Vere aŭ Fantazie
Claude Piron
底本: Claude Piron『Vere aŭ Fantazie』
========================================================================
ANTAŬPAROLO
まえがき
========================================================================
Kara leganto,
親愛なる読者よ、
Vi komencis
lerni esperanton.
あなたはエスペラントを学び始めました。
Kaj nun vi volas iri plu
antaŭen.
そして今、あなたはさらに先へ進みたいと思っています。
Vi deziras plibonigi
(pli-bonigi) vian scion de la lingvo.
あなたはこの言語の知識をもっと深めたいと思っています。
Ĉi tiu libro
estas por vi.
この本はあなたのためのものです。
Por povi uzi la lingvon pli bone, kaj
por ĝin pli bone kompreni,
vi bezonas lerni novajn vortojn.
その言語をよりよく使い、またそれをよりよく理解するためには、あなたは新しい語を学ぶ必要があります。
La libro, kiun
vi nun tenas per
la mano, povos servi al vi
tiucele: ĝi iom post iom venigos vin
al la kompreno de la
mil vortoj aŭ vorto-partoj,
kiujn oni plej multe uzas en Esperanto,
kaj per kiuj oni povas fari multajn milojn da
aliaj vortoj, kiuj, fakte, ebligas paroli kaj skribi
pri ĉio.
あなたが今手に持っているこの本は、その目的のためにあなたの役に立つでしょう。すなわち、エスペラントで最も多く使われる千の語、または語の部分の理解へと、少しずつあなたを導いてくれるのです。そして、それらによって実際にはさらに何千もの別の語を作ることができ、それらの語によってあらゆることについて話し、書くことが可能になります。
* * *
Dum mia vivo, mi havis la grandan feliĉon multe vojaĝi tra la mondo kaj
labori en landoj plej diversaj.
私は人生のあいだに、世界中をたくさん旅し、実にさまざまな国々で働くという大きな幸運に恵まれました。
Ĉie mi parolis kun
la lokanoj kaj provis kompreni
iliajn vivojn, iliajn zorgojn, iliajn
feliĉojn.
どこでも私はその土地の人々と話し、彼らの生活、彼らの悩み、彼らの幸せを理解しようと努めました。
Kaj ĉie mi aŭdis rakontojn; ili
raportis kelkfoje pri
veraj okazaĵoj, alifoje estis
rakontoj, kiujn homoj elpensis*, kaj,
ofte, kiujn gepatroj transdonas al siaj gefiloj, jam de
multaj jarcentoj.
そしてどこでも私は物語を耳にしました。あるものは実際の出来事を語るものであり、またあるものは人々が自分で作り出した話*であり、さらに多くは、親がもう何世紀にもわたって子どもたちへ語り伝えてきた話でした。
Kiam mi havis la
ideon havigi lego-libron
al personoj, kiuj antaŭ nelonge komencis lerni
la lingvon, mi
pensis: ”Mi uzos kelkajn
el tiuj
rakontoj.”
その言語を学び始めてまだ日の浅い人たちのために読本を用意しようと思い立ったとき、私はこう考えました。『それらの物語のいくつかを使おう。』
Tion mi faris.
私はそのとおりにしました。
Al tiuj mi aldonis aliajn, kiujn
mi elpensis mem kaj ankaŭ aferojn, kiuj okazis al mi, aŭ pri kiuj
iu informis min.
それらに私は、自分で作った別の話や、自分に起こったこと、あるいは誰かが私に知らせてくれた事柄も加えました。
Kiam mi rakontis ion veran,
mi kompreneble enmetis la
ŝanĝojn necesajn, por
ke neniu rekonu la
personojn, pri kiuj mi parolas.
何か本当のことを語るときには、もちろん、私が話している人々を誰にも見分けられないように、必要な変更を加えました。
Tiel naskiĝis ĉi tiu rakontaro.
こうしてこの物語集が生まれたのです。
* * *
Mia granda zorgo estis
rakonti per vortoj,
kiujn vi
povos plejparte kompreni,
kaj vi certe pardonos
min, se mi nun prenos iom de
via tempo
por klarigi, kiel mi
faris.
