2. LA MIRIGA SKATOLO
2. 令人惊异的盒子
Dum mi laboris en Afriko por Tutmonda San-Organizo, mi ĉeestis multajn mirigajn okazaĵojn, kiujn eĉ post longa pripensado mi ne sukcesas kompreni.
当我在非洲为世界卫生组织工作的时候，我亲历了许多令人惊异的事件，即使经过长久思考，我至今仍无法理解。
Jen unu.
这里就是其中一个。
Foje mi estis en vilaĝo kaj unu el la junuloj tie ek-malsan-iĝis.
有一次我在一个村庄里，那里的一个青年突然病倒了。
Li ne plu povis stari.
他再也站不起来了。
Se oni starigis lin, li falis.
如果人们把他扶起来，他就会倒下。
Kaj li preskaŭ ne plu povis movi sin.
而且他几乎再也无法活动。
Nur malfacile li parolis.
他说话都很困难。
Ne temis pri ŝajnigo, ekzemple pro deziro ne labori, aŭ io simila.
这不是装病，例如为了不想劳动之类的原因，或者类似的事。
La eŭropa doktoro, kiu tie troviĝis kun mi, faris ĉiujn provojn necesajn en tia okazo por certiĝi pri la vero.
和我一起在那里的那位欧洲医生做了在这种情况下为确认实情所必需的一切检查。
Estus neeble kaŝi al li la veron, ĉar li konis ĉiujn eblecojn kaj sciis, kiamaniere agi por ricevi certecon.
要向他隐瞒真相是不可能的，因为他知道一切可能性，也知道该如何行动来得到确证。
La eŭropa doktoro faris multajn demandojn al la juna malsanulo kaj longe, stude, rigardis ĉion en li el ĉiuj flankoj, sed li povis nur diri:
那位欧洲医生向这个年轻病人问了很多问题，又长时间地、仔细地从各个方面观察他身上的一切，但他最后只能说：
"Mi ne komprenas.
“我不明白。
Ĉio devus funkcii bone.
一切本来都该运作良好。
Vi ŝajne estas en bonega sano.
你看起来身体状况极好。
Vi devus povi stari kaj moviĝi, sed vi ne povas, kaj mi ne komprenas, kial."
你本应能够站立和活动，可是你做不到，我不明白为什么。”
Iu amiko de la junulo decidis viziti tiun-kiu-havas-povon-pri-nevid-eblaĵoj — la fakulon pri super-naturaj aferoj: la sorĉiston — kaj li akceptis, ke ni iru kun li.
那个年轻人的一位朋友决定去拜访那个“对不可见之物有力量的人”——也就是超自然之事的专家：巫师——而他同意让我们跟他一起去。
"Nun ni vidos ion interesan," la doktoro diris al mi.
“现在我们要看到有意思的事情了，”医生对我说。
Mi jesis.
我点了点头。
Mi min demandis, kian metodon la sorĉisto uzos por provi re-sanigi la junulon.
我心里问自己，那个巫师将会用什么方法来设法让这个年轻人恢复健康。
La sorĉisto estis maljuna viro, kiu bonvenigis nin plej amike.
巫师是个老人，非常友好地欢迎了我们。
Tio iom mirigis min, ĉar mia antaŭa sperto estis, ke vilaĝaj sorĉistoj ne ŝatas eŭropajn doktorojn.
这让我有点惊讶，因为我先前的经验是，村里的巫师并不喜欢欧洲医生。
Nia kunulo rakontis pri la malsano.
我们的同伴讲述了那场病。
Dum longa tempo la sorĉisto diris kaj faris nenion.
很长一段时间里，巫师什么也没说，什么也没做。
Fine li ekstaris por iri preni brilan aĵon, kiu troviĝis ie en lia hejmo.
最后他站起身来，去取一件放在他家里某处的发亮物件。
Mi diras "aĵon", ĉar mi vere ne povus priskribi ĝin.
我说“物件”，因为我实在说不出该怎么描述它。
Estis eta afero kun multaj brilaj flankoj, kiuj donis al ĝi malsimplan formon.
那是个小东西，有许多发亮的面，因此呈现出一种不简单的形状。
Kiam oni vidis tiun aĵon, oni tute ne povis bildigi al si, kio povas esti ĝia uzo.
当人看到那件东西时，完全无法想象它究竟可能有什么用途。
Tiun aĵon li metis sur tableton kaj rigardis tre forte, sen-move.
