13. LA RESANIGO
13. 治愈
La urbeto estis belega sub la suno.
阳光下，那座小城美极了。
Malproksime, la suproj de la alta montaro brilis, blankaj pro neĝo.
远处，高高山脉的山顶闪闪发亮，因积雪而洁白。
Sed kie ni sidis, la verdaĵoj montriĝis plej printempaj, kaj la penso, ke tie supre povas esti malvarme, eĉ ne prezentiĝis al ni.
可我们所坐之处，草木呈现出十足的春意，而“上面也许会寒冷”这一念头，甚至根本没有在我们心中出现。
Jes, de sur tiu altaĵo, kie ni sidis, ni havis larĝan vidon al la malnovaj domoj, al la mallarĝaj stratoj, al la tuta dormema urbeto, kaj tiun vidon mi ĝuis.
是的，从我们坐着的那处高地上，我们可以宽阔地望见古老的房屋、狭窄的街道，以及整座昏昏欲睡的小城，而我很享受这片景色。
Beleco ĉiam forte tuŝas mian koron.
美总是强烈地触动我的心。
La sono, kiun subite eligis mia kunulo, estis kvazaŭ dolora, kaj mi streĉe ekrigardis lin.
我的同伴突然发出的声音仿佛带着痛楚，我便紧张地朝他看去。
Li estis mezjuna indiano, ne tre parolema, kiel multaj el tiuj indianoj en la Ameriko, kiun ni nomas latina, kvankam ĉi-lande la latineco ne estis tre videbla, se ĝi entute ekzistis.
他是一位中年的印第安人，话不太多，就像我们称作拉丁美洲的美洲里许多印第安人一样，尽管在这个国家，“拉丁性”如果说真的存在，也并不十分明显。
Inter la moviĝemaj, rapidvortaj, ridemaj italoj, kiujn mi konis – kaj al kiuj min pensigis, eble malprave, la vorto "latina" — kaj ĉi tiu malrapida, silenta, serioza popolo mi ne vidis multon komunan.
在我所认识的那些活泼好动、说话飞快、面带笑容的意大利人，与这个缓慢、沉默、严肃的民族之间，我看不出多少共同之处；而“拉丁”这个词，也许错误地，让我想到了前者。
"Ĉu vi sentas vin bone?" mi demandis.
“你感觉还好吗？”我问道。
"Ĉu io doloras al vi?"
“你哪里疼吗？”
Lia vizaĝo esprimis teruran doloron, doloron tiel fortan – mi pensis – ke li eĉ ne povis aŭdi miajn vortojn.
他的脸上显露出可怕的痛苦，我想，那痛苦强烈到他甚至都听不见我的话。
"La indianoj povas travivi terurajn dolorojn sen esprimi ion ajn," antaŭe diris al mi blanka loĝanto de la ĉefurbo.
“印第安人能够忍受可怕的疼痛而丝毫不表现出来，”先前一个首都的白人居民曾对我说。
"Ili restas senmovaj, senesprimaj, eĉ kiam ili ege suferas."
“即使极其痛苦，他们也会一动不动，毫无表情。”
Eble.
也许吧。
Mi ne rajtus tion priparoli, kun tiom malmulte da sperto ĉi-lande.
以我在这个国家如此有限的经验，我本不该对这件事妄加议论。
Sed jam plurfoje mi rimarkis, ke inter tio, kion diras la homoj en la ĉefurbo, kaj la vera vivo vilaĝa ekzistas konsiderinda diferenco.
但我已经多次注意到，首都人所说的话，与真正的乡村生活之间，存在着相当大的差别。
"Kio okazas al vi?" mi plu demandis.
“你怎么了？”我继续问。
"Vi aspektas, kvazaŭ vi ege suferus."
“你看起来像是非常痛苦。”
Li rigardis min kun tia dolora esprimo, ke mi eksentis profundan kompaton al li.
他带着那样痛苦的神情看着我，使我顿时对他生出深切的同情。
Sed kompato neniam helpas, ĝi eĉ ofte estas iom supereca sento, kaj mi bedaŭris tiun mian naturan reagon.
但同情从来无济于事，它甚至常常带有一点居高临下的意味，因此我对自己这种自然反应感到遗憾。
Nenia koste mi akceptus, ke li sentu sin malsupera.
