========================================================================
40. KARA SUGA!
親愛なるスガへ
========================================================================
Kiel ofte
okaz
as en
"evolu-landoj" (kia stranga
esprimo!), nur unu
individuo est
is
grasa en
nia vilaĝo.
「発展途上国」ではよくあることですが(変な表現ですね!)、私たちの村では太っている人は一人だけでした。
Al li apartenis la plej
granda parto de la vilaĝa
ter
o.
村の土地の大部分は彼のものでした。
Sed precipe, se li pov
is meti
buteron
kaj oleon en
siajn manĝojn sen mezuri ilin,
en kvanto, kiu impresis
nin ĉiujn, tio
est
is, ĉar li
pruntedonis monon.
だが何よりも、あの男が、私たちみんなが驚くほどの量のバターや油を、量りもせずに食べ物へ入れられたのは、金を貸していたからだった。
Ĉiu vilaĝano ŝuldis
ion
al li, kaj la sumo de
tiu
j ŝuldoj certe
ating
is
nivelon trans
la
kapablo de
nia imago.
村人は皆彼に何かを借りており、その借金の合計は私たちの想像を超えるレベルに達したに違いありません。
Fojfoje pluv
oj ne venis en la
ĝusta sezono, kaj la grenkolekto de la
jaro estis perdita: ĉiuj
familioj deprunt
is
de li
por povi vivi plu kaj
fariĝis
liaj ŝuld
antoj.
ときには、雨が来るべき季節に来ず、その年の穀物の収穫がだめになることがあった。するとどの家族も生き延びるために彼から金を借り、彼の債務者になった。
Alifoje venis reg
istara fak
ulo pri "evoluigo de
la postrest
intaj kamparoj", kiel
oni diris, kaj la
fak
ulo rekomend
is plant
i
fruktarbojn.
またあるときには、人々の言うところの『立ち遅れた農村地帯の開発』を担当する政府の専門家がやって来て、果樹を植えるよう勧めた。
La monon por tio ni ricev
is de la
ŝtato, sed
, kiam la arb
oj kreskis sufiĉe por
produkti, necesis
mono por
pak
i la frukt
ojn kaj ilin
send
i al la
urbo, kaj tiam
la registaro
ne plu hav
is monon
por ni, kaj ni
depruntis de la
dik
a grasulo, tiel ke la
ŝuldoj grandiĝis.
そのための金は国から出たが、木が育って実をつけるようになると、果物を詰めて町へ送るための金が必要になった。そのころには政府はもう私たちに金を出せず、私たちは太った金貸しから借りるしかなくなって、借金はさらに増えた。
Aŭ okazis geedziĝ
o.
あるいは結婚式がありました。
Se vi sum
igos
ĉiujn kostojn: la
festmanĝon, la monon por
la bofamilio,
la pastron, la ŝtofon por
la
festaj vest
oj, ktp, vi al
venos al bela sum
o.
祝宴の食事、嫁ぎ先への金、司祭への謝礼、晴れ着の布地など、費用を全部合計してみれば、かなりの額になる。
Kion fari, se ne vizit
i la gras
ulon... kaj vid
i
la
ŝuldon salti alten, alt
en.
そうなったら、その太った男のところへ行って、借金がどんどんふくらんでいくのを見るほかに、どうしようがあるだろう。
Stranga vilaĝo (ĉu
stranga aŭ normal
a? fakte, mi tim
as, ke
sufiĉe normala):
ĉiu
j viroj estis tiel
malgrasaj, ke
vid
eblis ĉiuj
ostoj ĉe la brusto kaj
flankoj; sed unu
estis
tiel grasa,
ke lia haŭto
brilis, kvazaŭ sur ĝi
fluus ole
o.
奇妙な村だった。いや、奇妙というより、実はかなり普通だったのかもしれない。男たちはみな、胸や脇の骨が見えるほどやせていたのに、一人だけ、肌に油が流れているかのようにてらてら光るほど太った男がいた。
Li konstante viŝis
al si la vizaĝ
on per
poŝtuk
o,
kaj tiu tuko grasis
, kvazaŭ ĝi
fakt
e uziĝ
us por paki buteron.
彼はいつもハンカチで顔をぬぐっていたが、その布は、まるで本当にバターを包むのに使っているかのように脂でべとついていた。
Li estis
ĉiam plej afabl
a kun mi, kaj
mi ŝatis lin.
彼はいつも私にとても親切で、私は彼のことが好きでした。
Li ja permesis, ke mi
gardu liajn bestojn.
彼は私に動物の世話をさせてくれました。
Estis ĉefe bovin
oj,
sed ankaŭ azenon li hav
is.
主に牛がいたが、ロバも飼っていた。
Nia regiono est
as monta,
kaj
ofte mi
iris kun unu el
li
aj bestopri
zorgantoj
gard
i la bov
inojn en la supraj herb
ej
oj.
私たちの地方は山がちで、私はよく、彼の雇っている牛番の一人といっしょに、上のほうの牧草地へ牛を見に行った。
La azeno plaĉis al mi, ĉar
ĝiaj longaj
oreloj iel kor
tuŝis
mi
n, kaj mi
n
amuzis ĝia maniero el
ig
i strangan maŝinan
son
on, kiam ĝi koler
is
, ĉar mi
tiris
ĝi
an voston.
そのロバも私は好きだった。長い耳が何となく胸を打ったし、私がしっぽを引いて怒らせると、妙に機械じみた声を出すのが面白かった。
Sed ĝi ĉiam
restis mal
supre ĉe
la grasulo.
だが、そのロバはいつもふもとで、あの太った男のところに残っていた。
La bovinojn ni kondukis
oft
e al tre vasta eben
a
loko, da kiaj ekzistas
malmulte en
nia malebena landopart
o.
牛たちは、私たちの起伏の多い地方にはめずらしい、とても広い平らな場所へ連れて行くことがよくあった。
Laŭ la diro de la
bestprizorganto, la
herb
o sur tiu ebenaĵ
o
estis
aparte bonkvalit
a.
牛番の話では、その平地の草はとりわけ質がよいのだという。
Ĝi efektive hav
is pli
bel
an verdon ol
la
herbo mal
supre.
