1. BONA RESTORACIO, SED MULTEKOSTA
1. 好餐馆，但是很贵
Ĉu vi jam aŭdis pri Afanti?
你已经听说过阿凡提吗？
Afanti estis ano de la ujgura popolo, kiu vivis kaj vivas en Centra Azio.
阿凡提是维吾尔民族的一员，这个民族过去生活在中亚，现在也生活在中亚。
Oni multe rakontas pri li, ĉar li havis tre specialan, tute personan, manieron eliri el malfacilaj situacioj.
人们讲了许多关于他的故事，因为他有一种非常特别、完全属于他自己的方式，能够摆脱困难处境。
Foje, malriĉa amiko venis al li.
有一次，一位贫穷的朋友来找他。
"Afanti, kara amiko," li diris, "mi venis peti vian helpon.
“阿凡提，亲爱的朋友，”他说，“我是来请求你帮助的。
Hieraŭ mi staris apud la enirejo de restoracio por riĉuloj, sur la ĉefa strato...
昨天，我站在大街上一家供有钱人去的餐馆门口旁边……
Ĉu vi scias, pri kiu restoracio mi parolas?
你知道我说的是哪家餐馆吗？
Ĝi havas neordinaran nomon: La Brila Suno aŭ La Brila Ĉielo, aŭ ion similan.
它有个不寻常的名字：发亮的太阳，或者发亮的天空，或者类似的什么。
Vi loĝis en la apuda domo antaŭ kelkaj jaroj, ĉu ne?"
几年前你住在旁边那栋房子里，不是吗？”
"Jes," respondis Afanti, "mi konas tiun lokon.
“是的，”阿凡提回答，“我认识那个地方。
La Brila Ĉielo estas ĝia nomo."
它的名字叫‘发亮的天空’。”
"Ĝuste.
“对。
Mi staris tie tute trankvila.
我安安静静地站在那里。
Mi faris nenion specialan.
我没做什么特别的事。
Estis muzikistoj ene, kaj mi tie staris por trankvile aŭskulti la muzikon kaj rigardi la homojn, kiuj iris kaj venis sur la strato."
里面有乐师，而我站在那里，只是想安静地听音乐，看看街上来来往往的人。”
"Kio okazis?"
“后来发生了什么？”
"Io ne-kredebla.
“发生了难以置信的事。
Jen elvenas la restoraciisto, rigardas min, kiel oni rigardus malamikan beston aŭ unu el tiuj kreskaĵoj, kiuj kaŭzas malsanojn, kaj li demandas, kion mi faras tie.
只见那餐馆老板走出来，用看待敌对野兽或者那些会引起疾病的生物那样的眼光看着我，然后问我在那儿干什么。
Nenion, mi respondas.
我回答说，什么也没干。
Jes, jes, vi faras ion, li diras, kaj por tio vi devas pagi..."
他说，不，不，你是在干某件事，而这件事你得付钱……”
"Kion?
“什么？
Li volis, ke vi pagu, ĉu?
他想要你付钱，是吗？
Ke vi pagu kion?"
要你付什么钱？”
"Ĝuste tion mi demandis.
“我正是这样问他的。
Kaj ĉu vi scias, kion li respondis?"
你知道他怎么回答吗？”
"Kiel mi povus?"
“我怎么会知道？”
"Li respondis: vi staras ĉi tie por senti la bonan odoron de miaj manĝoj; tiun odoron kaŭzas mi; tiu odoro ne ekzistus sen mia laboro; tiun odoron vi do devas pagi al mi."
“他回答说：你站在这里，是为了闻我这些饭菜的香味；这香味是我造成的；没有我的劳动，这香味就不会存在；所以，这香味你得付钱给我。”
"Kion vi faris?"
“你怎么做的？”
"Mi malkonsentis.
“我不同意。
Sed tiam li iĝis ege malkontenta.
可是后来他变得非常不高兴。
Li pli kaj pli volis, ke mi pagu.
他越来越坚持要我付钱。
Mi plu respondadis: ne.
我一直回答：不。
Tiam li decidis iri al la juĝisto.
于是他决定去找法官。
Kaj nun la juĝisto volas, ke mi iru al li!
现在法官又要我去见他！
Ĉu vi bonvolos veni kun mi?
你肯不肯跟我一起去？
Mi timas, ke, sola, mi ne sukcesos fari, ke tiu afero finiĝu bone por mi."
我担心，如果我一个人去，就无法让这件事有个对我有利的结果。”
Afanti dum minuteto pripensis, nenion dirante.
阿凡提一声不响地想了一小会儿。
"Estis bona ideo veni peti mian helpon," li fine elparolis.
“你来请求我帮忙，这主意很好。”他终于开口说。
"Tiu afero ne estas ordinara.
“这件事不寻常。
Ĝi tre interesas min.
它让我很感兴趣。
Venu, ni iru kune al la juĝejo."
来吧，我们一起去法院。”
Ĉiuj en la urbo konis Afantin.