他把那件东西放在一个小台子上，一动不动地死死盯着它。
Neniam li turnis sin al ni aŭ al la vilaĝano.
他从未转向我们或那位村民。
Li nur rigardis la aferon.
他只是盯着那东西看。
Post du aŭ tri minutoj, li komencis eligi tre malaltajn sonojn, pli malpli kantajn.
两三分钟后，他开始发出非常低沉、多少带点吟唱味道的声音。
Ĉu estis kanto, ĉu estis poemo, ĉu estis simple rediraĵo, kiun li ree kaj ree ripetis, mi ne povas sciigi al vi, ĉar ni ne komprenis la vortojn.
这是歌，还是诗，还是只是他一遍又一遍反复念诵的一段话，我无法告诉你，因为我们听不懂那些词。
Eĉ la vilaĝano ne komprenis.
连那位村民也听不懂。
La sono, fakte, estis tre malforta, preskaŭ ne aŭdebla.
事实上，那声音非常微弱，几乎听不见。
Eble eĉ ne estis vortoj, nur sonoj sen lingva signifo.
或许那甚至都不是词，只是没有语言意义的声音。
Dum li tiel elkantis siajn ekster-ordinarajn sonojn, li malrapide movis sin.
当他这样吟唱着那些不同寻常的声音时，他慢慢地移动起自己的身体。
Li restis sida, kompreneble, sed la supra duono de li moviĝis dekstren kaj maldekstren, tien kaj reen, fojfoje ankaŭ antaŭen kaj malantaŭen.
他当然一直坐着，但他身体的上半部分向右向左、来回来去地摆动，有时还向前向后地动。
La movoj kuniris kun la kanto.
这些动作和那吟唱是合拍的。
Dum li tiel faris, li ĉiam rigardis same forte la brilan formon antaŭ si.
当他这样做的时候，他始终同样用力地盯着面前那发亮的形体。
La supra parto de li moviĝis, sed lia rigardo restis sam-direkta: ĉiam ĝin tenis la brilaĵo.
他的上半身在动，但他的目光始终朝向同一个方向：那发亮的东西一直攫住了他的目光。
Kiom da tempo ni restis tie, senmove, senparole, mi ne povus diri.
我说不出我们在那儿一动不动、默不作声地待了多久。
Estis tag-meze ekstere, kaj en la ĉielo brilis varmega suno, sed en la sen-fenestra hejmo, kie ni sidis, oni povus pensi, ke nun estas nokto, ĉar preskaŭ nenio videblis: nur tiu brila dudek-flanka afero, kaj, iomete, la sorĉisto, kiu movis sin malrapide per movoj, kiuj kunfunkciis kun la muziko de lia nekomprenebla kanto.
外面正是中午，天空中炽热的太阳照耀着；但是在我们所坐的那间没有窗户的屋子里，人会以为现在是夜晚，因为几乎什么都看不见：只看得见那件发亮的二十面体似的东西，以及稍微看得见一点那位巫师，他以缓慢的动作移动着，而那些动作和他那难以理解的歌的音乐配合着。
Kaj jen li finis sian mirigan agadon.
接着，他结束了那令人惊异的举动。
Dum minuto li restis senmova.
有一分钟他一动不动。
Nenio aŭdiĝis.
什么声音也听不见。
Iom post iom li aperis kiel homo, kiu malrapide eliras el dormo.
渐渐地，他看起来像一个正慢慢从睡眠中出来的人。
Li ekrigardis nin, kaj ŝajnis, ke li ne estas tute certa, kie li troviĝas kaj kiuj sidas apud li.
他开始看向我们，看起来他并不完全确定自己身在何处，也不完全确定坐在他旁边的是谁。
Li diris kelkajn vortojn en la loka lingvo.
他用当地语言说了几句话。
Nia kunulo tradukis:
我们的同伴翻译道：
"La malsanon kaŭzis lia fratino," li diris, "la fratino de la junulo."
“那病是他的姐妹造成的，”他说，“那个年轻人的姐妹。”
"Kiel?", "Kial?" ni du diris samtempe.
“怎么会？”“为什么？”我们两人同时问道。
"Kial?
“为什么？
Ĉar, ŝia-opinie, li agis malbone, kaj ŝi sentis fortan malamon al li.