実際、下のほうの草よりも、いっそう美しい緑をしていた。
Kaj tiu eben
aĵo est
is tiel
vasta, ke la bovin
oj
povis tie plenig
i
si
n per herb
o senmezure,
kiom
ili vol
is
.
しかもその平地はとても広かったので、牛たちは好きなだけ草を食べて腹を満たすことができた。
Estis pli da muŝoj
ol en pli
altaj lokoj, sed
tio ne
vere ĝenis nin, kaj
la bovinoj uzis
sian voston por
ilin flug
igi for
.
高い場所よりはハエが多かったが、それはさほど気にならなかったし、牛たちは自分のしっぽでそれを追い払っていた。
Vintre, sed ankaŭ kelkfoje
en
aŭtuno, pov
is okazi,
ke blovis norda vent
o
tre rapida kaj
malvarm
a.
冬だけでなく、時には秋にも、非常に速くて冷たい北風が吹くことがあります。
Tiam estis
neebl
e
iri al tiu
vasta eben
aĵo, ĉar
nenio
baris
la vojon al la glaci
a vento.
そのとき、冷たい風を妨げるものは何もなかったので、その広大な平原に行くことは不可能でした。
Tiam ni iris al
aliaj lokoj, kiuj troviĝ
is interne
de eta mont
aro, kiujn
la kruela vent
o ne povis atingi.
それから私たちは、冷たい風が届かない小さな山脈の中にある他の場所に行きました。
Fojfoje la
grasulo komisi
is
min konduki sola la
bov
inojn supr
en, ĉar la
respondeca bov
ingardisto malsan
is, aŭ hav
is ali
an komision por
plenumi.
ときには、牛番の責任者が病気だったり、ほかの用事を命じられたりして、太った男が私に一人で牛を上へ連れて行くよう言いつけることもあった。
Tiu respond
eco al
mi
ege plaĉis.
そういう責任ある役目を任されるのは、私にはとても嬉しかった。
Ne estis
lernejo en
nia vilaĝo.
私たちの村には学校がありませんでした。
Poste, kiam mi vivis en la
urbo, mi konstat
is, ke
vizit
adi lern
ej
an klason ne sufiĉ
as por
ricev
i bonan eduk
on.
その後、都会に住んでみて、学校の授業に通うだけでは良い教育を受けるのに十分ではないことに気づきました。
La geknaboj ĉe ni est
is pli bon
e edukitaj ol mult
aj homoj, kiuj
kapablas skribi kaj leg
i.
私たちの少年少女たちは、読み書きができる多くの人々よりも優れた教育を受けていました。
Ni parolas ĝentile kaj afabl
e,
ni konsideras la sentojn
de la ali
uloj, ni ne blovas
cigared
fumon en
la vizaĝon de nia apud
ul
o, ni est
as helpemaj, ni lav
as nin, por esti konstante puraj.
私たちは礼儀正しく親切に話し、ほかの人の気持ちを思いやり、隣の人の顔にたばこの煙を吹きかけたりせず、助け合い、いつも清潔でいるために体を洗っていました。
Oni devus
mezuri eduk
itec
on, ne
per la daŭro de la
lernejvizitado,
sed per la
kvalitoj de la
koro, ĉu ne?
教育というものは、学校へ通った長さではなく、心の質で測るべきではないでしょうか。
Tiujn patrin
oj transdon
adis, ĉe ni.
私たちのところでは、そういうことを母親たちが伝えてくれたのです。
Kvankam ni ofte manĝis
nur kelk
ajn legomojn freŝe
kolekt
itajn el la propra
ĝardeno, ĉar nenio grena plu
disponeblis, kaj ni
ne
havis monon por
aĉet
i panon aŭ
alian manĝaĵ
on — ni do
ofte mal
satis —
tamen ni est
is feliĉaj.
穀物がもう手に入らず、パンやほかの食べ物を買う金もなかったので、私たちは自分の庭から採ってきた野菜を少し食べるだけ、ということがよくありました。だからしょっちゅう腹をすかせていたのですが、それでも私たちは幸せでした。
La legomoj est
is freŝ
aj, ĉar ni ir
is kolekt
i ilin en la
ĝarden
o tuj antaŭ
ol manĝ
i.
野菜は食べる直前に庭に採りに行ったので新鮮でした。
Nun en ĉi tiu malben
ita urb
ego, kiom
mi dezirus
manĝ
i simile freŝ
ajn legomojn kaj
frukt
ojn!
今この忌まわしい街で、同じように新鮮な野菜や果物が食べられたらどんなにいいだろう!
En nia regiono kresk
as bon
egaj pomarboj.
私たちの地域には素晴らしいリンゴの木が生えています。
Simile bonajn pomojn mi neniam
trovis
aliloke.
同じように美味しいリンゴを他では見つけたことがありません。
Kaj mi ne
parolis
pri la lakt
o.
牛乳のことはまだ話していませんでした。
La grasulo almenaŭ
permesis, ke
mi re
port
u hejmen bovin
an lakt
on, kaj tio
ege helpis
.
あの太った男は、少なくとも牛の乳を家へ持ち帰ることは許してくれ、それは大いに助けになりました。
Se ni, la infanoj, ne
trinkis
ĉion, mia onkl
ino far
is el
ĝi buteron.
子どもたちが全部飲みきらなければ、叔母がそれでバターを作ってくれました。
Ŝi eĉ kelkfoje buteron metis
en sian teon, kion mi
trovis
stranga, ĉar ĉe
ni neniu
tiel far
as.
叔母は、ときにはそのバターをお茶に入れることさえありましたが、私にはそれが奇妙に思えました。私たちのところでは、そんなことはしないからです。
Tio est
as tibeta kutim
o, ne nia.
それはチベットの習慣であって、私たちの習慣ではありません。
Konstante, ĉe ni
akvo bol
is, por la
teo.
お茶を入れるために常にお湯を沸かしていました。
Ni estis
bonŝancaj vivi en la
montaro, sufiĉ
e
norde, ĉar tie akvo neniam
mank
is.
私たちがかなり北の山中に住んでいたのは幸運でした。水が不足することは一度もなかったからです。
Ni ne manĝis viandon, eĉ kok
idan, dum en
aliaj part
oj
de nia lando, multaj ne
manĝ
as "ruĝ
ajn viandojn", kiel
ili nomas bovaĵon
aŭ ŝafaĵ
on,
sed akceptas "blankajn": kok
id
aĵon kaj
fiŝojn.