私がとくに気を配ったのは、あなたが大部分を理解できる語だけで語ることでした。ですから、いま少しだけ時間をいただいて、私がどのようにしたかを説明することを、どうかお許しください。
Ni rigardu, ekzemple,
la vorton "malbona".
たとえば、「malbona」という語を見てみましょう。
Ĝi havas tri partojn: mal, bon, a.
それには三つの部分があります。mal、bon、aです。
Same, "nekompreneble" havas kvar partojn: ne, kompren,
eble, e.
同様に、「nekompreneble」には四つの部分があります。ne、kompren、eble、eです。
Ni povas nomi tiajn partojn subvortoj.
このような部分を下位語要素と呼ぶことができます。
Vi verŝajne konas, pli malpli, 400 subvortojn, ĉar ilin instruas preskaŭ
ĉiu lernolibro.
あなたはおそらく、多かれ少なかれ四百の下位語要素を知っているでしょう。というのも、ほとんどすべての教科書がそれらを教えるからです。
Fakte, persono, kiu lernis per
la Zagreba Metodo, lernis 620 subvortojn; iu, kiu uzis la libreton Gerda Malaperis!, lernis 744; kaj leganto, kiu
povas kompreni la plej
facilan parton de la revuo
Kontakto, konas 520.
実際、ザグレブ方式で学んだ人は六百二十の下位語要素を学んでおり、小冊子『Gerda Malaperis!』を使った人は七百四十四を学んでおり、雑誌『Kontakto』の最もやさしい部分を理解できる読者は五百二十を知っています。
Nur 405 subvortoj aperas
en ĉiuj tri vortaretoj, tio estas: en
la vortareto de Kontakto kaj en la du ĉi-supre nomitaj lernolibroj.
わずか四百五の下位語要素だけが、その三つすべての小語彙集、すなわち『Kontakto』の小語彙集と上に挙げた二つの教科書の中に現れます。
Mi prenis tiujn 405 kiel
komencan vort-havaĵon.
私はその四百五を出発点の語彙として採用しました。
Mi deiris de la
ideo, ke tiujn vi
sufiĉe facile komprenos, kaj ke vi do
ne bezonos serĉi ilin
en vortaro.
私は、それらならあなたがかなり容易に理解でき、したがって辞書で引く必要はないだろう、という考えから出発しました。
Ĉi tiu antaŭparolo uzas
nur subvortojn, kiuj
troviĝas
inter tiuj
405.
この前書きは、その四百五の中にある下位語要素だけを使っています。
Ĉu vi ĝin
komprenas?
あなたはこれを理解できますか。
Se jes, mi invitas vin daŭrigi
la legadon de la tuta libro.
もしそうなら、私はあなたにこの本全体を読み進めるようお勧めします。
Fakte, se vi legos ĉiun rakonton unu post la alia, vi lernos
ĉiufoje dudekon aŭ dudekkvinon da
novaj
subvortoj.
実際、もしあなたがそれぞれの物語を一つずつ続けて読んでいけば、そのたびに二十ほど、あるいは二十五ほどの新しい下位語要素を学ぶことになります。
Ĉar ili troviĝas kun multaj,
kiujn vi
konas, vi jam scios ĉion necesan por povi kompreni 97 aŭ
98
elcentojn de ĉiu rakonto.
それらはあなたの知っている多くのものと一緒に出てくるので、あなたはすでに各物語の九七パーセントか九八パーセントを理解するのに必要なことをすべて知っていることになります。
Post ĉiu
rakonto mi skribis tiujn
novajn subvortojn, kiujn vi bezonos por kompreni
ĝin tute.
各物語のあとに、あなたがそれを完全に理解するために必要となる新しい下位語要素を書いておきました。
Tiel vi
povos serĉi ilin en
vortaro aŭ
demandi pri ili amikon aŭ instruiston,
ĉu antaŭ ol legi la
rakonton, ĉu – miaopinie, ĉi tio
estas pli bona – post
unua legado, dum kiu vi provis kompreni sen zorgi pri
tiu aŭ alia vorto, kiun vi ankoraŭ
ne konas.