城里人人都认识阿凡提。
Vidante lin iri al la juĝejo, multaj homoj decidis sekvi.
看见他往法院去，许多人决定跟着去。
Ili sciis, ke Afanti ĝenerale havas specialan manieron respondi al riĉuloj kaj grand-povuloj, kaj ili volis ne perdi bonan okazon ridi.
他们知道，阿凡提通常有一种特别的方式来回敬富人和有权有势的人，所以他们不想错过一个发笑的好机会。
Kiam Afanti, lia malriĉa amiko kaj la multaj urbanoj eniris, la juĝisto estis parolanta plej amike kun la restoraciisto.
当阿凡提、他那位穷朋友以及许多城里人走进去时，法官正和餐馆老板十分亲热地说着话。
Estis klare, ke tiuj du estas amikoj.
很明显，这两个人是朋友。
Tion tuj montris la unuaj paroloj de la juĝisto:
法官开头说的几句话立刻就表明了这一点：
"Mi aŭdis, ke vi malkonsentas pagi al ĉi tiu restoraciisto la prezon de la odoro, kiun vi enigis en vin ĉe lia restoracio.
“我听说，你不同意把你在他餐馆那里吸进自己身体里的那股气味的价钱付给这位餐馆老板。
Tio ne estas akceptebla..."
这是不能接受的……”
"Minuteton, sinjoro juĝisto, bonvolu atendi minuteton," Afanti inter-rompis.
“等一下，法官先生，请等一下，”阿凡提插嘴说。
"Ĉi tiu homo estas mia frato, kaj mi pagos por li."
“这个人是我的兄弟，我来替他付。”
Afanti havis kun si saketon plenan je mono.
阿凡提随身带着一个装满钱的小袋子。
Nun li prenis ĝin, iris apud la restoraciiston kaj rapide movadis tien kaj reen la saketon antaŭ lia vizaĝo, tiel ke la mono bele aŭdeble sonis.
现在他把袋子拿出来，走到餐馆老板旁边，迅速地在他面前来回摇动那个袋子，让里面的钱发出清楚好听的响声。
"Ĉi tiu saketo estas plena je mono.
“这个小袋子里装满了钱。
Ĉu vi aŭdas ĝin?
你听见了吗？
Bone aŭskultu.
好好听。
Ĉu vi aŭdas la monon?" li demandis al la restoraciisto.
你听见钱了吗？”他问餐馆老板。
"Kompreneble mi aŭdas la monon.
“我当然听得见钱。
Mia aŭd-povo estas tre bona.
我的听力很好。
Kaj eĉ se ĝi ne estus bona, je tia proksimeco, mi ne povus ne aŭdi ĝin.
就算听力不好，这么近我也不可能听不见。
Certe estas multe da mono en via sako.
你的袋子里肯定有很多钱。
Mi aŭdis pli ol sufiĉe.
我已经听得绰绰有余了。
Mi bezonas, ne aŭdi la monon, sed ricevi ĝin.
我要的不是听见钱，而是拿到钱。
Donu ĝin al mi.
把它给我。
Kion vi atendas?"
你还等什么？”
"Mi atendas nenion.
“我什么也不等。
Mia frato kaptis la odoron de viaj manĝoj.
我的兄弟捕捉到了你饭菜的气味。
Nun vi kaptis la sonon de mia mono.
现在你捕捉到了我钱的声音。
Vi ricevis pagon similan al tio, kion vi vendis."
你收到的报酬，和你卖出去的东西是同一类的。”
Afanti turnis sin al la ĉe-estantoj.
阿凡提转过身去，对在场的人说。
"Ĉu ne ĝuste?"
“不是正好吗？”
"Tute ĝuste!" ĉiuj sam-tempe respondis.
“完全正确！”大家同时回答。
La juĝisto ne plu povis helpi al sia amiko.
法官再也帮不了他的朋友了。
La popolo videble estis kun Afanti kaj kun la malriĉulo, kontraŭ li kaj lia restoracia kunulo.
显然，民众站在阿凡提和那个穷人这一边，反对他和他的餐馆同伙。
Ĉiuj eliris el la juĝejo ridante.
大家笑着走出了法院。
Sed ne ridis la restoraciisto.
可是餐馆老板没有笑。
Nek la juĝisto.
法官也没有笑。
NOVAJ VORTOJ
新词
Azio
亚洲
besto
兽，动物
brili
发亮，闪耀
centro
中心
ĉielo
天空
interesi
使感兴趣，引起兴趣
juĝi
审判，裁判
kaŭzi
引起，造成
kreski
生长
loĝi
居住
muziko
音乐
nek
也不
odori
散发气味；有气味
ordinara
普通的，寻常的
prezo
价格
restoracio
餐馆
rompi
打断；折断
sako
袋子
speciala
特别的
trankvila
平静的，安静的
turni
转动；转身
ujguro
维吾尔人
vizaĝo
脸，面孔
NOVAJ KUNMETOJ
新复合词
ĉe-esti
在场
inter-rompi
打断，插嘴打断
kresk-aĵo
长出来的东西，生长物