私たちは肉を、鶏肉でさえ食べませんでした。一方、国のほかの地方では、多くの人が牛肉や羊肉のような「赤い肉」は食べないものの、「白い肉」と呼ぶ鶏肉や魚なら口にします。
Neniu en la vilaĝo trink
is alkohol
aĵ
on, vinon, aŭ
bier
on.
村では酒もワインもビールも誰も飲まなかった。
Tiuj est
is simpl
e ne
konataj
ĉe
ni.
それらは私たちにはまったく知られていませんでした。
Poste, en la urbo, mi
mire konstat
is, ke ekzist
as homoj, kiuj trink
as tiom da
vino aŭ da grenalkohol
aĵ
o, ke ili ne plu
konsci
as, kio
n ili far
as
, kaj al
senkulpul
oj diras
atakeme vort
aĉojn, kiuj
povas nur
dolorigi.
その後、町へ出て初めて、ワインや穀物の酒を、自分が何をしているかわからなくなるほど飲み、罪のない人にただ人を傷つけるだけの乱暴な言葉を浴びせる人たちがいるのを、私は驚いて知りました。
Kiel stulta
estas tia
malbona edukit
eco!
そんな悪いしつけが、なんと愚かなことでしょう。
Kiel ili
povas ne
kompreni, ke
la vivo estas mult
e
pli agrabla por ĉiuj, se
ĉiuj ĝentile
sin tenas
,
kiel est
is
ĉe ni
en la vilaĝo?
私たちの村でそうであったように、みなが礼儀正しくふるまえば、だれにとっても暮らしはもっとずっと心地よいものになるのに、どうしてそれがわからないのでしょう。
Nur post longaj jaroj da
vivado
en
urba mi
komprenis, ke
mi ne
rajtas kompari.
けれども、町で長く暮らしてはじめて、私は比べてはいけないのだとわかりました。
En nia montar
a vilaĝo, ĉio
estis
komuneca; en
la
urbeg
o,
konstantas ĉe multaj sol
ec
o.
私たちの山の村では、すべてが共同のものでしたが、大都会では、多くの人のそばにいつも孤独があります。
Soleco em
igas trink
i forgesige, kaj oni
ĉesas konsider
i la aliulojn.
孤独は、人を忘れるための酒へと向かわせ、そうなると人は他人への配慮を失ってしまいます。
Unu el la bovinoj
estis al
mi tre
kara.
そのうちの一頭の牛は私にとってとても大切でした。
Mi ĉiam havis specialajn
favorojn por ŝi.
私はいつも、その牛だけは特別に目をかけていました。
(Ĉu mi devus
diri ĝi?
(ここは『ĝi』と言うべきでしょうか。
Ŝi estis
mia amikin
o,
ne neŭtralseksa amiko).
あの牛は私の女友だちであって、中性の『友だち』ではなかったのです。)
Mi nomis ŝin Suga.
私は彼女をシュガと名付けました。
Ŝia lakto estis
la plej
bona.
彼女のミルクは最高でした。
Kiam mi iris sidi
sur ŝia kolo, ŝi aper
is tute
kontenta.
私がその首にまたがると、彼女は実に満足そうな様子を見せました。
Kiam mi palpis ŝi
ajn
flank
ojn aŭ ŝi
an kolon, aŭ
metis la
manon al
ŝia nazo aŭ
buŝo, ŝi direktis al
mi
belajn okul
ojn kun saĝul
a, profunda rigardo.
私が彼女の脇腹や首に触れたり、鼻や口に手を当てたりすると、彼女は美しい瞳を知的で深い目で私に向けました。
Se iufoje mi ricevis
de unu el la serv
istoj de
la
grasulo iom da pano, mi
dividis mi
an panon kun
ŝi.
太った男の使用人の一人からパンをもらったことがあれば、私は彼女にパンを分けてあげました。
Ŝi ĉiam paŝis apud mi, ĉu
en la unu
a rango de la
vico, ĉu
en la last
a rango.
彼女は列の先頭であろうと最後尾であろうと、いつも私の隣を歩いていました。
Kiam mi parolis al ŝi,
ŝi tuj komprenis.
私が彼女に話すと、彼女はすぐに理解してくれました。
Mi neniam devis eĉ frapet
i,
por komprenigi al ŝi, kie
n ni iru.
どこへ行くのかをわからせるために、私は一度も軽くたたく必要さえありませんでした。
Mi nur dolĉe el
parolis la vort
ojn,
kaj ŝi obe
is.
私が優しくその言葉を言っただけで、彼女は従ったのです。
Se muŝoj ariĝis ĉe
ŝiaj okuloj, mi
ilin for
irig
is kaj ŝi
rigard
is al mi dank
e.
彼女の目にハエが集まってきたら、私がそれを取り除くと、彼女は感謝の気持ちで私を見つめました。
Ŝi perfekte sci
is, ke
niaj rilatoj est
as diferencaj
de la rilat
oj kun la ali
aj en la
bovinaro.
彼女は、私たちの関係が、牛の群れのほかの仲間たちとの関係とは違うことを、ちゃんとわかっていました。
Kiam ŝia lango malsek
igis
mi
an manon, kvazaŭ
kise, mia koro iom pli
rapide batis.
彼女の舌がキスのように私の手を濡らすと、私の心臓の鼓動が少し速くなりました。
Mi estis
feliĉa.
嬉しかったです。
Profunde interne de mia kor
o
mi sentis, ke mi
vere amas
ŝin.
心の奥底で、私は本当に彼女を愛していると感じました。
Kaj jen, kiam
mi aĝ
is dekunu
jarojn, la
terura novaĵo trafulm
is mian
vivon:
そして私が十一歳になったとき、恐ろしい知らせが、まるで稲妻のように私の人生を貫きました。
"Ni ne plu restos ĉi tie
," mi
a patro diris.
『もうここには住めない』と父は言いました。
"Ni ŝuldas tro multe da
mono al ni
a ole-vizaĝa sam
lokan
o.
