穷人衣着破烂，看上去不太干净，而且他身上散发出难闻的气味。
Pro tio la mastro de la magazeno ne emis aliri lin.
正因为如此，店主不愿意走近他。
Li preferis vendi al la belvestuloj, kiuj konstante envenadis.
他更愿意卖给那些衣着漂亮、不断走进来的人。
Kaj jen alvenis la momento, kiam la malriĉulo tiel koleris, ke li ekĵetis plej aĉajn vortaĉojn al la fruktisto.
于是那一刻来了：穷人气到了极点，向那个水果商扔出了最难听的脏话。
Ofendita, ĉi-lasta respondis same malĝentile.
后者受到冒犯，也同样粗鲁地回骂。
La aliaj personoj en la fruktovendejo amuziĝis.
水果店里的其他人却看得津津有味。
Ĉu vi rimarkis, ke ofte homoj trovas amuzon, kiam diskuto ŝanĝiĝas al vorta batalo?
你有没有注意到，人们常常会在争论变成口舌之战时觉得有趣？
Sed al la malriĉulo ege dolorigis la malĝentilaj parolaĉoj de la fruktovendisto.
可那个水果商粗鲁的恶语，却让穷人非常受伤。
Li forprenis de sia piedo ŝuon kaj frapis la mastran kapon per ĝi.
他从脚上脱下一只鞋，用它打了店主的头。
"Tio estas tro," kriis la frapito, tenante la kapon per siaj du manoj.
“这太过分了，”挨打的人双手抱着头喊道。
"Vi ne povas ataki min senpune.
“你不能这样打了我而不受惩罚。
Ŝuon al mia kapo!
拿鞋打我的头！
Ŝuon odoraĉan de odoraĉa vi!
还是你这个臭家伙那只臭烘烘的鞋！
Mi iras tuj plendi al la juĝisto."
我立刻就去向法官告你。”
Al la juĝisto li rakontis la tutan aferon.
他向法官讲述了整件事。
La juĝisto kompreneble pridemandis la ŝu-uzinton:
法官当然盘问起那个用鞋的人：
"Kial vi batis lin per via ŝuo?"
“你为什么用你的鞋打他？”
"Ĉar li parolaĉis al mi.
“因为他对我骂脏话。
Li traktis min kiel hundon.
他把我当成狗来对待。
Hundaĉo mi ne estas.
我可不是一条贱狗。
Li ne rajtas ĵeti al mi tiajn nomaĉojn.
他没有权利把那样的脏称呼扔到我头上。
Mi estas homo.
我是人。
Kiel diras nia saĝo-libro Piv sur paĝo 1126-a, "ĉu riĉeco donas rajton trakti ofende tiujn, kiuj ĝin ne havas?"
正如我们那本智慧之书 PIV 在第1126页上所说：‘财富难道赋予人侮辱那些没有财富者的权利吗？’
Kontraŭ liaj ofendoj mi devis reagi.
面对他的侮辱，我必须作出反应。
Ĉu vi ne trovas, ke lecionon li bezonis?"
您难道不觉得，他需要得到一个教训吗？”
"Sed li estas tiel malpura kaj malbonodora, ke la homoj ne plu venis en mian magazenon," la fruktisto stulte respondis.
“可他又脏又臭，人们都不愿再进我的店了，”水果商愚蠢地回答道。
Stulte, ĉar se li, en la magazeno, okupiĝus pri la malriĉulo, tiu pli frue forirus.
愚蠢，是因为如果他在店里照应一下那个穷人，后者就会更早离开。
"Tio ne estas vera," ĉi-lasta tuj rebatis.
“这不是真的，”后者立刻反驳道。
"Lia magazeno plenis je riĉaj aĉetantoj."
“他的店里满是有钱的顾客。”
"Silentu!" la juĝisto interrompis.
“住口！”法官打断道。
"Ke vi estas malriĉa, tio ne pravigas malpravan agon.
“你穷，这并不能为错误的行为作辩护。
Vi tre malbone agis frapante la mastron per via ŝuo kaj vi meritas punon.
你用鞋打店主，这是非常不对的行为，你应当受罚。
Vi volas doni lecionojn al la aliaj, ĉu?
你想给别人上课，是吗？
Ankaŭ vi ricevu lecionon.
那么你自己也得受个教训。
Tamen, ĉar vi estas tre malriĉa, mi kompatos vin kaj estos bonkora.
不过，因为你非常贫穷，我会同情你，也会对你仁慈一些。
Donu duonon de kirano al ĉi tiu fruktisto kaj foriru."
给这个水果商半个基拉诺，然后走吧。”
(kirano estas la nomo de tiu-tempa irana monero).
（kirano 是当时伊朗一种硬币的名称。）
"Kostas duonon de kirano, ĉu?" la malriĉulo demandis, kaj lia voĉo estis tiel stranga, ke neniu komprenis, kion li vere celas.
“值半个基拉诺，是吗？”那个穷人问道，而他的声音奇怪得让谁也听不出他真正是什么意思。
"Vi aŭdis min," diris la juĝisto.
“你听见我说的了，”法官说道。
"Duonon de kirano vi pagu!"
“你付半个基拉诺！”
"Jen mi havas tutan kiranon," la senhavulo diris, eltirante moneron el sia poŝo.
“这儿我有整整一个基拉诺，”这个一无所有的人说道，同时从口袋里掏出一枚钱币。
"Prenu ĝin tute," li aldonis direktante siajn vortojn al la juĝisto.
“整枚都拿去吧，”他说着，把这话对着法官说了出来。
Kaj, antaŭ ol iu ajn povis kompreni, kion li faras, li tiris de sia piedo ŝuon, frapis al la juĝisto la kapon per ĝi, kaj diris:
而还没等任何人看明白他在做什么，他就从脚上脱下一只鞋，用它打了法官的头，并说道：
"Se tio estas justeco, tenu duonon de kirano por vi, kaj donu la alian duonon al tiu fruktisto."
“如果这就是正义，那您自己留下半个基拉诺，再把另外半个给那个水果商吧。”
NOVAJ VORTOJ
新词
blovi
吹
des
越……（与 `ju` 搭配）
-er- (ero)
-er-（小部分；小块）
griza
灰色的
hundo
狗
ju
越……（与 `des` 搭配）
konscii
意识到
laŭta
响亮的
leciono
教训；课程
mastro
主人；店主
meriti
应得；值得
nepre
一定；务必
nubo
云
ovo
蛋
plendi
抱怨；控告
pluvi
下雨
poŝo
口袋
puni
处罚
soifi
口渴
ŝuo
鞋
kirano
基拉诺（钱币名）
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ar-iĝi
聚集起来
20. KOMUNECA SPIRITO
20. 共同体精神
Ali kaj Aŭdu kune revenis de komitata kunsido.
Ali 和 Aŭdu 一起从委员会会议上回来。
Ili estis tre parolemaj junuloj, kaj ankaŭ ĉiuj iliaj amikoj ŝatis paroli.
他们是两个非常爱说话的年轻人，而他们所有的朋友也都喜欢说话。
Tial la kunvenoj ĉiufoje daŭris longe.
因此，每次开会都会持续很久。
Ne estis facile interkonsenti pri la programo, tamen finfine ili sukcesis.
要在方案上达成一致并不容易，不过他们最终还是成功了。
La fakulo, kiu venis por ilin helpi fari la decidojn, ŝajnis al ili iom freneza, sed, nu, ĝenerale tiel estas.
那个前来帮助他们作决定的专家，在他们看来有点疯，不过，嗯，通常这类人都是这样。
Tiuj homoj studis longe en universitatoj, multe legis en bibliotekoj, ili iras de lando al lando por prelegi, sed ĉu ili vere komprenas la regionajn kondiĉojn?
这些人在大学里学了很久，在图书馆里读了很多书，他们从一个国家跑到另一个国家去讲课，可他们真的懂本地区的条件吗？
Multon pri la loka vivo ĉi tie ili ne vere scias.
关于这里的本地生活，他们其实并不真正了解多少。
Tamen estis interese aŭdi, kiel li proponas organizi la vendon de freŝaj fruktoj kaj legomoj al kelkaj landoj, kiuj ilin ege deziras, havas monon por ilin pagi, sed ne povas ilin produkti mem.
不过，听他提议如何组织把新鲜水果和蔬菜卖给一些非常需要它们、有钱支付、却不能自己生产它们的国家，还是很有意思的。
Tio estas plej konkreta propono.
这是一个非常具体的建议。
Se ĝi bone sukcesos, eble okazos sufiĉa evoluo de la regiono, por ke ĝi iom post iom tiri sin el sia ankoraŭ tro malalta vivnivelo.
如果这件事进行得好，也许本地区就会有足够的发展，从而逐渐把自己从仍然过低的生活水平中拉出来。
Krome, estis agrable ekscii, ke internacia organizaĵo povus preni sur sin la kostojn de reklamado, almenaŭ komence.
此外，得知某个国际组织愿意承担广告费用，至少在开始阶段如此，也是一件令人高兴的事。
Sen reklami, oni ne povas vendi nuntempe,
如今不打广告，就卖不出去东西，
Kaj vendi je kiel eble plej altaj prezoj la lokajn produktojn nun estas la ĉefa afero, kiun necesos fari por evoluigi la regionon.
而以尽可能高的价格卖出本地产品，现在就是为了发展这一地区所必须做的最主要事情。
"Estis amuze, kiel tiu eksterlandano volis meti ordon en nia diskuto, ĉu ne?" Ali diris.
“那个外国人想给我们的讨论安上秩序，真挺好笑，不是吗？”Ali 说道。
"Jes.
“是啊。
Li ne komprenas, kiel ni ŝatas paroli ĉi tie.
他不明白，我们这里的人多么喜欢说话。
Ni alvenus al sama rezulto, sed post pli da tempo, kaj alimaniere."
我们本来也会得到同样的结果，只不过会花更多时间，而且方式不同。”
"Estis ridinde, kiel li volis gvidi la diskuton al jam preparita celo.
“他想把讨论引向一个事先准备好的目标，那样子真可笑。
Li ne akceptis niajn ideojn.
他不接受我们的想法。
Tamen, se dank' al tiu frenezulo nia regiono evoluos al pli bonaj vivkondiĉoj, ni ne tro moku lin."
不过，如果靠着那个疯子，我们这个地区能发展到更好的生活条件，那我们也别太嘲笑他。”
"Li ne estas freneza, fakte, li nur aspektas freneze.
“其实他并不疯，他只是看起来疯疯癫癫的。
Tio estas alia afero.
这是另一回事。
Ekzemple lia ideo, ke necesas disvolvi komunecan pensmanieron, kaj labori en komuneca spirito, estas plej saĝa."
比如说，他那个“必须发展共同体式的思维方式，并以共同体精神来工作”的想法，就是非常明智的。”
"Jes, sed diri tion estas maltrafe ĉi tie, ĉar en nia regiono komuneca spirito jam ekzistas de jarcentoj.
“是啊，可在这里说这种话就不合适了，因为在我们这个地区，共同体精神早已存在了几个世纪。
Ni ne bezonas fakulojn pri ekonomio aŭ sociaj aferoj por tion lernigi al ni."
我们不需要经济或社会事务方面的专家来教我们这个。”
"Prave.
“说得对。
Tiurilate li estis iom freneza.
在这一点上，他倒是有点发疯。
Ĉe ni komuneca aliro al la problemoj ĉiam estis tute tradicia."
在我们这里，以共同体方式处理问题，一向完全是传统做法。”
Tiel diskutis Aŭdu kaj Ali revenante el la urbeto vilaĝen.
就这样，Aŭdu 和 Ali 一边从小镇往村子里走，一边这样讨论着。
"Ho, kio estas tio?" Ali diris, vidante ion, kio kuŝis, kvazaŭ kaŝite, flanke de la vojo, sur kiu ili paŝis.
“哦，那是什么？”Ali 说道，因为他看见路边像是藏着什么东西，躺在他们所走的那条路旁。
Li prenlevis ĝin.
他把它捡了起来。
Estis sako, kaj ĝi estis peza.
那是一个袋子，而且很沉。
Li ĝin malfermis kaj nekredeme vidis, ke ĝi enhavas multajn monerojn el oro.
他把袋子打开，难以置信地看见，里面装着许多金币。
"Dio estu dankata!
“感谢上帝！
Kiel bonŝancaj ni estas!" Aŭdu ĝojkriis.
我们多么走运啊！”Aŭdu 高兴地喊道。
"Ni, ĉu?
“我们，是吗？
Kial ni?
为什么是我们？
Mi vidis tiun sakon, mi prenis ĝin.
是我看见了那个袋子，也是我把它捡起来的。
Mi estis bonŝanca.
走运的是我。
Pri vi, mi ne scias."
至于你，我可不知道。”
Aŭdu ekhaltis kaj penseme rigardis sian kunulon.
Aŭdu 停住了脚步，若有所思地看着自己的同伴。
"Tiel vi disvolvas nian komunecan spiriton, ĉu?
“这就是你在发展我们的共同体精神，是吗？
Bone, kiel vi volas.
好吧，随你。
Se vi kredas, ke Dio ĝin donis al vi kaj nur al vi, konservu ĝin.
如果你认为上帝把它赐给了你，而且只赐给了你，那你就留着吧。
Mi povas vivi sen oro."
没有黄金我也能活。”
Post kelka tempo, ili atingis la lokon, kie la vojo pasas tra arbaro.
过了一会儿，他们到了那条路穿过森林的地方。
Ili plu marŝis silente.
他们继续默默地往前走。
Fakte, ili ĉesis diskuti tuj post la vortoj ĉi-supre raportitaj.
事实上，他们在上面那些话说完之后就立刻停止了争论。
La silento estis peza.
这沉默很沉重。
Ambaŭ malkontentis pri la ŝanĝo en iliaj rilatoj.
他们俩都对彼此关系中的变化感到不满。
Ali unuflanke sin ĝenis, sed aliflanke ne volis perdi eĉ nur parton de sia trovaĵo.
一方面，Ali 自己也觉得难受，可另一方面，他又不想失去自己发现之物哪怕一小部分。
Kaj kiom koncernas Aŭdun, ĉi tiu provis forigi de si la deziron bati sian amikon, por restarigi justecon kaj veran komunecan spiriton inter ili, kvankam profunde en sia koro li ne sciis, kiel li estus aginta, se li estus la trovinto de la orplena sako.
至于 Aŭdu，他努力把那种想打自己朋友一顿、以恢复他们之间公正与真正共同体精神的欲望从自己身上驱走，尽管在内心深处，他也不知道，如果发现那袋金币的人是自己，他又会怎么做。
Ili estis tiel profunde perditaj en siaj pensoj, ke, kiam ŝtelistoj saltis de sur la arboj, ili tute ne estis preparitaj al tuja reago.
他们如此深地沉浸在自己的思绪中，以至于当强盗们从树上跳下来时，他们完全没有做好立即反应的准备。
Tamen, junaj, facilmovaj, ili sukcesis ekkuri antaŭ ol la ŝtelistoj ilin kaptis.
不过，他们年轻、动作灵活，在强盗抓住他们之前，还是成功跑了起来。
"La best-homoj," diris Aŭdu, apenaŭ aŭdeble.
“那些兽人，”Aŭdu 几乎让人听不见地说道。
Tiu grupo, kiu faris multajn ŝtelojn en la regiono, estis bone konata.
那个在本地区犯下许多偷盗行为的团伙，是大家都很熟悉的。
La du junuloj forkuris kiel eble plej rapide.
两个年轻人以尽可能快的速度逃跑了。
Sed al Ali, pro la peza sako, estis ege malfacile rapidi sufiĉe por vere elsavi sin.
可对 Ali 来说，因为那只沉重的袋子，要跑得足够快从而真正逃命，实在非常困难。
"Jes, la best-homoj," li diris al si kurante.
“是啊，那些兽人，”他一边跑一边对自己说。
"Mi aŭdis pri ili.
“我听说过他们。
Ili estas kruelaj, famaj pro sia granda krueleco.
他们很残忍，而且以极大的残忍而闻名。
Se mi falos en iliajn manojn..."
如果我落到他们手里……”
Aŭdu nun estis longe antaŭ li.
这时，Aŭdu 已经在他前面很远了。
Ali sentis, ke la ŝtelistoj lin baldaŭ atingos.
Ali 感到强盗们很快就会追上自己。
Li decidis forlasi la sakon.
他决定丢下那只袋子。
Ne estis alia maniero savi sin.
再没有别的办法可以救自己了。
Li sentis, kvazaŭ io ŝiriĝus en li, dum li faligis ĝin teren.
当他把袋子扔到地上时，他觉得仿佛自己体内有什么东西被撕裂了。
La ridoj kaj laŭtaj ĝojaj esprimoj de la ŝtelistaro, kiu haltis, vidante, ke Ali teren ĵetas ion, eĉ pli ol la sakfalo ŝiris lian animon.
那些强盗看见 Ali 往地上扔了什么，于是停了下来，他们的笑声和大声表达喜悦的话语，比那只袋子落地本身还更撕裂了他的心。
"Atendu!" li vokis sian kunulon.
“等一等！”他朝同伴喊道。
"Ili ne plu sekvas nin."
“他们不再追我们了。”
Aŭdu turnis sin, rigardis, vidis, ke Ali diras la veron, kaj atendis, stare sur la vojo.
Aŭdu 转过身来看了看，见 Ali 说的是真的，就站在路上等他。
"Mi... mi... mi devis..." Ali provis diri, sed spiro al li mankis.
“我……我……我不得不……”Ali 试图说道，可他上气不接下气。
"Mi devis lasi al ili la sakon, ĝi estis tro peza, mi ne povis kuri kun ĝi."
“我不得不把袋子留给他们，它太沉了，我没法带着它跑。”
"Mi trovis tre stranga tiun orplenan sakon lasitan apud la vojo," Aŭdu voĉis.
“我一直觉得，那只装满黄金的袋子被放在路边，实在很奇怪，”Aŭdu 说道。
"Nun mi komprenas.
“现在我明白了。
Certe iu riĉulo, kiu ĵus traktis plej sukcese gravan komercan aferon, vidis de malproksime la ŝtelistojn kaj, pro ilia famo pri krueleco, preferis lasi sian oron tie ol submetiĝi al ilia doloriga traktado.
肯定是某个刚刚非常成功地办成一笔大生意的有钱人，远远地看见了强盗，出于他们残忍名声在外，就宁可把金子留在那里，也不愿遭受他们的痛苦折磨。
Li verŝajne pensis, ke, se li revenos iom poste, certiĝinte, ke ne plu..."
他大概是想，如果自己过一会儿再回来，确认已经不再……”
Sed Ali ne aŭskultis lin.
可 Ali 并没有听他说话。
"Dio mia! Dio mia!" li vokis, eĉ ne konscia, ke li interrompas sian amikon.
“我的上帝！我的上帝！”他喊道，甚至没意识到自己打断了朋友。
"Ĉio iris tiel bone, kaj jen!
“一切本来都进行得那么好，可现在！
Jen ni devis pasi sur vojo, kiu gvidis nin rekte al tiuj ŝtelistoj.
偏偏我们得走上一条直接把我们带到那些强盗面前的路。
Kiel malbonŝancaj ni estas!"
我们多么倒霉啊！”
"Ni?
“我们？
Ĉu vere vi diris: ni?" Aŭdu rebatis.
你真的说了：我们？”Aŭdu 反驳道。
"Mi perdis nenion.
“我什么都没失去。
Preĝu Dion, ke li instruu al vi, amiko, kial malbonŝanca estas vi!"
朋友，去求上帝教会你，为什么倒霉的是你！”
NOVAJ VORTOJ
新词
apenaŭ
几乎不
biblioteko
图书馆
ekonomio
经济
evolui
发展
freŝa
新鲜的
gvidi
引导；带领
halti
停下
komitato
委员会
konservi
保留；保存
kruela
残忍的
legomo
蔬菜
marŝi
行走；前进
oro
黄金
ordo
秩序
prelegi
讲课；作演讲
produkti
生产
programo
方案；计划
reklamo
广告
spirito
精神
ŝiri
撕裂
ŝteli
偷窃
tradicio
传统
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĝeni sin
让自己烦恼；在意
kun-sido
会议；会谈
kun-veno
集会；聚会
ŝiri (koron
撕裂（心
animon)
灵魂）
trakti (aferon
处理（事情
demandon; homon)
问题；对待人）
21. KVARA RAKONTO PRI AFANTI
21. 关于阿凡提的第四个故事
Foje ŝtelisto enrompis en la domon de Afanti.
有一次，一个小偷闯进了阿凡提的家。
Afanti ektimis kaj iris meti sin en larĝan keston por sin kaŝi.
阿凡提吓了一跳，便钻进一个宽大的箱子里躲藏起来。
La ŝtelisto iris kaj venis en la domo, sed trovis nenion valoran, nenion forprenindan.
那小偷在屋里走来走去，却什么值钱的东西也没找到，什么也没有可拿走的。
Afanti ja estis malriĉa.
阿凡提本来就很穷。
Finfine la ŝtelisto proksimiĝis al la kesto.
最后，小偷走近了那只箱子。
Kaptita de plej terura timo, Afanti aŭdis lin stari tie apude.
被最可怕的恐惧攫住的阿凡提，听见他就站在旁边。
Dum longa, neelportebla minuto, nenio okazis.
在漫长而难以忍受的一分钟里，什么也没有发生。
Afanti aŭdis la ŝteliston spiri.
阿凡提听见小偷在呼吸。
Li ne sciis, kion tiu faras.
他不知道对方在做什么。
'Ŝtelistoj ofte estas kruelaj,' li pensis, 'kaj ĝenerale ili havas kun si tranĉilon, ĉar ili ĝin bezonas por sia hontinda laboro.
“小偷常常都是残忍的，”他想，“而且他们一般都带着刀，因为他们干那可耻的活儿时需要它。
Ĉu eble li volos tranĉi al mi la kolon?
难道他会想割断我的脖子吗？
Ĉu li mortigos min?'
他会杀了我吗？”
Afanti, tre malriĉa, kiel ĵus dirite, havis nenion hejme.
正如刚才所说，阿凡提非常穷，家里什么也没有。
Li do timis, ke, kolera pro la malsukceso de siaj penoj, la ŝtelisto havos kontraŭ li plej malbonajn, eble eĉ mortigajn, intencojn.
所以他害怕，小偷会因为自己白忙一场而恼羞成怒，对他怀有最恶毒、甚至也许是致命的意图。
Li sin demandis, kiel reagi plej bone.
他心里盘算着，自己该怎样作出最好的反应。
Fine la ŝtelisto malfermis la keston kaj vidis Afantin.
最后，小偷打开箱子，看见了阿凡提。
Lia mano tuj iris al lia tranĉilo: li atendis eksalton, kaj pretis defendi sin.
他的手立刻伸向刀子：他以为阿凡提会猛然跳起，因此准备自卫。
Sed Afanti ne moviĝis.
可阿凡提一动也没动。
"Kion vi faras en kesto?" la ŝtelisto mire demandis.
“你在箱子里干什么？”小偷惊讶地问。
"Nu, nu, estiminda sinjoro..." respondis la eks-kaŝito, pensante, ke antaŭ ĉio necesas trankviligi la ŝteliston per plejaj ĝentileco kaj afableco, "komprenu min.
“嗯，嗯，尊敬的先生……”刚从藏身处出来的阿凡提回答道，他心里想着，首先必须用最大的礼貌和和气让小偷平静下来，“请您理解我。
Mi hontis, ke en mia domo troviĝas nenio, kio respondus al viaj estimindaj gustoj.
我为自己家里竟没有任何能配得上您高贵品味的东西而感到羞愧。
Mi hontis prezentiĝi antaŭ vi kun tiel malplena, malbela, senorda domo.
我为自己要在您面前，以这样一个空空荡荡、难看而凌乱的家来招待您而感到羞愧。
Jen vi vizitas min, kaj mi povas proponi al vi nenion.
您来拜访我，而我却什么都拿不出来招待您。
Hontinde, ĉu ne?
这不是很丢脸吗？
Tial mi min kaŝis."
所以我把自己藏起来了。”
Neniam la ŝtelisto vidis tiel ĝentilan priŝtelaton.
这小偷从没见过一个被偷的人竟然这样有礼貌。
Li plej afable salutis, kaj iris for.
他极其客气地行了个礼，然后便离开了。
NOVAJ VORTOJ
新词
kesto
箱子
kolo
脖子
tranĉi
切；割
NOVAJ KOMBINOJ:
新组合：
en-rompi, pri-ŝteli
闯入；偷窃某人；对某人行窃
22. LA SANKTA FIŜO
22. 神圣的鱼
Mi hontas, sed tamen estas vere: mia avo kaŭzis la morton de homo.
我感到羞愧，但事情确实如此：我的祖父导致了一个人的死亡。
Eble nevole, eble nerekte.
也许不是出于本意，也许并不是直接造成的。
Liajn intencojn mi ne volas juĝi.
我不想评判他的意图。
Sed fakto estas fakto, kaj la fakton mi konfesas: mia avo estas, iusence, mortiginto, kvankam tion li mem neniam akceptus vidi.
但事实就是事实，而我承认这个事实：从某种意义上说，我的祖父是一个杀人者，尽管他本人永远不会接受这样看待自己。
Mi tuj rakontos al vi.
我这就讲给你听。
Ĉe la flanko de la vojo, kiu foriras oriente de nia regiona centro, direkte al la montoj, staras altega arbo, maljuna, dika, forta.
在那条从我们地区中心向东、朝着群山延伸出去的道路旁，耸立着一棵高大的树，古老、粗壮而结实。
Kiel kelkfoje okazas ĉe tiaj grandegaj arboj, ĝi havas en si larĝan truon.
像这种巨树有时会出现的那样，它身上有一个宽大的洞。
Tiu truo, preskaŭ ebena kaj rimarkinde profunda, troviĝas ĉe loko, kie tri dikaj branĉoj disiĝas.
那个洞几乎是平的，而且相当深，它位于三条粗大树枝分开的地方。
La vetero estis malbela dum la periodo, pri kiu mi parolas.
在我所说的那段时期，天气一直很糟。
Pluvis, pluvis, pluvadis senĉese.
下雨，下雨，一直不停地下雨。
Ĝis jen, iun tagon, la pluvo finfine ĉesis.
直到有一天，雨终于停了。
Dum tiu unua bela tago, fiŝvendisto laŭiris la orientan vojon ĵus priparolitan.
就在那第一个晴朗的日子里，一个鱼贩沿着刚才说过的那条东路走着。
Tenante korbon plenan je ĵus kaptitaj fiŝoj, kiuj ankoraŭ vivis, li plezure marŝis, kontenta pri la freŝa bela vetero, kaj gaje kantetis al si kanton.
他提着一只装满刚捕上来、还活着的鱼的篮子，愉快地走着，为清新的好天气而满意，还高高兴兴地给自己哼着歌。
Li pasis preter la arbo, kiam brila lumo dum momento trafis liajn okulojn.
他走过那棵树的时候，一道明亮的光一瞬间射进了他的眼睛。
Li miris.
他吃了一惊。
Estis fakte nur sunradio, kiu, falante sur la akvon en la arbotruo kiel sur spegulon, resendis sian lumon al la preterpasanto.
其实那只是一束阳光，落在树洞中的积水上，如同落在镜子上一样，又把光反射给了这位路人。
Ĉiam interesata pri strangaĵoj, la fiŝvendisto proksimiĝis al la arbo, kaj mire rimarkis la grandan, larĝan, profundan truon, nun plenan je pluva akvo.
这个鱼贩一向对奇怪的事感兴趣，于是走近了那棵树，并惊奇地发现那个又大又宽又深的树洞，此刻正盛满了雨水。
Lia gajeco donis al li amuzan ideon.
他的愉快心情让他冒出了一个有趣的念头。
Li ŝerce prenis fiŝon el sia korbo kaj ĝin metis en la akvon de la arbotruo.
他开玩笑似的从篮子里拿出一条鱼，把它放进了树洞的积水里。
La fiŝo tuj naĝis kontente.
那条鱼立刻欢快地游了起来。
Plu kantante, la fiŝvendisto daŭrigis sian vojon.
鱼贩继续唱着歌，往前走去。
Li estis jam for de longe, kiam alvenis ŝafisto, gvidanta grandan ŝafaron.
等他早已走远之后，一个牧羊人赶着一大群羊来到了这里。
Unu el la ŝafoj apartiĝis de la aro, kaj por iri revenigi ĝin, li pasis preter la arbo.
其中一只羊脱离了羊群，而为了去把它赶回来，他从那棵树旁经过。
Ankaŭ al li lumo trafis neatendite en la okulon.
一道光也意外地射进了他的眼睛。
Proksimiĝinte, li mire rimarkis, ke en la centro de arbotruo fiŝo, videble vivanta, tute trankvile naĝas.
他走近一看，惊奇地发现，在树洞中央，一条显然还活着的鱼正在安安静静地游着。
Tiu fiŝo apartenis al neniu speco de li konata.
那条鱼不属于他所认识的任何一种鱼类。
Kaj, antaŭ minuto, ĝi konigis sian ĉeeston per eksendo de lumo!
而且，就在一分钟前，它还是通过发出光亮来表明自己的存在！
'Miraĵo!' li pensis.
“奇迹！”他想道。
'Dia spirito ĉi tie intervenis.
“这是神灵在这里介入了。
Ĉi tiu arbo estas sankta'.
这棵树是神圣的。”
Li komence klinis la kapon, kaj baldaŭ troviĝis en preĝa sinteno kun la kapo tuŝanta la teron.
起初他低下了头，很快便进入了祈祷的姿势，把头伏到了地上。
Kiam li revenis hejmen, li rakontis pri la mirindaĵo.
当他回到家时，他讲述了这个奇迹。
Pluraj anoj de lia familio iris kontroli lian diron.
他家里的几个人前去核实他的说法。
Estis vere.
这是真的。
Fiŝo vivis en arbotruo, malproksime de ĉiaj lago, maro aŭ rivero.
一条鱼居然活在树洞中，远离一切湖泊、海洋和河流。
Baldaŭ el la proksima urbeto venis homoj pli kaj pli multe.
不久，从附近的小镇来了越来越多的人。
Ili kliniĝis antaŭ la arbo, bruligis bonodoraĵon, kaj preĝkantis.
他们在树前低头膜拜，焚烧香料，并唱着祈祷歌。
Ĉiutage venis novaj homoj por rigardi la miraĵon kaj preĝi ĉe la sankta arbo.
每天都有新的人前来观看这奇迹，并在圣树前祈祷。
Pli kaj pli la homoj venis amase.
来的人越来越成群结队。
Mia avo iradis tien ĉiutage.
我的祖父也每天都去那里。
"Multpova spirito sidas en tiu arbo," li diris.
“一位全能的灵坐在那棵树里，”他说。
"Mi sentas lin.
“我能感觉到他。
Estas bonvolema spirito.
这是一位善意的灵。
Li helpas min en la malfacilaĵoj de la vivo.
他在生活的困难中帮助我。
Tion mi sentas tre klare.
这一点我感觉得非常清楚。
Tiu miraĵo okazis por nia tuta regiono, por ke ĝi sciu, ke la altuloj el la nevidebla mondo amikas al ni."
这场奇迹是为了我们整个地区而发生的，好让它知道，那些来自不可见世界的高位者是我们的朋友。”
Jes, mia avo prenis aparte serioze ĉi tion, kion li rigardis plej certe dia interveno.
是的，我的祖父对这件他视为毫无疑问的神迹特别认真。
Ĉar li estis tre maljuna, kaj saĝa multrilate (bedaŭrinde ne ĉiel!), la homamaso sekvis liajn ideojn, lin tre amis kaj altkonsideris.
因为他年纪很大，而且在许多方面都很有智慧（可惜并不是样样都如此！），所以群众听从他的想法，非常喜爱并高度敬重他。
Foje, li tie staris kun granda homamaso kaj gvidis preĝkantojn, kiam la fiŝvendisto preterpasis.
有一次，他正和一大群人站在那里，带领大家唱祈祷歌，这时那个鱼贩从旁边经过了。
"Kio okazas ĉi tie?" tiu demandis staranton.
“这里发生了什么事？”鱼贩问一个站在那里的人。
Oni klarigis al li, ke okazis mirindaĵo, ke en tiu loko malproksima je ĉiaj rivero, maro aŭ lago, bela fiŝo vivas kaj naĝas en arbotruo.
人们向他解释说，这里发生了奇迹：在这样一个远离一切河流、海洋和湖泊的地方，一条美丽的鱼竟活在树洞里游动着。
La fiŝvendisto ekridis.
鱼贩笑了起来。
"Lasu min rigardi ĝin," li diris.
“让我看看它吧，”他说。
"Estas mi, kiu ĝin tien metis!
“是我把它放进去的！
Ĉu ĝi vere plu vivas kaj bonsanas?
它居然真的还活着，而且还好好的？
Amuze!"
这可真有意思！”
Li volis antaŭeniri inter la starantaj homoj ĝis la arbo.
他想穿过站着的人群，走到树前去。
"Mi volas rigardi ĝin; estas mi, kiu ĝin metis tien, mi estas fiŝvendisto," li ripetis.
“我想看看它；是我把它放进去的，我是个卖鱼的，”他重复道。
Sed la homoj nur respondis: "Atentu!
可人们只是回答说：“小心！
Ne faru ion ajn.
什么也别做。
Tiu ĉi loko estas sankta!"
这个地方是神圣的！”
Kiam finfine li sufiĉe proksimis, li kriis ridante: "Mi metis tiun fiŝon tien, la unuan belan tagon post la longa pluvado.
终于，当他靠得足够近时，他笑着大喊：“我是在那场连绵大雨后的第一个晴天，把那条鱼放进去的。
Lasu min repreni ĝin.
让我把它拿回来。
Ĝi estas mia."
它是我的。”
Tiam mia avo ekkoleris:
这时，我的祖父发怒了：
"Forpreni la sanktan fiŝon?
“要把神鱼拿走？
Kiu estas tiu ŝtelisto de sanktaĵoj?
这个偷窃圣物的人是谁？
Ne lasu lin!"
别让他得逞！”
Li parolis ege efike, tiel efike, ke la homamaso eĉ ne havis dubon dum minuto, ke tiu fiŝdeziranto estas malaminda ŝtelisto, kiu volas proprigi al si, por si sola, donaĵon de la dia spirito, kiu decidis marki per miraĵo la sanktecon de ĉi tiu loko.
他说得极有煽动力，煽动得那样厉害，以至于人群连一分钟都没有怀疑：那个想要鱼的人就是一个可恶的盗贼，想把神灵为了用奇迹标明此地神圣性而赐下的礼物据为己有，独吞下来。
"Ne lasu lin proksimiĝi," mia avo laŭtvoĉis.
“别让他靠近，”我的祖父高声喊道。
"Zorgu, ke li ne venu ĝin ŝteli.
“注意别让他来偷走它。
Li altirus sur nin ĉiajn malfeliĉojn.
他会把种种不幸引到我们头上。
Tiu sankta arbo kaj dia fiŝo nin defendas kontraŭ ĉiuj danĝeroj.
这棵圣树和这条神鱼保护着我们，免受一切危险。
Ne lasu lin forpreni ĝin.
别让他把它拿走。
Li povas veni nur de la Plej-Malbonulo!"
他只可能是从最恶者那里来的！”
"Sed, sed," la fiŝvendisto trankvile respondis, "mi certigas al vi.
“可是，可是，”鱼贩平静地回答，“我向你们保证。
Post la granda pluvo mi preterpasis ĉi tie kaj vidante la truon en la arbo, mi trovis amuza la ideon vidi..."
那场大雨之后我从这里经过，看见树上的洞，就觉得这样试试看会很有意思……”
Li neniam havis la tempon fini sian frazon.
他再也没有机会把这句话说完。
La homamaso koleris kaj lin atakis.
人群发怒了，并向他扑去。
Okazis granda malordo.
一场大混乱发生了。
Oni frapis lin, batis lin ĉiamaniere, kun plej kolera forto, kaj kiam li volis forkuri, la homamaso ĵetis ŝtonojn al li.
人们打他，用各种方式揍他，带着最愤怒的力量；而当他想逃跑时，人群又朝他扔石头。
Pluraj ŝtonoj trafis lin al la kapo tiel forte, ke li falis.
好几块石头重重地砸在他的头上，使他倒了下去。
Post nelonge li perdis la vivon.
没过多久，他就死了。
Mia avo certe respondecas pri lia morto.
我的祖父无疑应当对他的死亡负责。
Se li ne uzus sian personecan forton kaj la altan konsideron, kiun la amaso havis por li, tiamaniere, ke li direktis la popolan koleron kontraŭ tiu fiŝvendisto, tiu certe plu vivus.
如果他不是利用自己的个人影响力，以及群众对他的高度敬重，把民众的愤怒引向那个鱼贩，那个人肯定还活着。
Sed de kelkaj tagoj jam li enamiĝis al la sankteco de tiu loko.
可在那之前的几天里，他已经爱上了那个地方的神圣性。
Li ne povis elporti, ke ĝi refariĝu io normala.
他无法忍受它重新变成一个普通地方。
Ne estas agrable por mi konfesi la veron, nek akcepti la ideon, ke mi estas filo de la filo de tia ulo, sed tio estas la faktoj.
对我来说，承认这个真相并不愉快，接受“我是这样一个人的儿子的儿子”这个想法也不愉快，可事实就是如此。
Mi esperas, ke Dio, se li aŭ ŝi aŭ ĝi ekzistas, bonvolos pardoni al mia avo kaj ebligi al li el la postmortejo, kie li vivas, se oni plu vivas ie postmorte, repagi al la fiŝvendisto kaj al ties familio la malbonon, kiun tiu senkulpe kaj senkaŭze suferis.
我希望，如果上帝真的存在，无论是“他”“她”还是“它”，愿意宽恕我的祖父，并让他从死后的世界里，如果人死后真的还在某处活着的话，有机会补偿那个鱼贩及其家人所无辜无故承受的伤害。
NOVAJ VORTOJ.
新词。
avo, branĉo, bruli, ĉiel, ebena, fiŝo, klini, konfesi, korbo, lago, neniel, oriento, periodo, preter, sankta, senco, speco, spegulo, ŝafo, ŝerci, ŝtono, ties, truo.
祖父，树枝，燃烧，在各方面；以任何方式，平的；平坦的，鱼，低下；弯下，承认；坦白，篮子，湖，绝不；无论如何都不，东方，时期，经过；越过，神圣的，意义；意思，种类，镜子，羊，开玩笑，石头，它的；其，洞。
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
en-am-iĝi
爱上
inter-veni
介入
23. NEATENDITA RENKONTIĜO
23. 意外的重逢
La vivo estas vere stranga.
生活真是奇怪。
Mi ne ŝatus esti verkisto, ĉar, kio okazas en mia vivo, tio estas tiel nekredebla, ke neniu leganto akceptus tion trovi en romano, kaj se ne paroli pri la vera vivo, kial entute verki?
我可不愿意当作家，因为发生在我生活中的事是那样难以置信，以至于没有哪个读者会接受在小说里看到这种情节；而如果不谈真实生活，那又何必写作呢？
Foje mi partoprenis en tutmonda kongreso kun mia bofrato, en Londono.
有一次，我和我的姻兄弟一起在伦敦参加了一次世界性大会。
Ni decidis partopreni en unu el la ekskursoj aranĝitaj por la kongresanoj.
我们决定参加一项为大会参加者安排的游览活动。
Tio estis profesia kongreso, sed tiuj similas kelkrilate al la esperantistaj.
那是一次职业性的大会，但这种大会在某些方面和世界语者的大会相似。
Ankaŭ en ĉi tiu, kiel en esperanto-kongreso, organiziĝis meze de la semajno serio da ekskursoj por konigi kelkajn aspektojn de la regiono al la diverslandanoj.
在这次大会上，也像在世界语大会上一样，于周中组织了一系列游览活动，让来自不同国家的人了解这个地区的一些方面。
Ni volis iri al Cambridge kaj Oxford, sed okazis ia fuŝo pri la aŭtobusoj, kaj ni retroviĝis en veturilo, kiu iris aliloken, nome, al Stonehenge kaj Bath.
我们本来想去剑桥和牛津，但在巴士安排上出了某种差错，结果我们却坐上了一辆开往别处的车，也就是去巨石阵和巴斯的车。
Ni decidis pri la ekskurso lastminute, kaj al ni estis egale, ĉu ni vizitu tiun landoparton aŭ tiun alian.
我们是在最后一刻才决定参加这次游览的，所以去那个地区还是另一个地区，对我们来说都一样。
Ni kutimas kongresi, kaj scias, kiel malfacile estas plene eviti fuŝojn, kiam oni aranĝas similajn aferojn.
我们常常参加大会，也知道在组织这类事情时，要完全避免差错有多么困难。
Ni ambaŭ rigardas fuŝojn neevitebla aspekto de la vivo, kaj scias, ke ili okazas precipe, kiam neprofesiuloj provas organizi ion por centoj da homoj el la tuta mondo.
我们两人都把差错看作生活中不可避免的一面，并且知道，这种事尤其发生在非专业人士试图为来自全世界的数百人组织某种活动时。
Fakte, mi tre ĝojis pri la fuŝo, ĉar Stonehenge kun siaj altaj ŝtonegoj starigitaj antaŭ jarmiloj per metodo, kiun oni ĝis nun ankoraŭ ne komprenis, interesis min pli ol la du universitataj urboj.
实际上，我很高兴出了这个差错，因为巨石阵以及那些几千年前用至今仍未弄明白的方法竖立起来的高大巨石，比那两座大学城更让我感兴趣。
Mi konfesas, ke, stulte, antaŭ ol decidi, mi eĉ ne rimarkis, ke la organizantoj proponas ekskurson al Stonehenge.
我承认，我很傻，在作出决定之前，甚至都没注意到组织者还提供了去巨石阵的游览。
Kiom koncernas min, la fuŝo do ne estis vera fuŝo.
就我而言，所以这个差错并不是真正的差错。
Mi trovis Stonehenge eksterordinara.
我觉得巨石阵非同寻常。
Mi jam ofte vidis fotojn de ĝi antaŭe, sed la realo estas multe pli impresa ol ĉiaj priskribo aŭ fotoj.
我以前已经常常看见它的照片，但实景比任何描述或照片都更令人震撼。
Bedaŭrinde, estis amaso da turistoj, kaj ni ne restis sufiĉe longe por ricevi ĝustan impreson pri la loko.
可惜的是，那时游客成群，我们停留得也不够久，无法对那个地方形成准确的印象。
La gvidisto rakontis al ni multon pri la diversaj teorioj rilate al tiuj strangaj konstruaĵoj, al ilia celo kaj al la metodoj ilin starigi, sed li parolis en rapida angla lingvo, kiun mi malbone komprenis.
导游给我们讲了许多有关那些奇特建筑的各种理论，关于它们的用途以及建造它们的方法，但他讲的是很快的英语，而我听得很差。
Post Stonehenge ni iris al Bath, kaj tie ni manĝis.
看完巨石阵后，我们去了巴斯，并在那里吃了饭。
La manĝo estis mirige bongusta (mirige por Anglio, anglaj legantoj pardonu min) kaj mi des pli ŝatis tiujn ege plaĉe kuiritajn viandon kaj legomojn, ĉar estis tradicia angla kuirarto, kaj ne kelkaj el tiuj manĝaĵoj, nomataj "internaciaj", kiujn oni tiel ofte ricevas en hoteloj kaj restoracioj, kaj al kiuj tute mankas lokaj odoro kaj gusto.
餐食好吃得令人惊讶（对英国来说尤其令人惊讶，英国读者请原谅我），而我之所以更加喜欢那些烹调得极其可口的肉和蔬菜，是因为那是传统的英国菜，而不是旅馆和餐馆里那么常见的那些所谓“国际化”菜肴；那些菜完全没有地方性的气味和味道。
Tie okazis la neeblaĵo.
在那里，发生了不可能发生的事。
Mi sidis kun mia bofrato.
我和我的姻兄弟坐在一起。
Ni diskutis pri la kuirmaniero de la diversaj landoj kaj pri la tradicia angla, malmulte konata, kiam viro alvenis kaj eksidis ĉe eta tablo vid-al-vide de ni.
我们正在讨论各国的烹饪方式，以及那种鲜为人知的传统英国菜，这时有个男人来了，在我们对面的一张小桌旁坐下。
Li mendis botelon da biero kaj ĉirkaŭrigardis.
他点了一瓶啤酒，并四下张望。
Mi rimarkis, ke liaj okuloj haltas je la vido de mia bofrato.
我注意到，他的目光在看到我的姻兄弟时停住了。
Li rigardis lin fikse, sindemande.
他盯着他看，像是在自问。
Tiu fiksa rigardo estis iom ĝena por mia bofrato, kiu sentis ĝin antaŭ ol vere rerigardi al ĝi.
那种凝视让我的姻兄弟有些不自在；在他真正回看过去之前，他就已经感觉到了。
Sed kiam li turnis la vizaĝon rekte al la rigardanto, ankaŭ li fiksis la okulojn al tiu, kun similaj intereso kaj malcerteco.
但是，当他把脸正对着那个注视者时，他也把目光定在那人身上，带着同样的兴趣和不确定。
Finfine, la ĵus-alveninto ekstaris kaj venis al li.
最后，刚到的那个人站了起来，向他走来。
"Senkulpigu min," li diris angle.
“请原谅我，”他用英语说道。
"Ĉu via nomo ne estas...?" kaj li diris la nomon de mia bofrato.
“您的名字莫非是……？”接着他念出了我那位姻兄弟的名字。
Ĉi-lasta respondis en lingvo nekonata de mi, tiel ke eĉ ne unu vorton mi komprenis.
后者用一种我不懂的语言回答，因此我连一个词也没听懂。
Finfine, li turnis sin al mi por prezenti tiun viron: estis lia frato.
最后，他转向我来介绍那个男人：那是他的兄弟。
Mi eĉ ne sciis, ke mia bofrato havas fraton.
我甚至不知道我的姻兄弟还有一个兄弟。
Mi malprecize memoris, ke antaŭ multaj jaroj li forlasis sian landon, ĉar la politika situacio tie estis neeltenebla por li, kaj ke li faris al si novan vivon niaregione.
我模糊地记得，很多年前他离开了自己的国家，因为那里的政治局势让他难以忍受；后来他在我们这一地区为自己建立了新的生活。
Li nun klarigis, ke kiam li eliris el sia lando, la tiea situacio estis plej malsimpla kaj senorda.
他这时解释说，当他离开自己的国家时，那里的局势极其复杂而混乱。
Lia tuta familio disiĝis.
他的全家都分散了。
Pluraj familianoj decidis foriri lastminute, kaj ĉio disvolviĝis tiamaniere, ke dum dudek jaroj li ne plu havis informojn pri sia frato.
几个家人都是在最后时刻才决定离开的，事情的发展方式使得二十年来他再也没有得到过关于他兄弟的消息。
Kaj jen nun, pro neimagebla ŝanco, ambaŭ retroviĝis samloke.
而如今，就因为一场难以想象的机缘，他们两人竟在同一个地方重逢了。
Kiam mi rakontis tiun okazaĵon al amikoj, kelkaj miris, ke la du fratoj ne tuj estis certaj rekoni unu la alian.
当我把这件事讲给朋友们听时，有些人惊讶于这兄弟俩竟没有立刻肯定地认出对方。
Mi miris pri ilia miro: dudek jaroj, kun longa tempo da suferado, ja ŝanĝas la vizaĝon de homo.
我反倒对他们的惊讶感到惊讶：二十年，再加上长时间的苦难，确实会改变一个人的面容。
Sed eble ĉefe malhelpis tujan kontakton la ideo, ke tia retrovo ne povas esti reala.
不过，也许最妨碍他们立刻接触的，主要还是这样一个念头：这样的重逢不可能是真的。
Oni opinias: "Mi eraras.
人会想：“我弄错了。
Miaj okuloj rakontas malveraĵojn al mi.
我的眼睛在对我说谎。
Ne estas eble."
这是不可能的。”
Ke tia ŝanca renkontiĝo estas preskaŭ neebla, tion vi komprenos eĉ pli bone, kiam mi diros, ke la koncerna frato fakte loĝas en Aŭstralio.
等我告诉你，那位有关的兄弟其实住在澳大利亚时，你就会更加明白，这样的偶然相遇几乎是不可能的。
Dum mia bofrato forkuris al Okcidenta Eŭropo, lia frato travojaĝis Azion, laborante jen tie, jen aliloke, sed neniam trovante lokon, en kiu li sentis sin sufiĉe hejme por rekomenci taŭgan vivon.
当我的姻兄弟逃往西欧时，他的兄弟则穿行亚洲，到处打工，这里干一阵，那里干一阵，却始终找不到一个能让他觉得足够像家、可以重新开始合适生活的地方。
Finfine li iris al Aŭstralio, kie li facile trovis laboron, iom post iom plibonigis sian situacion, edziĝis kun fraŭlino el sama deveno, kaj komencis agrablan familian vivon, en kiu li tenis vivaj la tradiciojn de la patrolando.
最后他去了澳大利亚，在那里他很容易找到工作，逐步改善了自己的处境，和一位同样出身的未婚女子结了婚，并开始了愉快的家庭生活；在这种生活里，他保持着祖国的传统。
Li provis kontakti membrojn de la familio, sed nemulte sukcesis.
他试图和家族成员取得联系，但成效不大。
Pri mia bofrato li tute ne povis atingi rezulton, ĉar tiu neniam akceptis partopreni en asocio de samlandanoj.
至于我的那位姻兄弟，他完全找不到结果，因为后者从不肯参加同乡会之类的组织。
Sian antaŭan vivon en la gepatra lando li nepre volis forgesi.
他一心想忘掉自己在故国的从前生活。
Kaj lia frato provis nur serĉi pere de tiaj asocioj.
而他的兄弟只试着通过这类协会去寻找。
Kiel mi diris komence, romanisto, kiu metus tian okazaĵon en verkon sian, estus rigardata kiel uzanta tro facilajn solvojn al siaj verkproblemoj.
正如我开头所说，如果有小说家把这样的事情写进自己的作品里，人们会认为他是在用太过容易的办法来解决自己的创作难题。
Kaj tamen la renkonto envere okazis.
然而，这场相遇确实真的发生了。
Ĝi estas eĉ pli neverŝajna, se konsideri, ke la frato venis de Aŭstralio al Britio tute eksterordinare.
如果再考虑到，那位兄弟是以完全非常规的方式从澳大利亚来到英国的，这件事就更加难以置信了。
Ne li devis veni, sed alia persono, kiu laboris en la sama komerca domo.
本来该来的人不是他，而是另一个在同一家商行工作的人。
Tiu malsaniĝis, sed ĉar oni nepre bezonis sendi al Londono iun kapablan fari la necesajn traktadojn, oni lastminute proponis tiun komision al la frato de mia bofrato (t.e. al mia alia bofrato).
那个人病了，但因为他们无论如何都需要派一个有能力进行必要洽谈的人去伦敦，于是就在最后时刻把这项差事交给了我那位姻兄弟的兄弟，也就是我的另一位姻兄弟。
Estante en Londono kaj disponante libertagon, la frato decidis viziti Stonehenge kaj Bath, sed en ĝenerala turista organizo, ne en la nia, kiu estis nur por la kongresanoj.
那位兄弟到了伦敦之后，正好有一天休息，于是决定去参观巨石阵和巴斯，不过他参加的是一般游客的旅行团，不是我们这个只给大会参加者安排的团。
Se aldoni, ke ni devus iri, ne tien, sed al Oxford kaj Cambridge, vi komprenos, kiom da ŝancoj necesis por efektivigi la renkonton.
如果再补充一点：我们本来该去的不是那里，而是牛津和剑桥，你就会明白，要促成这次相遇，需要多少个偶然因素。
Jam estis eksterordinare retroviĝi en Bath samhore, sed estis neniu kaŭzo, ke ni elektu la saman restoracion, ĉar ambaŭflanke la organizantoj lasis la partoprenantojn liberaj tagmanĝi, kie ili deziris.
能够在同一时间于巴斯重逢，本来就已经非同寻常了；而且我们并没有任何理由会选中同一家餐馆，因为双方的组织者都让参加者自由决定去哪里吃午饭。
Krome, ni troviĝis en la supra parto de la restoracio, kiun oni atingis nur suprenirante sur kelkaj ŝtupoj: tiun parton oni ne povis vidi el la enirejo.
再说，我们当时在餐馆的上层部分，那里只有走上几级台阶才能到达；从入口处根本看不见那一部分。
Kaj nur ŝanco faris, ke la frato decidis rigardi, kiel la manĝoĉambro prezentiĝas supre.
而且也只是偶然，那位兄弟才决定上去看看楼上的餐厅是什么样子。
Li ricevis tie la lastan liberan sidlokon, kio signifas, ke, se li venus kvin minutojn pli malfrue, oni certe dirus al li: "Ne iru supren, ĉio jam estas okupita."
他在那里得到的是最后一个空位，这就意味着，如果他晚来五分钟，人家肯定会对他说：“别上去了，那里已经全满了。”
Kio estas ŝanco?
什么叫偶然？
Stranga afero, ĉu ne?
很奇怪，是不是？
Se oni restudas ĉi tiun okazaĵon detalon post detalo, ĉio aperas, kvazaŭ la afero estus planita.
如果人们把这件事一个细节一个细节地重新研究一遍，一切看起来都仿佛这件事是被计划好的。
Ĉu altaj nevideblaj spiritoj direktas la vivon de homo, almenaŭ en kelkaj momentoj de lia vivo?
是不是有某些高等的、看不见的灵在引导人的生命，至少在他生命中的某些时刻是这样？
Ĉu temas nur pri plej ŝanca ŝanco, t.e. pri unu el mirigaj okazaĵoj, kiuj necese prezentiĝas, ĉar la serio de ebloj estas tiel senfina, ke ne povus ne okazi de tempo al tempo io tute neverŝajna?
还是说，这仅仅是最偶然的偶然，也就是说，只不过是那些必然会出现的惊人事件之一，因为可能性的序列是如此无穷无尽，以致于时不时总会发生某件完全难以置信的事？
Ĉu la kaŭzo kuŝas en speco de penso-transsendo?
原因是否在于某种思想传递？
Kial ne?
为什么不呢？
Kial inter membroj de sama familio ne ekzistus okazoj, kiam la penso de unu transsendiĝas al la alia, kiel radioprogramoj nevideble traflugas la aeron por fariĝi aŭdeblaj je miloj da kilometroj?
为什么在同一家族成员之间，不会存在这样的情况：一个人的思想传送给另一个人，就像广播节目无形地穿越空气，在几千公里外变得可听见一样？
Neniu el la du fratoj havis la impreson, ke li ricevas informon transdonitan de malproksime, sed ĉu tiaj aferoj ne povus funkcii senkonscie?
这兄弟二人中，没有一个人觉得自己接收到了从远方传来的信息，但这种事情难道不能在无意识中起作用吗？
Al ĉiuj ĉi demandoj mi ne havas respondon.
对于所有这些问题，我都没有答案。
Mi nur rakontis la faktojn al vi.
我只是把事实讲给你听。
Ili estas veraj, eĉ se vi ilin ne kredas.
它们都是真的，即使你不相信它们。
Kaj ili ne ĉesis mirigi min.
而且它们始终没有停止让我惊奇。
NOVAJ VORTOJ
新词
angla
英语的；英国的
Aŭstralio
澳大利亚
biero
啤酒
bo-
姻亲关系前缀
botelo
瓶子
Britio
英国
disponi
有……可支配；拥有可用的……
ekskurso
游览；短途旅行
eviti
避免
fiksi
固定；盯住
fraŭlo
未婚者
fuŝi
搞砸；弄坏
impresi
给……留下深刻印象；使震撼
kilometro
公里
komisii
委派；委任
Londono
伦敦
okcidento
西方；西部
precipe
尤其；特别
preciza
准确的；精确的
profesio
职业
reala
真实的；现实的
romano
小说
serio
系列；序列
turisto
游客
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
parto-preni
参加
patro-lando
祖国
sen-kulp-igi
原谅；请原谅
t.e. (= tio estas)
即；也就是说
radio (radio-programo; sun-radio)
radio（广播节目；阳光射线）
24. LA VERON, MI PETAS!
24. 我请求说出真相！
Al Pablo tute ne plaĉis lia situacio.
巴勃罗一点也不喜欢自己的处境。
Tiuj multegaj homoj, tiu terura varmo kun la sennube blua ĉielo kaj la suno senkompate brila-brula, tiu muziko...
那许许多多的人，那可怕的炎热，那没有一丝云彩的蓝天和无情地明晃晃燃烧着的太阳，还有那音乐……
Estas ĝene senti sin la centro de ĉies atento, la objekto de ĉies rigardoj.
觉得自己成了所有人注意的中心、所有人目光的对象，真让人难受。
Li provis rekoni amikojn aŭ almenaŭ konatojn en la homamaso.
他试着在人群中认出朋友，或者至少认出熟人。
Li ne sukcesis.
他没有成功。
Ne estis vizaĝoj, ne estis personoj, estis nur milkapa besto, el kiu nenio individua elstaris.
那里没有一张张面孔，也没有一个个个人，只有一头有着千颗脑袋的野兽，里面没有任何个体突显出来。
La muziko ĉesis.
音乐停止了。
Ĉe signo de la prezidanto, la ulo, kiun Pablo malamis, serioz-vizaĝe marŝis ĝis la loko preparita por la paroladoj.
在总统示意之下，那个巴勃罗所憎恨的家伙板着严肃的脸，走到为讲话准备好的地方。
Kiam li komencis vorti, la laŭtparoliloj resonigis lian voĉon inter la domoj, por la knabo plej malplaĉe.
当他开始讲话时，扩音器把他的声音在房屋之间回荡开来，对那男孩来说真是最不愉快不过了。
"Ne ofte oni donas al strato la nomon de homo vivanta, sed ĉi tiu knabo tiel meritas la dankemon de la tuta popolo, ke ni decidis signi per tia eksterordinara okazo la memoron pri lia grandfaro.
“人们并不常把一条街道命名为一个还活着的人，但这个男孩如此值得全体人民的感激，以至于我们决定用这样一次非同寻常的场合来标示他伟大功绩的记忆。
Kuraĝo..."
勇气……”
La vortoj resonis tiel forte, ke al Pablo la kapo komencis dolori.
这些话回响得如此之响，以至于巴勃罗开始头痛起来。
Li ne sciis, kion pensi, li ne sciis kiel sin teni.
他不知道该想什么，也不知道该如何表现自己。
Li estis ege malfeliĉa.
他极其不幸。
"Tre gravan komunikaĵon li akceptis porti al niaj samcelanoj, kiuj trovis lokon transmontare por prepari la venkan atakon.
“他接受了运送一份极其重要的情报给我们的同志；他们在山那边找到了一处地方，准备发动取胜的攻击。
Sed por ilin atingi.
但是为了到达他们那里，
necesis pasi tra la linioj de niaj malamikoj.
就必须穿过我们敌人的防线。
Danĝera tasko.
这是一项危险的任务。
kiun li sindone, inteligente kaj kuraĝe plenumis..."
而他以奉献精神、智慧和勇气完成了它……”
Akceptis porti, ĉu?
接受去送，是吗？
Kiel eblas nomi tion akcepto?
这怎么能叫作接受呢？
Li estis dekunujara, kiam la afero okazis.
事情发生时，他才十一岁。
La landon ŝiris terura interna milito.
那个国家被一场可怕的内战撕裂着。
Homoj malamis homojn, frato mortigis fraton.
人恨人，兄弟杀兄弟。
Soldatoj venis kaj foriris.
士兵们来了又走。
Veraj soldatoj de la ŝtato, kaj ne-soldataj batalantoj, kiuj leviĝis kontraŭ la ŝtato, sed tamen estis organizitaj kiel soldatoj.
有国家真正的士兵，也有那些反抗国家、却又按士兵方式组织起来的非正规战斗人员。
Vilaĝo apartenis jen al tiuj, jen al tiuj ĉi.
村庄一会儿属于这一方，一会儿又属于那一方。
Ofte viroj venis kun plej timiga aspekto sendolĉe pridemandi la vilaĝanojn por scii, kiuj transiris al la kontraŭŝtataj unuoj.
常常有一副最吓人模样的男人们前来，冷酷地盘问村民，想知道有哪些人投到了反政府部队那边。
Aŭ, se la kontraŭ-ŝtatuloj ĉi-foje okupis la vilaĝon, kiuj transiris al la defendantoj de la ŝtato.
或者，如果这一次占领村庄的是反国家的一方，他们就盘问有哪些人投到了国家保卫者那边。
Ambaŭ flankoj laŭdire defendis liberecon kaj vivon vere homan.
据说双方都在捍卫自由和真正属于人的生活。
Iujn oni nomis bluaj, aliajn ruĝaj.
有些人被称作蓝派，另一些被称作红派。
Pablo komprenis nenion el ĉio ĉi.
巴勃罗对这一切什么也不懂。
Iutage, kiam la situacio estis speciale streĉa, alvenis José, lia kuzo.
有一天，当局势特别紧张时，他的表兄何塞来了。
Pablo malŝategis tiun kuzon.
巴勃罗极其厌恶那个表兄。
Li estis kiel besto.
他就像一头野兽。
Forta kaj timiga, nekapabla kompreni, kiel infano sentas kaj reagas.
强壮而吓人，根本不能理解一个孩子是怎样感受、怎样反应的。
Plaĉis al li ofendi Pablon, aŭ almenaŭ lin ĝeni.
他喜欢羞辱巴勃罗，至少也喜欢惹他难受。
Li aĝis ok jarojn pli kaj jam kiam li estis deksesjara kaj Pablo okjara, jam tiam li tiris plezuron el suferigo al sia eta kuzo.
他大了八岁；早在他十六岁、巴勃罗八岁的时候，他就已经从折磨这个小表弟中获得快感了。
Kaj jen tiufoje dikbrusta, fortbraka José alpremis Pablon al muro, en loko, el kie forkuri ne eblis, kaj li diris:
而这一次，胸膛厚实、臂膀有力的何塞把巴勃罗按在墙上，按在一个根本无法逃走的地方，然后说道：
"Vi konas min.
“你了解我。
Vi scias, ke mi povas suferigi vin.
你知道我能让你受苦。
Tutvive, se necesos.
如果有必要，可以让你一辈子都受苦。
Mi havas ordonon por vi, komision.
我有一项命令给你，一项差事给你。
Se vi ne obeos, mi mortigos vin.
如果你不服从，我就杀了你。
Sed ne dolĉe, kredu min.
但不会让你死得痛快，相信我。
Mi pagigos al vi vian malakcepton per teruraj doloroj.
我要让你用可怕的痛苦来偿还你的拒绝。
Mi do konsilas al vi agi kiel mi diros, plej lerte.
所以我劝你就照我说的去做，做得越聪明越好。
Se vi malsukcesos, la malamikoj vin mortigos.
如果你失败了，敌人会杀了你。
Se vi ne iros, mi mortigos vin.
如果你不去，我会杀了你。
La situacio ne povus esti pli kara, ĉu?"
这处境再明白不过了，是不是？”
Kion Pablo povis fari?
巴勃罗能怎么办呢？
La kuzo ordonis al li foriri trans la montojn, evitante esti rimarkata de la malamiko, kiu okupis vastan regionon ĉi-flanke de la montaro, por porti gravegan komunikaĵon al iaj samgrupanoj, kiuj kampadis tie transe.
表兄命令他越过群山，在不被占据山这边大片地区的敌人发现的情况下，把一份极其重要的情报送给驻扎在山那边的某些同伙。
Kaj hodiaŭ...
而今天……
"... juna kuraĝulo... senkonsidere pri la danĝero, al kiu li elmetis sian junan vivon... kun nekredebla lerteco, kaj kun la tuta energio, kiun li tiris el sia certeco pri la justeco de nia Afero, pri la graveco senigi la landon de tiuj, kiuj agas kontraŭ ties bono..."
“……这位年轻的勇士……全然不顾自己年轻生命所暴露于其中的危险……以令人难以置信的机智，以及从他对我们事业正义性的确信、对把国家从那些违背国家利益者手中解放出来之必要性的确信中汲取出的全部力量……”
Kuraĝa, certa pri la Afero!
勇敢，对事业深信不疑！
Pablo volis ne morti, ne suferi, li ege timis la kuzon.
巴勃罗只是想不死，不受苦；他非常害怕那个表兄。
Al tio sumiĝas la kaŭzoj de lia agado.
这就是他行动的全部原因。
Ĉu li akceptis?
他接受了吗？
Ne.
没有。
Oni perforte devigis lin.
他是被强迫的。
Se li estus libera, li certe ne irus.
如果他是自由的，他肯定不会去。
Li ne kredis je tio aŭ tio ĉi.
他既不相信这个，也不相信那个。
Li aŭdis tro kontraŭdirajn parolojn, kaj nenion komprenis pri la kaŭzoj de la milito.
他听到过太多互相矛盾的话，对战争的原因一点也不明白。
Se oni demandus lin, ĉu li estas por la ruĝuloj aŭ por la bluuloj, li dirus, ke li ne scias, ke li dezirus nur vivi pace, sen milito.
如果有人问他，他是站在红派一边还是蓝派一边，他会说他不知道；他只希望和平地活着，没有战争。
Lerta, ĉu?
机智，是吗？
Fakte, li estis kaptita.
实际上，他被抓住了。
Nur pro ŝanco, kiu faris, ke lia kaptinto estis subite informita per krioj pri io por li terure doloriga, nur pro tiu ŝanco li sukcesis forkuri libere.
只因为一次偶然，他的俘获者突然被喊叫声告知了一件对他来说极其痛苦的事情；仅仅因为那次偶然，巴勃罗才得以自由逃走。
Kaj la reveno ne estis pli facila.
而回程也并不更容易。
Sed denove bonŝanco ridetis al li.
但是好运再次向他微笑。
Poste la ĉefo de la transmontanoj rakontis, kiel mire li foje vidis knabon alveni kaj transdoni komunikaĵon.
后来，山那边那一方的首领讲过，有一次他是怎样惊讶地看到一个男孩来到那里并交出一份情报。
Tiu komunikaĵo estis tiel grava, ke la evoluo de la tuta milito dank' al ĝi ŝanĝiĝis, donante la venkon al la koncerna politika partio.
那份情报如此重要，以至于整个战争的进程因它而发生了变化，把胜利交给了有关的那个政治派别。
Pablo petis, ke oni ne disrakontu pri li.
巴勃罗请求人们不要把关于他的事传开。
Li timis, ke se la alia partio poste revenos al la supro de la povo, ĝi mortigos lin.
他害怕如果另一派后来重新登上权力顶峰，就会杀了他。
Sed, kion ajn li deziru, lia famo disvastiĝis.
但是，不管他愿不愿意，他的名声还是传开了。
Kaj nun oni nomas straton laŭ lia nomo kaj faras grandan feston kun prezidanto, parolantoj, muziko, kaj grandega homamaso, kiu rigardas lin.
而现在，人们用他的名字给一条街命名，还举行了一场盛大的庆典，有总统、有演讲者、有音乐，还有一大群注视着他的群众。
Kiu scias, ĉu en ĝi ne troviĝas iu, kiu nun decidas foje ĉesigi lian vivon?
谁知道，在那群人中，会不会正有一个人下定决心，某一天要结束他的生命呢？
'Krii', li pensis, 'Mi sentas teruran emon krii.
“喊出来，”他想，“我有一种可怕的冲动，想要喊出来。
Krii: haltu, ĉesu tiel belvorte paroli, tio ne estas la vero.
喊出来：停下，别再这样花言巧语地说了，这不是真相。
Mi ne scias, kion volis la uloj, por kiuj mi plenumis tiun taskon.
我不知道那些我替他们完成这项任务的人究竟想要什么。
Kaj ne estis bonvola servo.
而且这也不是什么出于好意的服务。
Mi ĝin faris, ĉar ne eblis eltiri min.
我之所以去做，只是因为我无法脱身。
Mi koleras kontraŭ mia kuzo José, kiu refoje uzis sian korpan superecon por devigi min plenumi ion, kion mi tutanime nur deziris eviti.
我对我的表兄何塞感到愤怒；他又一次利用自己的身体优势，逼我去做一件我从心底里只想避开的事。
Ĉu vi ne komprenas?
你们难道不明白吗？
Mi ne estas via estiminda kuraĝulo.
我不是你们那位可敬的勇士。
Mi ne volas vidi mian nomon sur domo, por signi straton.
我不想看见自己的名字挂在房子上，用来标示一条街。
Mi volas iri ludi.
我想去玩。
Mi volas, ke vi lasu min en paco kaj trankvilo.
我希望你们让我安安静静地过日子。
Ĉio ĉi estas malvera, malvera, malvera.
这一切都是假的，假的，假的。
Kaj José estas bestaĉo, kiu meritas morton.
而何塞是个禽兽，理应去死。
Kial vi prezentas lin kiel savanton de la popolo?...'
你们为什么把他描绘成人民的救星呢？……”
Li atingis tiun punkton en sia pensado, kiam li subite rimarkis, ke la parolado ĉesis, kaj ke ĉiuj gravuloj rigardas lin, kvazaŭ ili atendus, ke li faru ion.