无论如何，我都不愿让他觉得自己低人一等。
Liaj okuloj tenis la miajn en tiel prema rigardo, ili tiel forte petegis pri helpo, ke mi sentis egan malkomforton.
他的眼睛以那样压迫人的目光抓住了我的眼睛，那目光如此强烈地恳求帮助，以至于我感到极大的不适。
Iu, tre profunde en li, vokis min kvazaŭ per forta kria voĉo, sed tiu voĉo estis silenta, kaj la voko esprimiĝis nur per la rekta rigardo de la nigraj okuloj, per la nehome dolora vizaĝo.
他内心深处似乎有什么东西正用一声强烈的呼喊在呼唤我，可那声音却是无声的；那呼唤只通过那双黑眼睛的直视、通过那张非人般痛苦的脸显露出来。
Mi prenis lian manon, tenis ĝin en mia, metante en miajn movetojn kiel eble plej multe da amikeco.
我握住他的手，把它握在自己手里，并尽可能把最多的友爱放进我细微的动作之中。
Ŝajnis, ke la doloro iomete malpliiĝas.
看起来，那痛苦稍稍减轻了一点。
"Ĉu vi povas diri ion nun?
“你现在能说点什么吗？
Ĉu vi povas klarigi?"
你能解释一下吗？”
"Dankon," li nur diris komence.
“谢谢，”起初他只是这么说。
Sed lia stato pliboniĝis, ĉar rideto — mallarĝa, certe, sed tamen vera — subite formiĝis.
但他的状态好转了，因为一个微笑，虽说很淡，却的确真实，忽然在他脸上形成了。
"Vi timas, ĉu ne?" li diris.
“你害怕了，是吗？”他说。
"Vi volus helpi, kaj ne scias, kion fari.
“你想帮忙，却不知道该做什么。
Vi sentas kompaton.
你感到同情。
Kaj via senhelpeco ĝenas vin."
而你的无能为力让你难受。”
Mi miris, kiel ĝuste li komprenis miajn sentojn.
我惊讶于他竟如此准确地理解了我的感受。
"Vi tute pravas," mi respondis.
“你完全说对了，”我回答。
"Mi volus helpi, sed ne scias kiel, kaj tio ĝenas min."
“我想帮忙，却不知道怎么帮，这让我很难受。”
"Vi blankuloj ĉiam volas fari ion.
“你们白人总是想做点什么。
Agi.
行动。
Batali.
斗争。
Superi.
克服。
Vi neniam lasas la aferojn fariĝi mem.
你们从不让事情自己形成。
Vi ne scias meti vin en la manojn de Dio.
你们不懂得把自己交托在上帝手中。
Kaj pro tio vi multege suferas."
正因为如此，你们才承受那么多痛苦。”
Mi ne sciis, kion respondi, kaj restis silenta.
我不知道该怎么回答，于是保持了沉默。
"Ne zorgu," li post momento diris.
“别担心，”过了一会儿他说。
"Mi scias.
“我知道。
Estas ĉiufoje simile.
每一次都差不多。
Jen nun ĝi malaperas."
现在它正在消失了。”
"Kio?"
“什么？”
"La malbono."
“那种坏东西。”
"Kion vi volas diri?"
“你是什么意思？”
"Vi venis ĉi tien por studi la indianan arton sanigi, ĉu ne?
“你来到这里，是为了研究印第安人的治疗艺术，不是吗？
Nu, vi ĉeestis sanigadon."
那么，你刚才就在场，见证了一次治疗。”
Li profunde spiris plurfoje, tre malrapide, kaj plu diris:
他深深地、非常缓慢地呼吸了几次，然后继续说道：
"Jes, jes, mi venigis ĝin al mi, kaj nun mi ĝin eligas, iom post iom.
“是的，是的，我把它引到自己身上来了，现在我正一点一点地把它排出去。
Ni atendu ankoraŭ iomete, ĉar mi estas tro malforta por iri tien tuj."
我们再等一会儿吧，因为我现在太虚弱，不能立刻去那里。”
Mi ne komprenis multon el liaj paroloj.
他的话我没有听懂多少。
"Iri kien?" mi demandis.
“去哪里？”我问道。
"Al Panĉo.
“去Panĉo那里。
Vi vidis lin, ĉu ne?"
你见过他，不是吗？”
Ho jes, mi vidis Panĉon.