因为，在她看来，他做得不对，而她对他怀有强烈的憎恨。
Ŝi ne akceptas, ke li amas la knabinon, kun kiu li pli kaj pli ofte pasigas la tempon."
她不能接受他爱着那个姑娘，而且和她在一起花的时间越来越多。”
"Kion ŝi faris por malsanigi sian fraton?"
“她做了什么，才使她兄弟生病的？”
"Ŝi kaptis lian volon, metis ĝin en ujon, kaj kaŝis ĝin ie en la naturo."
“她抓住了他的意志，把它放进一个容器里，然后藏在野外某个地方。”
"Lian volon, ĉu?"
“他的意志，是吗？”
Ni ne komprenis, sed venis neniu respondo.
我们不明白，可是没有得到回答。
"Kion ni faru?" demandis la doktoro.
“我们该怎么办？”医生问道。
La sorĉisto ekstaris.
巫师站了起来。
"Ni iru viziti la fratinon, kaj paroligu ŝin."
“我们去见那姐妹，让她开口说话。”
Kiam ni eliris el lia nokto-plena hejmo, la suno igis nin unu-minute senvidaj, tiel brila ĝi estis.
当我们从他那充满黑夜似的屋子里走出来时，太阳亮得让我们有一分钟什么都看不见。
Ni eksekvis la sorĉiston al dometo.
我们开始跟着巫师走向一间小屋。
Tie la fratino loĝis.
那姐妹就住在那里。
La sorĉisto alprenis plej timigan sin-tenon, gravulan.
巫师摆出一种最吓人的姿态，十分威严。
Oni sentis, ke li estas ulo grand-pova, kiun oni ne kontraŭ-staru, se oni deziras plu vivi bonan vivon.
人会感觉到，他是个权力很大的人物；如果还想继续好好活下去，就不该与他作对。
"Mi scias, kion vi faris al via frato," li diris.
“我知道你对你兄弟做了什么，”他说。
Videble, ŝi ege ektimis.
显然，她一下子非常害怕。
"Mi devus scii, ke vi venos, kaj ke utilos al nenio fari mian faron," ŝi respondis.
“我本来就该知道你会来，也该知道我做这件事不会有任何用处，”她回答说。
Ŝia sinteno montris, ke ŝi unu-flanke sub-metas sin, dum ali-flanke ŝi plej forte deziras malakcepti la intervenon de "la ulo kun la povoj".
她的态度表明，一方面她在屈服，另一方面她又极力想要拒绝“那个有力量的人”的干预。
Sed kion ŝi povus fari?
可是她又能做什么呢？
Al sorĉisto oni ne povas kontraŭ-stari.
人是无法与巫师对抗的。
"Diru, kien vi metis ĝin!"
“说，你把它放到哪里去了！”
Ŝi ne demandis, pri kio li parolas.
她没有问他在说什么。
Ŝi ne miris pri lia diro.
她对他的话并不惊讶。
Ŝi eligis tre simplajn vortojn: "Venu kun mi!"
她只说了很简单的话：“跟我来！”
Ni forlasis la vilaĝon.
我们离开了村庄。
Post longa irado, komence sur mallarĝa vojeto, poste inter altaj kreskaĵoj, kie neniu vojo plu troviĝis, ni alvenis apud rivereton.
走了很久，开始时是在一条狭窄的小路上，后来是在高高的草木之间，那儿已经不再有路了，最后我们来到一条小河边。
Ŝi montris ter-levaĵon, malgrandan monteton, kiun iuj bestetoj faris el tero kaj pecoj de malnovaj kreskaĵoj.
她指着一个隆起的土包，一座小小的土丘，那是一些小动物用泥土和旧植物的碎片堆成的。
"Mi ĝin kaŝis en tio," ŝi diris.
“我把它藏在那个里面了，”她说。
Ni ĉiuj staris flanke, dum la sorĉisto malkonstruis la altaĵeton.
我们全都站在一旁，看着巫师把那小土堆拆开。
El ĝi li fine eligis la ujon: tre etan skatolon, kiu ne povus enhavi pli ol ion ege malgrandan.
最后他从里面取出了那个容器：一个非常小的盒子，它里面装不了比极小的东西更大的东西。
Mi esperis, ke li tuj malfermos ĝin, sed tion li ne faris.
我原以为他会马上把它打开，可是他没有这样做。
Nia grupeto samvoje revenis vilaĝen.
