36. PERFEKTA BAKADO
36. 完美的烘烤
Dum pluraj monatoj mi laboris en ne tre gaja havenurbo, kie oftege pluvis.
我在一座并不怎么令人愉快的港口城市里工作了好几个月，那里常常下雨。
La ĉielo estis konstante malhela, preskaŭ nigra pro la nuboj.
天空一直阴沉，因为云层几乎黑了下来。
Kaj kiam ĝi heliĝis, ĝi iĝis nur hele griza, neniam ĝi bluis.
而即使天色转亮，也不过只是亮灰色，从来不会变蓝。
Ĉu mi estas plendema homo, ne facile kontentigebla?
我是不是一个爱抱怨、很难满足的人？
Eble.
也许吧。
Sed, sincere, tiu neniam suna vetero efikis preme al mia nerva sistemo.
但说实话，那种从不见阳光的天气沉沉地压迫着我的神经系统。
"Kial vi fuŝas vian vivĝojon pro tiu vetero?" amiko diris al mi.
“你为什么为了这种天气毁掉自己的生活乐趣呢？”一位朋友对我说。
"La koloro de la ĉielo ne dependas de vi.
“天空是什么颜色，并不取决于你。
Kontraŭ aferoj neeviteblaj estas sensence batali.
和无法避免的事情对抗，是毫无意义的。
Ne la veteraĉo, sed via sinteno al ĝi, trafas suferige viajn nervojn."
真正痛苦地折磨你神经的，不是这糟糕的天气，而是你对它的态度。”
Mi ĝenerale ŝatas tiun samoficulon, sed fojfoje li imagas, ke li apartenas al speco de saĝuloj, komisiitaj de la dioj doni konsilojn al la tuta homaro, kaj tiuj liaj kursoj pri saĝeco ne estas ĉiam bonvenaj.
我通常还是喜欢这位同办公室同事的，不过有时候他会以为自己属于某一种智者，是受众神委派来给全人类提供忠告的，而他那一套套智慧课程并不总是受欢迎。
Des pli, ĉar li plej ofte pravas.
更要命的是，他大多数时候还偏偏是对的。
Mi rigardis tra la fenestro.
我朝窗外望去。
Dikaj ŝipoj malrapide moviĝis sur la maro, sub la griza plafono, kiun oni tamen ĉi tie nomis ĉielo.
笨重的大船在海上缓缓移动，在那层灰色天花板之下，而这里的人居然还把它叫作天空。
Jam la kvaran monaton nun mi laboris en ĉi tiu oficejo, ĉe fenestro, kiu rigardis al la maro, kaj tiuj ŝipoj min impresis kiel en la unua tago.
到现在，我已经在这间面朝大海的办公室、坐在这扇窗边工作第四个月了，而那些船依旧像第一天那样让我着迷。
Kion ili transportis?
它们运的是什么呢？
Ĉu ŝafan viandon el Nov-Zelando?
是来自新西兰的羊肉吗？
Horloĝojn el Svislando, aŭ, plej verŝajne, Japanio?
是来自瑞士的钟表，或者更可能是来自日本的钟表吗？
Ĉu komputilojn el Usono, skribmaŝinojn el Italio, sciencajn aparatojn el Germanio, grenon el Kanado, bovan viandon el Argentino, aŭtojn el ie ajn?
是来自美国的电脑、来自意大利的打字机、来自德国的科学仪器、来自加拿大的谷物、来自阿根廷的牛肉，还是来自任何地方的汽车呢？
Mi devenis de kampara regiono, interne de la lando, kaj sidi ĉe tiu apudhavena fenestro estis kvazaŭ teatraĵo, pri kiu mi neniam laciĝis.
我来自国家内陆的乡村地区，坐在那扇临港的窗边，简直像是在看一出我永远也不会看腻的戏。
Se nur tiu malbenita vetero...
只是那该死的天气……
"Se vi rigardas la dancon de la ŝipoj anstataŭ progresi en via tasko, mi konas iun, kiu ne benos vin..." mia konsilema amiko diris, afable, sed ne pro tio agrable.
“如果你不推进自己的工作，却在这里看船跳舞，我认识一个人，他可不会祝福你……”我那位爱劝人的朋友和气地说道，可这并不因此就让人听着舒服。
Mia brusto dikiĝis pro profunda spiro, kiun mi tuj malrapide kaj brue eligis.