哦，是的，我见过Panĉo。
Homo plej kompatinda.
一个最可怜不过的人。
Mi ne priskribos al vi lian malsanon, ĉar vi ne konas la fakajn vortojn, kaj estus tro malsimple.
我不向你描述他的病，因为你不懂那些专业词汇，而且讲起来会太麻烦。
Mi nur diru, ke li havis tre gravan malsanon, malfacile kuraceblan, sed ege dolorigan.
我只说，他得了一种很严重的病，很难治疗，而且极其疼痛。
Rezulte de tiu malsano, li perdis la etan laboron, kiun li havis, kaj pro la manko de mono, lia familio danĝere ekiris la vojon, kiu iras de terura malriĉeco al eĉ pli terura neni-havo.
由于那场病，他失去了原有的那份小工作，而由于缺钱，他的家庭危险地踏上了一条从可怕的贫穷走向更可怕的一无所有的道路。
Ni restis duonhoron silentaj.
我们默默地待了半个小时。
Mi rigardis la montojn kun la blankaj suproj, tie fore, kaj mi trovis stranga la ekziston de videbla neĝo ĉe tiu varmo.
我望着远处那些白色山顶的群山，在这样的温暖中还能看见积雪，我觉得很奇异。
Por mi, kiu venis el Centra Eŭropo, simila varmo ne povis kunekzisti kun neĝo.
对我这个来自中欧的人来说，这样的暖意与积雪是不可能共存的。
Mi ĝuis la purecon de la aero, la bluan ĉielon, la belecon de tiu urbeto, aŭ vilaĝego, kompatinde malriĉa, sed bela, dum mi konis tiom da riĉaj urboj, kiuj ege malbelis.
我享受着空气的纯净、蓝色的天空，以及那座小城，或者说大村镇的美；它穷得可怜，可却很美，而我所知道的富裕城市里，却有那么多丑得厉害。
Estas malfacile priskribi, kion mi sentis.
很难描述我所感到的东西。
La vorto "alteco" tion eble elvokas.
“高度”这个词，也许能把那感觉唤起一些。
Mi sentis min en ia alteco.
我觉得自己处在某种高度之中。
Ne ĉi-monda, ne ĉi-tera, kiel diri?
不是这个世界的，不是尘世的，该怎么说呢？
Preĝa.
像祈祷一般。
La ĝua rigardo al belaĵoj, la plena silento, la kunsento kun la eksterordinara sperto de mia kunulo, la ideo, ke mi nenion komprenas, sed multon sentas pri li, ĉio ĉi estis iurilate kvazaŭ kontakto kun iu supernatura ekzistejo.
对美景的欣赏目光、彻底的寂静、对我同伴那非凡经历的共同感受，以及“我什么都不懂，却对他感受很多”这一念头，这一切在某种意义上都像是在与某种超自然的存在领域接触。
Kaj ĉu ne tion oni nomas preĝo?
而这不正是人们所谓的祈祷吗？
Jen kiel eble pli bone mi povus traduki tiun travivaĵon: mi sentis, pli forte ol iam ajn antaŭe, la ĉeeston de bono ĉirkaŭ mi.
如果要尽可能更好地翻译这种体验，我也许会这样说：我比以往任何时候都更强烈地感到了善在我周围的存在。
Tiu indiano disradiis plej altan kaj profundan bonon, kaj ankaŭ la tuta ĉirkaŭaĵo iel diskantis pri boneco al mi.
那位印第安人向外散发着一种最高也最深的善，而整个周遭环境也仿佛以某种方式向我合唱着善。
Li ekstaris.
他站起身来。
"Mi estas sufiĉe forta nun, ni povas iri."
“我现在已经够有力气了，我们可以走了。”
Kiam ni atingis la dometon de Panĉo, tiu staris ĉe-porde, atendante lin.
当我们到达Panĉo的小屋时，他正站在门口等着他。
Panĉo, kiu kuŝis dum pluraj semajnoj, nin akceptis kun ĝojplena vizaĝo.
躺了好几个星期的Panĉo带着满脸喜色迎接了我们。
"Mi estas ankoraŭ malforta," li klarigis, "sed ĝi estas for, mi sentas, ke ĝi estas for."
“我还是有些虚弱，”他解释说，“但它已经走了，我感觉得到，它已经走了。”
"Ne reiru labori tuj," la sanigisto diris.