『あの油ぎった顔の同郷人に、うちは金を借りすぎてしまった。
Li scias, ke ni ne
povos repagi per
mono aŭ objekt
oj.
あの男も、私たちが金でも品物でも返せないことを知っている。
Li postulas repage ni
an
etan terpecon
kaj la dom
on.
だから返済として、うちの小さな土地と家をよこせと言っているのだ。
Kaj li ne
povus preni min inter
siajn kamplabor
istojn, ĉar
da ili li
jam hav
as sufiĉe.
それに、あの男は自分の畑仕事の人手をこれ以上必要としていないから、私を雇い入れることもできない。
Ne estas ali
a rimedo solvi la problem
on,
ol foriri urben.",
この問題を解決するには、町へ出て行くしかない。』
Estis terure.
ひどいものでした。
Ni pakis niajn kelkajn hav
aĵojn en ŝtofajn sakojn.
私たちは少ない持ち物を布製の袋に詰めました。
Ni foriris nokte long
e
antaŭ ol kri
is la unua kok
o,
kaj marŝis
ĝis la sunleviĝ
o,
irante mal
supren laŭ
rivero de sur la mont
oj,
kie nia vilaĝo staris
.
私たちは、最初の鶏が鳴くずっと前の夜のうちに出発し、日の出まで歩きつづけて、村のあった山から川沿いに下って行きました。
Fine ni atingis lok
on
kun vagonar
a stacio.
ようやく駅のある場所に到着しました。
Neniam mi vidis ion simil
an.
そのようなものは見たことがありません。
Estis multkoloraj reklam
oj
pri aferoj, kiujn mi ne
kon
is.
見たこともないものについての色とりどりの広告がありました。
Sur unu vidiĝis
grandega botelo.
一つには巨大な瓶が見えました。
Sur alia paketo kun
blankaj rulaĵ
etoj.
別のには、白い棒のようなものが入った包みがありました。
Sur tria monto neĝe blank
a.
さらに別のには、雪のように白い山が描かれていました。
Tiel oni reklam
as pri
biero, pri
cigaredoj, pri glaci
aĵoj, iu
informis mi
n, sed mi eĉ ne
sciis, kio tiuj
estas.
それがビールやたばこやアイスクリームの広告なのだと、だれかが教えてくれましたが、私はそれが何なのかさえ知りませんでした。
Mi neniam vizit
is
kurson de legad
o
kaj
do ne
komprenis
la
strangajn sign
ojn — literoj oni
ilin nomis — kiuj rigard
is min de
sur tiuj reklamoj.
私は一度も読み方を習ったことがなかったので、それらの広告の上からこちらを見つめてくる奇妙な記号が、文字と呼ばれるものだということも、よくわかりませんでした。
Homoj sidis, aliaj star
is.
座る人もいれば立った人もいた。
Familioj, paroj, unuopul
oj.
家族連れ、二人連れ、一人の客。
De plafono pendis ronda
objekto kun strangaj
signoj kaj montriloj, kaj
mi demandis de iu, kiu
sidis
tie
apude, kio
ĝi est
as.
天井からは、奇妙な印と針のついた丸いものがぶら下がっていて、私は近くに座っていた人に、それは何かとたずねました。
Li respondis:
彼はこう答えた。
"Horloĝo.
『時計です。
De kie vi
venas, ke
vi ne
sci
as, kio
estas
horloĝ
o?
時計が何かも知らないなんて、いったいどこから来たのですか。
Ĉu la tempon ĉe vi oni
ne mezuras
?"
そちらでは時間を計らないのですか?』
Mi ne povis imagi, ke
tempo estas mezurebl
a, kaj tute ne
komprenis lian dir
on.
私には時間が測られるとは想像もできず、彼の言っていることが全く理解できませんでした。
Li ne estis malamik
a.
彼は敵対的ではなかった。
Sed en li
a supereco mi
sentis
ion, kion mi
neniam sentis vilaĝe.
しかし、私は彼の優越感の中で、村では決して感じなかった何かを感じました。
Eĉ la grasulo ne alparol
is nin tiel
.
その太った男でさえ私たちにそのように話しかけませんでした。
Ni sentis, ke
li estas riĉ
a
kaj multpov
a.
私たちは彼が裕福で力強い人だと感じました。
Verŝajne li havis
pli bonan sintenon en
antaŭ
a vivo, tiel ke li
naskiĝis bonŝanc
ule en ĉi
tiu, sed lia
manier
o superi ne
similis
tiun: ni ĉiam
sentis
,
ke
li havas konsider
on
al
ni, eĉ se li
dev
is
forpreni nian tutan mon
on
pro
la ŝuld
oj.
たぶん、あの太った男は前の生で、もっと立派な生き方をしたので、この世では幸運に生まれたのだろう。しかし、人より上に立つそのあり方は、この男のそれとは違っていた。借金のせいで私たちの金を全部取らねばならないときでさえ、あの太った男はこちらを気づかっていると、私たちはいつも感じていた。
Ĉe tiu stacio
estis
strangaj floroj kaj
verdaj plantoj,
kiajn
mi neniam vidis.
その駅には見たこともないような奇妙な花や緑の植物がありました。
Estis varme.
暑かったです。
Mi rigardis la
du ŝajn
e senfinajn
metalajn liniojn, kiu
j trapas
is la staci
on.
私は駅を走る 2 本の無限に見える金属線を眺めました。
Sur tiuj
pasas vagon
aroj, klarigis mi
a patro, tion
oni
nomas
fervojo.
父は、その上を電車が通る、それを鉄道と呼ぶのだと説明しました。
Estis uloj, kiuj aktiv
is kurante kaj kri
ante de
unu flanko al la alia,
portante
pez
ajn ujojn aŭ
skatolojn aŭ
mi-ne-sci
as-kio
n.
重い入れ物や箱や何だかわからないものを運びながら、あちこち走り回っては叫んでいる男たちがいました。
Venis virinoj kun
korboj, plenaj je nevid
ebl
aĵoj.
目に見えないものを入れた籠を持った女たちもやって来ました。
La plej multaj homoj havis
pakojn apud si.
ほとんどの人が、自分のそばに包みを置いていました。
Patrino lavis infan
eton ĉe font
eto.