我深深吸了一口气，胸膛都鼓了起来，随后又缓慢而响亮地把气吐了出去。
Li pravis kiel ĉiam.
他像往常一样说得对。
Mi pene rekomencis redakti la raporton, kiun la ĉefo postulis.
我费力地重新开始整理那份老板要求的报告。
Sed en mia menso kvazaŭ filmo ruliĝis, kun ŝipoj, blua maro, verdfoliaj arboj, suno, insuloj...
可是我的脑海里却仿佛有一部影片在放映，里面有船只、蓝色的大海、绿叶的树木、阳光、岛屿……
Kiel mi estus povinta supozi, ke pli ol imagado, ĝi estis ia antaŭscio?
我又怎么可能想到，那不仅仅是想象，而是一种预感呢？
"La ĉefo vokas vin!"
“老板叫你！”
Subite min vekis el pensado preskaŭ dorma la voĉo de sekretariino.
秘书的声音突然把我从几乎快睡着的沉思中惊醒。
Mi suspektis, ke li esprimos sian malkontentecon pri mia tro malrapida laboro.
我怀疑他会对我工作过于缓慢表示不满。
Dum momentero min trakuris eĉ la penso, ke eble li anoncos, ke li volas maldungi min.
甚至有那么一瞬间，我脑中闪过一个念头：也许他会宣布要解雇我。
Tio estus por mi malfacile elportebla novaĵo.
那对我来说会是一个难以承受的消息。
La ekonomia situacio ne estis ideala, multe mankis ĝis tio, kaj dungiĝon oni ne povis esperi facile trovi.
经济状况并不理想，离理想还差得远，也无法指望轻易找到一份工作。
La ideo iĝi senlabora kaj longe serĉadi entreprenon, kiu dungos min, ne kondukis al rideto, dum mi paŝis al lia oficejo.
一边朝他办公室走去，一边想到自己会失业、还得长时间寻找一家愿意雇用我的企业，这种想法可丝毫不能让我露出笑容。
Nek helpis la fakto, ke liaj unuaj vortoj estis dubsencaj:
更糟的是，他开口的第一句话还是有歧义的：
"La etoso ĉi tie ne taŭgas al vi, ĉu?" li diris.
“这里的环境不适合你，是吗？”他说。
"La etoso?
“环境？
Jes ja, mi tre ŝatas la etoson en nia oficejo.
是啊，我很喜欢我们办公室里的气氛。
Neniu estas malafabla, ĉiuj laboras precize kaj helpas unu la alian.
谁也不无礼，大家都工作认真，而且彼此帮助。
Fakte, estas vere amika etoso.
事实上，这里确实有一种友好的氛围。
Krome, mi ŝatas la etoson de havenurbo.
此外，我也喜欢港口城市的气息。
La ĉeesto de ŝipoj, la etaj mallarĝaj stratoj de la ĉehavena urboparto, tiuj plej diverslandaj restoracioj kaj trinkejoj, ĉio ĉi ege plaĉas al mi."
船只的存在、港边城区那些狭小的街道、那些带着各国风情的餐馆和酒吧，这一切我都非常喜欢。”
"Mi uzis malĝustan vorton, pardonu.
“我用错词了，抱歉。
Mi volis diri: la vetero," la estro diris, ridete.
我是想说：天气。”老板笑着说道。
"Nu, nu, jes, tiurilate vi pravas.
“嗯，嗯，是的，在这一点上您说得对。
Mi ŝatas ĉion ĉi tie, sed ne la veteron.
我喜欢这里的一切，就是不喜欢这里的天气。
Tiu malalta griza plafono el nuboj kvazaŭ pezas sur mi preskaŭ dolorige."
那片由云层构成的低矮灰色天花板仿佛压在我身上，几乎让人发痛。”
"Nu, mi bezonas sendi iun al pacifika insulo.
“嗯，我需要派一个人去太平洋上的一个岛。
Temas pri traktado ĝuste en la kampo, kiun vi plej bone konas.
要处理的事，恰恰属于你最熟悉的领域。
Mi pensis pri vi.
我想到了你。
Ĉi tie baldaŭ estos aŭtuno, pluvos eĉ pli ol ĝis nun.
这里很快就要到秋天了，雨会下得比现在更多。
Tie printempos.
那边则将是春天。
Ĉu tia eta ekskurso plaĉus al vi?"
