10. ĈU DIRI LA VERON?
10. 要说出真话吗?
La ĉina verkisto Lusin foje rakontis, ke, kiam li estis lernejano, li iam diris al la instruisto, ke li ŝatus verki.
中国作家鲁迅有一次讲过,当他还是学生的时候,他曾对老师说自己想写作。
Li petis lian helpon.
他请求老师帮助他。
"Kiel oni verkas?" li demandis.
“文章是怎么写的?”他问道。
"Malfacile," la instruisto respondis, "jen mi rakontos al vi ion por klarigi."
“很难,”老师回答说,“我这就给你讲件事来说明。”
Iam (la instruisto rakontis) estis familio, en kiu infano naskiĝis.
从前,老师讲道,有一个家庭,家里出生了一个孩子。
Vira infaneto.
是个男婴。
Ĉiuj familianoj, amikoj, samstratanoj venis por rigardi la etulon kaj gratuli la gepatrojn.
所有家人、朋友和同街坊的人都来看看这个小家伙,并向父母道喜。
Ĉiuj estis tre ĝojaj.
大家都很高兴。
Ĉiuj ankaŭ serĉis vortojn plej plaĉajn por kontentigi la gepatrojn.
大家还都在寻找最讨人喜欢的话,好让父母满意。
"Rigardante lin," unu diris, "mi vidas, ke li estos feliĉa.
“看着他,”一个人说道,“我看得出,他将会幸福。
Li riĉiĝos.
他会变得富有。
Li havos multe da mono.
他会有很多钱。
Kaj dank' al tiu riĉeco, li povos havigi al siaj gepatroj plej feliĉan maljunecon.
而且凭借这份财富,他能够让自己的父母拥有最幸福的晚年。
Jes, vi estas bonŝancaj: tiu estos vera riĉulo."
是的,你们真有福气:这孩子会成为一个真正的富翁。”
La gepatroj havis larĝan, brilan rideton, kiam ili dankis la parolinton pro tiuj belaj vortoj, kiuj ilin ĝojigis.
父母在感谢这位说话者这些使他们喜悦的美好话语时,脸上带着灿烂而开阔的笑容。
Alia vizitanto proksimiĝis al la liteto.
另一位来访者走近了小床。
"Ho jes, vi estas bonŝancaj," li diris.
“哦,是的,你们真有福气,”他说。
"Nur rigardu tiun vizaĝon!
“只看看这张脸吧!
Kia inteligenteco!
多么聪明!
Kia volforto!
多么有意志力!
Tiu certe fariĝos iu grava en la ŝtata oficistaro.
这孩子将来一定会成为国家官僚体系中的一个重要人物。
Li iros alten, alten.
他会爬得很高,很高。
Estas klare pri li, ke li atingos tre altan lokon en la ŝtato, proksime al la ŝtatestro mem.
从他身上看得很清楚,他会在国家里达到很高的地位,接近国家元首本人。
Eble mi troigas pri ĉi-lasta punkto, sed pro tiu inteligenta vizaĝo oni povas antaŭvidi, sen povi erari, ke li atingos plej bonan situacion, kiu ajn la vojo, sur kiun la vivo lin irigos."
也许我在最后这一点上说得过了些,但凭着这张聪明的脸,人们可以毫无差错地预见:无论人生会把他带上哪条道路,他都会获得最好的地位。”
"Espereble, espereble," diris la patro.
“但愿如此,但愿如此,”父亲说道。
"Mi dankas vin pro tiuj belaj pensoj kaj vortoj."
“谢谢你这些美好的想法和话语。”
"Mi nur diras la veron, kiun mi legas sur ĉi tiu vizaĝo," la viro respondis.
“我不过是在说我从这张脸上读出来的真相罢了,”那人回答。
"Vi estas vera amiko," la patrino belvoĉis.
“你是真正的朋友,”母亲用悦耳的声音说道。
"Viaj paroloj tuŝis rekte mian koron, mi sentas min tute dankoplena."
“你的话直接触动了我的心,我感到满怀感激。”
Ambaŭ gepatroj ridetis.
父母两人都面带微笑。
Iliaj vizaĝoj elmontris plej profundan ĝojon.
他们的脸上显露出最深的喜悦。
Venis la vico de tria persono.
轮到第三个人了。
Estis juna viro.
那是个年轻人。
Longe li rigardis la infaneton.
他久久地看着那个婴儿。
"Vi diras nenion, ĉu?" la patro diris.
“你什么都不说,是吗?”父亲说道。
"Ĉu vi aŭdis, kiel bele parolis pri li niaj amikoj, kiuj ĵus esprimis siajn pensojn?" demandis la patrino.
“你听见了吗?我们那些刚刚表达看法的朋友,把他说得多么好啊?”母亲问道。
Sed la juna viro plu rigardis senvorte.
但那个年轻人还是一声不响地看着。
"Nu, nu, ne estu timema," la patro diris.
“好啦,好啦,别害羞,”父亲说道。
"Certe ankaŭ vi havas ideojn pri tio, kio okazos al ĉi tiu nia karuleto.
“你对我们这个小宝贝将来会怎样,肯定也有些想法吧。
Rigardu lin bone.
好好看看他。
Certe vi ekscios ion pri li."