他的思绪进行到这里时，突然注意到讲话已经停止，而且所有大人物都在看着他，好像他们在等着他做点什么。
Sed li ne atentis iliajn vortojn kaj tute ne sciis, kion oni atendas de li.
但他没有留意他们的话，完全不知道人们在期待他做什么。
Li malprecize memoris, ke, kiam oni aranĝis la detalojn de la festo, oni diris, ke je difinita momento, li devos ion fari.
他模模糊糊地记得，在安排庆典细节时，人们说过，到某个特定时刻，他得做点什么。
Sed li forgesis.
可他忘了。
Kiom ajn li provis serĉi en sia memoro, neniu ideo pri la planita faro retroviĝis.
无论他怎样在记忆里搜寻，关于那项预定动作的任何念头都没有找回来。
Liaj sentoj estis tiel fortaj, neklaraj kaj doloraj, ke li ne povis elteni.
他的感情是那样强烈、混乱而痛苦，以至于他无法承受。
Ĉiuj bariloj, konstruitaj en li de eduko por malhelpi lin fari agojn, kiujn gepatroj kaj instruistoj nomis nekonvenaj, subite dissaltis sub la premo de la sentoj turniĝantaj en li, en kiuj miksiĝis timo, deziro, malakcepto, honto, malamo kaj kolero.
教育在他体内筑起的所有栏障，本来是为了阻止他去做那些父母和老师称作不合适的行为；但在他内心翻腾着的那些情感压力之下，这些栏障突然全都崩开了，而那些情感中混杂着恐惧、欲望、拒绝、羞耻、仇恨和愤怒。
Gajnis kolero.
最终占上风的是愤怒。
Li ekkriis:
他突然喊了出来：
"Vi malvere parolas.
“你在说假话。
Vi nenion komprenis.
你什么都没明白。
Mi ne agis pro kuraĝo aŭ por havigi la venkon al vi.
我不是因为勇气，也不是为了把胜利带给你们才去做的。
Mi ne scias, ĉu la popolo pli feliĉos kun vi aŭ pli feliĉus kun tiuj, kiuj malvenkis.
我不知道人民跟着你们会更幸福，还是跟着那些失败的人会更幸福。
Kiel mi povus, je mia aĝo?
以我的年纪，我怎么可能知道？
Vi ne..."
你们不……”
La gravuloj estis tiel mirigitaj, ke ili restis senmovaj dum la kvaron-minuto, kiu necesis por eldiri tiujn vortojn.
那些大人物都惊呆了，以至于在说出这些话所需的那十五秒钟里，他们一动不动。
Du aferoj okazis samtempe.
两件事同时发生了。
La muzikestro ekkomprenis sian devon kaj soldata marŝmuziko eksonis, kovranta la knaban voĉon.
乐队指挥明白了自己的职责，军队行进曲立刻响了起来，盖住了男孩的声音。
Dume, la policestro atingis Pablon, metis la manon sur lian buŝon, fermante ĝin, kaj kun kunulo perforte kondukis for la knabon, kies kruroj kaj piedoj kolere moviĝis ek kaj ek, senutile batante la aeron.
与此同时，警察局长冲到巴勃罗跟前，用手捂住了他的嘴，把它封住，并和一个同伴一起强行把那男孩拖走；男孩的腿和脚愤怒地一阵阵乱动，无用地踢打着空气。
La prezidanto reparolis:
总统又开口了：
"Bonvolu pardoni ĉi tiun interrompon," li diris.
“请原谅这次打断，”他说。
"Tro premata de fortaj sentoj, tuŝata plej profunde de teruraj memoroj, nia juna kuraĝulo momente perdetis la kapon.
“由于受到强烈情感的过度压迫，又被可怕的回忆深深触动，我们这位年轻的勇士一时失去了理智。
Jen plia ekzemplo de la malbono, kiun kaŭzis la surmarŝindaj uloj, kiuj..."
这又是一个例子，说明那些该被讨伐的家伙所造成的祸害有多大；那些家伙……”
Lerta, tre lerta li estis.
他很机灵，非常机灵。
Li sciis, ke malfacile la popolo akceptos lian klarigon, sed li same bone sciis, ke ĝi estas laca militi kaj akceptos pacon je iu ajn prezo.
他知道，人民很难接受他的解释，但他同样清楚，他们已经厌倦了打仗，因此无论付出什么代价都会接受和平。
Fakte, dum unu minuto, la tuta politika egalpezo de la lastaj monatoj preskaŭ disrompiĝis.
实际上，在那一分钟里，过去几个月形成的整个政治平衡几乎被打碎了。
Venkis la laceco.
占了上风的是疲惫。
Ĉiuj pensis, ke pli saĝe estas ŝajnigi, ke nenio okazis.
所有人都认为，装作什么事也没发生过会更明智。
Pri la afero oni longe diskutos en la hejmoj kaj trinkejoj, sed agi... tio estus tro danĝera.
关于这件事，人们会在家里和酒馆里长久议论，但真的采取行动……那就太危险了。
En la oficejo de la politika polico, Pablo estis longe pridemandata.
在政治警察的办公室里，巴勃罗被长时间盘问。
Li diris la veron.
他说了真话。
Finfine li povis tion fari kaj li tre ĝuis la eblecon rakonti pri la perforto, pri la premo farita de Jose per la promesoj suferigi, se la knabo ne akceptus, pri sia timego dum
他终于能够这样做了，而且他非常珍惜这次机会，讲述那场暴力、讲述何塞用“如果那男孩不接受就要让他受苦”的威胁所施加的压力，也讲述自己在
li marŝis transmonten, pri la fojo, kiam li iĝis kaptita de la kontraŭuloj, kaj kiel bonŝanco savis lin.
翻山而行时的恐惧，讲述自己那次被敌方抓住的经过，以及好运是怎样救了他。
Li diris, ke li ne elportas havi sian nomon sur la unuaj kaj lastaj domoj de strato pro famo, kiun li ne meritas, kaj kiu tute ne respondas al la vero.
他说，他无法忍受自己的名字因为一种他并不配得、也完全不符合事实的名声，而被写在一条街首尾两端的房屋上。
Kiam li aldonis, ke li verŝajne ne povos ne diskonigi la realon, la politika polico sciis, kion fari.
当他又补充说，他恐怕无法不把真相传播出去时，政治警察就知道该怎么办了。
Pablo mortis jam dum tiu nokto.
巴勃罗就在那一夜死了。
Hodiaŭ, lernante legi, ĉiuj lernejanoj de la lando interese konatiĝas kun tiu dekunujarulo, kies kuraĝo kaj netimo morti por justa Afero iam savis la landon.
今天，全国所有学童在学习阅读时，都会饶有兴趣地认识那位十一岁的男孩；据说他的勇气以及为正义事业而不怕死的精神，曾经拯救了国家。
NOVAJ VORTOJ
新词
bari
阻拦；设障碍
brusto
胸膛
buŝo
嘴
ĉies
所有人的
favora
有利的；赞成的
gajni
赢得；获胜
individuo
个体；个人
interna
内部的
komuniki
传达；交流
konsili
劝告；建议
konveni
适合；合宜
kovri
覆盖；遮住
kuzo
表兄弟；堂兄弟；表姐妹；堂姐妹
linio
线；防线
partio
党派；派别
prezidi
主持；担任主席
ruĝa
红色的
signo
标志；信号
sumo
总和
tasko
任务
-um-
-um- 后缀
vasta
广阔的；广大的
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
Afero
事业；大业
de-nove
再次；重新
el-meti
使暴露；使处于
el-stari
突出；显出
kamp-adi
扎营；露营
sin-done
奉献地；尽心地
plen-umi
执行；完成
unuo
单位；队伍
25. KIU TIMU KIUN?
25. 谁该怕谁？
"Mi tuj alportos teon," ŝi diris, kaj malaperis en la kuirejon.
“我马上拿茶来。”她说着，便消失在厨房里。
Mi sentis min malvarma kaj alproksimiĝis al la fajro.
我觉得冷，便靠近了炉火。
Fajroj ĉiam altiris min.
火总是吸引我。
Mi rigardis ĝin.
我注视着它。
Ĝiaj ruĝaj kaj flavaj lumoj dancis en miaj okuloj.
它红色和黄色的光在我眼前跳动。
La fakto, ke iom da fumo eliĝis el la fajro kaj plenigis la ĉambron per sia karakteriza odoro, tute ne ĝenis min.
有一点烟从火里冒出来，以它特有的气味充满了房间，这一点丝毫没有使我不快。
La teo estis varma kaj bongusta, ne tro forta, feliĉe, ĉar mi ne ŝatas tro fortan teon, male al kafo, kiu plaĉas al mi nur, se ĝi estas forta, densa, nigra.
茶很热，也很好喝，幸好不太浓，因为我不喜欢太浓的茶；咖啡则相反，我只喜欢浓的、稠的、黑的咖啡。
"Mi ne komprenas, kial vi biciklas en tia vetero," ŝi diris.
“我不明白，你为什么在这种天气里骑自行车。”她说。
"Ne estas pro devo, ĉu?
“不是因为不得已吧？
Estas nur sporto, mi supozas."
我猜，只是为了运动。”
"Jes," mi respondis, "estas nur sporto.
“是的，”我回答说，“只是运动而已。
Mi ŝatas vojaĝi bicikle.
我喜欢骑车旅行。
Nun estas la ferioj.
现在是假期。
Kiam mi foriris ĉi-matene, la vetero estis bela.
我今天早上出发的时候，天气很好。
Kiu povis supozi, ke ekfalos tia frosta pluvo?
谁能想到会突然下起这样冰冷的雨呢？
La radio nenion similan anoncis.
广播里一点也没有预报类似的天气。
Kaj mi ne povis antaŭvidi, ke mia rado estos fuŝita."
而且我也不可能预料到我的车轮会坏掉。”
"Vi estas bonŝanca, ke vi venis ĉi tien.
“你来到这里，算是走运了。
La vilaĝo estas malproksima.
村子很远。
Tuj post ĉi tiu domo, la arbaro komenciĝas, kaj dum dudek kilometroj estas plu neniu."
就在这所房子后面，森林就开始了，接下来二十公里都再没有人家。”
"Ĉu vi vivas sola ĉi tie?"
“您一个人住在这里吗？”
"Normale ne.
“平常不是。
Mia filo loĝas kun mi.
我儿子跟我一起住。
Li havis edzinon, sed ŝi forlasis lin.
他原来有个妻子，但她离开了他。
Nun li eksedziĝis.
现在他已经离婚了。
Sed de tempo al tempo li devas vojaĝi por sia komerco."
不过他时不时得为生意出门。”
Nun ne plu pluvo falis, sed neĝo.
这时落下来的已经不再是雨，而是雪。
Dikaj, densaj neĝeroj.
大片的、浓密的雪花。
Mi min demandis, kiel mi daŭrigos mian vojaĝon morgaŭ, se dum la tuta nokto plu neĝos tiel dense.
我心里想，如果整个夜里雪还会这样密密地下，明天我该怎么继续我的旅程呢？
Plus tiu fuŝita rado, kiun mi iel devos prizorgi.
再加上那个坏掉的车轮，我还得想办法处理。
Eble finfine la gepatroj pravis.
也许父母终究是对的。
Eble ne estis tre saĝe fari biciklan vojaĝon tute sola en iom monta regiono en aprilo.
也许在四月里独自一人到一个略有山地的地区来一场自行车旅行，的确并不很明智。
Speciale sur tiu malnova biciklo, ne plej bone funkcianta.
尤其还是骑着那辆运转并不太好的旧自行车。
Sed plendi utilus al nenio.
可抱怨一点用也没有。
La hejmo estis malproksima.
家离得很远。
Neniu povus min helpi.
没有人能帮我。
Jam mi estis ege bonŝanca, ke ĉi tiu soleca domo ekzistas, kaj ke en ĝi loĝas afabla maljunulino.
这座孤零零的房子居然存在，而且里面住着一位和善的老太太，我已经算是非常走运了。
"Ni dividos mian simplan vespermanĝon," ŝi proponis.
“我们一起分吃我那顿简单的晚饭吧。”她提议道。
Ŝi preparis legomojn.
她准备的是蔬菜。
Kun pano kaj butero, plus unu frukto, estis ĉio.
再配上面包和黄油，再加一个水果，就是全部了。
Mi malsatis kaj plezure enbuŝigus ion pli satigan, kiel estus viando aŭ almenaŭ ovoj, sed tion ŝi ne havis aŭ ne proponis.
我很饿，很想吃点更顶饿的东西，比如肉，至少也该有鸡蛋；可这些她没有，或者没有拿出来。
Mi ne kuraĝis peti ion alian.
我不敢再要别的东西。
Kaj kiam mi konstatis, ke ŝi ne metis salon en la legomojn, mi ĝenis min demandi, ĉu salo ie troviĝas.
当我发现她没有在蔬菜里放盐时，我连开口问问盐放在哪里都觉得不好意思。
Eble la kuracisto malkonsilis al ŝi sali siajn manĝojn, sed tio ne koncernis min.
也许医生劝过她不要在食物里加盐，但那并不关我的事。
Kiam mi petis salon, ŝi tuj montris al mi, kie ĝi estas, sed mi ne komprenis, kial estis al mi tiel malfacile eldiri tiel simplan peton.
当我开口要盐时，她立刻指给我看盐在哪里，可我不明白，为什么说出这样一个简单的请求，对我竟如此困难。
Ekde kiam ni komencis manĝi, ŝi parolis pli kaj pli libere.
从我们开始吃饭起，她就越说越自在。
Ŝi rakontis pri sia vivo, sia infaneco.
她讲起了她的生活，她的童年。
Ŝia avo, ŝia patro, ŝia edzo, ĉiuj laboris en la arbaro.
她的祖父、她的父亲、她的丈夫，都在森林里工作过。
Arbaristoj ili estis.
他们都是林务工人。
Tial ŝi vivis en tiu ĉe-arbara domo.
所以她才住在这所靠着森林的房子里。
Aŭskultante ŝin, mi tamen plu pripensis pri mia propra sinteno, pri kiu mi miris: kial mi tuj forlasis la ideon peti ion pli satigan por manĝi?
可是一边听着她说，我一边还在想着我自己的态度，而且对此感到惊讶：为什么我立刻就放弃了再要点更能填饱肚子的食物的念头呢？
Certe, ŝi ion tian havis.
她肯定是有那类东西的。
Kaj kial mi apenaŭ kuraĝis peti salon?
又为什么我连要一点盐都几乎不敢？
Mi kutime ne tiel agas.
我平时不是这样的。
Finfine mi komprenis: pro timo.
最后我明白了：因为害怕。
Mi alvenis ĉi tien kiel ĝenanto, ne invitita.
我来到这里，是以一个打扰人的、不受邀请的人的身份来的。
Sed kiel eblis, ke mi, dekokjara, ne speciale malforta knabo, timis tiun preskaŭ nur-ostan sepdekjarulinon?
可是，怎么会发生这种事呢：我，一个十八岁、不算特别瘦弱的男孩，竟害怕那个几乎只剩骨头的七十岁老妇人？
Ŝi aperis sana, kvankam ŝia haŭto estis iom tro flava laŭ mia gusto, sed ŝi povus fari nenion ĝenan al mi.
她看起来身体还算健康，虽然按我的审美，她的皮肤有点过黄，但她根本不可能对我做出什么让我难受的事。
Dum ŝi rakontis ion pri sia filo, kio tute ne interesis min, tiel ke mi aŭskultis, kiel oni diras, nur unu-orele, mi komprenis mian timon: mi timis, ke ŝi timos min.
当她在讲一些关于她儿子的事时，那些事我一点也不感兴趣，所以我只是像人们所说的那样“用一只耳朵”听着；就在这时，我明白了我的恐惧：我怕的是，她会怕我。
Mi subite vidis min kiel dikan grandegulon — kio mi tute ne estas — kiu unu-bate povus ŝin mortigi kaj tion ial dezirus.
我突然把自己看成了一个肥壮的大块头，虽然我根本不是那样的人；在想象里，这样的我一拳就能打死她，而且还会出于某种原因想这么做。
Ŝi estis senhelpa, sendefenda.
她是无助的、毫无防卫能力的。
Mi povus fari ion ajn el ŝi.
我对她几乎可以为所欲为。
Tiu sento pri mia povo subite min terure ĝenis.
这种关于自己力量的感觉突然让我极其不安。
"Mi ĝojas, ke venis gasto al mi," ŝi diris.
“我很高兴有客人来到我这里。”她说。
"Mi kutimas je soleco, sed havi iun junan en la domo estas agrable.
“我习惯了孤独，不过家里有个年轻人在，还是挺让人高兴的。
Vi dormos en la gastĉambro.
你会睡在客房里。
Mi devos iom ordigi ĝin, kaj ĝi estas malvarma, sed mi preferus ne devi ŝanĝi la littukojn de mia filo.
我得稍微收拾一下，而且那房间有点冷，不过我宁可不去换我儿子床上的床单。
Cetere, ankaŭ tiu estas malvarma.
再说，那一间也是冷的。
La ĉambro, mi volis diri, ne mia filo, ha-ha.
我是说房间，不是我儿子，哈哈。
Ĉiuj dormĉambroj ĉi tie estas malvarmaj, mi bedaŭras."
这里所有卧室都冷，我很抱歉。”
Kaj tiam mi elparolis la bedaŭrindajn vortojn:
就在那时，我说出了那句糟糕的话：
"Ĉu vi ne timas?"
“您不害怕吗？”
Ŝi rigardis min komence mire, poste kun stranga, ne klare difinebla, esprimo.
她一开始惊讶地看着我，接着脸上露出一种奇怪的、难以明确界定的表情。
"Ne. Mi ne timas," ŝi diris.
“不，我不怕。”她说道。
Sed ne estis dubo, ke mi ĵus mispaŝis.
但毫无疑问，我刚才说错了话。
La teo, kiun ŝi proponis al mi tuj antaŭ ol ni iris enlitiĝi, havis maldolĉan guston, kiun mi bedaŭrinde rimarkis nur post unu enbuŝigo, kiam mi povis fari nenion, krom lasi ĝin plu sekvi sian vojon en mi.
就在我们去睡觉之前她端给我的那杯茶，带着一种微苦的味道；可惜我是在喝下一口之后才察觉到的，那时除了让它继续沿着体内的路往下走，我已经什么也做不了了。
Mi plurfoje eldormiĝis kaj reendormiĝis en tiu nokto.
那一夜，我多次醒来，又重新睡去。
Ĉiu-foje, mi sentis egan malkomforton, kiun mi ne bone komprenis, ĉar mi duon-dormis tamen la tutan tempon.
每一次，我都感到一种巨大的不适，可我又不太明白那是什么，因为整个过程我始终都处在半睡半醒的状态。
Mi ja estis tre laca pro la longa biciklado, kiun sekvis la longa marŝado, dum kiu mi puŝis la biciklon.
我确实因为长时间骑车而非常疲惫，而那之后又是长时间步行，其间我还一直推着自行车。
Kaj la neĝo, kiu daŭre falis tutnokte, helpis al profunda dormo.
而且整夜不断下着的雪，也有助于沉沉入睡。
Tamen, kiam mi eldormiĝis matene, pli frue ol tagiĝo, tiel ke ankoraŭ ne estis lumo, mi komprenis la kialon de mia malkomforto: mi estis ligita en la lito.
然而，到了早晨，当我在天亮前、更准确地说是在拂晓之前醒来时，四周还没有光，我明白了自己不适的原因：我被绑在床上了。
Forta ŝnuro min tenis ne tute streĉe, sed sufiĉe bone, por ke mi ne povu movi la brakojn, nek malligi min per la fingroj.
一根结实的绳子把我捆住了，虽然不是勒得特别紧，但已经足够让我既不能动胳膊，也不能用手指把自己解开。
Mi koleris, sed kion mi povis fari?
我很生气，可我又能怎么办呢？
Krii kaj tiri ŝin el la dormo estus tro malĝentile.
大喊大叫，把她从睡梦中惊醒，那就太没有礼貌了。
Kial vi ĝentilu al persono, kiu ligile malliberigis vin, vi eble demandos.
你也许会问：对一个用绳子把你关起来的人，为什么还要讲礼貌？
Nu, mi ne havas respondon.
这个嘛，我没有答案。
Ne estis konvene.
那样做不合适。
Mi komprenis ŝin: ŝi ektimis kaj decidis min ŝnurligi; ŝi liberigos min, kiam tagiĝos.
我理解她：她害怕了，于是决定把我捆起来；等天亮了，她就会放开我。
Maljunaj personoj ĝenerale ellitiĝas frue, mi diris al mi por rehavi kuraĝon.
老年人通常起得早，我这样对自己说，以重新鼓起勇气。
Sed kiam la matena lumo fine envenis la ĉambron, mi rimarkis, ke sur la seĝo apudlita estis fiksita skribaĵo:
可是，当晨光终于照进房间时，我注意到床边那张椅子上固定着一张字条：
"Kara Sinjoro!
“亲爱的先生！
"Pardonu, ke mi ligis vin, sed vi min timigis.
“请原谅我把您绑起来了，但您吓着我了。
Mi ofte akceptis neatenditajn kaj nekonatajn gastojn ĉi tie, kaj neniam timis.
我在这里常常接待意外到来的、素不相识的客人，而且我从来没有害怕过。
Sed gazetoj pli kaj pli rakontas pri junuloj, kiuj atakas senfortajn personojn.
可是报纸越来越多地报道年轻人袭击无力自卫者的事。
Kaj eble mi parolis al vi pri la kaŝejo kun miaj ormoneroj.
而且也许我还跟您说起过我藏金币的地方。
Mi ne memoras bone.
我记得不太清楚了。
Mia memoro ne plu estas, kia ĝi estis.
我的记性已经不如从前了。
Nuntempe mi emas tuj forgesi, kion mi ĵus diris aŭ faris.
如今我很容易立刻就忘掉自己刚刚说过什么、做过什么。
"Mi metis dormigilon en vian tason ĉi-vespere, sed vi trinkis nur malmulte, kaj eble vi ne dormos profunde pli ol unu aŭ du horojn.
“今晚我在您的杯子里放了安眠药，可您只喝了很少一点，所以您也许只能深睡一两个小时。
Mi uzas tiujn por meti vin en staton sendanĝeran por mi.
我用那些药，就是为了让您处在一个对我来说没有危险的状态。
Mi malligos vin nur, kiam estos viro en la domo."
只有等屋里有了一个男人的时候，我才会给您松绑。”
"Eble vi estas bona homo kaj mi petas vian pardonon.
“也许您是个好人，我请求您的原谅。
Sed via demando, ĉu mi timas, naskis timon en mi."
可是您问我是不是害怕，这句话在我心里引起了害怕。”
Ĉu vi scias, kio estis plej zorgiga al mi en tiu momento?
您知道，那一刻最让我焦虑的是什么吗？
Kio, cetere, montras, kiel stulte la homa persono estas aranĝita.
而这件事，顺便也说明了人这种存在是多么荒唐地被构造出来的。
Estis la fakto, ke mi nepre bezonis iri al necesejo.
那就是我无论如何都得去厕所。
Mi trinkis multe da teo post mia alveno, mi trinkis multe da akvo dum la vespermanĝo, kaj legomoj, onidire, estas precipe akvo.
我到来后喝了很多茶，晚饭时也喝了很多水，而据说蔬菜主要也就是水分。
Krome, estis malmulte da salo, kaj salo fiksas akvon en la korpo, mi aŭdis.
再说，盐放得很少，而我听说盐能把水分固定在体内。
Nu, kiaj ajn la kaŭzoj, mi terure bezonis, kaj la ideo malpurigi la littukojn estis neelportebla.
总之，不管原因是什么，我憋得厉害，而把床单弄脏这个念头简直令人无法忍受。
Kaj jen io subite okazis, kio preskaŭ igis min perdi mian povon super mi tiurilate.
就在这时，突然发生了一件事，几乎让我在这方面彻底失去自控。
Ekstere la vento blovis.
外面风正刮着。
Nenio bone funkciis en tiu malnova domo, kaj ventobato faris, ke la pordo de mia ĉambro iom malfermiĝis.
那所旧房子里什么都不太好使，一阵风把我房间的门吹得微微开了一条缝。
Mi rimarkis nenion tuj.
我一开始什么也没注意到。
Sed post momento, rigardante al granda spegulo, mi povis vidi parton de tio, kio troviĝis trans la pordo.
可过了一会儿，我看向一面大镜子时，便能看到门外一部分东西。
Aŭ, pli ĝuste: tiun, kiu.
或者，更准确地说，是看到那个“人”。
Ĉar tuj ekster mia ĉambro kuŝis ŝi, senmova.
因为就在我的房间外面，她躺在那里，一动不动。
Mi krie vokis, sed ŝi ne faris eĉ plej etan movon.
我大声呼喊，可她连最细微的动作都没有。
Iel, mi sciis, ke ŝi estas morta.
这时我知道，她已经死了。
Estis terure.
这太可怕了。
Ŝi, tie, senviva.
她，就在那里，毫无生气。
Kaj mi tie ĉi, eĉ ne povanta helpi, se mi supozis malĝuste kaj finfine montriĝus, ke ŝi ankoraŭ vivas.
而我在这里，哪怕我猜错了，最后发现她其实还活着，我也连帮忙都做不到。
Mi sentis, ke mi freneziĝos.
我觉得自己快要疯了。
Neniam mi imagis tian situacion ebla.
我从来没想过会有这样的处境。
La tempo pasis ege malrapide, kaj nenio okazis.
时间过得极其缓慢，而什么事也没发生。
Mi malsatis kaj soifis, sed ne pri tio mi vere pensis, Okupis mian penson, senkompate, la nekontentigebla bezono iri necesejen, kaj la timo, ke neniu dum pluraj tagoj venos al ĉi tiu soleca domo.
我又饿又渴，但我真正想着的并不是这些；无情地占据我脑海的，是那种怎么也无法满足的上厕所需求，以及那种担心：好几天里都不会有人来到这座孤零零的房子。
Jes ja, mia gastigantino diris, ke ŝi liberigos min nur ĉe la ĉeesto de viro, kio ŝajnis signifi, ke iu devas veni.
不过话说回来，我的女主人说过，她只会在屋里有男人的时候才放开我，这似乎意味着会有人来的。
Tiu penso redonis esperon.
这个念头让我重新有了希望。
Sed alifoje mi diris al mi: ne; ŝi intencis iri mem al la vilaĝo peti iun veni ĉi tien kaj okupiĝi pri mi.
可转念一想，我又对自己说：不；她本来是打算自己去村里请人来这里照料我的。
Se mi bone vidis, ŝi ne havis telefonon.
如果我没看错的话，她家里没有电话。
Mi kompreneble provis malligi min.
我当然试着自己解开绳子。
En romanoj kaj filmoj, kaptito ofte sukcesas tion fari.
在小说和电影里，被绑的人往往都能做到。
Estis neĝojige devi konfesi al mi, ke, kvankam la ŝnuron ligis maljuna senforta avino, mi ne kapablis malfari ŝian laboron.
可我不得不承认，尽管那绳子是一个虚弱的老太婆绑上的，我却没有本事解开她打的结，这真让人沮丧。
Sed tiel estis.
但事实就是这样。
Kaj jen finfine mi aŭdis iun ekstere.
终于，我听见外面有人来了。
Tiu frapis la pordon kaj vokis plurfoje: "Sinjorino Ada! Sinjorino Ada!"
那人敲着门，几次喊道：“阿达夫人！阿达夫人！”
Mi krie respondis: "Help! Venu supren!"
我高声回应道：“救命！快上来！”
Estis vilaĝano, kiu alportis al ŝi panon, lakton, ovojn kaj diversajn aliajn manĝaĵojn, kiujn ŝi certe antaŭe mendis.
来的是个村民，他给她送来面包、牛奶、鸡蛋以及各种其他食物，这些显然都是她之前订好的。
"Liberigu min," mi petis.
“请把我放开。”我请求道。
"Mi tuj klarigos al vi."
“我立刻就向您解释。”
"Kiu vi estas?" li demandis.
“你是谁？”他问道。
Sed li ekvidis la kuŝantan korpon, kaj, ne atendante respondon, tuj klinis sin al ĝi.
可他一下子就看见了躺着的那具身体，根本没等我回答，便立刻俯身去查看。
"Ŝi mortis," li diris post atenta tuŝado.
“她死了。”仔细摸查之后，他说道。
"Ne povas esti dubo."
“这一点不可能有疑问。”
Nur tiam li envenis en la ĉambron.
直到这时，他才走进房间。
"Liberigu, vi diris, ĉu ne?"
“你刚才说，放开你，是吧？”
Li vidis, ke mi estas ligita.
他看见我被绑着。
Sed tuj poste li rimarkis la paperon kun ŝia skribaĵo.
可紧接着，他又注意到了那张带着她字迹的纸条。
"Mi vin petegas, liberigu min, mi nepre devas iri al la necesejo."
“我求求您，放开我吧，我无论如何都得去厕所。”
Li rigardis min sindemande.
他带着疑问望着我。
"Kiel mi povas scii, ĉu vi estas danĝera aŭ ne? Mi havas pli bonan ideon."
“我怎么知道你到底危险不危险？我有个更好的主意。”
Li iris al alia ĉambro.
他走到另一间房里去。
Tute klare, li bonege konis la domon.
很显然，他对这所房子非常熟悉。
Post nelonge li revenis kun unu el tiuj ujoj, kiujn oni uzas en malsanulejoj por la homoj, kiuj ne kapablas moviĝi kaj do ne povassenigi sin je bezonpremo en taŭga loko.
没过多久，他拿着一种那种容器回来了；医院里常给不能活动、因此无法在合适地点解除便意压迫的人使用这种容器。
"Vi devos helpi min," mi diris, "ĉar mi ne povas fari eĉ plej etan movon per la brakoj."
“您得帮我一下，”我说，“因为我的胳膊连最轻微的动作都做不了。”
Mi sentis min honta kaj malfeliĉa, sed li akceptis, kaj mi malplenigis min en la ujon.
我感到羞愧又难堪，但他同意了，于是我就在那容器里排空了自己。
La senpeziĝo estis nekredeble bonvena.
那种卸下重负的感觉简直令人难以置信地舒服。
"Mi devas venigi doktoron, por ke li pretigu la necesajn paperojn pri tiu morto," li diris.
“我得去找个医生来，让他准备这次死亡所需的文件。”他说。
"Kaj ankaŭ informi la policon."
“还得通知警察。”
"Bonvolu forpreni miajn ligilojn," mi petis.
“请把绑着我的东西解开吧。”我请求道。
Sed liaj duboj pri mi estis tro gravaj.
但他对我的怀疑太深了。
"Ne. Mi unue rigardu, ĉu ŝia oro plu troviĝas sialoke."
“不。我得先看看她的金子还在不在原来的地方。”
Li baldaŭ revenis kun serioza, neamika esprimo survizaĝe.
他很快就回来了，脸上带着严肃而不友善的表情。
Mi komence miris, ke li konas la lokon, sed poste mi pensis, ke en tia eta vilaĝo, ĉiuj certe konas ĉion pri ŝi.
起初我很惊讶他竟知道那个地方，但后来我想，在那样一个小村子里，人人大概都知道关于她的一切。
Se juĝi laŭ la antaŭa vespero, ŝi estis parolema kaj facile forgesis, kion ŝi aŭ oni ĵus diris.
从前一晚的情形来看，她是个多话的人，而且很容易忘记自己或别人刚刚说过的话。
Tia homo verŝajne ne povas longe teni ion ne-diskonata.
这样的人大概不可能长久守住什么秘密。
"Ĝi malaperis.
“它不见了。
Plej verŝajne vi ĝin prenis kaj ie kaŝis, dum ŝi rimarkis nenion."
十有八九是你把它拿走了，又藏在了什么地方，而她什么也没察觉。”
"Kaj kiel mi ligis min mem?"
“那我又是怎么把自己绑起来的？”
"Vi havas kunulon, eble.
“也许你有个同伙。
Aŭ vi trovis manieron igi ŝin tion fari.
或者你想出了办法，让她自己那样做。
Eble dirante al ŝi, ke tiel ŝi ne timos."
也许是对她说，这样她就不会害怕了。”
"Sed ĉi tiun komunikaĵon fiksitan al la seĝo ŝi skribis propramane.
“可是这张固定在椅子上的字条，是她亲手写的。
Certe tion vi rekonas."
这一点您总认得出来吧。”
"Nu, mi ne scias.
“这个嘛，我不知道。
Ne estas mia tasko kompreni pri tiaj aferoj.
理解这种事情不是我的职责。
Mi informos la policon."
我会通知警察。”
La doktoro venis.
医生来了。
Li diris, ke ŝia koro estis malforta kaj verŝajne ne eltenis la timon plus la forto-streĉon necesan por bone ligi min.
他说，她的心脏本来就很弱，大概承受不住恐惧，再加上为了把我牢牢绑好而必须付出的体力紧张。
Venis policano.
警察来了。
Li diris, ke mi devos resti surloke, ĝis la esplorado pri la stranga situacio, kun mi ligita en lito kaj ŝi morta eksterĉambre, estos finfarita.
他说，在对这起奇怪情形的调查结束之前，我必须留在原地：我被绑在床上，而她死在房门外。
Sed ĉar li ne volis lasi min sola tie, time, ke mi forkuros, kaj ĉar li opiniis, ke neniu en la vilaĝo konsentos gastigi eblan mortiginton, plus konsidere al la malmulta mono, kiun mi disponis kaj igis hotelon neebla solvo, li proponis, ke mi loĝu en la policejo, kiu troviĝis ne tre proksime, en malgranda kampara urbeto.
但是，因为他不想把我单独留在那里，怕我会逃走；又因为他认为村里没人会同意收留一个可能的杀人犯；再考虑到我手头的钱很少，住旅馆也根本不是办法，于是他提议让我住到警察局去，那个警察局在不算太近的一座乡间小镇里。
Tie mi restis plurajn tagojn.
我在那里住了好几天。
Pluraj vilaĝanoj memoris tre bone, kie la maljuna avino kaŝis sian oron.
好几个村民都清楚地记得，那位老太太把她的金子藏在哪里。
Ŝi ne timis la konatojn kaj jen parolis pri ĝi, jen eĉ montris ĝin.
她对熟人并不设防，一会儿跟人说起它，一会儿甚至还把它拿出来给人看。
Tiu kaŝejo nun estis malplena.
那个藏匿处现在已经空了。
La fakto, ke oni trovis reston de dormigilo en te-taso ankoraŭ ne purigita, ne faciligis la solvon de la problemo.
在那只还没洗净的茶杯里发现了安眠药残留，这一事实并没有让问题变得更容易解决。
Ĉu mi ne metis ĝin por ŝin mortigi?
难道不是我把药放进去想毒死她的吗？
Kiel scii, kiom estis metita kaj kiom ŝi trinkis?
又怎么知道当时放了多少、她又喝了多少呢？
Eble mi perforte devigis ŝin skribi la leteron kaj poste ligi min, sciante, ke la dormigilo ne efikos antaŭ ol duonhoro.
也许是我强迫她写下那封信，然后再让她把我绑起来，因为我知道安眠药得过半小时才会起效。
"Kial mi farus ion tiel malsimplan?" mi diris.
“我为什么要做这么复杂的事？”我说道。
"Se mi prenus ŝian oron, mi tuj forirus kun ĝi!"
“如果我要拿她的金子，我早就带着它立刻走了！”
"Eble tion vi intencis fari komence, sed ne povis pro la neĝo."
“也许你一开始就是这么打算的，但因为下雪，没能办到。”
"Se mi ŝtelis la oron, kien mi metis ĝin?"
“如果是我偷了金子，那我把它藏到哪里去了？”
"Jes.
“对。
Tion vi devus sciigi al ni..."
这个问题你应该告诉我们才对……”
La esplorjuĝisto, ne kontenta, ne tre certa pri si, decidis ne ellasi min.
预审法官并不满意，对自己也不太有把握，于是决定不放我出去。
La filo de la maljuna sinjorino vere estis plej afabla.
那位老太太的儿子真是非常和善。
Post kiam li klarigis al la polico, ke ĉifoje, antaŭ ol vojaĝi for por kelka tempo, li akceptigis al sia patrino, ke ŝi lasu lin meti ŝiajn ormonerojn en sendanĝeran lokon en sia oficejo, en la urbo, kie li laboras, oni liberigis min.
在他向警察解释说，这一次，在他为了出门一段时间而离开之前，他已经说服母亲让他把她的金币存放到他办公室里一个安全的地方，而那办公室在他工作的那座城里，之后，人们便把我释放了。
Li vere ne estis memcentra homo.
他确实不是个自我中心的人。
Li tre malĝojis pri la forpaso de la patrino, sed ne preteratentis pro tio mian strangan situacion.
他对母亲的去世非常悲伤，但并没有因此忽视我那奇怪的处境。
Li sentis sin kulpa pro la maniero, laŭ kiu lia patrino min traktis, kiom ajn komprenebla ĝi estis.
他对母亲那样对待我的方式感到内疚，尽管那样做是完全可以理解的。
"Mi ne estas malriĉa," li diris.
“我并不穷。”他说。
"Mi havas bonan oficon, mi ne havas gefilojn kaj mia patrino preskaŭ nenion elspezis.
“我有一份不错的工作，我没有孩子，而且我母亲几乎什么钱都不花。
Permesu, ke mi faru ion, por ke vi pardonu ŝin."
请允许我做点什么，好让您原谅她。”
Kaj li aĉetis por mi tute novan biciklon.
于是他给我买了一辆全新的自行车。
NOVAJ VORTOJ
新词
aprilo
四月
butero
黄油
cetera
其余的；其余
densa
浓密的；稠的
dividi
分；分享
fajro
火
ferio
假期
fingro
手指
flava
黄色的
fumo
烟
gasto
客人
ial
由于某种原因
iel
以某种方式；设法
karakterizi
使具有特征；刻画
konstati
察觉；确认
orelo
耳朵
plus
再加；外加
puŝi
推
rado
轮子
salo
盐
teo
茶
tuko
布；床单
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
esplor-juĝ-isto
预审法官
forto-streĉo
体力紧张；用力
mem-centra
以自我为中心的
neces-ejo
厕所
preter-atenti
忽视；不予注意
26. KIAM DORSO DOLORAS
26. 当背部疼痛时
"Bela mateno, ĉu ne?"
“早晨很美，不是吗？”
Ĉiufoje, kiam Tejho renkontas Maevan, lia koro elsaltas el sia kutima regula, paca irado.
每一次 Tejho 遇见 Maeva，他的心都会从平常那种规律而平静的运行中猛地跳出来。
"Ho, Tejho, vi! Saluton. Jes, la mateno estas vere bela."
“啊，Tejho，是你！你好。是的，这个早晨真美。”
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas Tejhon, ŝia koro rapidiĝas, kaj io neklarigebla, plaĉe varma, plenigas ĝin.
每一次 Maeva 看着 Tejho，她的心都会加快，而某种说不清楚的、令人愉快地温暖的东西会充满它。
Io poema.
某种富有诗意的东西。
"Ĉu vi fartas bone?"
“你身体好吗？”
"Tre bone, dankon, kaj vi?"
“很好，谢谢，你呢？”
La vortoj glitas facile el ŝia buŝo.
这些话轻轻松松地从她口中滑出。
Nenio vidigas, ke ŝi devas streĉi la fortojn por ne tuj proksimigi la kapon al lia brusto.
丝毫看不出来，她得拼命克制自己，才没有立刻把头靠向他的胸膛。
Kaj ĝin kisi.
并亲吻它。
"Ankaŭ mi plej bone fartas."
“我也好得很。”
Ili ekridegas.
他们突然笑了起来。
Ŝajnas, en tiu trankvila loko, ke responde ridas ankaŭ la naturo.
在那宁静的地方，仿佛连大自然也在回应着发笑。
Birdo ekflugas gajkante.
一只鸟高兴地唱着飞了起来。
La lumo sur la maro dolĉas al la okuloj.
海上的光线对眼睛来说是柔和的。
Estas unu el tiuj tagoj, kiam la vivo vastadone disradias ĝojon.
这是那种生命慷慨地向四方散发欢乐的日子之一。
Kiam oni estas juna, bonfarta, kun tiu beleco, kiun juneco ofte havigas al homoj viglaj kaj sanaj — eble ĉar naturo pretigas ilin por amo — oni facile sin ĝenas antaŭ persono de la alia sekso, sed tiun sinĝenon oni volas ne elmontri.
当一个人年轻、健康，又带着青春常常赋予活泼而健康之人的那种美时，也许因为大自然在为他们准备爱情，人就很容易在异性面前感到拘谨，可又不愿把这种拘谨表现出来。
Ĉu plej bona metodo por kaŝi ĝin ne estas eligi laŭtan ridon?
隐藏它的最好办法，不就是放声大笑吗？
"Fakte, mi ne diris al vi la veron," voĉas Tejho, post kiam la ridoj trankviliĝis, "parolante pri bonfarto.
“其实，我刚才并没有对你说真话，”笑声平静下来后，Tejho 说道，“说到身体状况这件事时。
Mia dorso doloras."
我的背在疼。”
"Ĉu vere? Ĉu vi estas malsana?"
“真的吗？你病了吗？”
"Ne malsana.
“不是生病。
Ĉu vi scias, kie mi laboris lastsemajne?"
你知道我上星期在哪里干活吗？”
"Ie ĉe la haveno, ĉu ne? Ĉu vi helpis el- kaj en-ŝipigi varojn?"
“是在港口附近什么地方吧，不是吗？你是帮忙把货物装船和卸船了吗？”
"Ne, tute ne.
“不，完全不是。
Sed vi pravas pri la loko.
不过地点你说对了。
Mi laboris apud la haveno, ĉe tiu ĉino, kiu vendas malnovajn objektojn el fero.
我在港口附近干活，就是在那个卖旧铁器的中国人那里。
Li dungis min por kelka tempo.
他雇了我一段时间。
Li bezonis iun por ordigi la amason da plej diversaj varoj el plej diversaj materialoj, kiujn li havas.
他需要一个人去整理他那里堆成一大堆的各种各样、由各种不同材料做成的货物。
Teorie, li okupiĝas pri malnovaj objektoj el metalo, ĉefe fero, sed fakte li havas multon ankaŭ el aliaj materialoj, ekzemple el ligno.
按理说，他经营的是金属旧物，主要是铁器，但事实上他也有很多其他材料做成的东西，比如木头做的。
Ankaŭ lignajn meblojn li vendas, ĉu vi scias?
你知道吗，他连木制家具也卖。
Tiu homo kapablas aĉeti kaj revendi ion ajn.
那个人什么都能买来再转卖。
Maŝinojn, aparatojn, strangajn artaĵojn, ĉion oni trovas ĉe li."
机器、器械、奇怪的艺术品，在他那里什么都找得到。”
"Ĉu vere? Sed kiel tio rilatas al via dorso? Kio okazis?"
“真的吗？可这跟你的背有什么关系？发生了什么事？”
"Nu, eble mi ne estas sufiĉe forta por tio, kion mi devis fari."
“嗯，也许我还不够强壮，做不了我得做的那种活。”
Ne sufiĉe forta, ĉu?
不够强壮，是吗？
Ridinde!
真可笑！
Maeva rigardas lin.
Maeva 看着他。
Sur ĉi tiu insulo, nur la ĉinaj komercistoj, la malmultaj eŭropanoj kaj usonanoj, kaj la homoj, kiuj laboras en oficejo, en hotela akceptejo aŭ similloke, surhavas ĉemizon.
在这座岛上，只有中国商人、少数欧洲人和美国人，以及那些在办公室、旅馆前台或类似地方工作的人，身上才穿衬衫。
Tejho neniam surmetas ion alian ol pantalonon.
Tejho 身上从来不穿裤子以外的任何东西。
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas lin, lia aspekto tuŝas ŝian koron.
每一次 Maeva 看着他，他的样子都会触动她的心。
Ŝi sentas ion en si, ion ne tre esprimeblan, emon tuŝi, eble, deziron, ke haŭto sentu la kontakton de haŭto.
她在自己体内感觉到某种东西，一种不太说得出来的东西，也许是一种想去触碰的冲动，一种希望肌肤感受到肌肤接触的欲望。
Li estas nek dika, nek speciale alta.
他既不胖，也不算特别高。
Tiu iom bruna haŭto, tiu vizaĝo regule trankvila, tiu korpo, senvesta krom la mallonga pantalono, estas simple belaj.
那略微棕色的皮肤，那张总是平静的脸，那除了短裤之外毫无遮掩的身体，都是单纯地美。
Ili ĉiam movas sentojn en ŝi.
它们总会在她心中激起感情。
Ne sufiĉe forta, ĉu?
不够强壮，是吗？
Tiuj brakoj, tiu brusto, tiu dorso aperas kapablaj levi kaj porti ion ajn.
那双臂、那胸膛、那背，看起来像是有能力抬起并搬运任何东西。
"Vi ne imagas, kiel pezaj kelkaj el tiuj varoj estas.
“你根本想象不到，那里面有些货物有多重。
Mi devis levi iun malnovan aparaton, kies uzon mi eĉ ne provus imagi.
我得抬起某个旧机器，我甚至连它是干什么用的都不敢去猜。
Li volis ekspozicii ĝin en centra loko...
他想把它摆在一个中央的位置展出……
Ĉu vi jam vizitis muzeon?"
你去过博物馆吗？”
"Ne."
“没有。”
"Mi jes, foje, en la granda insulo.
“我去过，有一次，在大岛上。
Estas domo kun ĉiaspecaj objektoj.
那里有一座房子，里面装着各种各样的物品。
Ĉio, sed ne modernaj aĵoj.
什么都有，只是不是现代东西。
Mebloj, maŝinoj, aparatoj, manĝiloj, iloj el metalo, ŝtono, ligno, moneroj..."
家具、机器、器械、餐具、金属的、石头的、木头的工具，还有硬币……”
"Vi ne bezonas diri.
“你不用说了。
Mi neniam vidis muzeon, sed mi sidadis sufiĉe longe en lernejo por scii, kio ĝi estas.
我虽然从没见过博物馆，可我在学校里也坐得够久了，知道那是什么。
Kial vi parolas pri muzeo?"
你为什么说到博物馆？”
"Ĉar unu el la konstruaĵoj, kie mi laboris por tiu ĉino, estas kvazaŭ muzeo, tiom da nekredeblaj aferoj ĝi enhavas.
“因为我在那个中国人那里干活时，其中一座建筑简直就像个博物馆，里面装着那么多不可思议的东西。
La tutan tagon mi devis preni aĵojn el unu loko kaj ilin porti al alia."
我整整一天都得把东西从一个地方拿起来，再搬到另一个地方去。”
"Sed kiel vi dolorigis al vi la dorson?
“可是你到底是怎么把背弄疼的？
Vi tamen ne levas objektojn kiel okcidentanoj, kiuj tenas la krurojn rektaj por preni ion de sur planko, kaj klinas nur la korpo-supron, tiel ke la dorso elportas la tutan penon, ĝis ĝi malboniĝas."
你总不会像西方人那样抬东西吧：腿伸得直直的去从地板上拿东西，只弯上半身，于是整副力气都由背来承受，直到把背弄坏。”
Dum ŝi parolas, ŝi klinas la dorson kaj mallevas la brakojn, tenante la krurojn rektaj.
她说着的时候，弯下背，垂下双臂，同时把腿伸得笔直。
Ŝi ŝajnigas, ke ŝi prenlevas ion de sur la tero laŭ la maniero de la okcidentanoj.
她假装自己正用西方人的方式从地上把什么东西提起来。
Ambaŭ ridegas.
两人都笑了起来。
"Ne, tute ne.
“不，完全不是。
Sed tiu stranga aparato ne estis fakte, kia ĝi aperis.
可是那个奇怪的机器其实并不像它看起来那样。
Ĝi estis multe pli peza en unu flanko ol en la alia, kaj, kiam mi levis ĝin, mi sentis, ke jen ĝi glitas el miaj manoj.
它一边比另一边重得多，而我把它抬起来的时候，感觉它马上就要从我手里滑出去。
Nu, mi ne povis allasi, ke ĝi falu teren kaj rompiĝu, time ke la ĉino koleros kaj devigos min pagi.
嗯，我不能让它掉到地上摔坏，因为我怕那个中国人会发怒，还会逼我赔钱。
Kiel mi povus pagi?
我怎么赔得起呢？
De kie mi prenus la monon por tia sendube multekosta aparato?
像这样一个毫无疑问很贵的机器，我上哪儿去找钱赔呢？
Mi provis teni min egalpeze, mi sukcesis, ke la aparato ne falu, sed mi tiucele faris movon neĝustan kaj ekde tiam mia dorso iom doloras."
我试着让自己保持平衡，结果倒是没让那机器掉下去，可为了做到这一点，我做了一个不对的动作，从那以后我的背就有点疼了。”
"Kompatinda!" ŝi diras dolĉavoĉe, kaj sammomente trakuras ŝian tutan korpon neatendita sento, plaĉa, iom ĝua.
“真可怜！”她用温柔的声音说道，而就在同一时刻，一种出乎意料的感觉穿过了她的全身，令人愉快，甚至带着一点享受。
Nur pro ĝi ŝi ekrimarkas, ke ŝi nun tuŝas lian brakon.
正因为这种感觉，她才突然注意到，自己现在正碰着他的手臂。
"Ne zorgu," li respondas, same dolĉe.
“别担心。”他同样温柔地回答。
"Doloras nur iomete."
“只是有一点疼而已。”
"Tamen, tamen," ŝi rebatas.
“可还是不行，可还是不行。”她反驳道。
"Ĉu ĉi tie?" ŝi demandas, promenigante sian manon sur lia dorso, laŭ la rando de la pantalono.
“是这里吗？”她问，一边把手沿着他短裤的边缘，在他的背上移动。
"Jes, tie."
“对，就是那里。”
Ne eblus scii, ĉu lia voĉo esprimas sufereton aŭ ĝuon.
人根本没法知道，他的声音表达的是一点痛楚，还是享受。
Ĉu ambaŭ?
还是两者都有？
Ĉiaokaze, ĝi sonas bele, altire.
不管怎样，那声音听起来很美，很诱人。
"Via mano estas vere kuraca.
“你的手真有治疗作用。
Jes.
是的。
ĝuste tie, sed ankaŭ ĉirkaŭe.
正是那里，不过周围也一样。
Jes, tiel, plu, plu, mi petas.
对，就这样，继续，继续，我求你。
Viaj fingroj havas resanigan efikon.
你的手指有疗愈的效果。
Kaj krome ili... kiel diri?... ili plej agrable poemas.
而且它们……怎么说呢？……它们极其愉快地富有诗意。
Jes, jes, ne ridu.
对，对，别笑。
Via tuŝo havas la dolĉecon de poemo."
你的触碰有诗一般的甜美。”
Ŝia kontakto rapidigas lian koron, dum io fajra varmas ene kaj estigas plaĉajn sentaĵojn.
她的接触加快了他的心跳，同时某种火热的东西在他体内发暖，并产生出愉快的感觉。
Tiam...
这时……
Knabo, knabino.
男孩，女孩。
Blua maro, ĉielo sennuba, suno.
蓝色的大海，无云的天空，太阳。
Neniu bruo de maŝino, neniu veturilo, neniu homa voĉo, krom iliaj.
没有机器的噪音，没有车辆，没有人的声音，除了他们两人的。
Nur birdoj krias unu al la aliaj super la maro, nebele, nekante, kvazaŭ milite.
只有鸟儿在海上空彼此叫喊，不算悦耳，也不是歌唱，倒像是在打仗似的。
Ili batalas pri fiŝoj.
它们是在为鱼而争。
Tejho, Maeva ne atentas ilin.
Tejho 和 Maeva 都没有注意它们。
Ne estus ĝentile plu rigardi tiujn du.
再盯着那两个人看下去就不礼貌了。
Ni havu konsideron pri ilia rajto soli, aŭ, pli ĝuste, ge-soli.
我们还是体谅一下他们独处的权利，或者更准确地说，两人一起独处的权利吧。
Ni pro ĝentileco almenaŭ fermu la okulojn.
至少出于礼貌，我们把眼睛闭上吧。
Kaj se la tiela mallumo vigligas vian imagon, nu, tio estas via afero, ĉu ne?
如果这样的黑暗反而激发了你的想象力，那就算是你自己的事了，不是吗？
NOVAJ VORTOJ
新词
aparato
器械；装置
ĉemizo
衬衫
ĉina
中国的；中国人
dorso
背；背部
dungi
雇用
ekspozicio
展览；陈列
farti
身体情况如何；过得如何
fero
铁
gliti
滑动；滑落
haveno
港口
insulo
岛
kisi
亲吻
ligno
木头
materialo
材料
meblo
家具
moderna
现代的
muzeo
博物馆
pantalono
裤子
planko
地板
rando
边缘
sekso
性别
Usono
美国
varo
货物；商品
vigla
有活力的；活泼的
27. KVINA RAKONTO PRI AFANTI
27. 关于阿凡提的第五个故事
Komercisto, kiu estis amiko de Afanti, devis foriri por longa vojaĝo.
一位商人，是阿凡提的朋友，不得不出发去作一次长途旅行。
Antaŭ ol ekiri for, li venis viziti sian amikon, por diri al li varman, plej amikan ĝisrevidon.
在动身离开之前，他来拜访自己的朋友，好向他说一声热情而极其友好的“再见”。
Li apenaŭ eksidis kaj komencis paroli pri sia baldaŭa vojaĝo, kiam li rimarkis, ke Afanti havas belan oran ringon ĉe la ringofingro.
他刚一坐下，刚开始谈起自己即将开始的旅行，就注意到阿凡提的无名指上戴着一枚漂亮的金戒指。
"Mi tre bedaŭras, ke mi devas foriri, ĉar mi tre ŝatas nian rilatadon," li diris.
“我非常遗憾自己非走不可，因为我非常珍惜我们之间的交情。”他说。
"Vi estas mia plej bona amiko, Afanti, ĉu vi tion kredas?"
“阿凡提，你是我最好的朋友，你相信这一点吗？”
"Mi certe kredas vin, kara," Afanti respondis.
“亲爱的，我当然相信你。”阿凡提回答道。
"Tial mi havas por vi simplan, sed bonan, konsilon: ne foriru."
“所以我给你一个简单但很好的建议：别走。”
La alia eligis profundan spiron, zorgvizaĝe.
对方带着忧愁的神情，深深地叹了一口气。
"Mi devas, Afanti, mi devas.
“我必须走，阿凡提，我必须走。
Miaj komercaj aferoj ne ebligas al mi ne foriri.
我的生意不允许我不离开。
Mi bezonas monon por vivi, ĉu ne?
我活着需要钱，不是吗？
Por ricevi monon, mi bezonas komerci.
为了挣钱，我就得做买卖。
Kaj por mia komerco mi devas vojaĝi for."
而为了我的买卖，我就得出门远行。”
Afanti nenion respondis.
阿凡提没有回答什么。
"Sed la ideo resti tiel longatempe sen vidi vin igas min ege malĝoja.
“可是，一想到要这么长时间见不到你，我就非常难过。
Ĝi ŝiras mian koron.
这简直是在撕裂我的心。
Kiel mi elportos?
我怎么受得了呢？
Ne estos facile."
这绝不会容易。”
Afanti plu restis silenta.
阿凡提仍旧保持沉默。
"Jen mi havas ideon," la amiko diris kun ekbrilo en la okuloj.
“我有个主意了。”朋友眼中一亮，说道。
"Lasu min havi vian ringon.
“把你的戒指给我吧。
Mi metos ĝin al mia fingro, kaj konstante vidos ĝin.
我会把它戴在我的手指上，并且不断地看见它。
Ĉiufoje, kiam mi ĝin rigardos, mi sentos, kvazaŭ mi vidus vin envere.
每一次我看见它的时候，我都会觉得仿佛自己真的看见了你。
Ĝi estos mia animpacigilo."
它会成为安抚我心灵的东西。”
Afanti rigardis sian ringon.
阿凡提看了看自己的戒指。
Ĝi estis bela.
它很漂亮。
Ĝi estis valora.
它很值钱。
Estis eĉ la sola valoraĵo, kiun li iam ajn havis.
它甚至是他这辈子唯一拥有过的值钱东西。
Per serioza voĉo li ekparolis:
他用严肃的声音开口说道：
"Min tuŝas la sentoj, kiujn vi esprimas.
“你所表达的感情使我深受感动。
Kio estas pli valora ol amikeco?
还有什么比友谊更珍贵呢？
Kaj ĝuste mia amikeco al vi kaŭzas al mi problemon.
而恰恰是我对你的友谊给我带来了难题。
Ĉar ankaŭ mi ne povos havi pacon enkore, dum vi estos for.
因为在你离开期间，我心里也同样不会安宁。
Ankaŭ mi bezonus vidi vin."
我也需要看见你。”
Same kiel lia kunulo antaŭ minuto, Afanti eligis profundan spiregon, bruan, malĝoj-espriman.
就像他的同伴一分钟前那样，阿凡提也长长地、响亮地、带着忧伤地叹了一口气。
Dum momento silento okupis la ĉambron.
一时间，沉默占据了整个房间。
La komercisto sin demandis, pri kio pensas Afanti.
商人心里在想，阿凡提到底在想什么。
Ĉilasta aperis profunde enpensiĝinta, kvazaŭ serĉante solvon al suferiga problemo.
后者看起来陷入了深深的沉思，仿佛正在寻找一个令人苦恼的问题的解决办法。
Sed la esprimo de Afanti subite ŝanĝiĝis: larĝa rideto formiĝis sur liaj lipoj.
可阿凡提的表情忽然变了：他的嘴唇上浮现出一个大大的微笑。
"Jen!
“有了！
Ankaŭ mi finfine ekhavis ideon, bonan, solvan ideon.
我终于也想出了一个主意，一个好主意，一个能解决问题的主意。
Certe vi bonvolos agi kompate al mi: lasu min konservi la ringon.
你当然愿意同情我，对我发发善心：就让我把这枚戒指留下吧。
Ĉiufoje, kiam mi rigardos ĝin, mi memoros, kiel mia plej bona amiko deziris ĝin havi pro varmaj amikaj sentoj al mi.
每一次我看着它的时候，我都会想起：我最好的朋友是怎样因为对我怀有热烈的友谊，而希望得到它的。
Tio varmigos mian koron.
这会温暖我的心。
Mi memoros, kiel vi petis ĝin, kiel gravis por vi havi ion, kio tenu viva en vi mian memoron, kaj kiel vi tamen plej grandanime akceptis, ke mi ĝin konservu.
我会记得你是怎样请求要它的，记得对你来说，拥有一样能使你心中保持对我记忆鲜活的东西是多么重要，也记得你又是怎样以最宽宏大量的态度接受让我把它留下。
Tiel mi ne povos ne pensi pri vi konstante.
这样一来，我就不可能不时时想着你。
Vi pravas.
你说得对。
Amikeco estas io ege valora, kaj ĉi tiu ringo estos por mi porĉiama signo de nia porĉiama amikeco."
友谊是极其珍贵的东西，而这枚戒指对我来说，将成为我们永久友谊的永久标志。”
NOVAJ VORTOJ
新词
ligo
联系；纽带
ringo
戒指；环
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
en-pens-iĝi
陷入沉思
ĝis re-vido
再见；直到再会
ringo-fingro
无名指
28. MI PERDIS KELKAJN BOVINOJN
28. 我弄丢了几头母牛
— Kultura Centro Esperantista?
— 世界语文化中心？
Ĉu tio estas en la Alpoj?
那是在阿尔卑斯山里吗？
— Ne.
— 不。
Tute ne.
完全不是。
Estas en la plej okcidenta parto de Svislando, en la Ĵurasa montaro.
它在瑞士最西部的汝拉山地。
Ne estas tiel akraj montoj kiel la Alpoj, sed ili estas tre agrablaj por promeni.
那里的山不像阿尔卑斯山那样陡峭，但非常适合散步。
Kaj la Kultura Centro troviĝas je iom pli ol mil metroj super la marnivelo, tute proksime al naturo, rande de la plej alta urbo de Eŭropo.
而文化中心位于海拔一千多米的地方，完全贴近自然，就在欧洲海拔最高的城市边缘。
Mi diras "urbo", ĉar ekzistas pli altaj vilaĝoj, sed La Chaŭ-de-Fonds (elparolu: La Ŝodfon') estas vera urbo, centro de horloĝa industrio, tamen je mil metroj de alteco.
我说“城市”，是因为虽然还有海拔更高的村庄，但 La Chaŭ-de-Fonds（读作：La Ŝodfon'）是一座真正的城市，是钟表工业中心，而且海拔达到一千米。
— Interese.
— 有意思。
— Ĉu vi konas la svisan Ĵurason?
— 你了解瑞士汝拉地区吗？
— Jes.
— 了解。
Mi tie perdis bovinojn siatempe.
我当年曾在那里弄丢过几头母牛。
— Perdis bovinojn, ĉu vere?
— 弄丢过母牛，真的吗？
Kiel eblas?
怎么会呢？
— Tio okazis dum la dua mondmilito.
— 那事发生在第二次世界大战期间。
Mi estas judo, kiel vi eble scias.
我是犹太人，这一点你也许知道。
Pariza judo.
巴黎的犹太人。
Mi estis dekokjara, studis pri literaturo.
那时我十八岁，学的是文学。
Por mi, kamparo estis stranga medio, nekonata, ekster mia vivo.
对我来说，乡村是一种奇怪的环境，陌生，不属于我的生活。
Medio tute fremda al mi.
一种对我完全陌生的环境。
Regionoj, kien oni iras ferii aŭ pasigi dimanĉon.
那不过是人们去度假或过星期天的地方。
Sed mi havis neniun veran kontakton kun la kampara vivo.
可是我与乡村生活没有任何真正的接触。
— Ĉu vi estis en Parizo, kiam la germanoj okupis Francion?
— 德国人占领法国的时候，你在巴黎吗？
— Jes.
— 是的。
Mia familio ne prenis serioze ĉion, kion oni diris pri la malamindaj idealoj de tiu frenezulo Hitler kaj pri liaj klaraj intencoj.
我的家人没有认真对待人们所说的关于那个疯子希特勒的可憎理想以及他那些明确意图的一切。
Verŝajne ili prenis siajn dezirojn por realo.
他们大概是把自己的愿望当成了现实。
Kiam la germanoj alvenis, oni trovis por mi kaŝejon en religia lernejo, katolika.
当德国人到来时，人们在一所天主教宗教学校里为我找到了一个藏身处。
Sed tio ne povis daŭri, ĉar, almenaŭ tiuregione, la germanoj komencis kontroli tiujn lernejojn, serĉante judojn por ilin sendi al morto.
可那不可能持续下去，因为至少在那个地区，德国人开始检查那些学校，寻找犹太人，把他们送去送死。
— Kiel vi elturniĝis?
— 你是怎么脱身的？
— Ni havis amikojn, bonajn amikojn, kiuj ĉion aranĝis.
— 我们有朋友，很好的朋友，他们把一切都安排好了。
Ili savis mian vivon.
他们救了我的命。
Neniam estos limo al la dankemo, kiun mi sentas al ili.
我对他们的感激永远不会有尽头。
Ili organizis eliron al Svislando.
他们安排了我逃往瑞士。
Mi vojaĝis ĝis la landlima regiono, kaj tie estis akceptita de franca kamparano, kiel planite.
我一路到了边境地区，然后按计划被一个法国农民接应了。
Tiu transirigis homojn de Francio al Svislando kaŝe, por mono.
那个人暗中把人从法国带到瑞士去，收钱办事。
Estis danĝere, ĉar oftis germanaj kontroloj.
这很危险，因为德国人的检查很常见。
— Kiu pagis?
— 谁付的钱？
— La estro de tiu katolika lernejo pagis parton, tiuj amikoj alian parton.
— 那所天主教学校的负责人出了一部分钱，那些朋友又出了另一部分。
Juda organizo repagis ilin post la milito.
一个犹太组织在战后把钱还给了他们。
Miaj gepatroj devis pagi antaŭ ol foriri al Svislando, kie ni devis rekuniĝi, sed iu franco raportis pri ilia kaŝejo al la germanoj, kaj ili estis kaptitaj: Mi neniam revidis ilin.
我的父母本来也得付钱，然后再动身去瑞士，我们原本应该在那里团聚；可是有个法国人把他们的藏身处告发给了德国人，他们被抓走了：我再也没有见过他们。
— Terure!
— 太可怕了！
— Jes.
— 是的。
Kiu ne travivis ion similan, tiu ne povas imagi.
没有经历过类似事情的人，是无法想象的。
— Almenaŭ vi saviĝis.
— 至少你活下来了。
— Jes.
— 是的。
— Kia homo estis tiu translima pasiganto?
— 那个带人越境的人是个怎样的人？
— Mi memoras nur, ke mi ne povis ekscii tiutempe, ĉu li havas homajn sentojn aŭ ne.
— 我只记得，当时我根本弄不清他究竟有没有人的感情。
Mi legis sur lia vizaĝo neniun kompaton, neniun komprenon pri tio, kion mi travivis.
在他脸上，我读不出任何同情，也读不出任何对我所经历之事的理解。
Por li, transkonduki homojn trans la landlimon, estis ia kutima laboro.
对他来说，把人带过边境，不过是一种日常工作。
Li certe ne estis idealisto, kaj mi ofte min demandis, kion kaŝas lia senvarma vizaĝo.
他当然不是理想主义者，而我常常自问，他那张冷漠的脸下面到底藏着什么。
Mi volis rakonti al li pri miaj timoj kaj esperoj, sed li silentigis min per kelkaj akraj vortoj.
我想向他讲述我的恐惧和希望，可他用几句尖锐的话就让我闭嘴了。
— Eble vi estis por li nur mongajnilo.
— 对他来说，你也许不过是个挣钱工具。
— Eble jes.
— 也许是吧。
Mi restis kun li nur malmultajn horojn.
我跟他在一起只待了很少几个小时。
Mi min demandis, ĉu li rigardas min speco de bovo, kiun oni iras vendi ie.
我心里在想，他是不是把我看成一种要被赶到什么地方卖掉的牛。
Sed mi fakte opinias, ke tio estis nur lia ekstera aspekto, kaj ke sub tiu kvazaŭ senkora ŝajno kaŝiĝis homa kunsento.
但实际上我认为，那只是他的外表，而在那种仿佛无情的外表下面，隐藏着人的同情。
— Nu, tion ni neniam scios.
— 嗯，这一点我们永远不会知道了。
Sed kion pri la bovinoj, kiujn vi perdis?
可你说你弄丢的那些母牛又是怎么回事？
— Atendu, atendu.
— 等等，等等。
Mi tranoktis ĉe tiu kamparano.
我在那个农民家里过了一夜。
Ege frue matene, antaŭ ol tagiĝis, li vekis min.
第二天清晨，天还没亮，他就把我叫醒了。
Mi prenis la sakon, en kiu mi portis miajn kelkajn havaĵojn, kaj sekvis lin.
我拿起装着自己那点东西的袋子，跟着他走了。
Ni piediris unue tra kampoj, sed baldaŭ tra arbaro.
起初我们步行穿过田地，但很快就进了树林。
Ni supreniris pli kaj pli, sufiĉe alten sur la monto.
我们越走越高，爬到了山上相当高的地方。
— Ĉu ne troviĝis germanoj, kiam vi foriris?
— 你们出发的时候没有德国人吗？
— Tute ne.
— 完全没有。
Sed ni sciis, ke ili troviĝas en la regiono.
可我们知道，他们就在这一带。
Kaj mi kolerigis mian kunulon foje, ĉar...
而且我有一次还把我的同伴惹恼了，因为……
Nu, mi devas unue diri, ke post la unua arbaro ni alvenis super la limon de la arba nivelo.
嗯，我得先说，穿过第一片树林之后，我们就到了林线以上。
Tie estis nur herbo kaj ŝtonoj.
那里只有草和石头。
Estis la komenco de vasta herbejo, kie bovinoj pace herbmanĝis rigardante nin pasi.
那是一大片草场的开端，母牛们一边安静地吃草，一边看着我们经过。
— Ĉu estis bela vetero?
— 天气好吗？
En kiu sezono vi translandiĝis?
你是在什么季节越境的？
— Somere.
— 夏天。
Tial la bovinoj estis ekstere.
所以牛都在外面。
Jes, la vetero estis bela.
是的，天气很好。
La tagoj estis sekaj tiuperiode, sed tie supre, je tiu horo, estis malvarmete kaj kelkloke renkontiĝis nebulo, fojfoje eĉ tre densa nebulo.
那一时期白天天气都很干燥，可是在上面、在那个时辰，气温有点凉，而且有些地方会遇到雾，有时候甚至是很浓的雾。
— Pardonu, ke mi interrompis vin per mia demando pri vetero.
— 对不起，我用关于天气的问题打断了你。
Vi komencis rakonti, kial vi kolerigis vian kamparanon.
你刚才开始讲你为什么惹恼了那个农民。
— Plej simple.
— 再简单不过了。
Ĉar mi krietis.
因为我叫出声了。
Estis apenaŭ aŭdebla krieto, sed mi ne povis subpremi ĝin.
那几乎只是听不见的一点叫声，可我压不住它。
Ni estis en nebulo kaj la ĉielo ankoraŭ estis malhela.