这样一次小小的出行，你会喜欢吗？”
Eta ekskurso!
小小的出行！
Kiajn vortojn li uzis!
他说的这是什么词啊！
Se li ne sentas la diferencon inter transmara vojaĝo kaj aŭtobusa aŭ vagonara ekskurso, li vere estas stranga, aŭ nekredeble riĉa, aŭ...
如果他感觉不出远洋旅行和坐汽车或火车去郊游之间的区别，那他要么真是古怪，要么就是富得不可思议，要么……
Kaj jen mi estis tie sude.
而我果然就到了南方。
Blua ebeno de trankvila maro, invita al agrabla, malstreĉa, ripoziga bano.
一片蓝色的平静海面，仿佛在邀请人去痛快、放松、恢复精神地洗个海水澡。
Maro; blua ĉielo; varma vetero, sed vento, kiu refreŝigis.
大海；蓝天；温暖的天气，不过也有让人神清气爽的风。
En senhoma apudmara naturo mi sidis, ĝuante la ĉirkaŭan pacon.
我坐在无人的海边自然景色之中，享受着周围的宁静。
Mi demetis mian ĉemizon, por plej plaĉe baniĝi en la sunradioj.
我脱下衬衫，好最舒服地沐浴在阳光里。
"Gardu vin!
“当心！
Oni neniam estas tro singarda pri la suno ĉi-insule," afable alparolis min brunhaŭta junulo, videble lokano, vestita nur per eksblua usondevena pantalono.
在这座岛上，对太阳怎么小心都不为过。”一个皮肤黝黑的青年友好地向我搭话，他显然是本地人，只穿着一条褪成旧蓝色的美国产裤子。
Mia haŭto, blanka kiel la luna disko, igis min senti min fremda, diferenca de ĉiuj ĉi-insule.
我的皮肤白得像月盘一样，这让我觉得自己在这座岛上像个外人，和所有人都不一样。
Mi opiniis, ke mi trovis taŭgan solecan lokon, por progrese brunigi ĝin, sed konstateble tio estis eraro.
我本以为自己找到了一个合适的僻静地方，可以让皮肤逐渐晒成棕色，但显然这是个错误。
"Eble vi devus konservi la ĉemizon sur vi," li plu diris.
“也许你还是该把衬衫穿在身上，”他继续说道。
"La suno povas bruligi vian haŭton, tiu iĝos tute ruĝa, kaj doloros al vi."
“太阳会把你的皮肤晒伤，它会整个变得通红，而且你会疼。”
"Ĉu vere?"
“真的吗？”
"Mi ne scias.
“我不知道。
Blankuloj tro diferencas unu de la alia tiurilate.
白人在这方面彼此差异太大了。
Kelkaj rapide fariĝas bele brunaj, ĉe aliaj la haŭto fariĝas plej amuze ruĝa.
有些人很快就会晒成漂亮的棕色，另一些人的皮肤却会变成最好笑的红色。
Amuze por la rigardantoj, ne por la koncerna ruĝhaŭtulo.
对旁观者来说很好笑，对那个皮肤变红的人本人可就不是了。
Estas tre ridige, ĉefe, se la suno atakis la nazon.
尤其是当太阳把鼻子晒着了的时候，那就特别可笑。
Tiuj grandaj, dikaj elstaraj nazoj, sune ruĝigitaj, estas plej ĝojiga vido."
那些又大、又厚、又突出的鼻子，被太阳晒红以后，真是最让人开心的景象。”
Mi iom ĝenis min, ne sciis, kion respondi.
我有点不自在，不知道该怎么回答。
"Kelkaj inaj turistoj havas tutan sistemon por defendi sian nazon kontraŭ la fajro de la suno," li plu prelegis.
“有些女游客还有整整一套办法，用来保护自己的鼻子，免受太阳烈火的侵袭。”他继续像讲课似的说道。
"Ankaŭ tio estas ridiga: ilia nazo estas tute blanka, kiel la viando de tro kuirita kokido, dum la resto de la vizaĝo ruĝas kiel... nu... kiel ruĝa floro."
“那也很好笑：她们的鼻子完全是白的，像煮过头的鸡肉，而脸的其余部分却红得像……嗯……像一朵红花。”
"Aŭ fajro," li aldonis post silenta, mensesplora momento.