你一定也会看出点关于他的什么来。”
Post refoje silenta momento, la viro rigardis al la gepatroj rekte en la okulojn.
又一阵沉默之后,这个男人直视着父母的眼睛。
"Jes.
“是的。
Mi estas tute-tute certa pri io, kio koncernas lin.
关于他,有一件事我是完完全全确定的。
Pri tio mi scias, ke ĝi estas la plej senmanka vero."
而且我知道,那是最无可指摘的真理。”
La patro ridete reparolis:
父亲带着笑又说道:
"Diru do, diru do.
“那就说吧,那就说吧。
Se vi scias kun plena certeco, tio ege interesos nin."
如果你是完全确定地知道,那会让我们非常感兴趣。”
"Mi scias, ke li mortos," diris la juna viro.
“我知道他会死,”那年轻人说道。
Peza silento ekokupis la ĉambron.
沉重的寂静一下子占据了整个房间。
La homoj ne plu kapablis paroli, tiel ili miris, tiel nepermesebla ili trovis la sintenon de la junulo.
人们都说不出话来了,他们惊讶到这种程度,也觉得这年轻人的态度如此不可容许。
Kaj post tiu silenta minuto, ili ĉiuj ekparolis kune, forte, tre forte, kelkaj eĉ vere kriis.
而在那沉默的一分钟之后,他们全都一起开口了,大声地,非常大声地,有些人甚至真的喊叫起来。
"Ne eblas!", "Kia sinteno!", "Mi neniam imagus...", "Plej netaŭga diro!", "Nekredeble!" oni aŭdis, kun multaj aliaj krioj kaj paroloj, kiuj superis unu la alian, tiel ke nenio klare kompreniĝis.
人们听见“这不可能!”“这是什么态度!”“我从没想到过……”“太不得体的话了!”“不可思议!”以及许多别的喊叫和话语,彼此压过彼此,以致什么都听不清楚。
La gepatroj rigardis la viron pli malame ol malĝoje, kvazaŭ li estus rompinta ilian mondon kaj pro tio indus morti.
父母看着那个人时,仇恨多于悲伤,仿佛他打碎了他们的世界,因此应当去死。
La plimulto el la vizitantoj simple ne povis elteni la situacion.
来访者中的大多数人根本受不了这种情形。
Ili komencis frapi la junulon, kaj forkurigis lin, sekvante lin eksteren kun krioj plenaj je malamo.
他们开始殴打那年轻人,把他赶跑,并一路跟着他到外面,口中喊着充满仇恨的话。
"Ĉu ne interese," la instruisto daŭrigis, "ke tiuj, kiuj diris malveraĵojn ĝojigis la gepatrojn kaj la tutan ĉeestantaron, kvankam ĉiuj sciis, ke ili parolas pri aferoj, kiujn ili ne povas scii?
“这不是很有意思吗,”老师继续说道,“那些说假话的人让父母和所有在场的人都高兴了起来,尽管人人都知道,他们谈的是他们不可能知道的事情。
Kaj la sola, kiu kuraĝis diri la solan aferon, kiu estis tute-tute certa, tiun oni frapis kaj kurigis for!
而那个唯一敢说出唯一完全确定之事的人,却被人打了一顿并赶了出去!
Vi volas verki, vi diris.
你说你想写作。
Ĉu vi volas priskribi la veron?
你是想描写真相吗?
Aŭ diri malveraĵojn, por ke oni danku kaj gratulu vin?"
还是想说假话,好让别人感谢你、祝贺你呢?”
"Mi volas diri nenion malveran," Lusin decide respondis.
“我不想说任何不真实的话,”鲁迅坚决地回答。
"Sed," li aldonis post pripensa momento, "mi ankaŭ ne ŝatus, ke oni frapu min, kriu al mi, kaj min perforte elkurigu.
“但是,”他思索了一会儿之后补充说,“我也不愿意别人打我,对我吼叫,并把我强行赶出去。
Kion mi povus fari en simila situacio?"
在类似的情形里,我能怎么办呢?”
"Se vi volas ne diri malveron, kaj tamen agi tiamaniere, ke certe oni ne frapos vin, restas al vi nur unu eblo: rigardu la infaneton, ridetu, kaj diru: Ha, tiu knabeto!
“如果你想不说假话,但又想采取一种别人肯定不会打你的方式行事,那你只剩下一种办法:看着那个小婴儿,微笑,然后说:哈,这个小男孩!
Ho, kia infaneto!
哦,多么一个小婴儿呀!
Ha-ha!
哈哈!
Hoho!"
呵呵!”
NOVAJ VORTOJ
新词
ambaŭ
两者都;双方都
ajn
无论哪一个;任何
atingi
到达;达到
ema
倾向于……的;易于……的
erari
犯错;弄错
gratuli
祝贺;道喜
ho
哦;啊
imagi
想象
inteligenta
聪明的;有智慧的
ĵus
刚刚
koncerni
关系到;涉及
krii
喊叫;大喊
kuraĝa
勇敢的
kvazaŭ
仿佛;好像
lito
床
pezi
重;有重量
profunda
深的;深刻的
punkto
点;要点
silenti
沉默;不作声
vico
顺序;轮次