我们当时在雾里，天空还很暗。
Mi pikis min vere dolorige.
我把自己扎得非常疼。
Oni ne vidis bone.
根本看不清。
La limo inter tiuj herbejoj estis markita per dratoj.
那些草场之间的界线是用铁丝标出来的。
Pikdratoj.
带刺铁丝。
— Ne estas limoj.
— 那不是边界。
Nur estas bariloj, por ke bovinoj ne transiru al alia loko, sed restu tie, kie ili devas.
那只是围栏，为了不让母牛跑到别处去，而是留在它们该待的地方。
— Ĉu vere?
— 真的吗？
Kiel stulta mi estas!
我真蠢！
Kompreneble, vi pravas.
你当然说得对。
Vi ne imagas, kiel ĉefurbano povas stulti pri neurbaj aferoj.
你想象不到，一个大城市的人在非城市的事情上能蠢到什么地步。
Nu, mi provis pasi sub tia drata barilo.
总之，我试着从那样的铁丝围栏下面钻过去。
Mi faris stultan movon, iom glitis, mia nazo trafis ion lignan, mi saltetis kaj pikilo de la pikdrato eniĝis en la dorson de mia mano.
我做了个蠢动作，稍微一滑，鼻子撞上了什么木头东西，我一蹦，一根带刺铁丝的刺就扎进了我的手背。
Mia krieto estis vere mallaŭta, eĉ ne estis krieto, nur eligo de malakra dolorsono, sed mia gvidanto koleris.
我的叫声真的很轻，甚至都算不上叫声，只不过发出了一点钝钝的痛声，可我的向导还是生气了。
— Kiel li povis koleri senkrie?
— 他怎么能不出声地发火？
— Li sukcesis.
— 可他做到了。
Nun, kiam mi revidas lin enpense, mi trovas la situacion amuza.
现在，当我在脑海里重新看见他时，我觉得那情景挺好笑的。
Sed ĝi ne amuzis min tiutempe.
可那时候我一点也不觉得好笑。
Li esprimis sian koleron tute silente.
他完全无声地表达了自己的愤怒。
Nur per vizaĝaj esprimoj kaj movoj de la brakoj, de la korpo, de la kapo, de la manoj.
只靠脸上的表情，以及胳膊、身体、头和手的动作。
Liaj lipoj moviĝis kvazaŭ por montri, ke li krias, sed neniu sono venis.
他的嘴唇动着，仿佛在表明他正在大喊，可是一点声音也没有发出来。
Li imitis kriojn sen krii.
他是在模仿喊叫，却并不真的喊。
Finfine, li retrovis sian trankvilon kaj ni daŭrigis nian iradon.
最后，他重新恢复了平静，我们便继续赶路。
Ni revenis al arbara regiono.
我们又回到了有树林的地区。
Ie, meze de tre densa arbaro, li haltis, kaj signis, ke mi haltu.
在某处极其茂密的树林中，他停了下来，并示意我也停下。
— Ĉu li aŭdis germanojn?
— 他听见德国人了吗？
— Mi ne sciis.
— 我不知道。
Bedaŭrinde, li nenion volis aŭ povis diri al mi.
可惜，他既不想也不能对我说任何话。
Li metis fingron sur la lipojn por signi, ke mi faru neniun bruon.
他把手指放在嘴唇上，示意我一点声音也别发。
Se vi scius, kiel mia koro batis!
如果你知道我的心跳得有多厉害！
— Mi povas imagi.
— 我能想象。
— Eble.
— 也许吧。
Mi pli kaj pli perdis mian trankvilon, ĉar mi ne komprenis, kio okazas.
我越来越失去镇定，因为我根本不明白发生了什么。
Ni tie staris silente, senmove, dum pasis minutoj, longegaj minutoj.
我们就那样静静地、一动不动地站在那里，时间一分一分过去，是极其漫长的几分钟。
Lia sinteno povis signifi nur, por mi, ĉeeston de danĝero, kaj mi, urbano, tute ne kutimis al danĝero.
在我看来，他那种姿态只能意味着有危险存在，而我这个城里人，完全不习惯危险。
Mi ankaŭ, verdire, ne kutimis al malkomforto.
说实话，我也不习惯不舒服。
Miaj piedoj estis malsekaj pro la longa marŝado en herbejo je la horo, kiam malsekeco formiĝas tie surmonte (aŭ ĉu la malsekeco formiĝas dum la tuta nokto?
由于在山上那种会生出潮气的时刻长期走在草地上，我的脚已经湿了（或者说，那种潮气是不是整整一夜都在形成？
Kiel nescia mi estas pri naturo!).
我对大自然真是无知啊！）
Mi estis pensanta pri miaj malvarmaj, malsekaj piedoj, kiam insekto min pikis.
我正想着自己那双又冷又湿的脚，突然一只虫子叮了我一下。
Kia plaĉa medio!
真是个令人愉快的环境啊！
Tio igis min eĉ pli streĉita.
那使我更加紧张了。
— Sed kial vi longe staris tie senmove?
— 可你们为什么长时间一动不动地站在那里？
Kio estis la danĝero?
危险是什么？
— Fakte ne estis danĝero.
— 其实并没有危险。
Mi jam rimarkis antaŭe, ke mia kunulo havas nekredeble akrajn okulojn, kapablajn vidi tra plej malhela nokto, ĉu germanoj ie marŝis.
我之前就已经注意到，我的同伴有一双难以置信地敏锐的眼睛，哪怕在最黑的夜里，也能看出德国人是否在什么地方行进。
Nu, ni estis en densnebula loko kaj li provis rigardi.
总之，我们当时在浓雾之中，而他正试着看清情况。
Krome, per siaj same akraj oreloj li tre streĉe aŭskultis, ĉu germanoj ie proksime pasas.
此外，他还用同样敏锐的耳朵极其紧张地听着，听附近是否有德国人经过。
Ni ja troviĝis tute proksime al la landlimo.
我们确实就在边界附近。
Post iu longa, lasta kontrolado senmova - plej streĉa, kredu min - li proksimigis la lipojn al mia orelo kaj elparolis la unuajn vortojn, ekde kiam ni forlasis lian domon: "Rigardu tiun vojeton" (mi apenaŭ vidis ion, sed ege mallarĝa piedvojeto trairis inter la arboj) "sekvu ĝin.
在一次长久的、最后的、静止不动的检查之后，相信我，那是最紧张的一次，他把嘴唇凑到我耳边，说出了自从我们离开他家以来的第一句话：“看着那条小路”（我几乎什么也看不见，不过树木之间确实穿过一条极窄的小径）“沿着它走。
Post kvin minutoj, vi estos en Svislando."
五分钟后，你就会在瑞士了。”
— Ĉu estis tiel simple?
— 就这么简单？
— Tiel simple estis.
— 就是这么简单。
Simple, sed ege streĉe.
简单，可是极其紧张。
La sola problemo estis ne perdi la vojeton.
唯一的问题就是别把那条小路跟丢了。
Feliĉe, mi baldaŭ eliris el la nebulo.
幸好，我很快就走出了雾。
Mi tiam jam estis en Svislando, sed tion ne sciis.
那时我其实已经在瑞士了，可我自己并不知道。
Mi eksciis nur, kiam la vojeto finfine atingis vilaĝon.
直到那条小路最终通向一个村庄时，我才知道这一点。
— Sed ĝis nun en via rakonto vi nur preterpasis bovinojn, neniam ilin perdis.
— 可到现在为止，在你的故事里你只是经过了母牛，从没把它们弄丢过。
Kion vi diris komence?
你开头说了什么来着？
Ĉu mi misaŭdis?
是我听错了吗？
— Tio estas tute alia afero.
— 那完全是另一回事。
Ĝi okazis poste.
那是后来发生的。
La svisoj estis bonkoraj kun mi (ne ĉiam kaj ĉie tiel estis; mi estis bonŝanca).
瑞士人对我很好（并不是任何时候、任何地方都如此；我是走运的）。
Post iom da tempo, ili sendis min al kamparano.
过了一段时间，他们把我送到一个农民那里。
Mi devis resti tie kaj labori kun li por pagi mian restadon en la lando.
我得留在那里，替他干活，以支付我在这个国家停留的代价。
Mi do iris tien kaj la kamparano estis plej afabla.
于是我就去了，而那个农民非常和善。
Li vere varme bonvenigis min.
他真的很热情地欢迎了我。
Li invitis min promeni en la ĉirkaŭaĵo, "por montri ĉion", li diris.
他邀请我在周围走走，“为了把一切都指给你看”，他说。
Survoje ni renkontis bovinarojn kaj li salutis la bovinojn per ilia nomo.
路上我们遇到了牛群，而他是按每头牛的名字向它们打招呼的。
Estis gajaj sonoj, tie, ĉar ĉiu bovino havis sonorilon ĉe la kolo, jen pezan, jen malpezan, jen kun akra sono, jen kun malakra.
那里充满了快活的声音，因为每头牛脖子上都挂着铃铛，有的重，有的轻，有的声音尖亮，有的声音低沉。
— Kaj la paca muziko de tiuj sonoriloj estis tiel plaĉa al viaj oreloj de juna ĵus-foririnto el mortodanĝero, ke vi atentis ĝin pli ol la bovinojn mem!
— 而那些铃铛平和的音乐，对你这个刚刚从死亡危险中脱身的年轻人的耳朵来说是如此悦耳，以至于你对它们的注意竟超过了对母牛本身的注意！
— Ĝuste.
— 正是这样。
Tute prave.
完全正确。
Kion mi miskomprenis kiel promenon, tio estis precizigoj por la laboro.
我误以为是散步的那件事，其实是在给我交代工作细节。
Sed, vere, li ne estis klara pri tio.
不过说真的，他并没有把这一点说清楚。
Vespere, li diris al mi: "Iru al tiu kaj tiu kaj tiu lokoj, kiujn mi montris al vi posttagmeze kaj revenigu la bovinojn hejmen."
到了傍晚，他对我说：“去我下午指给你看的这个、这个还有那个地方，把母牛赶回家来。”
— Kompatinda!
— 真可怜！
— Mi ne kuraĝis diri, ke mi eĉ ne estis certa, ĉu mi trovos la vojon.
— 我不敢说，其实我甚至都不确定自己能不能找到路。
La loknomoj, kiujn li diris dum la posttagmeza promeno, kaj ripetis en sia ordono, kompreneble signifis nenion por mi.
他在下午散步时说过、后来又在命令里重复了一遍的那些地名，对我来说当然毫无意义。
Mi tamen foriris.
可我还是出发了。
Mi feliĉe grandparte memoris, tra kie ni pasis antaŭe.
幸运的是，我大致还记得我们先前走过哪些地方。
Mi sukcesis atingi la bovinojn, kiujn mi opiniis liaj.
我成功找到了那些在我看来属于他的母牛。
Ili eĉ memvole grupiĝis, kaj mi miris, ke ili tiel facile akceptas sekvi min.
它们甚至自动聚到一起，我很惊讶它们竟这么轻易就愿意跟着我走。
Sed mi ne sciis, kiom ili devas esti.
可我不知道本来总共应该有多少头。
Kiam mi revidis ilian mastron, mia bovinaro estis mankhava.
当我再次见到它们的主人时，我赶回来的牛群缺了几头。
— Kion li faris?
— 他怎么做的？
— Li diris, ke li tuj vidis, ke mi estas urba senkapulo, al kiu oni povos nenion ordoni kun certeco, ke li plenumos la taskon.
— 他说，他一眼就看出我是个城里来的笨蛋，根本不能放心把任何任务交给我，因为谁也不能确定我会把任务完成。
Mi aŭskultis senresponde.
我听着，没有回答。
Kion mi povis diri?
我还能说什么呢？
Sed io ege mirigis min.
可是有一件事极其让我吃惊。
Por mi, ĉiu bovino estas nur bovino, simila al ĉiu alia bovino.
对我来说，每一头牛都只是牛，和别的每一头牛都差不多。
Sed li tuj diris, ke mankas tiu, kaj tiu ĉi, kaj tiu alia.
可他立刻就说，少了这一头、这一头，还有那一头。
Laŭ la nomoj li priparolis ilin.
他是按名字在说它们。
Li devigis min iri kun li.
他逼我跟他一起去。
Li trovis ĉiun laŭ la sono de ĝia sonorilo.
他凭着每头牛铃铛的声音，就把每一头都找到了。
Li ne nur konis ĉiun vizaĝon bovinan (eble ne la vizaĝon, mi ne scias, kiel li ilin rekonis), sed li ankaŭ konis ĉiujn sonorilajn sonojn.
他不仅认得每一张牛脸（也许不一定是脸，我也不知道他是怎么认出它们的），而且他也认得所有铃铛的声音。
Ĉu ne mirinde?
这难道不令人惊奇吗？
— Tiel vi konatiĝis kun svisa Ĵuraso!
— 原来你就是这样认识了瑞士汝拉地区！
Ĉu poste vi lernis voki ĉiun bovinon laŭnome?
后来你学会按名字叫每一头牛了吗？
— Ne.
— 没有。
Mi ne havis tempon.
我没有时间。
La sekvantan tagon, mi jam estis for.
第二天，我就已经走了。
La kamparano plendis pri mi.
那个农民投诉了我。
Oni sendis min al la horloĝa industrio, kaj tie mi estis brila knabo, kiu ricevis nur gratulojn.
于是人们把我送去钟表业工作，在那里，我却成了一个出色的小伙子，得到的只有夸奖。
Ĉu vi sciis, kiel la israela verkisto David Ŝahar difinas la malbonon?
你知道以色列作家 David Ŝahar 是怎样定义“坏”的东西的吗？
— Ne.
— 不知道。
— Li diras, ke malbono estas io, kio ne troviĝas ĝustaloke.
— 他说，坏的东西，就是不在恰当位置上的东西。
Kafo en taso, li diras, estas io bona.
他说，咖啡在杯子里，是好东西。
Kafo sur pantalono estas io malbona.
咖啡洒在裤子上，就是坏东西。
Estis erare postuli, ke juna parizano okupiĝu pri bovinoj!
让一个年轻的巴黎人去管母牛，根本就是个错误！
NOVAJ VORTOJ
新词
akra
尖锐的；敏锐的
Alpoj
阿尔卑斯山
bovo
牛
dimanĉo
星期日
drato
铁丝；金属线
franca
法国的；法国人
fremda
陌生的；外来的
germana
德国的；德国人
hela
明亮的
herbo
草
horloĝo
钟表
idealo
理想
imiti
模仿
insekto
昆虫
israela
以色列的；以色列人
juda
犹太的；犹太人
Ĵuraso
汝拉
katolika
天主教的
kvalito
性质；质量
literaturo
文学
medio
环境
nazo
鼻子
nebulo
雾
Parizo
巴黎
piki
刺；叮；扎
seka
干燥的
sezono
季节
sonori
鸣响；发出铃声
svisa
瑞士的；瑞士人
veki
叫醒；唤醒
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
el-turn-iĝi
脱身；设法应付
sia-tempe
当年；在那个时候
tra-nokti
过夜
29. AMINDA FAMULO
29. 惹人喜爱的名人
Li estis tiel fama.
他是那样有名。
Lia nomo, en grandaj literoj, legiĝis ĉie en la urbo.
他的名字用大大的字母写着，在城里到处都能看见。
Li certe estis la plej populara kantisto.
他无疑是最受欢迎的歌手。
La stelo, kiu brilis en la nokto.
一颗在夜里闪耀的明星。
La plej aminda kantisto niatempa.
我们这个时代最惹人喜爱的歌手。
Liaj muzikoj estis frenezaj, oni diris.
人们说，他的音乐令人疯狂。
Li kantis rapide, vigle, ĝue.
他唱得快速、充满活力、尽情投入。
Kaj liaj vigleco kaj ĝuemo iel transdoniĝis al la publiko.
而他的活力和那种投入的快乐，也不知怎地传递给了观众。
Sed estis io poezia en la vortoj, kiujn li kantis.
可他所唱的歌词里，又有某种诗意。
Kaj li estis kuraĝa.
而且他很勇敢。
Malŝatantoj diris, ke li krias.
不喜欢他的人说，他是在喊叫。
Ne, li ne kriis.
不，他不是在喊叫。
Li vokis.
他是在呼唤。
Li devis voki, ĉar li volis veki.
他必须呼唤，因为他想唤醒人们。
Li alvokis nin kontraŭstari maljustecon.
他号召我们去反抗不公。
Li volis veki la homojn el la dormo, en kiun la moderna vivo ilin tenis.
他想把人们从现代生活让他们陷入的沉睡中唤醒。
Por ke ili fariĝu aktivaj.
让他们变得积极主动。
Por ke ili agu kontraŭ ĉio malbona en nia socio.
让他们去对抗我们社会里一切坏的东西。
Por ke ili igu la socion progresi al pli bona vivo, al mondo pli justa.
让他们推动社会走向更好的生活，走向一个更公正的世界。
Kiun ŝancon mi havis, mi, eta sekretariino, ke li rimarku min?
我，一个小小的女秘书，又有什么可能让他注意到我呢？
Miaj ideoj estis malsaĝaj.
我的想法是愚蠢的。
Sed mi volis ian kontakton kun li.
可我还是想和他有某种接触。
Mi sciis, ke nenio serioza eblas inter li kaj mi.
我知道，在他和我之间，不可能有任何认真的关系。
Sed scii ne sufiĉas por forigi ideon, ĉu?
可光是知道这一点，并不足以把一个念头从心里赶走，不是吗？
Mi volis, ke li amu min.
我希望他爱上我。
Kiam li aperis antaŭ ĉies okuloj, en la plenplena ejo, lia kostumo brilis.
当他出现在所有人眼前、出现在那个挤满人的场所里时，他的服装闪闪发亮。
Ŝajnis, ke miloj da steletoj estas kudritaj sur ĝi.
看上去仿佛有成千上万颗小星星被缝在上面。
Ili respegulis la lumon, kiu estis direktita de la plafono al li, en konstante ŝanĝiĝanta danco.
它们把从天花板上打向他的光反射出来，形成一种不断变化的舞蹈。
Dum li kantis, lia tuta korpo dancis.
当他歌唱时，他整个身体都在跳舞。
Li ne kantis nur per la buŝo, la lipoj, la lango.
他并不只是用嘴、用嘴唇、用舌头在唱。
Li kantis tutkorpe.
他是全身都在歌唱。
Kaj pro tio la aŭskultantoj dancis sian sidan danceton, laŭ la muziko, sur siaj seĝoj.
正因为如此，听众们也会随着音乐坐在椅子上跳着自己的小小坐姿舞。
Mi ĉiam trovis tre belaj, sur la fotoj, liajn harojn tiel plaĉ-aranĝe kombitajn.
在照片上，我总觉得他那样梳理得悦目好看的头发非常漂亮。
Sed dum li dance kantis tie, ankaŭ liaj haroj dancis, kaj el la bonorda kombado restis plu nenio.
可当他在那里边唱边舞时，就连他的头发也在跳舞，而那种整齐的发型已一点不剩。
Strange, mi trovis lin eĉ pli aminda tiel.
奇怪的是，我觉得那样的他反而更加惹人喜爱。
Kiam li finis, mi iris atendi lin.
当他结束时，我过去等他。
Mi havis tri diskojn kun mi.
我身上带着三张唱片。
Mi intencis peti lin subskribi sian nomon sur ili.
我打算请他在上面签上自己的名字。
Mi sciis, ke li eĉ ne rigardos min.
我知道，他甚至不会多看我一眼。
Estos nur momenta renkontiĝo, interŝanĝo de kelkaj vortoj, manmovo, kiun li faris milionfoje eble, por irigi la plumon sur la centra ronda papero meze de plasta disko.
那只会是一场短暂的相遇，交换几句话，再加上一个手部动作，也许他已经做过上百万次了，就是让笔在塑料唱片中央那张圆圆的纸上走一圈。
Jes, mi sciis tion.
是的，我知道这一点。
Mi ne atendis ion alian.
我并不期待别的什么。
Kaj tamen mi esperis.
可我仍然抱着希望。
"Via nomo estas Vera, ĉu ne?" li demandis, rigardante min fikse, rekte en la okulojn.
“你的名字是 Vera，对吧？”他盯着我，直视我的眼睛，问道。
"Kiel vi povas scii? Jes," mi respondis nekomprene.
“你怎么会知道？对。”我莫名其妙地回答。
Estis nekompreneble.
这根本无法理解。
Kiel eblas rekoni personon, kiun oni neniam vidis?
一个从没见过的人，怎么可能被认出来？
"Mi tuj rekonis vin," li plu diris.
“我一下子就认出你来了。”他继续说道。
"Li estas bonega."
“他真是太棒了。”
Pli kaj pli strange!
越来越奇怪了！
"Kiu estas bonega?"
“谁太棒了？”
"Sergjo," li respondis.
“Sergjo。”他回答。
"Sergjo?" Mi konis neniun tiunoman, kaj mi aldonis: "Kiel li estas bonega? Pri kio?"
“Sergjo？”我并不认识任何这个名字的人，于是又问道：“他怎么个棒法？是在哪方面？”
Homamaso premis min tiel forte, ke fariĝis pli kaj pli malfacile spiri.
人群把我挤得那样厉害，呼吸也变得越来越困难。
Ĉiuj deziris, ke la famulo skribu sian nomon sur iliaj diskoj, aŭ sur papero.
每个人都想让这位名人在他们的唱片上，或者在纸上，写下自己的名字。
Ili malkontentis pri tio, ke mi malrapidigis la aferon.
他们对我耽误了事情感到不满。
Li rigardis ilin.
他看了看他们。
"Aŭskultu," li amikvoĉis, "ĉu vi akceptus vespermanĝi kun mi morgaŭ?"
“听着，”他用亲切的声音说道，“你愿意明天跟我一起吃晚饭吗？”
Li enmanigis al mi karton.
他把一张卡片塞到我手里。
"Jen la adreso de la restoracio.
“这是那家餐馆的地址。
Ekde la oka mi atendos vin.
从八点开始我等你。
Ni ne povus paroli trankvile ĉi tie.
我们在这里没法安安静静地说话。
Sed morgaŭ mi havos libertagon.
可我明天休息。
Ripozigos min vespermanĝi kun vi."
跟你一起吃晚饭会让我得到休息。”
Mi jesis, dankis, foriris, apenaŭ konscia pri la multaj rigardoj, kiuj provis ekkompreni, kial la dio elektis min prefere ol iun ajn alian.
我答应了，道了谢，便离开了，几乎没有意识到那么多目光正试图弄明白：为什么这个神祇选中的偏偏是我，而不是别的任何人。
Dormi mi ne povis.
我根本睡不着。
Mi pasigis la nokton demandante min, kio okazis.
我整整一夜都在问自己，到底发生了什么。
Ĉu entute la invito estis reala?
那份邀请究竟是真的吗？
Ĝi estis apenaŭ kredebla.
它几乎令人无法相信。
Post kiam mi dormetis kelkan tempon, mi post nelonge vekiĝis, kaj la pensoj plu kaj plu turniĝis en mia kapo, sen prezenti respondon al la multaj demandoj, kiuj kaptis min.
我浅浅睡了一会儿之后，很快又醒了，而那些念头继续在我脑子里打转，对抓住我的那些许多问题一个答案也给不出来。
Plurfoje, certa, ke la afero estis nur imagita, mi ellitiĝis por rigardi la restoracian karton.
我好几次确信这件事不过是想象出来的，于是起床去看那张餐馆名片。
Ĝi estis reala.
它是真的。
Matene, mi sentis min tiel malbone post tiu preskaŭ sendorma nokto, ke mi telefonis al la oficejo, ke mi malsanas, kaj ne iros labori.
到了早晨，那几乎彻夜未眠的一夜让我感觉那么糟，以至于我打电话到办公室，说我病了，不去上班了。
Tiam okazis kvaronhora batalo inter miaj principoj kaj mia deziro.
接着，在我的原则和我的欲望之间发生了一场长达一刻钟的斗争。
Unu el miaj principoj estas, ke dormo devas veni nature: dormigilon mi neniam uzas.
我的一条原则是：睡眠应该自然到来；安眠药我是从来不用的。
Mi havas kelkajn hejme, ĉar kiam mia patrino vizitas min, ŝi ĉiam lasas iom da ili.
我家里倒是有几片，因为我母亲来看我时，总会留下一点这种药。
Sed ĉi-foje miaj principoj malvenkis: mi enbuŝigis dormigilon kaj finfine glitis dormen.
但这一次，我的原则败了：我吞了一片安眠药，终于滑入了睡眠。
Mi ja bezonis esti bela, kaj sendorma nokto ne favoras beliĝon.
我毕竟需要自己好看，而一个不眠之夜显然不利于变得漂亮。
Kiam mi forlasis mian loĝejon tiuvespere, mi timis, ke iu el la oficejo vidos min kaj faros al si ĝustajn ideojn pri mia "malsano".
那天晚上我离开住处时，害怕办公室里有人看见我，从而对我的“病情”形成正确的判断。
Sed mi povis nenion fari tiurilate.
可在这方面，我什么也做不了。
Mi estis preskaŭ certa, ke li ne estos tie.
我几乎确信，他不会在那里。
Kial li estus?
他为什么会在呢？
Tiaj famuloj ne estas tre seriozaj, onidire.
据说，这样的名人并不怎么认真。
Dio scias, kial li havis tiun ideon pri mi.
天知道，他为什么会对我生出那样的念头。
Mi tre bedaŭrus, se li ne tenus sian promeson.
如果他不守诺，我会非常失望。
Mankus al mi, ne nur la plezuro dividi manĝon kun viro, kiun mi de malproksime ege ŝatis, eble eĉ amis, sed mankus ankaŭ la respondo al la mirigaj demandoj: Kiel li povas scii mian nomon?
那样我失去的，就不仅是与一个我在远处极其喜欢、也许甚至爱着的男人共进晚餐的快乐，我还会失去那些惊人问题的答案：他怎么会知道我的名字？
Kiu estas Sergjo?
Sergjo 又是谁？
Fakte, kontraŭ mia atendo, sed laŭ mia espero, li tie sidis en la trinkeja parto de la restoracio, tuj ĉe la enirejo.
事实上，违背了我的预料，却符合了我的希望，他就坐在那里，坐在餐馆靠近入口处的酒吧区。
Li direktis al mi larĝan rideton, kiam li ekvidis min.
他一看见我，就朝我露出一个大大的笑容。
"Venu," li diris.
“来吧。”他说。
"Ni havas tablon en aparta ĉambro, tiel neniu ĝenos nin.
“我们在一个单独的房间里有张桌子，这样就没人打扰我们了。
Ne estas agrable esti fama.
当名人并不舒服。
Oni malfacile defendas sin kontraŭ scivolemuloj kaj kolektantoj de subskriboj."
人很难防得住那些好奇者和收集签名的人。”
Li kondukis min al eta aparta manĝoĉambro.
他把我带到了一个小小的单独餐室里。
"Kiel vi fartas?" li afable demandis, post kiam li mendis la manĝon.
“你怎么样？”他点完菜之后，亲切地问我。
"Mi kuŝis sendorme dum la tuta nokto.
“我整整一夜都躺着睡不着。
Pro vi."
因为你。”
"Ĉu mi estas tiel terura?"
“我有那么可怕吗？”
"Tion mi ne povas diri, ne konante vin.
“这一点我还说不上来，因为我并不了解你。
Oni konas homon nur post kiam oni manĝis tutan kilogramon da salo kun li aŭ ŝi.
只有跟一个人一起吃掉整整一公斤盐之后，才算真正认识了他或她。
Kaj je ĉiu manĝo, kiom da salo ni enprenas?
而每顿饭，我们又会吃进去多少盐呢？
Ne vi estas terura, sed viaj nekompreneblaj sintenoj.
可怕的不是你，而是你那些让人无法理解的举动。
Kiel vi povas koni mian nomon?"
你怎么会知道我的名字？”
"Mi diris al vi: pro Sergjo."
“我已经告诉你了：因为 Sergjo。”
"Sed mi konas neniun Sergjon."
“可我不认识什么 Sergjo。”
"Ĉu vere?
“真的吗？
Kion pri la desegn-instruisto?"
那位绘画老师呢？”
"Ha, tiu!
“啊，那个人！
Mi eĉ forgesis lian nomon.
我甚至都把他的名字忘了。
Jes, li estis mia instruisto en la meza lernejo.
是的，他是我中学时的老师。
Foje li petis la permeson desegni min."
有一次他请求允许把我画下来。”
"Ĝuste.
“正是。
Li estas ŝanca konato de mia frato, kaj foje mi vizitis lin.
他是我哥哥偶然认识的人，有一次我去拜访过他。
Mi vidis tiun belan desegnaĵon en lia sidĉambro.
我在他的客厅里看见了那幅漂亮的画。
Kaj mi enamiĝis al la belega knabino sur ĝi.
然后我就爱上了画上的那个美丽女孩。
Kompare kun la realo, tamen, tiu desegnaĵo estas nenio."
不过，跟真人相比，那幅画根本不算什么。”
"Kaj dume mi enamiĝis al vi pro viaj kantoj!"
“而与此同时，我则因为你的歌而爱上了你！”
Mi estis plej malsaĝa.
我真是愚蠢到了极点。
Pro li mi forlasis mian sekretarian laboron.
因为他，我辞掉了自己的秘书工作。
Mi forlasis mian urbon.
我离开了自己的城市。
Mi sekvis lin de loko al loko, kie li kantis.
他到哪里唱歌，我就跟到哪里。
Li estis freneza pri mi, mi pri li.
他为我疯狂，我也为他疯狂。
Ĝis venis la tago, kiam ni malpacis, kiam ĉio inter ni ŝajnis subite neelporteble supraĵa, kiam ambaŭ komprenis, ke tio estas kvazaŭ ludo, aŭ pli ĝuste interludo inter la seriozaj okazaĵoj de la vivo.
直到有一天，我们闹翻了，那时我们之间的一切忽然都显得肤浅得令人无法忍受，那时我们两个人都明白，这一切仿佛只是一场游戏，或者更准确地说，只是生活中那些严肃事件之间的一段插曲。
Mi revenis hejmen, laca, eĉ ne konscia, ke mi almenaŭ riĉiĝis per speciala, instrua sperto...
我回到了家里，疲惫不堪，甚至没有意识到，至少我已经因一段特殊而富有教益的经历而变得更丰富了……
Sed mia vivo ĉiam plenas je strangaj ŝancaj okazaĵoj.
可我的生活总是充满奇怪的偶然事件。
En la vagono, kie mi sidis revenante, mi ne sukcesis subpremi la plorojn.
在我返程时坐着的车厢里，我没能压住哭泣。
Mi provis interesiĝi pri tio, kio vidiĝas tra la fenestro, sed ne vere sukcesis.
我试着让自己对窗外能看见的东西产生兴趣，可并没有真正做到。
Mi sukcesis atenti nenion, ankaŭ ne la viron, kiu eksidis vid-al-vide de mi.
我什么也没注意到，也没注意到那个在我对面坐下来的男人。
Nur kiam li amike metis la manon sur mian brakon kaj demandis:
直到他友好地把手放在我的手臂上，问道：
"Vera, ĉu vi malĝojas?", nur tiam mi mirsaltetis: estis Sergjo!
“Vera，你难过吗？”，直到这时我才惊得一跳：那个人竟是 Sergjo！
Sergjo kaj mi vivas kune nun jam la okan jaron.
Sergjo 和我如今一起生活，已经是第八年了。
Kaj ĉiutage ni feliĉas pli kaj pli.
而且我们一天比一天更幸福。
Li ofte aŭskultas diskojn aŭ kasedojn de mia iama amanto, ĉar li tre ŝatas lian manieron kanti.
他常常听我那位旧日情人的唱片或磁带，因为他很喜欢他的唱法。
Ankaŭ mi.
我也是。
Sed mi scias, ke la vespera kantisto estas iu, kaj la viro matena, tagmeza, nokta, feria, iu tute alia.
可我知道，夜晚的歌手是一个人，而早晨的、白天的、夜里的、休假的那个男人，则是完全另一个人。
Ankaŭ nia kantisto tion scias.
我们的那位歌手自己也知道这一点。
Li foje diris al mi: "Kiam mi staras antaŭ publiko, kiam la lumoj en la salonego mallumiĝas, kaj nur forta, densa lumo elektra direktiĝas al mi, kaj mi ekkantas, tiam, ŝajnas, ke la ordinara "mi" iras flanken, kaj lin anstataŭas alia persono, multe pli brila, pli bona, pli sentema, pli alt-anima ol mi".
他有一次对我说过：“当我站在观众面前，当大厅里的灯光暗下来，只有一道强烈而浓厚的电光照向我，而我开始歌唱时，那时候，仿佛那个平常的‘我’退到了一边，取代他的，是另一个人，一个比我更耀眼、更好、更敏感、心灵更高尚的人。”
La kantisto kaj la ĉiutagulo: du viroj loĝas en la sama korpo, kaj unu dormas, dum la alia okupas la direktejon.
歌手和那个日常生活中的人：两个男人住在同一个身体里，而一个在睡觉时，另一个就占据了掌控的位置。
La unuan mi plu amas, ege forte, kaj la dua... la dua ne estas malbona knabo, sed ankaŭ ne tia viro, kun kia mi deziras vivi.
第一个，我依然爱得很深，而第二个……第二个并不是坏小伙子，但也不是那种我愿意与之共同生活的男人。
Mi eĉ ne bedaŭras, ke la unua ne vivas nur por mi.
我甚至并不遗憾，第一个并不是只为我而活。
Kompare kun Sergjo, li apenaŭ ekzistas.
和 Sergjo 相比，他几乎等于不存在。
NOVAJ VORTOJ.
新词。
aktiva, ĉies, desegni, disko, kasedo, kilogramo, kombi, kostumo, kudri, lango, litero, miliono, plafono, plasta, plumo, poezio, populara, principo, progresi, ripozi, sekretario, stelo
积极的，所有人的，画，唱片，磁带，千克，梳理，服装，缝，舌头，字母，百万，天花板，塑料的，笔，诗意，受欢迎的，原则，进步，休息，秘书，星星
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
inter-ludo
插曲
sci-vol-ema
好奇的
sub-skribi
签名
vid-al-vide
面对面
30. MISTRAFO
30. 失手
"Maljusta, tio estas maljusta," Ijabo ripetis al si, dum ŝi de malproksime rigardis Olun ordigi la aĵojn, kiujn li intencis kunporti vojaĝe al la ĉefurbo.
“不公正，这太不公正了。”Ijabo 一边远远地看着 Olu 整理那些他打算带去首都旅行的东西，一边反复对自己这样说。
Ŝi estis en la ĝardeno, kolektanta legomojn por la vespermanĝo.
她当时在园子里，为晚饭采摘蔬菜。
Ŝi proksimiĝis al la domo.
她朝房子走近了一些。
Nun ŝi vidis lin bone, kaj lin eĉ pli malamis pro lia maniero bonorde aranĝi siajn aĵojn antaŭ ol ilin paki,
现在她把他看得更清楚了，而也正因为他在打包前那种井井有条地整理自己东西的方式，她就更加恨他了，
Tiel ĉiam agis Olu — ordeme — kaj tial, sendube, li konstante pri ĉio sukcesis.
Olu 一向就是这么做事的，井井有条，因此，毫无疑问，他在一切事情上总是成功。
Neniam Sule agis tiamaniere.
Sule 从来不是这样做事的。
Kaj Sule neniam sukcesis.
而 Sule 也从来没有成功过。
Pensante pri sia malamo al Olu, ŝi ekpensis pri la same aĉa sento, kiun ŝi havis rilate al Jetunde, lia patrino.
想到自己对 Olu 的恨，她又想到了自己对他的母亲 Jetunde 所怀有的那种同样可憎的感情。
Tiumomente, se vi venus al ŝi kaj dirus, ke antaŭ dek jaroj la du edzinoj de Adejemi — Jetunde kaj ŝi — rilatis vere amike, ŝi ne konsentus kredi vin.
如果那一刻你走到她面前，对她说十年前 Adejemi 的两个妻子，她和 Jetunde，彼此之间曾真心友好，她绝不会肯相信你。
Tiujn feliĉajn tagojn ŝi sukcesis plene forigi el sia memoro.
那些幸福的日子，她已经成功地从自己的记忆中彻底抹去了。
Adejemi estis sufiĉe riĉa por pagi al si du edzinojn, sed li tre ŝatis pacon en la hejmo, kaj sekve, kiam li decidis realigi sian deziron pri dua edzino, antaŭ multaj jaroj nun, li longe priparolis la aferon kun sia unua edzino, Ijabo.
Adejemi 足够富有，养得起两个妻子，但他很喜欢家中的和平，因此，多年前，当他决定实现自己想娶第二个妻子的愿望时，他曾和第一任妻子 Ijabo 就这件事长谈过很久。
Ijabo plene jesis al lia elekto, kaj Jetunde fariĝis ŝia plej bona amikino.
Ijabo 完全同意了他的选择，而 Jetunde 也成了她最好的女友。
Tiu amikeco eĉ pli fortiĝis, kiam ambaŭ samperiode naskis infanon, ĉar ambaŭkaze estis knabo.
当两人几乎在同一时期都生了孩子时，这种友谊甚至变得更牢固了，因为两边生的都是男孩。
La knaboj ege amis unu la alian kaj konstante kune ludis, sen iam ajn malpaci.
两个男孩彼此非常喜爱，总是一起玩，从来没有闹过矛盾。
Havante la saman aĝon, ili interesiĝis samtempe pri la samaj ludoj, kaj nek Sule nek Olu estis pli forta ol la alia.
由于他们年纪相同，便会同时对同样的游戏感兴趣，而且 Sule 和 Olu 谁也不比另一个更强壮。
Adejemi estis tre religia kaj ĉiutage, farante la laŭdevajn preĝojn, dankis Dion pri la granda beno, kiun li ricevis: amoplena familio kun du bonaj edzinoj kaj du bonaj filoj, unuvorte: feliĉo.
Adejemi 非常虔诚，每天做着应做的祈祷时，都会感谢上帝赐给他的巨大福分：一个充满爱的家庭，两个好妻子，两个好儿子，一句话，就是幸福。
Ĉu per sia profunda dankemo al Dio li kolerigis la diablon?
是不是正因为他对上帝怀有如此深切的感恩，他才惹怒了魔鬼？
Tio estas la klarigo, kiun mi aŭdis de loka saĝulo, konata de ĉiuj kiel homo plej sankta.
这是我从本地一位智者那里听来的解释，那人众所周知，被大家看作最神圣的人。
Sed pri tio mi ne povus juĝi.
不过对此我无从判断。
Se la diablo agis, li agis pere de la onklo de Sule.
如果魔鬼真的动了手，那他是借 Sule 的舅舅之手做的。
Olu timis altecon.
Olu 害怕高处。
Kiam li troviĝis ie alte, li havis la impreson, ke io tiros lin malsupren, kaj ke li falos.
当他身处高处时，总觉得会有某种力量把他往下拉，使他摔下去。
Tiu timo vekis kapturniĝon.
这种恐惧会引起眩晕。
Sekve, li neniam iris sur altan lokon, se ne troviĝis ĉe ties rando barilo aŭ io simila malhelpanta fali.
因此，除非高处边缘有栏杆或类似能防止坠落的东西，否则他从不上去。
Iutage, Sule estis kun sia onklo sur la tegmento de domo, kiun ili kovris per materialoj por ĝin plifortigi konsidere al la baldaŭa pluvsezono.
有一天，Sule 和他的舅舅在一座房子的屋顶上，他们正用材料加固屋顶，为即将到来的雨季作准备。
La onklo proponis al la du knaboj, ke ili helpu lin, sed li sciis, ke Olu certe ne jesos.
舅舅提议让两个男孩来帮他，但他知道 Olu 肯定不会答应。
Kaj tie supre, dum Sule samtempe amuziĝis kaj laboris, la diablo traonkla parolis al li:
而就在那上面，当 Sule 一边干活一边觉得有趣时，魔鬼借着舅舅的口对他说道：
"Mi aŭdis, ke Olu sukcesas tre bone en la lernejo."
“我听说 Olu 在学校里成绩很好。”
Sule jesis.
Sule 点头承认。
"Tiu knabo malakceptis veni helpi min sur la tegmento.
“那小子不肯上屋顶来帮我。
Kia timulo!"
真是个胆小鬼！”
"Estas vere, ke li timas multajn aferojn, kiuj al mi aperas tute sendanĝeraj," Sule respondis.
“的确，他害怕很多在我看来完全没有危险的事。”Sule 回答说。
"Vidu, tia estas la vivo: ĉar li pli timas, li malpli laboras en la arboj, en la kampoj, en la domo, kaj tial li estas malpli forta ol vi.
“你看，生活就是这样：因为他更害怕，所以他在树上、在田里、在家里都干得更少，因此他就比你更不强壮。
Forton oni ricevas uzante sian korpon.
力量是通过使用自己的身体获得的。
Jes, li estas multe malpli forta ol vi.
是的，他比你弱得多。
Malpli vira."
也没那么像男人。”
Sule ege kontentis.
Sule 非常满意。
Lin iom ĝenis, ke la duonfrato ĉiam iom pli bone sukcesas en la lernejaj taskoj, kaj pro tio li sentis sin iom malsupera al li.
他心里一直有点在意：这个同父异母的兄弟在学校作业上总是略微做得更好，因此他对他多少有些自卑。
La vortoj de la onklo redonis superecon.
舅舅的话重新给了他一种优越感。
"Mi konas multajn tiajn ulojn," la onklo diable plu diris, "kiuj pli bone man-uzas krajonon ol laborilon.
“我认识很多这种家伙，”舅舅像魔鬼一样继续说道，“他们更会摆弄铅笔，而不是工具。
Ili fariĝas malfortaj kaj malkuraĝaj, kiel virinetoj."
他们会变得软弱而怯懦，就像小女人一样。”
"Ĉu vere?"
“真的吗？”
"Jes.
“真的。
Ĉu vi aŭdis pri Odjo?
你听说过 Odjo 吗？
Vi ne konis lin, ĉar li estis tiel timema, ke foje li ne sciis defendi sin, kaj li mortis.
你不认识他，因为他太胆小了，有时候连保护自己都不会，结果死了。
Li estis kiel Olu.
他就像 Olu 一样。
Ĉiam li okupis la unuan rangon en la klaso.
他在班里总是第一名。
Per plumo, krajono kaj papero li superis ĉiujn, sed kiam ekpluvis fortege kaj la ĉielon traflugis fulmo, li iris kaŝi sin en la jupo patrina.
拿着笔、铅笔和纸，他比所有人都强，可是一旦下起大雨、闪电划过天空，他就跑去躲进母亲的裙子里。
Kiom utilas havi belajn kajerojn plenajn je bela skribo, se eĉ muŝo vin timigas?"
如果连一只苍蝇都能把你吓着，那么拥有写满漂亮字迹的漂亮练习本又有什么用呢？”
"Nu, Olu estas mia frato, kaj mi amas lin.
“不过，Olu 是我兄弟，我爱他。
Estos domaĝe por li, se li fariĝos malkuraĝa.
如果他变得胆怯，那对他来说就太可惜了。
Eble mi povus helpi lin, ĉu ne?
也许我可以帮帮他，不是吗？
Ofte li helpas min kompreni la aferojn en la lernejo.
他常常帮我理解学校里的东西。
Kial mi ne..."
我为什么不……”
"Li eble estas via frato, sed li ne estas mia nevo," la onklo interrompis.
“他也许是你兄弟，但他不是我外甥。”舅舅打断道。
"Nur vi estas mia nevo, ĉar mi havas nur unu fratinon, kaj ŝi estas via patrino.
“只有你才是我外甥，因为我只有一个姐妹，而她就是你母亲。
Vi kaj mi havas la saman sangon, li ne.
你和我流着同样的血，他不是。
Vere, mi ne povas ne malestimi lin.
说真的，我没法不看不起他。
Timo ne estas akceptebla ĉe viro."
恐惧在男人身上是不能接受的。”
"Parolante pri sango," Sule diris, ĉar la diabla agado iom komencis efiki en li, "estas fakto, ke Olu timas sangon.
“说到血，”Sule 说道，因为魔鬼般的影响已经开始在他身上起作用了，“有件事实是，Olu 害怕血。
Eĉ la propran sangon.
连自己的血都怕。
Kiam li estis eta, foje li falis, li ŝiris al si iom da haŭto, kaj sango fluis.
他小时候有一次摔倒了，擦破了一点皮，血流了出来。
Li ekploris kiel knabineto."
他就像个小女孩一样哭了起来。”
"Nu, vi vidas! Malestiminda ulo.
“喏，你看吧！真是个让人看不起的家伙。
Ĉu vi plorus, ĉar vi sangas?"
你会因为流了血就哭吗？”
"Ne.
“不会。
Vi pravas.
你说得对。
Mi ne timas sangon."
我不怕血。”
"Ne estas bone pasigi la vivon inter libroj kaj kajeroj, aŭ kovri multajn paĝojn per krajona aŭ pluma skribo.
“把一生花在书本和练习本之间，或者用铅笔和钢笔写满一页又一页，这并不好。
Kial kelkaj knaboj tion faras?
为什么有些男孩要这么做？
Ĉu vi scias?
你知道吗？
Pro timo.
因为害怕。
Ili timas ricevi malpli da poentoj ol la kunuloj.
他们害怕比同伴拿到更少的分数。
Ili timas malsukcesi ĉe ekzameno.
他们害怕考试失败。
Ili timas, ke la gepatroj malkontentos.
他们害怕父母不满意。
Sed knabo, kiu ne timas pri siaj poentoj, pri la ekzamenoj aŭ pri malkontentaj gepatroj, ne perdas la energion pri tiuj senutilaj aferoj, kaj li lernas labori pri realaĵoj, kiel vi nun faras ĉi tie sur tegmento kun mi.
可一个不害怕分数、不害怕考试、也不害怕父母不满意的男孩，就不会把精力浪费在这些无用的事情上，而会学着去干真正实际的事，就像你现在这样，跟我一起在屋顶上干活。
Labori sur tegmento, sen timo fali, tio estas maniero fariĝi vera viro."
在屋顶上工作而不怕摔下去，这才是成为真正男人的方法。”
Ekde tiu tago, Sule pli kaj pli vizitis sian onklon kaj laboris kun li.
从那天起，Sule 越来越常去找他舅舅，并跟他一起干活。
Ili pasigis longajn horojn kune en la arbaro, aŭ ĉe la bordo de rivero.
他们常常一起在森林里，或者在河边，度过很长时间。
Sule sentis sin pli kaj pli supera al Olu.
Sule 感到自己对 Olu 越来越有优越感。
Kaj liaj poentoj en la lernejo pli kaj pli falis — sed Sule, kiel dirite, ne timis falon — dum lia duonfrato plu sin tenis sur rimarkinde bona nivelo lerneje.
而他在学校里的分数则越来越往下掉，不过 Sule，正如前面说过的，并不害怕“下降”，而他的同父异母兄弟则依旧把学校成绩保持在相当好的水平上。
Kaj nun, multaj jaroj jam pasis.
而现在，许多年已经过去了。
Sule ne sukcesis la ekzamenon por eniri la mezlernejon, kaj restis en la vilaĝo, dum Olu iris studi plu.
Sule 没有通过进入中学的考试，因此留在村里，而 Olu 则继续去深造了。
Kaj Olu pli kaj pli brile sukcesis.
而 Olu 的成功也越来越耀眼。
La du fratoj disiĝis, ĉesis amike rilati.
两兄弟渐渐分开了，也不再友好来往。
Strange, ambaŭ sentis sin supera kaj malsupera.
奇怪的是，两个人都同时觉得自己既优越又低人一等。
Sule sentis kulturan malsuperecon rilate al sia frato, kaj ne tre ŝatis aŭdi, kiel tiu bele parolas, uzante brilajn vortojn, kiuj neniam venus al li en la kapon, eĉ se li ilin konas, kaj kiel Olu povis diskuti pri io ajn, ĉar ŝajne liaj scioj kovris ĉiujn eblajn temojn en la mondo.
Sule 在文化方面对自己的兄弟怀有自卑感，也很不喜欢听他说话那样漂亮，使用那些光彩夺目的词语，那些词即使他自己知道，也永远不会自然地出现在他脑子里；而且 Olu 似乎什么都能谈，因为他的知识仿佛覆盖了世界上一切可能的话题。
Olu, siaflanke, trovis Sulen pli forta, kaj eĉ pli inteligenta.
另一方面，Olu 却觉得 Sule 更强壮，甚至更聪明。
Ĉar por uzi laborilon, rebonigi ion fuŝitan aŭ fari objektojn, li estis tiom pli kapabla!
因为在使用工具、修好弄坏的东西或制作物件这方面，他实在是更有能力得多！
La onklo ne tute malpravis: Olu rigardis sian duonfraton pli vira, ol li sentis sin mem.
那个舅舅并不完全错：Olu 觉得自己的同父异母兄弟比自己更像男人。
Ijabo, la patrino de Sule, povus kontenti pri la juna viro, kiu estis ŝia filo: bela, kuraĝa, forta, kapabla.
Sule 的母亲 Ijabo 本来完全可以对自己的儿子，那个年轻人，感到满足：他英俊、勇敢、强壮、能干。
Sed ŝi delonge komprenis, ke Olu gajnos pli da mono kaj atingos pli altan nivelon en la socio, pli altan povon.
可她早已明白，Olu 将来会赚更多的钱，会在社会上达到更高的地位，拥有更高的权力。
Se li fariĝos ŝtatfunkciulo, li havos povon multe superan al Sule, kiaj ajn ties korpa forto kaj realaj kapabloj.
如果他成了国家公务员，那么无论 Sule 具有怎样的体力和真正能力，他都会拥有远远高于 Sule 的权力。
Ĉi-vespere ŝi ne plu eltenis.
今晚她再也忍受不住了。
Morgaŭ Olu foriros al la ĉefurbo, ĉar la ŝtato pagas al li studojn tie, tiel brila li estis en la lastaj ekzamenoj.
明天 Olu 就要去首都了，因为国家会出钱供他在那里读书；他在最近几次考试中是那样出色。
Dum ŝia filo restos en la vilaĝo kaj vivos malriĉan vivon pene laborante ĉiutage, la filo de la kunedzino ĝuos nenifaron en bela urba oficejo, kaj per tiu senutila funkcio ricevos pli da mono ĉiumonate ol ŝi iam ajn vidis en la tuta vivo.
而她自己的儿子却将留在村里，每天辛苦劳动，过着贫穷的生活；反倒是那个同夫之妻的儿子，会在漂亮的城市办公室里享受着无所事事，并靠着那种毫无用处的职务，每个月拿到比她这一辈子见过的还要多的钱。
"Maljusta," ŝi diris al si.
“不公正。”她对自己说道。
"La vivo estas maljusta."
“生活是不公正的。”
Kaj jen, subite, ŝi sciis, kion fari.
而就在这时，她突然知道自己该做什么了。
Olu tre ŝatis ŝian specialan manieron kuiri rizon kun legomoj.
Olu 很喜欢她那种特别的蔬菜焖饭做法。
Kio estus pli natura ol prepari iom da ĝi por li sola, kiel signon de bondeziro antaŭvojaĝa?
还有什么比专门为他做一点这个，作为出行前祝福的表示，更自然呢？
Ŝi do preparis la rizon.
于是她就做了这饭。
Kaj dum la akvo bolis, ŝi metis en ĝin la mortigan herbaĉon, pri kiu ŝia frato foje instruis ŝin.
而在水沸腾的时候，她把她兄弟以前教过她的一种致命草药放了进去。
Kiam la rizo estis preta, ŝi lasis ĝin en la domo kaj reiris al la ĝardeno, de kie ŝi povos bone vidi, kiu momento plej taŭgas por iri ĝin proponi al Olu.
饭做好之后，她把它留在屋里，又回到园子里去，在那里她可以看清，什么时候最适合把饭端去给 Olu。
Ĉi-lasta nun estis ekster la domo.
这时候 Olu 正在屋外。
Preferindus atendi ankoraŭ iom da tempo.
最好还是再等一会儿。
Ŝi tiom atentis la movojn de Olu, ke ŝi ne rimarkis, ke ŝia filo revenas kaj eniras la domon.
她太专注于观察 Olu 的动静了，以至于没有注意到自己的儿子已经回来并走进了屋子。
Kiam Ijabo reeniris la hejmon por preni la rizon kaj ĝin porti al Olu, ŝi vidis la poton malplena kaj sian filon kuŝanta kun dolorstreĉita vizaĝo.
当 Ijabo 重新走进屋里，准备把饭端给 Olu 时，她看见锅已经空了，而自己的儿子躺在那里，脸因痛苦而绷紧。
Ŝi eligis krion, teruran krion, pri kiu la tuta vilaĝo ekmiris.
她发出了一声尖叫，一声可怕的尖叫，整个村子都因此吃了一惊。
Tiu sengusta, senodora herbaĉo efikas tre rapide kaj la ŝanĝoj, kiujn ĝi kaŭzas en la korpo, estas nekuraceblaj.
那种无味无臭的毒草起效极快，而且它在身体里造成的变化是无法医治的。
Kiam, antaŭ ne tre longe, Sule revenis hejmen kaj vidis la poton, li tuj sciis, por kiu tiu rizo estis preparita.
不久前，当 Sule 回到家里，看见那口锅时，他立刻就明白，那锅饭是给谁准备的。
Por ke tiu ne ĝuu ĝin, li manĝis ĉion.
为了不让那个人享用它，他把它全吃了。
Oni diris al mi, ke tuj post la krio de Ijabo aŭdiĝis laŭta, sango-frostiga ridaĉo.
人们告诉我，就在 Ijabo 发出那声尖叫之后，立刻响起了一阵响亮而令人血液冻结的狞笑。
De la diablo, oni diris al mi.
据人们对我说，那是魔鬼的笑声。
NOVAJ VORTOJ
新词
beni
祝福；赐福
boli
沸腾
bordo
岸边
diablo
魔鬼
domaĝe
可惜；遗憾
ekzameni
考试；检验
flui
流动；流出
fulmo
闪电
ĝardeno
花园；园子
jupo
裙子
kajero
练习本
kazo
情况；场合
kovri
覆盖；铺盖
krajono
铅笔
muŝo
苍蝇
nevo
外甥；侄子
onklo
舅舅；叔伯；姨丈姑丈
paĝo
页
paki
打包
poento
分数；点
rango
等级；名次
rizo
米饭；稻米
sango
血
tegmento
屋顶
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
du-on-frato
同父异母或同母异父的兄弟；异母/异父兄弟
31. PRINCIPOJ
31. 原则
— La homoj ĉe ni faras al si vestojn, ĉar tiuj, kiujn oni povas aĉeti, ne plaĉas al ili.
— 我们这里的人都自己给自己做衣服，因为能买到的那些他们并不喜欢。
Pro tio la loĝantaro de nia regiono bezonas grandan kvanton da kudriloj, tondiloj, butonoj, ktp.
因此，我们这个地区的居民需要大量的缝衣针、剪刀、纽扣等等。
— Eble, jes, sed nia plano...
— 也许是这样，可我们的计划……
— Lasu la planon ripozi en paco kaj rigardu la realon.
— 让计划安安静静地待着吧，看看现实。
Povas esti froste ĉi tie vintre, ĉu ne?
这里冬天会很冷，不是吗？
Tiel froste, ke eĉ la rivero glaciiĝas.
冷到连河都会结冰。
Kaj ĉu vi vidis, kiaj montriĝas la tute pretaj manteloj, kiujn eblas trovi magazene?
而且你看过仓库里能找到的那些现成大衣是什么样子吗？
Kaj krome, por tiuj aĉaj, hontigaj varoj, kiom longe oni devas atendi en vico!
再说了，就为了那些糟糕透顶、让人丢脸的货色，人们还得排多长的队啊！
La homoj iel trovas la ŝtofon por tondi kaj kudri mem.
人们总能想办法弄到布料，自己去裁剪、自己去缝制。
Tial ili deziras tiel altan nombron da tondiloj kaj kudriloj, al kio necesas aldoni la butonojn, la fadenon, kaj kompreneble la ŝtofon.
因此他们才会那么需要剪刀和针，再加上纽扣、线，当然还有布料。
— Jes, mi scias, ke la homoj tion bezonas.
— 是的，我知道人们需要这些。
Sed ne estas mia kulpo, se tiujn oni nuntempe ne trovas en la magazenoj.
可现在仓库里找不到这些东西，这并不是我的过错。
— Kompreneble ne estas via kulpo.
— 当然不是你的过错。
Estas nenies kulpo.
这不是任何人的过错。
Estas la kulpo de la Plano, verŝajne.
大概是计划的过错吧。
La demando ne estas, ĉu iu kulpas, kaj kiu.
问题并不在于有没有人有错，也不在于是谁有错。
Sed estas multe da mono gajnebla ĉi-kampe.
而是在这个领域里，有很多钱可赚。
Gajnebla, gajninda, ĉu ne?
既赚得到，也值得去赚，不是吗？
— Mi ne konsentas.
— 我不同意。
Ni ne povas kontentigi tiujn dezirojn.
我们不能满足那些需求。
Fadeno, ŝtofo, butonoj kaj similaj varoj tute ne rilatas al nia produktado.
线、布、纽扣和这类东西，跟我们的生产根本没有关系。
— Mi ne parolis pri tio.
— 我说的不是这个。
Mi scias, ke pri tiaj varoj vi povas nenion fari.
我知道，这类商品你帮不上什么忙。
Sed vi produktas kulerojn, ĉu ne?
可你们生产勺子，不是吗？
— Jes.
— 是的。
Kuleroj, kuleregoj, tranĉiloj, forkoj troviĝas inter niaj produktaĵoj.
勺子、大勺子、刀子、叉子，都在我们的产品之列。
Kune kun ĉiaspecaj kuiriloj, kiel ekzemple potoj kaj tiuj ujoj, en kiuj oni donas formon al kukoj.
还有各种各样的炊具，比如锅，还有那种给蛋糕定型的模具。
Se io estas farata el malpeza metalo kaj rilatas al manĝoj aŭ al kuirado, ni fabrikas ĝin.
凡是用轻金属制成、又和吃饭或烹饪有关的东西，我们都生产。
Sed butonoj...
可纽扣……
— Ne temas pri butonoj, sed ĉefe pri tondiloj.
— 说的不是纽扣，而主要是剪刀。
Se vi fabrikas tranĉilojn, kial vi ne entreprenus tondil-produktadon?
既然你们生产刀子，为什么不搞剪刀生产呢？
— Vi perfekte scias kial.
— 你非常清楚为什么。
Pro la Plano.
因为计划。
Kaj ŝanĝi nian planon ne estas simple.
而改变我们的计划并不简单。
Vi ne imagas...
你根本想象不到……
— Sed kiu parolas pri planŝanĝado?
— 可是谁说要改计划了？
La sistemo, kiu plej gajnigas monon, ne povas esti leĝa.
最赚钱的制度，不可能是合法的。
La projekto, kiun oni proponas al vi, estas uzi parton de viaj maŝinoj dum parto de la tempo por propra eksterleĝa kaj eksterplana produktado.
人们向你提出的方案，是在部分时间里用你们一部分机器，搞属于你们自己的、非法的、计划外的生产。
— Tion mi ne faros.
— 这个我不会做。
— Ĉu vi timas?
— 你是害怕吗？
— Jes, mi timas.
— 是的，我害怕。
La kontroloj pli kaj pli oftiĝas, ekde kiam ni havas tiun novan estron ĉe la regiona partia komitato.
自从地区党委来了那位新头头以后，检查越来越频繁了。
Sed ne temas nur pri timo.
但问题不只是害怕。
Via projekto tute simple ne konvenas.
你的那个方案根本就不合适。
Ĝi disrompus la tutan organizon de la ekonomio.
它会把整个经济组织都打乱。
Se ĉiuj tiel farus...
如果人人都这么做……
— Sed, precize, tiel ĉiuj faras.
— 可问题恰恰就在这里：人人都这么干。
Ne ŝajnigu, ke vi ne scias.
别装作你不知道。
— Mi ŝajnigas nenion.
— 我没有装。
Mi nenion scias, kaj mi volas scii nenion.
我什么都不知道，而且我也不想知道什么。
Mi akceptis principojn, kiam mi estis infano, kaj eĉ nun, kiam mi havas gravajn respondecojn en fabriko, mi kredas je tiuj principoj kaj volas ilin defendi.
我在小时候就接受了一些原则，而即使现在我在工厂里承担着重要责任，我仍相信那些原则，也想捍卫它们。
— Kaj pro homoj kiel vi, la tuta popolo frostas sen taŭgaj vestoj.
— 而正因为有你这样的人，全体人民才会在没有合适衣服的情况下受冻。
Multaj havas la necesan kapablon por fari al si belaĵojn por kovri sin, kaj nur pro vi kaj viaj principoj mankas al ili la bazaj iloj kiel tondiloj kaj fingringoj.
很多人本来有能力为自己做出漂亮的衣物来遮体，可就因为你和你的原则，他们才缺少像剪刀和顶针这样的基本工具。
— Se la homoj ne estas kontentaj, ili povas plendi.
— 如果人们不满意，他们可以抱怨。
Skribi al gazetoj.
给报纸写信。
Tio estas efika.
那是有效的。
Kiam gazeto presis artikolon pri tia plendo, ofte la situacio ŝanĝiĝas.
当报纸刊出关于这种抱怨的文章时，局面往往会发生变化。
— Mi ne komprenas vin.
— 我不明白你。
Kelkaj laboristoj, kiuj ĉiaokaze nenion faras, farus ion por ni.
有些工人反正也没什么事干，他们会替我们做点事。
Mi scias, ke en via fabriko, laboristoj ne estas tiom okupitaj, kiom ili devus.
我知道，在你们工厂里，工人们并没有忙到他们本该忙的程度。
Ili ne laboras plentempe.
他们不是全时在干活。
Se vi permesus al ili fabriki la objektojn antaŭviditajn en nia projekto, ili tre ĝojus, ĉar tio signifus krompagon.
如果你允许他们去生产我们方案里设想的那些东西，他们会很高兴，因为这意味着额外报酬。
La laboristoj kontentus, ni ambaŭ kontentus, la popolo kontentus.
工人会满意，我们两个会满意，人民也会满意。
— Kaj kiel vi vendos la neleĝajn varojn?
— 那你们要怎么卖这些非法商品？
— Tio ne estas via problemo.
— 这不是你的问题。
Via problemo estas produkti, via fabriko ja havas la maŝinojn kaj la laborforton.
你的问题是生产；你的工厂本来就有机器和劳动力。
Pri la vendado miaj amikoj okupiĝas.
销售方面我的朋友们会负责。
Tio estas bone pritraktita en la projekto.
这一点在方案里已经处理得很好了。
Mi devos havigi al vi tiun tekston.
我得把那份文字材料弄给你。
Necesas, ke vi legu ĝin.
你必须看看它。
Mi havas ankoraŭ du kopiojn.
我手里还有两份副本。
Kiam vi legos tiun projekto-tekston, vi tuj vidos, ke temas pri plej serioza organizo.
等你读了那份方案文本，你立刻就会看出，这是一套极其严肃认真的组织安排。
Ĝin preparis homoj, kiuj scias entrepreni.
它是由懂得如何经营办事的人准备出来的。
Ili kune formis asocion, sen iu ajn leĝa bazo, sed ege efikan, kaj plej saĝe organizitan el ekonomia vidpunkto.
他们一起组成了一个完全没有任何法律依据、却极其有效、并且从经济角度看组织得极其明智的协会。
Ĝia ĝenerala sekretario estas inteligenta, aktiva, plej entreprenema virino.
它的总秘书是一位聪明、积极、极有经营头脑的女人。
— Eĉ se ŝi estas, ne nur aktiva kaj entreprenema, sed ankaŭ bela kiel rozo, mi ne favoras la proponon krimi kontraŭ la ŝtato.
— 就算她不仅积极、有经营精神，而且还美得像玫瑰，我也不会支持这种对国家犯罪的提议。
Kaj mi eĉ ne ŝatas la ideon tiel proksime interesiĝi al via projekto.
而且我甚至都不喜欢自己这样近距离地对你的方案产生兴趣。
Mi klopodas plenumi mian taskon en la kadro de la leĝo, kaj tio jam ne estas facila.
我一直努力在法律框架内完成自己的任务，而这本身就已经不容易了。
— Kompreneble, ne estas facile.
— 当然，不容易。
La leĝoj estas neplenumeblaj.
法律根本无法完全执行。
La Plano estas neplenumebla.
计划也是无法完全执行的。
Ne diru al mi, ke vi ricevas laŭleĝe ĉiujn materialojn, kiujn bezonas via fabriko por sia produktado; mi ne kredos vin.
别告诉我，你们工厂生产所需的一切材料都是合法取得的；我不会相信你的。
— Nu, ni devas elturniĝi kiel eble plej lerte, ĉar ni ne ĉiam ricevas ĉion je la ĝusta tempo, kaj la tempolimoj estas gravaj, sed ĝenerale mi sufiĉe bone sukcesas.
— 嗯，我们确实得尽可能机灵地应付，因为我们并不总能在正确的时间得到一切东西，而期限又很重要，不过总体来说，我还算做得不错。
Tamen, bonvolu ne kompari tion, kion ni faras por plenumi la planon, kun projekto entrepreni tute novan produktadon.
不过，请不要把我们为了完成计划而做的那些事，跟另起炉灶去开展一种全新生产的方案相提并论。
— Ŝajnas, ke mi ne sukcesos konvinki vin.
— 看来我是说服不了你了。
Vi preferas la lecionojn de la ŝtato al la lecionoj de la vivo.
你更愿意接受国家的教训，而不是生活本身给出的教训。
— Mi ne estas facile konvinkebla pri neleĝaj aferoj.
— 对非法的事情，我不是那么容易被说服的。
Multaj eble trovas min stulta, sed pri ilia opinio mi ne zorgas.
也许很多人觉得我很愚蠢，但我并不在乎他们的看法。
Ĝi ne koncernas min.
那不关我的事。
Mi havas principojn.
我有原则。
Unu el ili estas: neniam enmiksi min en kriman agadon.
其中一条就是：绝不卷入犯罪活动。
— Mi devos klopodi ĉe alia fabriko.
— 看来我得去另一家工厂试试。
Sed ne estos facile.
但这不会容易。
Vi havas ĉion necesan ĉi tie.
你这里具备一切必要条件。
Ĉu... ĉu vi raportos pri mi?
你……你会去举报我吗？
—...
—……
—...?
—……？
— Ĉu vi deziras cigaredon?
— 你要来根香烟吗？
Mi fumos unu.
我要抽一根。
— Dankon.
— 谢谢。
Cigaredo ĉiam ricevindas.
香烟总是值得接过来的。
Kvankam eble estas la cigaredo por tiu, kiun oni baldaŭ juĝos kaj punos per morto, ĉu ne?
虽然这也许是给那个很快就要被审判并判死刑的人抽的香烟，不是吗？
La tradicia lasta cigaredo.
传统意义上的最后一根烟。
— Kial mi sendus vin al morto, aŭ, pli verŝajne, al ia alia puno?
— 我为什么要把你送去死，或者更可能地说，送去受某种别的惩罚呢？
— Kiu scias?
— 谁知道呢？
Vi havas principojn.
你有原则。
Vi apartenas al la partio.
你是党员。
Vi havas oficialajn funkciojn.
你有官方职务。
Vi estas imitinda ekzemplo por ĉiuj, oficiale.
官方上，你是所有人都该效仿的榜样。
Diri en iu partia kunsido, ke vi suspektas min, aŭ mian "mantelfaran klubon", povus fortigi vian situacion, ebligi al vi altiĝi en la partiaj aŭ ŝtataj kadroj.
如果你在某次党内会议上说，你怀疑我，或者怀疑我的“制大衣俱乐部”，那就能强化你的地位，使你在党内或国家干部体系里步步高升。
Sed eĉ sen konsideri vian propran intereson, se vi estas konvinkita, ke mi malutilas al la ŝtato kaj al ĝia sankta-sankta Plano, eble viaj principoj volos, ke vi diru al la ŝtato, kion mi faras.
即便不考虑你自己的利益，如果你真相信我在危害国家、危害它那神圣无比的计划，那么也许你的原则就会要求你把我在做什么告诉国家。
Homoj kun principoj povas esti danĝeraj en nia socio.
在我们的社会里，有原则的人是可能很危险的。
— Vi havas strangajn ideojn.
— 你的想法很奇怪。
Ĉu vi ne rimarkis, ke tiuj, kiuj raportas pri tiaj projektoj, kiel la via, malutile al la koncernatoj, estas ĝuste tiuj, kiuj ne havas principojn?
你难道没注意到吗，那些会去举报你这种方案、从而危害相关人的，恰恰正是那些没有原则的人？
Homoj, kiuj serĉas nur la propran intereson?
就是那些只追求自身利益的人？
— Vi estas grandanima.
— 你真宽宏大量。
Ne voli malutili al la ŝtato.
不想危害国家。
Ne voli malutili ankaŭ al la amikoj, eĉ se ili estas malamikoj de la ŝtato.
也不想危害朋友们，即使他们是国家的敌人。
La malamikoj de viaj amikoj do tamen estas viaj amikoj!