“或者像火，”他沉默了片刻、像是在搜寻词语之后补充道。
Dum longa senparola minuto li rigardegis min, kiel bestoscienculo beston.
在长长的一分钟沉默里，他一直盯着我看，像动物学家观察动物一样。
"Ŝajnas al mi, ke vi apartenas al la ruĝula speco, ne al la brunula," li diris, kun ia moka rebrilo en la okuloj.
“在我看来，你属于会晒成红色的那一类，不属于会晒成棕色的那一类。”他说，眼里闪着某种带嘲弄意味的光。
"Se vi ne volas revesti vin, almenaŭ iru en ombron.
“如果你不想重新把衣服穿上，至少也该去阴凉处。
Kvankam ĉi tie..."
虽说在这里……”
Mi rondrigardis.
我环顾四周。
Nenie estis ombro.
哪里都没有阴影。
Mi min demandis, ĉu remeti la ĉemizon.
我问自己，要不要把衬衫重新穿上。
Eble estus pli saĝe.
也许那会更明智。
Sed aliflanke, mi sentis tion malvenko antaŭ tiu mokemulo, kaj ĉu mi ne riskus, ke malvenko havus kiel precipan efikon, ke lia mokemo plifortiĝus?
但另一方面，我觉得那等于在这个爱嘲弄人的家伙面前认输，而我难道不会冒这样的风险吗：认输最主要的后果，就是让他的嘲弄劲头更强？
Sed ĉu li vere volis moki min, aŭ ĉu mi misprenis por moko ion, kio estis nur speciala maniero interrilati kun fremdulo?
可他真的想嘲笑我吗，还是说我把某种仅仅是与陌生人交往的特殊方式误会成了嘲笑？
"Antaŭ kvindek jaroj, onidire, eŭropanoj ĉiam surhavis ĉapelon, ĉar la suno trafis al blankulo la menson tra la kapaj ostoj," li diris, refoje kvazaŭ prelege, kaj mi refoje ne povis scii, ĉu li mokas min, aŭ nur estas animsimpla knabo, kiu ne havas la samajn regulojn pri ĝentileco kaj konveneco, kiel ni.
“据说五十年前，欧洲人总是戴着帽子，因为太阳会穿过头骨打到白人的脑子里去。”他又像在讲课似地说道，而我还是没法判断，他究竟是在嘲弄我，还是只不过是个心地单纯的男孩，只是没有和我们相同的礼貌与得体规则。
Ofte mi aŭdis prelegi pri "interkultura komunikado".
我常常听人讲“跨文化交流”。
Ĉu mi nun trafis unu el ties problemoj?
难道我现在正碰上它的问题之一了吗？
"Mi min demandas, kial ili ne plu bezonas ĉapelojn," li serioze laŭtvoĉe pripensis.
“我在想，他们为什么后来就不再需要帽子了。”他用一本正经的高声口吻思考着。
"Mi supozas, ke iliaj kapostoj fariĝis pli malmolaj.
“我猜，他们的头骨变硬了。
Kion vi opinias, estimata fremdulo?"
您怎么看，尊贵的外乡人？”
"Mi samopinias kiel vi," mi respondis.
“我和你意见一样。”我回答说。
"La blankulaj kapoj perdis sian molecon.
“白人的脑袋失去了原先的柔软。
Tial ni ne plu bezonas ombron, ni povas elporti la sudmaran sunon senĉapele.
所以我们不再需要阴凉了，我们可以不戴帽子承受南海的太阳。
Nun ni havas ĉe la kapo malmolajn ostojn, kiuj efektive baras la efikon de viaj terure bruligaj sunradioj."
现在我们头上有了坚硬的骨头，它们确实能挡住你们那些可怕灼人的阳光的作用。”
Li ridis.
他笑了。
Mi komencis suspekti, ke temas nek pri moko, nek pri animsimpleco, sed pri ia ŝercemo, tro diferenca de la mia, por ke mi tuj sentu ĝin.
我开始怀疑，这既不是嘲弄，也不是单纯，而是一种幽默感，只不过和我的幽默感差得太远，所以我一开始没能立刻领会。
Aŭ eble mia timo esti mokata fuŝis mian naturan senton pri ŝercemo.
又或者，是我害怕被人嘲笑的心情，搅乱了我本来自然的幽默感。
Kiel ajn estu, per mia respondo, mi retroviĝis sur la sama ŝercnivelo kiel li.
