31. PRINCIPOJ
31. 原则
— La homoj ĉe ni faras al si vestojn, ĉar tiuj, kiujn oni povas aĉeti, ne plaĉas al ili.
— 我们这里的人都自己给自己做衣服，因为能买到的那些他们并不喜欢。
Pro tio la loĝantaro de nia regiono bezonas grandan kvanton da kudriloj, tondiloj, butonoj, ktp.
因此，我们这个地区的居民需要大量的缝衣针、剪刀、纽扣等等。
— Eble, jes, sed nia plano...
— 也许是这样，可我们的计划……
— Lasu la planon ripozi en paco kaj rigardu la realon.
— 让计划安安静静地待着吧，看看现实。
Povas esti froste ĉi tie vintre, ĉu ne?
这里冬天会很冷，不是吗？
Tiel froste, ke eĉ la rivero glaciiĝas.
冷到连河都会结冰。
Kaj ĉu vi vidis, kiaj montriĝas la tute pretaj manteloj, kiujn eblas trovi magazene?
而且你看过仓库里能找到的那些现成大衣是什么样子吗？
Kaj krome, por tiuj aĉaj, hontigaj varoj, kiom longe oni devas atendi en vico!
再说了，就为了那些糟糕透顶、让人丢脸的货色，人们还得排多长的队啊！
La homoj iel trovas la ŝtofon por tondi kaj kudri mem.
人们总能想办法弄到布料，自己去裁剪、自己去缝制。
Tial ili deziras tiel altan nombron da tondiloj kaj kudriloj, al kio necesas aldoni la butonojn, la fadenon, kaj kompreneble la ŝtofon.
因此他们才会那么需要剪刀和针，再加上纽扣、线，当然还有布料。
— Jes, mi scias, ke la homoj tion bezonas.
— 是的，我知道人们需要这些。
Sed ne estas mia kulpo, se tiujn oni nuntempe ne trovas en la magazenoj.
可现在仓库里找不到这些东西，这并不是我的过错。
— Kompreneble ne estas via kulpo.
— 当然不是你的过错。
Estas nenies kulpo.
这不是任何人的过错。
Estas la kulpo de la Plano, verŝajne.
大概是计划的过错吧。
La demando ne estas, ĉu iu kulpas, kaj kiu.
问题并不在于有没有人有错，也不在于是谁有错。
Sed estas multe da mono gajnebla ĉi-kampe.
而是在这个领域里，有很多钱可赚。
Gajnebla, gajninda, ĉu ne?
既赚得到，也值得去赚，不是吗？
— Mi ne konsentas.
— 我不同意。
Ni ne povas kontentigi tiujn dezirojn.
我们不能满足那些需求。
Fadeno, ŝtofo, butonoj kaj similaj varoj tute ne rilatas al nia produktado.
线、布、纽扣和这类东西，跟我们的生产根本没有关系。
— Mi ne parolis pri tio.
— 我说的不是这个。
Mi scias, ke pri tiaj varoj vi povas nenion fari.
我知道，这类商品你帮不上什么忙。
Sed vi produktas kulerojn, ĉu ne?
可你们生产勺子，不是吗？
— Jes.
— 是的。
Kuleroj, kuleregoj, tranĉiloj, forkoj troviĝas inter niaj produktaĵoj.
勺子、大勺子、刀子、叉子，都在我们的产品之列。
Kune kun ĉiaspecaj kuiriloj, kiel ekzemple potoj kaj tiuj ujoj, en kiuj oni donas formon al kukoj.
还有各种各样的炊具，比如锅，还有那种给蛋糕定型的模具。
Se io estas farata el malpeza metalo kaj rilatas al manĝoj aŭ al kuirado, ni fabrikas ĝin.
凡是用轻金属制成、又和吃饭或烹饪有关的东西，我们都生产。
Sed butonoj...
可纽扣……
— Ne temas pri butonoj, sed ĉefe pri tondiloj.