所以你朋友的敌人，终究还是你的朋友！
Interese.
真有意思。
Mi gratulas kaj dankas.
我向你表示祝贺并感谢。
Kaj mi ne dubas, ke vi parolas la veron.
而且我不怀疑你说的是真话。
Nu, bone, dankon, ke vi min aŭskultis.
好吧，谢谢你肯听我说。
Forgesu ĉion, kion mi diris al vi.
把我对你说过的一切都忘掉吧。
— Kion li diris?
— 他怎么说？
— Li malakceptas.
— 他拒绝了。
Mi ne sukcesis konvinki lin.
我没能说服他。
— Domaĝe.
— 真可惜。
Kial?
为什么？
— Mi bedaŭras tiom, kiom vi.
— 我跟你一样遗憾。
Pro principoj, li diris.
他说是因为原则。
— Pro principoj, li, ĉu?
— 他因为原则，是吗？
Viro, kiu havas mirindan edzinon, sed ne hontas sinsekve "uzi" kvin sekretariinojn!
一个有着出色妻子的男人，却毫不羞耻地连续“用过”五个女秘书！
Tia viro havas principojn, ĉu?
这样的男人也有原则，是吗？
Kia mondo!
这是什么世界！
— Nu, mi estas certa pri lia sincereco.
— 不过，我确信他是真诚的。
Malobei la leĝon, la Planon, estus por li tiel kontraŭprincipe, ke tio igus lin reale malsana.
违背法律、违背计划，对他来说是那样违背原则，以至于那真的会让他生病。
Ne utilos klopodi plu ĉe li.
再去争取他也没有用了。
— Ĉu li havas ideeton pri tio, ke ni jam produktas tiujn varojn en lia fabriko?
— 他有没有一点点意识到，我们已经在他的工厂里生产那些东西了？
— Tute ne.
— 完全没有。
Se li tion suspektus, li ne povus respondi al mi, kiel li faris.
如果他对此有所怀疑，他就不可能像刚才那样回答我。
— Tio estas la bona aspekto de tiuj grandegaj fabrikoj.
— 这正是那些巨大工厂的好处。
La estro ne povas scii, kio okazas en ili.
负责人不可能知道里面究竟发生着什么。
Mi ĝojas, ke li ne suspektas, kiel mon-produkte lia maŝinaro laboras por ni.
我很高兴他没有怀疑：他的机器设备正怎样为我们挣钱。
Ni do daŭrigos trankvile.
那么我们就可以安安稳稳地继续下去。
Tamen estas domaĝe, ke li ne jesis.
不过，他没有答应，还是很可惜。
Estus malpli danĝere, se la granda ĉefo amike kovrus nian eksterleĝan entreprenon.
要是那位大头头愿意友好地掩护我们的非法事业，那就会少危险得多。
Kia fuŝa ŝanco, ke ni troviĝas ĝuste sub la regado de homo kun principoj!
真是个倒霉的机缘，偏偏我们正处在一个有原则的人的管辖之下！
Kion diras lia edzino?
他的妻子怎么说？
— Ŝi estis certa, ke ni ne sukcesos konvinki lin.
— 她本来就确信，我们说服不了他。
Ŝi konas lin bone kaj amas lin tian, kia li estas, eĉ kun lia bezono ĝui rilatojn kun aliaj inoj.
她很了解他，也爱他原本那样子，甚至连他喜欢与别的女人保持关系这一点也一并接受。
Si ne kredis je nia sukceso, sed ŝi tamen esperis ĝin.
她并不相信我们会成功，但她还是抱有希望。
— Kompreneble.
— 当然。
— Ŝi troviĝas en stranga situacio.
— 她处在一种奇怪的境地中。
Ŝi ne scias, kion fari el la multa mono, kiun ŝi gajnas.
她不知道该拿自己挣来的那么多钱怎么办。
Ĉu vi scias, ke la tondiloj, kiujn ni kaŝe fabrikas en la laborejoj de ŝia edzo, nun bonege vendiĝas en la tuta lando?
你知道吗，我们在她丈夫的车间里偷偷生产的那些剪刀，如今正在全国卖得极好。
Ŝi pagas nin bonege, sed tiu entreprenema virino tiom enspezas, ke ŝi povas pagi sin ankoraŭ pli bone.
她给我们的报酬很高，可那位有经营头脑的女人自己赚得太多了，所以她完全可以让自己赚得更多。
Sed por ŝi estas multe pli malfacile ol por ni.
但对她来说，这比对我们困难得多。
Ŝi timas elspezi sian tutan monon, ĉar la edzo tion rimarkus.
她害怕把这些钱都花掉，因为那样她丈夫就会注意到。
La monon ŝi tial enmetis en novan aferon: produktadon de manteloj.
因此她就把钱投进了另一桩新生意里：生产大衣。
Tion ŝi faras en alia fabriko, kiel vi scias.
这一点，正如你所知道的，她是在另一家工厂里做的。
Kaj mendoj kaŝe alfluas el ĉiuj regionoj de la lando.
而订单正从全国各地秘密涌来。
— Jes, sed se mi bone komprenis, tio ne solvas ŝian problemon.
— 是，不过如果我没理解错的话，这并没有解决她的问题。
Ŝi trovis iun, kiu havigas al ŝi la necesajn ŝtofojn kaj fadenon, same kiel la butonojn kaj aliajn necesajn aĵojn, kaj ŝi komencis produkti mantelojn tiel grandkvante, ke ŝi gajnas novajn milionojn, el kiuj ŝi ne scias, kion fari.
她找到了某个人，那人能给她弄来所需的布料和线，以及纽扣和其他必要的东西，而她开始大批量生产大衣，以至于她又赚到了新的几百万，而这些钱她照样不知道该怎么处理。
— Ŝiaj manteloj estas bonegaj kaj belegaj, tial ŝi sukcesas.
— 她的大衣做得极好又极漂亮，所以她才会成功。
— Se ŝi havus, krom la edzo, ankaŭ amanton, li scius, kiel elspezi la monon.
— 如果除了丈夫之外，她再有个情人，那人就会知道该怎么把这些钱花掉。
Mi nepre devus klopodi ŝin tiri al mi.
我真该试着把她拉到自己身边来。
Ni estas samaĝaj, dum ŝia edzo estas pli maljuna.
我跟她同龄，而她丈夫年纪更大。
Mi do eble havas ŝancojn.
所以我也许有机会。
Ŝi ne estas bela, sed tiel vigla kaj inteligenta!
她算不上漂亮，可是那样活泼，那样聪明！
— Vi ne sukcesos.
— 你不会成功的。
Ankaŭ mi opiniis: mi nepre devos klopodi kapti ŝin.
我当初也是这么想的：我一定要试着把她追到手。
Kaj mi konas multajn, kiuj simile provis.
而且我还认识许多人，他们也都这样试过。
Ĉiuj malsukcesis.
所有人都失败了。
Vi ne venigos ŝin en viajn brakojn, kredu min.
你是没法把她带进自己怀里的，相信我。
— Kial vi estas tiel certa?
— 你为什么这么肯定？
— Mi scias.
— 我知道。
Ŝi havas principojn.
她有原则。
NOVAJ VORTOJ
新词
artikolo
文章
butono
纽扣
cigaredo
香烟
entrepreno
企业；事业
fabriko
工厂
fadeno
线
forko
叉子
glacio
冰
ingo
套；套筒；指套
kadro
框架；干部体系
klopodi
努力；设法
konvinki
说服
kopii
复制；抄写
kuko
蛋糕
kulero
勺子
mantelo
大衣
nombro
数量；数目
projekto
方案；项目
regi
统治；管理
sincera
真诚的
sistemo
制度；系统
suspekti
怀疑
ŝtofo
布料
teksto
文本
tondi
剪；裁剪
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
en-spezi
收入；进账
krom-pago
额外报酬
32. LA ŜLOSITA ŜRANKO
32. 上了锁的衣柜
Tiel longe, kiel li povis memori pri si, Pol scivolis pri la granda ŝranko en la ĉambro de la patrino.
从他有记忆以来，Pol 就一直对母亲房间里的那个大衣柜感到好奇。
Li sciis, ke en ĝi estas nur vestoj: jupoj, roboj, eble eĉ — kiu scias? — kelkaj malnovaj ĉapeloj, kiajn la avinoj surmetis.
他知道，里面只有衣服：裙子、连衣裙，也许甚至还有，谁知道呢，几顶老太太们戴过的旧帽子。
Tamen, se estas nur vestoj, kial ŝi ĉiufoje ŝlosas ĝin?
可是，如果里面只有衣服，为什么她每次都要把它锁上？
Kaj kial ŝi ĉiufoje prenas la ŝlosilon, kien ajn ŝi iras?
又为什么无论她走到哪里，都每次把钥匙带在身上？
Sed hodiaŭ oni vokis ŝin al io lastminute kaj ŝi ege rapidis iri en la ĉambron por surmeti taŭgan robon por respondi al tiu... tiu kio?
可是今天，临时有人把她叫去做某件事，她急匆匆地走进房间，换上一件合适的裙子，好去应对那件……那件什么事呢？
Pri kio temis?
到底是为了什么？
Kial la ega rapideco?
为什么会这么匆忙？
Ŝi nenion diris.
她什么也没说。
Pol malprecize rimarkis, ke ŝi havas iom strangan esprimon sur la vizaĝo, sed li ne starigis al ŝi demandojn.
Pol 模模糊糊地注意到，她脸上的表情有点奇怪，但他并没有向她提问。
Lin interesis nur, ke ŝi havis la ŝlosilon enmane, kiam ŝi revenis vestita per seriozaspekta robo, kaj ke ŝi ĝin metis sur mebleton, dum ŝi kontrolis kelkajn paperojn, antaŭ ol eliri.
真正引起他兴趣的只是：当她穿着一件看起来很庄重的裙子走回来时，钥匙还拿在手里；而且在出门前检查几张文件的时候，她把钥匙放在了一件小家具上。
Kaj la afero fariĝis precipe interesa, kiam li rimarkis, ke ŝi forgesas repreni ĝin.
而当他注意到她忘了把它重新拿走时，事情就变得尤其有意思了。
"Ĉu vi estos for longe?" la knabo demandis.
“您会离开很久吗？”男孩问道。
"Mi verŝajne revenos nur posttagmeze.
“我大概得下午才会回来。
Vi devos tagmanĝi sola.
你得自己一个人吃午饭。
Vi povus revarmigi la rizon de hieraŭ.
你可以把昨天的米饭热一热。
Metu iom da oleo, kaj kiam ĝi estos varma... nu, vi scias, kiel mi faras kutime rizon revarmigitan.
放一点油，等它热起来的时候……嗯，你知道我平常是怎么热剩饭的。
Vi mem jam faris, ĉu ne?
你自己也做过，不是吗？
Sed ne metu tiom da oleo, kiom lastfoje.
不过别像上次那样放那么多油。
Ne estas bone, se ĝi estas tro grasa.
太油腻了可不好。
Restas ankoraŭ iom da legomoj, kiujn vi povos enmeti.
还有一些剩下的蔬菜，你可以放进去。
Sed pardonu min nun, mi devas vere forkuri."
不过现在原谅我吧，我真的得赶紧走了。”
Ŝi parolis multe pli rapide ol kutime.
她说话的速度比平时快得多。
Ne ofte ŝi tiel faris multajn rekomendojn.
她并不常常这样一口气嘱咐这么多事。
Pol estis sufiĉe memstara kaj ne bezonis, tian parolfluon por scii, kiel varmigi rizon jam kuiritan.
Pol 已经相当独立了，并不需要这样一大串话，来知道该怎么把已经煮好的米饭重新热一热。
Sed ne pri ĉio ĉi li pensis.
可他想的并不是这些。
Ja estos libertago, sen la patrino, sed kun la ŝranko-ŝlosilo.
因为这将会是一个没有母亲在家、却有衣柜钥匙在手的自由日子。
Li decidis atendi dek minutojn post ŝia foriro, por certiĝi, ke ŝi ne revenos.
他决定在她离开后再等十分钟，以确保她不会回来。
Kial dek minutoj ŝajnis al li daŭro sufiĉe certiga, ne demandu min.
为什么十分钟在他看来就足够保险，这个你别问我。
Tiel funkcias la menso de knabo dekkvarjara.
十四岁男孩的脑子就是这么运转的。
Longaj ŝajnis tiuj dek minutoj, kaj kiam li prenis la ŝlosilon kaj direktis sin al la ĉambro, lia koro preskaŭ brue batis.
那十分钟显得特别漫长，而当他拿起钥匙朝房间走去时，他的心几乎响亮地跳着。
Li malŝlosis la ŝrankon.
他把衣柜打开了。
En ĝi, kiel antaŭvidite, pendis ĉefe roboj, jupoj, kaj aliaj vestoj.
里面，正如预料的那样，挂着的主要是连衣裙、裙子和其他衣服。
Kaj videblis ankaŭ kelkaj malnovaj ĉapeloj, vere ridindaj.
此外还看得见几顶旧帽子，真是可笑极了。
Sur la ŝranka planko li rimarkis grandan kvadratan skatolon, malnov-aspektan.
在衣柜底部，他发现了一个很大的方形盒子，看起来很旧。
Li malfermis ĝin.
他把它打开了。
Eta ora kruco, kaj insigno de iu internacia klubo aŭ societo, kuŝis sur serio da kovertoj kaj malnovaj paperoj, flaviĝintaj.
一个小小的金十字架，以及某个国际俱乐部或协会的徽章，放在一叠发黄的旧信封和旧纸张上。
La enhavo de la kovertoj ne estis interesa: fakturoj, malnova monbileto kun bela bildo de reĝo el lando, kiu delonge ne plu estis reĝlando.
信封里的内容并没什么意思：发票、一张旧钞票，上面有一位国王的漂亮画像，而那个国家早已不再是王国了。
Alia bileto de cent francaj frankoj, kiu de eĉ pli longe ne plu estis valida, kaj diversaj aliaj paperoj, pri kiuj li nenion komprenis.
还有另一张一百法郎的钞票，它失效得更久了，以及各种其他他完全看不懂的纸张。
Kial ŝi konservis ĉion ĉi?
她为什么把这些东西全都保存着？
En la lasta koverto troviĝis leteroj videble skribitaj de infano, jen krajone, jen plume, sur stranga malmoderna papero, ĉe kies supro estis presita rozo.
最后一个信封里装着几封显然是孩子写的信，有的用铅笔写，有的用钢笔写，写在一种奇怪的旧式纸张上，纸张顶端印着一朵玫瑰。
Kaj kio sub la kovertoj?
那信封底下又是什么呢？
Tie kuŝis folioj, ĉiu kun la sama bela maldika skribo.
那里放着一些纸页，每一页上都有同样那种漂亮而纤细的字迹。
Leteroj plejparte, sed ankaŭ aliaj tekstoj: notoj pri tio aŭ tio ĉi, vortoj de kantoj, kantoj kun muziknotoj, poemoj, kiel tiu ĉi:
大部分是信件，但也有其他文本：有关这个或那个的笔记、歌词、带乐谱的歌曲、诗，像这一首：
Kiam mi revenis
当我归来时
al vilaĝo mia
回到我的村庄
ne plu estis poploj
已经不再有白杨树
sur la riverbordo
在河岸边
kie ili staris.
在它们曾站立的地方。
Kiam mi revenis
当我归来时
la ŝtonkruco flava
那黄色的石十字架
ĉe la voja rando
在路边
estis renversita
已被掀倒
kaj la pecoj kuŝis.
碎块散落在地。
Mi ne plu retrovis
我再也找不回
kiam mi revenis
当我归来时
la knabinon brunan
那个棕发女孩
kiu ludis kun mi:
那个曾和我一起玩耍的女孩：
ŝin la morto prenis.
她被死亡带走了。
Kaj la rozĝardeno
而那玫瑰园
estas nun senflora
如今已无花可开
sur ĝi kreskas sole
上面只长着
la sovaĝaj herboj.
野草。
La subskribo estis "Lucien Thevenin", kaj poste venis la vortoj: "El La vana kanto".
署名是“Lucien Thevenin”，后面还有一句：“摘自《徒然之歌》”。
Poemo kopiita el libro, ŝajnis.
看起来像是一首从书里抄下来的诗。
Kial?
为什么呢？
La skribo estis tiu de lia patro, kiel li komprenis rigardante la subskribon de leteroj.
那字迹是他父亲的，这一点他看了信上的签名就明白了。
La patro!
父亲！
Jen unuafoje en la vivo Pol vidis, kia aspektis la skribo de lia patro, tiu homo, kiu estis por li nur fota aŭ rakonta estaĵo.
这是 Pol 有生以来第一次看见父亲的笔迹究竟是什么样子；那个男人对他而言，直到现在不过只是照片里或故事里的人物。
Li ja mortis, kiam Pol estis tiel juna, ke restis pri li neniu memoro, eĉ nebula.
他确实是在 Pol 还小得对他连一丝朦胧记忆都留不下的时候就去世了。
Cetere, liaj fotoj estis malmultaj, kaj lia patrino preskaŭ neniam rakontis pri li.
再说，他的照片也很少，而他的母亲几乎从不提起他。
Nun li legis liajn leterojn.
现在他正在读他的信。
Ili estis jen amplenaj, jen ege praktikaj, ofte kun desegnaĵoj, poezio, kantoj.
那些信有时充满爱意，有时又极其实际，常常还夹有图画、诗歌和歌曲。
Longa korespondado de viro al virino, kiujn la laboro ofte apartigis.
这是一段男人写给女人的长久通信，而工作常常把他们分开。
Kiel li amis ŝin!
他是多么爱她啊！
Kiel bele li esprimis siajn sentojn!
他把自己的感情表达得多么优美！
Tiu legado kondukis la knabon tra la tempo al amhistorio, kiun li antaŭe ne imagis.
这种阅读把男孩带着穿越了时间，进入一段他从未想象过的爱情史。
Li ĉeestis la naskiĝon kaj disvolvon de amo.
他仿佛亲眼见证了一段爱情的诞生和发展。
Kaj ankaŭ, verdire, multajn aliajn aferojn.
而且，说实在的，他也看见了许多其他事情。
Problemojn pri loĝejo.
住房问题。
Problemojn pri laboro.
工作问题。
Problemojn pri mono.
金钱问题。
Li trovis ege aminda la patran ŝaton al kulturo, lian elekton de poemoj, lian intereson pri ĉio bela kaj bona.
他觉得父亲对文化的热爱、对诗歌的选择、对一切美好善良之物的兴趣，都可爱极了。
Tra tiuj leteroj li ekkonis altkvalitan viron, kun videblaj mankoj, kompreneble, sed tamen tiel indan je varma, fila amo!
通过这些信，他开始认识到一个高尚的男人，当然他也有明显的缺点，但仍然那样值得一个儿子给予温暖的爱！
Kaj jen li ekkoleris.
接着，他突然愤怒起来。
Kial ŝi tenis ĉion ĉi enŝlosita?
她为什么把这一切都锁起来？
Tiu viro estis ŝia edzo, jes ja, kaj lia morto ege suferigis ŝin.
那个男人是她的丈夫，没错，而他的死也确实让她痛苦至极。
Sed li estis la patro de Pol.
可他也是 Pol 的父亲。
Neniam ŝi konsentis paroli pri li.
她从来不肯谈起他。
Kial?
为什么？
Kial?
为什么？
Kial?
为什么？
Kiam li scivolis, kaj faris demandon, ŝi respondis lacavoĉe: "Mi petas vin, Pol..." kvazaŭ estus memkompreneble, kial similaj demandoj ne konvenas.
每当他感到好奇、提出问题时，她总是用疲惫的声音回答：“我求你了，Pol……”仿佛这类问题为什么不适合说出口，本该是不言自明的。
Komencon de respondo, eble, li trovis tuj poste.
也许，就在这之后，他找到了答案的开端。
Sub la leteroj li ja trovis plian koverton, kiun li antaŭe ne rimarkis.
因为在那些信件下面，他的确又发现了一个刚才没注意到的信封。
Ĝi plenis je gazetaj eltondaĵoj.
里面装满了剪下来的报纸文章。
Sur ili li vidis la foton de sia patro.
在上面，他看见了自己父亲的照片。
Teruran foton.
一张可怕的照片。
La foton de lacega, malfeliĉega homo.
一张极度疲惫、极度不幸之人的照片。
Kvankam, dank' al Dio, io tamen briletis en la rigardo.
尽管，感谢上帝，那目光里仍然还有什么在微微发亮。
Ne estis homo sanaspekta, estis iu tenata de malfacile superebla doloro.
那不是一个看起来健康的人，而是一个被难以克服的痛苦抓住的人。
La grandaj literoj, kiuj ĉapelis la artikolojn, frapis la knabon rekte en la koron, tiel neatendite, ke li preskaŭ perdis la konscion.
那些压在文章标题上方的大字直直击中了男孩的心，来得那样突然，以至于他几乎失去知觉。
Lia patro estis krimulo.
他的父亲是个罪犯。
El kie Pol prenas la kuraĝon eklegi, li ne sciis.
Pol 自己也不知道，自己是从哪里弄来了勇气继续读下去。
Sed li streĉis siajn fortojn, subpremis la kriojn, kiuj formiĝis en li, kaj legis, kvazaŭ estus devo.
但他还是绷紧了自己的力量，压下了心中形成的喊叫，继续读着，仿佛那是一种义务。
Jes, la patro mortigis homon.
是的，父亲杀了一个人。
En plej aĉa, por-mona krimo.
在一桩最卑劣的、为了钱而犯下的罪行里。
Pol sukcesis legi ĝis la fino, ĝis tiu momento, kiam la juĝisto elparolis la terurajn vortojn: malliberejo ĝismorta.
Pol 勉强读到了最后，读到法官说出那几个可怕的词的那一刻：终身监禁。
Pol sciis, kiam lia patro mortis.
Pol 知道父亲是什么时候死的。
Tio estis nelonge post tiu juĝdecido.
那是在判决之后不久。
Li ekploris.
他哭了起来。
Fluis liaj ploroj, daŭre, daŭre, kvazaŭ el fonto senlima, nehaltigeble, ĉe malpreciza ideo, ke lia mondo nun estas tute renversita.
他的眼泪不停地流，不停地流，仿佛来自一个没有尽头的泉源，止也止不住；在他心里有个模糊的念头：自己的世界如今已被彻底颠覆。
Sufero, kolero, honto, ĉio miksiĝis en li.
痛苦、愤怒、羞耻，一切都在他体内混成了一团。
Ŝajnis, kvazaŭ tiuj sentoj estus grupo da atakantoj, kiuj batus lin de ĉiu flanko, ĵetante lin de unu al la alia, de tiu alia al tiu ĉi, ĉiuj frapemaj, ĝuantaj krueli al senkulpa kaj sendefenda knabo.
仿佛那些情感成了一群袭击者，从四面八方向他打来，把他从这个人那里扔到那个人那里，再从那个人那里扔回来，所有人都爱打人，都乐于对一个无辜而无助的男孩施加残酷。
Io estis nun ŝirita en lia animo, io sangis, kaj io pro kolerfajro bolis.
此刻，他灵魂里有什么被撕裂了，有什么在流血，还有什么在愤怒之火中沸腾。
Li tiel perdis la senton pri tempo.
就这样，他失去了对时间的感觉。
Li plu sidis sur la planko, tie apud la ŝranko, kiam ŝi envenis, du aŭ tri horojn pli frue ol antaŭvidite.
当她走进来时，他还坐在地板上，就在衣柜旁边，而她回来得比原先预料的早了两三个小时。
"Kio...?" ŝi diris.
“怎……？”她说道。
Sed ŝi ne povis fini la eldiron.
可她没能把这句话说完。
La vido de la filo ploranta apud la enhavo de la kvadrata skatolo ŝiris ŝian koron.
看见儿子哭着坐在那个方盒子的内容物旁边，她的心都被撕裂了。
Sed en plej nekomprenebla maniero ŝi komencis jen plori, jen ridi, jen fari ambaŭ samtempe, kiel fojfoje okazas al infanoj.
可是，以最令人费解的方式，她开始一会儿哭，一会儿笑，一会儿又两者同时发生，就像孩子们有时会那样。
Ŝi ne povis paroli pro la tro forta sentoelfluo.
由于情感喷涌得太过强烈，她根本说不出话来。
Finfine tamen ŝi retrovis sufiĉe da trankvilo por eligi tri vortojn eĉ pli strangajn ol ĉio antaŭa:
不过最后，她终于还是重新找回了足够的镇静，说出了三个比前面一切都更奇怪的词：
"Hodiaŭ, ĝuste hodiaŭ!"
“今天，偏偏就是今天！”
Kaj jen ŝi rekomencis duonplori, duonridi.
然后她又重新半哭半笑起来。
Fine, eble pro laceco, aŭ ĉar ili atingis la limon de la plor-fonto, ambaŭ ĉesigis sian por ili ĝenan, kontraŭkutiman, elmontron de sentoj.
最后，也许是因为累了，也许是因为他们已经流到了眼泪之泉的尽头，两人都停止了这种对他们来说既烦人又反常的情绪流露。
"Nun vi scias," ŝi diris, sed kun rideto!
“现在你知道了。”她说道，可脸上却带着笑意！
Li sentis emon frapi ŝin, pro tiu nekomprenebla gaja esprimo.
因为她脸上那种不可理解的快乐表情，他甚至生出一种想打她的冲动。
"Kiel vi povas rideti?"
“你怎么还能笑得出来？”
"Pol," ŝi diris, kaj ŝia voĉo estis plej dolĉe serioza ol iam ajn antaŭe, "Pol, mia knabo.
“Pol，”她说道，而她的声音比以往任何时候都更甜美而认真，“Pol，我的孩子。
La honto estas finita.
羞耻已经结束了。
Hodiaŭ mi spiras vere libere unuafoje en dek tri jaroj.
今天，十三年来我第一次真正自由地呼吸。
La tiama decido de la juĝisto ĵus estis oficiale renversita.
当年的法官判决刚刚被正式推翻。
Via patro estas lavita el terura malvero.
你的父亲已经从那可怕的谎言里被洗清了。
Li ne plu estas krimulo.
他不再是罪犯了。
Ho, Pol!"
啊，Pol！”
Kaj la plorfonto pliafoje malfermiĝis.
于是泪泉又一次涌开了。
Ankaŭ la knabo emis samtempe ridi kaj plori.
男孩也同样想要一边笑一边哭。
Li silente atendis, ĝis ŝi trovos la kapablon reparoli.
他默默等待，直到她重新找回说话的能力。
"La vera krimulo," ŝi fine klarigis, "ĵus mortis.
“真正的罪犯，”她终于解释道，“刚刚死了。
Sed antaŭ ol mem forpasi, li venigis policanon, kaj antaŭ du personoj konfesis, ke la mortigon kaŭzis li.
但在他自己死去之前，他叫来了一名警察，并在两个人面前承认，那起杀人案是他造成的。
Li eĉ donis al la polico precizigojn, konkretajn detalojn, kiujn ĝi kontrolis, kaj dank' al kiuj neniu dubo plu restas.
他甚至还向警方提供了说明和具体细节，而警方已经核实了这些，因此再也没有任何疑问了。
Li klarigis, kiel li ĉion aranĝis, por ke oni surmetu la kulpon sur vian patron.
他解释了自己是怎样把一切都安排好，好让罪名落到你父亲头上的。
Pol, ho, Pol!"
Pol，啊，Pol！”
Kaj ree ŝi ekploris.
然后她又哭了起来。
La okuloj de la knabo malsekiĝis, dum lia buŝo formiĝis al rideto.
男孩的眼睛湿润了，而他的嘴角却渐渐形成一个微笑。
"Restu trankvila ĉi tie," li diris.
“你就在这里安静待着吧。”他说。
"Refaru vin bela, ĉar plorado ne taŭgas al vi.
“重新把自己整理漂亮些，因为哭泣不适合你。
Mi iras prepari la rizon."
我去做饭。”
NOVAJ VORTOJ
新词
bileto
票据；钞票
ĉapelo
帽子
fakturo
发票
folio
纸页；叶子
grasa
油腻的；肥的
insigno
徽章
korespondi
通信；相符合
koverto
信封
krimo
罪行
kruco
十字架
kvadrato
正方形；方形
kvalito
质量；品质
menso
思维；心智
oficiala
官方的；正式的
oleo
油
poplo
白杨树
rekomendi
推荐；建议
renversi
推翻；掀倒
robo
连衣裙；长袍
rozo
玫瑰
sovaĝa
野生的；野性的
ŝlosi
锁上
ŝranko
衣柜
valida
有效的
vana
徒然的；虚无的
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
antaŭ-vidi
预见
el-tond-aĵo
剪报
en-ŝlosi
锁进去
mem-stara
独立的
muzik-noto
音符
reĝ-lando
王国
sub-premi
压抑
33. ĈU PRUNTO AŬ DONACO?
33. 是借还是送？
La gongo sonis.
铜锣响了。
Juĝisto Liang surmetis la oficialan robon kaj direktis siajn paŝojn al la juĝejo: nova kazo prezentiĝis.
梁法官穿上官袍，迈步走向公堂：有一件新案子呈上来了。
"Pri kio temas?" li demandis la plendanton post la unuaj formalaĵoj.
“这是什么案子？”在完成最初的正式程序之后，他问原告。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu ekparolis, "ĉi-homo — tio estis la formala maniero diri "mi" al ĉina oficialulo en la tempo, kiam disvolviĝis la afero ĉi tie raportata, tio estas dum Gao Tzong, el la Tang-imperifamilio, estis imperiestro — ĉi-homo, kiu nomiĝas Jen Guosjang, siatempe pruntedonis belegan altvaloran pentraĵon al s-ro Gao Ŝoŭfang, laŭ peto de ĉi-lasta, kiu deziris pendi ĝin sur muro de salono, en kiun li invitis multajn gastojn por grandega festa akcepto.
“尊贵的法官大人，”那人开口说道，“此人——这在此处所叙之事发生的那个时代，也就是唐朝皇族高宗为皇帝时，是对中国官员说‘我’的一种正式说法——此人名叫任国祥，曾应高寿方先生之请，把一幅极其珍贵而又美丽的画借给了他，因为后者想把它挂在客厅墙上，用来招待许多宾客，举行一场盛大的宴会。
Nun, tiu malkonsentas redoni la pentraĵon al mi."
如今，他却不同意把那幅画还给我。”
Juĝisto Liang turnis sin al Gao.
梁法官转向高某。
"Kion vi diras?"
“你怎么说？”
"Altestiminda sinjoro juĝisto! Kontraŭe al s-ro Jen Guos-jang, kiu ĵus parolis, ĉi-homo estas rektakora.
“尊贵的法官大人！与刚才发言的任国祥先生不同，此人为人坦率正直。
Io donita restas donita.
送出去的东西，就是送出去了。
Mi ne rehavigos la pentraĵon al s-ro Jen, ĉar ĝi estas donaco.
我不会把那幅画归还给任先生，因为那是赠品。
Li donacis ĝin al mi."
他把它送给了我。”
Juĝisto Liang invitis Jen esprimi sin pri tio.
梁法官示意任某就此发言。
"Ne estas vere, altestiminda sinjoro juĝisto.
“这不是真的，尊贵的法官大人。
Gao petis ĝin por la tempo, dum kiu li gastigos la gravajn personojn, kiujn li invitis.
高某只是请求在他招待那些重要客人期间借用它。
Mankis ja al li io, kio taŭge plibeligus lian salonon.
因为他的客厅里正缺一件足以恰当地增添光彩的东西。
Neniam mi diris, ke mi donacas tian altvaloraĵon al li.
我从来没有说过要把这样珍贵的东西送给他。
Io prunteprenita estas akceptita nur prunte."
借来的东西，就只是借来而已。”
"Ĉu iu ĉeestis, kiam vi pritraktis la aferon inter vi?" la juĝisto demandis.
“你们两人谈这件事的时候，有旁人在场吗？”法官问道。
Du voĉoj neis samtempe.
两个人同时否认了。
"Kial s-ro Jen donus al vi tian multvaloran rulaĵon?" sonis la juĝista voĉo, direktita al Gao.
“任先生为什么要把这样一幅价值连城的卷轴送给你？”法官把这个问题抛向高某。
(Kiel vi scias, tradicia ĉina pentraĵo estas farata sur rulebla, aŭ, pli ĝuste, volvebla papero, kiun oni malvolvas por fiksi ĝin al muro; tial la juĝisto nomis la pentraĵon "rulaĵo").
（你知道，传统中国绘画是画在可以卷起，更准确地说，是可以卷拢的纸上的；人们把它展开后固定在墙上，因此法官把这幅画称作“卷轴”。）
"Ĉar mi faris al li grandan servon kaj li volis danki min," Gao respondis.
“因为我帮过他一个大忙，他想感谢我。”高某回答说。
Juĝisto Liang turnis la kapon al Jen.
梁法官把头转向任某。
"Ĉu vere?"
“真是这样吗？”
"Estas vere, ke li faris al ĉi-homo grandan servon.
“的确，他帮了此人一个大忙。
Ne estas vere, ke ĉi-homo donacis al li la pentraĵon."
但此人把那幅画送给了他，这就不是真的了。”
"Kiel vi dankis lin?"
“那你是怎么感谢他的？”
"Poeme.
“用诗一般的方式。
Li diris al mi, ke li malakceptas, ke mi faru donacon al li.
他对我说，他不愿接受我给他的礼物。
Li diris, ke servon oni ne pagu, aŭ ne plu estas servo.
他说，人不该为帮助付报酬，否则那就不再是帮助了。
Mi do nenion donis, por ne ofendi lin."
所以，为了不冒犯他，我什么也没有送。”
La juĝisto ĉi-foje parolis al ambaŭ:
这一次，法官对两人一起说道：
"Eble estis miskompreno.
“也许是个误会。
Eble vi, s-ro Gao, komprenis, ke vi ricevas donacon, dum fakte s-ro Jen akceptis nur portempe seniĝi je la rulaĵo.
也许你，高先生，以为自己得到的是一件礼物，可事实上任先生只是同意暂时把这幅卷轴拿出来给你。
Ĉu vi, s-ro Jen, akceptus lasi al s-ro Gao la pentraĵon?"
任先生，你愿意把这幅画留给高先生吗？”
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, mi scias, ke vi estas justa kaj mezuras ĉiun egale per egala mezuro, sed kiel mi povus?
“极受尊敬的法官大人，我知道您公正无私，对人人都用同一把尺来衡量，可我怎么能这样做呢？
Ĝi apartenas de longe al mia familio.
它早就属于我的家族了。
Ĝi estas originala pentraĵo kun multmona valoro.
它是一幅原作，价值极高。
Mi neniam intencis donaci ĝin kaj ne donacis ĝin.
我从来没有打算把它送出去，也没有送出去。
Se mi farus donacon al s-ro Gao danke pri la servo, per kiu li ĝojigis min, mi donacus ion alian.
如果我要为了感谢高先生给我带来的那项帮助而送他一件礼物，我会送别的东西。
Mi trovus ion belan, kies valoro rilatus al la servo, sed ne donus ĉi tiun pentraĵon, kiu estas ege ŝatata familia memoraĵo, kun historia graveco, sen simila signifo por s-ro Gao."
我会找一件漂亮的东西，其价值与那项帮助相称，但我绝不会送出这幅画，因为它是一件我家极为珍爱的纪念物，具有历史意义，而对高先生来说却没有同样的意义。”
"Kaj ĉu vi, s-ro Gao, pretus redoni al s-ro Jen tiun pentraĵon?
“那么你，高先生，愿意把那幅画还给任先生吗？
Se ĝi estas donaco, ĝi apartenas al vi, kaj vi povas fari el ĝi, kion vi volas.
如果它真是礼物，那它就属于你，你可以对它做任何你想做的事。
Ĉu ne pravigus tiun donon la fakto revenigi pacon inter du alte estimataj samurbanoj, kiaj vi ambaŭ estas?"
难道让两位同城而又都很受尊敬的人重新恢复和睦，不足以成为你把它送回去的理由吗？”
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, tio estus lasi malbonfaron senpuna, kaj tio estus danĝera ekzemplo.
“极受尊敬的法官大人，那样做等于纵容恶行不受惩罚，而那会成为一个危险的先例。
Kio estis donita, tio estis donita.
送出的东西就是送出的东西。
Oni ne reprenu ĝin.
不该再拿回去。
La pentraĵo estas mia kaj mi ne donacos ĝin al s-ro Jen."
那幅画现在是我的，我不会把它送还给任先生。”
La juĝisto restis momente silenta.
法官一时沉默不语。
"Bone," li poste ekdiris.
“好吧。”过了一会儿他开口说道。
"Restu ĉi tie kaj silentu, dum mi iras enprofundiĝi en Dao.
“你们就留在这里，安静些，我要去沉入‘道’中了。
Mi revenos post nelonge."
过不久我就回来。”
(Dao estas la principo, kiu regas la mondon laŭ la malnova ĉina pensado).
（“道”是中国古代思想中统御世界的原则。）
Juĝisto Liang eniris sian ĉambron, bruligis iom da bonodoraĵo antaŭ bildo de dia estaĵo, klinis sin, malplenigis sian menson je ĉia penso aŭ movo, kaj tiel restis silenta dum kelkaj minutoj.
梁法官走进自己的房间，在一幅神灵画像前点了一点香，俯身行礼，把自己的心神清空，不让任何念头与波动留存，就这样静静待了几分钟。
Relevinte la kapon, li prenis paperfolion kaj rapide skribis kelkajn vortojn sur ĝin, post kio li venigis sian ĉefan kunlaboranton, Kong.
抬起头后，他拿起一张纸，飞快地在上面写了几句话，然后叫来了自己的首席助手 Kong。
Kong siatempe estis ŝtelisto, sed juĝisto Liang foje revenigis lin al rekteco.
Kong 当年曾是个盗贼，但梁法官曾使他重新走回正道。
Ege dankema al la juĝisto, kiu, kaptinte lin, lin ne punis, li metis je ties servo siajn multajn kapablojn, inter kiuj rimarkindis lia korpa forto kaj scipovo batali.
他对法官感激至极，因为法官抓住他之后并没有惩罚他；于是他把自己种种本领都奉献给法官使用，其中尤为突出的，是他的体力和搏斗本事。
La juĝisto ne bezonis klarigi la kazon, ĉar Kong ĉion jam aŭdis.
法官无需向他解释案情，因为 Kong 早已听见了一切。
Li diris nur:
他只说道：
"Prenu ĉi tiun rajtigilon, iru al la domo de Gao kaj forprenu la rulaĵon.
“拿着这张授权文书，去高某家里，把那幅卷轴取来。
Sur la papero mi notis, ke se la servisto, kiu donos la pentraĵon al vi, ion diros pri ĉi tio al iu ajn, fortranĉo de kapo lin atendos.
我在纸上写明了：如果把画交给你的那个仆人把这件事对任何人说出去，等着他的就是砍头。
Rediru tion al li.
你再当面对他说一遍。
Li rekonos la markon de la juĝejo kaj faros ĉion, kion vi ordonos.
他认得衙门的印记，会照你说的做一切。
Kiam lia mastro revenos, li diru, ke li ne scias, kio okazis, ke eble spirito venis kaj forprenis la pentraĵon."
等他的主人回来时，他就说自己不知道发生了什么，也许是有鬼神来了，把画拿走了。”
Liang revenis en la juĝejon.
梁法官回到了公堂。
Por lasi al sia kunlaboranto la tempon iri preni la volvaĵon, li faris longan paroladon al la du kontraŭuloj.
为了给自己的助手腾出时间去取那幅卷轴，他对这两个对立的人发表了一通长篇讲话。
Finfine, li ellasis ilin, dirante, ke ili ne forlasu la urbon, sed atendu lian juĝon, kiu venos post kelkaj tagoj.
最后，他让他们先回去，并说他们不要离开城里，而要等候他的判决，几天后就会有结果。
Al Gao li diris:
他对高某说道：
"Iru preni la pentraĵon kaj alportu ĝin ĉi tien.
“去把画取来，送到这里。
Ĝis la afero estos decidita, la pentraĵo restos en la juĝejo."
在这件事裁决下来之前，那幅画要留在公堂里。”
Kiam ili estis for, li venigis sian amikon Tzu, kiu estis pentristo kaj fakulo pri arto.
等他们离开后，他把自己的朋友 Tzu 叫来；那人是一位画家，也是艺术方面的行家。
"Ĉu vi konas la pentraĵon, kiu antaŭe pendis ĉe s-ro Jen?" li demandis.
“你认识原先挂在任先生那里的那幅画吗？”他问道。
"Li havas plurajn."
“他有好几幅呢。”
"Temas pri malnova originalo, altvalora, kiun li ricevis de la avoj de siaj avoj."
“我说的是那幅古老的原作，非常珍贵，是他从祖祖辈辈那里传下来的。”
"Jes.
“认识。
Pri tiu mi scias.
那一幅我知道。
Mirinda artaĵo.
真是件绝妙的艺术品。
Li foje lasis ĝin ĉe mi por iometa rebonigo de parteto, kie la papero komencis fuŝiĝi."
有一次他曾把它放在我这里，让我稍微修补一下纸张开始坏掉的那个部分。”
"Estas do vere, ke ĝi valoras multon, ĉu ne?"
“这么说，它确实价值极高，对吧？”
"Multegon."
“高得很。”
"Ĉu estas verŝajne, ke Jen donacus ĝin?"
“那任某把它送人的可能性大吗？”
"Se temus pri iu ajn alia, mi dirus: estus neeble.
“要换成任何别的人，我都会说：不可能。
Sed Jen estas neordinara homo, kelkafoje strange donema.
可任某不是一般人，有时候慷慨得古怪。
Mi ne povus respondi certe al via demando."
所以我没法对您的问题给出肯定答案。”
"Ĉu eblus, ke mi ricevu sufiĉan, sed ne tro bonan, kopion de tiu originalo?"
“那么，我能不能弄到那幅原作的一份足够像、但又不是特别精良的复制品？”
"Jes, senprobleme.
“可以，完全没问题。
Tuj, se vi volas.
如果您要的话，马上就行。
Mi havas hejme tian kopion.
我家里就有这样一份复制品。
Mi faris ĝin mem, kun la permeso de s-ro Jen, kiam li lasis la rulaĵon ĉe mi.
那是任先生把卷轴留在我这里时，在他允许之下，我亲手临摹出来的。
Fakte, mi eĉ havas du kopiojn, ĉar unu el miaj lernantoj kopiis mian kopion por ekzerci sin."
其实，我甚至有两份复制品，因为我的一个学生还照着我的那份又摹了一遍，用来练手。”
Tiumomente Kong revenis kun la pentraĵo.
就在这时，Kong 带着那幅画回来了。
La tri rigardis ĝin.
三个人一起看着它。
Ĝi estis spirhaltige bela.
它美得令人屏息。
La gongo eksonis.
铜锣又响了起来。
"Certe, tio estas Gao," juĝisto Liang pensis, kaj, kiel ofte, li estis prava.
“肯定是高某来了。”梁法官这样想着，而像往常一样，他猜对了。
"Estiminda sinjoro juĝisto," diris la alkurinto, kaj tuj haltis.
“尊敬的法官大人，”那个跑来的人说道，可说到这里便停住了。
Per tuketo li viŝis al si la kapon kaj kolon, malsekajn pro la kuro.
他用一块小手巾擦了擦自己因奔跑而湿透的头和脖子。
Li sentis malkomforton, ĉar li ne kutimis tiel rapidi piede, sed la novaĵo, kiun li volis komuniki al la juĝisto, estis tiel grava, ke li forgesis pri la neceso aspekti konvene.
他觉得很不舒服，因为他并不习惯这样步行急奔；可他想向法官禀报的那条消息实在太重要了，以至于他完全忘了还应当保持体面仪态。
"Estiminda sinjoro juĝisto," li rekomencis.
“尊敬的法官大人，”他重新说道。
"Okazis io terura."
“出大事了。”
Kaj refoje mankis al li la spiro por paroli.
接着他又喘得说不出话来。
"Unue, bonvolu provi malstreĉi vin kaj trankviliĝi, mi petas," sonis la juĝista voĉo, mem ege senstreĉa.
“首先，请你试着放松下来，平静一点。”法官那极其沉稳的声音响了起来。
"Ekzercu vin pri trankvilo.
“练习一下平静。
Videble, vi tion bezonas.
显然，你很需要这个。
Jam antaŭe en la juĝejo vi parolis tro rapide, kaj tio ne estas bona.
你刚才在公堂上说话就已经太快了，这可不好。
Kaj nun vi kuris, kio ne estas tre konvena al viro kun via rango en la socio.
而现在你又跑着赶来，这对于一个像你这样有社会身份的人来说，并不十分得体。
Ekzercu vin al malrapido kaj pripensado.
请训练自己慢下来，学会思考。
Mi konsilas al vi spiri profunde.
我建议你深呼吸。
Jen.
来。
Bone.
好。
Kaj nun bonvolu raporti trankvile kaj malrapide.
现在请你平静而缓慢地汇报吧。
Kio okazis?"
发生了什么？”
"Ĉi-homo petas vian pardonon, se li ne obeis la regulojn de konveneco.
“如果此人没有遵守礼仪规则，还请您原谅。
Sed tio, kio okazis, estas tiel neatendita!
可发生的事情实在太出乎意料了！
La pentraĵo malaperis, alte konsiderinda sinjoro juĝisto.
那幅画不见了，极受尊敬的法官大人。
Mia servisto diras, ke neniu envenis la domon.
我的仆人说，没有人进过屋子。
Sed kiel tio eblus?
可这怎么可能呢？
Plej verŝajne li ŝtelis ĝin.
十有八九是他偷了它。
Sed antaŭ ol lin puni, mi rapidis ĉi tien por komuniki al vi la informon."
不过，在惩罚他之前，我赶紧跑来这里，把这件事告诉您。”
"Ne punu vian serviston," juĝisto Liang diris.
“不要惩罚你的仆人。”梁法官说道。
"Ĉi tiu afero estas stranga, kaj ni ne scias, kiuj transmondaj aŭ supermondaj fortoj okupiĝas pri ĝi.
“这件事很奇怪，我们并不知道其中是否有某种超尘世或超凡世的力量介入。
Se malbona ago kreis aĉan etoson ĉirkaŭ tiu pentraĵo, ni devos tre atenti ne aldoni maljustaĵon al jama maljustaĵo.
如果一桩恶行已经在那幅画周围制造出一种污秽氛围，那我们就必须极其小心，不要在已有的不公之上再添加新的不公。
Vi bezonas malstreĉi vin.
你需要放松。
Iru vin bani, se vi bonvolos sekvi mian patran konsilon.
如果你愿意听从我这个像父亲般的建议，就去洗个澡吧。
Tio remetos ordon kaj pacon en via tro streĉita menso.
那会让你过度紧张的心智重新恢复秩序与安宁。
Kaj post la bano ripozu.
洗过之后再好好休息。
Sed ne foriru el la urbo.
但不要离开城里。
Mi venigos vin, kiam mi havos informojn.
等我有了消息，就会派人来叫你。
Cetere, se okazos io nova, ĉu al vi, ĉu al s-ro Jen, mi ne dubas, ke vi tuj venos sonigi la juĝejan gongon.
而且，无论是你这边还是任先生那边，只要又出了什么新的情况，我相信你都会立刻来敲衙门的锣。
Iru nun.
现在去吧。
La kunsido estas finita."
本次审理结束。”
La gongo sonis jen por tio, jen por tio alia: tia estis la vivo de juĝisto en la imperio.
锣声一会儿为这件事而响，一会儿又为那件事而响：这就是帝国里一名法官的生活。
Sed tri tagoj pasis antaŭ ol ĝi sonis refoje pro la pentraĵa kazo.
不过，直到三天后，它才又为了这幅画的案子再次响起。
Juĝisto Liang, certa, ke li nun vidos s-ron Gao, ridetis al si survoje al la impresa salonego, kie li oficis.
梁法官确信这一次来的人会是高先生，因此在走向那座庄严大厅、也就是他办公之处时，他暗自露出了笑意。
Sed kiam li eniris ĝin, lia vizaĝo estis tute serioza.
可当他真正走进去时，脸上却完全是严肃的表情。
Tie efektive, kun estima sinteno, lin atendis Gao.
果然，高某正以一副恭敬的姿态在那里等着他。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu diris, "ĉi-homo ricevis bileton pri la pentraĵo kaj venis informi vin."
“极受尊敬的法官大人，”那人说道，“此人收到了一张关于那幅画的纸条，特来向您禀报。”
"Diru!"
“说吧！”
"Sur tiu paperfolio estas skribite, ke la volvaĵo estis ŝtelita kaj ke ĝin havas la reĝo de la ŝtelistoj.
“那张纸上写着，卷轴被偷走了，现在在盗贼之王手里。
Li redonos ĝin kontraŭ mono.
他会拿钱换着还回来。
Se mi proponos sufiĉan sumon, li rehavigos la pentraĵon al mi.
如果我拿出足够的钱，他就会把那幅画还给我。
Se ne, li ĝin ŝiros, kaj ĝi estos perdita por ĉiam."
否则，他就把它撕掉，让它永远消失。”
En plej multaj ĉinaj urboj, tiutempe, ekzistis organizitaj ŝtelistoj, kies ĉefon oni nomis 'reĝo de la ŝtelistoj'.
在那个时代，大多数中国城市里都有组织化的盗贼团伙，而他们的头目就被称作“盗贼之王”。
Ĉi-lasta, laŭŝajne, subskribis la koncernan komunikaĵon.
看起来，那张纸条正是由此人署名的。
"Transdonu al mi tiun bileton, ni devos esplori pri ĝi," la juĝisto ordonis.
“把那张纸条交给我，我们得对此展开调查。”法官命令道。
Gao pasigis la folion, kaj la juĝisto rapide legis ĝin.
高某把纸递了过去，法官很快读完了它。
Li ŝate lasis siajn okulojn laŭkuri la liniojn skribitajn de Kong.
他颇为欣赏地让自己的目光沿着 Kong 写下的那些字行扫过去。
Lia kunlaboranto perfekte imitis la skribmanieron de la loka reĝo de ŝtelistoj.
他的助手把当地那位盗贼之王的笔迹模仿得天衣无缝。
Sed la juĝista vizaĝo restis senesprima.
可法官的脸上依旧毫无表情。
"Kion vi intencas fari?"
“你打算怎么办？”
"Mi ne scias.
“我不知道。
Ĉi-homo volis nur informi vin alte estimindan.
此人只是想来向您禀报而已。
Ĉi-homo baldaŭ decidos, ĉar la reĝo de la ŝtelistoj postulas baldaŭan reagon."
此人很快就会作出决定，因为盗贼之王要求尽快得到回应。”
La raportado de Gao okazis matene.
高某的汇报发生在上午。
Posttagmeze, la gongo refoje sonis.
下午，锣又响了一次。
Venis ĉi-foje Jen.
这次来的是任某。
Li diris, ke li ricevis bileton de la reĝo ŝtelista, kun enhavo simila al tiu de Gao.
他说自己也收到了盗贼之王的一张纸条，内容和高某收到的类似。
Juĝisto Liang same demandis:
梁法官同样问道：
"Kion vi intencas fari?"
“你打算怎么办？”
"Timigas ĉi-homon la afero, ĉar la reĝo de la ŝtelistoj havas sian ejon, laŭ ĉi tiu bileto, trans la dua mallarĝa ponto, sude de la urbo.
“此人对这件事感到害怕，因为根据这张纸条，盗贼之王的老巢在城南第二座窄桥过去的地方。
Kaj tiu aĉfama urboparto, kie la stratetoj malbonodoras, estas plena je sovaĝuloj.
而那片臭名昭著的城区，小巷恶臭熏人，里面满是凶狠粗野之徒。
Tien li petas min iri por porti la monon kaj repreni la rulaĵon.
他要我带着钱去那里，把卷轴赎回来。
Nu, almenaŭ li rekonas min kiel tiun, al kiu la pentraĵo rajte apartenas, kvankam li forŝtelis ĝin el ĉe Gao.
不过，至少他承认我是那幅画的 rightful owner，尽管他是从高某那里把它偷走的。
Jes, mi provos superi mian timon kaj iros tien.
是的，我会试着克服自己的恐惧，去那儿。
Mi proponos al li 120 arĝentajn monerojn."
我会给他一百二十枚银币。”
"Estas multe."
“这可不少。”
"Multe estas, jes.
“是不少。
Sed estas tiel grave, ke la volvaĵo restu en bona stato!
可让卷轴保持完好实在太重要了！
Li diras, ke, se la mono ne sufiĉos, li ŝiros ĝin!
他说，如果钱不够，他就把它撕掉！
Tion mi ne povus elporti."
这一点我是绝对受不了的。”
Nokte alproksimiĝi al la suda malbonfama urboparto ne estis tre plaĉe.
夜里靠近城南那片恶名昭彰的街区，可不是件愉快的事。
Feliĉe la luno brilis, kaj ankaŭ multaj steloj, tiel ke ne estis tute mallume.
幸好月亮在发光，天上也有很多星星，因此并不是一片全黑。
Tamen, sub la mallarĝa ponto, la unua rivero nigris kiel karbo.
然而，在那座窄桥下，第一条河黑得像煤一样。
Kaj io alia same nigris en la profundo de la koro de Jen: timo.
而任某内心深处也有另一样东西同样黑得发沉：恐惧。
Li premis al si la saketon, en kiu la arĝentaj moneroj troviĝis.
他把装着银币的小袋子紧紧压在身上。
Alia rivero renkontiĝos poste, kiun li devos transiri, kaj post tiu dua ponto la irado vere iĝos danĝera.
前面还会遇到另一条河，他必须渡过去，而过了第二座桥之后，路程才会真正变得危险。
Li ne hontis pri sia timo.
他并不为自己的恐惧感到羞耻。
Li ripetis al si, ke kuraĝon oni bezonas en la vivo, ke al kuraĝo oni sin ekzercu, kaj ke kuraĝo finfine estas ne foresto de timo, sed la kapablo iri plu antaŭen, kvankam oni timas.
他一遍遍对自己说：人在生活中需要勇气，勇气是需要训练的，而勇气归根到底并不是没有恐惧，而是即便害怕，也仍然能继续向前走的能力。
Kiam io movis sin per rapida salteto malantaŭ li, glacia sentaĵo laŭfluis lian dorson.
当他身后有什么东西快速一跳时，一股冰冷的感觉顺着他的背流了下去。
Li turnis sin.
他转过身来。
Estis nur kato, kies okuloj lumis per impresa verda lumo.
只是一只猫，它的眼睛闪着惊人的绿色光芒。
Sed tiel turniĝante li rimarkis tri aŭ kvar malhelajn homformojn, kiuj vekis en li zorgon.
可就在他这样转身的时候，他看见了三四个昏暗的人影，这让他心里生出了忧惧。
Ili estis en la mallumo, ne tute proksime, sed ne sufiĉe malproksime, por ke li sentu sin sendanĝera.
他们藏在黑暗里，不算特别近，但也绝不够远，远不到能让他觉得安全。
Li daŭrigis sian vojon, kaŝe rigardante de tempo al tempo.
他继续往前走，不时偷偷回头看一眼。
La homaj formoj plu sekvis lin, ĉiam restante en la plej malluma flanko de la stratetoj.
那些人影一直在跟着他，而且始终待在小巷最黑暗的一侧。
Li elpoŝigis la tranĉilon, kiun li kunprenis, sciante, ke li iras al danĝera loko.
他从口袋里掏出自己带上的刀，因为他知道自己走向的是危险之地。
Li estis preta kuraĝe defendi sin, sed kion li povus fari, se ili formus cirklon ĉirkaŭ li?
他已经准备勇敢地自卫了，可如果那些人把他团团围住，他又能怎么办呢？
Kiam li alvenis apud la dua mallarĝa ponto, tiuj uloj proksimiĝis al li.
当他走到第二座窄桥旁边时，那些家伙朝他逼近了。
Pri iliaj intencoj ne povis esti dubo, sed troviĝi ĉe l' bordo de l' rivero donis ideon al Jen.
他们的意图已经没有任何可疑之处，但就在河岸边的这个位置，让任某突然生出了一个主意。
Li saltis en la akvon, pensante, ke bani sin en la malvarma fluo estos malkomforto, kiun priŝteli homon eble ne tre riĉan tute ne valoros.
他一头跳进水里，心想：为了抢劫一个也许并不算富有的人，而自己还得跳进冰冷的水流里受罪，这种代价也许根本不值得。
Li pensis ĝuste, kaj neniu sekvis lin en la akvon.
他想对了，没有一个人跟着跳进水里。
Li naĝis ĝis la alia flanko, kaj, kaŝe elirante el la rivero, en loko, kiun la luna lumo ne heligis, decidis atendi sur la bordo, ĝis la policaj rondirantoj alvenos.
他游到了对岸，又悄悄从一处月光照不到的地方爬上岸来，决定留在岸边等候，直到巡逻的警察经过。
La ŝtelistoj ja povus ne deziri malsekiĝon, sed ne forlasi pro tio la ideon lin senigi je mono.
那些贼也许不想弄湿自己，可不见得会因此放弃抢他钱的念头。
Al ili sufiĉis atendi, ĝis li elakviĝos kaj revenos supren al la strato.
对他们来说，只要等到他从水里出来、重新回到街上就够了。
Li ege malvarmis, sed havis nenion por viŝi sin seka.
他冷得厉害，可身边却没有任何东西可用来把自己擦干。
Kiam la polica grupeto alvenis, li iris apud ĝin kaj petis ĝin kuniri ĝis la lasta strateto, en kiu troviĝis la korto, kie la reĝo de la ŝtelistoj laŭ la bileto lin atendis.
等到那一小队巡警来到时，他便跟着他们一起走，请他们陪自己走到最后那条巷子里，也就是纸条上写着盗贼之王在那个院子里等他的地方。
"Mi venigis vin," juĝisto Liang seriozvoĉis, "por komuniki al vi la finan decidon de ĉi tiu juĝejo.
“我把你们叫来，”梁法官用严肃的声音说道，“是为了向你们宣布本衙门的最终判决。
"Vi, sinjoro Gao, montris per via agmaniero, ke vi ne alte estimas la pentraĵon, kiu troviĝas centre de ĉi tiu kazo.
“你，高先生，通过你的行事方式，表明你并不真正看重这幅处于本案核心位置的画。
Anstataŭ travivi danĝerojn por iri ĝin repreni, vi sendis serviston, kaj por tiu rulaĵo vi proponis nur 40 arĝentajn monerojn, dum vi perfekte scias, ke ĝi valoras multe pli.
你没有亲自冒险去把它取回，反而派了一个仆人去；而且为了那幅卷轴，你只出价四十枚银币，明明你完全知道它价值远远更高。
Kiam la reĝo de la ŝtelistoj diris, ke tio ne sufiĉas, via servisto respondis, laŭ via ordono, ke vi ne donos pli.
当盗贼之王说这点钱不够时，你的仆人按照你的吩咐回答说，你不会再多给。
La danĝeron, ke la rulaĵo estus ŝirita, vi ne serioze konsideris.
卷轴会被撕毁这一危险，你并没有认真放在心上。
"Male, s-ro Jen iris mem.
“相反，任先生却亲自去了。
Li kuraĝe trapasis la timindajn pasejojn, li eĉ ĵetis sin en akvon, por ke la mono, kiun li portis, ne estu ŝtelita.
他勇敢地穿过可怕的通道，甚至还跳进了水里，为的是不让自己所带的钱被抢走。
Kaj kiam li troviĝis en la korto, kie la reĝo de la ŝtelistoj lin atendis, li donis al tiu altan prezon por la pentraĵo, nome 120 arĝentajn monerojn.
而当他来到盗贼之王等候他的院子里时，他为那幅画付出了高价，也就是一百二十枚银币。
"Neniu povos certiĝi, ĉu temis pri pruntedono aŭ donaco.
“谁也无法确证，这究竟是借出还是赠送。
Sed havo portas kun si respondecon.
但拥有本身伴随着责任。
Kiam kultura valoraĵo, kiu venas de la avoj de niaj avoj, troviĝas en danĝero iĝi rompita, aŭ, ĉikaze, ŝirita, estas la devo de homo ĉion fari por ĝin savi, eĉ je kosto de konsiderinda perdo.
当一件来自祖辈之祖辈的文化珍品处于被损坏、或者在本案中被撕毁的危险之中时，一个人的责任就是尽一切力量去保全它，哪怕要付出相当大的损失。
El la sinteno de unu kaj de la alia montriĝas, ke nur unu meritas havi la originalan pentraĵon, kaj tiu pagis la plenan prezon por ĝi."
从你们两人的态度中已经可以看出，只有其中一个人配得上拥有那幅原作，而那个人也已经为它付足了全价。”
"Sed, alte estiminda sinjoro juĝisto," ekparolis Gao, "la reĝo de la ŝtelistoj fine akceptis mian proponon kaj donis la pentraĵon al mia servisto!
“可是，极受尊敬的法官大人，”高某开口说道，“盗贼之王最后接受了我的出价，并把那幅画交给了我的仆人！
Ĉu vi do volas, ke ĉi-homo redonu ĝin al s-ro Jen?
难道您是要此人把画还给任先生吗？
Mi ne komprenas, kion vi ĵus diris pri li."
我不明白您刚才关于他的那番话是什么意思。”
Juĝisto Liang ridetis.
梁法官笑了笑。
"Ĉar ne estas ebleco scii, kiu pravas, rilate al dono aŭ prunto, vi ricevis kopion, kiu valoras la monon, kiun vi pretis pagi.
“既然没有办法知道，到底谁在‘赠与还是借出’这件事上说得对，那么你所得到的，是一幅与你愿意付出的价钱相当的复制品。
La originalon s-ro Jen ricevis.
而原作则由任先生拿回去了。
Sed ĉar li montris sin inda je tiu havaĵo, ĉi tiu juĝejo redonas la 120 arĝentajn monerojn al li.
不过，因为他已经证明自己配得上那件珍品，本衙门现在把那一百二十枚银币退还给他。
Venu, sinjoro Jen, ĉi tiu mono estas via.
来吧，任先生，这些钱是你的。
Jen.
拿着。
Mi gratulas vin pri la kuraĝo, kiun vi elmontris hieraŭ.
我向你昨天表现出的勇气表示祝贺。
Kaj nun, la traktado de ĉi tiu kazo estas finita."
现在，本案审理完毕。”
La multaj scivolemuloj kiuj ĉeestis, ekstaris kaj komencis eliri el la juĝejo.
在场的许多好奇观众都站起身来，开始往公堂外走去。
Kune kun la publiko eliris ankaŭ Kong.
Kong 也和众人一起走了出去。
Li ridetis.
他面带微笑。
Li tre ŝatis juĝiston Liang.
他非常喜欢梁法官。
Kaj certe li neniam forgesos, kiel bone li sentis sin, ludante la reĝon de la ŝtelistoj.
而且他肯定永远也不会忘记，自己扮演盗贼之王时，感觉是多么畅快。
NOVAJ VORTOJ
新词
arĝento
银；银子
bani
洗澡；沐浴
cirklo
圈；圆圈
donaci
赠送
ekzerci
练习；训练
etoso
氛围
folio
纸页；叶子
formala
正式的
gongo
铜锣
imperio
帝国
karbo
煤；炭
kato
猫
korto
院子
mezuri
衡量；测量
originala
原作的；原始的
pentri
绘画
ponto
桥
prunti
借出；借给
ruli
卷起；滚动
sovaĝa
凶野的；野蛮的
sudo
南方
viŝi
擦拭
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
bileto
纸条；票据
por-tempe
暂时地
pri-trakti
处理；对待
prunte-doni
借出；出借
prunte-preni
借入；借来
sci-povi
有本领；懂得如何
sia-tempe
当年；在那个时候
sur-meti
穿上；放上
34. MALBENITA LISTO
34. 被诅咒的清单
— Sinjoro eldonisto, mi sukcesis verki 33 el la promesitaj rakontoj.
— 出版先生，我已经设法写出了承诺中的 33 篇故事。
Eble ili estas bonaj, eble ili estas tuj ĵetindaj en fajron, mi ne scias.
也许它们不错，也许它们该立刻扔进火里，我不知道。
Eĉ se verkisto relegas dekfoje sian verkon, paĝon post paĝo, li mem ne povas juĝi ĝin.
即使作家把自己的作品一页一页重读十遍，他自己也无法判断它。
Sed pluen iri mi ne povas.
可我没法再往下写了。
Vi devos, ĉu akcepti neplenumitan taskon, ĉu aldoni unu aŭ du jarojn al la dato notita sur via kalendaro por la ricevo de miaj rakontoj.
你要么接受一项未完成的任务，要么就在你日历上记着“收到我的故事”的那个日期后面再加上一两年。
— Kial vi ne povas daŭrigi?
— 你为什么不能继续？
Ĉu vi ne promesis?
你不是答应过吗？
Ĉu vi ne prenis sur vin sindevigon rilate al mi?
你不是对我承担了义务吗？
— Promesis, promesis, sindevigo...
— 答应过，答应过，义务……
Belaj grandaj vortoj ili estas tute certe, sed homo estas nur homo, kaj kiam ne eblas, ne eblas.
这些当然都是漂亮的大词，可人终究只是人，而当做不到时，就是做不到。
Ĉe neebleco, promesoj kaj sindevigoj forfalas, ĉu ne?
在不可能面前，承诺和义务也就都掉下来了，不是吗？
— Kial tasko, kiun vi komence plenumis tute bone, ŝajnas, subite fariĝis malfacile efektivigebla?
— 为什么一项你起初完成得非常好的任务，忽然看起来变得难以实现了？
Vi estas mallaborema, jen ĉio.
你只是懒，仅此而已。
— Ne, ne.
— 不，不。
Mi ŝatas verki.
我喜欢写作。
Vi scias, ke mi neniam provas eviti malfacilaĵojn.
你知道我从来不试图回避困难。
Mi tre dezirus efektivigi vian planon, sed mi ne povas.
我非常想把你的计划实现出来，可我做不到。
Rigardu al la listo.
你看看这张清单。
— Kiu listo?
— 什么清单？
— La malbenita listo de la vortoj, kiuj restas.
— 那张被诅咒的、还剩下来的词汇清单。
La listo de la vortoj, kiujn mi devas enmeti en miajn romanojn.
就是那张我必须塞进自己作品里的词语清单。
— Romanojn?
— 小说？
Ĉu vi verkas romanojn nun?
你现在是在写小说吗？
Ni interkonsentis, ke vi verkos difinitan nombron da rakontoj, ĉiufoje kun inter 20 kaj 25 novaj vortoj, por ke la lernanto transiru de scio de 400 signifhavaj vortopartoj al mil aŭ iom pli.
我们说好的是，你要写一定数量的故事，每次包含 20 到 25 个新词，好让学习者从掌握 400 个有意义的词素过渡到一千个，或者略多一些。
Ni volas, ke la lernanto transiru senpene de baza nivelo al meza.
我们想让学习者毫不费力地从基础水平过渡到中级水平。
Sed ni parolis pri rakontoj, eĉ rakontetoj, neniam pri romano.
可我们谈的是故事，甚至是小故事，从来不是长篇小说。
— Pardonu min, estis eraro.
— 请原谅我，那是个错误。
Intenca eraro.
一个故意犯下的错误。
"Romano" estas unu el la vortoj sur la listo.
“romano” 是清单上的词之一。
— Sed vi jam uzis ĝin.
— 可你已经用过它了。
Mi memoras, ke ĝi troviĝas en la rakonto pri la du fratoj, kiuj retroviĝas ie sur la Britaj Insuloj.
我记得它出现在那个关于两兄弟在不列颠群岛某处重逢的故事里。
— Kian memoron vi havas!
— 你的记性可真好！
Jes, jes, mi uzis ĝin, sed ne sufiĉe.
是的，是的，我用过它，可还不够。
Mi devas reenmeti la vortojn post kelka tempo, por ke la leganto fiksu ilin en sia memoro sen devi speciale peni.
过一段时间之后，我还得再把这些词重新放进去，好让读者无需特别费力，就能把它们固定在记忆里。
Mi diras "sen peni" pro la sama kaŭzo, ĉar la vorton "peni" mi ne sufiĉe uzis.
我之所以说“无需费力”，也是出于同样的原因，因为 “peni” 这个词我用得还不够。
— Sed tion vi faras dekomence.
— 可你从一开始就是这么做的。
Kial aperas nova problemo?
为什么现在又冒出了新问题？
— La problemo estas, ke restas pluraj vortoj, kiujn mi ne sukcesas enrakontigi, ĉar ili havas neniun rilaton inter si, kaj mi ne kapablas trovi temon komunan por ili.
— 问题在于，还剩下好几个词，我没法把它们写进故事里，因为它们彼此之间毫无关系，而我又找不到一个能把它们串起来的共同主题。
— Ne perdu la kapon pro tia eta problemo.
— 别为了这么点小问题就慌了神。
Diru al mi, kiuj estas tiuj vortoj, kaj ni ekzamenos la aferon tute trankvile.
告诉我那些词是什么，我们可以十分平静地把这件事看一看。
Mi devus povi helpi vin, kvankam kun mia nuna dent-doloro...
我应该能帮得上你，尽管我现在正牙疼……
— Dent-doloro!
— 牙疼！
Ĉu vere viaj dentoj doloras?