“别马上回去工作，”治疗者说道。
"Povus esti nur la penso: vi povus malveri al vi pro troaj espero kaj deziro.
“也许还只是个想法：由于希望和愿望过强，你可能会对自己说假话。
Ni atendu certiĝi.
我们等一等，确认一下。
Mi revenos."
我会再来的。”
Post du tagoj, kiam ni revenis, estis klare, ke Panĉo resaniĝis.
两天后，当我们再回来时，很明显，Panĉo已经痊愈了。
Li estis preta reiri labori.
他已经准备好回去工作了。
"Jen, por vi," li diris al mia kunulo.
“这个，给你，”他对我的同伴说道。
Kaj li enmanigis al li ion.
然后他递给他一样东西。
Estis poto, poto el tero, belega, kun eksterordinaraj koloroj.
那是一个陶罐，一个泥土做的、非常美丽的陶罐，带着非凡的色彩。
Videble ĝi estis la plej bela havaĵo, kiu restis al li.
显然，那是他剩下的最美的一件财物。
La sanigisto ĝin redonis.
那位治疗者把它还给了他。
"Ne," li diris.
“不，”他说。
"La tagon, kiam mi akceptos pagon por mia sanigado, la povo forlasos min.
“到了我为自己的治疗接受报酬的那一天，这种力量就会离开我。
La kapablo resanigi estas dono, kiun mi ricevis, kaj mi ne rajtas ricevi pagon por ĝi, sub iu ajn formo.
治愈的能力是我所获得的一份赠与，我无权以任何形式为它收取报酬。
Mia pago estas la feliĉo, kiun mi legas el viaj okuloj."
我的报酬，是我从你们眼睛里读到的幸福。”
Ni foriris.
我们离开了。
Survoje mi demandis lin, kvankam mi estis preskaŭ certa, ke li ne volos respondi:
在路上我问了他，尽管我几乎可以肯定他不会愿意回答：
"Kiel vi faras?
“你是怎么做的？
Kio estas via metodo?"
你的方法是什么？”
"Mi ne rajtas diri.
“我不能说。
Sed eĉ se mi dirus, vi ne komprenus, vi ne kredus.
即使我说了，你也不会理解，也不会相信。
Vi ja ne kredas je la ekzisto de tiuj fortoj, kiujn mi alvokas.
你本来就不相信我所召来的那些力量是存在的。
Mi povas diri nur ĉi tion: kiam mi de malproksime resanigas iun, mi devas dum iu daŭro suferi tre forte la doloron de la malsanulo.
我只能说这一点：当我从远处治好某个人时，在一段时间里，我必须非常强烈地承受那病人的痛苦。
Kiam la malsano forlasas lin, ĝi devas pasi tra mi.
当疾病离开他时，它必须经过我。
Tio estas terura horo, ĉar mi sentas en sufiĉe nelonga tempo la tuton de la sufero de la alia."
那是一段可怕的时刻，因为我在相当短的时间里感受到了另一个人全部的痛苦。”
"Kaj vi neniam akceptas pagon, ĉu?"
“而你从不接受报酬，是吗？”
"Mi ne povus.
“我不能。
Mi perdus la povon."
我会失去这种力量。”
"Eĉ ne donon de objekto?"
“连别人送一件东西也不行吗？”
"Eĉ ne aĵojn."
“连东西也不行。”
"Vi estas bona homo," mi diris.
“你是个好人，”我说道。
Kaj li respondis kun kortuŝa simpleco:
而他以一种令人感动的朴素回答道：
"Mi ne scias."
“我不知道。”
NOVAJ VORTOJ
新词
bedaŭri
感到遗憾；后悔
blanka
白色的
blua
蓝色的
danĝero
危险
diferenco
差别
dolori
疼痛
ĝeni
使困扰；使难受
ĝui
享受
indiano
印第安人
italo
意大利人
kazo
情形；场合
komforto
舒适
kompati
同情；怜悯
komuna
共同的
kuraci
治疗
latina
拉丁的
neĝo
雪
nigra
黑色的
poto
罐；陶罐
rezulti
结果是；因此产生
serioza
严肃的
stato
状态
subita
突然的
suferi
受苦；遭受痛苦
voki
呼唤；叫
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
el-voki
唤出；召出