— 说的不是纽扣，而主要是剪刀。
Se vi fabrikas tranĉilojn, kial vi ne entreprenus tondil-produktadon?
既然你们生产刀子，为什么不搞剪刀生产呢？
— Vi perfekte scias kial.
— 你非常清楚为什么。
Pro la Plano.
因为计划。
Kaj ŝanĝi nian planon ne estas simple.
而改变我们的计划并不简单。
Vi ne imagas...
你根本想象不到……
— Sed kiu parolas pri planŝanĝado?
— 可是谁说要改计划了？
La sistemo, kiu plej gajnigas monon, ne povas esti leĝa.
最赚钱的制度，不可能是合法的。
La projekto, kiun oni proponas al vi, estas uzi parton de viaj maŝinoj dum parto de la tempo por propra eksterleĝa kaj eksterplana produktado.
人们向你提出的方案，是在部分时间里用你们一部分机器，搞属于你们自己的、非法的、计划外的生产。
— Tion mi ne faros.
— 这个我不会做。
— Ĉu vi timas?
— 你是害怕吗？
— Jes, mi timas.
— 是的，我害怕。
La kontroloj pli kaj pli oftiĝas, ekde kiam ni havas tiun novan estron ĉe la regiona partia komitato.
自从地区党委来了那位新头头以后，检查越来越频繁了。
Sed ne temas nur pri timo.
但问题不只是害怕。
Via projekto tute simple ne konvenas.
你的那个方案根本就不合适。
Ĝi disrompus la tutan organizon de la ekonomio.
它会把整个经济组织都打乱。
Se ĉiuj tiel farus...
如果人人都这么做……
— Sed, precize, tiel ĉiuj faras.
— 可问题恰恰就在这里：人人都这么干。
Ne ŝajnigu, ke vi ne scias.
别装作你不知道。
— Mi ŝajnigas nenion.
— 我没有装。
Mi nenion scias, kaj mi volas scii nenion.
我什么都不知道，而且我也不想知道什么。
Mi akceptis principojn, kiam mi estis infano, kaj eĉ nun, kiam mi havas gravajn respondecojn en fabriko, mi kredas je tiuj principoj kaj volas ilin defendi.
我在小时候就接受了一些原则，而即使现在我在工厂里承担着重要责任，我仍相信那些原则，也想捍卫它们。
— Kaj pro homoj kiel vi, la tuta popolo frostas sen taŭgaj vestoj.
— 而正因为有你这样的人，全体人民才会在没有合适衣服的情况下受冻。
Multaj havas la necesan kapablon por fari al si belaĵojn por kovri sin, kaj nur pro vi kaj viaj principoj mankas al ili la bazaj iloj kiel tondiloj kaj fingringoj.
很多人本来有能力为自己做出漂亮的衣物来遮体，可就因为你和你的原则，他们才缺少像剪刀和顶针这样的基本工具。
— Se la homoj ne estas kontentaj, ili povas plendi.
— 如果人们不满意，他们可以抱怨。
Skribi al gazetoj.
给报纸写信。
Tio estas efika.
那是有效的。
Kiam gazeto presis artikolon pri tia plendo, ofte la situacio ŝanĝiĝas.
当报纸刊出关于这种抱怨的文章时，局面往往会发生变化。
— Mi ne komprenas vin.
— 我不明白你。
Kelkaj laboristoj, kiuj ĉiaokaze nenion faras, farus ion por ni.
有些工人反正也没什么事干，他们会替我们做点事。
Mi scias, ke en via fabriko, laboristoj ne estas tiom okupitaj, kiom ili devus.
我知道，在你们工厂里，工人们并没有忙到他们本该忙的程度。
Ili ne laboras plentempe.
他们不是全时在干活。
Se vi permesus al ili fabriki la objektojn antaŭviditajn en nia projekto, ili tre ĝojus, ĉar tio signifus krompagon.