你的牙真的在疼吗？
Kompatinda eldonisto!
可怜的出版人！
Vi suferas ĉe la dentoj, kaj jen mi venas ĝeni vin pri miaj verkproblemetoj!
你的牙正受罪，我却跑来拿自己的写作小问题烦你！
— Estas mia kulpo.
— 这是我自己的错。
Mi neniam brosas la dentojn sufiĉe.
我从来没有好好刷够牙。
Jam kiam mi estis etulo, mia patrino konstante diradis al mi: "Uzu la dentbroson.
早在我还是个小孩的时候，我母亲就老是对我说：“用牙刷刷牙。
Uzu ĝin dum almenaŭ tri minutoj ĉiutage.
每天至少要刷三分钟。
Se ne, kiam vi estos granda, viaj dentoj doloros, ili rompiĝos, ili moliĝos, kaj vi perdos ilin.
否则等你长大了，你的牙会疼，会碎，会变软，到最后你会把它们全掉光。
Memoru mian konsilon: sendenta viro ne estas bela."
记住我的劝告：没牙的男人可不好看。”
— Tri minutojn!
— 三分钟！
Diable, tio estas multa, ŝajnas al mi, kvankam verdire, mi neniam atentas pri la daŭro, kiam mi brosas al mi la dentojn.
真见鬼，这在我看来可真久，虽然老实说，我刷牙时从来不注意时间长短。
— Certe tio estas multa.
— 确实挺久的。
Mia patrino eĉ foje provis kontroli.
我母亲甚至有一阵子还想监督我。
Ŝi kalkulis la tempon, dum mi brosis al mi la dentojn, kaj se mi brosis triminute, ŝi tion signis sur la kalendaro.
她一边看着我刷牙一边计时，如果我真的刷满三分钟，她就会在日历上做个记号。
Ŝi krajone metis etan linion, iom kiel minussigno, tiel ke mi povu konstati, ĉu en la plimulto el la tagoj mi brosis miajn dentojn sufiĉe longe.
她用铅笔画一条小线，有点像减号，好让我能看出来，在大多数日子里，我是不是都刷牙刷得够久。
— Terure.
— 真可怕。
Ĉu ŝi longtempe tion faris?
她这样做了很久吗？
— Ne.
— 没有。
Ŝi baldaŭ perdis la kuraĝon.
她很快就失去了坚持下去的勇气。
Tio postulis tro da mensa energio.
那样做太消耗精神了。
Post kelkaj fojoj ŝi trovis stulta la devon kontroli mian dentviŝadon.
几次之后，她就觉得监督我刷牙这件事太蠢了。
Sed ĉiaokaze, la dentisto diris al mi, ke miaj dentoj estas tre malbonaj, ĉar mi manĝas tro da sukero.
不过不管怎样，牙医对我说，我的牙很糟，原因是我吃了太多糖。
Mi amas dolĉaĵojn.
我爱吃甜食。
Mi amas dolĉecon.
我爱甜味。
En unu tason da kafo mi metas tri pecojn da sukero, aŭ tri kuleretojn, laŭ la loko.
一杯咖啡里，我要放三块糖，或者三小勺糖，视地方而定。
Ankaŭ en teon mi enmetas saman kvanton.
连茶里我也放同样的量。
— Mi ne elportus tiom sukeritan kafon.
— 这么甜的咖啡我可受不了。
— Mi scias, ke tio ne estas bona por la sano.
— 我知道这对健康不好。
Miaj dentoj ne tre bone fartas pro tiu kutimo.
因为这个习惯，我的牙齿状态并不太好。
Sed tia mi estas: mi ŝategas sukeron, kaj ne tre ŝatas spicojn.
可我就是这样：我特别爱糖，却不怎么喜欢香料。
Eble ĉar mia patrino ĉiam ege spicis la manĝaĵojn.
也许是因为我母亲总是把饭菜放得特别重口。
Ŝi eĉ spicis sian teon.
她甚至连自己的茶都加香料。
Mi supozas, ke ŝi metis multe da spico ĉien, por ke oni ne tro sentu la veran guston de tio, kion ŝi preparis.
我猜，她到处都放很多香料，是为了让人别太尝出她做的东西本来的味道。
— Nu, mi ne volas resti ĉi tie kaj ĝeni vin per miaj konsideroj pri verkado, dum via tuta kapo doloras pro fuŝa, malbonfarta dento.
— 好吧，在你整颗头都因为一颗糟糕而又不舒服的牙而疼的时候，我可不想还留在这里，拿我那些关于写作的想法来烦你。
Mi...
我……
— Ne, ne.
— 不，不。
Restu.
留下吧。
Mi prenis kuracilon, kaj ŝajnas, ke ĝi komencas efiki.
我吃了药，看起来它开始起作用了。
Eventuale, se la doloro revenos tre forte, mi petos vin lasi min sola kun ĝi.
如果之后疼痛又强烈地回来，我再请你让我一个人和它待着。
Sed mi ne tre kredas je tiu eventualeco.
不过我并不太相信真会出现这种情况。
Nun, de momento al momento, mi sentas, ke la doloro pli kaj pli malaperas.
现在，我感觉那疼痛一分一分地越来越淡了。
Kompreneble, tio estas nur sento.
当然，这也只是一种感觉。
La fuŝa dento plu fartas malbone kaj...
那颗糟糕的牙本身还是不舒服，而且……
Sed mi reparolu pri via problemo.
不过还是让我回到你的问题吧。
Memorigu al mi: kion vi diris pri la premioj?
提醒我一下：你刚才关于奖品说了什么？
— Pri la premioj?
— 关于奖品？
Mi neniam parolis al vi pri premioj!
我从来没跟你说过什么奖品！
Kiuj premioj?
什么奖品？
— Ĉu ni ne decidis, ke la abonanto, kiu plej bele, ĝuste kaj plene sukcesis resumi la plej longan el viaj rakontoj sur duona folio, t.e. en ne pli ol dudek linioj, ricevos premion?
— 我们不是决定过吗：那个能够用半页纸，也就是不超过二十行，把你最长的一篇故事概括得最漂亮、最准确、最完整的订阅者，将会得到奖品？
— Abonanto, vi diris, ĉu?
— 你说的是“订阅者”，是吗？
Sed miajn rakontojn vi ne presos en revuo.
可你又不是要把我的故事登在杂志上。
Ne temas pri abonoj, sed pri legantoj de libro, lernantoj, eventuale eĉ ŝatantoj de literaturo.
这里说的不是订阅，而是书的读者、学习者，甚至也许还有文学爱好者。
— Ha jes, mi eraras!
— 啊对，是我弄错了！
Mi miksas kun io alia.
我把它和别的事混在一起了。
Tio estis ideo de mia edzino,
那是我妻子的主意，
Mi eventuale uzos ĝin foje pri aliaj tekstoj.
我也许会在别的文本上用它。
Aŭ eĉ eventuale pri viaj, se vi konsentos, ke ili aperu en tiu revuo.
或者甚至也可能用在你的文章上，如果你同意它们出现在那本杂志里的话。
— Kiu revuo?
— 什么杂志？
— LA PILKO.
— 《球》。
— Stranga nomo por revuo.
— 这名字给杂志用可真怪。
Pri kio ĝi temas?
它是讲什么的？
— Pri sportoj.
— 讲体育。
Pri piedpilko, korbopilko, manpilko...
讲足球、篮球、手球……
— Atentu!
— 等等！
Oni diras, ne 'piedpilko', sed 'futbalo'.
人们说的不是 “piedpilko”，而是 “futbalo”。
— Ne, ne, ne.
— 不，不，不。
'Futbalo' estas fuŝa misangla vorto, kiu ne impresas min.
“futbalo” 是个糟糕的、误学英语的词，它可打动不了我。
Por mi tio estas piedpilko kaj ĝi restos piedpilko.
对我来说，那就是 piedpilko，而且它还会继续是 piedpilko。
— Laŭ via plaĉo.
— 随你喜欢吧。
Mi ŝatas vian principon pri formado de vortoj, sed ne ni kreas la lingvon.
我喜欢你在造词上的原则，可语言不是我们创造的。
Ni devas obei ĝiajn regulojn, kaj la ekzistantan vortliston, aŭ pli ĝuste, la oficialan vortaron.
我们必须服从它的规则，以及现有的词表，更准确地说，是官方词典。
— Mi ne konsentas.
— 我不同意。
Vi estas verkisto, ĉu ne?
你是作家，不是吗？
La verkistoj estas tiuj, kiuj vere kreas lingvon.
真正创造语言的人，就是作家。
La verkistoj kaj la popolo.
还有人民。
Se la ideoj de la verkistoj estas bonaj, la popolo ilin akceptas kaj ili eniras en la lingvon.
如果作家的想法是好的，人民就会接受它们，它们便会进入语言。
Se ne, ĝi ilin malakceptas kaj la lingvo ne enhavos ilin.
如果不好，人民就会拒绝它们，语言也不会容纳它们。
Kaj same, se la ideoj de la popolo estas bonaj, oni povas certi, ke verkistoj ilin alprenos.
同样地，如果人民的想法是好的，那也可以肯定，作家们会把它们采纳进去。
Vi neniam riskas ion proponante novan formon, ĉefe se vi havas taŭgan lingvosenton.
提出一种新形式时，你其实从来冒不了多大风险，尤其是如果你有合适的语感的话。
— Eble.
— 也许吧。
Tamen mi ne komprenas, kial vi volas, ke miaj rakontoj aperu en sporta revuo.
不过我还是不明白，为什么你想让我的故事出现在一本体育杂志里。
Ili tute ne rilatas al pilkoj.
它们跟球根本毫无关系。
Mi eĉ ne sukcesis enmeti la vorton 'pilko' en iun ajn, kvankam ĝi kuŝas sur tiu malbenita listo.
我甚至没能把 “pilko” 这个词塞进任何一篇故事里，尽管它就躺在那张该死的清单上。
En kiu rubriko miaj rakontoj presiĝus?
我的故事要印在哪个栏目里？
Nek en la piedpilka (aŭ futbala), nek en la korbopilka, nek en la piedkurada, nek en la saltada...
既不可能是足球栏目（或者说 “futbalo” 栏目），也不可能是篮球栏目、跑步栏目，或者跳跃栏目……
— Oni povus krei lingvan rubrikon.
— 我们完全可以开一个语言栏目。
Kial sportemuloj ne interesiĝus pri lingvo?
为什么爱好运动的人就不能对语言感兴趣呢？
Ili interesiĝas pri ĉio, kio rilatas al movado de la korpo.
他们对一切与身体运动有关的事都感兴趣。
Se ili movos la langon por paroli novan lingvon, ĉu tio ne estus iaspeca sporto?
如果他们要活动舌头去说一种新语言，那难道不也是某种运动吗？
Oni povus premii tiujn, kiuj movas la langon plej rapide, plej forte, plej bele, plej sporte...
我们甚至可以奖励那些把舌头动得最快、最有力、最漂亮、最有运动感的人……
— Tiuj, kiuj parolos plej spice!
— 那就是那些说得最“有香料味”的人啦！
Ha-ha!
哈哈！
— Ha-ha!
— 哈哈！
Mi ne scias, kial mi ridas, ĉar tio ne estas tre amuza.
我也不知道自己为什么在笑，因为这其实并不怎么好笑。
Nu, por forgesi mian denton, plej verŝajne.
嗯，大概只是为了忘掉我的牙疼吧。
Kiam mi fondis tiun revuon, mia ideo estis...
当我创办那本杂志的时候，我的想法本来是……
Ho, diable!
啊，真见鬼！
— Kio okazas?
— 怎么了？
Kial vi movas la piedon?
你为什么在动脚？
Ĉu ankaŭ la piedo doloras al vi?
难道脚也疼了吗？
— Tute ne.
— 完全不是。
Sed mi ĵus rimarkis, ke estas truo en mia ŝtrumpeto.
只是我刚刚注意到，我的袜子上破了个洞。
Antaŭe, viraj ŝtrumpetoj estis bonegaj, nerompeblaj, netrueblaj.
以前的男袜质量可好了，穿不坏，也磨不出洞。
Kiam vi palpis ilin, vi tuj sentis, ke ili estas faritaj per bonkvalita materialo.
你一摸就会立刻感觉到，它们是用上等材料做的。
Sed nun eĉ simpla palpo kaŭzas truon.
可现在，连随便摸一摸都能摸出一个洞。
Ili fariĝis, kiel la virinaj ŝtrumpoj.
它们现在变得像女式长袜一样了。
Laŭdire, tuj post la dua mondmilito, virinaj ŝtrumpoj estis porĉiamaj.
据说，第二次世界大战刚结束那会儿，女式长袜简直是永久耐用的。
Ili ne truiĝis.
它们不会破洞。
Sed la ŝtrumpa industrio ektimis, ke, se la ŝtrumpoj daŭros kaj daŭros sentrue, okazos teruraj ekonomiaj malfacilaĵoj por ĝi.
可是袜业开始害怕了：如果袜子一直耐穿、不破洞，那整个行业就会遭遇可怕的经济困难。
Tial la grandaj ŝtrump-fabrikistoj en Norda Ameriko kaj Okcidenta Eŭropo, kaj verŝajne ankaŭ en Japanio kaj similaj landoj, ŝanĝis la materialon.
因此，北美和西欧的大袜业制造商，可能还有日本及其他类似国家的厂家，就把材料换掉了。
Ili nun uzas ion, kio rapide truiĝas.
他们现在用的是那种很快就会破洞的东西。
Tiel ili vendas multege pli da ŝtrumpoj kaj ŝtrumpetoj.
这样一来，他们就能卖出多得多的长袜和短袜。
Nu, pri kio ni parolis antaŭe?
那么，我们刚才说到哪儿了？
Ne por diskuti pri ŝtrumpoj vi venis al mi, ĉu?
你来找我，总不是为了讨论袜子吧？
— Ni parolis pri tiu malbeninda vortlisto.
— 我们在说那张该死的词汇清单。
Mi sentas min, kvazaŭ senmovigita, kvazaŭ mian vojon subite barus muro, murego.
我感觉自己像是被钉住了，像是我的去路突然被一道墙、一堵高墙挡住了。
Aŭ eĉ pli bone: kvazaŭ mi estus falinta en fosaĵon, el kiu mi ne kapablas eltiri min.
或者更准确地说：像是我掉进了一条壕沟里，根本没法把自己爬出来。
— Kia stranga komparo!
— 这比喻可真奇怪！
Mi ĉiam miras pri la bildoj, kiuj venas al homoj en la kapon, kiam ili volas belfrazi bilde anstataŭ ol uzi la kutimajn vortojn.
每当人们不愿用普通词语，而想用形象化的方式把话说得更漂亮时，他们脑子里冒出来的那些画面，总是让我感到惊奇。
En kian fosaĵon vi falis?
你是掉进了什么样的壕沟？
Kiuj fosis ĝin?
又是谁把它挖出来的？
— Ĉirkaŭ tiu malnova urbo staras muroj, sed antaŭ la muroj, laŭlonge de la tuta muraro, oni fosis longan fosaĵon, por ke la malamikoj falu en ĝin, kiam ili volas ataki la urbon kaj meti sur ĝiajn murojn la flagon de sia lando, kiel signon de sia venko.
— 在那座古城四周矗立着城墙，而城墙前方沿着整圈城垣，人们挖了一条长长的壕沟，好让敌人在想进攻城市、想把自己国家的旗帜插到城墙上、作为胜利标志时，掉进壕沟里去。
Nu, mi volas ataki tiun liston, venki ĝin.
嗯，我正想去进攻那张清单，去战胜它。
Sed mi-ne-scias-kiu fosis grandan fosaĵon por bari mian vojon.
可是不知是谁挖了一条大壕沟，挡住了我的去路。
Mi falis en ĝin kaj ne kapablas eliĝi.
我掉进去了，也爬不出来。
Mi estas kaptita, kaj mia nekapablo uzi en kelkaj rakontoj vortojn, kiuj tute ne rilatas unu al la alia — uzi ilin nur pro tio, ke ili kuŝas sur via malbenita listo — tiu nekapablo suferigas min.
我被困住了，而我无法在几篇故事里用上那些彼此完全毫不相干的词，仅仅因为它们躺在你那张该死的清单上就硬要把它们用进去，这种无能正折磨着我。
— Estas amuze vidi, kiel via menso funkcias.
— 看着你的脑子是怎么运转的，真有意思。
Viaj ideoj pri fosaĵo, urbo kun ĉirkaŭa muraro, malamikoj, kiuj volas planti siajn flagojn sur ĝi, dum ĉiuj hundoj de la urbo rapide movetadas sian voston tien kaj reen por signi, ke ili estas kontentaj, vere, mi neniam imagus tiajn aferojn en serioza interparolado, kiel la nia.
你那些关于壕沟、被城墙包围的城市、想把旗子插上城头的敌人，以及全城的狗都在飞快地来回摇着尾巴、表示它们很满意之类的念头，说真的，在像我们这样严肃的谈话里，我是绝对想不到这种东西的。
— Mi neniam parolis pri vostoj de hundoj.
— 我从来没提过狗尾巴。
Tion vi prenis el via propra imago kaj tiu penso vere mirigas min.
那是你自己想象出来的，而这个念头倒真的让我感到惊讶。
Kiam mi klopodas trovi komparon, por klarigi per konkretaj bildoj ion malkonkretan, mi trovas pli facile ekzemplojn en plantoj ol en bestoj.
每当我试着找一个比喻，用具体画面来说明某种抽象的东西时，我发现自己总是比起动物，更容易从植物那里找到例子。
Hundoj kaj katoj ne tre interesas min, verŝajne, dum mi ŝatas arbojn, arbojn kun ĉiamaj verdaj folioj, arbojn kun folioj, kiuj flaviĝas ĉiujare kaj falas, jes mi ŝatas arbojn, arbarojn, sed ankaŭ fruktojn kaj legomojn.
大概狗和猫并不怎么吸引我；而我喜欢树，喜欢那些常青的树，也喜欢那些叶子每年都会变黄并落下的树，是的，我喜欢树、喜欢森林，也喜欢水果和蔬菜。
Ĉiujn plantojn mi ŝatas, dum bestoj ne tre interesas min.
我喜欢一切植物，而动物对我来说并不特别有意思。
— Domaĝe.
— 真可惜。
Tamen estas tre interese.
不过这很有意思。
Ĉu vi scias, kial hundoj kaj katoj tiel ofte malamikas?
你知道狗和猫为什么那么经常互相敌视吗？
— Ne.
— 不知道。
— Estas problemo de komunikado: ili miskomprenas unu la alian.
— 那是沟通问题：它们彼此误解。
Kiam hundo levas la voston por esprimi sian feliĉon, kato komprenas tion kiel danĝersignon.
当狗竖起尾巴来表达自己的高兴时，猫却会把这理解成危险信号。
— Interese.
— 真有意思。
Mi eventuale enmetos tion en unu rakonton.
我也许会把这点写进某一篇故事里。
— Vi vidas, ke bestoj estas tre interesaj.
— 你看，动物其实很有意思。
Sed kial vi konstante uzas la vorton eventuale?
不过你为什么老是用 eventuale 这个词？
— Mi ne scias.
— 我不知道。
Verŝajne, por ke la leganto lernu ĝin.
大概是为了让读者学会它吧。
Kaj por ke la anglalingvanoj komprenu, ke ĝi ne signifas la samon, kiel eventually en ilia lingvo, kio signifas 'finfine'.
同时也是为了让英语使用者明白，它和他们语言里的 eventually 并不是同一个意思；他们那个词的意思是“最终”。
— Strange.
— 真奇怪。
Sed kial vi parolas pri leganto?
可你为什么会说到“读者”？
Kial legantoj scius, kion ni diras?
读者怎么会知道我们说了什么？
— Ĉar mi intencas uzi ĉi tiun interparolon kiel tekston por mia rakontaro (kvankam ĝi tute ne estas rakonto).
— 因为我打算把这段对话当作我故事集中的一篇文本来使用，虽然它根本算不上故事。
Tial mi ekfunkciigis mian kased-aparaton.
所以我已经把自己的录音机打开了。
Ĉu vi ne rimarkis?
你没注意到吗？
— Ne.
— 没有。
Ne tre ĝentile.
这可不太礼貌。
Vi almenaŭ povus peti mian permeson.
你至少也该先征得我的同意。
Vi lasis min paroli stulte pri miaj dentoj kaj ŝtrumpoj, se diri nenion pri la rilatoj inter kato kaj hundo.
你就这么让我傻乎乎地说起自己的牙和袜子，更别提还有猫和狗之间的关系了。
Ne diru, ke ĉio ĉi estas sur kasedo, kaj ke vi intencas transskribi niajn parolojn kaj ilin publikigi?!
你可别告诉我，这一切都被录在磁带上，而且你打算把我们的谈话誊写出来，再拿去发表？！
— Tamen, jes, ja, tio estas mia intenco.
— 不过，是的，没错，这正是我的打算。
— Sed kial diable la legantoj interesiĝus pri nia interparolo?
— 可读者到底为什么会对我们的谈话感兴趣呢？
— Pro la vortoj, kiujn ni uzis: broso, dento, eventuale, flago, fondi, fosi, kalendaro, listo, minus, nordo, palpi, planti, premii, romano, rubriko, spico, sukero, ŝtrumpo, vosto.
— 因为我们用到了这些词：刷子、牙齿、eventuale、旗帜、创办、挖掘、日历、清单、减号、北方、触摸、种植、奖励、小说、栏目、香料、糖、袜子、尾巴。
Tiuj konsistigas preskaŭ 70 elcentoj el la vortoj, kiujn mi ankoraŭ devis uzi por fini la liston, aŭ por sufiĉe ripeti vortojn, nur unufoje viditajn.
这些词几乎构成了我为了完成那张清单、或者为了把那些只出现过一次的词重复到足够程度而仍必须使用的词汇中的百分之七十。
— Vi do preskaŭ sukcesis, ĉu ne?
— 那你岂不是几乎成功了，不是吗？
— Verki taŭgan rakonton, tute ne.
— 要说写出一篇合适的故事，那完全没有。
Sed enmeti serion da stultaj vortoj en stultan tekston, por ke la leganto ricevu sian ĉiu-tagan aŭ ĉiusemajnan aŭ ĉiumonatan kvanton da novaj vortoj el la fama listo, tion mi nun sukcesis.
可要说把一连串愚蠢的词塞进一篇愚蠢的文本里，好让读者从那张著名清单里得到他每天的、每周的或每月的新词配额，这一点我现在倒是做到了。
— Pri kio do vi plendas?
— 那你还在抱怨什么？
Vi vidas, ke tio efektiviĝas facile.
你看，这不是很容易就实现了吗？
Iom da energio, homo, iom da energio, kaj via entrepreno atingos sian sukcesan finon.
拿出一点劲来吧，伙计，拿出一点劲来，你的这项事业就会成功收场。
Kiel mi diris komence: vi nur estas mallaborema.
正如我一开始说的：你只是懒而已。
NOVAJ VORTOJ
新词
aboni
订阅
broso
刷子
dato
日期
eventuala
可能的；或许会发生的
flago
旗帜
fondi
创办；建立
fosi
挖掘
futbalo
足球
Japanio
日本
kalendaro
日历
kalkuli
计算
listo
清单
literaturo
文学
minus
减号；负号
palpi
触摸；摸索
pilko
球
planti
种植；栽种；插上
premio
奖品；奖励
resumi
概述；总结
risko
风险
rubriko
栏目
sukero
糖
suspekti
怀疑
ŝtrumpo
袜子；长袜
vosto
尾巴
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
el-doni
出版
far-iĝi
变成
sin-dev-igo
责任；义务
35. PO KIOM?
35. 每个多少？
— Vi denove ludas per via komputilo!
— 你又在摆弄你的电脑了！
- Kial ne?
- 为什么不行？
Ĉu tio ĝenas vin?
这碍着你了吗？
— Min?
— 我？
Tute ne.
一点也没有。
Ludu, kiom vi volas.
你想玩多久就玩多久。
Kion vi faras?
你在做什么？
— Mi uzas la informbankon pri Sovetio.
— 我在使用关于苏联的资料库。
La ĉefo volas, ke mi verku artikolon pri la ekonomia situacio tie, kaj mi bezonas bazajn donitaĵojn.
头儿要我写一篇关于那边经济状况的文章，所以我需要一些基础数据。
Mi ne tre ŝatas devi verki tiun artikolon.
我并不太喜欢非写这篇文章不可。
Tio ne estas mia fako.
这不是我的专长。
— Kaj kion aparte presindan vi eksciis dank' al via komputilo, aŭ pli ĝuste dank' al ties informfonto?
— 那么，借助你的电脑，或者更准确地说，借助它的信息来源，你查到了什么特别值得发表的东西？
— Nenion, kio estus, kiel vi diras, presinda.
— 没有什么像你说的那样“值得发表”的东西。
Nur nombroj, nombroj, nombroj montriĝas al mi.
出现在我眼前的只有数字、数字、数字。
Sovetio vendas tiom da gaso, ĝi aĉetas tiom da greno.
苏联卖出这么多天然气，又买进这么多粮食。
Ĝi vendis eksterlanden tiom da ligno, el kiu tiom sub formo de tabuloj, ktp ktp.
它向国外卖出这么多木材，其中这么多是以木板形式卖出去的，等等等等。
— Verŝajne ne pri tiaj informoj soifas la publiko.
— 大概大众并不渴望这种信息吧。
Krom eble kelkaj uloj, kiuj faras sciencan esploradon.
除非是那些做科学研究的人，也许会想看。
— Vi eraras.
— 你错了。
La ĝenerala publiko ne tre interesiĝas pri tia informa materialo, sed gravuloj kun respondecoj en diversaj ekonomiaj entreprenoj, homoj, kiuj okupiĝas pri fontoj de energio, industriistoj; kiuj volas efektivigi tiun aŭ alian projekton, ĉiuj tiuj legas nian ekonomian rubrikon, eble ne kiel soifa infaneto en-buŝigas la patrinan lakton, sed almenaŭ kun intereso.
一般公众对这种信息材料的确不怎么感兴趣，但那些在各种经济企业中负有责任的重要人物、从事能源来源工作的人、工业家，以及那些想实施这个或那个项目的人，全都在读我们的经济专栏；他们也许不像口渴的小婴儿吸吮母乳那样去读，但至少是带着兴趣在读。
Ni redaktas altkvalitan ekonomian paĝon, kiun multaj favore legas.
我们编辑的是一个高质量的经济版面，很多人都很看重地阅读它。
— Diable!
— 真见鬼！
Vi defendas vian gazeton kun bela energio.
你捍卫你们报纸时可真有干劲。
Nu, pardonu, mi tute ne intencis ataki vian publikigaĵon.
好吧，原谅我，我可完全没有打算攻击你的刊物。
Ĉu mi povas rigardi vian komputilon?
我能看看你的电脑吗？
Kio estas tio nun?
这会儿这是什么？
Ha jes, turismo!
啊，对，旅游业！
Ŝajnas, ke la turisma sezono alportis konsiderindan gajnon.
看来旅游季带来了相当可观的收入。
Vidu, ne nur en somero, sed eĉ en aŭtuno la hoteloj estis tiel plenaj, ke la turisma organizaĵo ne sciis, kien loĝigi la alvenantojn.
你看，不仅在夏天，甚至在秋天，旅馆都满得让旅游组织不知道该把新来的人安置到哪里去。
Interese!
真有意思！
— Interese, ĉu?
— 有意思，是吗？
Ne por mi.
对我可不是。
Tiuj nombroj min frenezigas.
这些数字简直要把我逼疯了。
Temas konstante pri milionoj.
说来说去永远都是几百万几百万。
Milionoj da tio, milionoj da tio ĉi.
几百万这个，几百万那个。
Sed por mi tio signifas nenion.
可对我来说，这毫无意义。
La intereso por mi estas nul.
我对它的兴趣是零。
— Ha-ha!
— 哈哈！
Ni faru statistikon pri via intereso.
我们来给你的兴趣做个统计吧。
Kiom da intereso por ĉiu informo?
每条信息你有多少兴趣？
Koncerne vin, po nul!
就你而言，每条都是零！
— Ha ne!
— 啊不！
Ne rekomencu, mi petas vin.
我求你别又开始了。
Mi vin konas.
我了解你。
Mi vidas, kion vi celas.
我看得出你在打什么主意。
Vi volas refoje rekomenci vian ludon kun tiu vorteto "po".
你又想重新开始玩你那个关于小词 `po` 的游戏。
Ĝi min lacigas.
它让我很累。
Fakte, mi neniam vere komprenis la uzon de tiu "po".
事实上，我从来没有真正弄懂过那个 `po` 的用法。
— Ĝuste tial mi volas lude instrui vin.
— 正因为如此，我才想用游戏的方式教你。
Ne estas malfacile.
这并不难。
Se mi diros al vi, ke ni ambaŭ sovaĝe rompis po du vitrojn, kiom da vitroj estis rompitaj?
如果我告诉你，我们两个人都野蛮地各自打碎了两只玻璃杯，那么一共碎了多少只杯子？
— Ni estas du.
— 我们是两个人。
Kaj ni rompis po du vitrojn.
而我们每个人都打碎了两只玻璃杯。
Ni do, sovaĝuloj, rompis kvar vitrojn: vi rompis du kaj ankaŭ mi du.
那么，我们这两个野蛮人一共打碎了四只杯子：你打碎了两只，我也打碎了两只。
Ĉu bone?
这样对吗？
— Ne estas bone rompi vitrojn, speciale se sovaĝe, sed via kompreno estas ĝusta kaj la kalkulo senerara.
— 打碎玻璃杯可不好，尤其是野蛮地打碎，不过你的理解是对的，计算也没有错误。
Vi vidas, ke estas simple.
你看，这很简单。
Vi apenaŭ bezonis pripensi por trovi ĝustan kaj precizan solvon al la problemo.
你几乎都不需要思考，就找到了这个问题准确而精确的答案。
Kaj nun mi diru: la dekses turistoj trinkis po glason da biero.
现在我再说一句：十六个游客每人喝了一杯啤酒。
Kiom da glasoj da biero ili trinkis entute?
他们总共喝了多少杯啤酒？
— Dekses.
— 十六杯。
— Ĉu iu ne trinkis?
— 是不是有人没喝？
— Ne.
— 没有。
Ĉiu trinkis.
每个人都喝了。
— Ĝuste tion precizigas "po".
— `po` 恰恰就是用来把这一点说清楚的。
Se mi dirus: "La 16 turistoj trinkis 16 glasojn da biero", oni scius, ke la grupo malplenigis 16 glasojn, sed oni ne scius, ĉu eble unu soifulo ne trinkis kvar, dum kvar aliaj trinkis nul.
如果我说：“16 个游客喝了 16 杯啤酒”，那人们只知道这一群人一共喝掉了 16 杯，但并不知道会不会是某个酒鬼喝了 4 杯，而另外 4 个人喝了 0 杯。
Kiam oni diras: "La 16 sovaĝuloj trinkis po glason", tio signifas, ke ĉiu sovaĝulo el la 16 trinkis unu glason.
当人们说：“16 个野蛮人每人喝了一杯”时，这就意味着 16 个野蛮人中的每一个都喝了一杯。
Mi supozas, ke vi perfekte komprenis nun.
我想，现在你已经完全明白了。
— Perfekte, mi ne dirus.
— 要说完全明白，我可不敢这么说。
Mi komprenetas.
我只是大概懂了。
Tamen, mi ĉiam sukcesas esprimi, kion mi volas, sen uzi tiun vorton.
不过，我总能在不用这个词的情况下，把自己想说的意思表达出来。
Mi trovas ĝin malfacila.
我觉得它难用。
Mi rekomendas ĝin al neniu, kaj mi ne reklamos pri ĝi en mia gazeto.
我不会把它推荐给任何人，也不会在我的报纸上替它打广告。
— Strange, ke vi tiel reagas.
— 你居然这样反应，真奇怪。
Mi trovas, ke tiu vorteto meritas iĝi multe pli populara ol ĝi nun estas.
我觉得这个小词值得变得比现在流行得多。
Aŭskultu.
你听着。
"Ĉiuj membroj de la asocio ricevis po etan floron el la ĝardeno de la prezidanto".
“协会的每个成员都从主席的花园里得到了一朵小花。”
Ha-ha!
哈哈！
— Ha-ha, ĉu?
— 哈哈，是吗？
Mi konfesas, ke mi ne komprenas.
我承认，我没听懂。
Mi ne estas tre inteligenta, vi scias.
你知道，我并不算很聪明。
Kial tiu laŭta rido?
你为什么笑得这么响？
— Po etan floron, poetan floron, floron de poeto!
— `po etan floron` 听起来像 `poetan floron`，也就是“诗人的花”或“富有诗意的花”！
— Ne tre amuze.
— 这也不算多好笑。
— Ĉu vere?
— 真的吗？
Sed kion vi dirus, se mi informus vin, ke "ĉiuj polinoj amas po polon"?
可如果我告诉你：“所有波兰女人都各爱一个波兰男人”，你又会怎么说？
— Kiun popolon?
— 哪个”人民”？（把 `po polon` 听成了 `popolon`）
NOVAJ VORTOJ
新词
aŭtuno
秋天
banko
银行；资料库
gaso
气体；天然气
greno
谷物
komputi
计算；使用电脑处理
nul
零
po
每；各
poeto
诗人
polo
波兰男人；波兰人
redakti
编辑
Sovetio
苏联
statistiko, tabulo, turismo, vitro
统计，木板/表格，旅游，玻璃杯
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
don-it-aĵo
所给之物；给出的资料
36. PERFEKTA BAKADO
36. 完美的烘烤
Dum pluraj monatoj mi laboris en ne tre gaja havenurbo, kie oftege pluvis.
我在一座并不怎么令人愉快的港口城市里工作了好几个月，那里常常下雨。
La ĉielo estis konstante malhela, preskaŭ nigra pro la nuboj.
天空一直阴沉，因为云层几乎黑了下来。
Kaj kiam ĝi heliĝis, ĝi iĝis nur hele griza, neniam ĝi bluis.
而即使天色转亮，也不过只是亮灰色，从来不会变蓝。
Ĉu mi estas plendema homo, ne facile kontentigebla?
我是不是一个爱抱怨、很难满足的人？
Eble.
也许吧。
Sed, sincere, tiu neniam suna vetero efikis preme al mia nerva sistemo.
但说实话，那种从不见阳光的天气沉沉地压迫着我的神经系统。
"Kial vi fuŝas vian vivĝojon pro tiu vetero?" amiko diris al mi.
“你为什么为了这种天气毁掉自己的生活乐趣呢？”一位朋友对我说。
"La koloro de la ĉielo ne dependas de vi.
“天空是什么颜色，并不取决于你。
Kontraŭ aferoj neeviteblaj estas sensence batali.
和无法避免的事情对抗，是毫无意义的。
Ne la veteraĉo, sed via sinteno al ĝi, trafas suferige viajn nervojn."
真正痛苦地折磨你神经的，不是这糟糕的天气，而是你对它的态度。”
Mi ĝenerale ŝatas tiun samoficulon, sed fojfoje li imagas, ke li apartenas al speco de saĝuloj, komisiitaj de la dioj doni konsilojn al la tuta homaro, kaj tiuj liaj kursoj pri saĝeco ne estas ĉiam bonvenaj.
我通常还是喜欢这位同办公室同事的，不过有时候他会以为自己属于某一种智者，是受众神委派来给全人类提供忠告的，而他那一套套智慧课程并不总是受欢迎。
Des pli, ĉar li plej ofte pravas.
更要命的是，他大多数时候还偏偏是对的。
Mi rigardis tra la fenestro.
我朝窗外望去。
Dikaj ŝipoj malrapide moviĝis sur la maro, sub la griza plafono, kiun oni tamen ĉi tie nomis ĉielo.
笨重的大船在海上缓缓移动，在那层灰色天花板之下，而这里的人居然还把它叫作天空。
Jam la kvaran monaton nun mi laboris en ĉi tiu oficejo, ĉe fenestro, kiu rigardis al la maro, kaj tiuj ŝipoj min impresis kiel en la unua tago.
到现在，我已经在这间面朝大海的办公室、坐在这扇窗边工作第四个月了，而那些船依旧像第一天那样让我着迷。
Kion ili transportis?
它们运的是什么呢？
Ĉu ŝafan viandon el Nov-Zelando?
是来自新西兰的羊肉吗？
Horloĝojn el Svislando, aŭ, plej verŝajne, Japanio?
是来自瑞士的钟表，或者更可能是来自日本的钟表吗？
Ĉu komputilojn el Usono, skribmaŝinojn el Italio, sciencajn aparatojn el Germanio, grenon el Kanado, bovan viandon el Argentino, aŭtojn el ie ajn?
是来自美国的电脑、来自意大利的打字机、来自德国的科学仪器、来自加拿大的谷物、来自阿根廷的牛肉，还是来自任何地方的汽车呢？
Mi devenis de kampara regiono, interne de la lando, kaj sidi ĉe tiu apudhavena fenestro estis kvazaŭ teatraĵo, pri kiu mi neniam laciĝis.
我来自国家内陆的乡村地区，坐在那扇临港的窗边，简直像是在看一出我永远也不会看腻的戏。
Se nur tiu malbenita vetero...
只是那该死的天气……
"Se vi rigardas la dancon de la ŝipoj anstataŭ progresi en via tasko, mi konas iun, kiu ne benos vin..." mia konsilema amiko diris, afable, sed ne pro tio agrable.
“如果你不推进自己的工作，却在这里看船跳舞，我认识一个人，他可不会祝福你……”我那位爱劝人的朋友和气地说道，可这并不因此就让人听着舒服。
Mia brusto dikiĝis pro profunda spiro, kiun mi tuj malrapide kaj brue eligis.
我深深吸了一口气，胸膛都鼓了起来，随后又缓慢而响亮地把气吐了出去。
Li pravis kiel ĉiam.
他像往常一样说得对。
Mi pene rekomencis redakti la raporton, kiun la ĉefo postulis.
我费力地重新开始整理那份老板要求的报告。
Sed en mia menso kvazaŭ filmo ruliĝis, kun ŝipoj, blua maro, verdfoliaj arboj, suno, insuloj...
可是我的脑海里却仿佛有一部影片在放映，里面有船只、蓝色的大海、绿叶的树木、阳光、岛屿……
Kiel mi estus povinta supozi, ke pli ol imagado, ĝi estis ia antaŭscio?
我又怎么可能想到，那不仅仅是想象，而是一种预感呢？
"La ĉefo vokas vin!"
“老板叫你！”
Subite min vekis el pensado preskaŭ dorma la voĉo de sekretariino.
秘书的声音突然把我从几乎快睡着的沉思中惊醒。
Mi suspektis, ke li esprimos sian malkontentecon pri mia tro malrapida laboro.
我怀疑他会对我工作过于缓慢表示不满。
Dum momentero min trakuris eĉ la penso, ke eble li anoncos, ke li volas maldungi min.
甚至有那么一瞬间，我脑中闪过一个念头：也许他会宣布要解雇我。
Tio estus por mi malfacile elportebla novaĵo.
那对我来说会是一个难以承受的消息。
La ekonomia situacio ne estis ideala, multe mankis ĝis tio, kaj dungiĝon oni ne povis esperi facile trovi.
经济状况并不理想，离理想还差得远，也无法指望轻易找到一份工作。
La ideo iĝi senlabora kaj longe serĉadi entreprenon, kiu dungos min, ne kondukis al rideto, dum mi paŝis al lia oficejo.
一边朝他办公室走去，一边想到自己会失业、还得长时间寻找一家愿意雇用我的企业，这种想法可丝毫不能让我露出笑容。
Nek helpis la fakto, ke liaj unuaj vortoj estis dubsencaj:
更糟的是，他开口的第一句话还是有歧义的：
"La etoso ĉi tie ne taŭgas al vi, ĉu?" li diris.
“这里的环境不适合你，是吗？”他说。
"La etoso?
“环境？
Jes ja, mi tre ŝatas la etoson en nia oficejo.
是啊，我很喜欢我们办公室里的气氛。
Neniu estas malafabla, ĉiuj laboras precize kaj helpas unu la alian.
谁也不无礼，大家都工作认真，而且彼此帮助。
Fakte, estas vere amika etoso.
事实上，这里确实有一种友好的氛围。
Krome, mi ŝatas la etoson de havenurbo.
此外，我也喜欢港口城市的气息。
La ĉeesto de ŝipoj, la etaj mallarĝaj stratoj de la ĉehavena urboparto, tiuj plej diverslandaj restoracioj kaj trinkejoj, ĉio ĉi ege plaĉas al mi."
船只的存在、港边城区那些狭小的街道、那些带着各国风情的餐馆和酒吧，这一切我都非常喜欢。”
"Mi uzis malĝustan vorton, pardonu.
“我用错词了，抱歉。
Mi volis diri: la vetero," la estro diris, ridete.
我是想说：天气。”老板笑着说道。
"Nu, nu, jes, tiurilate vi pravas.
“嗯，嗯，是的，在这一点上您说得对。
Mi ŝatas ĉion ĉi tie, sed ne la veteron.
我喜欢这里的一切，就是不喜欢这里的天气。
Tiu malalta griza plafono el nuboj kvazaŭ pezas sur mi preskaŭ dolorige."
那片由云层构成的低矮灰色天花板仿佛压在我身上，几乎让人发痛。”
"Nu, mi bezonas sendi iun al pacifika insulo.
“嗯，我需要派一个人去太平洋上的一个岛。
Temas pri traktado ĝuste en la kampo, kiun vi plej bone konas.
要处理的事，恰恰属于你最熟悉的领域。
Mi pensis pri vi.
我想到了你。
Ĉi tie baldaŭ estos aŭtuno, pluvos eĉ pli ol ĝis nun.
这里很快就要到秋天了，雨会下得比现在更多。
Tie printempos.
那边则将是春天。
Ĉu tia eta ekskurso plaĉus al vi?"
这样一次小小的出行，你会喜欢吗？”
Eta ekskurso!
小小的出行！
Kiajn vortojn li uzis!
他说的这是什么词啊！
Se li ne sentas la diferencon inter transmara vojaĝo kaj aŭtobusa aŭ vagonara ekskurso, li vere estas stranga, aŭ nekredeble riĉa, aŭ...
如果他感觉不出远洋旅行和坐汽车或火车去郊游之间的区别，那他要么真是古怪，要么就是富得不可思议，要么……
Kaj jen mi estis tie sude.
而我果然就到了南方。
Blua ebeno de trankvila maro, invita al agrabla, malstreĉa, ripoziga bano.
一片蓝色的平静海面，仿佛在邀请人去痛快、放松、恢复精神地洗个海水澡。
Maro; blua ĉielo; varma vetero, sed vento, kiu refreŝigis.
大海；蓝天；温暖的天气，不过也有让人神清气爽的风。
En senhoma apudmara naturo mi sidis, ĝuante la ĉirkaŭan pacon.
我坐在无人的海边自然景色之中，享受着周围的宁静。
Mi demetis mian ĉemizon, por plej plaĉe baniĝi en la sunradioj.
我脱下衬衫，好最舒服地沐浴在阳光里。
"Gardu vin!
“当心！
Oni neniam estas tro singarda pri la suno ĉi-insule," afable alparolis min brunhaŭta junulo, videble lokano, vestita nur per eksblua usondevena pantalono.
在这座岛上，对太阳怎么小心都不为过。”一个皮肤黝黑的青年友好地向我搭话，他显然是本地人，只穿着一条褪成旧蓝色的美国产裤子。
Mia haŭto, blanka kiel la luna disko, igis min senti min fremda, diferenca de ĉiuj ĉi-insule.
我的皮肤白得像月盘一样，这让我觉得自己在这座岛上像个外人，和所有人都不一样。
Mi opiniis, ke mi trovis taŭgan solecan lokon, por progrese brunigi ĝin, sed konstateble tio estis eraro.
我本以为自己找到了一个合适的僻静地方，可以让皮肤逐渐晒成棕色，但显然这是个错误。
"Eble vi devus konservi la ĉemizon sur vi," li plu diris.
“也许你还是该把衬衫穿在身上，”他继续说道。
"La suno povas bruligi vian haŭton, tiu iĝos tute ruĝa, kaj doloros al vi."
“太阳会把你的皮肤晒伤，它会整个变得通红，而且你会疼。”
"Ĉu vere?"
“真的吗？”
"Mi ne scias.
“我不知道。
Blankuloj tro diferencas unu de la alia tiurilate.
白人在这方面彼此差异太大了。
Kelkaj rapide fariĝas bele brunaj, ĉe aliaj la haŭto fariĝas plej amuze ruĝa.
有些人很快就会晒成漂亮的棕色，另一些人的皮肤却会变成最好笑的红色。
Amuze por la rigardantoj, ne por la koncerna ruĝhaŭtulo.
对旁观者来说很好笑，对那个皮肤变红的人本人可就不是了。
Estas tre ridige, ĉefe, se la suno atakis la nazon.
尤其是当太阳把鼻子晒着了的时候，那就特别可笑。
Tiuj grandaj, dikaj elstaraj nazoj, sune ruĝigitaj, estas plej ĝojiga vido."
那些又大、又厚、又突出的鼻子，被太阳晒红以后，真是最让人开心的景象。”
Mi iom ĝenis min, ne sciis, kion respondi.
我有点不自在，不知道该怎么回答。
"Kelkaj inaj turistoj havas tutan sistemon por defendi sian nazon kontraŭ la fajro de la suno," li plu prelegis.
“有些女游客还有整整一套办法，用来保护自己的鼻子，免受太阳烈火的侵袭。”他继续像讲课似的说道。
"Ankaŭ tio estas ridiga: ilia nazo estas tute blanka, kiel la viando de tro kuirita kokido, dum la resto de la vizaĝo ruĝas kiel... nu... kiel ruĝa floro."
“那也很好笑：她们的鼻子完全是白的，像煮过头的鸡肉，而脸的其余部分却红得像……嗯……像一朵红花。”
"Aŭ fajro," li aldonis post silenta, mensesplora momento.
“或者像火，”他沉默了片刻、像是在搜寻词语之后补充道。
Dum longa senparola minuto li rigardegis min, kiel bestoscienculo beston.
在长长的一分钟沉默里，他一直盯着我看，像动物学家观察动物一样。
"Ŝajnas al mi, ke vi apartenas al la ruĝula speco, ne al la brunula," li diris, kun ia moka rebrilo en la okuloj.
“在我看来，你属于会晒成红色的那一类，不属于会晒成棕色的那一类。”他说，眼里闪着某种带嘲弄意味的光。
"Se vi ne volas revesti vin, almenaŭ iru en ombron.
“如果你不想重新把衣服穿上，至少也该去阴凉处。
Kvankam ĉi tie..."
虽说在这里……”
Mi rondrigardis.
我环顾四周。
Nenie estis ombro.
哪里都没有阴影。
Mi min demandis, ĉu remeti la ĉemizon.
我问自己，要不要把衬衫重新穿上。
Eble estus pli saĝe.
也许那会更明智。
Sed aliflanke, mi sentis tion malvenko antaŭ tiu mokemulo, kaj ĉu mi ne riskus, ke malvenko havus kiel precipan efikon, ke lia mokemo plifortiĝus?
但另一方面，我觉得那等于在这个爱嘲弄人的家伙面前认输，而我难道不会冒这样的风险吗：认输最主要的后果，就是让他的嘲弄劲头更强？
Sed ĉu li vere volis moki min, aŭ ĉu mi misprenis por moko ion, kio estis nur speciala maniero interrilati kun fremdulo?
可他真的想嘲笑我吗，还是说我把某种仅仅是与陌生人交往的特殊方式误会成了嘲笑？
"Antaŭ kvindek jaroj, onidire, eŭropanoj ĉiam surhavis ĉapelon, ĉar la suno trafis al blankulo la menson tra la kapaj ostoj," li diris, refoje kvazaŭ prelege, kaj mi refoje ne povis scii, ĉu li mokas min, aŭ nur estas animsimpla knabo, kiu ne havas la samajn regulojn pri ĝentileco kaj konveneco, kiel ni.
“据说五十年前，欧洲人总是戴着帽子，因为太阳会穿过头骨打到白人的脑子里去。”他又像在讲课似地说道，而我还是没法判断，他究竟是在嘲弄我，还是只不过是个心地单纯的男孩，只是没有和我们相同的礼貌与得体规则。
Ofte mi aŭdis prelegi pri "interkultura komunikado".
我常常听人讲“跨文化交流”。
Ĉu mi nun trafis unu el ties problemoj?
难道我现在正碰上它的问题之一了吗？
"Mi min demandas, kial ili ne plu bezonas ĉapelojn," li serioze laŭtvoĉe pripensis.
“我在想，他们为什么后来就不再需要帽子了。”他用一本正经的高声口吻思考着。
"Mi supozas, ke iliaj kapostoj fariĝis pli malmolaj.
“我猜，他们的头骨变硬了。
Kion vi opinias, estimata fremdulo?"
您怎么看，尊贵的外乡人？”
"Mi samopinias kiel vi," mi respondis.
“我和你意见一样。”我回答说。
"La blankulaj kapoj perdis sian molecon.
“白人的脑袋失去了原先的柔软。
Tial ni ne plu bezonas ombron, ni povas elporti la sudmaran sunon senĉapele.
所以我们不再需要阴凉了，我们可以不戴帽子承受南海的太阳。
Nun ni havas ĉe la kapo malmolajn ostojn, kiuj efektive baras la efikon de viaj terure bruligaj sunradioj."
现在我们头上有了坚硬的骨头，它们确实能挡住你们那些可怕灼人的阳光的作用。”
Li ridis.
他笑了。
Mi komencis suspekti, ke temas nek pri moko, nek pri animsimpleco, sed pri ia ŝercemo, tro diferenca de la mia, por ke mi tuj sentu ĝin.
我开始怀疑，这既不是嘲弄，也不是单纯，而是一种幽默感，只不过和我的幽默感差得太远，所以我一开始没能立刻领会。
Aŭ eble mia timo esti mokata fuŝis mian naturan senton pri ŝercemo.
又或者，是我害怕被人嘲笑的心情，搅乱了我本来自然的幽默感。
Kiel ajn estu, per mia respondo, mi retroviĝis sur la sama ŝercnivelo kiel li.
不管怎样，凭着我的回答，我重新回到了和他同一层次的玩笑频道上。
"Ĉu vi scias, kial mi estas bele bruna?"
“你知道我为什么长得这么漂亮地棕褐吗？”
li demandis, larĝigante sian bruston per eksteren-tiro de la braksuproj, kvazaŭ por elmontri, kiel fortule konstruita li estas.
他问道，同时向外拉开上臂，把胸膛挺得更宽，仿佛要展示自己长得多么结实有力。
Sed la brilo de liaj okuloj estis por mi tute klara nun: ne estis moko, sed la natura ŝercemo de feliĉa knabo.
但此刻，他眼中的光彩对我来说已经完全清楚了：那不是嘲弄，而是一个快乐男孩自然流露出的爱开玩笑。
"Ne," mi respondis kun travidebla ŝerca seriozeco.
“不知道。”我用一听就知道是在开玩笑的认真口吻回答。
"Kiam Dio kreis la unuajn homojn, la avojn de la avoj de niaj avoj, li faris ĉiaspecajn klopodojn.
“当上帝创造最初的人类，也就是我们祖父的祖父的祖父们时，他做了各种各样的尝试。
Li provis jen per tiu materialo, jen per tiu alia, ĝis fine li trovis ion vere kontentigan.
他一会儿试这种材料，一会儿试那种材料，直到最后才找到一种真正令人满意的材料。
Per tiu materialo li unue devis fari du provojn antaŭ ol sukcesi.
用那种材料，他先得做两次试验之后才成功。
Li faris belan kukon kun la formo de homo kaj metis ĝin en la bakujon, sed li ne havis sufiĉe da ligno por longa fajro kaj ne lasis la kukon sufiĉe longe.
他做了一个漂亮的人形蛋糕，把它放进烤炉里，可是他没有足够的木柴来维持长时间的火，也没有把蛋糕留得够久。
Sekve, kiam li eltiris ĝin, la homkuko ne estis bone bakita.
因此，当他把它取出来时，这个人形蛋糕并没有烤好。
Ĝi estis ankoraŭ multe tro hela.
它还是太浅白了。
Tiel naskiĝis la blankuloj."
于是，白人就这样诞生了。”
"Poste li pensis: nun mi ne plu simile eraros.
“后来他想：这回我可不能再犯同样的错误了。
Li kolektis multege da ligno por fari longedaŭran fajron kaj metis duan hom-kukon en la bakujon.
他收集了很多很多木柴，想烧一场持久的火，然后又把第二个人形蛋糕放进了烤炉。
Sed li lasis ĝin tro longe.
可是他把它留得太久了。
Tro kuirita, tro longe bakita, ĝi eliĝis tute malhela.
煮得过头了，烤得太久了，它出来时整个都黑了。
Tiel naskiĝis la nigruloj.
于是，黑人就这样诞生了。
"Nur post tiu dua eraro li sciis, kiel ĝuste kalkuli la daŭron de l' bakado kaj la forton de l' fajro.
“只有在第二次错误之后，他才知道该怎样准确计算烘烤的时间和火力的强弱。
Kaj kiam li eltiris el la bakujo la trian homkukon, ĝi estis perfekte kuirita, perfekte bakita, nek tro blanka, nek brule nigra, perfekte flavbruna kiel mi.
而当他从烤炉里取出第三个人形蛋糕时，它煮得刚刚好，烤得刚刚好，既不太白，也不焦黑，颜色恰到好处，是像我这样完美的黄褐色。
Tiel naskiĝis mia popolo."
于是，我的民族就这样诞生了。”
Li ridis longan, laŭtan, gajan ridon, kiun mi neniam forgesos.
他放声大笑，笑得很久，很响，很快活，而那笑声我永远也不会忘记。
NOVAJ VORTOJ
新词
Argentino
阿根廷
baki
烤；烘烤
gardi
看守；留意
Kanado
加拿大
koko
鸡
nervo
神经
Nov-Zelando
新西兰
ombro
阴影；阴凉处
Pacifiko
太平洋
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
de-meti
脱下；放下
de-veni de
来自；出身于
gardi sin
小心；当心
kiel ajn estu
不管怎样；无论如何
1'
1分钟
multe mankas ĝis tio
离那还差得远
re-brilo, sen-labora, sin-garda, tra-vid-ebla
反光；失业的；小心的；看得透的
37. SESA RAKONTO PRI AFANTI
37. 关于阿凡提的第六个故事
Estis belega aŭtuna vespero.
那是一个非常美丽的秋日晚间。
Baldaŭ la suno subiros.
不久太阳就要落山了。
La lumo estis dolĉa, la etoso plej paca.
光线柔和，气氛无比宁静。
Aŭdiĝis neniu bruo, krom kelkaj birdokantoj.
除了几声鸟鸣，听不到任何声响。
Afanti sidis apud sia edzino, ekstere, en la ombro.
阿凡提坐在屋外的树荫下，挨着他的妻子。
Kortuŝa sento de plaĉa geedza ama kunuleco plenigis ambaŭ.
一种动人的、愉快的夫妻爱意与相伴之感充满了两人。
Malriĉaj ili eble estis, sed feliĉaj.
他们也许贫穷，却很幸福。
Feliĉaj pro tiu granda, simpla amo.
他们因那份伟大而朴素的爱情而幸福。
Iom post iom Afanti konsciis, ke delonge li ne manĝis.
渐渐地，阿凡提意识到自己已经很久没有吃东西了。
Lin kaptis malsato.
饥饿袭上了他。
"Ĉu vi ne preparis kukojn?"
“你不是准备了点心吗？”
li demandis, memorante pri bona odoro, kiun li sentis revenante hejmen.
他问道，同时想起了自己回家时闻到的那股香味。
"Ĉu vi ne povus kontentigi vin nur sidi ĉi tie, ĝui la naturon, kaj ame rigardi la vizaĝon de via belega edzino?" ŝi ridete respondis.
“难道你不能只是坐在这里，欣赏自然，并且满怀爱意地看着你那美丽妻子的脸，就已经满足了吗？”她微笑着回答。
Miksi amon kun ŝerco estis unu el ŝiaj favorataj amuziloj, kiun li ege ŝatis.
把爱意和玩笑混在一起，是她最喜欢的消遣之一，而他也非常喜欢这一点。
"Jes ja, mi povus kontentiĝi per tio,"
“是啊，我当然可以靠这个满足，”
venis la rebato,
他立刻回敬道，
"sed, se mi manĝos bonajn kuketojn, dum mi rigardos vian luman vizaĝon, estos eĉ pli kontentige.
“不过，如果我一边看着你明亮的脸，一边吃着可口的小点心，那就会更加满足了。
Mi antaŭsentas, ke okazos miraĵo: via vizaĝo tiam fariĝos ankoraŭ pli bela."
我预感会发生奇迹：到那时，你的脸会变得更加美丽。”
Ŝi rigardis lin kiel patrino infanon, kun io danka en la okuloj, kaj ekstaris por iri domen.
她像母亲看孩子那样看着他，眼里带着几分感激，然后站起身来，朝屋里走去。
Al ŝi plaĉis, kiom li ŝatas ŝian kuirarton.
她很喜欢他如此喜爱她的厨艺。
Afanti dume ridis silente.
与此同时，阿凡提默默地笑了。
'Edzinoj estas kvazaŭ patrinoj', li pensis, 'por ami, ili bezonas nutri'.
“妻子就像母亲一样，”他想，“要去爱，她们就需要喂养别人。”
Kaj dum ŝi revenis alportante la kuketojn, ŝi ridetis al si.
而当她端着小点心回来时，她也暗自微笑着。
'Edzoj estas kiel infanoj', ŝi pensis, 'por ami, ili bezonas manĝi'.
“丈夫就像孩子一样，”她想，“要去爱，他们就需要吃东西。”
NOVAJ VORTOJ
新词
nutri
喂养；养育
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
sub-iri
下沉；落下
38. NE STARU TIE!
38. 不要站在那里！
Vi demandas, kiom mi aĝis, kiam mi unuafoje flugis al Usono?
你问我第一次飞往美国时是多少岁吗？
Apenaŭ 25 jarojn.
才不过二十五岁。
Ne alta aĝo.
年纪并不大。
Junulo sensperta mi estis.
那时我是个毫无经验的年轻人。
Min timigis la propra funkcio.
那份职务本身就把我吓住了。
UN ĵus dungis min kiel tradukiston, kaj UN tiutempe estis tre alte konsiderata organizo.
联合国刚刚雇用我做翻译，而在那个时候，联合国是一个极受尊重的组织。
Mi sentis min timige malgranda rilate al la altaj taskoj, kiujn mi devos plenumi.
一想到自己将要承担的重大任务，我就觉得自己渺小得可怕。
Nek aĝe, nek laborkapable mi sentis min taŭga.
无论在年龄上，还是在工作能力上，我都觉得自己并不合适。
Mi min demandis, ĉu mi saĝe agis akceptante tiun funkcion, des pli, ĉar mi neniam profesie tradukis eĉ unu paĝon antaŭe.
我问自己，接受这份职位是否做得明智，尤其是因为在此之前，我从来没有职业性地翻译过哪怕一页纸。
Fakte, skribe traduki ne estas tre ĝojiga laboro.
其实，笔头翻译并不是一种很令人愉快的工作。
Kiam vi finis transigi tekston el la originala lingvo en la gepatran, jen oni redonas al vi alian originalan tekston, kiun vi traduku.
当你刚把一篇文本从原语言转成母语，立刻就又有人递给你另一篇原文，要你继续翻译。
Kaj tiel plu senfine.
就这样没完没了。
Tre ofte la tekstoj estas neklare redaktitaj (ĉar ilin verkis fremdaj fakuloj en lingvo, kiujn ili ne bone regas), kaj oni komprenas malbone ilian sencon.
这些文本常常写得含糊不清（因为它们是由外国专家用自己并不十分掌握的语言写成的），所以人们很难弄明白它们的意思。
Krome — ĉu vi scias, ke la vorto 'originala' havas du tute malsamajn sencojn? — tiuj originalaj tekstoj plej ofte ne estis originalaj: ili estis en iu devenlingvo (tial oni nomis ilin originaloj), sed ili ĉiam temis pri la samaj aferoj sammaniere, sen ŝerco, sen vigleco, sen vivo: al ili plene mankis originaleco.
另外，你知道“originala”这个词有两个完全不同的意思吗？那些“原文”往往其实并不“有原创性”：它们只是用某种原始语言写成的（所以人们称其为原文），可是它们总是以同样的方式谈论同样的事情，没有玩笑，没有生气，没有生命：它们完全缺乏独创性。
Se aldoni, ke multaj estis fakaj kaj koncernis fakojn, pri kiuj mi tute ne estas fakulo, tiam vi komprenos, ke la laboro ne estis unu el la plej feliĉigaj.
再加上其中很多还是专业文本，涉及的领域我根本不是内行，那你就会明白，这份工作绝不是最让人开心的那一种。
Sed tamen ĉio ĉi estus akceptebla kun ĝojo kaj gajeco, se la laborkondiĉoj estus taŭgaj.
不过，即便如此，如果工作条件合适，这一切本来也还是可以带着愉快和高兴去接受的。
Sed la laborĉambroj estis bruaj kaj neplaĉaj.
可是工作房间又吵又不舒服。
Ni ofte devis labori nokte.
我们还常常不得不在夜里工作。
Kaj la homa medio ne favoris la kreiĝon de plezuro.
而周围的人际环境也不利于产生任何愉快感。
La etoso estis tre streĉa, ne tre homa — ni sentis nin objektoj, maŝinoj - plene manka je reciproka ĝentileco.
气氛非常紧张，毫无人情味。我们觉得自己像物件、像机器，那里完全缺少彼此之间的礼貌。
Akraj malpacoj ofte estiĝis.
尖锐的冲突经常发生。
La reciprokajn rilatojn markis malestimo.
相互关系都打上了轻蔑的印记。
Tiel estis almenaŭ ĉe la francaj tradukistoj, ankaŭ ĉe la rusaj.
至少在法语译员那里是这样，在俄语译员那里也是如此。
Ĉe la anglaj kaj hispanaj la etoso estis multe pli bona.
而在英语译员和西班牙语译员那里，气氛则好得多。
Sed ne pri mia traduka laboro mi volas rakonti.
不过，我并不是想讲我的翻译工作。
Ankaŭ tio ne estus tre originala, kaj vi meritas legi ion pli interesan.
那样讲也不会多有新意，而你值得读一点更有意思的东西。
Mi rakontu pri mia unua mateno en Novjorko.
我还是来讲讲我在纽约的第一个早晨吧。
Mi sidis en hotelo, ĉe tablo apudfenestra, kaj, dum mi manĝis miajn ovojn kaj panon kaj grasaĵojn trinkante kafon, kiun mi trovis aĉa, mi rigardis eksteren.
我坐在旅馆里一张靠窗的桌旁，一边吃鸡蛋、面包和油腻的食物，一边喝着我觉得难喝的咖啡，同时朝外看去。
Ne estis gajige.
那一点也不令人愉快。
Antaŭ ol alveni ĉi tien, mi havis mensan bildon pri Usono, kaj nur nun mi konstatis, ke ĝi neniel rilatas al realo.
在来到这里之前，我心里对美国有一幅想象图景，而直到现在我才意识到，它和现实毫无关系。
(Longe poste, mi komprenis, ke tiuj ideoj pri Usono venis de la filmoj, kiujn mi vidis, kaj tiuj filmoj fakte plej ofte montris Kalifornion, kiu ege diferencas de la orienta marbordo, sur kiu mi nun troviĝis).
很久以后，我才明白，我对美国的那些印象来自我看过的电影，而那些电影其实大多展现的是加利福尼亚；那地方和我此刻所处的东海岸截然不同。
Por mi — pro la filmoj — Usono estis lando moderna, pura, vigla, kun modernaj altegaj konstruaĵoj kaj kun tre belaj domoj.
对我来说，由于电影的影响，美国本来是一个现代、干净、充满活力的国家，到处有现代化的高楼大厦和非常漂亮的房子。
Novjorko plenis je altaj domegoj, jes ja, sed ili estis nek modernaj, nek belaj.
纽约确实到处都是高大的楼房，可它们既不现代，也不美观。
Ŝajnis, ke la urbo estis konstruita sen ia ajn konsidero pri beleco.
这座城市似乎建造时根本没有考虑过美感。
La stratoj estis planitaj orde, laŭ ordo tiel senkompate kvadrata, ke ĝi povus frenezigi iun ajn kun iom poezia animo.
街道倒是规划得很整齐，可那种整齐又冷酷地呈四方格状，足以把任何稍有一点诗意灵魂的人逼疯。
Sed la domoj mem ŝajnis konstruitaj senorde.
可房屋本身看起来却是杂乱无章地建起来的。
Dikaj kaj maldikaj konstruaĵoj, altaj kaj malaltaj, strangaformaj muroj el forpuŝe malhelruĝa brikaro.
有粗胖的建筑，也有瘦长的建筑，有高的，也有低的，还有用令人反感的暗红砖块砌成的奇形怪状的墙面。
Kvazaŭ ne tre lerta infaneto estus lude metinta ŝtonon sur ŝtonon, brikon sur brikon, blokon sur blokon, sen iam ajn pensi pri la formo, kiu el tia farmaniero rezultos.
仿佛是一个并不怎么灵巧的小孩子在玩耍时把石头一块块往上垒，把砖一块块往上放，把方块一个个往上叠，而从来没有想过，这样做最终会形成什么样的形状。
Krome, multaj domoj aperis nekredeble 19a-jarcentaj.
而且，许多房子显得令人难以置信地像十九世纪的产物。
Eĉ la literoj sur la magazenaj montrofenestroj aŭ sur la netravideblaj vitroj, kiujn havis multaj oficejaj pordoj, estis tute ne modernaj, kompare kun Okcidenta Eŭropo.
甚至连商店橱窗上的字样，或者许多办公室门上那些不透明玻璃上的字样，和西欧相比，也完全谈不上现代。
Kaj la strata malpureco superis ĉian kapablon de mia tamen sufiĉe kapabla imago.
而街道的肮脏程度甚至超出了我那本来也算相当有想象力的想象能力。
Blovis glacia norda vento, vere vintra, kvankam ne estis vintro, kaj ĝi puŝis malpuraĵojn kaj gazetfoliojn, kiuj jen flugis rapide de unu stratflanko al alia, jen turniĝis surloke, formante plej malbelan vidaĵon.
刺骨的北风在吹，简直像冬天的风，尽管那时还不是冬天；它把污物和报纸页吹得一会儿从街这一边飞快卷到另一边，一会儿又在原地打转，形成极其难看的景象。
Aŭ ĉu nur mia mensostato faris, ke ĉion mi vidis malbela?
还是说，只是因为我的心境，才使我看什么都觉得丑？
Eble mi devas precizigi, ke en tiu lando, kiu en mia antaŭa imago estis la lando de suno kaj pureco, mia mateno komenciĝis per renkonto kun dikaj, forpuŝaj insektoj, kiuj pace promenis sur la planko de mia nekredeble malvasta kaj malmoderna hotelĉambro.
也许我还得说明一下：在这个先前在我想象中属于阳光与洁净之国的国家里，我的早晨竟是从遇见几只肥大、令人作呕的昆虫开始的，它们正悠闲地在我那间狭窄得难以置信、而且又十分过时的旅馆房间地板上散步。
Fininte miajn ovojn (bonajn) kaj mian kafon (forkurigan), mi ekiris al la strato.
吃完我的鸡蛋（还不错）和我的咖啡（叫人想逃跑）之后，我便走上街去。
Mi provis informiĝi pri la vojo, sed la homoj tro rapidis por aŭskulti min.
我试着打听路怎么走，可人们都太匆忙了，根本没空听我说。
Anstataŭ respondi al mi, ili puŝis min por preterpasi.
他们不回答我，反而把我推开，好从我身边挤过去。
Ŝajnis, ke ĉiu malfruas por sia laboro, kaj ne havas tempon okupiĝi pri tiu perdita fremdulo, kiu devus kapabli trovi sian vojon mem.
看起来每个人上班都要迟到了，谁也没有时间去管这个迷路的外国人；照理说，这个外国人本该自己找到路才对。
(Kiam 25 jarojn poste mi vizitos Kalifornion, mi faros precize malan sperton: tie la homoj ĉiam ege plej afablis kaj amike helpis min).
二十五年后，当我访问加利福尼亚时，我会有一段恰恰相反的经历：那里的人总是非常亲切，友好地帮助我。
La homoj puŝis min, interpuŝiĝis, ne pardonpetis, aspektis atakeme.
人们推搡我，彼此碰撞，也不道歉，而且显得咄咄逼人。
En kian medion mi enmiksis min, mi pensis.
我心想，我究竟是把自己搅进了一个什么样的环境里啊。
Mi paŝis sencele, sensence, perdita en la fluo de rapidega homamaso, kiu kvazaŭkuris preter... malrapidegaj veturiloj.
我毫无目的、也毫无意义地走着，迷失在一股快得惊人的人流之中；那人流仿佛是在从……慢得惊人的车辆旁边跑过去。
Estis nekredeble multe da aŭtoj kaj aŭtobusoj, tiel multaj ili estis en stratoj kaj strategoj, kiuj interkruciĝis, ke ili baris la vojon al si reciproke, kaj ne, aŭ apenaŭ, povis progresi pluen.