小さな泉のところで、母親が幼い子を洗っていました。
Maljunul
o atendis
la vagonar
on
kun ŝafino, kies kol
on
lia mano konstante palpad
is
.
年老いた男が雌羊を連れて列車を待っていて、その首をしきりに手でさすっていました。
Pluraj junaj viroj trinkis
strangajn trinkaĵojn el brun
aj boteletoj aŭ
eĉ el ruĝ
aj metalaj skatoloj,
long
aj ujoj, rond
aj ĉirkaŭe kaj
eben
aj ĉe la
du flankoj.
何人かの若者は、茶色い小瓶や、あるいは赤い金属の缶から、見慣れない飲み物を飲んでいました。その缶は、ぐるりと丸く、両側だけが平らな細長い容器でした。
Kokino paŝ
is, rigard
ate de
neniu.
一羽の鶏が、だれにも見向きもされず歩いていました。
Kaj jen sonor
ilo ek
sonoris.
そして、鐘が鳴りました。
Malrapide alvenis
fumanta maŝino, kiu
ruliĝis
sur radoj,
kaj tiris post si
long
an vicon da
veturil
oj.
すると、煙を吐く機械がゆっくりとやって来て、車輪の上を転がりながら、その後ろに長い乗り物の列を引いていました。
Tiujn, mi tiam
eksciis, oni
nom
as vagon
oj.
そうしたものを『車両』と呼ぶのだと、そのとき初めて知りました。
Kun okuloj vaste malferm
itaj pro
mir
o, mi rigardis tiu
n vagonaron, kaj
precipe la
radojn, kiu
j
ruliĝis sur la
vojo fera.
私は驚きに目を見開いてその列車を見つめ、とりわけ鉄の道の上を回って行く車輪に見入りました。
Ili estis
tiel
perfekte oleitaj, ke ŝajn
is, ke
ili
nur glitas.
油が実によく差してあって、ただ滑っているだけのように見えるほどでした。
Sed kiam la vagonaro
ekmalrapid
is, tiu
j
radoj faris
akran bruon, kiu
dolorig
is al
mi la orel
ojn.
ところが列車が速度を落としはじめると、その車輪は耳に痛い鋭いきしみを立てました。
Dum ĉirkaŭe son
is ĉiaspecaj bruoj
kaj krioj, ni envagon
iĝis.
周囲であらゆる騒音と悲鳴が響く中、私たちは馬車に乗り込んだ。
Post iom longa tempo, la
vagonaro ek
iris
for.
しばらくして列車は動き出した。
Ju pli ni restis en
ĝi,
des pli est
is varme.
私たちがそこに長くいるほど、暑くなってきました。
Kompreneble.
もちろんです。
Ni foriris matene el
norda monta regiono, kaj ju
pli ni antaŭen veturis, des pli
ni
iris
suden, kaj des
pli proksim
iĝis tagmezo.
北の山間部を朝出発し、進むほど南下し、正午が近づきました。
Sur la vagonplafono est
is fiksit
a ventum
ilo, sed
ĝi
apenaŭ efikis.
車両の天井には扇風機が取り付けられていましたが、ほとんど効果がありませんでした。
Ĝi nur movis la varm
egan aeron.
熱風を移動させただけです。
Ne estis
sidlokoj por
ni.
私たちに座る席はありませんでした。
Interne de la vagono, sur
la sidlokoj, troviĝ
is
du vir
inoj kun long
aj koloraj jup
oj, kaj ankaŭ,
inter
aliaj person
oj, tre mal
grasa individu
o kun stranga insigno
sur siaj vest
oj, kiu legis gazet
on.
車両の中の座席には、色のついた長いスカートをはいた二人の女性がおり、また、他の人の中には、服に奇妙な記章を付けた非常に痩せた人がいて、新聞を読んでいた。
Li trafoliumis la
gazeton, legis artikolon sur
unu paĝo, transiris
al alia paĝo por leg
i
alian artikolon, kaj
tiel plu
dum
horoj.
彼は新聞をめくり、あるページの記事を読み、別のページに移動して別の記事を読む、ということを何時間も繰り返しました。
La tutan tempon li movis
la lipojn silent
e ("tio est
as legi", mi
pensis
), kaj li konstant
e viŝis
al si la
kolon per
malpura eks
blanka poŝtuk
o.
その間、彼は黙って唇を動かし(「それは読書だ」と私は思った)、汚れた古い白いハンカチで常に首を拭いていた。
Mi ne vizitad
is lern
ejon, sed
mi tamen sciis mult
on
pri la ekstera mondo.
私は学校には通っていませんでしたが、外の世界についてはよく知っていました。
Mi sciis
pri bibliotekoj,
magazenoj, filmoj, bank
oj.
図書館、倉庫、映画、銀行については知っていました。
Mi eĉ sciis
pri karbo.
石炭のことも知っていました。
Karbo estas nigra material
o, kiu brul
as, kaj
kiu
n oni uzas en mal
varmaj lokoj por
varmigi
domojn, por bol
igi akvon
aŭ por kuiri rizon kaj
legomojn.
石炭は燃える黒色の物質で、寒い場所では家を暖めたり、水を沸かしたり、米や野菜を炊いたりするために使われます。
Kiam ni ankoraŭ loĝis
en
la vilaĝ
o, foje venis
al ni iu, kiu parol
is pri la
urbo.
私たちがまだ村に住んでいた頃、時々誰かが私たちのところに来て、町のことを話してくれました。
Li montris al mi libr
on kaj klarigis, ke
en urbo
est
as grandaj domoj kun
mult
egaj libr
oj, kiujn oni
pov
as leg
i
tie aŭ eĉ prunte preni hejm
en.
彼は私に本を見せ、町には本がぎっしり並んだ大きな建物があって、そこで読んだり、家へ借りて帰ったりもできるのだと説明してくれました。
Bibliotekoj, oni tiujn nom
as.
それを図書館というのだそうです。
Kaj estas aliaj domoj,
kie
n oni ir
as, kaj subskribas
paperon, kaj
ricevas mon
on, se oni
rajtas (ni ne
rajtus).
それから、入って行って書類に署名すると、権利さえあれば金を受け取れる建物もあります(私たちにはその権利はないのですが)。
Ilin oni nomas bankoj.