如果你允许他们去生产我们方案里设想的那些东西，他们会很高兴，因为这意味着额外报酬。
La laboristoj kontentus, ni ambaŭ kontentus, la popolo kontentus.
工人会满意，我们两个会满意，人民也会满意。
— Kaj kiel vi vendos la neleĝajn varojn?
— 那你们要怎么卖这些非法商品？
— Tio ne estas via problemo.
— 这不是你的问题。
Via problemo estas produkti, via fabriko ja havas la maŝinojn kaj la laborforton.
你的问题是生产；你的工厂本来就有机器和劳动力。
Pri la vendado miaj amikoj okupiĝas.
销售方面我的朋友们会负责。
Tio estas bone pritraktita en la projekto.
这一点在方案里已经处理得很好了。
Mi devos havigi al vi tiun tekston.
我得把那份文字材料弄给你。
Necesas, ke vi legu ĝin.
你必须看看它。
Mi havas ankoraŭ du kopiojn.
我手里还有两份副本。
Kiam vi legos tiun projekto-tekston, vi tuj vidos, ke temas pri plej serioza organizo.
等你读了那份方案文本，你立刻就会看出，这是一套极其严肃认真的组织安排。
Ĝin preparis homoj, kiuj scias entrepreni.
它是由懂得如何经营办事的人准备出来的。
Ili kune formis asocion, sen iu ajn leĝa bazo, sed ege efikan, kaj plej saĝe organizitan el ekonomia vidpunkto.
他们一起组成了一个完全没有任何法律依据、却极其有效、并且从经济角度看组织得极其明智的协会。
Ĝia ĝenerala sekretario estas inteligenta, aktiva, plej entreprenema virino.
它的总秘书是一位聪明、积极、极有经营头脑的女人。
— Eĉ se ŝi estas, ne nur aktiva kaj entreprenema, sed ankaŭ bela kiel rozo, mi ne favoras la proponon krimi kontraŭ la ŝtato.
— 就算她不仅积极、有经营精神，而且还美得像玫瑰，我也不会支持这种对国家犯罪的提议。
Kaj mi eĉ ne ŝatas la ideon tiel proksime interesiĝi al via projekto.
而且我甚至都不喜欢自己这样近距离地对你的方案产生兴趣。
Mi klopodas plenumi mian taskon en la kadro de la leĝo, kaj tio jam ne estas facila.
我一直努力在法律框架内完成自己的任务，而这本身就已经不容易了。
— Kompreneble, ne estas facile.
— 当然，不容易。
La leĝoj estas neplenumeblaj.
法律根本无法完全执行。
La Plano estas neplenumebla.
计划也是无法完全执行的。
Ne diru al mi, ke vi ricevas laŭleĝe ĉiujn materialojn, kiujn bezonas via fabriko por sia produktado; mi ne kredos vin.
别告诉我，你们工厂生产所需的一切材料都是合法取得的；我不会相信你的。
— Nu, ni devas elturniĝi kiel eble plej lerte, ĉar ni ne ĉiam ricevas ĉion je la ĝusta tempo, kaj la tempolimoj estas gravaj, sed ĝenerale mi sufiĉe bone sukcesas.
— 嗯，我们确实得尽可能机灵地应付，因为我们并不总能在正确的时间得到一切东西，而期限又很重要，不过总体来说，我还算做得不错。
Tamen, bonvolu ne kompari tion, kion ni faras por plenumi la planon, kun projekto entrepreni tute novan produktadon.
不过，请不要把我们为了完成计划而做的那些事，跟另起炉灶去开展一种全新生产的方案相提并论。
— Ŝajnas, ke mi ne sukcesos konvinki vin.
— 看来我是说服不了你了。
Vi preferas la lecionojn de la ŝtato al la lecionoj de la vivo.