街上和大街小巷里到处都是汽车和公共汽车，多得难以置信，它们在彼此交叉的道路上互相堵住去路，因此几乎无法继续前进，甚至根本不能前进。
Mi mire konstatis, ke en Novjorko oni iras pli rapide piede ol aŭte.
我惊讶地发现，在纽约，走路竟比坐车还快。
Marŝante kiel mi diris, provante sensukcese orientiĝi en tiu freneza urbego plena je malĝentilaj puŝemuloj, mi de tempo al tempo pasis preter strangaj specoj de restoracioj, kie sidis unu apud la alia, vice, sed ne komunikante unu kun la alia, homoj, kiuj pli malpli bovece movis la buŝon manĝante tranĉojn de pano, certe iom buterita, meze de kiuj troviĝis ĉu viando, ĉu legomoj, ĉu mine-scias-kio.
就像我说的那样走着，徒劳地试图在这座挤满粗鲁推搡者的疯狂大都市里辨明方向，我时不时会经过一些奇怪类型的餐馆；那里的人一个挨一个并排坐着，却彼此不交谈，只是或多或少像牛一样地动着嘴，吃着几片面包，中间夹着的也许是肉，也许是蔬菜，也许是天知道什么，而且面包显然还抹了点黄油。
Min impresis, ke ĉiu rigardis rekte antaŭ sin per okuloj, kiuj ŝajnis vidi nenion, krom, eble, malĝojaj bovaj pensoj.
让我印象深刻的是，每个人都直直地望着自己前方，眼睛仿佛什么也看不见，也许只看得见一些忧郁的牛一般的念头。
Neniu komuneco, neniu amikeco, neniu homrilato tie ŝajnis ekzisti.
在那里，似乎不存在任何共同感、任何友谊、任何人与人之间的联系。
Ĉiu sidis sur sia seĝo, tute proksime al alia, kaj ĉiu rigardis al iu nulo, nevidebla, nekomprenebla por mi eta eŭropano, kaj ĉiu ŝajnis malesperige sola.
每个人都坐在自己的椅子上，和别人离得很近，可每个人都望着某个“零点”，那东西对渺小的欧洲人我来说既看不见，也无法理解，而每个人都显得孤独得令人绝望。
(Tio okazis en 1956.
那是在 1956 年发生的。
Nun simila etoso — apartula, senrilatula — kreiĝis en multaj eŭropaj lokoj.
如今，类似的气氛，一种彼此分离、互不关联的气氛，也已经在许多欧洲地方形成了。
Kiel ofte Ameriko nur antaŭis.)
美国往往不过是先走了一步而已。)
Finfine mi tamen trovis afablan usonanon ĵus alvenintan el ie sude.
不过最后，我还是遇到了一位友善的美国人，他刚从南方某个地方来到这里。
Li iom konis Novjorkon kaj klarigis al mi, kiun aŭtobuson mi uzu, kaj kie troviĝas la koncerna aŭtobushaltejo.
他对纽约多少有点熟悉，便向我说明我该坐哪一路公共汽车，以及相应的公交车站在哪里。
Mi sentis grandan senpeziĝon.
我顿时感到一种巨大的如释重负。
Finfine montriĝis, ke mi ne devos pasigi la tutan vivon en ĉi tiu frenezulejo, serĉante elirejon, kiu porĉiame malaperis.
看来我终究不必在这座疯人院里耗上一辈子，去寻找那个仿佛永远消失了的出口。
Ve!
唉！
La senpeziĝo ne daŭris longe.
这种轻松感并没有持续多久。
La aŭtobushaltejo estis tute proksima, jes ja, kaj mi facile trovis ĝin.
公交车站确实就在很近的地方，我也很容易找到了它。
Mi pretiĝis stari tie atende, kiam miaj okuloj trafis la nekredeblan surskribon.
我正准备站在那里等车，眼睛却撞上了一句令人难以置信的告示。
Per belaj klaraj literoj ja okulumis al mi la terura diraĵo: No standing.
那句可怕的话用漂亮清楚的字母直朝我眨眼：No standing。
Mia sango glaciiĝis en mia tuta korpo.
我全身的血液都冻住了。
Mi ĵus estis dungita de UN kiel profesia tradukisto.
我才刚被联合国聘为职业翻译。
Mi, supozeble, sciis la anglan, verŝajne eĉ la usonan.
按理说，我是懂英语的，甚至也许连美式英语都懂。
Kaj laŭ mia lingvoscio, No standing ne estis dubsenca esprimo.
而按照我的语言知识，No standing 并不是一个有歧义的说法。
La senco estis plej klara.
它的意思再清楚不过了。
No standing signifas nur: "Ne staru", aŭ, se vi preferas, "Estas malpermesite stari" aŭ "Neniu staro allasita" (vi vidas, kiel bele ni tradukistoj kapablas ŝanĝi la vortigojn por esprimi saman ideon).
No standing 的意思只能是：“不要站立”，或者，如果你喜欢的话，“禁止站立”，又或者“任何站立都不允许”（你看，我们这些翻译多会换说法来表达同一个意思）。
Diable!, mi pensis.
真见鬼！我想。
Se mi ne rajtas stari por atendi aŭtobuson, kion mi faru?
如果我连站着等公共汽车都不可以，那我该怎么办？
Sidi surtrotuare ne estis tre plaĉe, tiel malpura ĉio estis.
坐在人行道上可一点也不舒服，因为一切都那么脏。
Ne pli invita montriĝis la same malpuraj ŝtupoj de la apuda domo (multaj novjorkaj domoj havas kelkajn ŝtupojn ekstere, kondukantajn al la pordo).
旁边那栋房子同样肮脏的台阶也并不更有吸引力（纽约的许多房子外面都有几级通向门口的台阶）。
Kuŝi estus ankoraŭ pli strange kaj pli malagrablus.
躺下来就更加古怪，也更加不舒服了。
Kion fari?
怎么办？
Mi ne komprenis.
我不明白。
Neniu sidis aŭ kuŝis aŭ pendis tie apude, atendante aŭtobuson.
附近没有人坐着、躺着，或者吊在那里等公共汽车。
Mi do povis imiti neniun.
所以我谁也没法模仿。
Ĉu aŭtobusojn en Novjorko oni ne atendas?
难道在纽约，人们不是这样等公共汽车的吗？
Mi sentis, ke mi pli kaj pli freneziĝas.
我觉得自己越来越要发疯了。
Mi decidis ronde paŝi en la ĉirkaŭaĵo, trovante tre maltaŭgaj la kondiĉojn por kontroli, ĉu la aŭtobuso alvenas, Mi ja ofte turnis la dorson al la senco, laŭ kiu ĝi devis alveni.
我决定在周围绕着走来走去，可这样的条件实在太不适合观察公共汽车是不是来了，因为我常常会把背转向它本该驶来的方向。
(Mi parolis antaŭe pri la du sencoj de la vorto 'originala'; ĉu vi rimarkis, ke ankaŭ 'senco' havas du sencojn?
我前面说过，“originala”这个词有两个意思；你注意到没有，“senco”这个词也有两个意思？
La senco, kiu estas la direkto, laŭ kiu oni ien iras aŭ venas, kaj la senco, kiu signifas signifon).
一个意思是人们往某处去或从某处来的“方向”，另一个意思则是“意义”。)
Nur pli malfrue en la tago, kiam mi finfine atingis la ĉefsidejon de UN kaj komencis konatiĝi kun homoj helpemaj al fremduloj, nur tiam oni diris al mi, ke en la usona lingvouzo No standing signifas, ke aŭtoj ne rajtas halti tiuloke, alivorte, ke aliaj veturiloj devas lasi la lokon libera por la aŭtobusoj.
直到那天稍晚一些，我终于到了联合国总部，开始认识一些乐于帮助外国人的人时，别人才告诉我，在美国的语言用法里，No standing 的意思是汽车不准停在那个地方；换句话说，其他车辆必须把那个位置空出来给公共汽车用。
Sed la novjorkan menson mi neniam komprenos.
可是，纽约人的思维方式，我是永远也不会明白的。
Se tiu diro direktiĝas al aŭtoj, kaj nur al ili, kial tion ne diri klare, kial, anstataŭ simple skribi "Aŭtoj ne haltu", oni diras "Ne staru" ĝuste ĉe loko, kie normalulo emos atende stari?
如果这句话针对的是汽车，而且只针对汽车，那为什么不把这件事清清楚楚地说出来？为什么不干脆写“汽车不得停留”，却偏偏在一个正常人会想站着等候的地方写上“不要站着”？
Ĝuste ĉe aŭtobus-haltejo!
而且偏偏就在公共汽车站！
Mi vizitis multajn landojn en mia vivo, plurajn kun lingvoj, kiujn mi tute ne komprenis aŭ eĉ ne povis legi.
我这一生访问过许多国家，其中好几个国家的语言我完全不懂，甚至连读都不会读。
Sed neniam mi sentis min tiel perdita kiel en tiu malbenita anglalingva urbego, kien mi iris por labori... tradukiste!
可是，我从来没有像在那座该死的英语大都市里那样感到如此迷失；而我去那里，居然还是为了工作……做翻译！
NOVAJ VORTOJ
新词
bloko
块；方块
briko
砖；砖块
Kalifornio
加利福尼亚
Novjorko
纽约
reciproke
彼此；相互地
trotuaro
人行道
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
al-lasi
允许；准许
la angla
英语
de tempo al tempo
不时；时而
for-puŝa
令人反感的；使人退避的
frenez-ul-ejo
疯人院
inter-kruc-iĝi
相互交叉
okul-umi
眨眼示意；递眼色
orient-iĝi
辨明方向；定向
sen-pez-iĝo
失重；如释重负之感
sid-ejo
座位
39. NE FACILAS REGI PUPOJN FADENE
39. 用线操纵木偶并不容易
La ĉi-suba teksto nur celas pli bone konigi al vi vortojn, kiujn vi ne sufiĉe ofte renkontis.
下面这篇文字只是为了让你更好地熟悉那些你还没有足够经常遇到的词。
Ne esperu trovi en ĝi interes-kaptajn okazaĵojn aŭ belecon literaturan.
别指望在其中找到引人入胜的情节或文学之美。
Se vi jam konas la du sencojn de 'plumo' kaj de 'folio', kaj komprenas la "novajn vortojn" listigitajn tuj post la teksto, vi povas preterlasi ĝin.
如果你已经知道 `plumo` 和 `folio` 的两种意思，并且理解正文后面立刻列出的“新词”，你就可以跳过这篇。
— Kio estas respondkupono?
— 什么是回信券？
— Estas kupono, kiun vi povas aĉeti en poŝt-oficejo, kaj kiun vi enmetas en leteron irontan eksterlanden.
— 它是一种你可以在邮局买到的券，并且你把它放进一封要寄往国外的信里。
Tie, via korespondanto povas transdoni ĝin al sia poŝtisto kaj ricevi interŝanĝe de tiu respondkupono poŝtmarkon, kiu validas por normala letero sendota eksterlanden.
在那里，你的通信对象可以把它交给当地邮递员，并用这张回信券换得一枚可用于寄送普通国际信件的邮票。
Kial vi demandas?
你为什么问这个？
— Pro simpla scivolemo.
— 只是出于单纯的好奇。
En nia klubo, la prezidanto diris, ke li disponas multajn respondkuponojn, kiujn li ricevis per interŝanĝo de kasedoj, kaj ankaŭ de literaturaj verkoj, kaj ke li pretas ilin dividi inter la membroj, kiuj dezirus ilin ricevi.
在我们俱乐部里，主席说他手头有很多回信券，这些是他通过交换磁带以及文学作品得到的；他说他愿意把它们分给那些想要领取的会员。
Sed ĉar mi neniam aŭdis pri respondkuponoj antaŭe, eble mi miskomprenis.
不过，因为我以前从来没有听说过回信券，也许是我听错了。
Eble ili ne rilatas al tiu interŝanĝo de kasedoj kaj literaturaĵoj.
也许它们和那种磁带或文学作品的交换并没有关系。
Li diris, ke li konservis ilin dum longa periodo, kaj komence volis vendi ilin al ni je favora prezo, sed forlasis tiun ideon kaj decidis ilin simple dividi inter ni.
他说这些东西他保存了很长一段时间，起初想以优惠价格卖给我们，但后来放弃了这个想法，决定只是把它们分给我们。
— Ĉu vi scias, pri kiaj kasedoj temas?
— 你知道说的是哪一类磁带吗？
— Estis kasedoj kun muziko, sed ankaŭ kasedoj kun teatraĵoj.
— 有装着音乐的磁带，也有装着戏剧节目的磁带。
Li diris, ke bona rimedo lerni lingvon estas aŭskulti kaj reaŭskulti kasedon en tiu lingvo.
他说，学习语言的一个好办法，就是听那种语言的磁带，并且反复去听。
Li havas ankaŭ tutan serion da kasedoj kun prelegoj, sed mi suspektas, ke tiuj ne estas tre rekomendindaj al neseriozaj personoj, kiel mi.
他还有整整一套装着讲座的磁带，不过我怀疑，那些并不太适合推荐给像我这样不太认真的人。
Prelegojn oni rekomendu nur al seriozuloj, ĉu ne?
讲座这种东西，应该只推荐给认真的人，对吧？
— Egale ĉu temas pri seriozaj aŭ neseriozaj lernantoj, estas fakto, ke oni ofte rekomendas la uzon de kasedo kiel rimedon lerni lingvon.
— 不管说的是认真的学习者还是不认真的学习者，事实都是：人们确实常常把使用磁带推荐为学习语言的一种手段。
Mi neniam provis mem, sed mi aŭdis, ke oni progresas rapide tiurimede, precipe se oni havas "bonan orelon", t.e., se oni havas memoron, kiu funkcias pli bone aŭde ol vide.
我自己从来没有试过，不过我听说，用这种办法进步很快，尤其是如果一个人“耳朵好”，也就是说，如果他的记忆通过听觉运作得比通过视觉更好。
— Mia memoro estas nek vida nek aŭda.
— 我的记忆既不是视觉型的，也不是听觉型的。
— Ĉu vere?
— 真的吗？
Kion oni devas rekomendi al vi?
那人们该向你推荐什么呢？
Ĉu odorojn?
气味吗？
Lerni lingvon per odora ekzercado devas esti malfacile!
靠嗅觉训练来学语言，想必很难吧！
— Por lerni lingvon, mi havas bonegan sistemon, kiu ideale efikas al mi.
— 为了学语言，我有一套极好的办法，对我来说效果理想极了。
Mia memoro estas mana, mova, fingrouza.
我的记忆是手动型的、动作型的、手指使用型的。
Ankaŭ buŝouza.
也是嘴巴使用型的。
Por memori lingvon, mi devas agi, funkciigi mian langon, miajn lipojn, miajn dentojn, miajn fingrojn, mian tutan korpon eble.
为了记住一种语言，我必须行动起来，运用我的舌头、嘴唇、牙齿、手指，甚至也许还要运用我整个身体。
Tial ideale por mi estas uzi pupteatron.
所以，对我来说最理想的就是用木偶戏。
Mi havas puprolulojn, kiujn mi regas per fadenoj, kaj mi ludigas al ili ĉiajn rolojn.
我有一些木偶角色，我用线来操纵它们，并让它们扮演各种角色。
Tiel mi memoras la frazojn kaj vortojn de la lingvo lernata.
这样一来，我就能记住所学语言里的句子和词语。
— Sed ĉu vi povas tion fari pri ĉiaspecaj temoj?
— 可是，你能拿各种各样的主题都这么做吗？
— Ne.
— 不能。
Domaĝe.
真可惜。
Eble profesiulo sukcesus, sed mi ankoraŭ ne estas sufiĉe lerta.
也许专业人士能做到，但我还不够熟练。
Multe mankas ĝis tio.
离那一步还差得远。
Fari, ke pupa rolulo trinku el botelo jam ne estas facile, se oni devas regi ĉiujn movojn per fadenoj, sed botelo estas nenio kompare kun forko kaj tranĉilo, ĉe rolanto, kiu devas manĝi de sur telero.
如果一个人必须用线来控制全部动作，那么让一个木偶角色从瓶子里喝东西就已经不容易了；可跟叉子和刀比起来，瓶子根本不算什么，尤其是面对一个必须从盘子上吃东西的角色时。
Kaj tamen, se mi volas lerni la tutan lingvon, mi devas ankaŭ paroli pri kuleroj, forkoj, tranĉiloj, teleroj, ktp, ĉu ne?
可是，如果我想把整门语言都学会，我也就必须谈到勺子、叉子、刀子、盘子等等，对吧？
— Mi imagas, kiel malfacile tio estas.
— 我能想象那会有多难。
Oni devas esti tre lertfingra, kaj havi multege da praktiko.
人必须手指非常灵巧，而且还得有大量练习。
— Jes.
— 是啊。
Mi trovis lingvoinstruan libron, kiu konsistas el serio da interparoloj, kiujn mi provis ludi pupteatre, konsidere al mia memoro, kiu funkcias plej bone per mana aktiveco, sed tio montriĝis nefarebla.
我找到了一本语言教学书，它由一系列对话组成；考虑到我的记忆在手部活动时运作得最好，我试着用木偶戏来演这些对话，可结果证明那根本做不到。
Foje temis pri iu, kiu kombas sin, jen tiel, jen alimaniere.
有一次讲的是某个人梳头，一会儿这样梳，一会儿那样梳。
Amuza rakonto.
是个有趣的故事。
La haroj neniam restas aranĝitaj, kiel li volas.
头发总是没法像他想要的那样保持整齐。
La kombilo ne havas rektajn dentojn kaj kelkaj dentoj mankas, kio kaŭzas ĉiajn fuŝojn en la kombado, en la har-aranĝa-do.
那把梳子的齿并不整齐，而且还缺了几根齿，这就在梳头、在整理头发这件事上造成了各种各样的差错。
Eble ne estas tre inteligenta teatraĵeto, sed interesa el vidpunkto lingva.
也许这不算一出多么聪明的小戏，但从语言角度来看却挺有意思。
Bedaŭrinde, mi ne kapablis ludi ĝin pupteatre.
可惜，我没法把它用木偶戏演出来。
Fari, ke miaj pup-roluloj bone kombu sin, tion mi ne sukcesis.
要让我的木偶角色把头发梳好，这一点我没有成功做到。
— Ŝajnas, ke alprenante tiun lingvinstruan libron, vi elektis ion netaŭgan por via metodo!
— 看来，你选那本语言教材时，挑中了一个并不适合你方法的东西！
— Jes.
— 是的。
En alia interparolo de tiu sama serio, la roluloj devis fumi cigaredojn.
在同一系列的另一段对话里，角色们得抽香烟。
Iu virino eĉ devis uzi tiucele cigaredingon.
甚至有个女人还得为此使用烟嘴。
Feliĉe, ke ne estis kudristino, kiu metas fingringon sur sian dikfingron.
幸好那里面没有一个裁缝女人，需要把顶针套在自己的拇指上。
Aŭ ĉu sur la montrofingron oni metas fingringon, kiam oni volas kudri?
或者说，人缝纫时是把顶针套在食指上的吗？
Mia patrino estis kudristino, sed pri kudraj aferoj mi scias nenion.
我母亲是裁缝，可关于缝纫的事情，我什么也不懂。
— Ĉu en tiu serio ne estas teatraĵeto, en kiu la rolulo skribas per unu el tiuj malnovaj plumingoj?
— 在那一系列里，难道没有一出小戏是某个角色用那种旧式蘸水笔杆写字的吗？
Ĉu vi memoras, kiel ili estis, antaŭ jardekoj?
你还记得几十年前那些东西是什么样子吗？
Kun feraj plumoj.
装着铁笔尖。
Teni per fadenoj puprolulon, kiu almetas plumon al plumingo, tio certe necesigus perfektan regadon de la sistemo.
用线操纵一个木偶角色，让他把笔尖装到笔杆上去，这当然会需要对整个系统有完美的控制。
— Kaj perfektan regadon de si mem.
— 还得对自己有完美的控制。
Ne nur de la fadensistemo, sed ankaŭ de la propra nerva sistemo.
不仅是对线绳系统的控制，也是对自己神经系统的控制。
Tian perfektan regadon mi ne havas.
我并不具备那样完美的控制力。
Inter tiuj rakontoj, kiujn — teorie, sed praktike tute ne — eblus ludi teatre, estis unu pri infanoj ludantaj en iu korto, kaj pri birdo, kiu faligas sur la dek infanojn po unu plumon.
在那些从理论上说可以、但实际上完全不可能搬上舞台的故事里，有一个讲的是一些孩子在某个院子里玩耍，还有一只鸟在那十个孩子身上每人掉下一根羽毛。
Veran birdplumon.
是真正的鸟羽毛。
Ne feran aŭ alimetalan plumon por skribi.
不是写字用的铁笔尖或别的金属笔尖。
Plumo el birda flugilo.
是从鸟翅上来的羽毛。
Ĉu vi imagas?
你能想象吗？
Kiel la verkinto povis pensi, ke tiaj aferoj estas teatre ludeblaj?
作者怎么会认为这样的东西是可以拿到舞台上演的呢？
Mi ne parolas nun pri pupteatro, sed pri simpla, normala teatro.
我现在说的还不是木偶戏，而是普通、正常的戏剧舞台。
Kiel oni povas enkonduki birdon en teatraĵon, birdon kun difinita rolo?
人怎么能把一只鸟放进一出戏里，一只还承担明确角色的鸟？
— Eble birdo el plasta materialo kaj sistemo kun multaj nevideblaj fadenoj...
— 也许可以用塑料材料做的鸟，再配上很多看不见的线组成的系统……
— Sed tiu birdo devis flugi al arbobranĉo kaj tie sidi, kaj folioj devis fali de la arbo.
— 可是那只鸟还得飞到树枝上停在那里，而且树叶还得从树上落下来。
Verdaj folioj, ne flavaj.
还是绿色的叶子，不是黄色的。
Freneze!
简直疯了！
Kompreneble temas pri arbfolioj, ne pri paperfolioj.
当然，说的是树叶，不是纸张。
Ĉu vi rimarkis, ke la vortoj 'plumo' kaj 'folio' ambaŭ havas du sencojn?
你注意到没有，`plumo` 和 `folio` 这两个词都有两种意思？
Unu sencon pri naturo, alian sencon pri skribado.
一种意思和自然有关，另一种意思和书写有关。
— Pri plumoj, la kaŭzo estas konata.
— 至于 `plumo`，原因是众所周知的。
Estis tempo, kiam en sufiĉe granda parto de la mondo, oni skribis per birdplumoj.
曾经有一段时期，在世界上相当大的一部分地区，人们是用鸟羽毛来写字的。
Sed ni revenu al via serio de teatraĵoj.
不过，我们还是回到你的那一系列戏剧上来吧。
Vi diris, ke temas pri lingvo-lernado.
你说过，那是和语言学习有关的。
Ofte la lernantoj memoras pli bone, se ili gaje amuziĝas, kaj se la rakontoj estas tute neverŝajnaj.
学习者往往在愉快玩乐的时候、在故事完全离奇不可信的时候，反而记得更牢。
— Jes, sed tiam, oni ne diru, ke tiuj interparoloj estas ludeblaj teatre.
— 是啊，可是那样的话，就别再说那些对话是可以搬上舞台演出的了。
En tiu kun la birdo sur la branĉo devis esti ankaŭ fulmo.
在那一段有鸟停在树枝上的戏里，还得有闪电。
Mi ne memoras ĉion, sed estis insektoj, kiuj ektimis pro la fulmo, arbo, kiu perdis la foliojn, kaj birdo siajn plumojn.
我记不全了，不过里面有因为闪电而受惊的昆虫，有失去树叶的树，还有失去自己羽毛的鸟。
La roluloj ege aktivis, mi certigas al vi.
那些角色活动得可厉害了，我向你保证。
Neniu ripozis longe.
没有谁能休息很久。
Konstante okazis io.
总有事情不断发生。
Sed mi eĉ dubas, ĉu la vortoj tiel lernataj estas vere utilaj praktike.
不过，我甚至怀疑，这样学来的词在实际中是否真的有用。
Tiuj verkistoj de lernolibroj, eĉ.por progresantoj - kiel ĉi tiu Vere aŭ Fantazie, ĉu vi konas? - ofte funkcias nur teorie.
那些写教材的人，哪怕是给进阶学习者写的教材，比如这本《真实还是幻想》，你知道吗？他们常常也只是在理论上运作。
Ili ne konscias, ne atentas la praktikajn problemojn.
他们没有意识到，也不去注意实际问题。
— Ĉu nenion el tiu libro, tiu kun la serio de teatrecaj interparoloj, vi povis prezenti per via pupteatro?
— 那本书，就是那本装着一系列很有戏剧味对话的书里，难道没有任何内容是你能用自己的木偶戏演出来的吗？
— Tamen jes.
— 也还是有的。
Estis bonaj facilaj partoj.
里面有一些不错而且容易的片段。
Ekzemple unu, en kiu homoj de ambaŭ seksoj multe kisas unu la alian.
比如有一段，里面男女双方的人彼此频频亲吻。
Tion mi facile povas aranĝi regante la movojn per miaj fadenoj.
这一点我很容易就能做到，只要用我的线去控制动作就行。
Prezenti gejunulojn, kiuj kisas sin reciproke, aŭ teatraĵon, en kiu la roluloj de la vira sekso donacas rozojn al tiuj de la ina sekso, kaj formiĝas feliĉaj paroj, tio estas simpla eĉ per mia ne tre disvolvita sistemo.
要表现互相亲吻的年轻男女，或者表现一出由男性角色把玫瑰送给女性角色、于是形成幸福伴侣的戏，就算用我这个还不太发达的系统，也算简单。
— Kio alia estis facila?
— 还有什么是容易的？
— Estis unu, iom malfacila, sed tamen realigebla, pri la vorto 'tuko'.
— 有一个关于 `tuko` 这个词的节目，稍微有点难，但还是能够实现的。
En ĝi oni uzas littukojn, naztukon...
里面会用到床单、手帕……
— Naztukon, ĉu?
— 手帕，是吗？
Mi opiniis, ke oni devas diri 'poŝtuko'.
我原以为应该说 `poŝtuko`。
— Naztuko, poŝtuko, estas egale.
— `naztuko` 和 `poŝtuko` 都一样。
Ambaŭ vortoj signifas la samon.
这两个词意思相同。
Krome estas rolulo, kiu viŝas sian buŝon per buŝtuko, alia, kiu purigas meblojn per viŝtuko, tria, kiu preparas tablon por manĝo, kaj komence metas sur ĝin tablotukon.
另外，还有一个角色用餐巾擦嘴，另一个角色用抹布擦家具，第三个角色为用餐准备桌子，并且一开始就在桌上铺上一块桌布。
Pri tablotuko, ne estas vera problemo, ĉar ĝi havas sufiĉan grandecon.
至于桌布，倒不是什么真正的问题，因为它的尺寸足够大。
Sed pri la aliaj estas pli malfacile, ĉar miaj pupoj estas etaj.
可其他那些就更难一些，因为我的木偶都很小。
Mi solvis la problemon uzante grandajn tukojn ĉiufoje.
我每次都用大块的布，这样把问题解决了。
Tio montriĝis efika: tio ridigas la publikon.
事实证明这很有效：这会把观众逗笑。
— Ĉu vi ludas antaŭ publiko?
— 你会在观众面前演出吗？
— Jes.
— 会。
Mi provas trovi publikon por la plej belaj pecoj.
我会设法为最精彩的节目找到观众。
Se mi sukcesas kunmeti bonan programon kun belaj kostumoj kaj altkvalitaj lumaj aranĝoj, tio devigas min bone scii la tekston, kaj tiel la lingvo enkapiĝas en mi.
如果我能成功拼出一套有漂亮服装和高质量灯光安排的好节目，那就会逼着我把台词弄得很熟，这样一来，这门语言就进入我脑子里了。
Ankaŭ miaj lango kaj lipoj ekzercas sin.
我的舌头和嘴唇也同时得到了训练。
Sed vi ne imagus, kiom da tempo postulas la preparado de tia programo.
不过你想象不到，准备这样一套节目要花多少时间。
— Ĉu vi faras tion sola?
— 这些都是你一个人做的吗？
— Komence mi estis sola.
— 一开始我是一个人。
Sed nun feliĉe mi sukcesis trovi du kunlaborantojn.
但现在，幸运的是，我已经找到了两位合作者。
Ju pli ni regas nian arton, des pli ni amuziĝas.
我们越是掌握自己的技艺，就越觉得有趣。
Unu el la du belege imitas plej diversajn voĉojn kaj lokajn parolmanierojn.
那两人中的一个，非常出色地模仿各种各样的声音和地方说话方式。
Tio estas ideala por tia laboro.
这对这种工作来说是再理想不过了。
Fakte ni amuziĝas multe pli dum niaj ekzercoj ol la publiko, kiam ni prezentas la programon.
实际上，我们在排练时得到的乐趣，比正式演出给观众看时还要多得多。
— Kiam vi prezentos tian programon?
— 你们什么时候会演这样一套节目？
Ĉu baldaŭ?
快了吗？
— Mi ne povas diri.
— 我说不准。
Ni havas tre belan, ridvekan tekston, kiu taŭgus ideale, se insektoj ne ludus en ĝi gravan rolon.
我们手头有一篇非常漂亮、很能逗人发笑的文本，如果里面的昆虫没有扮演重要角色的话，它本来会非常理想。
Kaj, kredu min, pupteatre prezenti historion de batalo inter homoj kaj insektoj starigas kelkajn ne facile solveblajn problemojn.
而且，相信我，要用木偶戏来表现一场人和昆虫之间的战斗故事，会引出几个并不容易解决的问题。
Des pli, ke la afero disvolviĝas nokte.
更何况，这件事还是在夜里展开的。
Estas bela brila plenluno, jes ja, kaj ankaŭ multaj steloj, sed ne tiuj sufiĉas por vidigi insektojn sur la pupteatro!
是有一轮明亮美丽的满月，没错，也有许多星星，可是光凭那些，还不足以让木偶戏舞台上的昆虫显现出来啊！
— Ĉu vi planas foje veturi al Zagrebo?
— 你有没有打算哪天去萨格勒布？
— Al Zagrebo?
— 去萨格勒布？
Kial?
为什么？
— Ĉar en Zagrebo (Jugoslavio) okazas ĉiusomere internacia pupteatra festivalo, kies lingvo estas esperanto.
— 因为在萨格勒布（南斯拉夫），每年夏天都会举行一个国际木偶戏节，而它使用的语言是世界语。
Pupteatristoj el multaj landoj venas, kaj la publiko estas ege multenombra.
来自许多国家的木偶戏演员都会来，而观众人数也极其众多。
Dekoj da miloj venas rigardi kaj aŭskulti.
会有成千上万、数以万计的人前来看和听。
Vi devus iri tien.
你应该去那里。
Viaj insektoj certigas al vi brilan sukceson!
你的昆虫一定会给你带来辉煌的成功！
— Ludi antaŭ dekmiloj!
— 在成千上万人面前演出！
Ne, ne.
不，不。
Mi ne estas freneza.
我可没疯。
Kaj tamen...
不过……
Eble, foje.
也许，哪一天吧。
Interesa ideo.
真是个有意思的主意。
Mi komunikos ĝin al miaj kunlaborantoj.
我会把这个想法告诉我的合作者们。
NOVAJ VORTOJ
新词
festivalo
节日；节庆；艺术节
Jugoslavio
南斯拉夫
kupono
券；票券
-ont-
将来主动分词词缀
-ot-
将来被动分词词缀
pupo
木偶；玩偶
rolo
角色；作用
telero
盘子
Zagrebo
萨格勒布
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
al-preni
拿起；接受；采用
dik-fingro
拇指
egale ĉu
无论是否；不管是哪一种
inter-ŝanĝi
交换
montro-fingro
食指
mult-nombra
人数众多的；数量很多的
peco (muziko
片段（音乐
teatra
戏剧的
poezia)
诗歌的）
poŝt-marko
邮票
star-igi (problemon)
引起（问题）；造成（问题）
40. KARA SUGA!
40. 亲爱的苏加！
Kiel ofte okazas en "evolu-landoj" (kia stranga esprimo!), nur unu individuo estis grasa en nia vilaĝo.
就像在“发展中国家”里常常发生的那样（这说法多么奇怪啊！），我们村里只有一个人是胖的。
Al li apartenis la plej granda parto de la vilaĝa tero.
村里的大部分土地都属于他。
Sed precipe, se li povis meti buteron kaj oleon en siajn manĝojn sen mezuri ilin, en kvanto, kiu impresis nin ĉiujn, tio estis, ĉar li pruntedonis monon.
不过更主要的是，他之所以能在自己的饭食里不经计量地放进黄油和油，而且分量大得让我们所有人都吃惊，是因为他放债。
Ĉiu vilaĝano ŝuldis ion al li, kaj la sumo de tiuj ŝuldoj certe atingis nivelon trans la kapablo de nia imago.
村里的每一个人都欠他点什么，而那些债务的总额肯定已经高到超出了我们的想象能力。
Fojfoje pluvoj ne venis en la ĝusta sezono, kaj la grenkolekto de la jaro estis perdita: ĉiuj familioj depruntis de li por povi vivi plu kaj fariĝis liaj ŝuldantoj.
有时候，雨没有在该来的季节到来，于是那一年的粮食收成就完了：每家每户都为了能继续活下去而向他借钱，于是都成了他的债务人。
Alifoje venis registara fakulo pri "evoluigo de la postrestintaj kamparoj", kiel oni diris, kaj la fakulo rekomendis planti fruktarbojn.
又有时候，会来一个政府方面的专家，负责所谓“落后乡村的发展”，而那位专家建议我们栽种果树。
La monon por tio ni ricevis de la ŝtato, sed, kiam la arboj kreskis sufiĉe por produkti, necesis mono por paki la fruktojn kaj ilin sendi al la urbo, kaj tiam la registaro ne plu havis monon por ni, kaj ni depruntis de la dika grasulo, tiel ke la ŝuldoj grandiĝis.
为此我们从国家那里拿到了钱，可是等到树长大、足以结果时，我们又需要钱来包装水果并把它们运到城里去，而那时政府已经再没有钱给我们了，于是我们又向那个肥胖的胖子借钱，债务也就越来越大。
Aŭ okazis geedziĝo.
又或者遇上婚礼。
Se vi sumigos ĉiujn kostojn: la festmanĝon, la monon por la bofamilio, la pastron, la ŝtofon por la festaj vestoj, ktp, vi alvenos al bela sumo.
如果你把所有花费都加起来：喜宴的钱、给亲家的钱、给神父的钱、做节庆衣服用的布钱，等等等等，你就会得到一个相当可观的数目。
Kion fari, se ne viziti la grasulon... kaj vidi la ŝuldon salti alten, alten.
除了去拜访那个胖子，还能怎么办呢……然后眼看着债务一下子跳得高高的，更高。
Stranga vilaĝo (ĉu stranga aŭ normala? fakte, mi timas, ke sufiĉe normala): ĉiuj viroj estis tiel malgrasaj, ke videblis ĉiuj ostoj ĉe la brusto kaj flankoj; sed unu estis tiel grasa, ke lia haŭto brilis, kvazaŭ sur ĝi fluus oleo.
真是个奇怪的村子（是奇怪，还是正常？事实上，我担心这相当正常）：所有男人都瘦得胸前和两侧的骨头根根可见；可偏偏有一个人胖得皮肤都发亮，仿佛上面流着油。
Li konstante viŝis al si la vizaĝon per poŝtuko, kaj tiu tuko grasis, kvazaŭ ĝi fakte uziĝus por paki buteron.
他总是用手帕擦自己的脸，而那块手帕油乎乎的，仿佛它其实是被拿来包黄油用的。
Li estis ĉiam plej afabla kun mi, kaj mi ŝatis lin.
他对我一向非常和气，而我也喜欢他。
Li ja permesis, ke mi gardu liajn bestojn.
毕竟，他准许我替他看管牲口。
Estis ĉefe bovinoj, sed ankaŭ azenon li havis.
主要是牛，不过他也有一头驴。
Nia regiono estas monta, kaj ofte mi iris kun unu el liaj bestoprizorgantoj gardi la bovinojn en la supraj herbejoj.
我们那一带是山区，所以我常常跟着他的一个牲口照料人，一起去上面的牧场放牛。
La azeno plaĉis al mi, ĉar ĝiaj longaj oreloj iel kortuŝis min, kaj min amuzis ĝia maniero eligi strangan maŝinan sonon, kiam ĝi koleris, ĉar mi tiris ĝian voston.
那头驴很讨我喜欢，因为它那长长的耳朵不知怎地打动了我，而当我拉它尾巴、把它惹生气时，它发出一种奇怪机械声的样子也让我觉得很好玩。
Sed ĝi ĉiam restis malsupre ĉe la grasulo.
不过它总是留在下面，陪在那个胖子身边。
La bovinojn ni kondukis ofte al tre vasta ebena loko, da kiaj ekzistas malmulte en nia malebena landoparto.
我们常常把牛赶到一片非常广阔的平地上去，在我们那片地势不平的地区，这样的地方并不多。
Laŭ la diro de la bestprizorganto, la herbo sur tiu ebenaĵo estis aparte bonkvalita.
按那个牲口照料人的说法，那片平地上的草品质特别好。
Ĝi efektive havis pli belan verdon ol la herbo malsupre.
那里的草，绿色也确实比下面的草更漂亮。
Kaj tiu ebenaĵo estis tiel vasta, ke la bovinoj povis tie plenigi sin per herbo senmezure, kiom ili volis.
而且那片平地那么广阔，牛在那里可以尽情吃草，想吃多少就吃多少。
Estis pli da muŝoj ol en pli altaj lokoj, sed tio ne vere ĝenis nin, kaj la bovinoj uzis sian voston por ilin flugigi for.
那里比更高的地方苍蝇要多一些，不过这并不真能烦到我们，而牛则会用尾巴把它们赶飞。
Vintre, sed ankaŭ kelkfoje en aŭtuno, povis okazi, ke blovis norda vento tre rapida kaj malvarma.
冬天里，甚至有时秋天里，也会吹起又快又冷的北风。
Tiam estis neeble iri al tiu vasta ebenaĵo, ĉar nenio baris la vojon al la glacia vento.
那时候就不可能去那片广阔平地了，因为没有任何东西能挡住那股冰冷的风。
Tiam ni iris al aliaj lokoj, kiuj troviĝis interne de eta montaro, kiujn la kruela vento ne povis atingi.
那时我们就去别的地方，那些地方位于一小片山地内部，残酷的风吹不到那里。
Fojfoje la grasulo komisiis min konduki sola la bovinojn supren, ĉar la respondeca bovingardisto malsanis, aŭ havis alian komision por plenumi.
有时候，那个胖子会派我独自把牛赶上去，因为负责看牛的人病了，或者另有别的差事要办。
Tiu respondeco al mi ege plaĉis.
那份责任让我非常高兴。
Ne estis lernejo en nia vilaĝo.
我们村里没有学校。
Poste, kiam mi vivis en la urbo, mi konstatis, ke vizitadi lernejan klason ne sufiĉas por ricevi bonan edukon.
后来，当我住到城里以后，我才明白，单单去上学上课，并不足以获得良好的教养。
La geknaboj ĉe ni estis pli bone edukitaj ol multaj homoj, kiuj kapablas skribi kaj legi.
我们那里的孩子们，比许多会读会写的人更有教养。
Ni parolas ĝentile kaj afable, ni konsideras la sentojn de la aliuloj, ni ne blovas cigaredfumon en la vizaĝon de nia apudulo, ni estas helpemaj, ni lavas nin, por esti konstante puraj.
我们说话有礼而温和，我们顾及别人的感受，我们不把香烟的烟雾吹到身边人的脸上，我们乐于助人，我们会洗净自己，让自己一直保持干净。
Oni devus mezuri edukitecon, ne per la daŭro de la lernejvizitado, sed per la kvalitoj de la koro, ĉu ne?
衡量一个人是否受过良好教育，标准不该是上学上了多久，而该是心灵的品质，不是吗？
Tiujn patrinoj transdonadis, ĉe ni.
在我们那里，这些东西都是母亲们代代传下来的。
Kvankam ni ofte manĝis nur kelkajn legomojn freŝe kolektitajn el la propra ĝardeno, ĉar nenio grena plu disponeblis, kaj ni ne havis monon por aĉeti panon aŭ alian manĝaĵon — ni do ofte malsatis — tamen ni estis feliĉaj.
虽然我们常常只能吃几样刚从自家菜园里摘来的新鲜蔬菜，因为已经没有任何粮食可用了，我们也没有钱去买面包或别的食物，所以我们常常挨饿，可即便如此，我们还是幸福的。
La legomoj estis freŝaj, ĉar ni iris kolekti ilin en la ĝardeno tuj antaŭ ol manĝi.
那些蔬菜之所以新鲜，是因为我们总是在吃饭之前才去园子里把它们摘回来。
Nun en ĉi tiu malbenita urbego, kiom mi dezirus manĝi simile freŝajn legomojn kaj fruktojn!
如今在这座该死的大都市里，我多么想吃上那样新鲜的蔬菜和水果啊！
En nia regiono kreskas bonegaj pomarboj.
我们那一带长着极好的苹果树。
Simile bonajn pomojn mi neniam trovis aliloke.
我在别处从来没有见过同样那么好的苹果。
Kaj mi ne parolis pri la lakto.
我还没有说到牛奶呢。
La grasulo almenaŭ permesis, ke mi reportu hejmen bovinan lakton, kaj tio ege helpis.
至少，那个胖子准许我把牛奶带回家，而这对我们帮助很大。
Se ni, la infanoj, ne trinkis ĉion, mia onklino faris el ĝi buteron.
如果我们这些孩子没有把它全都喝完，我姑妈就会拿它来做黄油。
Ŝi eĉ kelkfoje buteron metis en sian teon, kion mi trovis stranga, ĉar ĉe ni neniu tiel faras.
她甚至有时还会把黄油放进茶里，我觉得这很奇怪，因为在我们那里没有人这么做。
Tio estas tibeta kutimo, ne nia.
那是西藏人的习惯，不是我们的。
Konstante, ĉe ni akvo bolis, por la teo.
在我们那里，总是有水在烧着，好泡茶。
Ni estis bonŝancaj vivi en la montaro, sufiĉe norde, ĉar tie akvo neniam mankis.
我们很幸运，住在足够靠北的山地里，因为那里从来不缺水。
Ni ne manĝis viandon, eĉ kokidan, dum en aliaj partoj de nia lando, multaj ne manĝas "ruĝajn viandojn", kiel ili nomas bovaĵon aŭ ŝafaĵon, sed akceptas "blankajn": kokidaĵon kaj fiŝojn.
我们不吃肉，连鸡肉也不吃；而在我国其他地方，许多人不吃他们所谓的“红肉”，也就是牛肉和羊肉，却接受“白肉”：鸡肉和鱼。
Neniu en la vilaĝo trinkis alkoholaĵon, vinon, aŭ bieron.
村里没有一个人喝酒精饮料、葡萄酒或者啤酒。
Tiuj estis simple nekonataj ĉe ni.
那些东西在我们那里根本就是陌生的。
Poste, en la urbo, mi mire konstatis, ke ekzistas homoj, kiuj trinkas tiom da vino aŭ da grenalkoholaĵo, ke ili ne plu konscias, kion ili faras, kaj al senkulpuloj diras atakeme vortaĉojn, kiuj povas nur dolorigi.
后来到了城里，我惊讶地发现，居然有些人会喝那么多葡萄酒或谷物烈酒，以至于他们已经不知道自己在做什么，还会恶狠狠地对无辜的人说出只会伤人的粗鄙话语。
Kiel stulta estas tia malbona edukiteco!
这样的坏教养是多么愚蠢啊！
Kiel ili povas ne kompreni, ke la vivo estas multe pli agrabla por ĉiuj, se ĉiuj ĝentile sin tenas, kiel estis ĉe ni en la vilaĝo?
他们怎么会不明白呢？如果每个人都像我们村里那样举止有礼，生活对所有人来说都会愉快得多。
Nur post longaj jaroj da vivado enurba mi komprenis, ke mi ne rajtas kompari.
只有在城里生活了很多很多年之后，我才明白，我没有资格那样去比较。
En nia montara vilaĝo, ĉio estis komuneca; en la urbego, konstantas ĉe multaj soleco.
在我们山里的村庄，一切都是共同性的；而在大都市里，许多人身边常伴的却是孤独。
Soleco emigas trinki forgesige, kaj oni ĉesas konsideri la aliulojn.
孤独会让人想靠喝酒来忘却，于是人也就不再顾及别人了。
Unu el la bovinoj estis al mi tre kara.
其中有一头牛对我来说特别亲。
Mi ĉiam havis specialajn favorojn por ŝi.
我总是对她格外偏爱。
(Ĉu mi devus diri ĝi?
（我是不是该说 `ĝi`？
Ŝi estis mia amikino, ne neŭtralseksa amiko).
她是我的女性朋友，不是个中性的朋友。）
Mi nomis ŝin Suga.
我给她起名叫苏加。
Ŝia lakto estis la plej bona.
她的奶是最好的。
Kiam mi iris sidi sur ŝia kolo, ŝi aperis tute kontenta.
当我坐到她脖子上去时，她显得完全心满意足。
Kiam mi palpis ŝiajn flankojn aŭ ŝian kolon, aŭ metis la manon al ŝia nazo aŭ buŝo, ŝi direktis al mi belajn okulojn kun saĝula, profunda rigardo.
当我抚摸她的身体两侧或她的脖子，或者把手伸向她的鼻子或嘴边时，她就会用一双美丽的眼睛望着我，目光既深沉又像智者一样。
Se iufoje mi ricevis de unu el la servistoj de la grasulo iom da pano, mi dividis mian panon kun ŝi.
要是有时候我从那个胖子的某个仆人那里得到一点面包，我就会把自己的面包分给她。
Ŝi ĉiam paŝis apud mi, ĉu en la unua rango de la vico, ĉu en la lasta rango.
她总是走在我旁边，不管是在队伍最前一排，还是在最后一排。
Kiam mi parolis al ŝi, ŝi tuj komprenis.
当我对她说话时，她立刻就能明白。
Mi neniam devis eĉ frapeti, por komprenigi al ŝi, kien ni iru.
为了让她明白我们该往哪里走，我甚至从来都不用轻拍她一下。
Mi nur dolĉe elparolis la vortojn, kaj ŝi obeis.
我只要轻声把话说出来，她就会听从。
Se muŝoj ariĝis ĉe ŝiaj okuloj, mi ilin foririgis kaj ŝi rigardis al mi danke.
如果苍蝇聚在她眼睛旁边，我就把它们赶走，而她会感激地看着我。
Ŝi perfekte sciis, ke niaj rilatoj estas diferencaj de la rilatoj kun la aliaj en la bovinaro.
她完全知道，我们之间的关系和她与牛群中其他成员的关系是不一样的。
Kiam ŝia lango malsekigis mian manon, kvazaŭ kise, mia koro iom pli rapide batis.
当她的舌头像亲吻一样弄湿我的手时，我的心就会跳得稍微快一些。
Mi estis feliĉa.
我很幸福。
Profunde interne de mia koro mi sentis, ke mi vere amas ŝin.
在内心最深处，我感到自己是真的爱她。
Kaj jen, kiam mi aĝis dekunu jarojn, la terura novaĵo trafulmis mian vivon:
可就在我十一岁那年，一个可怕的消息像闪电一样劈进了我的生活：
"Ni ne plu restos ĉi tie," mia patro diris.
“我们不能再留在这里了。”我父亲说。
"Ni ŝuldas tro multe da mono al nia ole-vizaĝa samlokano.
“我们欠那个油脸的同村人太多钱了。
Li scias, ke ni ne povos repagi per mono aŭ objektoj.
他知道我们不可能用钱或者物品来偿还。
Li postulas repage nian etan terpecon kaj la domon.
他要求我们拿那一小块地和房子来抵债。
Kaj li ne povus preni min inter siajn kamplaboristojn, ĉar da ili li jam havas sufiĉe.
而且他也不能把我收进他的农田工人里，因为他已经有够多的人手了。
Ne estas alia rimedo solvi la problemon, ol foriri urben.",
除了去城里，再没有别的办法来解决这个问题了。”
Estis terure.
这太可怕了。
Ni pakis niajn kelkajn havaĵojn en ŝtofajn sakojn.
我们把少得可怜的几样家当装进布袋里。
Ni foriris nokte longe antaŭ ol kriis la unua koko, kaj marŝis ĝis la sunleviĝo, irante malsupren laŭ rivero de sur la montoj, kie nia vilaĝo staris.
我们在夜里就出发了，远在第一只公鸡打鸣之前；我们一直走到日出，沿着河流从我们村子所在的山上往下走。
Fine ni atingis lokon kun vagonara stacio.
最后，我们到了一个有火车站的地方。
Neniam mi vidis ion similan.
我从来没有见过这样的东西。
Estis multkoloraj reklamoj pri aferoj, kiujn mi ne konis.
那里有五颜六色的广告，宣传的都是我不认识的东西。
Sur unu vidiĝis grandega botelo.
其中一个上面画着一只巨大的瓶子。
Sur alia paketo kun blankaj rulaĵetoj.
另一张上面是一包白色的小卷卷。
Sur tria monto neĝe blanka.
第三张上是一座雪白雪白的山。
Tiel oni reklamas pri biero, pri cigaredoj, pri glaciaĵoj, iu informis min, sed mi eĉ ne sciis, kio tiuj estas.
有人告诉我，那是分别在给啤酒、香烟和冰品打广告，可我连那些东西到底是什么都不知道。
Mi neniam vizitis kurson de legado kaj do ne komprenis la strangajn signojn — literoj oni ilin nomis — kiuj rigardis min de sur tiuj reklamoj.
我从来没有上过识字课，所以我并不懂那些奇怪的符号——人们管它们叫字母——它们从那些广告牌上朝我望着。
Homoj sidis, aliaj staris.
有些人坐着，另一些人站着。
Familioj, paroj, unuopuloj.
有家庭，有成双成对的人，也有单独一个人的人。
De plafono pendis ronda objekto kun strangaj signoj kaj montriloj, kaj mi demandis de iu, kiu sidis tie apude, kio ĝi estas.
天花板上吊着一个圆圆的东西，上面有奇怪的符号和指针，我就问旁边坐着的一个人，那是什么。
Li respondis:
他回答说：
"Horloĝo.
“钟表。
De kie vi venas, ke vi ne scias, kio estas horloĝo?
你是从哪儿来的，竟然连钟表是什么都不知道？
Ĉu la tempon ĉe vi oni ne mezuras?"
你们那边难道不计量时间吗？”
Mi ne povis imagi, ke tempo estas mezurebla, kaj tute ne komprenis lian diron.
我根本无法想象，时间竟然是可以测量的，也完全不明白他说的话。
Li ne estis malamika.
他并没有敌意。
Sed en lia supereco mi sentis ion, kion mi neniam sentis vilaĝe.
可是，在他的那种优越感里，我感觉到了某种在村里从未感受过的东西。
Eĉ la grasulo ne alparolis nin tiel.
就连那个胖子也不曾那样跟我们说话。
Ni sentis, ke li estas riĉa kaj multpova.
我们感觉得到，他富有而且很有权势。
Verŝajne li havis pli bonan sintenon en antaŭa vivo, tiel ke li naskiĝis bonŝancule en ĉi tiu, sed lia maniero superi ne similis tiun: ni ĉiam sentis, ke li havas konsideron al ni, eĉ se li devis forpreni nian tutan monon pro la ŝuldoj.
大概是因为他在前世的品行更好，所以这辈子才幸运地出生得这样好；可是他的那种居高临下的方式并不像这人这样：我们总能感觉到，他还是顾及我们的，哪怕因为债务他不得不把我们的钱都拿走。
Ĉe tiu stacio estis strangaj floroj kaj verdaj plantoj, kiajn mi neniam vidis.
那个车站里有一些奇怪的花和绿色植物，是我从来没有见过的。
Estis varme.
天气很热。
Mi rigardis la du ŝajne senfinajn metalajn liniojn, kiuj trapasis la stacion.
我望着那两条似乎没有尽头的金属线，它们穿过整个车站。
Sur tiuj pasas vagonaroj, klarigis mia patro, tion oni nomas fervojo.
父亲解释说，火车就是沿着那上面走的，那叫做铁路。
Estis uloj, kiuj aktivis kurante kaj kriante de unu flanko al la alia, portante pezajn ujojn aŭ skatolojn aŭ mi-ne-scias-kion.
有一些家伙一边跑一边叫，从这头奔到那头，肩上扛着沉重的容器或箱子，或者别的我也说不清是什么的东西。
Venis virinoj kun korboj, plenaj je nevideblaĵoj.
有女人提着篮子走来，篮子里装满了我看不见的东西。
La plej multaj homoj havis pakojn apud si.
绝大多数人身边都放着包裹。
Patrino lavis infaneton ĉe fonteto.
一位母亲在小喷泉边给一个小孩洗着身子。
Maljunulo atendis la vagonaron kun ŝafino, kies kolon lia mano konstante palpadis.
一个老人牵着一只母羊等火车，他的手不停地抚摸着那只羊的脖子。
Pluraj junaj viroj trinkis strangajn trinkaĵojn el brunaj boteletoj aŭ eĉ el ruĝaj metalaj skatoloj, longaj ujoj, rondaj ĉirkaŭe kaj ebenaj ĉe la du flankoj.
几个年轻男人喝着奇怪的饮料，有的来自棕色的小瓶子，有的甚至来自红色的金属罐，那些容器长长的，四周是圆的，两边却是平的。
Kokino paŝis, rigardate de neniu.
一只母鸡走来走去，谁也不看它。
Kaj jen sonorilo eksonoris.
这时铃声响了起来。
Malrapide alvenis fumanta maŝino, kiu ruliĝis sur radoj, kaj tiris post si longan vicon da veturiloj.
一台冒着烟的机器慢慢开了过来，它在轮子上滚动着，身后拖着长长一列车厢。
Tiujn, mi tiam eksciis, oni nomas vagonoj.
我那时才知道，那些东西叫作车厢。
Kun okuloj vaste malfermitaj pro miro, mi rigardis tiun vagonaron, kaj precipe la radojn, kiuj ruliĝis sur la vojo fera.
我睁大了眼睛，满怀惊奇地看着那列火车，尤其是看那些在铁道上滚动的轮子。
Ili estis tiel perfekte oleitaj, ke ŝajnis, ke ili nur glitas.
那些轮子润滑得那么完美，仿佛它们根本不是在转，而只是在滑行。
Sed kiam la vagonaro ekmalrapidis, tiuj radoj faris akran bruon, kiu dolorigis al mi la orelojn.
可是一旦火车开始减速，那些轮子就会发出尖锐刺耳的摩擦声，听得我耳朵都疼。
Dum ĉirkaŭe sonis ĉiaspecaj bruoj kaj krioj, ni envagoniĝis.
四周充满各种声响和喊叫，而我们就登上了车。
Post iom longa tempo, la vagonaro ekiris for.
过了不算短的一段时间，火车终于开走了。
Ju pli ni restis en ĝi, des pli estis varme.
我们在车里待得越久，就越热。
Kompreneble.
这当然啦。
Ni foriris matene el norda monta regiono, kaj ju pli ni antaŭen veturis, des pli ni iris suden, kaj des pli proksimiĝis tagmezo.
我们早上从北方的山区出发，而我们越是往前坐车，就越是往南走，离正午也就越近。
Sur la vagonplafono estis fiksita ventumilo, sed ĝi apenaŭ efikis.
车厢顶上装着一把风扇，可它几乎不起什么作用。
Ĝi nur movis la varmegan aeron.
它只是把热空气搅动了一下而已。
Ne estis sidlokoj por ni.
并没有座位给我们。
Interne de la vagono, sur la sidlokoj, troviĝis du virinoj kun longaj koloraj jupoj, kaj ankaŭ, inter aliaj personoj, tre malgrasa individuo kun stranga insigno sur siaj vestoj, kiu legis gazeton.
车厢里面的座位上坐着两个穿长彩裙的女人，此外，在其他乘客中，还有一个瘦得厉害的人，衣服上别着一个奇怪的徽章，他正在读报纸。
Li trafoliumis la gazeton, legis artikolon sur unu paĝo, transiris al alia paĝo por legi alian artikolon, kaj tiel plu dum horoj.
他把报纸翻来翻去，在这一页读一篇文章，又翻到另一页去读另一篇，就这样一连几个小时。
La tutan tempon li movis la lipojn silente ("tio estas legi", mi pensis), kaj li konstante viŝis al si la kolon per malpura eksblanka poŝtuko.
整个过程中，他都无声地动着嘴唇（“原来读书就是这么回事啊”，我想），而且他还不断地用一块肮脏的旧白手帕擦自己的脖子。
Mi ne vizitadis lernejon, sed mi tamen sciis multon pri la ekstera mondo.
我虽然没有上过学，可我对外面的世界还是知道不少。
Mi sciis pri bibliotekoj, magazenoj, filmoj, bankoj.
我知道图书馆、商店、电影和银行这些东西。
Mi eĉ sciis pri karbo.
我甚至连煤也知道。
Karbo estas nigra materialo, kiu brulas, kaj kiun oni uzas en malvarmaj lokoj por varmigi domojn, por boligi akvon aŭ por kuiri rizon kaj legomojn.
煤是一种黑色的材料，会燃烧；在寒冷的地方，人们用它来给房屋取暖，或者烧开水，或者煮米饭和蔬菜。
Kiam ni ankoraŭ loĝis en la vilaĝo, foje venis al ni iu, kiu parolis pri la urbo.
当我们还住在村里的时候，有一次来过一个人，他给我们讲城里的事情。
Li montris al mi libron kaj klarigis, ke en urbo estas grandaj domoj kun multegaj libroj, kiujn oni povas legi tie aŭ eĉ prunte preni hejmen.
他给我看了一本书，并解释说，在城里有很大的房子，里面有许许多多的书，人们可以在那里读，甚至还能借回家去。
Bibliotekoj, oni tiujn nomas.
那些地方叫图书馆。
Kaj estas aliaj domoj, kien oni iras, kaj subskribas paperon, kaj ricevas monon, se oni rajtas (ni ne rajtus).
还有另外一些房子，人们走进去，在纸上签字，如果有资格的话，就能领到钱（我们是没有那个资格的）。
Ilin oni nomas bankoj.
那些地方叫银行。
Tiu persono demandis, kiel mi nomiĝas, kaj skribis por mi mian nomon sur papero, kiun mi ĉiam konservis.
那个人问我叫什么名字，还替我把我的名字写在了一张纸上，而我一直都把那张纸保存着。
Eĉ ĉi tie mi havis ĝin kun mi en la vagono.
就连到了这里，在这节车厢里，我也把它带在身边。
'Domaĝe, ke mi ne scias legi', mi pensis. 'Mi ŝatus vizitadi klason kaj sekvi kurson de legado kaj skribado.
“真可惜，我不会读书。”我想。“我真想去上课，参加识字和写字的课程。
Ĉu povus esti, ke en la urbo tio eblos?'
会不会到了城里，这件事就有可能呢？”
Tiaj pensoj, kaj la ebleco rigardi al tiom da novaj aferoj tra la fenestro helpis min elteni la suferon forlasi la lokojn, kiujn mi plej amis en la mondo.
正是这些念头，以及透过窗子看到那么多新鲜事物的可能，帮助我忍受住了离开这个世界上我最爱的地方所带来的痛苦。
Mi rigardis trafenestre kaj vidis, kiel ĉie homoj aktivas en kampoj, kiel mia patro.
我透过窗子往外看，看到到处都有人在田地里劳作，就像我父亲一样。
Kiam ni pasis sur ponto super rivero, la radoj faris resonan bruon, kiu plaĉis al mi.
当我们从河上的桥通过时，轮子发出回响很大的声音，我很喜欢。
Foje la vagonaro haltis en stacio, kie regis apenaŭ elportebla odoraĉo.
有一次，火车停在一个车站，那里的恶臭几乎让人无法忍受。
"Kial tiel aĉe odoras?" mi demandis mian patron, sed la respondon li ne sciis.
“为什么会这么难闻？”我问父亲，可他也不知道答案。
Iu maljuna sinjoro, kiu staris apud mi, diris:
站在我旁边的一位老先生说道：
"Tiu karakteriza odoro venas de la fabriko de plastaĵoj.
“那种特别的气味是从塑料制品工厂那边来的。
Oni fabrikas ĉi tie plastan materialon, kaj el la plasta materialo oni fabrikas ĉiajn objektojn.
这里生产塑料材料，而人们又用塑料材料制造出各种各样的东西。
Tio riĉigis ĉi tiun urbeton, alportis laboron al multaj, sed kun laboro ankaŭ tiun karakterizan, plej malplaĉan odoron.
这让这个小镇富了起来，也给很多人带来了工作，不过工作带来的，还有这种特别的、极其难闻的气味。
Kaj la viroj ĉi tie eĉ komencis trinki alkoholaĵojn."
而且这里的男人们甚至也开始喝酒了。”
"Mia nepo laboris ĉi tie," li reparolis post momenteto.
“我的孙子就在这里工作过。”过了一会儿，他又开口说。
"Li estis bona knabo, kiam li estis malriĉa, sed nun...
“他穷的时候本来是个好孩子，可现在……
Ne sufiĉis al li havi loĝejon plenan je plastaj objektoj, kiujn li...
光有一间塞满塑料制品的住处，对他来说都还不够，他……
Eĉ plastajn meblojn li havas, almenaŭ plastajn seĝojn mi vidis ĉe li.
他甚至还有塑料家具，至少我就在他那儿见过塑料椅子。
Mi ne komprenas.
我真不明白。
Urbo kelkfoje tiel efikas al bonedukitaj homoj, ĉar mi certigas al vi, ke li estis bone edukita.
城市有时候就是会这样影响那些受过良好教养的人，因为我向你保证，他原本是受过好教养的。
Ni edukis lin ne fumi, ne trinki alkoholaĵon, ne manĝi viandon, sed rezulte..."
我们教育他不要抽烟，不要喝酒，不要吃肉，可结果却是……”
(mi miris, ke tiu individuo neniam finis siajn frazojn).
（我很惊讶，这个人说话竟然从来不把句子说完。）
"Li estas tre aktiva kaj inteligenta.
“他其实非常活跃，也很聪明。
Li iradis al bona lernejo, ĉiam ricevadis la unuan rangon en la ekzamenoj en sia klaso, ĉe ĉiuj kursoj.
他去的是好学校，在班里的考试中，在所有课程里，总是拿第一名。
Li eĉ studis literaturon kaj anglan lingvon.
他甚至还学过文学和英语。
Post kiam ĉi tiu plastaĵa fabriko lin dungis, li rapide progresis kaj iom post iom...
自从这家塑料制品工厂雇用了他之后，他进步得很快，而且渐渐地……
Ne sufiĉis al li perlabori bonan monon, ĉar li bezonis...
光挣到不错的钱对他来说也不够，因为他还需要……
Li havis televidon, li povis rigardi filmon ĉiuvespere.
他有了电视，每天晚上都能看电影。
Ne sufiĉis al li.
那对他来说也还不够。
Li volis ankaŭ la inojn, kiujn li rigardis televide.
他还想要那些他在电视里看到的女人。
Sed tiajn televidulinojn oni ne povas havigi al si tiel facile, eĉ kun bona laboro en plastaĵa fabriko...
可那样的电视女人，并不是那么容易就能弄到手的，哪怕你在塑料制品工厂里有一份不错的工作也一样……
Tiu televido...
那台电视……
Tiu televido ŝanĝis lian manieron pensi, liajn gustojn, liajn sentojn.
那台电视改变了他的思考方式、他的趣味、他的感情。
Li komencis vizitadi virinaĉojn.
他开始去找那些下流女人。
Ĉiesulinojn.
那种谁都能沾上的女人。
Ili trinkis vinon, kaj la diablo scias...
他们喝酒，至于别的，鬼才知道……
Kaj nun, nun...
而现在，现在……
Estas priplorinde havi tian nepon, kiu eĉ...
有这样一个孙子，真是该哭啊，他甚至……
Jes, estas priplorinde esti la avo de tia nepo, ĉar..."
是啊，有这样一个孙子的祖父，真是可悲，因为……”
Li ne precizigis, kio okazis, kaj mi ne kuraĝis demandi.
他没有具体说明发生了什么，而我也不敢问。
"Imagu, nepo mia, filo de mia filino...!
“你想想看，我的外孙，我女儿的儿子……！
Havi propran nepon en malliberejo, kia honto!"
自己的亲孙子竟然在监狱里，这是多大的耻辱啊！”
Mi ne kuraĝis demandi, kial la nepo estas en malliberejo.
我不敢问，为什么那个孙子会在监狱里。
Estis strange, ke, se li hontas, li rakontas la aferon.
这真奇怪：既然他觉得羞耻，却又把这件事讲出来。
Eble li bezonis rakonti al knabo, ĉar li ne povis paroli pri ĝi kun plenkreskuloj.
也许他需要把这件事讲给一个男孩听，因为他没法和大人谈这个。
Tiel pasis la tempo.
时间就这样过去了。
Mi rigardis, pensadis, aŭskultis.
我看着，想着，也听着。
Finfine ni atingis la urbon, la urbegon, en kiu, laŭdire, eblos trovi laboron kaj do ricevi monon por vivi.
最后，我们到了城市，到了那座据说能找到工作、因此也能挣到钱活下去的大都市。
Mi sentis, ke mia patro timas.
我感觉得到，父亲在害怕。
La vojaĝo estis akceptebla, ĉar tiam la urbo estis nur bildo en niaj mensoj.
一路上的旅程还算可以忍受，因为那时候，城市还只是我们脑中的一个画面。
Sed la realo trafis nin, kiam la tuta familio elvagoniĝis.
可当全家人都下了车的时候，现实一下子击中了我们。
Ne plu estis pensoj nun, sed komenco de nova vivo.
此刻已经不再只是想象，而是一种新生活的开端。
Mi ne trovis ĝin bela.
我并不觉得它美。
Ne plu estis unu el tiuj etaj stacioj kun plantoj apude, kiajn ni vidis grandnombre laŭ la vojo, sed vera vastega stacidomo, verdire en ne tre bona stato, sed impresa per sia grandeco, kun tre alta tegmento, kontraŭ kiu ĉiuj bruoj plej forte resonis.
这不再是路上我们见过许多次的那种旁边还有植物的小车站，而是真正巨大的火车总站；老实说，它的状况并不太好，可它的规模依旧让人震撼，特别是那高高的顶棚，所有声音撞上去以后都会更猛烈地回响。
Estis tiom da aktivado ĉiuflanke, ke interne de mia kapo, ŝajnis, ke ĉio turniĝas kaj ruliĝas.
四面八方都有那么多忙碌活动，以至于在我的脑袋里面，仿佛一切都在旋转、滚动。
Homoj kun korboj kaj sakoj, ŝtofaj plejparte, sed jen kaj jen plastaj, kaj ĉiaspecaj, ĉiaformaj, ĉiamaterialaj pakaĵoj rapidis ĉiuflanken.
提着篮子和袋子的人们——大多是布的，不过也时不时有塑料的——连同各种各样、各种形状、各种材质的包裹，匆匆奔向四面八方。
Konatoj retroviĝis kaj brakumis unu la alian.
熟人重逢后互相拥抱。
Homoj kisis sin reciproke, fojfoje kvazaŭ iom malproksime, fojfoje kun forta palpa kuneco.
人们彼此亲吻，有时像还隔着一点距离似的，有时却带着强烈的身体贴近感。
Iu religiemulo, sidanta ĉe muro, laŭte preĝkantis tute sola, ŝajne tute nekonscia pri la ĉirkaŭa ega aktiveco.
有个虔诚的人靠墙坐着，完全独自一人高声吟唱祈祷曲，仿佛对周围那巨大的喧闹活动全然无觉。
Oni aŭdis vokojn.
可以听见呼喊声。
Homoj en divers-regionaj kostumoj paŝis tien kaj reen.
穿着各地区服装的人们走来走去。
Ĉiaj lingvoj sonis, sed malofte mi aŭdis frazon en la kara lingvo el la nordo.
各种语言都在耳边响着，不过我很少听到一句来自北方、那种我所亲爱的语言。
Nepoj retrovis geavojn, amikoj amikojn, nevojn onkloj, kaj soluloj iris unuope, senfamilie, senĝoje, kun rigardo de perditoj.
孙辈找到了祖父母，朋友找到了朋友，叔伯找到了侄子，而孤身一人的人则一个个地走着，没有家人，没有欢乐，眼神像迷路的人。
Mia patro lasis nin en angulo, ĉe la rando de gazet- kaj cigared-vendejo, kaj diris:
父亲把我们留在一个角落里，就在卖报纸和香烟的小店边上，然后说道：
"Mi iras informiĝi.
“我去打听一下。
Atendu min ĉi tie."
你们就在这里等我。”
Li malaperis sur larĝega ŝtuparo, kaj mia koro ŝiriĝis.
他消失在一道宽阔得不得了的楼梯上，而我的心像被撕开了一样。
Mi antaŭsentis, ke neniam plu mi revidos lin.