不管怎样，凭着我的回答，我重新回到了和他同一层次的玩笑频道上。
"Ĉu vi scias, kial mi estas bele bruna?"
“你知道我为什么长得这么漂亮地棕褐吗？”
li demandis, larĝigante sian bruston per eksteren-tiro de la braksuproj, kvazaŭ por elmontri, kiel fortule konstruita li estas.
他问道，同时向外拉开上臂，把胸膛挺得更宽，仿佛要展示自己长得多么结实有力。
Sed la brilo de liaj okuloj estis por mi tute klara nun: ne estis moko, sed la natura ŝercemo de feliĉa knabo.
但此刻，他眼中的光彩对我来说已经完全清楚了：那不是嘲弄，而是一个快乐男孩自然流露出的爱开玩笑。
"Ne," mi respondis kun travidebla ŝerca seriozeco.
“不知道。”我用一听就知道是在开玩笑的认真口吻回答。
"Kiam Dio kreis la unuajn homojn, la avojn de la avoj de niaj avoj, li faris ĉiaspecajn klopodojn.
“当上帝创造最初的人类，也就是我们祖父的祖父的祖父们时，他做了各种各样的尝试。
Li provis jen per tiu materialo, jen per tiu alia, ĝis fine li trovis ion vere kontentigan.
他一会儿试这种材料，一会儿试那种材料，直到最后才找到一种真正令人满意的材料。
Per tiu materialo li unue devis fari du provojn antaŭ ol sukcesi.
用那种材料，他先得做两次试验之后才成功。
Li faris belan kukon kun la formo de homo kaj metis ĝin en la bakujon, sed li ne havis sufiĉe da ligno por longa fajro kaj ne lasis la kukon sufiĉe longe.
他做了一个漂亮的人形蛋糕，把它放进烤炉里，可是他没有足够的木柴来维持长时间的火，也没有把蛋糕留得够久。
Sekve, kiam li eltiris ĝin, la homkuko ne estis bone bakita.
因此，当他把它取出来时，这个人形蛋糕并没有烤好。
Ĝi estis ankoraŭ multe tro hela.
它还是太浅白了。
Tiel naskiĝis la blankuloj."
于是，白人就这样诞生了。”
"Poste li pensis: nun mi ne plu simile eraros.
“后来他想：这回我可不能再犯同样的错误了。
Li kolektis multege da ligno por fari longedaŭran fajron kaj metis duan hom-kukon en la bakujon.
他收集了很多很多木柴，想烧一场持久的火，然后又把第二个人形蛋糕放进了烤炉。
Sed li lasis ĝin tro longe.
可是他把它留得太久了。
Tro kuirita, tro longe bakita, ĝi eliĝis tute malhela.
煮得过头了，烤得太久了，它出来时整个都黑了。
Tiel naskiĝis la nigruloj.
于是，黑人就这样诞生了。
"Nur post tiu dua eraro li sciis, kiel ĝuste kalkuli la daŭron de l' bakado kaj la forton de l' fajro.
“只有在第二次错误之后，他才知道该怎样准确计算烘烤的时间和火力的强弱。
Kaj kiam li eltiris el la bakujo la trian homkukon, ĝi estis perfekte kuirita, perfekte bakita, nek tro blanka, nek brule nigra, perfekte flavbruna kiel mi.
而当他从烤炉里取出第三个人形蛋糕时，它煮得刚刚好，烤得刚刚好，既不太白，也不焦黑，颜色恰到好处，是像我这样完美的黄褐色。
Tiel naskiĝis mia popolo."
于是，我的民族就这样诞生了。”
Li ridis longan, laŭtan, gajan ridon, kiun mi neniam forgesos.
他放声大笑，笑得很久，很响，很快活，而那笑声我永远也不会忘记。
NOVAJ VORTOJ
新词
Argentino
阿根廷
baki
烤；烘烤
gardi
看守；留意
Kanado
加拿大
koko
鸡
nervo
神经
Nov-Zelando
新西兰
ombro
阴影；阴凉处
Pacifiko
太平洋
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
de-meti
脱下；放下
de-veni de
来自；出身于
gardi sin
小心；当心
kiel ajn estu
不管怎样；无论如何
1'
1分钟
multe mankas ĝis tio
离那还差得远
re-brilo, sen-labora, sin-garda, tra-vid-ebla
反光；失业的；小心的；看得透的