你更愿意接受国家的教训，而不是生活本身给出的教训。
— Mi ne estas facile konvinkebla pri neleĝaj aferoj.
— 对非法的事情，我不是那么容易被说服的。
Multaj eble trovas min stulta, sed pri ilia opinio mi ne zorgas.
也许很多人觉得我很愚蠢，但我并不在乎他们的看法。
Ĝi ne koncernas min.
那不关我的事。
Mi havas principojn.
我有原则。
Unu el ili estas: neniam enmiksi min en kriman agadon.
其中一条就是：绝不卷入犯罪活动。
— Mi devos klopodi ĉe alia fabriko.
— 看来我得去另一家工厂试试。
Sed ne estos facile.
但这不会容易。
Vi havas ĉion necesan ĉi tie.
你这里具备一切必要条件。
Ĉu... ĉu vi raportos pri mi?
你……你会去举报我吗？
—...
—……
—...?
—……？
— Ĉu vi deziras cigaredon?
— 你要来根香烟吗？
Mi fumos unu.
我要抽一根。
— Dankon.
— 谢谢。
Cigaredo ĉiam ricevindas.
香烟总是值得接过来的。
Kvankam eble estas la cigaredo por tiu, kiun oni baldaŭ juĝos kaj punos per morto, ĉu ne?
虽然这也许是给那个很快就要被审判并判死刑的人抽的香烟，不是吗？
La tradicia lasta cigaredo.
传统意义上的最后一根烟。
— Kial mi sendus vin al morto, aŭ, pli verŝajne, al ia alia puno?
— 我为什么要把你送去死，或者更可能地说，送去受某种别的惩罚呢？
— Kiu scias?
— 谁知道呢？
Vi havas principojn.
你有原则。
Vi apartenas al la partio.
你是党员。
Vi havas oficialajn funkciojn.
你有官方职务。
Vi estas imitinda ekzemplo por ĉiuj, oficiale.
官方上，你是所有人都该效仿的榜样。
Diri en iu partia kunsido, ke vi suspektas min, aŭ mian "mantelfaran klubon", povus fortigi vian situacion, ebligi al vi altiĝi en la partiaj aŭ ŝtataj kadroj.
如果你在某次党内会议上说，你怀疑我，或者怀疑我的“制大衣俱乐部”，那就能强化你的地位，使你在党内或国家干部体系里步步高升。
Sed eĉ sen konsideri vian propran intereson, se vi estas konvinkita, ke mi malutilas al la ŝtato kaj al ĝia sankta-sankta Plano, eble viaj principoj volos, ke vi diru al la ŝtato, kion mi faras.
即便不考虑你自己的利益，如果你真相信我在危害国家、危害它那神圣无比的计划，那么也许你的原则就会要求你把我在做什么告诉国家。
Homoj kun principoj povas esti danĝeraj en nia socio.
在我们的社会里，有原则的人是可能很危险的。
— Vi havas strangajn ideojn.
— 你的想法很奇怪。
Ĉu vi ne rimarkis, ke tiuj, kiuj raportas pri tiaj projektoj, kiel la via, malutile al la koncernatoj, estas ĝuste tiuj, kiuj ne havas principojn?
你难道没注意到吗，那些会去举报你这种方案、从而危害相关人的，恰恰正是那些没有原则的人？
Homoj, kiuj serĉas nur la propran intereson?
就是那些只追求自身利益的人？
— Vi estas grandanima.
— 你真宽宏大量。
Ne voli malutili al la ŝtato.
不想危害国家。
Ne voli malutili ankaŭ al la amikoj, eĉ se ili estas malamikoj de la ŝtato.
也不想危害朋友们，即使他们是国家的敌人。
La malamikoj de viaj amikoj do tamen estas viaj amikoj!
所以你朋友的敌人，终究还是你的朋友！
Interese.
真有意思。
Mi gratulas kaj dankas.
我向你表示祝贺并感谢。
Kaj mi ne dubas, ke vi parolas la veron.