それが銀行と呼ばれるものです。
Tiu persono
demandis, kiel
mi nom
iĝas, kaj skribis
por mian nomon sur
papero, kiun mi
ĉiam konserv
is.
その人は私の名を尋ねて、私の名前を紙に書いてくれました。私はその紙をいつも大事に取っておきました。
Eĉ ĉi tie mi havis ĝi
n
kun mi en
la vagono.
その紙は、この列車の中にも持ってきていました。
'Domaĝe, ke mi
ne sci
as legi', mi
pensis
. 'Mi ŝatus
vizit
adi klason
kaj sekv
i kurson de
legado kaj
skribado.
『自分が字を読めないのは、なんと残念なことだろう』と私は思いました。『学校に通って、読み書きの勉強をしたい。
Ĉu povus esti, ke en
la urbo tio eblos
?'
町へ行けば、それができるのだろうか。』
Tiaj pensoj, kaj la ebl
eco rigardi
al tiom da
novaj aferoj tra la fenestr
o
helpis mi
n elteni
la suferon for
lasi la lokojn, kiujn mi plej am
is en
la
mondo.
そのような考えと、窓を通して非常に多くの新しいものを見る可能性のおかげで、私は世界で最も愛した場所を離れる痛みに耐えることができました。
Mi rigardis tra
fenestre kaj
vidis,
kiel
ĉie homoj
aktiv
as
en kampoj, kiel
mia patr
o.
窓から覗いてみると、どこでも父と同じように人々が野原で活動している様子が見えました。
Kiam ni pasis sur
ponto super rivero, la rad
oj faris
re
sonan bruon, kiu plaĉ
is al
mi.
川にかかる橋を渡るとき、車輪が高く響く音を立てるのが、私には心地よかった。
Foje la vagonaro halt
is en
staci
o, kie regis
apenaŭ elportebl
a
odoraĉo.
電車が停車した駅では、耐え難い悪臭が漂っていた。
"Kial tiel
aĉe
odoras?" mi demandis
mi
an patron, sed
la respondon
li ne sci
is.
「どうしてこんなに臭いの?」父に尋ねましたが、答えは分かりませんでした。
Iu maljuna sinjoro, kiu star
is apud mi,
dir
is:
私の隣に立っていた老紳士はこう言いました。
"Tiu karakteriz
a
odor
o venas
de la fabrik
o de plast
aĵoj.
「この特有のにおいは、プラスチック工場から来ているのです。
Oni fabrikas ĉi tie plastan
materialon, kaj el la plasta materialo oni
fabrik
as ĉiajn objektojn.
ここではプラスチック原料が製造され、そのプラスチック原料からあらゆる物が作られます。
Tio riĉig
is ĉi tiu
n urbet
on,
alport
is labor
on al multaj, sed
kun laboro ankaŭ tiun
karakterizan, plej
mal
plaĉan odoron.
それによってこの小さな町は豊かになり、多くの人に仕事をもたらしましたが、同時にその特有で、いちばん不快なにおいももたらしました。
Kaj la vir
oj ĉi tie eĉ komenc
is
trinki alkoholaĵojn."
そしてここでは男たちまで酒を飲み始めたのです。」
"Mia nepo laboris ĉi tie," li
reparolis post moment
eto.
『私の孫はここで働いていたのです』と、しばらくしてから彼はまた話し始めた。
"Li estis
bona knabo, kiam
li estis
malriĉa, sed nun
...
『貧しかった頃はよい子だったのに、今では……
Ne sufiĉis al li havi loĝej
on
plenan je plastaj objektoj, kiu
jn
li...
自分の住まいを、あれこれのプラスチック製品でいっぱいにするだけでは、あの子には足りなかったのです……
Eĉ plastajn meblojn li
havas, almenaŭ
plastajn seĝ
ojn
mi vidis ĉe li.
家具までプラスチックです。少なくとも、プラスチックの椅子はあの子のところで見ました。
Mi ne komprenas.
私には理解できません。
Urbo kelkfoje tiel efik
as al bon
edukitaj homoj, ĉar
mi certig
as al vi,
ke li estis bon
e
edukita.
町というものは、ときに、きちんと育てられた人間にまであのような影響を及ぼすのです。あの子がちゃんと育てられたことは、私が保証します。
Ni edukis li
n ne fum
i,
ne trinki alkoholaĵon, ne
manĝi viandon, sed
rezulte..."
私たちは、たばこを吸わないこと、酒を飲まないこと、肉を食べないことを教えて育てたのに、その結果が……』
(mi miris,
ke tiu
individuo neniam fin
is siajn
frazojn).
(この人が文を最後まで言い終えないのには、私は驚いた。)
"Li estas tre
aktiva kaj inteligenta.
『あの子はとても活発で、頭もよかったのです。
Li iradis al
bona lernejo,
ĉiam ricevadis la
unuan rangon en la ekzamen
oj
en
sia klas
o, ĉe ĉiu
j
kursoj.
よい学校に通い、どの科目の試験でも、いつもクラスで一番でした。
Li eĉ studis
literaturon kaj angl
an lingvon.
彼は文学と英語も勉強しました。
Post kiam ĉi tiu plast
aĵ
a fabriko lin dung
is, li
rapide progres
is kaj
iom
post iom
...
このプラスチック工場に雇われてからは、みるみる出世して、だんだん……
Ne sufiĉis al li per
labori bonan mon
on, ĉar li
bezonis...
よい金を稼ぐだけでは足りなかったのです。あの子には、もっと別のものが必要で……
Li havis
televid
on, li pov
is rigardi
film
on ĉiuvespere.
彼にはテレビがあり、毎晩映画を見ることができました。
Ne sufiĉis al li.
彼にとってはそれだけでは十分ではありませんでした。
Li volis
ankaŭ la in
ojn, kiujn li
rigard
is televide.
テレビで見た女たちまで欲しがるようになったのです。
Sed tiajn televidul
inojn oni
ne
povas havigi al si tiel
facile, eĉ kun bon
a laboro en
plastaĵa fabriko...
しかし、そういうテレビの中の女たちは、プラスチック工場でよい仕事についていても、そう簡単には自分のものにできません……
Tiu televid
o...