我预感到，我再也见不到他了。
Mi malpravis.
我错了。
Post longa tempo (ĉu vere longa? mi ne povus diri, ĉu duonhoro, ĉu pli, ĉu malpli: tiuperiode, tempo ne estis por mi io mezurebla), li revenis.
过了很长一段时间（真的很长吗？我说不准，是半小时，还是更久，还是更短：在那个时候，对我来说，时间还不是一种可以测量的东西），他回来了。
"Ne estas eble tranokti en la stacidomo," li diris, "ni iru eksteren.
“不可能在车站里过夜，”他说，“我们出去吧。
Sur la strato, sur trotuaro, ni faros al ni lokon."
到街上去，在人行道上，我们给自己找个地方。”
Se la stacidomo estis impresa, kiom pli la strato!
如果说火车站已经够震撼了，那么街道就更是如此！
Estis milionoj da homoj, kiuj surtrotuare preterpasis, aŭ sidis, aŭ kuŝis, aŭ staris kaj interparolis, aŭ rigardis montrofenestron aŭ reklamon.
有成百万的人，在人行道上走过，或者坐着，或者躺着，或者站着交谈，又或者看着橱窗或广告。
Estis miloj da bruoj, homaj, maŝinaj, bestaj.
有成千上万种声音，人的、机器的、动物的。
Pasis bovinoj, pasis azenoj, pasis aŭtoj, aŭtobusoj, portveturiloj ĉiaspecaj.
有牛走过，有驴走过，也有汽车、公共汽车以及各种各样的运输车辆走过。
Estis grandegaj reklamoj kun grandega virina vizaĝo, aŭ kun flugmaŝino, aŭ kun objektoj, kiujn mi neniam vidis.
那里有巨大的广告，上面是巨大的女人脸，或者是飞行机器，或者是一些我从来没见过的东西。
Kaj ĉie surskriboj, surskriboj, surskriboj, per divers-aspektaj literoj, tiel diversaj kelkfoje, ke ili ŝajnis deveni de malsamaj mondoj, kaj ili rigardis min, sed diris al mi nenion.
到处都是字牌、字牌、字牌，用各种模样的字母写着；那些字母有时差别大得像是来自不同的世界。它们都在看着我，可对我却什么也没有说。
Ni devis serĉi longe antaŭ ol trovi lokon, sed ni estis bonŝancaj.
我们找了很久才找到一个地方，不过我们还算幸运。
Ni ne dormis sur trotuaro, kiel multaj, sed trovis aĉ-odoran, parte malkonstruitan domon, kie multaj familioj jam loĝis, kaj en kies korto ni trovis angulon por ni.
我们没有像许多人那样睡在人行道上，而是找到了一栋臭气熏天、已经拆掉一部分的房子，许多家庭已经住在里面了；我们则在它的院子里为自己找到了一角容身之地。
Mi estis ege laca, kaj, kiam mi kuŝiĝis sur la malmola ŝtona planko, mi opiniis, ke mi tuj endormiĝos.
我累极了，当我躺到坚硬的石地上时，我还以为自己立刻就会睡着。
Sed dormo ne venis.
可是睡意没有来。
Venis nur la bildo de kara, plej kara bovino, kies lakto estis senkompara.
来的只有那头亲爱的、最亲爱的牛的影像，她的奶是无与伦比的。
Venis ankaŭ ploroj, kiuj glitis malsupren ĝis miaj lipoj kun karakteriza sala gusto.
来的还有眼泪，它们滑落下来，流到我的嘴唇边，带着那种典型的咸味。
"Suga!" mi apenaŭ aŭdeble ekplendis.
“苏加！”我几乎听不见地低声哭诉起来。
Mi provis plori kiel eble plej silente, por ne maltrankviligi mian patrinon, kiu jam havis sufiĉe da zorgoj sen mi.
我尽量无声地哭，不想再让母亲为我担心，因为即便没有我，她已经有够多的忧虑了。
Nur tiam mi vere ekkonsciis, ke mian amikinon bovinon mi neniam plu revidos.
直到那时，我才真正意识到，我再也不会见到我那头牛朋友了。
Tiel mi dekunujara kampara montarano ekkomencis la vivon en urbego.
就这样，我这个十一岁的乡下山里孩子，开始了自己在大都市里的生活。
NOVAJ VORTOJ
新词
nepo
孙子；外孙
neŭtrala
中性的
-op-
集合数词后缀
pomo
苹果
ŝuldi
欠债；欠
Tibeto
西藏
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
brak-umi
拥抱
foli-umi
翻页；翻阅
vent-umi
扇风
vent-um-ilo
风扇
ĉies-ul-ino
人尽可夫的女人；公共女人
de-prunti
借入；借
evolu-igi
发展；使发展
evolu-lando
发展中国家
fervojo
铁路
glaci-aĵo
冰品；冰冻食品
montr-ilo
指针；指示器
per-labori
挣得；靠劳动获得
post-resti
落后；滞后
reg-ist-aro
政府
re-soni
回响；共鸣
sen-kompara
无可比拟的
sum-igi
加总；合计
sun-leviĝo
日出
sur-skribo
题字；标示文字
unu-op-ulo
单独一个的人；单身个体
41. MI TRO TIMAS
41. 我太害怕了
En tiu ebena regiono, ĉe la suda rando de Saharo, kie vivas la Zafiaŭoj, la gepatroj de knabino ĝenerale postulas, por fordoni sian filinon al edziĝ-deziranto, monsumon tiel altan, ke ĝi superas la eblojn de normala juna viro.
在撒哈拉南缘、扎菲奥人居住的那片平原地区，一个女孩的父母通常会要求一笔极高的钱，才肯把女儿交给一个想娶她的人，这笔钱高到超出普通年轻男子所能承受的范围。
Kiel neriĉa knabo povus realigi la projekton fondi familion en tiaj kondiĉoj?
在这种条件下，一个不富有的年轻人怎么可能实现成家的计划呢？
Estas ja simple neeble al junulo enspezi sufiĉe da mono por pagi la prezon de bona vivkunulino.
一个年轻人想挣到足够的钱，去支付一个好生活伴侣的“价钱”，根本就是不可能的。
Tial estas tradicie, ke juna viro, deziranta edziĝi, iras en alian vilaĝon por kapti junulinon kaj de tie forkondukas ŝin al sia hejmo.
因此，按照传统，一个想结婚的年轻男子会去另一个村子“抓”一个年轻姑娘，再把她从那里带回自己家。
Efektive, por lerta junulo, tio estas la plej efika sistemo eviti senĉesajn diskutojn kun la estonta bofamilio.
实际上，对于一个机灵的年轻人来说，这是避免和未来岳家没完没了争论的最高效办法。
Plej ofte, la kapto estas aranĝata interkonsente kun la knabino.
多数时候，这种“抓人”其实是和那姑娘事先商量好的。
Tian kapton decidis efektivigi Jajo, kiam li atingis la aĝon de 18 jaroj.
雅约在年满十八岁时，就决定实施这样一次“抢亲”。
Jajo estis ege kuraĝa.
雅约非常勇敢。
Entreprenema, plena je energio, timanta nenion kaj neniun, li restis egalanima antaŭ ĉiuj danĝeroj, kaj eĉ la plej sovaĝaj bestoj ne sukcesis impresi lin.
他敢闯敢干，精力充沛，什么都不怕，谁也不怕；面对一切危险都能保持镇定，甚至最凶猛的野兽也不能把他吓住。
Jajo havis bonan, sinceran amikon, samaĝan, kies nomo estis Adum.
雅约有一个善良而真诚的同龄朋友，名叫阿杜姆。
Tiuj du knaboj ne povus pli diferenci.
这两个男孩子简直不可能更不一样了。
Adum ja tiom timis, kiom kuraĝis Jajo.
阿杜姆有多胆小，雅约就有多勇敢。
La vido de sango, ekzemple, tuj kreis en Adum egan malkomforton, nura penso pri sovaĝaj bestoj igis liajn harojn ekstari, kaj ĉio nova efikis kvazaŭ preme al lia koro.
比如，一看见血，阿杜姆就会立刻极不舒服；仅仅想到野兽，就会让他毛骨悚然；而一切新东西都仿佛沉沉压在他的心上。
Domaĝe, ke tiu timo baris al Adum tiom da ebloj, ĉar, cetere, li estis plej kapabla knabo.
可惜的是，这种恐惧挡住了阿杜姆那么多可能性，因为除此之外，他原本是个能力极强的男孩。
Foje, iu fremda scienculo, kiu faris esploron tiulande, petis ĉiujn junulojn de la vilaĝo provplenumi malfacilan taskon, ĉar li bezonis helpanton kun specialaj kapabloj manaj, kun aparte bona vido kaj kun inteligenteco supera al tiu de la meznombro.
有一次，一个在那个国家做调查研究的外国科学家，让村里所有年轻人都试着完成一项困难任务，因为他需要一个助手，这个助手得有特殊的手工能力、特别好的视力，以及高于平均水平的智力。
El la tuta vilaĝo, nur Adum sukcesis.
在全村人里，只有阿杜姆成功了。
Li havis eksterordinare akrajn okulojn, pli lertis fingre ol la ceteraj lokaj knaboj kaj lia menso funkciis aparte klare kaj vigle.
他的眼睛异常敏锐，手指比本地其他男孩子更灵巧，脑子运转起来也格外清楚而敏捷。
Kontenta finfine trovi iun vere kapablan lin helpi, la scienculo proponis al Adum trimonatan dungiĝon ĉe li.
那位科学家终于找到一个真正有能力帮助自己的人，十分高兴，于是向阿杜姆提出让他受雇三个月。
Sed kvankam tiu dungo estis plej interesa, kun tre bona pago kompare kun ĉio, kion eblas ricevi tiuregione, Adum malakceptis.
可尽管这份工作极有意思，而且报酬同那个地区能拿到的一切相比都非常优厚，阿杜姆还是拒绝了。
Dungiĝo ja devigus lin iri al alia, sufiĉe malproksima loko, kaj li nepre volis eviti kontakton kun fremduloj.
因为受雇就意味着他必须去另一个相当遥远的地方，而他无论如何都想避免和陌生人接触。
La tuta vilaĝo rekomendis al li jesi, sed li kapneis energie, kun la lipoj forte premataj kaj ĉiuj linioj de la vizaĝo streĉataj al esprimo malkontenta.
全村人都劝他答应，可他却使劲摇头，嘴唇紧紧抿着，整张脸的线条都绷成一种不满的表情。
Kiam oni demandis lin, kial li ne akceptas tiun eksterordinare favoran dungproponon, li ne respondis.
当人们问他为什么不接受这样一份极其优厚的工作邀请时，他没有回答。
Li perfekte konis la kaŭzon de sia malkonsento, sed timis ĝin diri, ĉar oni mokus lin.
他自己非常清楚拒绝的原因，可他害怕说出来，因为别人会嘲笑他。
Lin teruris ne nur la ideo gasti plurmonate ĉe fremduloj, sed precipe la fakto, ke tien li devus veturi aŭte.
使他恐惧的，不只是要在陌生人那里住上好几个月这个念头，更主要的是：去那里他必须坐汽车。
Neniam li sidis en aŭto, kaj li intencis neniam fari tion.
他从来没有坐过汽车，而且也打算永远都不这样做。
Por ni plej ordinara veturila bruo estis por li malkomforte timiga.
对我们来说最普通不过的车辆噪音，对他而言都令人不舒服地可怕。
Timema estis Adum, sed ankaŭ lerta, inteligenta, bonkora kaj bone edukita.
阿杜姆固然胆小，但他同时也灵巧、聪明、善良，而且很有教养。
Krome, la amikeco inter Jajo kaj li estis plej profunda kaj sincera.
此外，他和雅约之间的友谊也极其深厚而真诚。
Tial venis la propono:
因此，便有了这样一个提议：
"Mi bezonas vian helpon," Jajo diris al li.
“我需要你的帮助。”雅约对他说。
"Mi intencas edziĝi.
“我打算结婚。
Mi rimarkis knabinon en la brun-fonta vilaĝo.
我在棕泉村注意到了一个姑娘。
Mi konatiĝis kun ŝi.
我已经和她认识了。
Ŝi plaĉas al mi, mi al ŝi.
我喜欢她，她也喜欢我。
Mi iros kapti ŝin, sed tion mi ne povus fari sola.
我要去把她‘抢’回来，可这件事我一个人办不到。
Mi bezonos helpanton."
我需要一个帮手。”
Adum ege antaŭtimis tian danĝeran entreprenon, sed li ankaŭ timis perdi la estimon de Jajo.
阿杜姆对这样危险的行动预先就怕得很，可他也害怕失去雅约对自己的看重。
Ĉilasta timo estis pli forta: li jesis.
后一种恐惧更强，于是他答应了。
La du amikoj surkamele ekiris, unu trankvila, la alia kun koro batanta pro timo.
两个朋友骑着骆驼出发了，一个平静从容，另一个则因为害怕而心跳不止。
La kapto okazis senprobleme.
“抢人”这件事进行得毫无问题。
Gajis la etoso en la triopo, kiam ĝi ekiris revene.
当三人结伴踏上归程时，三人之间的气氛是欢快的。
La knabino estis ridema, kaj Adum ŝin tuj ŝatis.
那姑娘总是带着笑，阿杜姆一下子就喜欢上了她。
Sur la revena vojo, kiam alvenis la horo ripozi kaj sensoifiĝi, Jajo petis de Adum:
在回程路上，到了该休息并解渴的时候，雅约请求阿杜姆：
"Iru preni akvon, bonvolu."
“请你去取点水来吧。”
En tiu regiono, riveroj ne estas riveroj kiel en la cetero de la mondo.
在那片地区，河流并不像世界其他地方的河流那样。
Videblas, jes ja, du bordoj, kiuj laŭiras specon de fosaĵo, natura fosaĵo.
确实能看到两道河岸，它们沿着一条像壕沟似的天然沟槽延伸。
Efektiva rivero tie fluas somere dum du monatoj, post la pluva sezono, sed dum la ceteraj monatoj de la jaro, oni ne vidas akvon inter tiuj riverbordoj, nur grandegajn arbojn, kiuj sukcesas tiri por si akvon el la subtera profundo.
真正的河流只会在夏天、在雨季过后的两个月里在那里流动；可在一年的其余月份里，人们在那两岸之间看不见水，只能看见巨大的树木，它们成功地从地下深处为自己吸取水分。
Tra truoj, ofte fortigitaj per tabulaj muroj, kiuj malhelpas disfalon, ankaŭ la homoj povas atingi la subteran akvon kaj ĝin preni por siaj ĉiutagaj bezonoj.
人们也能通过一些洞口去够到地下水，并把它取来供日常所需；这些洞口常常还用木板墙加固，以防坍塌。
Tion Jajo petis, ke Adum faru.
雅约要阿杜姆做的，就是这件事。
"Mi timas," Adum respondis, "mi konas tiun akvoprenejon: ĝi estas fama pro la leonoj, kiuj ĝin vizitadas."
“我害怕。”阿杜姆答道，“我知道那个取水处：那里因为狮子常去而出了名。”
Tiu reago amuzis Jajon, kaj kiam li apartigis la lipojn ridete, liaj dentoj tiel radie blankis ĉe la nigra vizaĝo, ke la knabino sentis sian koron moliĝi: kia bonŝanco esti elektita de tiel aminda junulo!
这种反应把雅约逗乐了；当他带着笑意分开嘴唇时，他的牙齿在那张黑黑的脸上亮得简直发白，那姑娘只觉得自己的心都软了：能被这样可爱的年轻人选中，真是多大的幸运啊！
"Nu, bone," Jajo respondis, "ŝajnas, ke vi kaj mi kaŭzas ĉe leonoj malsamajn reagojn.
“好吧，”雅约回答说，“看来你和我在狮子那里会引起不同的反应。
Eĉ plej sovaĝa leono ĝenerale evitas min.
哪怕最凶的狮子，一般也都会躲着我。
Tuj kiam mi montriĝas, tiuj bestoj forkuras kaŝi sin en iu senhoma angulo.
只要我一出现，那些野兽就会逃跑，躲进某个没有人的角落里去。
Ili tuj konscias mian superecon, ŝajnas.
它们似乎立刻就会意识到我比它们强。
Restu do ĉe mia amatino; al akvo iros mi."
所以你就留在我心爱的姑娘身边吧；去取水的事，由我去。”
Sed ankaŭ resti sola ĉe la knabino timigis kompatindan Adum, kaj tion li vigle esprimis.
可是，单独和那姑娘待在一起这件事，同样也把可怜的阿杜姆吓住了，而这一点他也激烈地表达了出来。
"Kial vi ne ambaŭ irus?" demandis la junulino.
“你们两个为什么不一起去呢？”那年轻姑娘问道。
"Mi povas resti sola.
“我可以一个人待着。
Mi ne timas.
我不怕。
Mi gardos la kamelojn kaj la pakaĵojn."
我来照看骆驼和行李。”
La du amikoj kune do malproksimiĝis.
于是，这两个朋友便一起走远了。
Kiam ili atingis la riverbordon, Jajo proponis al Adum, ke ĉi-lasta malsupreniru ĝis la truo, por preni akvon.
当他们来到河岸边时，雅约提议让阿杜姆下到洞口那里去取水。
"Kial mi?"
“为什么是我？”
Adum respondis.
阿杜姆回答道。
"Eble vi volas uzi tiun tempon, dum mi pene iras malsupren, por rapidi al via ino kaj forkameli kun ŝi, lasante min sola.
“也许你是想趁我辛苦往下爬的这段时间，赶紧跑回你的女人那里，骑着骆驼和她一起跑掉，把我一个人扔下。
Nun vi havas amatinon kun vi, vi ne plu solas, vi ne plu bezonas min.
现在你有爱人陪着了，你不再孤单，也就不再需要我了。
Mi ege timas.
我真的非常害怕。
Krome, ne estus juste.
而且，这也不公平。
La penan laboron, kial faru nur mi?"
为什么苦活只让我一个人来干呢？”
"Adum, kio al vi okazas?
“阿杜姆，你这是怎么了？
Ĉu vi ne estas mia amiko?
你不是我的朋友吗？
Ĉu mi ne ĉiam estis justa al vi?
我不是一直都对你很公平吗？
Por montri, ke mi tute ne volas lasi al vi sola la penajn taskojn, mi iros mem."
为了表明我一点也不想把辛苦的事单独留给你，我自己去好了。”
"Sed tiam mi restos sola ĉi tie supre!" preskaŭ plore plendis Adum.
“可那样我就要一个人留在上面了！”阿杜姆几乎带着哭腔抱怨道。
"Kio okazos al mi, se leonoj venos?
“如果狮子来了，我可怎么办？
Ili estas akradentaj, kaj mi ilin timas!"
它们牙齿那么尖，我害怕它们啊！”
"Adum, Adum mia kara, vi ne estas kunulo, kun kiu vivo facilas.
“阿杜姆，阿杜姆，我亲爱的，你真不是那种让生活变得轻松的同伴啊。
Feliĉe, ke vi estas mia bona amiko, kaj ke mia patrino edukis min agi helpeme.
幸好你是我的好朋友，也幸好我母亲把我教育成了一个乐于帮助别人的人。
Ni iru kune, kaj kune revenu supren."
我们一起下去，再一起上来吧。”
Efektive, la malsupreniro estis pena, kaj eĉ pli pena la reveno al la bordosupro, kun la akvo, kiu pezis, kaj kiun plej singarde necesis porti.
事实上，下去就已经很费劲了，而带着沉重的水、还得万分小心地提着它再爬回岸顶，则更是辛苦。
Sed ĉio disvolviĝis plej bone, kaj vigle diskutante pri leonoj, ili revenis al la loko, kie la junulino sidis.
不过，一切进行得相当顺利，他们还兴致勃勃地议论着狮子，一边回到了那位姑娘坐着的地方。
"Jam estas vespero," Jajo diris.
“已经是晚上了。”雅约说道。
"Ni tranoktu ĉi tie.
“我们就在这里过夜吧。
Morgaŭ ni daŭrigos la vojaĝon."
明天再继续赶路。”
Ili manĝis kaj trinkis, manĝigis kaj trinkigis la kamelojn, elprenis la kovrilojn kaj aranĝis la pakaĵojn por komforte pasigi la nokton.
他们吃了东西、喝了水，也给骆驼喂了食、喂了水，拿出了毯子，又整理好了行李，以便舒服地过夜。
"Ni bone dormos ĉi tie," Jajo diris, kontente rigardante la lokon.
“我们会在这里睡得很好。”雅约满意地望着这个地方，说道。
"Ni kuŝu, mi ĉi-flanke, vi tiuflanke, kaj ŝi inter ni."
“我们这样躺吧：我睡这一边，你睡那一边，她睡在我们中间。”
"Ho Jajo, kiel vi povas tion proponi?"
“哦，雅约，你怎么能提出这样的安排？”
Adum zorgvizaĝe demandis.
阿杜姆满脸担忧地问。
"Se mi kuŝos ekstere, leono venos sensoifiĝi per mia sango, satiĝi per mia viando."
“如果我睡在外侧，狮子就会来，用我的血解渴，用我的肉充饥。”
Jajo kaj lia amatino interŝanĝis signifplenan rigardon.
雅约和他的恋人交换了一个意味深长的眼神。
"Ne gravas al mi," la knabino diris.
“我不介意。”那姑娘说道。
"Adum, kuŝu meze, inter ni."
“阿杜姆，你睡中间，睡在我们俩之间。”
Tiel estis aranĝite, kaj la tri baldaŭ endormiĝis.
事情就这样安排好了，三个人很快便睡着了。
Sed meze de la nokto, Jajo kaj la junulino vekiĝis, dum Adum plu dormis profunde.
可到了半夜，雅约和那年轻姑娘醒了，而阿杜姆仍旧睡得很沉。
La geknaboj ridetis al si, ĝojaj konstati, ke ambaŭ vekiĝis samtempe.
这对少男少女相互微笑，因为他们高兴地发现，两人竟在同一时刻醒来。
En tiu fakto ili vidis, ke io ligas ilin, iu ligilo jam forta, eĉ se ilia amo ankoraŭ estas tre freŝdata.
在这个事实里，他们看见了某种把自己联系在一起的东西，一种已经很强的纽带，哪怕他们的爱情还非常新。
Jajo puŝis for sian kovrilon, ekstaris, kaj signis al la amatino, ke ŝi venu al li.
雅约推开自己的毯子，站起身来，并示意恋人过来。
Ankaŭ ŝi forpuŝis la kovrilon kaj alproksimiĝis al la knabo.
她也把毯子推开，向那男孩走近。
"Mi havas ideon," Jajo diris tiel mallaŭte, ke ŝi apenaŭ povis aŭdi.
“我有个主意。”雅约轻声得几乎让她听不见。
"Ni faru ŝercon al Adum.
“我们来捉弄一下阿杜姆吧。
Kiam mi iris preni akvon, mi konstatis, ke sur la riverbordo troviĝas sekaj arboj, kiuj falis foje, verŝajne trafite de fulmo.
我去取水的时候，发现河边有些已经干了的树，应该是某次被雷打中后倒下的。
Inter ili estas kelkaj samgrandaj kiel vi kaj mi.
其中有几根和你我差不多一样大。
Ĉu vi bonvolos veni kun mi ĝis tiu bordo kolekti du?
你愿不愿意跟我一起到那边去，搬两根回来？
Ni kuŝigos ilin ambaŭflanke de Adum kaj metos sur ilin niajn kovrilojn.
我们把它们放在阿杜姆两边，再把我们的毯子盖在上面。
Tiel li imagos, ke estas vi kaj mi.
这样他就会以为那是你和我。
Ni tuj foriros surkamele.
然后我们立刻骑着骆驼离开。
Kiam tagiĝos kaj la sunradioj vekos nian timulon, tio estos leciono por li.
等天亮了，太阳光把这个胆小鬼叫醒的时候，这就会成为给他上的一课。
Li konstatos, ke li dormis tute sola, kaj ke neniu leono lin manĝis!"
他会发现，自己竟然完全一个人睡着，而且根本没有狮子把他吃掉！”
Ŝi ridis silente.
她无声地笑了。
"Ŝercema vi estas, Jajo, ŝercema!
“你可真爱开玩笑，雅约，真爱开玩笑！
Al mi tio plaĉas!"
我喜欢这样！”
Tion ili faris evitante fari bruon aŭ movojn, kiuj povus veki Adum, ĝojaj pri la sento de komuneco, de agrabla kunlaboro en ŝerco.
他们就这样做了，小心避开会吵醒阿杜姆的声音和动作；他们因为这种共同感、因为这场恶作剧中的愉快合作而感到开心。
Kaj, meze de la bela stelplena nokto, ili surkamelis for.
就这样，在美丽的满天星斗之夜中，他们骑着骆驼离开了。
Kiam Adum vekiĝis, li terure konstatis, ke liaj gekunuloj foriris kaj ke... leono staras tuj apud li.
当阿杜姆醒来时，他惊恐地发现，自己的两个同伴已经走了，而且……一头狮子正站在他身边。
La leciono pri nedanĝero leona vere estis fuŝita!
那堂“狮子并不危险”的教训，真是彻底失败了！
Lin kaptis tia timego, ke, ne plene konscia, kion li faras — eble li ankoraŭ duondormis — li saltis sur la dorson de l' leono kaj ekkaptis ties du orelojn.
巨大的恐惧一下子抓住了他，以至于他并不完全知道自己在做什么，也许他还半睡半醒，就猛地跳到了狮子背上，一把抓住了它的两只耳朵。
Sentante iun sur si, ne sciante, kion fari, la leono ekkuris tra la senhomejo.
狮子感觉到自己身上有东西，却又不知道怎么办，于是便在无人荒野中狂奔起来。
Tenante ĝiajn orelojn, Adum rimarkis, ke li kapablas direkti ĝin.
阿杜姆抓着狮子的耳朵，发现自己竟然能控制它的方向。
Li ĝin turnis jen al tiu direkto, jen al tiu alia, ĝis li kondukis ĝin al sia vilaĝo.
他一会儿把它转向这个方向，一会儿又转向那个方向，直到把它引到了自己的村庄。
Kiam li alvenis en la vilaĝon, Jajo kaj la knabino ankoraŭ ne estis revenintaj.
当他回到村里时，雅约和那姑娘还没有回来。
Ili ĝuis sian kuneston for de ĉiuj ceteraj homoj, kaj tute ne deziris rapidi hejmen.
他们正享受着远离其他所有人的独处时光，根本不想急着回家。
Vidante Adum eniri fulmrapide la vilaĝon, side sur kuranta leono, la vilaĝanoj apenaŭ povis kredi al la propraj okuloj.
村民们看到阿杜姆像闪电一样冲进村子，骑在一头奔跑着的狮子背上，几乎都不敢相信自己的眼睛。
Krioj sonis:
四下里响起了喊声：
"Estas Adum!
“是阿杜姆！
Kia kuraĝulo!
多么勇敢的人啊！
Kiu diris, ke li estas timema?
是谁说他胆小的？
Rigardu!
快看！
Kia neordinara kuraĝo!
多么非凡的勇气！
Li sidas sur leono kaj direktas ĝin!"
他坐在狮子身上，还在驾驭它呢！”
"Li indas fariĝi nia ĉefo!" iu proponis.
“他配当我们的首领！”有人提议说。
La antaŭa vilaĝestro antaŭ nelonge mortis, kaj oni ankoraŭ ne estrigis iun, kiu anstataŭu lin.
前任村长不久前刚去世，而人们还没有立谁来接替他。
"Jes!
“对！
Adum nia ĉefo!
阿杜姆当我们的首领！
Adum estu nia ĉefo!" ĉiaj voĉoj laŭtis.
让阿杜姆做我们的首领！”各种声音都高喊起来。
Ili ne konsciis, ke Adum estas preskaŭ morta pro timo.
他们没有意识到，阿杜姆几乎已经被吓得要死了。
Sed ĉi-lasta bezonis helpon.
不过后者确实需要帮助。
"Amikoj!
“朋友们！
Mortigu ĉi tiun leonon," li kriis per voĉo, kiun markis timo.
杀了这头狮子吧！”他用一把带着恐惧的声音喊道。
Sed oni ĉiam aŭdas laŭ tio, kion oni imagas, kaj anstataŭ timon aŭdi, la vilaĝanoj aŭdis venkosenton.
可是，人总是会按照自己想象的方式去听；于是村民们听到的不是恐惧，而是一种胜利感。
Kiel, se ne venke, povus reagi viro kapabla vojaĝi sur leono?
一个能骑着狮子出行的男人，如果不是带着胜利者的姿态，又怎么可能这样反应呢？
Jam ili sentis lin superulo kaj deziris lin obei.
他们已经觉得他高人一等，也愿意服从他了。
Ili do mortigis la leonon.
于是，他们便把那头狮子杀了。
Nur tiam Adum sukcesis deiĝi de sur la sovaĝa, plej timiga besto.
直到这时，阿杜姆才终于成功地从那头野蛮而最吓人的猛兽背上下来。
Tiel li fariĝis vilaĝestro.
就这样，他成了村长。
Kiam Jajo kaj lia amatino alvenis, la vilaĝanoj anoncis al ili, ke nova estro ĵus estis elektita: Adum.
当雅约和他的恋人回来时，村民们告诉他们，新的首领刚刚选出来了：阿杜姆。
"Adum, ĉu vere?
“阿杜姆，真的吗？
Ĉu vi ŝercas?
你不是在开玩笑吧？
Kia nekredebla anonco!"
这消息也太不可思议了！”
Jajo ekmiris.
雅约惊讶起来。
Oni klarigis, ke tute ne temas pri ŝerco, sed pri la efektiva, de ĉiuj konstatita, kuraĝo de Adum, alveninta side sur leono.
人们向他解释说，这根本不是玩笑，而是阿杜姆真实的、被大家亲眼看到的勇气：他是骑着狮子回来的。
Pri tiu antaŭe ne imagebla evoluo, la du geamantoj ne sciis, kion pensi.
对于这种以前根本想象不到的发展，这对恋人也不知道该怎么想。
Sed ĉar temis pri bonkora kaj certe plej sincera amiko, ili plezure akceptis lin kiel ĉefon.
不过，因为对方毕竟是一个善良、而且毫无疑问极其真诚的朋友，他们还是高高兴兴地接受了他做首领。
Ĉiuj ekaktivis por prepari grandan feston kaj prikanti la novan ĉefon kaj lian historian grandfaron.
大家都动起来，准备一个盛大的庆典，并歌颂这位新首领和他那次具有历史意义的伟大壮举。
Oni kuiris bonajn viandojn, trinkis, laŭ la tradicio, multe da tre sukerita teo, kaj lasis gliti tra la lipoj, ĝue, tiun grenbieron, kiun, laŭ la religio, oni devus ne trinki, sed... nu, Islamo alvenis ĉi tien ne antaŭ tiel longe, kaj ĝi ne sukcesis plene forpuŝi la antaŭajn kutimojn.
人们煮了可口的肉食，按传统喝了很多甜得发腻的茶，还愉快地让那种谷物啤酒从唇边滑入口中；照宗教规矩，本来不该喝这个，可是……嗯，伊斯兰传到这里的时间还不算太久，它还没能彻底把先前的习俗赶走。
Ekde tiu tago, Adum neniam plu timis.
从那天起，阿杜姆再也不害怕了。
Ĉiuj rigardis lin kuraĝulo.
所有人都把他看作一个勇敢的人。
Kion li povis fari, krom agi kuraĝe?
除了勇敢行事之外，他还能怎么办呢？
Tion farante, li rimarkis, ke ne estas tiel terure, ke li efektive povas: kuraĝo iom post iom fiksiĝis en li.
就在这样做的时候，他注意到事情其实并没有那么可怕，自己也确实做得到：勇气就这样一点一点在他身上固定下来。
Kaj ĉar li estis lerta, inteligenta, kunsentema, li montriĝis bonega vilaĝestro.
而且因为他灵巧、聪明，又富有同情心，他最终证明自己是个极好的村长。
Nur kiam li mem iris ŝteli edzinon, li diris al ŝi (ĉar ambaŭ amis unu la alian sincere, kaj li ne volis kaŝi for de ŝi la veron):
只有当他自己也去“偷”妻子时，他才对那姑娘说了出来（因为两人真心相爱，而他不想对她隐瞒真相）：
"Ĉu vi scias, kial mi alvenis ĝis la vilaĝo surleone?"
“你知道我为什么是骑着狮子一路回到村里的吗？”
"Ne," ŝi scivole respondis.
“不知道。”她好奇地回答。
Eĉ al amata edzino ne estis facile klarigi.
即使是对自己心爱的妻子，这事也并不容易解释。
"Ĉar mi... nu, pro timo mi... mi... mia korpo eligis ĉion superfluan, ĉu vi komprenas?
“因为我……嗯，由于害怕，我……我……我的身体把所有多余的东西都排出来了，你明白吗？
Mi malsekiĝis.
我身上都湿了。
Nu... ĉio, kion mi antaŭe manĝis kaj trinkis, elfluis kaj elglitis tra la malsupraj korpotruoj.
嗯……我先前吃的、喝的一切，都从身体下边的孔洞里流了出来、滑了出来。
Pro la suno kaj la varmo, la forĵetaĵoj duone resekiĝis kaj formis kvazaŭ gluaĵon, tiel ke mi restis glue fiksita al la dorso de tiu leono.
由于太阳和炎热，那些排泄物半干了，形成了某种像胶一样的东西，所以我就黏黏地固定在了那头狮子的背上。
Pro tio ĝis la vilaĝo mi restis sur ĝi!"
正因为如此，我才能一直待在它背上直到进村！”
NOVAJ VORTOJ: glui, Islamo, kamelo, Saharo, zafiaŭo
新词：黏；伊斯兰；骆驼；撒哈拉；扎菲奥人
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
egal-anima
镇定的；心境平稳的
est-onta
将要成为的；未来的
freŝ-data
刚开始的；新近的
kovr-ilo
覆盖物；毯子
mez-nombro
平均数
speco de
一种；一类
super-flua
多余的；过剩的
42. LA FAKTURO DE FRAŬLINO GUDULA
42. 古杜拉小姐的账单
Kompare kun multaj aliaj, tiu vintro de 1720 ne estis speciale terura.
和许多别的时候相比，1720年的这个冬天并不算特别可怕。
Sed dum juna Janĉjo laŭiris la neĝkovritajn stratojn de Namuro, li ne ĉesis vortaĉi al si plende.
可是，当年轻的扬乔沿着那慕尔积雪覆盖的街道走着时，他一直在抱怨地自言自语个不停。
Vintron li malamegis.
他极端憎恨冬天。
Li atingis parkon, kaj pasis en ĝin.
他来到一座公园，走了进去。
Li sin demandis, ĉu iri dekstren aŭ maldekstren, sed ambaŭ ebloj estis egale senesperigaj.
他心里在想，是往右走还是往左走，可两个选择同样令人绝望。
Li iris maldekstren parolante al si preskaŭ sensone.
他往左走去，几乎无声地对自己说着话。
"Dio mia, Dio mia!" li alvokis la Plej-Altulon.
“我的上帝啊，我的上帝啊！”他向至高者呼喊。
Ĉu li ŝercis, ĉu li seriozis, li mem verŝajne ne povus diri.
他是在开玩笑，还是认真的，恐怕连他自己也说不上来。
Se estis preĝo, ĝi estis iom stranga.
如果这算是一种祈祷，那也是一种有点奇怪的祈祷。
"Laŭ nia pastro," plu parolis la apenaŭ aŭdebla voĉo, "vi kreis la mondon, kun multo bela en ĝi, kaj ankaŭ, verdire, multo malbela.
“按照我们神父的说法，”那几乎听不见的声音继续说道，“您创造了世界，其中有许多美好的东西，不过说实话，也有许多不美好的东西。
Vi kreis montojn kaj ebenaĵojn, riverojn kaj teron, arbojn kaj florojn, pomojn kaj terpomojn.
您创造了山和平原，河流和土地，树木和花朵，苹果和土豆。
Nu, bone, konsentite.
好吧，这都行，我同意。
Mi komprenas, ke vi kreis printempon, someron kaj aŭtunon; Iom da vetera diferenco agrablas al ni ĉiuj.
我能理解您创造了春天、夏天和秋天；有一点天气上的变化，对我们大家都挺愉快。
Sed kreante vintron, vi troigis.
可是在创造冬天的时候，您就过头了。
La diferenco kun la aliaj sezonoj estas tro akra.
它和其他季节之间的差别太剧烈了。
Rigardu!
您看看！
Jen refoje neĝpezaj nuboj kovras la ĉielon."
这不，满载大雪的云又一次把天空盖住了。”
Li ĉesis dum momento paroli.
他停了一会儿不说话。
Odoro de freŝe bakita pano trafis lian nazon.
新鲜烤面包的香味钻进了他的鼻子。
Li nun paŝis sur parka vojo, kiu troviĝis ĉe la rando de strato, sur kies alia flanko fama panbakejo staris.
这时他正走在公园里的一条小路上，那条路挨着一条街，而街道对面立着一家有名的面包店。
Sed li havis enpoŝe eĉ ne unu moneron.
可他口袋里连一枚硬币也没有。
La penson pri bona buterita pantranĉo li forĵetis malproksimen de si.
于是他把关于一片抹了黄油的好面包的念头远远地从自己脑中赶走了。
Li rekomencis alparoli Dion:
他又重新对上帝说起话来：
"Rigardu, kiel malsekaj miaj ŝuoj estas!
“您瞧，我的鞋子都湿成什么样了！
Tiu neĝo eniĝas en ilin, kaj miaj ŝtrumpoj, kvankam dikaj kaj ame faritaj propramane de mia patrino, nun impresas, kvazaŭ ili estus tuttage restintaj en fonto.
这些雪钻进鞋里，而我的袜子，尽管又厚，又是我母亲满怀爱意亲手织的，现在摸起来却像是整整一天都泡在泉水里似的。
Mi eĉ min demandas, ĉu unu el miaj bonaj ŝtrumpoj ne komencas havi truon.
我甚至怀疑，我那双好袜子里是不是有一只已经开始破洞了。
Tiu glacia akvo tenas miajn karajn piedetojn en konstanta frosto.
那冰冷的水让我的宝贝小脚一直处在冰冻之中。
Kompatindaj miaj piedoj, kiuj tiom ŝatas komforton, jen ili glaciiĝas ĝis-oste."
可怜我的脚啊，它们那么喜欢舒服，现在却冻到了骨头里。”
En la parko troviĝis neniu.
公园里一个人也没有。
Post kelkminuta silenta marŝado, la knabo rekomencis frazigi sian memkompaton, ĝis la sinsekvo de pensoj kondukis lin al jena diro:
默默走了几分钟之后，那男孩又开始把对自己的怜惜组织成一句句的话，直到那一连串思绪把他带到了这样一句话上：
"Tion mi ne meritas, ĉu?
“我不配受这个，不是吗？
Kion mi faris por... meriti... tian... punon?"
我到底做了什么，才会……应得……这样……一种惩罚呢？”
Ke la vortofluo en la menso de la 16-jarulo subite malrapidiĝis, tiel ke la sonoj kvazaŭ ne plu povis klare formiĝi, tio havis precizan kaŭzon: lasante siajn pensojn flui tiamaniere, Janĉjo plej akre resentis la memoron pri ĵusa puninda misfaro.
这个十六岁少年的脑中那股词语之流突然放慢，以至于那些声音仿佛都已不能清楚成形，这是有确切原因的：当扬乔任由自己的思绪这样流动时，他最强烈地重新感受到了关于一桩刚刚犯下、理应受罚的过错的记忆。
Li iĝis klare konscia, ke li efektive meritus la koleron de la Ĉielaj Superuloj.
他清楚地意识到，自己其实的确配得上天上那些至高者的愤怒。
Kial, vi cetere demandas, la knabo trapromenis la urbon kaj ĝiajn parkojn de unu rando al alia malsekigante al si la ŝuojn, kaj sekve la piedojn, malplaĉe marŝante sub tiu grizplafona ĉielo?
你也许会问，那么，这男孩为什么要在这座城和它的公园里从这一头走到那一头，把自己的鞋子、进而把自己的脚都弄得湿透，在那灰色天花板般的天空下不情不愿地走来走去？
Ĉar li ne kuraĝis reveni hejmen.
因为他不敢回家。
Kaj kial li malvolis hejmeniĝi?
那他为什么不愿回家呢？
Ĉar...
因为……
Sed por tion klarigi, ni devas reiri iom pli fruen en la tempo.
可要说明这一点，我们得把时间往前倒一点。
Mastro Pikar, la patro de Janĉjo, estis lignaĵisto kaj meblisto.
扬乔的父亲，皮卡尔师傅，是木工兼家具匠。
Bona laborulo, ĉiam ema al plej perfekta kvalito, kaj kun menso kreema, li pli kaj pli sukcesis en sia profesio.
他是个手艺很好的人，总是追求最完美的质量，而且脑子也有创造性，所以他在自己的行业里越来越成功。
En la momento, kiam ni ekrigardas lin, li paŝas tre kontente, tute ne rimarkante la neĝon, la grizajn nubojn nek la frostan veteraĉon.
当我们初次把目光投向他时，他正心满意足地走着，完全没有注意到雪、灰云，和那冻人的坏天气。
Li ĵus estis en eta, sed bonfama hotelo, kie li plezure pritraktis gravan mendon: la hotelestro deziras modernigi sian meblaron kaj mendis ĉe Mastro Pikar tutan serion da litoj kaj ŝrankoj, kaj ankaŭ tablojn kaj seĝojn por la restoracio, kiu dependas de la hotelo.
他刚刚去过一家不大却名声很好的旅馆，在那里，他愉快地谈妥了一笔重要订单：旅馆老板想更新自己的家具，于是在皮卡尔师傅这里订了一整套床和柜子，还为附属于旅馆的餐馆订了桌子和椅子。
Tiu homo estas riĉa.
那人很有钱。
Li bone pagos.
他会付很多钱。
Kaj la beleco de la mebloj certe estos por Mastro Pikar reklamo, kiu alportos al li aliajn aĉetontojn.
而那些家具的美观，肯定也会成为皮卡尔师傅的活广告，给他带来其他买主。
La venontaj monatoj prezentiĝis plej bone: multe da laboro, multe da enspezo.
接下来的几个月看来会非常不错：活很多，收入也很多。
Jes ja, necesos tempo por pretigi ĉiujn varojn, sed pri tio ili priparolis realisme kaj la mendinto akceptas trankvile atendi.
当然，要把全部货物做好需要时间，可他们就这一点已经很现实地谈妥了，而订货的人也平静地接受等待。
En Namuro, cetere, oni neniam rapidas.
再说，在那慕尔，人们从来不着急。
Rulante en sia menso plaĉajn pensojn pri la dikaj enspezoj, kiujn tiu grava mendo alportos al li, Mastro Pikar do estis plej gaja kaj kontenta.
因此，皮卡尔师傅心里转着关于这笔重要订单将带给自己的丰厚收入的愉快念头，整个人显得非常高兴而满足。
Li mallaŭte kantetis al si kanton revenante hejmen.
他在回家的路上低声给自己哼着歌。
Sed la kanteto frostiĝis sur liaj lipoj, kiam li eniris sian laborejon.
可当他走进自己的作坊时，那点小歌声一下子冻在了他的嘴边。
Oj oj oj oj oj!
哎呀呀呀呀！
Kiel eblas fari tiajn fuŝajn lignajn kadrojn!
怎么能做出这样糟糕的木框来！
Li preskaŭ ploris vidante, kiel terure lia filo Janĉjo fuŝis sian laboron.
看到儿子扬乔把活糟蹋得这么厉害，他几乎快哭出来了。
Janĉjo ja helpis sian patron prilabori lignaĵojn, sed nun montriĝis, ke li fuŝis la serion da fenestrokadroj, kiujn li devis prepari por la nova librovendejo sur Ferstrato.
扬乔确实帮父亲加工木料，可现在看得很清楚，他把那批本该为铁街上一家新书店准备的窗框做坏了。
"Janĉjo!
“扬乔！
Janĉjo!
扬乔！
Janĉjo!
扬乔！
Kie sin kaŝas tiu fuŝulo?" li ekkriis kolere.
那个干坏事的小笨蛋躲到哪儿去了？”他愤怒地喊道。
La knabo provis forkuri el la domo, sed la patro vidis lin, lin kaptis, kaj, preskaŭ perdante la kapon pro kolero, prenis longan lignopecon kaj ek!
那男孩试图从屋里逃出去，可父亲看见了他，抓住了他，几乎被愤怒冲昏头脑，抓起一根长木条，便开打！
Punaj batoj pluvis sur la junan fuŝulon.
惩罚性的棍打像雨点一样落在这个年轻的闯祸者身上。
"Ĉu mi ne instruis al vi?" la patro diris batante.
“我难道没教过你吗？”父亲一边打，一边说道。
"Ĉu vi ne povas aŭskulti, kion mi klarigas al vi, rigardi, kion mi montras?
“你就不能听我给你讲的，看看我给你示范的吗？
Vi ne atentas la laboron!
你根本不把活放在心上！
Jen mi fariĝas pli kaj pli bonfama pro la alta kvalito de mia laboro, sed vi faraĉas ion ajn, iel ajn.
你看，我因为自己的活质量高而越来越有名，可你却是做什么都乱做，怎么做都行。
Ĉu vi neniam lernos esti preciza, kalkuli ĝuste, zorge rekomenci ion miskomencitan, ĝis la rezulto estas perfekta, vendinda?
你难道永远学不会精确一点、计算准确一点、小心地把做坏开头的东西重新做起，直到结果完美、拿得出去卖吗？
Ligno estas valora materialo, kiun oni estimu.
木头是一种宝贵的材料，人应该珍惜它。
Oni ne traktu ĝin iel ajn.
人不能随随便便地对待它。
Ĉi tiu domo produktas altkvalitajn varojn, ĉu vi komprenas?, altkvalitajn.
这个家出产的是高质量的货物，你明白吗？是高质量的。
Oni mezuru, kontrolu, kalkulu, refaru..."
人得量，得检查，得计算，得重做……”
Dum li tiel parolis, li plu batis kaj batis, ĝis liaj ostoj komencis dolori same suferige, kiel la tuta korpo doloris al la filo.
他就这样说着，同时继续一下一下地打，直打到自己的骨头也开始像儿子的全身那样疼得难受。
Ne estas facile eduki filon.
教育儿子并不容易。
Anstataŭ konduki Janĉjon al deziro pli bone labori por estontece eviti similajn punojn, la batado kreis en la knabo nur deziron mem puni la patron pro tiu troa puno, kiu preskaŭ odoris je malamo.
这顿打非但没有使扬乔产生一种想今后把活做得更好、以避免类似惩罚的愿望，反而只在这男孩心里制造出一种愿望：要亲自惩罚父亲，因为这场过头的责打几乎都带着仇恨的气味。
La ideo, kiun lia kreema menso baldaŭ proponis al li, tuj forgesigis la doloron.
他那富于创造性的头脑很快给他提供了一个主意，而那个主意立刻让他忘掉了疼痛。
Mastro Pikar ne sciis skribi kaj legi.
皮卡尔师傅不会读，也不会写。
Li apenaŭ kapablis skribi sian nomon, per malrapida manmovo, ege mallerta.
他顶多也就是能用极其笨拙的、慢吞吞的手势写下自己的名字。
Janĉjo, siaflanke, antaŭe vizitadis lernejon kaj sciis skribi, legi kaj kalkuli.
而扬乔这边，则从前上过学，会写、会读、也会算。
Estis li, kiu tenis la enspez- kaj elspez-librojn de la patro, notis ĉion notindan, faris la necesajn monkalkulojn (pri kiuj, male al la patro, li pli lertis ol pri la lignomezuraj) kaj pretigis la fakturojn.
正是他负责替父亲记收入和支出账本，记下一切该记的东西，做必要的金钱计算（这一点上，跟父亲不同，他比起木料尺寸的计算更擅长金钱计算），并且开具账单。
Kaj ĝuste nun li devis skribi fakturon por fraŭlino Gudula.
而现在，他恰好得给古杜拉小姐开一张账单。
Riĉa, f-ino (= fraŭlino) Gudula antaŭ ne longe mendis ĉe Mastro Pikar kelkajn meblojn, kiujn ŝi donacis al nevo okaze de ties edziĝo.
富有的古杜拉小姐，不久前才在皮卡尔师傅这里订了几件家具，作为她送给外甥结婚的礼物。
Janĉjo sciis, ke lia patro mem portos la fakturon al f-ino Gudula por tuj ricevi la monon, aŭ almenaŭ parton de la kalkulita sumo.
扬乔知道，父亲会亲自把这张账单送给古杜拉小姐，以便当场拿到钱，至少也能拿到算出总额的一部分。
Malfacile alprenante plej seriozan esprimon — ĉar lia patrino troviĝis en tiu sama ĉambro, kie staris lia skribtablo, kaj li ne povis permesi al si, ke ŝi ion suspektu — pene subpremante fortan emon ridi, la junulo skribis fakturon vere originalan.
那年轻人很费劲地摆出最严肃的表情，因为他母亲就在同一个房间里，而他的写字桌也在那儿，他可不能让她起任何疑心；他又拼命压住一股强烈的笑意，于是写出了一张真正别出心裁的账单。
Kaj ĝin fininte, li iris al la laborejo, kie lia patro finfaris seĝon.
写完之后，他走到作坊里去，那时父亲正在把一把椅子做完。
"Mi petas vian pardonon pri la fuŝitaj fenestrokadroj," li diris per voĉo de senvalora subulo.
“那些做坏的窗框，请您原谅我。”他用一种像卑微下属般的声音说道。
"Mi punis vin, mi vin batis, la afero nun estas finita, ni ne plu parolu pri ĝi," diris Mastro Pikar, iom honta pri la tro forta kolero, kiu antaŭ nelonge igis lin bati la filon pli kruele, ol tiu efektive meritis.
“我惩罚过你了，也打过你了，这件事现在就算完了，我们别再说它了。”皮卡尔师傅说道，心里对自己不久前那股过于强烈的怒火略有些惭愧，因为那怒火让他打儿子打得比儿子真正应得的更狠。
"Dankon pri via bona koro, patro.
“谢谢您的好心，父亲。
Mi venis peti vin subskribi la fakturon al f-ino Gudula."
我来是想请您在给古杜拉小姐的账单上签个名。”
"Ha jes, dankon, ke vi ĝin preparis.
“啊，对，谢谢你把它准备好了。
Mi iros transdoni ĝin al ŝi tuj, post kiam mi estos fininta ĉi tiun seĝon."
等我把这把椅子做完之后，我马上就给她送去。”
La faktoj ĉi-supre raportitaj okazis en la mateno.
上面所叙述的事情，发生在上午。
Kaj nun, posttagmeze, Janĉjo promenas sencele, ĉar li timas revidi la patron.
而现在，到了下午，扬乔正漫无目的地走来走去，因为他害怕再见到父亲。
Tiu ja certe iris al f-ino Gudula kaj la diablo scias, kiel ŝi reagis al lia fakturo.
那人肯定已经去了古杜拉小姐那里，而鬼知道她看了那张账单之后会怎样反应。
Sed ne nur la diablo tion sciu.
不过，不该只有鬼知道这件事。
Ankaŭ vi, kara leganto, rajtas esti informita.
你，亲爱的读者，也有权知道。
Kun sia tro longa verda jupo, siaj tro malgrandaj okulvitroj kaj sia tro alta hararanĝo, f-ino Gudula aspektis iom strange, sed la lignaĵisto elmontris nenion el sia sento pri ŝia ridindeco.
古杜拉小姐穿着一条过长的绿裙子，戴着一副过小的眼镜，梳着一个过高的发式，看起来有点奇怪，可那木匠丝毫没有表露出自己觉得她可笑的感觉。
Plej ĝentile li salutis ŝin.
他以极其有礼貌的方式向她问候。
Ŝi reciproke salutis plej afable.
她也极其亲切地回了礼。
"Ho, Mastro Pikar!
“啊，皮卡尔师傅！
Ĉu vi fartas bone?
您身体好吗？
Envenu, mi petas.
请进来吧。
Vi certe alportas al mi la etan fakturon."
您一定是把那张小账单给我送来了。”
Ŝi kondukis lin al sidĉambro.
她把他带到客厅里。
"Bonvolu sidiĝi.
“请坐。
Tiu seĝo ne estas tiel komforta, kiel viaj, sed ĝi taŭgos."
这把椅子没有您做的那么舒服，不过也凑合。”
Apenaŭ Mastro Pikar havis la tempon eksidi, jam ŝi direktiĝis al meblo, el kiu ŝi prenis metalan skatolon.
皮卡尔师傅才刚来得及坐下，她就已经走向一件家具，从里面拿出一个金属盒子。
"Mia mono estas en ĉi tiu skatolo, mi tuj pagos vin, tiel mia ŝuldo estos nuligita, kaj mi ne ŝatas ŝuldi monon.
“我的钱就在这个盒子里，我马上就付给您，这样我的债务就清掉了，而我不喜欢欠钱。
Tiu serio da mebloj, kiun vi faris por mia nevo, estas belega.
您给我外甥做的那一套家具非常漂亮。
Hieraŭ ankoraŭ mi rekomendis vin al amiko, kiu bezonas farigi mi-ne-memoras-kian lignaĵan laboron."
就在昨天，我还把您推荐给了一位朋友，他需要做一种我记不清到底是什么的木工活。”
Mastro Pikar ridetis.
皮卡尔师傅笑了笑。
Li ŝatis homojn pretajn tuj pagi, kaj plaĉis al li gratuloj kaj buŝ-al-orela reklamado.
他喜欢那种愿意马上付款的人，也喜欢别人对他的称赞以及口耳相传的宣传。
Dum li interŝanĝis kelkajn vortojn pri la vintro, ŝi metis la fingrojn al sia brusto.
就在他和她交换了几句关于冬天的话时，她把手指伸向了自己的胸口。
Eta ŝlosilo tie pendis, fiksita al fadeno aŭ ŝnureto, kiu rondiris ŝian kolon.
那里挂着一把小钥匙，系在一根线或细绳上，绕在她的脖子上。
Ŝi tiris la ŝnureton, prenis la ŝlosileton, malŝlosis la metalan skatolon kaj rigardis Mastron Pikar demande.
她拉出那根细绳，取下小钥匙，打开了金属盒子，然后带着询问的神情看着皮卡尔师傅。
Li transdonis la fakturon al ŝi.
他把账单递给了她。
"Mi scias, ke vi estas serioza homo, kaj ne riskas prezenti fuŝan kalkulon, sed permesu, ke ne nur la sumon mi rigardu, sed kontrolu ĉiun eron.
“我知道您是个认真人，不会冒险拿出一份算错了的账单，不过还是请允许我不仅看看总数，还检查每一项。
Mi ne dubas pri vi, sed eĉ plej bonintencaj homoj fojfoje faras erarojn en kalkulado, ĉu ne?
我并不怀疑您，可即使最善意的人，有时候在计算上也会犯错，不是吗？
Ĉu vi scias, kial mi estas iom riĉeta?
您知道我为什么还算有点钱吗？
Ĉar mi ĉiam plej precize kalkulas."
因为我一向算得最精确。”
"Sendube, sendube," trankvile respondis la lignaĵisto.
“那当然，那当然。”木匠平静地回答。
Sed tuj kiam ŝi komencis legi, ŝiaj lipoj premiĝis kaj ŝia vizaĝo koloriĝis sange.
可她一开始读，嘴唇就抿紧了，脸也一下子涨得通红。
"Kiel eblas?" ŝi diris kaj ekrigardis lin nekomprene.
“怎么可能？”她说道，接着莫名其妙地看着他。
La ruĝa koloro sur ŝia vizaĝo fariĝis pli malhela.
她脸上的红色变得更深了。
"De kie vi prenis la fikuraĝon enmanigi al mi tiun... tiun... nu, mi ne povas kompreni," ŝi plu diris, kaj ŝiaj okuloj disĵetis fulmojn.
“您从哪儿弄来的这种不要脸的胆子，竟敢塞给我那种……那种……唉，我简直无法理解，”她继续说道，而她的眼睛里简直在射闪电。
"Nu, kio okazas, estimata fraŭlino?
“呃，出了什么事，尊敬的小姐？
Mi estas certa, ke ĉio estas en ordo, kaj ke ĉiu prezo estis plej ĝuste kalkulita."
我相信一切都没问题，而且每一项价格都算得最准确。”
"Hontinde, hontinde!" ŝi elparolis tra lipoj preskaŭ fermitaj.
“真丢人，真丢人！”她从几乎闭着的嘴唇间挤出这几个字。
"Neniam mi legis ion simile malkonvenan."
“我从没读过这么不成体统的东西。”
"Pardonu min, estimata fraŭlino, sed mi ne komprenas.
“请原谅我，尊敬的小姐，可我不明白。
Se enestas eraro, bonvolu precizigi al mi, pri kio temas."
如果里面有错误，请您明白指出，到底问题出在哪里。”
"Neniam oni traktis min tiel fie.
“从来没有人这样下流地对待过我。
Kia fiaĵo!
这算什么下流东西！
Tio igas min...
这让我……
Nun, jen subite mi ne plu bone fartas.
现在，我突然觉得身体不舒服了。
Mi timas, sinjoro...
我担心，先生……
Mi ti-mas, ke necesos voki doktoron.
我担心，恐怕得去叫医生了。
Mi apenaŭ povas spiri."
我几乎喘不过气来了。”
"Se vi fartas malbone, mi plezure servos vin irante voki kuraciston, sed via subita malbonfarto ne povas rilati al mia fakturo.
“如果您不舒服，我很乐意替您去叫医生，可您这突如其来的不适，不可能和我的账单有关系。
Eble, antaŭ ol venigi doktoron, mi donu al vi glaseton da vino aŭ alkoholaĵo.
也许，在叫医生之前，我可以先给您来一小杯葡萄酒或者烈酒。
Tio efikos refortige."
那会起到提神恢复力气的作用。”
Dum tiu fraz-interŝanĝo ŝi staris.
在这几句对话交换期间，她一直站着。
Nun ŝi preskaŭ falis sur seĝon.
这时她几乎是跌坐到椅子上。
"Foriru, foriru," ŝi ordonis akravoĉe.
“出去，出去。”她尖声命令道。
"Neniam plu mi mendos ion ĉe vi.
“我再也不会向您订任何东西了。
Mi..."
我……”
Dume, Mastro Pikar trovis botelon da fruktalkoholaĵo kaj plenigis glaseton por ŝi.
与此同时，皮卡尔师傅找到了一瓶水果酒，给她倒满了一小杯。
"Trinku, estimata fraŭlino, trinku, tio helpos vin retrankviliĝi."
“喝吧，尊敬的小姐，喝吧，这会帮助您重新平静下来。”
Ŝi ne sciis, ĉu akcepti aŭ ne la proponon de tiu fiulo, sed fine ŝi tamen konsentis malsekigi siajn lipojn per la trinkaĵo.
她不知道该不该接受这个坏蛋的提议，可最后还是同意用那饮料润一润自己的嘴唇。
Ŝi rigardis Mastron Pikar.
她看着皮卡尔师傅。
Kiam ŝi vidis lian obeulan, zorg-plenan, seriozan vizaĝon, iĝis klare al ŝi, ke li ne povas esti kulpa.
当她看到他那顺从的、充满忧心的、认真的脸时，她立刻明白了：他不可能有罪。
Li sentis tiun ŝanĝon en ŝi, kaj demandis dolĉavoĉe:
他感觉到了她的这种变化，便用温柔的声音问道：
"Klarigu al mi.
“请给我解释一下。
Kial mia fakturo efikis malsanige?
为什么我的账单会起这种使人不舒服的作用？
Mi certigas al vi, ke mi vere ne komprenas."
我向您保证，我真的不明白。”
"Legu mem," ŝi diris.
“您自己念吧。”她说道。
"Aŭ ĉu vi ne scias, kion vi skribis?"
“还是说，您根本不知道自己写了什么？”
"Pardonu min, estimata fraŭlino, sed mi estas simpla laboristo, kiu neniam iris al lernejo, krom por alporti tablojn kaj tabulojn, rebonigi fuŝitajn fenestrokadrojn, aŭ loki ŝrankon.
“请原谅我，尊敬的小姐，可我只是个普通工人，我从没进过学校，除了给学校送桌子和木板、修好做坏的窗框，或者安放柜子的时候。
Mi ne scias skribi, nek legi.
我不会写，也不会读。
La fakturojn ĉiam preparas mia filo Janĉjo kaj..."
账单一向都是我儿子扬乔准备的，而且……”
"Via filo!
“您的儿子！
Do estas li!
那就是他了！
Kia hontindulo!
真是个可耻的家伙！
Vi ne scipovas legi, vi diris.
您刚才说，您不会读。
Nu, bone, mi legos por vi. iomete.
好吧，那我就给您念。一点点。
Ĉar ĝis la fino mi verŝajne ne povos."
因为我多半念不到最后。”
"Bonvolu."
“请吧。”
"Jen. 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj' ('Guldeno' estis la nomo de la mono uzata en Belgio tiuperiode).
“瞧。‘古杜拉是个蠢女人：25盾’（‘盾’是当时比利时所使用的货币名称）。
Ŝi parolis tre mallaŭte, kvazaŭ ŝi timus la sonojn, kiujn ŝia buŝo ellasos.
她说得很轻，仿佛害怕自己嘴里放出的那些声音。
"25 guldenoj, tio estas por la eta vestoŝranko."
“25盾，这原本是小衣柜的钱。”
"Vi ne aŭdis min, Mastro Pikar."
“您没听见我说的话，皮卡尔师傅。”
Ŝi laŭtigis sian voĉon.
她提高了声音。
"Estas skribite: 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj'."
“上面写的是：‘古杜拉是个蠢女人：25盾’。”
"Ĉu vere?"
“真的吗？”
Li ankoraŭ ne kredis al siaj oreloj.
他还是不敢相信自己的耳朵。
En f-ino Gudula, la fakto laŭtlegi frazon, kiun ĝis tiam ŝi aŭdis nur enmense, kreis miksaĵon el honto kaj kolero, kiu ekrapidigis la sangofluon.
对于古杜拉小姐来说，把一句直到这时她还只是默默在心里听见的话大声念出来，这件事实在造成了一种羞愧和愤怒的混合感，使她血流加快。
Sed dum ŝia vizaĝo rekoloriĝis ruĝe, tiu de Mastro Pikar iĝis morte blanka.
可是，当她的脸重新涨红的时候，皮卡尔师傅的脸却变得死一般惨白。
"Atendu la sekvon.
“再听后面。
Mi plu legas: 'lito por ŝia amanto: 25 guldenoj'."
我继续念：‘给她情人的床：25盾。’”
"Kion?"
“什么？”
" 'Seĝeto por ripozigi ŝiajn malbelajn piedojn: 10 guldenoj; 'Skatolo por pri-seksaj revuoj: 5 guldenoj; 'Libroŝranko por malkonvenaj romanoj: 25 guldenoj; 'Kadro por bildoj pri nokta vivo enparka: 2 guldenoj'."
“‘给她那双难看的脚休息用的小椅子：10盾；‘装色情杂志的盒子：5盾；‘放不成体统小说的书柜：25盾；‘装描写公园夜生活画片的框子：2盾。’”
"Nekredeble, nekredeble!
“难以置信，难以置信！
Kompatinda fraŭlino!
可怜的小姐！
Kiel mi povos pardonigi min?"
我该怎么向您赔罪呢？”
Kaj Mastro Pikar, konata en la tuta urbo kiel egalanima gajulo, ekploris unuafoje ekde la aĝo de ok jaroj.
于是，整个城里都以镇定而快活著称的皮卡尔师傅，自八岁以来第一次哭了起来。
F-ino Gudula rigardis lin.
古杜拉小姐看着他。
Dum la longa, peza silento, kiu sekvis, ŝiaj sentoj pli kaj pli evoluis al kompata.
在接下来那段漫长而沉重的沉默中，她的感情越来越朝着同情发展。
Ŝi ekstaris, prenis glaseton kaj ĝin plenigis per la sama frukta alkoholaĵo.
她站起身来，拿起小酒杯，又给它倒满了同一种水果酒。
"Trinku, kara sinjoro, bonvolu trinki.
“喝吧，亲爱的先生，请喝一点。
Ĝi estas iom forta, ĝuste tian alkoholaĵon vi bezonas."
这酒有点烈，您现在需要的正是这种酒。”
Li trinkis senpense.
他不假思索地喝了。
"Mi ne scias, kion diri.
“我不知道该说什么了。
Mi hontas.
我羞愧。
Mi terure hontas.
我羞愧得厉害。
Kiel eblas tiel malbone eduki sian filon?"
怎么会把自己的儿子教成这样呢？”
Kaj jen la plorfonto ree malfermiĝis.
接着，他那眼泪的泉源又重新打开了。
"Ĉu vi akceptus pecon el kuko tute freŝe bakita?" ŝi demandis, kaj levis sin denove.
“您愿意吃一块刚刚烤好的蛋糕吗？”她问道，又站了起来。
El la apuda kuirejo ŝi revenis kun granda ronda pomkuko, kaj tranĉis ĝin.
她从旁边的厨房里端回来一个大大的圆苹果蛋糕，并把它切开。
Ŝi donis al li pecon kaj prenis unu por si mem.
她给了他一块，也给自己拿了一块。
Li viŝis al si la okulojn kaj manĝetis la kukpecon.
他擦了擦眼睛，小口吃起那块蛋糕来。
Li trinkis iom pli el la alkoholaĵo.
他又多喝了一点酒。
Liaj fortoj iom post iom revenis.
他的力气一点一点恢复了。
"Fi-romanoj!
“下流小说！
Nekonvenaj revuaĉoj!
不成体统的烂杂志！
De kie li prenis tiajn ideojn?
他怎么会想到这种主意？
Je lia aĝo!
在他这个年纪！
Li povas prepari sin al plej terura puno.
他可以准备迎接最可怕的惩罚了。
Jes, mi promesas al vi, fraŭlino.
是的，我向您保证，小姐。
Lia krimo ne restos senpuna, bonvolu kredi min."
他的罪行绝不会不受惩罚，请您相信我。”
Nun estis la vico de f-ino Gudula pardonpeti.
现在轮到古杜拉小姐来道歉了。
Ŝi diris, ke ŝi devus scii, kia homo li estas, kaj ke li ne povus kulpi pri tia stulta ŝerco, se ŝerco oni povas tion nomi.
她说，她本该知道他是什么样的人，而如果那种事还能叫作玩笑的话，他无论如何也不可能为这种愚蠢玩笑负责。
Ŝi promesis, ke ŝi plu turnos sin al li, se ŝi bezonos servojn de lignaĵisto, kaj eĉ — ĉar la vido de tiu patra sufero pli kaj pli ŝire tuŝis ŝian koron — ke ŝi klopodos havigi al li mendojn de personoj, kiujn ŝi konas.
她答应说，如果以后还需要木匠服务，她仍会来找他；而且，因为看到那种做父亲的痛苦越来越撕扯她的心，她甚至答应会尽力为他从自己认识的人那里带来订单。
Ili disiĝis bonamike.
他们友好地分别了。
Janĉjo ne dubis, ke lia patro gardostaras ĉe la hejma pordo kaj pretas lin bati eĉ pli kruele ol en la mateno.
扬乔毫不怀疑，父亲正守在家门口，准备比上午更残酷地揍他一顿。
Sed nun jam estis nokto, kaj li sin demandis, kiamaniere reveni hejmen evitante la patran koleron.
可现在已经是夜里了，而他在想，自己该怎样回家，才能避开父亲的怒火。
Kiam oni marŝas sencele dum tuta duontago kun truitaj ŝuoj kaj pli kaj pli traataj ŝtrumpoj sur trotuaroj kovritaj de neĝo, memoroj pri la ĝuo malstreĉi sin en komforta varma lito facile okupas la tutan menson.
当一个人穿着破了洞的鞋、越来越磨烂的袜子，在积雪覆盖的人行道上整整半天漫无目的地走来走去时，那种把身体放松在一张舒适温暖的床上的快乐记忆，就很容易占满整个脑子。
La piedoj de Janĉjo estis tiel malsekaj, ke li antaŭsentis la unuajn signojn de malsano.
扬乔的脚湿得那么厉害，以至于他已经预感到了疾病最初的征兆。
Eviti malvarmumon en tiaj kondiĉoj estus neeble.
在这种条件下，想不感冒是不可能的。
Se li nur povus trovi rimedon senriske reeniri hejmen...
要是他能找到一种无风险地回到家里的办法就好了……
Dum li sensukcese esploris sian menson serĉe al solvo al tiu malbenita problemo, jen kure alproksimiĝis junulo, kies paŝoj montriĝis necertaj.
就在他徒劳地在自己脑子里搜索，想找到那个该死问题的解决办法时，一个年轻人跑着靠近了过来，而那人的脚步显得很不稳。
Videble, tiu trinkis bieron aŭ vinon, aŭ eĉ ion pli fortan, pli ol li devus, kaj li ne plu estis en plene konscia stato.
显然，那人喝了啤酒、或葡萄酒，甚至更烈的什么东西，而且喝得超过了该喝的量，因此他已经不处在完全清醒的状态中了。
"Helpu min!" li alvokis Janĉjon.