而且我不怀疑你说的是真话。
Nu, bone, dankon, ke vi min aŭskultis.
好吧，谢谢你肯听我说。
Forgesu ĉion, kion mi diris al vi.
把我对你说过的一切都忘掉吧。
— Kion li diris?
— 他怎么说？
— Li malakceptas.
— 他拒绝了。
Mi ne sukcesis konvinki lin.
我没能说服他。
— Domaĝe.
— 真可惜。
Kial?
为什么？
— Mi bedaŭras tiom, kiom vi.
— 我跟你一样遗憾。
Pro principoj, li diris.
他说是因为原则。
— Pro principoj, li, ĉu?
— 他因为原则，是吗？
Viro, kiu havas mirindan edzinon, sed ne hontas sinsekve "uzi" kvin sekretariinojn!
一个有着出色妻子的男人，却毫不羞耻地连续“用过”五个女秘书！
Tia viro havas principojn, ĉu?
这样的男人也有原则，是吗？
Kia mondo!
这是什么世界！
— Nu, mi estas certa pri lia sincereco.
— 不过，我确信他是真诚的。
Malobei la leĝon, la Planon, estus por li tiel kontraŭprincipe, ke tio igus lin reale malsana.
违背法律、违背计划，对他来说是那样违背原则，以至于那真的会让他生病。
Ne utilos klopodi plu ĉe li.
再去争取他也没有用了。
— Ĉu li havas ideeton pri tio, ke ni jam produktas tiujn varojn en lia fabriko?
— 他有没有一点点意识到，我们已经在他的工厂里生产那些东西了？
— Tute ne.
— 完全没有。
Se li tion suspektus, li ne povus respondi al mi, kiel li faris.
如果他对此有所怀疑，他就不可能像刚才那样回答我。
— Tio estas la bona aspekto de tiuj grandegaj fabrikoj.
— 这正是那些巨大工厂的好处。
La estro ne povas scii, kio okazas en ili.
负责人不可能知道里面究竟发生着什么。
Mi ĝojas, ke li ne suspektas, kiel mon-produkte lia maŝinaro laboras por ni.
我很高兴他没有怀疑：他的机器设备正怎样为我们挣钱。
Ni do daŭrigos trankvile.
那么我们就可以安安稳稳地继续下去。
Tamen estas domaĝe, ke li ne jesis.
不过，他没有答应，还是很可惜。
Estus malpli danĝere, se la granda ĉefo amike kovrus nian eksterleĝan entreprenon.
要是那位大头头愿意友好地掩护我们的非法事业，那就会少危险得多。
Kia fuŝa ŝanco, ke ni troviĝas ĝuste sub la regado de homo kun principoj!
真是个倒霉的机缘，偏偏我们正处在一个有原则的人的管辖之下！
Kion diras lia edzino?
他的妻子怎么说？
— Ŝi estis certa, ke ni ne sukcesos konvinki lin.
— 她本来就确信，我们说服不了他。
Ŝi konas lin bone kaj amas lin tian, kia li estas, eĉ kun lia bezono ĝui rilatojn kun aliaj inoj.
她很了解他，也爱他原本那样子，甚至连他喜欢与别的女人保持关系这一点也一并接受。
Si ne kredis je nia sukceso, sed ŝi tamen esperis ĝin.
她并不相信我们会成功，但她还是抱有希望。
— Kompreneble.
— 当然。
— Ŝi troviĝas en stranga situacio.
— 她处在一种奇怪的境地中。
Ŝi ne scias, kion fari el la multa mono, kiun ŝi gajnas.
她不知道该拿自己挣来的那么多钱怎么办。
Ĉu vi scias, ke la tondiloj, kiujn ni kaŝe fabrikas en la laborejoj de ŝia edzo, nun bonege vendiĝas en la tuta lando?