あのテレビが……
Tiu televido
ŝanĝ
is li
an manieron pensi,
li
ajn gustojn, li
ajn sentojn.
そのテレビは彼の考え方、好み、感情を変えました。
Li komencis
vizitadi
virinaĉojn.
あの子は、ろくでもない女たちのところへ出入りするようになりました。
Ĉiesulin
ojn.
だれの相手でもする女たちのところへ。
Ili trinkis vinon,
kaj la diablo
sci
as...
その連中はワインを飲み、それから先は、悪魔だけが知っている……
Kaj nun, nun...
そして今、今...
Estas priplorinde
havi tian nep
on, kiu eĉ...
あんな孫をもつとは、まったく嘆かわしいことです……。
Jes, estas priplor
inde esti
la
avo de tia nepo, ĉar
..."
ええ、あんな孫の祖父であるとは、ほんとうに嘆かわしいことです。だって……』
Li ne precizigis, kio
okazis, kaj mi ne
kuraĝis demandi.
彼は何が起こったのか具体的には言わなかったので、私はあえて尋ねませんでした。
"Imagu, nepo mia, filo de
mia filino...!
「想像してみてください、私の孫、娘の息子…!
Havi propran nepon en mal
liberejo, kia honto!"
自分の孫が刑務所にいるなんて、何と残念なことでしょう!」
Mi ne kuraĝis demandi, kial la nepo
estas en
malliberejo.
なぜ孫が刑務所にいるのか、私はあえて尋ねませんでした。
Estis strang
e, ke, se li
hontas
, li
rakontas
la aferon.
恥ずかしいと思っても、その話をしたのが不思議だった。
Eble li bezonis rakonti
al
knabo, ĉar li ne
povis parol
i pri ĝi kun plenkresk
uloj.
大人には話せないから、少年に伝える必要があったのかもしれない。
Tiel pasis
la temp
o.
そうやって時間が経っていきました。
Mi rigardis,
pensadis
, aŭskultis
.
私は見て、考えて、聞きました。
Finfine ni
atingis
la urbon, la
urbegon, en
kiu, laŭ
dire, ebl
os
trovi labor
on
kaj do ricevi monon por
vivi.
ついに私たちは、仕事が見つかり、したがって生きていくための金が手に入ると言われている町、大都会へ着きました。
Mi sentis, ke
mia patr
o timas.
私は父が怖がっているのを感じた。
La vojaĝo est
is akcept
ebla, ĉar tiam
la urbo estis nur
bildo en niaj mensoj.
旅のあいだはまだ耐えられました。あのとき町は、私たちの頭の中にある一つの像にすぎなかったからです。
Sed la real
o trafis
ni
n, kiam la
tuta familio
elvagoniĝ
is.
けれども、家族そろって列車を降りたとき、現実が私たちにぶつかってきました。
Ne plu estis pensoj nun
, sed komenco
de nova vivo.
もう考えごとをしている場合ではありません。新しい生活が始まったのです。
Mi ne trovis ĝin bel
a.
あまりきれいとは思えませんでした。
Ne plu estis unu el tiuj etaj
stacioj kun plantoj apude,
kiajn ni
vidis grandnombr
e
laŭ la vojo,
sed vera vastega staci
domo, ver
dir
e en ne tre bona stat
o,
sed impresa per sia grand
eco, kun
tre alta tegment
o,
kontraŭ kiu
ĉiuj bruoj
plej forte re
sonis.
そこはもう、道々たくさん見かけた、そばに草花のある小さな駅ではありませんでした。状態はあまりよくないとはいえ、その大きさに圧倒される、本物の巨大な駅で、非常に高い屋根に、あらゆる物音がいっそう強くこだましていました。
Estis tiom da
aktivado ĉiu
flanke, ke
intern
e de mi
a kapo, ŝajn
is, ke
ĉio turniĝ
as kaj
rul
iĝas.
あまりにあちこちで人が動き回っていたので、頭の中で何もかもが回って転がるように感じられました。
Homoj kun korboj kaj sakoj,
ŝtof
aj plejpart
e, sed jen
kaj jen plastaj, kaj ĉia
spec
aj, ĉiaformaj, ĉiamaterial
aj
pakaĵoj rapidis ĉiu
flanken.
カゴやバッグを持った人々、ほとんどが布製でしたが、ところどころプラスチック製で、あらゆる種類、あらゆる形状、あらゆる素材の荷物を持った人々が四方八方に殺到しました。
Konatoj retroviĝ
is
kaj brak
umis unu
la ali
an.
知人らは再会し、抱き合った。
Homoj kisis sin reciprok
e,
foje kvazaŭ iom mal
proksime, fojfoj
e kun fort
a palpa kun
eco.
人々は互いにキスし合っていました。それも、どこかよそよそしく見えるときもあれば、強く触れ合う親密さを感じさせるときもありました。
Iu religiemul
o, sidant
a
ĉe muro, laŭte preĝkant
is
tute sola, ŝajne tute
ne
konscia pri
la ĉirkaŭa
ega aktivec
a.
ある信心深そうな人は壁のそばに座り、まわりのものすごい騒がしさなどまるで気づかないかのように、ただ一人で大声で祈りの歌をうたっていました。
Oni aŭdis vokojn.
呼び声が聞こえました。
Homoj en divers-regionaj kostumoj
paŝis tien kaj re
en.
さまざまな地域の衣装を着た人々が行き交っていました。
Ĉiaj lingvoj sonis, sed
malofte mi aŭdis
frazon en la
kara lingvo el la nord
o.
ありとあらゆる言葉が響いていましたが、北の、あの懐かしい言葉の文を耳にすることはめったにありませんでした。
Nepoj retrovis ge
avojn, amikoj
amikojn, nevojn onkl
oj, kaj soluloj iris
unuope, senfamilie, sen
ĝoje, kun
rigardo de perd
itoj.
孫は祖父母を見つけ、友は友を、甥は叔父を見つけました。一方で、独り者たちは、家族もなく、喜びもなく、迷子のような目をして、ひとりひとり歩いていました。
Mia patro lasis nin en
angul
o, ĉe la
rando de
gazet- kaj cigared
-vendejo, kaj
diris:
父は私たちを隅の、新聞とタバコを売る店のそばに残して、こう言いました。
"Mi iras informiĝi.