“帮帮我！”他向扬乔喊道。
"Policanoj postkuras min."
“警察在后面追我。”
Li parolis malfacile, kvazaŭ lia lango estus peza kaj liaj lipoj ne respondus al la ordonoj de la menso (se entute lia menso plu funkciis).
他说话很困难，仿佛他的舌头很重，而嘴唇也不再听从大脑的命令了（如果说那时他的脑子还在运转的话）。
El liaj neklaraj frazoj, Janĉjo tamen sukcesis kompreni, ke tiu junulo, kun menso nebula pro troa vinĝuo, havis, antaŭ kelkaj minutoj, la amuzan ideon voli tondi la harojn de sia hartondisto, kiu ŝance ankaŭ troviĝis en la sama gastejo.
不过，从他那些不清不楚的话里，扬乔还是弄明白了：这个因酒喝多了而脑子发昏的年轻人，几分钟前忽然冒出一个有趣主意，想去给自己的理发师剪头发，而那个理发师碰巧也在同一家酒馆里。
La hartondisto ne konsentis, ke tiu fuŝmova vinplenulo uzu akran tondilon ĉe lia kapo, kaj, por senigi sin je li, finfine vokis la policon.
那个理发师不同意让这个动作不稳、满身酒气的家伙拿着锋利的剪刀靠近自己的脑袋，为了摆脱他，最后便叫来了警察。
La homoj en la gastejo provis bari al li la vojon, sed li estis tre forta kaj sukcesis trapasi tiun homan baraĵon.
酒馆里的人曾试图挡住他的路，可他力气很大，成功穿过了那道人墙。
Tamen, laŭ tiu junulo, tuta grupo da policanoj nun serĉas lin.
不过，按照这个年轻人的说法，现在有整整一队警察正在找他。
Ke lin ne haltigis homa baraĵo, sufiĉis lin rigardi por tion tuj kompreni.
至于说一道人墙根本拦不住他，只要看他一眼，就立刻能明白。
Li ja estis mirinde alta kaj forta.
他实在是高得惊人，也强壮得惊人。
Krome, oni povis suspekti, ke ankaŭ la barantaj homoj sufiĉe vinis aŭ bieris.
此外，人们也完全可以怀疑，那些拦他的人自己也喝了不少葡萄酒或啤酒。
Ju pli li rigardis lin, des pli Janĉjo komprenis la eblan utilon de tiaj grandeco kaj forto.
扬乔越看他，就越明白这种体格和力气可能有多大用处。
"Venu kun mi," li proponis, kaj kure li kondukis sian novan kunulon al la muro, kiu ĉirkaŭas la ĝardeneton de la familia hejmo.
“跟我来。”他提议道，然后跑着把这个新同伴带到围住自家小花园的墙边。
"Vi estas granda kaj forta," li diris.
“你高大又强壮，”他说。
"Ĉu vi povus teni min tiel, ke mi atingu la supron de la muro?
“你能不能把我托起来，让我够到墙顶？
Mi scias, kie ŝtupetaro troviĝas aliflanke.
我知道梯子就在墙那边。
Se vi levos min tien, mi tuj alportos ĝin al vi.
只要你把我送上去，我立刻就把它拿来给你。
Vi tiam facile povos ŝtupeti al la mursupro, kaj de tie en la ĝardenon.
然后你就能轻轻松松地顺着梯子爬到墙顶，再从那儿进花园。
La polico ne komprenos, kien vi malaperis.
警察根本不会明白你消失到哪里去了。
Ili pasos preter la domo rimarkante nenion."
他们会从房子旁边走过去，什么也察觉不到。”
Kvankam la egalpezo de la vinplenulo estis neideala — multe mankis ĝis tio - tamen li sukcesis altigi Janĉjon ĝis la supro de la muro.
尽管这个灌满了酒的人平衡感并不理想，而且离“理想”还差得远，可他还是成功把扬乔托到了墙顶。
Post kelkaj momentoj, la juna Pikarido malsupren saltis aliflanke.
过了片刻，这位年轻的小皮卡尔就跳到了墙那一边。
Fakte, li ne bezonis serĉi la ŝtupetaron.
事实上，他根本不需要去找梯子。
La bruo de policaj paŝoj, pli kaj pli proksimaj, igis la junulon tutforte provi savi sin.
越来越近的警察脚步声，使那个年轻人拼尽全力想要救自己。
Altkreska li estis, kaj unusalte li sukcesis teni sin ĉe la mursupro.
他个子很高，一跃之下就成功攀住了墙顶。
Fortabraka, li facile tiris sin supren, kaj baldaŭ saltis apud Jan-ĉjon en la pikara ĝardeno.
他双臂有力，轻而易举就把自己拉了上去，不久便跳到了扬乔身边，落进了这个小坏蛋家的花园。
"Venu," simple diris la knabo, "vi estas savita."
“来吧。”那男孩简单地说道，“你得救了。”
Senbrue enirante, li konstatis, ke lia patro ne gardostaras.
他悄无声息地走进去，发现父亲并没有守在那里。
Mastro Pikar certe gardis la pordon dum parto de la nokto, sed li verŝajne laciĝis kaj fine decidis iri dormi.
皮卡尔师傅当然在夜里守过一阵门，可他大概后来累了，最终决定去睡觉。
Janĉjo kondukis sian kunulon al sia ĉambro, kaj la vinplena fortulo senpeziĝe, plezure, ekkuŝis sur lian liton.
扬乔把同伴带到自己的房间里，而这个醉醺醺的大力士轻松而愉快地一下子躺到了他的床上。
Janĉjo, kiu konis sian patron, opiniis pli saĝa kuŝi sub la lito.
扬乔了解自己的父亲，因此觉得躺到床底下去会更明智。
Samtempe honta kaj kolerega, Mastro Pikar malprofunde dormis.
既羞愧又怒火中烧的皮卡尔师傅，那一晚睡得很浅。
"Mi ĵus aŭdis bruon," li diris al la edzino.
“我刚刚听见了动静。”他对妻子说。
"Certe estas tiu krimulo Janĉjo."
“一定是那个小罪犯扬乔。”
Li ellitiĝis, prenis sian lignan batilon, kaj rapidis al la ĉambro de l' filo.
他起了床，拿上自己的木棍，快步朝儿子的房间冲去。
La fenestrokovriloj estis fermitaj kaj nenio videblis en tiu densa nokto, en kiu, cetere, nuboj kaŝis la lunon, sed li ne bezonis lumon.
窗板关着，在那漆黑的夜里什么也看不见，而且云还把月亮遮住了，可他根本不需要光亮。
Li perfekte sciis, kie la lito troviĝas.
他清清楚楚知道床放在什么位置。
Ne necesis do pli ol kelkaj momentoj, por ke li staru ĉe la lito kaj komencu bati, kriante vortaĉojn al la kuŝanto.
所以没过几个瞬间，他就已经站在床边，对着躺在床上的人一边乱骂一边开打。
Sed - ho miraĵo! — apenaŭ post du batoj jen sin levis el la lito vasta, grandega homformo, tute ne simila al la 16-jara, maldika kaj mallarĝa Janĉjo.
可是，哦，奇迹！才打了两下，床上便升起一个宽大而巨大的人的身影，完全不像那个十六岁、瘦削而窄小的扬乔。
"Eeeeeeej," sonis el tiu moviĝanta formo voĉo apenaŭ (aŭ tute ne) homa, malakre, neklare.
“哎————”从那移动着的形体里发出一个几乎不像人类（或者根本不像人类）的声音，含糊而不清。
"Kiu vi estas?"
“你是谁？”
Mastro Pikar demandis.
皮卡尔师傅问道。
Sed tro da nekutimaj aferoj okazis ĉi-tage, li ne ripozis sufiĉe por havi klaran menson, kaj li ne plu estis certa, ĉu li vekiĝis aŭ dorme bildigas al si teruraĵojn.
可是，这一天里发生了太多不寻常的事，他休息得不足，脑子并不清醒，于是他已经不能确定，自己究竟是醒着，还是在睡梦里想象着种种可怕景象。
"La di-a-a-a-a-a-a-blo," diris la fortulo, kaj, prenante ion el sia poŝo, daŭrigis: "Jen mi havas tondilon.
“魔——鬼——啊——啊——啊——啊——啊，”那个大力士说道，并从口袋里掏出什么来，接着说，“看，我这里有剪刀。
Se vi plu atakos min, mi tondos viajn harojn.
如果你还敢攻击我，我就把你的头发剪掉。
Plej neregule.
剪得极不整齐。
Plej fuŝe.
剪得最糟糕。
Vi estos tiel malbela, ke vi ne plu kuraĝos eliri al la strato."
你会变得那么难看，以至于你再也不敢上街。”
Li palpis sian pantalonon.
他摸了摸自己的裤子。
"Cetere, ankaŭ tranĉilon mi havas, tio povos helpi..."
“再说，我还有刀子，那也许会派上用场……”
Mastro Pikar ne atendis la finon de la frazo.
皮卡尔师傅根本没有等他说完。
Li forkuris al sia ĉambro kaj ŝlosis ties pordon.
他跑回自己的房间，把门锁上了。
"La diablo estas en la ĉambro de Janĉjo," li diris al la edzino, spiregante.
“魔鬼在扬乔的房间里。”他气喘吁吁地对妻子说。
"Li volas tondi kaj tranĉi.
“他要剪，还要砍。
Dio mia, Dio mia!"
我的上帝啊，我的上帝啊！”
Kaj, kiel bona katoliko, li faris sur si krucosignon.
然后，作为一个好天主教徒，他在自己身上画了十字。
"Venu dormi, anstataŭ diri stultaĵojn," respondis la edzina voĉo, dormepeza.
“回来睡吧，别说蠢话了。”妻子的声音带着浓浓睡意回答道。
Time, Mastro Pikar, streĉante la orelojn por provi aŭde kompreni, kio plu okazas, repaŝis al la gea lito.
皮卡尔师傅怀着恐惧，竖起耳朵，想靠听觉弄明白还会发生什么，随后又走回了夫妻的床边。
En la fila ĉambro, Janĉjo plej mallaŭte gratulis sian kunulon:
在儿子的房间里，扬乔极其轻声地祝贺自己的同伴：
"Vi agis belege.
“你演得漂亮极了。
Ĉu vi ofte teatras?
你经常演戏吗？
Vi ludis vian rolon perfekte.
你把自己的角色演得太完美了。
Mi des pli gratulas, ĉar ni ne havis la tempon interkonsenti pri tio, kiel vi rolu.
我更要祝贺你，因为我们根本没时间事先商量你该怎么演。
Kiel freŝbakita diablo, vi estis rimarkinda.
作为一个新鲜出炉的魔鬼，你真是出色极了。
Nu, vi estas libera nun.
好了，你现在自由了。
La polico certe ĉesis serĉi vin.
警察肯定已经不再找你了。
Mi rekondukos vin eksteren.
我送你出去。
Sed atentu, gardu vin fari eĉ plej etan bruon, aŭ vi riskos, ke tiu frenezulo, kiu vekis vin batile, rekomencos frapi.
但要小心，连最小的一点声音也别发出来，不然你就有可能让那个用棍子把你打醒的疯子又重新开打。
Normale, la duan fojon, li estas pli danĝera.
一般来说，第二次他会更危险。
Mi rekomendas al vi eliri tuj."
我建议你立刻出去。”
Senbrue ili paŝis ĝis la stratpordo, kaj, farinte mokan soldatan saluton, la juna fortulo malaperis en la formiĝanta nebulo.
他们无声地走到临街的大门口，而那位年轻的大力士做了个嘲讽式的军礼后，便消失在渐渐形成的雾里。
La sekvantan matenon, kiam la patrino de Janĉjo vekis sian filon, ŝi demandis:
第二天早晨，当扬乔的母亲叫醒自己的儿子时，她问道：
"Ĉu vi scias, kio okazis hieraŭ?
“你知道昨天发生了什么吗？
Via patro estis en terura stato, sed li volas klarigi nenion al mi.
你父亲的状态糟得可怕，可他什么都不肯向我解释。
Kaj eĉ dumnokte ŝajnas al mi, ke li iom freneziĝis.
而且就连夜里，我都觉得他有点发疯了。
Mi aŭdis ion, mi, kiu ĉiam dormas tiel profunde.
连我这种总是睡得那么沉的人，都听见了些动静。
Jes, mi aŭdis, kvazaŭ okazus frapoj kaj krioj."
是的，我听见了，好像有什么击打声和叫喊声似的。”
"Mi scias nenion, patrineto," malveris Janĉjo kun vizaĝo de obeema, plej sincera infano.
“我什么也不知道，妈妈。”扬乔撒谎道，脸上却是一副顺从、无比真诚的孩子神情。
"Mi dormis en mia lito trankvile la tutan nokton."
“我整夜都安安静静地睡在自己的床上。”
Tiumomente, la patro eniris la dormĉambron de sia filo.
就在这时，父亲走进了儿子的卧室。
"Ĉu vi ne hontas?!
“你难道不觉得羞耻吗？！
Fari tian krimon kontraŭ via patro!
对自己的父亲犯下这样的罪！
Mi ĉi-foje batos vin ĝismorte!" li ekkriis.
这一次我要把你打到死！”他大叫道。
Sed la knabo restis tute trankvila.
可那男孩却完全保持镇定。
"Kiun krimon, patro?" li demandis kun plej senkulpa esprimo.
“什么罪，父亲？”他带着最无辜的表情问道。
"La fakturo de f-ino Gudula...
“古杜拉小姐的账单……
Kiam mi transdonis ĝin al ŝi... ho, kia honto!
当我把它交给她的时候……唉，多么丢脸！
Kiel vi havis la ideon..."
你怎么会想出那样的主意……”
Li tro koleris por kapabli bonorde vortigi siajn pensojn.
他气得太厉害了，根本无法把自己的想法好好说出来。
Janĉjo interrompis:
扬乔打断了他：
"Vi certe ne transdonis la fakturon de f-ino Gudula al ŝi.
“您肯定没有把古杜拉小姐的那张账单交给她。
Tiu fakturo ankoraŭ kuŝas sur mia skribotablo.
那张账单现在还躺在我的写字桌上。
Mi vidis ĝin hieraŭ, kiam mi revenis hejmen."
昨天我回家时还看见了它。”
"Kion?
“什么？
Sur via skribotablo, sed...
在你的写字桌上，可是……
Ni iru kontroli."
我们去看看。”
"Jen, rigardu," Janĉjo diris enirinte la skribĉambron.
“喏，您看吧。”扬乔一走进书写的房间就说道。
"Vi eĉ ne subskribis ĝin."
“您甚至都没在上面签字。”
La antaŭan tagon, antaŭ ol verki la specialan fakturon, li preparis la veran kaj intence ĝin lasis sur la skribotablo.
前一天，在写那张特别账单之前，他先把真正的账单准备好了，并故意把它留在了写字桌上。
Ĉar lia patro ne sciis legi, li riskis nenion.
因为他父亲不会读字，所以他一点风险也没有。
"Maria!"
“玛丽亚！”
Mastro Pikar vokis sian edzinon.
皮卡尔师傅把妻子叫来。
"Vi, kiu kelkfoje diras, ke vi iomete konas la literojn.
“你不是有时候说，你多少认识一点字母吗？
Ĉu vi kapablus legi eĉ nur unu vorton de ĉi tiu malbenita skribaĵo?"
你能不能哪怕只读出这张该死的字条上的一个词？”
Ŝi prenis la paperfolion.
她拿起那张纸。
"Mi povas legi la nomon.
“我能读出名字。
Estas skribite: 'F-ino Gudula', kaj unu alian vorton mi rekonas: 'seĝo'.
上面写着：‘古杜拉小姐’，还有另外一个词我认得：‘椅子’。
Pri la aliaj mi eble povus, sed estus tro lacige."
至于其他的，我也许也能认出来，可那就太费劲了。”
La patro nenion plu komprenis.
父亲越发什么也不明白了。
"Kio estas la papero, kiun vi donis al mi hieraŭ?"
“你昨天给我的那张纸到底是什么？”
"Mi donis al vi neniun paperon, patreto," la knabo respondis, plu konservante la saman senkulpan, bonknaban esprimon.
“我昨天什么纸也没给您呀，爸爸。”那男孩回答时，脸上依旧保持着那种无辜、乖孩子般的表情。
"Vi batis min, ĉar mi fuŝis la fenestrokadrojn, kiujn ni devis prepari por la nova librovendejo.
“您打我，是因为我把那些本该为新书店准备的窗框做坏了。
Kaj tiam, ŝajnas al mi, vi perdis la kapon.
然后，在我看来，您就失去了理智。
Vi tiom batis min, ke vi ne plu sciis, kion vi faras.
您打得那么厉害，以至于您自己都不知道自己在干什么了。
Mia impreso estis, ke diablo ekokupis vian menson."
我的印象是，魔鬼开始占据了您的脑子。”
"La diablo!" kriis la patro.
“魔鬼！”父亲大叫道。
Li refoje krucosignis.
他又一次在自己身上画了十字。
"Pardonu min, filo," li diris.
“原谅我吧，儿子。”他说。
"Mi kuras al la preĝejo.
“我这就跑去教堂。
Ŝajnas, ke efektive diablo venis ĉi tien.
看来魔鬼真的来过这里。
Mi eĉ renkontis lin dumnokte.
我甚至在夜里还碰见过他。
Dum la tago, certe, li baris normalan disvolvon de la laboro.
白天时，他肯定阻碍了工作的正常进行。
Li metis malordon en la rilatojn.
他把人与人的关系搞乱了。
Li lokis min en hontovekan situacion.
他把我放进了一种令人羞愧的处境里。
Li fuŝis mian tutan tagon."
他把我整整一天都搞糟了。”
Kure li foriris.
他说完便跑走了。
"Kompatindulo!"
“可怜的人啊！”
Janĉjo diris al la patrino.
扬乔对母亲说道。
Kaj nur kiam ŝi estis for, li ellasis el si la senkompatan, sed gajan, tro longe subpremitan ridon.
只有等她离开之后，他才把那阵已经压抑得太久、毫不留情却欢快的笑放了出来。
NOVAJ VORTOJ
新词
Belgio
比利时
fi
贬义前缀；卑鄙的
guldeno
盾；古尔登
-ism-
-ism- 后缀；主义
Namuro
那慕尔
oj
哎呀；唉
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
alt-kreska
高个子的；长得高的
la diablo scias
鬼知道；天晓得
est-ont-eco
未来；将来性
fenestro-kovrilo
窗罩；窗板
fin- (fin-fari)
完成；做完
freŝ-bak-ita
刚烤好的
gardo-stari
守着站岗；守候
gast-ejo
客店；酒馆
konsent-ite
经同意地；既然同意了
kruco-signo
十字圣号；画十字
mal-varm-umi
感冒；受凉
okul-vitroj
眼镜
real-ismo
现实主义
sia-flanke
就他那方面而言；而他那边
ŝtup-et-aro
小梯子；梯架
terpomo
土豆
tro-igi
使过头；使过度
turni sin al iu
向某人求助；去找某人
ven-onta
将来的；即将到来的
43. KOKINO, MI, ĈU VERE?
43. 我是母鸡吗，真的吗？
Koko vekis min.
公鸡把我叫醒了。
Estis ankoraŭ nokto, sed rapida rigardo al mia brakhorloĝo montris, ke la koko ne eraras: baldaŭ tagiĝos.
天还没亮，但我朝手表迅速看了一眼，便知道那只公鸡没叫错：天很快就要亮了。
Kiel tiuj birdoj povas tiel ĝuste scii pri baldaŭa sunleviĝo, mi neniam komprenos.
这些鸟怎么能如此准确地知道太阳即将升起，我永远也弄不明白。
Preskaŭ ĉiuj aliaj vojaĝantoj plu dormis.
几乎所有其他旅客都还在睡着。
Ni troviĝis sub vasta branĉa tegmento, kiun subtenis senbranĉigitaj eks-arboj, kaj kies normalan uzon mi ne povis imagi.
我们当时待在一个宽大的枝条屋顶下面，它由被砍掉枝干的旧树支撑着，而我根本想不出这东西本来是作什么用的。
Ĉu ĝi estis aŭtobusa stacio?
这会是一座汽车站吗？
Tiuloke, meze de sovaĝa naturo, tio ne estis verŝajna.
在那种地方，在荒野大自然的中央，这种可能性并不大。
Eble ĝi iam utilis kiel vendejo de azenoj aŭ ĉevaloj.
也许它从前是卖驴子或马匹的地方。
Aŭ ĉu oni uzis ĝin kiel teatron?
又或者，人们曾把它当作戏台来用？
Se jes, kial tiel malproksime de la vilaĝo, kiu troviĝis plurajn kilometrojn for?
如果是的话，为什么它会离那个几公里之外的村庄这么远呢？
Je kelkaj centoj da metroj, sur la tera vojo, videblis nia fuŝita aŭtobuso.
在几百米外的土路上，还看得见我们那辆坏掉的公共汽车。
Hieraŭ vespere, kiam ĝi subite ĉesis funkcii, tiel ke ni devis halti en ĉi tiu ne antaŭvidita loko, neniu el la vojaĝantoj miris, neniu plendis.
昨天傍晚，当它突然停止运转，使我们不得不停在这个事先没有预料到的地方时，旅客中没有一个人感到惊讶，也没有一个人抱怨。
Male.
恰恰相反。
Ĉiuj fakte ĝojis, ke la kutima fuŝo okazis ĉi-foje proksime al tiu stranga senmura konstruaĵo.
大家其实都很高兴，这次这种惯常的故障偏偏发生在这座没有墙的奇怪建筑附近。
Ne ĉar ni bezonus tegmenton kontraŭ pluvo; ĝi ne venos ĉi-somere.
倒不是因为我们需要一个挡雨的屋顶；这个夏天是不会下雨的。
Sed ĉar la senherba tero, sur kiu eblis kuŝi, verŝajne estis pli senriska, rilate al insektoj kaj aliaj malplaĉaj bestetoj, ol medio plene natura.
而是因为那块没有草、可以躺下的土地，大概比完全自然的环境更少一点风险，至少在昆虫和其他令人讨厌的小动物方面是这样。
Por eviti tiujn ĝenantojn, la sola solvo estus tranokti en la aŭtobuso, sed dormi sur seĝo plaĉas al neniu.
要避开那些讨厌的东西，唯一的办法本来就是在公共汽车里过夜，可是谁也不喜欢睡在座位上。
La taga lumo alvenis tre rapide, kaj iom post iom la vojaĝantoj vekiĝis.
天光来得很快，旅客们也渐渐醒来了。
Ili salutis unu la alian ridete, kelkfoje eĉ ride.
他们彼此打着招呼，面带微笑，有时甚至会笑出声来。
Por ili, ŝajnis, la aŭtobusa nekapablo plu iri estis pli ŝerco ol malfeliĉo.
对他们来说，那辆公共汽车不能再前进这件事，看起来更像一个玩笑，而不是一场不幸。
Ĉi tie, verdire, tempo havas tute alian valoron ol en mia horloĝ-fabrika lando, kaj, ĉar komforto estas maloftaĵo, la fakto devi pasigi nokton sur malmola tero ne aperis eksterordinara.
说实话，在这里，时间的价值跟在我那个钟表制造国完全不同；而且，因为舒适本来就是稀罕物，所以不得不在坚硬的地面上过夜这一事实，并不显得特别异常。
Mi ĉirkaŭrigardis.
我环顾四周。
Estis kvazaŭ pentraĵo pri la vivo, aŭ, pli ĝuste, vivteatro, en kiu plej diversaj roloj ludiĝis.
这就像一幅关于生活的画，更准确地说，像一场活生生的人生剧场，里面上演着各种各样的角色。
Viro ekbruligis cigaredon.
一个男人点燃了香烟。
Knabineto premis al sia brusto pupon, kaj ne estis klare, kiu gardas kiun kontraŭ kiu danĝero.
一个小女孩把布娃娃紧紧抱在胸前，而人根本说不清，到底是谁在保护谁，又是在防备哪一种危险。
Alia individuo tiris el unu el siaj pakaĵoj boteleton, kiun li tuj portis al sia buŝo.
另一个人从自己的一个包裹里掏出一个小瓶子，立刻送到嘴边。
Ĉu tiel frumatene li jam komencis trinki alkoholaĵon?
这么一大早，他就已经开始喝酒了吗？
Mi memoris lin: en la aŭtobuso, li dormis la tutan tempon, kun sia flava sunĉapelo kovranta la vizaĝon ĝis la nazo kaj la ĉemizo malfermita, vidiganta dikan, graspezan bruston.
我记得他：在汽车上，他一路都在睡，黄色的遮阳帽一直把脸盖到鼻子那里，衬衫敞着，露出一副厚实而肥胖的胸膛。
Virino, metinte speguleton sur aron da pakaĵoj, kiujn ŝnuro helpis teni fermitaj, zorge kombis sin.
一个女人把一面小镜子放在一堆靠绳子捆住的包裹上，小心地梳着自己的头发。
Soldato preme kisis la amatinon.
一个士兵紧紧地亲吻着自己的恋人。
Juna virino senvestigis sian bruston por nutri infaneton patrinlakte.
一个年轻女人露出胸部，用母乳喂着婴儿。
Ĉie staris korboj, plastaj kaj ŝtofaj sakoj, ujoj plej diversaj.
到处都放着篮子、塑料袋、布袋，以及各种各样的容器。
Inter ili ruliĝis pilko, kiun du knabetoj postkuris.
一个球在这些东西之间滚来滚去，两个小男孩在后面追它。
Unu el ili kun-puŝiĝis kun virino, kiu, se mi bone vidis, pretigis sin por kudri butonon al la ne tre pura ĉemizo de sia apudulo.
其中一个撞上了一个女人；如果我没有看错的话，那女人正准备给身边那个人那件不太干净的衬衫缝一颗纽扣。
Ŝi pikis sian fingron, la viro provis kapti la kulpulon, sed, ne sukcesinte, ĵetis al li aron da plej malbelaj vortaĉoj, dum la virino, etigante siajn okulojn, penis pasigi la fadenon tra la kudrila trueto.
她扎到了自己的手指，那男人试图抓住罪魁祸首，可没抓到，于是朝那小孩扔过去一串最难听的脏话；而那女人则眯起眼睛，费力地把线穿过针眼。
La du knabojn la kolerulo ne impresis, kaj ili kuris plu, interpuŝiĝis, kaj renversis aron da pakaĵoj, metitaj unu sur la alia en verdire facile rompebla egalpezo, kaj, vidante, ke ili tiel kreas eĉ pli da malpaco, fine opiniis pli saĝa malaperi eksteren.
那个发怒的人并没有把那两个男孩吓住，他们继续跑，互相撞来撞去，还把一堆一个叠一个、说实话很容易失去平衡的包裹撞翻了；当他们看到这样反而制造出更多混乱时，终于觉得还是溜到外面去更明智。
Ie aŭdiĝis muziko.
某处传来了音乐声。
Iu ŝajne kunportis etan radio-aparaton aŭ simplan kased-aŭdigilon.
看起来，有人随身带了一台小收音机，或者一台简单的卡带播放器。
Knabeto, tute ne ĝenata de la ĉirkaŭaj bruoj aŭ movoj, tenis en la mano maldikan longan feraĵon kaj uzis ĝin skribile por desegni sur la griza tero.
一个小男孩完全不受周围声音和动作的影响，手里拿着一根细长的铁器，把它当作笔，在灰色的地面上画画。
Ĉiaspecaj bazaj homaj agadoj prezentiĝis sub ĉi tiu branĉa plafono: oni amis, laboris, manĝis, trinkis, ludis, arte kreis, ĝuis muzikon, palpis pakaĵojn kaj vestojn, interrilatis jen malafable, jen kun dolĉaj, kortuŝaj vizaĝesprimoj...
在这片枝条构成的天花板下面，种种最基本的人类活动都展现了出来：人们在相爱，在劳动，在吃，在喝，在玩，在进行艺术创造，在享受音乐，在摸索包裹和衣物，在与人交往，有时不友善，有时又带着温柔而动人的面部表情……
Apudulino mia, ege maljuna virino, direktis al mi sendentan, sed ne pro tio malpli radian, rideton.
坐在我旁边的，是一个很老很老的女人；她朝我送来一个没有牙齿、却丝毫不因此而少一点灿烂的笑。
Ŝi proponis al mi frukton, kiun ŝi ĵus tiris el sako.
她把一个刚从袋子里掏出来的水果递给我。
Mi akceptis, reciproke ridetante kun plej dankaj okuloj.
我接受了，也用最感激的眼神朝她回以微笑。
Miavice, mi malfermis mian feran skatolon plenan je sekaj kuketoj kaj proponis ilin al ŝi.
接着轮到我，我打开自己那只装满干饼干的铁盒子，请她也吃。
Ŝi trovis tion plej amuza, ŝajne, sed plezure prenis unu.
她显然觉得这很有趣，不过还是高高兴兴地拿了一块。
Post nelonge, mi decidis iri paŝi ekstere.
没过多久，我决定出去走走。
La nokto en tiu nekomforta ejo ja tute ne estis ripoziga, kaj mi sentis bezonon refreŝigi min en la malvarmeta matena aero.
在那样一个不舒服的地方过夜，确实一点也不算休息，所以我觉得自己需要去凉爽的晨间空气里清醒一下。
Mi marŝis sencele dum kelkaj minutoj, ĝis, vidinte, iom pli altan ol la vojo, ŝtonan formaĵon, de kie oni certe havos belan vidon al la ĉirkaŭaĵo, mi direktis miajn paŝojn al ĝi.
我漫无目的地走了几分钟，直到看见一个比路面略高一点的石头平台，从那里显然会有很好的周围景色可看，于是我便朝那边走去。
La loko estis plaĉa, la vidaĵo efektive bela, kaj mi tie sidis, ĝuante la ankoraŭ ne tro varman sunon.
那地方很宜人，景色也确实很美，于是我坐在那里，享受着还不算太热的阳光。
Du viroj — kunvojaĝantoj miaj — alvenis sur la vojo.
两个男人，我的同路旅客，走到了那条路上。
Ili sidiĝis sur falintan arbon, kiu kuŝis vojrande, kaj, kvankam ili troviĝis tre proksime, ili ne vidis min, ĉar inter ni staris sufiĉe densa aro da kreskaĵoj.
他们坐在一棵倒在路边的树上，虽然离我很近，却并没有看见我，因为我们之间长着一丛相当浓密的植物。
Se mi ne vidus ilin alveni, mi ne povus scii, ke ili sidas tie, sed miaj okuloj senpene ilin sekvis, kaj nun, tra la folioj kaj branĉoj, mi duonvidis ilin.
要不是我先看见他们走过来，我根本不会知道他们坐在那里；可我的眼睛轻轻松松地跟着他们，此刻透过树叶和枝条，我还能半看见他们。
Kaj bone aŭdis.
而且听得很清楚。
Mi atendis ion ajn, sed ne tion, kio prezentiĝis: ili parolis... pri mi!
我原本什么都可能想到，可偏偏没想到会是这样：他们竟然在谈论……我！
Unue mi ne kredis je miaj oreloj kaj dum momento estis konvinkita, ke min kaptis ia memcentreco, kiu misformis la aŭdatajn sonojn.
一开始我不相信自己的耳朵，有那么一会儿我甚至确信，是某种自我中心把我抓住了，才把听到的声音扭曲成了这样。
Ilian lingvon mi ne flue parolis, kaj kvankam mi komprenis ĝin sufiĉe bone, tamen misaŭskulto povus facile okazi.
他们的语言我说得并不流利，虽然我对它的理解已经相当不错，但误听这种事还是很容易发生的。
Sed iom post iom la afero fariĝis tute klara.
可是，事情渐渐变得完全清楚了。
Kelkaj precizaj detaloj, kiujn ili elvokis, ne lasis lokon al dubo.
他们提到的几个很具体的细节，丝毫不给怀疑留下余地。
Mi estis la momenta temo de ilia interparolo.
我就是他们那一刻谈话的主题。
Kaj ne nur ili parolis pri mi, sed unu eĉ ĵus nomis min "kokino"!
而且他们不仅是在谈我，其中一个甚至刚刚把我叫作“母鸡”！
Tion mi trovis plej stranga.
这一点我觉得最奇怪。
Komparon kun koko mi eventuale komprenus — ĉar, mi forgesis tion al vi diri, mi apartenas al la vira sekso — sed kokino!
如果拿公鸡来比我，我倒还勉强能理解，因为我忘了告诉你，我是男性，可母鸡！
Kia stranga ideo!
这是什么古怪念头！
Mi spertis etan senpeziĝon, kiam mi konstatis, ke ne nur al mi la komparo estis malklara:
当我意识到，这个比喻不只是我一个人觉得莫名其妙时，我心里倒轻松了那么一点：
"Kial vi nomas lin kokino?" la pli juna demandis.
“你为什么叫他母鸡？”那个较年轻的人问道。
"Ĉiuj tiuj uloj estas kokinoj, ĉu mi neniam klarigis al vi?"
“那帮家伙全都是母鸡，我难道从来没跟你解释过吗？”
Mi streĉis la orelojn, kaj provis sidi iom pli komforte, penante ne fari bruon.
我竖起耳朵，又试着坐得更舒服一点，同时努力不发出任何声音。
"Ni ĉi tie en la sudo estas fiŝoj, vi jam aŭdis tiun rakonton, ĉu ne?
“我们这里南方的人是鱼，你早就听过这个说法了，不是吗？
Oni moke diras pri mi, ke ĝi estas mia plej ŝatata prelego!"
人们还开玩笑说，这是我最爱讲的一篇说教呢！”
"Jes, tiun komparon mi konas.
“对，这个比喻我知道。
Ĝi rapide disvastiĝis en ĉiuj lokaj grupoj de aktivuloj.
它很快就在本地所有积极分子的团体里传开了。
Tiuj el la nordo, la blankuloj, kiuj diras, ke ili volas helpi nin, estas birdoj.
北方来的那些白人，那些说自己想帮助我们的人，是鸟。
Ili faras belajn planojn, ili ekzamenas ĉion de alte.
他们制定漂亮的计划，他们从高处审视一切。
Tie supre, ili ekhavas ideojn, ili imagas solvojn al ĉiu problemo.
在那上头，他们冒出种种念头，他们为每一个问题设想解决办法。
Ili elpensas proponojn kaj projektojn.
他们想出建议和方案。
Ili havas, kiel alta birdo, universalan rigardon al la situacio.
他们像高飞的鸟一样，对局势拥有一种整体性的视野。
Por ili ĉio estas facila, ĉar ili estas malpezaj kaj ne renkontas kontraŭstaron de la medio, tute male: eĉ la aero ilin portas.
对他们来说，一切都很容易，因为他们很轻，不会遭遇环境的抵抗；恰恰相反，连空气都会托着他们。
Ili rapidege transflugas de loko al loko, kaj diras al ni: 'Jen kiel vi faru.
他们极快地从一个地方飞到另一个地方，并对我们说：‘你们就该这么做。
Ni studis, ni trovis solvon, faru kiel ni'.
我们研究过了，我们找到了解决办法，你们照我们那样做。’
Ili forgesas nur unu punkton, nome..."
他们只是忘了一个点，也就是……”
"... ke ni estas fiŝoj.
“……我们是鱼。
Ni ne povas vojaĝi tiel malproksimen en tiel malmulta tempo.
我们不可能在这么短的时间里走那么远。
Ni ne povas vidi ĉion de alte.
我们也不可能从高处把一切都看见。
Ni iras pene, malrapide, en akvo plena je danĝeroj kaj kontraŭstaroj.
我们艰难地前进，像海里那样缓慢地，在充满危险和阻力的水里往前游。
Akvo ne tre pura, ĝenerale.
而且那水通常也并不怎么干净。
Kaj anstataŭ kompreni nin, ili nin malestimas, ĉar ni progresas tro malrapide.
可他们不但不理解我们，反而轻视我们，因为我们进展得太慢。
Ili volas evoluigi nin al siaj ideoj.
他们想按自己的想法来发展我们。
Ili volas, ke ni imitu ilin, kvazaŭ fiŝo povus imiti birdon!"
他们希望我们模仿他们，仿佛鱼也能去模仿鸟似的！”
"Jes, mi tre ŝatas tiun komparon.
“对，我很喜欢这个比喻。
La tuta problemo pri tio, kion ili nomas evolulando bele esprimiĝas en ĝi.
所谓‘发展中国家’这一整套问题，在这个比喻里表达得很漂亮。
Kaj ankaŭ la problemo de la streĉiĝoj inter urbo kaj kamparo.
城市与乡村之间的紧张关系问题，也同样包含在里面。
La homoj en la registaroj loĝas en urbo, kaj tial ili vidas la problemojn birde, sed ni naĝas en tiuj kiel fiŝoj.
政府里的人住在城市里，所以他们像鸟那样看问题；而我们则像鱼一样，直接在那些问题里游着。
Nu, bone, la komparo estas bela, sed al ĝi sumiĝas tio, kion mi aŭdis.
嗯，好吧，这个比喻确实好，可我现在听到的东西又给它加上了别的内容。
Neniam oni parolis al mi pri kokinoj en tiu kunteksto."
从来没有人在那种语境里跟我提到过母鸡。”
"La kokinoj estas kiel tiu ulo kun la UN-pasporto, kiu vojaĝas en nia aŭtobuso kaj pri kiu ni parolis antaŭe."
“那些母鸡就像那个拿着联合国护照、跟我们同坐一辆汽车、而我们刚才说到的那个人一样。”
(Oj, mi pensis, kion ili nun diros pri mi?
（哎呀，我心里想，他们现在又要说我什么？
Sed jam li daŭrigis).
可他已经继续说下去了。）
"Ili estas birdoj, sed ili eĉ ne kapablas flugi!
“他们是鸟，可他们甚至连飞都不会！
Al la birdoj, pri kiuj ni parolis antaŭe, tute mankas realismo, ĉar ili rigardas ĉion de tro alte por vidi la konkretajn detalojn, kaj ili estas tiel facilmovaj, ke por ili ĉio simplas.
前面我们说的那些鸟，完全缺乏现实感，因为他们从太高的地方看一切，根本看不见具体细节；而且他们行动起来太轻松，所以对他们来说一切都显得简单。
Sed almenaŭ ili havas vastan, universalan rigardon al la mondo, kaj ili provas fari ion.
不过至少，他们对世界有一种宽广而整体的眼光，而且他们也确实想做点什么。
Male, tiuj etaj funkciuloj...
而相反，那些小小的办事员……
Ili estas kokinoj, ili kredas sin superaj al la fiŝoj, ĉar birdoj ili estas.
他们是母鸡，他们以为自己比鱼高一等，只因为自己毕竟还是鸟。
Sed fakte ili eĉ ne vidas nin fiŝojn.
可事实上，他们甚至连我们这些鱼都看不见。
Kaj, kvankam birdoj, ili ne kapablas flugi kaj kompreni la problemojn el alta, vast-rigarda vidpunkto.
而且，尽管他们也是鸟，却没有能力飞起来，也没有能力从一种高处的、视野宽广的角度去理解问题。
Ĉu vi jam aŭdis la bruon de granda kokinejo?
你听过一个大鸡舍的噪音吗？
Kluk-kluk-kluk klulĉ-klukkluk kluk-kluk-kluk.
咯咯咯，咯噜咯咯咯，咯咯咯。
La tutan tagon tiel.
一整天都是这样。
Kluk-kluk-kluk-kluk-kluk.
咯咯咯咯咯。
Ili nur kapablas vorti."
他们唯一会做的，就是说个不停。”
Mi faris mallertan movon, kiu faligis ŝtonon.
我做了个笨拙的动作，把一块石头碰落了。
Ili rigardis supren.
他们朝上看去。
"Ĉu estas iu tie?"
“那边有人吗？”
Sed mi restis nevidebla pro la foliplenaj branĉoj.
可由于那些长满叶子的树枝，我仍旧没有被看见。
"Kaj vorti sensignife," li finis.
“而且还是说些毫无意义的话。”他最后补充道。
NOVAJ VORTOJ
新词
kluki
咯咯叫
pasporto
护照
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
mem-centr-eco
自我中心
kun-teksto
语境；上下文
44. FINA LETERO
44. 最后一封信
Nun mi povas konfesi al vi, ke mi celis altan celon.
现在我可以向你承认，我瞄准的是一个很高的目标。
Verkante ĉi tiun rakontaron, mi iel deziris, ke ĝi estu kvazaŭ eta-eta esperanto-biblioteko, komenco de biblioteko.
在写这部故事集的时候，我多少是希望它能像一座极小极小的世界语图书馆，一座图书馆的开端。
Se ĉi tiu estas via unua libro en esperanto, la vorto "biblioteko" ne taŭgas, ĉar, kiel vi scias, biblioteko estas iom vasta libraro.
如果这是你的第一本世界语书，那么“图书馆”这个词就不太合适，因为正如你知道的，图书馆总得是个稍微大一点的藏书处。
Sed imagu, ke anstataŭ aĉeti ĉi tiun rakontaron sub formo de unu libro, vi povus aĉeti ĉiun rakonton aparte.
不过请你想象一下：不是把这本故事集当作一本书来买，而是每一篇故事都可以单独购买。
Imagu ankaŭ, ke ĉiu estus presita sur tre dika papero per grandegaj literoj.
再想象一下，每一篇都印在很厚很厚的纸上，而且用巨大无比的字母。
Tiam vi havus bibliotekon kun 43 libroj!
那样一来，你就会拥有一座有43本书的图书馆！
(Ĉu vi opinias, ke mi diras sensencaĵojn?
（你是不是觉得我在胡说八道？
Vi certe rimarkis, ke tio estas ĉe mi malnova kutimo, ho ve!
你肯定已经注意到了，对我来说，这可是个老毛病，唉！
Sed, bonvolu pardoni, mia tasko ankoraŭ ne estas tute plenumita, kaj mi devas iom daŭrigi.)
不过，请原谅，我的任务还没有完全完成，所以我还得再继续一点。）
Alia karakterizo de biblioteko estas, ke en tia libraro la pritraktitaj temoj estas tre diversaj.
图书馆的另一个特点，是在那样的藏书中，所涉及的主题是非常多样的。
Tiun principon, ke regu diverseco, mi provis obei en ĉi tiu rakontaro.
我在这部故事集里就努力遵守了这样一个原则：让多样性占主导地位。
Mia deziro estis, ke la tekstoj de ĉi tiu libro spegulu plej diferencajn aspektojn de la vivo.
我的愿望是，希望这本书里的文本能够反映出生活中最不同的种种面向。
Mi provis elekti temojn sufiĉe universalajn, por ke la legantoj komprenu ilin kaj interesiĝu pri ili, kiaj ajn iliaj deveno, medio kaj kulturo, sed ankaŭ sufiĉe lokaj, por ke ili havu ian realan, konkretan, bongustan etoson.
我努力选择那些足够普遍的主题，让读者无论出身、环境和文化如何，都能理解它们、对它们产生兴趣；同时这些主题又要足够地方化，好让它们带有某种真实的、具体的、耐人品味的气息。
Mia tasko, se paroli sincere, ne estis facila.
说实话，我的任务并不轻松。
Mi devis prizorgi, ke de rakonto al rakonto vi konstante progresu en la kompreno de la vortoj.
我得照顾到，从一篇故事到另一篇故事，你在对词汇的理解上能够不断进步。
Tiucele mi konstante devis kontroli, ĉu tiu aŭ alia vorto jam estis enkondukita, kiom da fojoj mi uzis ĝin, kaj okupiĝi pri aliaj redaktaj punktoj, kiujn oni ne atentas en normala verkado.
为此，我不得不不断检查某个词是否已经引入过，我已经用了它多少次，以及处理其他一些在正常写作中人们根本不会去注意的编辑细节。
Se, ekzemple, mi nun demandos vin, ĉu, viaopinie, mia rakontaro estas sufiĉe bona spegulo de la diverseco de homaj travivaĵoj aŭ ĉu vi ne trovas neakcepteble stulta la komparon de ĉi tiu verketo kun tuta biblioteko, vi suspektos, ĉu ne?, ke tiujn vortojn mi ne uzis nur pro tio, ke mia imago ŝance prezentis ilin al mi.
比如说，如果我现在问你：依你看来，我这部故事集是不是足够好地成了人类种种经历多样性的镜子；或者，你是不是觉得把这部小作品拿来和整座图书馆相比，是一种让人无法接受的愚蠢比喻——那么你会怀疑，是吧？——我使用这些词，并不只是因为我的想象碰巧把它们送到了我面前。
Kaj vi pravos.
而你会是对的。
Kiel vi prave suspektis, mi uzis ilin laŭplane.
正如你所正确怀疑的那样，我是按计划使用它们的。
La vortoj 'biblioteko' kaj 'spegulo' ankoraŭ ne aperis sufiĉe ofte por bone fiksiĝi en via memoro — mi pensas precipe pri neeŭropanoj, al kiuj longa vorto kiel 'biblioteko' povas aperi tro fremd-aspekta por facile memoriĝi — kaj mi ne sciis, en kiun rakonton ilin meti.
‘图书馆’和‘镜子’这两个词，之前出现的次数还不够多，不足以在你的记忆里很好地固定下来——我尤其想到那些非欧洲人，因为像‘biblioteko’这样长的词，对他们来说外形可能太陌生，不容易记住——而我又不知道该把它们放进哪一篇故事里。
Do jen ili estas, en ĉi tiu fina letero al vi.
所以，它们现在就出现在这里了，出现在这封写给你的最后一封信里。
Mi esperas, ke tiu devo uzi difinitajn vortojn kaj aperigi ilin laŭ difinita nombro da fojoj ne igis miajn rakontojn tro malnaturaj.
我希望，这种必须使用特定词汇并让它们按特定次数出现的义务，并没有使我的故事变得太不自然。
Sed, sincere, mi dubas, ĉu eblis sukcesi.
不过，说实在的，我怀疑这件事到底能不能成功。
Mi timas, ke mi celis tro altan celon.
我担心，我瞄准的目标太高了。
Eble vi vin demandas, kial vi aĉetis ĉi tiun libron, anstataŭ iri regule al klaso, sidi antaŭ nigra tabulo (aŭ, se via klaso estas tre moderna, antaŭ verda aŭ blanka tabulo), kaj krajone noti ĉiufoje en via kajero aŭ notlibro la novajn vortojn, kiujn la kursgvidanto notas sur la tabulo.
也许你在问自己，为什么你要买这本书，而不是定期去上课，坐在黑板前（或者，如果你的班级很现代，那就是坐在绿板或白板前），每次都用铅笔把课程带领者写在板上的新词记到你的练习本或笔记本里。
Eble ankaŭ vi opinias, ke vi progresus pli rapide kaj pli agrable en la lingvo, se vi simple abonus esperanto-revuon kaj ĝin legus regule, ĝis via abono estos finita.
也许你也认为，如果你只是订一份世界语杂志，然后定期去读，一直读到订阅结束，你在这门语言上的进步会更快，也更愉快。
(La ĉi-suprajn konsiderojn mi prezentis nur, ĉar mi ne sukcesis pli frue enmeti sufiĉe ofte la vortojn 'tabulo' kaj 'aboni').
（上面这些考虑，我之所以提出来，仅仅是因为我之前没能把‘tabulo’和‘aboni’这两个词插进去足够多次。）
Mi ne listigos ĉi tie ĉiujn eblajn metodojn progresi en lingvoscio.
我不打算在这里把一切可能提高语言能力的方法都列出来。
Se vi klopodos, vi trovos multajn, kaj povos elekti tiun, kiu plej plaĉas al vi.
只要你肯努力，你会找到很多方法，并且可以选出最适合你的一种。
Se do ĉion konsideri, estas verŝajne, ke vi ne estas tre kontenta pri ĉi tiu varo, kiun vi aĉetis ĉe via esperanta libroservo.
所以，综合来看，很可能你对自己在世界语书店买到的这个商品并不是特别满意。
Eble via ekonomia situacio pro tiu aĉeto malboniĝetis.
也许由于这次购买，你的经济状况还稍微差了一点。
Vi deziris amuziĝi legante, ne havigi al vi bazan vorthavaĵon.
你本来是想通过阅读来消遣，而不是给自己弄来一套基础词汇。
Ĉu valoris la penon ĉi-sistema vortlernado, vi vin demandas.
你在问自己，这种系统性的词汇学习到底值不值得费这番工夫。
Kaj mi reciproke min demandas, ĉu entute valoris la penon verki.
而我反过来也在问自己，写这本书本身到底值不值得费这番工夫。
Sincere, mi multe preferas paroli.
老实说，我更喜欢说话。
Mi ŝatus gastigi vin en restoracio, eble en unu el tiuj landoj, kie la homoj plu surhavas lokajn aŭ naciajn kostumojn.
我真想在一家餐馆里招待你，也许是在某个那些人们仍然穿着地方服装或民族服装的国家里。
Uzante forkon kaj tranĉilon ĉe bongusta manĝaĵo, ni plezure pritraktus ĉiaspecajn aferojn, kaj tio vastigus vian vortoscion.
我们一边用叉子和刀子吃着可口的饭菜，一边愉快地谈论各种各样的事情，而这会扩大你的词汇知识。
Aŭ, se vi preferas manĝi sen telero, sen forko, sen tranĉilo, aŭ kun telero sed nur per la manoj, kiel oni faras en multaj afrikaj kaj aziaj regionoj, al mi estus egale.
或者，如果你更喜欢不用盘子、不用叉子、不用刀子来吃，或者虽然有盘子却只用手吃，就像许多非洲和亚洲地区那样，对我来说也一样。
Ni trafus la saman rezulton.
我们会得到同样的结果。
Kune manĝi kreas aŭ favoras amikecon, kaj kune paroli ekzercas la parolantojn esprimi sin flue.
一起吃饭会创造友谊，或者有助于友谊，而一起交谈则训练说话的人流畅地表达自己。
Sed eble tuta manĝo, kun viando, legomoj, terpomoj, ne estas necesa.
不过，也许一整顿饭，连同肉、蔬菜、土豆，都不是必要的。
Pli simple ni povus sidi ĉe kafo aŭ teo en trinkeja angulo kaj longe diskuti pri tio aŭ tio ĉi.
更简单一点，我们可以坐在酒馆的一个角落里，就着咖啡或茶，长时间地谈论这个或那个问题。
Tiel vi lernus multajn vortojn.
这样你就会学到许多词。
Alia sistemo estus, ke mi feriu kun vi.
另一种办法就是，我跟你一起去度假。
Jes, longa vojaĝo dum la someraj ferioj, aŭ eble en aŭtuno — jes, pli bone en aŭtuno, ĉar estas malpli da turistoj tiuperiode — estus bonega okazo instrui al vi multajn novajn utilajn vortojn.
是的，在暑假期间来一场长途旅行，或者也许放在秋天——对，秋天更好，因为那个时期游客更少——会是教你许多新的、有用词汇的绝佳机会。
Per simpla ĉiutaga praktikado de la lingvo, ne nur en vagonaro aŭ ŝipo, sed ankaŭ en stacidomoj, se vagonare ni vojaĝus, aŭ en havenoj, se ŝipe, ni povus longe interŝanĝi ideojn kaj memorojn pri kutimoj kaj tradicioj, pri kuirarto, pri travivaĵoj, pri zorgoj kaj ĝojado, pri muziko kaj kantoj, pri muzeoj kaj kampoj, pri literaturo, politiko, amo ktp ktp.
通过日常而简单的语言实践，不只是在火车车厢里或轮船上，而且如果我们坐火车旅行，就还会在车站里；如果我们坐船，就还会在港口里——我们可以长时间交换关于习俗与传统、烹饪、经历、忧愁与欢乐、音乐与歌曲、博物馆与田野、文学、政治、爱情等等等等的想法和回忆。
Eĉ pri ekonomiaj aspektoj de ŝipa transportado, ekzemple, se tio interesas vin, aŭ pri la manieroj trovi plej bonan kaj malmultekostan restoracion, se al tiaj praktikaj temoj vin portas viaj gustoj.
甚至还可以谈，比如说，如果你对此有兴趣，关于海运的经济方面；或者，如果你的兴趣把你引向这种实际问题，我们也可以谈怎样找到最好而又便宜的餐馆。
Aŭ — kial ne? — pri la organizo de stacidomoj aŭ la teatra utiligo de naciaj kostumoj.
或者——为什么不呢？——我们也可以谈车站的组织方式，或民族服装在戏剧中的运用。
Jes, en iu ajn ombra loko ni agrable sidus kaj parolus.
是的，在任何一个有阴凉的地方，我们都可以惬意地坐下来说话。
Egale, al kiu kampo direktus nin nia lingvo- kaj lango-uzo, ni praktikus esperanton, kaj tiumaniere via mastrado de la lingvo ĉiutage progresus.
无论我们的语言与舌头的运用把我们引向哪一个领域，我们都在实践世界语，而这样一来，你对这门语言的掌握就会日复一日地进步。
Ĉu necesas legi paĝon post paĝo de ne tre serioza rakontaro por iĝi ĝisosta esperantisto?
难道真有必要一页又一页地读这样一部并不太严肃的故事集，才能成为一个彻头彻尾的世界语者吗？
Ĉu pravigas la ekziston de tiom da tekstaĉoj la celo enkapigi vortojn sendolore?
为了让词汇毫无痛苦地进入脑中，这个目标就足以为这么多糟糕文字的存在辩护吗？
Laŭ miaj principoj, celo neniam pravigas rimedon.
按照我的原则，目的从来不能为手段辩护。
Uzi malbonan rimedon por bona celo ne estas ĝuste (se vi havas alian teorion, aŭ starpunkton, mi respektas ĝin; mi nur esprimis mian, eble ne tre modernan).
为了一个好目标而采用坏手段，是不对的（如果你有别的理论或立场，我尊重它；我这里只不过表达了我自己的看法，也许这并不太现代）。
Sed, krome, eble mi miskalkulis.
而且，除此之外，也许我还算错了。
Eble miaj klopodoj ne havos la efikon, kiun mi esperas kaj supozas.
也许我的努力并不会产生我所希望和设想的效果。
Terure!
太可怕了！
Sed tia estas la vivo: entrepreni ion ĉiam estas riski.
可生活就是这样：做任何一件事情，都总是在冒险。
Kaj nun mi devas pardonpeti.
而现在，我必须请求原谅。
Mi petas la pardonon de tiuj multaj legantoj, kiuj ne trovis ĉilibre rakonton el sia popolo.
我请求那些没有在这本书里找到属于自己民族故事的许多读者原谅。
Mi klopodis trovi kiel eble plej diversajn, sed miaj fontoj estis kompreneble tre limigitaj, kaj mi ne sukcesis fari pli bone ol mi faris.
我已经尽力去寻找尽可能多样的故事了，可我的资料来源当然非常有限，所以我没能比现在做得更好。
La sola alia solvo al tiu grava problemo konsistus en pluraj jaroj da esplorado.
对这一重要问题来说，唯一的另一种解决办法，就是花上好几年的时间去做研究。
La tempon por tio necesan mi bedaŭrinde ne disponas.
很遗憾，我并没有那样的时间。
Verki libron konsistantan el kvardeko da esperantlingvaj rakontoj per zorge studita vortolisto ne estas mia profesio, kaj mi devas perlabori mian vivon alimaniere.
按照一份经过仔细研究的词汇表来写一本由四十来篇世界语故事组成的书，这并不是我的职业，而我还得用别的方式来谋生。
Domaĝe, sed tiel estas.
可惜，但事实就是如此。
Al la anoj de la popoloj, kiuj trovis ĉi tie rakonton de ili konatan, mi same petas pardonon.
对于那些在这里找到自己熟悉故事的各民族成员，我同样请求原谅。
Estas tre verŝajne, ke mi miskomprenis kaj misprezentis ilian kulturon, eble eĉ mi ofendis aŭ tuŝis malagrable iliajn sentojn.
很有可能，我误解了、也误表现了他们的文化，也许我甚至冒犯了他们，或者令人不快地触碰了他们的感情。
Se tio okazis, sciu, ke mi tion ne faris intence.
如果真有这种情况，请知道，我绝不是有意为之。
Sed belaj intencoj ne sufiĉas por igi kulpulon senkulpa.
可是，美好的意图并不足以让有罪的人变得无罪。
Mi do povas nur kalkuli je via komprenemo kaj amikeco.
所以，我也只能指望你的理解和友谊了。
Ne estas facile kompreni de interne la pens- aŭ sent-manieron de tute alia popolo.
要从内部去理解一个完全不同民族的思维方式或感受方式，并不容易。
Miajn fuŝojn, espereble, vi grandanime pardonos al mi.
我那些搞砸了的地方，希望你能宽宏大量地原谅我。
Nun...
现在……
Permesu, ke mi ĵetu rigardeton al mia vortlisto.
请允许我往自己的词表上瞟一眼。
La vortojn 'kato' kaj 'drato' — kiel en 'pikdrato', ĉu vi memoras? — mi devus uzi ankoraŭ unufoje, la vorton 'ŝtono' dufoje, kaj ankaŭ...
‘kato’和‘drato’这两个词——比如说‘pikdrato’，你还记得吗？——我本来还应该再各用一次，而‘ŝtono’这个词还该再用两次，另外还有……
Ho ne, ne!
哦，不，不！
Sufiĉas!
够了！
Mi ne suferigu vin plu.
我不再折磨你了。
Ni haltu.
我们停下来吧。
Mi sentas min, kvazaŭ mi ne plu povus antaŭeniri, kvazaŭ ŝtonmuro aŭ pikdrata barilo barus al mi la vojon, formante baraĵon tiel densan, tiel fermitan, ke eĉ kato ne povus gliti sub ĝi.
我觉得自己仿佛再也没法往前走了，仿佛有一堵石墙，或者一道铁丝网栏杆挡住了我的去路，形成一道那样密、那样封闭的障碍，以至于连猫都没法从下面滑过去。
Jes, ni haltu ĉi tie.
是的，我们就在这里停下吧。
Tiu vorto 'kato' dormu en angulo de via memoro.
就让‘猫’这个词睡在你记忆的一个角落里吧。
Se katoj interesas vin, vi certe memoros la vorton; se ne, ne.
如果猫让你感兴趣，你当然会记住这个词；如果不感兴趣，那就不会。
Ne gravas.
那并不要紧。
Io alia multe pli gravas.
有别的事情重要得多。
Jeno.
那就是：
Se vi legis de la unua paĝo ĝis ĉi tiu punkto, vi renkontis iom pli ol mil malsamajn "subvortojn", se repreni la esprimon, kiun mi uzis en la antaŭparolo (la faka vorto, kiun uzas lingvistoj, estas morfemo).
如果你从第一页一直读到了这里，那么你已经遇到了稍多于一千个不同的“子词”，如果沿用我在前言里所用的那个说法的话（语言学家使用的专业术语叫作“词素”）。
El tiu tuta nombro, 92 elcentoj aperis almenaŭ kvinfoje, 80 elcentoj almenaŭ sepfoje, kaj 72 elcentoj almenaŭ dekfoje.
在这个总数里，92至少出现了五次，80至少出现了七次，而72%至少出现了十次。
Por memori freŝdate viditan vorton, oni devas rerenkonti ĝin post kelka tempo en alia kunteksto.
要记住一个刚刚见过的词，人必须隔一段时间、在另一个语境中再遇见它。
Tiun principon mi sekvis, kaj, ĉar memoro funkcias grandparte per ripetado, oni povas supozi, ke vi nun vere proprigis al vi tiujn vortojn aŭ subvortojn kun iliaj diversaj sencoj.
我遵循了这个原则，而因为记忆在很大程度上是靠重复起作用的，所以可以推想，你现在确实已经把那些词或子词连同它们的各种意义都真正变成了自己的东西。
Mi gratulas vin.
我向你表示祝贺。
Vi havas nun bonan bazon por plu disvolvi vian scion de esperanto.
你现在已经拥有了一个很好的基础，可以继续发展你对世界语的掌握。
Per tiu bazo vi ja povas pritrakti multegajn demandojn, kiel montras al vi la diverseco de la temoj en la rakontaro, kiu konsistigas la enhavon de ĉi tiu libro.
凭着这个基础，你确实可以处理许许多多的问题，正如这本书内容所构成的故事集中主题的多样性已经向你表明的那样。
Sed ĉiaokaze, se vi vere atingis ĉi tiun punkton en via legado, vi estas gratulinda.
无论如何，如果你在阅读中真的达到了这一点，那你就是值得祝贺的。
Vi ne senkuraĝiĝis.
你没有灰心丧气。
Vi penis ĝisfine.
你一直努力到了最后。
Via esplorema menso volis scii pri ĉiu okazaĵo ĉi tie raportita.
你那富于探究的心灵，想知道这里所讲述的每一件事情。
Eble vi plurfoje dum la legado malbenis la verkinton, eble eĉ via sango bolis kolere pro liaj stultaĵoj, sed vi ne forĵetis la libron, kvankam vi konsciis ĝiajn multajn notindajn mankojn.
也许你在阅读过程中多次咒骂过作者，甚至也许因为他的愚蠢，你的血液都愤怒得沸腾起来；可你并没有把书扔掉，尽管你清楚地意识到了它有许多明显的缺点。
Tial permesu, ke mi amike salutu vin kaj restu dankeme kaj gratuleme via,
因此，请允许我友好地向你致意，并且带着感激与祝贺之情，仍旧是你的，
Claude Piron
克洛德·皮龙
NOVAJ VORTOJ
新词
morfemo
词素
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĝis-osta
彻底的；到骨子里的
kalkuli je
指望；依靠
lim-igi
限制
sen-senc-aĵo
无意义的话；胡话
star-punkto
立场；观点
(nigra) tabulo
（黑）板；黑板
45. POSTPAROLO
45. 后记
Mi havas grandegan dankoŝuldon, kiun mi ne scias, kiel repagi.
我背负着一笔巨大的感谢之债，却不知道该怎样偿还。
Multaj personoj konigis al mi tradiciajn rakontojn el sia kulturo, aŭ raportis pri interesaj travivaĵoj, propraj aŭ aliulaj, kiuj havigis al mi bazon por mia verkado.
许多人向我讲述了来自他们文化中的传统故事，或者向我叙述了一些有趣的经历，有的是他们自己的，有的是别人的，这些都为我的写作提供了基础。
Al ĉiuj mi plej profunde dankas.
我向他们所有人致以最深切的感谢。
Ofte, rakonto, sama en la ĉefa plano, sed kun detaloj pli malpli malsimilaj, venis al mi diversvoje.
常常是一则故事，其主干相同，但细节或多或少有所不同，却通过不同的途径传到我这里。
Bona ekzemplo tiurilate estas la rakontoj pri Afanti.
在这方面，一个很好的例子就是关于阿凡提的故事。
Ilin konigis al mi antaŭ pli ol tridek jaroj ĉina amiko kaj lingvo-instruisto.
三十多年前，一位中国朋友兼语言教师把它们讲给了我听。
Sed mi longe poste retrovis plurajn el ili en la dulingva (ĉina-angla) parto de The Straits Times, la konata singapura gazeto, en Sovetskij Uzbekistan kaj en la libro de Zhong Qin Meiri Hanyu (Pekino: Xin Shijie, 1985).
可在很久之后，我又在《海峡时报》那份著名的新加坡报纸的双语（中英）版面上、在《Sovetskij Uzbekistan》里，以及在 Zhong Qin 的书《Meiri Hanyu》（北京：Xin Shijie，1985）中重新找到了其中的几篇。
Alia ekzemplo estas la rakonto pri Ali kaj Aŭdu, kiun mi prezentis sub la ĉapelo Komuneca Spirito.
另一个例子是关于阿里和奥杜的故事，我把它放在了《共同体精神》这个题目之下。
La parton pri la komitata kunsido kaj la evoluigo mi aldonis por enkonduki vortojn el mia "malbenita listo", sed por la resto de la rakonto mi sekvis tion, kion rakontis al mi foje ano el la haŭsa popolo, kun kiu mi rilatis en Brazzaville, dum mi tie laboris por Tutmonda San-Organizo.
关于委员会会议和发展工作的那一部分，是我为了引入我那份“该死的清单”里的词汇而加上的；至于故事的其余部分，我则遵循了一位豪萨族成员曾经对我讲述的内容。那是在布拉柴维尔，我在那里为世界卫生组织工作时与他有过来往。
Tiu rakonto troviĝas, iom malsimila, ankaŭ en Ka Kara Karatu (Zaria: Gaskiya Corporation, 1967) kaj en Abraham, R.
这个故事也可以在《Ka Kara Karatu》（Zaria: Gaskiya Corporation, 1967）以及 Abraham, R. 的著作中看到，不过版本略有不同。
C.
C.
Hausa Literature and the Hausa Sound System (London: University of London Press, 1959).
《Hausa Literature and the Hausa Sound System》（伦敦：University of London Press，1959）。
La rakonto pri Janĉjo kaj F-ino Gudula apartenas al la folkloro de Namuro (Belgio).
关于扬乔和古杜拉小姐的故事，属于那慕尔（比利时）的民间传说。
La ĉefrolulo, kiun mi nomis Janĉjo, fakte estas Jean Biétrumé Picar (oni elparolas proksimume: ĵan bjetrime' pikar').
我在书中称为扬乔的那个主角，实际上就是 Jean Biétrumé Picar（其读音大致是：ĵan bjetrime' pikar'）。
Liaj amuzaj fi-faroj, post longtempa parola transdoniĝado, estis publikigitaj de la gazeta verkisto Victor Petitjean en 1843 (reeldono aperis antaŭ iom pli ol jardeko: Petitjean, V., Jean Biétrumé Picar, Gembloŭ: Duculot, 1974).
他那些有趣而下流的淘气事迹，在长期口头流传之后，于1843年由报刊作者 Victor Petitjean 发表出来（稍早于十多年前又出过重印本：Petitjean, V., Jean Biétrumé Picar, Gembloŭ: Duculot, 1974）。
Kompreneble, la neceso konstante atenti la rilaton inter konataj kaj nekonataj vortoj, kaj enkonduki iom post iom vortojn el difinita listo — la milmorfema listo, kiu konsistigas la "mezan nivelon" en Kontakto — devigis min larĝmezure ŝanĝi la originalajn rakontojn aŭ la faktojn raportitajn.
当然，由于我必须不断注意已知词与未知词之间的关系，并且逐步引入某一份特定清单中的词——也就是那份构成《Kontakto》中“中级水平”的千词素清单——这迫使我在很大程度上改变了原来的故事或所报道的事实。
Mia imago, ofte, tiom helpis min, ke la originala raportaĵo fariĝis nerekonebla.
我的想象往往帮助我太多，以至于原始的叙述材料变得几乎认不出来了。
Granda parto el la baza materialo, kiun mi uzis, estis transdonita al mi okaze de ŝancaj renkontoj, antaŭ longe, en tempo, kiam mi tute ne pensis, ke iutage mi verkos per ĝi lern- aŭ leglibron.
我所使用的大部分基础材料，都是很久以前在一些偶然相遇的场合中传给我的，那时我根本没有想到，有一天我会拿它们来写一本学习书或读物。
Rezulte, mi ne povas laŭnome danki multajn el miaj informintoj.
因此，我无法逐一按名字感谢我的许多信息提供者。
Ili sciu, ke iliaj vizaĝoj restas vivaj en mia memoro, kaj ke mi konscias, kiom mi ŝuldas al ili.
请他们知道，他们的面孔仍然鲜活地留在我的记忆中，而我也清楚自己欠他们多少。
Kelkaj personoj, de kiuj mi petis permeson prezenti ĉi-libre okazaĵojn, kiujn ili raportis al mi, konsentis, sed nur kondiĉe, ke mi ne diru ilian nomon.
有几位我曾请求许可、想把他们告诉我的事件写进本书的人，同意了，但条件是我不能说出他们的名字。
Ankaŭ tiuj memvolaj sennomuloj akceptu mian amikan dankadon.
也请这些自愿匿名的人接受我友好的感谢。
Fine, ĉar kelkajn nomojn mi tamen povas diri, permesu, ke mi ĉi tie publike danku al Ching Liben, Mahmud Idris, karmemora Goh Kah-bin, Tusiama Mabinda kaj Aleksandr Ŝtejnman.
最后，因为仍有几个名字是我可以说出来的，所以请允许我在这里公开感谢 Ching Liben、Mahmud Idris、已故而令人怀念的 Goh Kah-bin、Tusiama Mabinda 以及 Aleksandr Ŝtejnman。
Mi esperas, ke ili bonvole pardonos la transformojn, kiujn mi faris en iliaj rakontoj aŭ raportaĵoj.
我希望他们能宽厚地原谅我在他们的故事或叙述中所做的改造。
C.
C.
P.
P.
NOVAJ VORTOJ
新词
haŭsa
豪萨的；豪萨族的
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
materialo: verk-materialo
materialo：写作用材料
bazo uzata por verki
用于写作的基础
kar-memora: oni uzas tiun vorton por esprimi, ke la persono for-pasis (= mortis) kaj ke oni konservas karan memoron pri li aŭ ŝi
kar-memora：这个词用来表达某人已经去世（=死亡），同时人们仍保存着对他或她的珍贵记忆
trans-formi: ŝanĝi (la formon de)
trans-formi：改变（其形式）