你知道吗，我们在她丈夫的车间里偷偷生产的那些剪刀，如今正在全国卖得极好。
Ŝi pagas nin bonege, sed tiu entreprenema virino tiom enspezas, ke ŝi povas pagi sin ankoraŭ pli bone.
她给我们的报酬很高，可那位有经营头脑的女人自己赚得太多了，所以她完全可以让自己赚得更多。
Sed por ŝi estas multe pli malfacile ol por ni.
但对她来说，这比对我们困难得多。
Ŝi timas elspezi sian tutan monon, ĉar la edzo tion rimarkus.
她害怕把这些钱都花掉，因为那样她丈夫就会注意到。
La monon ŝi tial enmetis en novan aferon: produktadon de manteloj.
因此她就把钱投进了另一桩新生意里：生产大衣。
Tion ŝi faras en alia fabriko, kiel vi scias.
这一点，正如你所知道的，她是在另一家工厂里做的。
Kaj mendoj kaŝe alfluas el ĉiuj regionoj de la lando.
而订单正从全国各地秘密涌来。
— Jes, sed se mi bone komprenis, tio ne solvas ŝian problemon.
— 是，不过如果我没理解错的话，这并没有解决她的问题。
Ŝi trovis iun, kiu havigas al ŝi la necesajn ŝtofojn kaj fadenon, same kiel la butonojn kaj aliajn necesajn aĵojn, kaj ŝi komencis produkti mantelojn tiel grandkvante, ke ŝi gajnas novajn milionojn, el kiuj ŝi ne scias, kion fari.
她找到了某个人，那人能给她弄来所需的布料和线，以及纽扣和其他必要的东西，而她开始大批量生产大衣，以至于她又赚到了新的几百万，而这些钱她照样不知道该怎么处理。
— Ŝiaj manteloj estas bonegaj kaj belegaj, tial ŝi sukcesas.
— 她的大衣做得极好又极漂亮，所以她才会成功。
— Se ŝi havus, krom la edzo, ankaŭ amanton, li scius, kiel elspezi la monon.
— 如果除了丈夫之外，她再有个情人，那人就会知道该怎么把这些钱花掉。
Mi nepre devus klopodi ŝin tiri al mi.
我真该试着把她拉到自己身边来。
Ni estas samaĝaj, dum ŝia edzo estas pli maljuna.
我跟她同龄，而她丈夫年纪更大。
Mi do eble havas ŝancojn.
所以我也许有机会。
Ŝi ne estas bela, sed tiel vigla kaj inteligenta!
她算不上漂亮，可是那样活泼，那样聪明！
— Vi ne sukcesos.
— 你不会成功的。
Ankaŭ mi opiniis: mi nepre devos klopodi kapti ŝin.
我当初也是这么想的：我一定要试着把她追到手。
Kaj mi konas multajn, kiuj simile provis.
而且我还认识许多人，他们也都这样试过。
Ĉiuj malsukcesis.
所有人都失败了。
Vi ne venigos ŝin en viajn brakojn, kredu min.
你是没法把她带进自己怀里的，相信我。
— Kial vi estas tiel certa?
— 你为什么这么肯定？
— Mi scias.
— 我知道。
Ŝi havas principojn.
她有原则。
NOVAJ VORTOJ
新词
artikolo
文章
butono
纽扣
cigaredo
香烟
entrepreno
企业；事业
fabriko
工厂
fadeno
线
forko
叉子
glacio
冰
ingo
套；套筒；指套
kadro
框架；干部体系
klopodi
努力；设法
konvinki
说服
kopii
复制；抄写
kuko
蛋糕
kulero
勺子
mantelo
大衣
nombro
数量；数目
projekto
方案；项目
regi
统治；管理
sincera
真诚的
sistemo
制度；系统
suspekti
怀疑
ŝtofo
布料
teksto
文本
tondi
剪；裁剪
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
en-spezi
收入；进账
krom-pago
额外报酬