「調べてみます。
Atendu min ĉi tie."
ここで待っていてください。」
Li malaperis sur larĝ
ega ŝtuparo,
kaj mia kor
o
ŝiriĝis.
彼は非常に広い階段を上って消えていき、私の心は引き裂かれました。
Mi antaŭsentis, ke
neniam plu mi
revidos
lin.
私は彼に二度と会うことはないだろうという予感を持っていました。
Mi malpravis.
私は間違っていた。
Post longa tempo (ĉu vere long
a? mi ne povus dir
i,
ĉu duon
horo, ĉu pli, ĉu mal
pli: tiu
periode, tempo ne
est
is por mi io
mezurebla), li
revenis.
長い時間が経って(本当に長かったでしょうか? 30 分だったのか、多かったのか、それ以下だったのかわかりませんでした。当時の私にとって、時間は測定できるものではありませんでした)、彼は戻ってきました。
"Ne estas ebl
e tranokt
i
en la staci
domo," li diris, "ni iru eksteren.
『この駅の中で夜を明かすことはできない』と父は言いました。『外へ出よう。
Sur la strato, sur trotuar
o,
ni faros al ni
lokon."
通りの歩道の上に、寝場所を作るのだ。』
Se la stacidomo estis
impresa, kiom
pli la strat
o!
駅が印象的なら、通りもさらに印象的です。
Estis milion
oj da hom
oj, kiuj sur
trotuare preter
pasis, aŭ
sidis, aŭ kuŝ
is
, aŭ staris kaj
interparolis
, aŭ rigardis
montrofenestr
on aŭ reklam
on.
何百万もの人々が歩道を歩いたり、座ったり、寝転んだり、立って話したり、ショーウィンドウや広告を眺めたりしていました。
Estis miloj da bru
oj, homaj, maŝinaj,
best
aj.
人間、機械、動物など、何千もの騒音がありました。
Pasis bovinoj, pas
is azen
oj, pasis aŭt
oj,
aŭtobusoj, port
vetur
iloj ĉiaspecaj.
牛も通れば、ロバも通る。車も、バスも、ありとあらゆる荷車も通って行きました。
Estis grandegaj reklam
oj kun grand
ega virin
a
vizaĝo, aŭ kun flugmaŝin
o,
aŭ kun objektoj, kiujn mi
neniam vidis
.
巨大な女性の顔や飛行機械、あるいは私が見たことのない物体が描かれた巨大な広告がありました。
Kaj ĉie surskriboj,
surskriboj, sur
skriboj, per
divers-aspektaj
literoj, tiel divers
aj kelkfoje, ke
ili
ŝajnis de
veni de mal
samaj mond
oj, kaj ili
rigard
is mi
n, sed dir
is al
mi nenion.
そして、いたるところに文字、文字、文字。見た目の異なるさまざまな文字で書かれ、あまりに違うので、まるで別々の世界から来たかのように見えることさえありました。それらは私を見つめていましたが、私には何も語りかけてくれませんでした。
Ni devis serĉi longe antaŭ
ol trovi
lokon, sed ni
estis bon
ŝancaj.
場所を見つけるまでに長い間探さなければなりませんでしたが、幸運でした。
Ni ne dormis sur trotuar
o, kiel mult
aj,
sed trovis aĉ-odoran,
parte malkonstru
itan domon, kie
multaj familioj
jam loĝis
, kaj en kies korto
ni trovis
angulon por ni.
私たちは、多くの人のように歩道で眠るのではなく、いやな臭いのする、半ば壊れかけた家を見つけました。そこにはすでに多くの家族が住んでいて、その中庭に私たちのための一角が見つかったのです。
Mi estis
ege laca, kaj
, kiam mi kuŝ
iĝis sur la
mal
mola ŝton
a planko, mi
opiniis, ke mi tuj
endormiĝ
os.
とても疲れていて、固い石の床に横になったとき、眠ってしまうのではないかと思いました。
Sed dormo ne venis
.
しかし眠りは訪れなかった。
Venis nur la bildo
de kara, plej kara bov
ino, kies
lakto estis
senkompara.
ただ、そこに浮かんできたのは、比べようもなくよい乳をくれた、あの愛しい、いちばん愛しい牛の姿だけでした。
Venis ankaŭ ploroj, kiu
j glitis
malsupren ĝis
miaj lipoj kun
karakteriza
sala gusto.
そして涙もやって来て、独特の塩辛い味とともに唇まで流れ落ちました。
"Suga!" mi apenaŭ aŭd
eble ek
plendis.
『スガ!』と私は、かろうじて聞こえるほどの声でつぶやきました。
Mi provis plor
i kiel ebl
e plej silent
e,
por
ne mal
trankviligi
mian patrin
on, kiu jam
hav
is sufiĉe da zorg
oj sen
mi.
私がいなくても十分に心配していた母を心配させないように、私はできるだけ静かに泣くように努めました。
Nur tiam mi
vere ek
konsciis,
ke mian amikinon bov
inon mi
neniam
plu revidos.
そのとき初めて、私は牛の友人に二度と会うことはできないことを本当に悟りました。
Tiel mi dekunujar
a
kampara mont
arano ekkomencis
la
vivon en
urbego.
こうして私は、山里育ちの十一歳の少年として、大都会での生活を始めたのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
nepo
孫
neŭtrala
中立の
-op-
〜人組、〜個組
pomo
りんご
ŝuldi
借りている、負っている
Tibeto
チベット
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
brak-umi
抱きしめる
foli-umi
ページをめくる
vent-umi
あおぐ、扇ぐ
vent-um-ilo
扇風機、うちわ
ĉies-ul-ino
だれの相手でもする女
de-prunti
借りる
evolu-igi
発展させる
evolu-lando
発展途上国
fervojo
鉄道
glaci-aĵo
アイスクリーム、氷菓
montr-ilo
指し示すもの、ポインター
per-labori
働いて得る
post-resti
居残る、残る
reg-ist-aro
政府
re-soni
反響する、こだまする
sen-kompara
比べものにならない
sum-igi
合計する
sun-leviĝ
o
日の出
sur-skribo
碑文、書き込み
unu-op-ulo
単独者、一人組