我们这一小群人沿原路回到了村里。
Tuj ni iris al la loĝejo de la malsana viro.
我们立刻去了那个病人的住处。
Li kuŝis sur la tero ĉe sia pordo, duone ene, duone ekstere.
他躺在门口的地上，一半在里面，一半在外面。
La sorĉisto alparolis lin:
巫师对他说：
"Vian volon forprenis via fratino, kaj ĝin kaŝis, sed ni devigis ŝin redoni ĝin al ni.
“你的意志被你的姐妹拿走并藏起来了，不过我们逼她把它还给了我们。
Tamen, antaŭ ol vi rajtos ĝin ricevi, mi devas unue scii, kion vi volas, ke okazu al via fratino."
不过，在你有权拿回它之前，我得先知道，你希望你的姐妹身上发生什么事。”
La frato restis senparola.
那个兄弟一句话也没说。
Li movis sin eĉ ne iomete.
他甚至一点也没动。
Malrapide li turnis la rigardon al la fratino.
他慢慢把目光转向那姐妹。
En ĝi estis nek miro nek malamo.
那目光里既没有惊讶，也没有仇恨。
"Nenio speciala okazu al ŝi," li fine diris, ege malrapide.
“别让她发生什么特别的事，”他终于极其缓慢地说。
Ŝajnis, ke li ne havas forton sufiĉan por fari la etajn movojn necesajn por paroli.
看起来，他连做出说话所必需的那些微小动作都没有足够的力气。
Kaj li aldonis: "Ŝi komprenos.
然后他补充说：“她会明白的。
Eble jam nun ŝi komprenis.
也许她现在已经明白了。
Tio sufiĉas."
这就够了。”
La sorĉisto transdonis la skatolon.
巫师把盒子递给了他。
La malsanulo ĝin malfermis.
病人把它打开了。
Mi staris tute proksime kaj tre bone povis vidi: en ĝi estis nenio.
我站得很近，看得非常清楚：里面什么也没有。
Dum la junulo rigardegis plu kaj plu tiun nenion, lia maniero sin teni ŝanĝiĝis.
当那个年轻人一直盯着那“什么都没有”的东西看时，他的姿态变了。
Lia senbrila rigardo refariĝis brila; li, antaŭe senmova, komencis moviĝi; vivo revenis en homon tri-kvarone endorman.
他那黯淡的目光又重新有了光彩；原先一动不动的他开始动了起来；生命回到了一个四分之三还像在沉睡的人身上。
Fine, li facil-move ekstaris kaj larĝe ridetis al ni.
最后，他轻松地站了起来，朝我们露出灿烂的微笑。
Li dankis nin kaj komencis paroli tute rapide.
他向我们道谢，并开始飞快地说起话来。
El la timiga malsano restis nenio plu.
那种可怕的疾病再也没有留下任何东西。
Longe la eŭropa doktoro kaj mi priparolis tiun okazaĵon, sed ni ne trovis respondon al niaj sindemandoj.
那位欧洲医生和我久久地讨论这件事，可是我们没有找到对我们心中疑问的回答。
Miriga okazaĵo, kiu aldoniĝis al aliaj mirigaĵoj, kiujn ni tra-vivis en Afriko.
这是一起令人惊异的事件，它被加到了我们在非洲所经历的其他许多惊异之事当中。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias, kion opinii pri ĝi.
直到今天，我也不知道该如何看待它。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu vi spertis similajn aferojn aŭ aŭdis pri ili de ver-ama persono, kiun vi bone konas kaj al kiu vi povas kredi?
而你呢，亲爱的读者朋友，你是否经历过类似的事情，或者从一个热爱真实、你很熟悉并且可以相信的人那里听说过这种事？
Kion vi opinias?
你怎么看？
NOVAJ VORTOJ
新词
Afriko
非洲
Eŭropo
欧洲
fako
领域，专业
formo
形状
konstrui
建造，构成
lingvo
语言
levi
抬起
metodo
方法
pasi
经过，度过
poemo
诗
ripeti
重复
rivero
河流
signifi
表示，意味着
skatolo
盒子
sorĉi
施巫术，施魔法
sperti
经历，体验
temo
主题
traduki
翻译
utila
有用的
vilaĝo
村庄
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
bon-ven-igi
欢迎
pri-skribi
描述
sin-teno
姿态，举止
sub-meti
使屈从，使顺从