こうして、それらを辞書で調べたり、友人や先生に尋ねたりできます。それは物語を読む前でもよいし、あるいは――私としてはこちらのほうがよいと思いますが――まず一度読み、そのあいだはまだ知らない語にいちいちこだわらずに理解しようと努めたあとでもよいのです。
Tiuj novaj subvortoj reaperas kaj reaperadas multfoje en la libro.
それらの新しい下位語要素は、この本の中で何度も何度も再び現れます。
Ili do enskribiĝos en via memoro sen devigi vin multe labori
por ilin lerni.
したがって、それらは、あなたにそれを学ぶための大きな労力を強いることなく、あなたの記憶に刻み込まれるでしょう。
La lastaj rakontoj
preskaŭ ne enhavas
novajn vortojn; ilia celo estas nur doni al vi
eblecon revidi ree
kaj ree vortojn, kiujn vi antaŭe ne
sufiĉe ofte
renkontis.
最後のほうの物語には、ほとんど新しい語は含まれていません。その目的はただ、以前にはまだ十分な回数出会っていなかった語を、あなたが何度も何度も見直す機会を与えることだけです。
Kiam vi
alvenos al la fino de la
lasta rakonto, vi tiel konos iom pli ol mil subvortojn, per kiuj
vi povos paroli pri
ĉiu afero de la ĉiutaga vivo.
最後の物語の終わりにたどり着くころには、こうしてあなたは千を少し超える下位語要素を知ることになり、それらによって日常生活のあらゆる事柄について話せるようになるでしょう。
* * *
Kelkaj el la rakontoj, kiujn vi legos, jam aperis en
Kontakto aŭ en Franca Esperantisto,
sed mi faris en
ili ŝanĝojn,
por ke vi povu, per
ĉiu el
ili, lerni ion
novan lingve.
あなたがこれから読む物語のいくつかは、すでに『Kontakto』や『Franca
Esperantisto』に掲載されたものですが、私はそれらに変更を加えました。あなたがその一つ一つによって、言語の面で何か新しいことを学べるようにするためです。
* * *
Mi fine diru
ankaŭ ion alian, kio por mi gravas: mi
provis rakonti bele, iom arte.
最後に、私にとって大切な別のことも言わせてください。私は、美しく、いくらか芸術的に語ろうと努めました。
Tio ne ĉiam estas
facila, kiam oni rajtas
uzi nur malmultajn subvortojn, sed
tamen mi opiniis, ke
estas mia
devo tion provi.
使ってよい下位語要素が少ししかないとき、それはいつも簡単というわけではありませんが、それでも私は、それを試みるのが自分の務めだと考えました。
Ĉu mi sukcesis?
私は成功したでしょうか。
Ne mi povus diri.
それは私には言えません。
Sed mi esperas, ke
mia rakontaro estos
ne nur instrua al vi, sed
ankaŭ plaĉa.
しかし、私の物語集があなたにとって、ためになるだけでなく、楽しいものでもあることを願っています。
Claude Piron
クロード・ピロン
*elpensi: fari, ne el io vera
aŭ fakta, sed el siaj
pensoj.
*elpensi：何か真実のことや事実からではなく、自分の考えから作り出すこと。
========================================================================
1. BONA RESTORACIO,
SED MULTEKOSTA
おいしいレストラン、でも高い
========================================================================
Ĉu vi jam
aŭdis pri Afanti?
あなたはもうアファンティのことを聞いたことがありますか。
Afanti estis ano de la ujgura popolo, kiu vivis kaj
vivas en Centra Azio.
アファンティは、中央アジアに昔も今も住んでいるウイグル民族の一員でした。
Oni multe rakontas pri li,
ĉar li havis tre specialan, tute
personan, manieron eliri el
malfacilaj situacioj.
彼については多くの話が語られています。というのも、彼は困難な状況から抜け出すための、とても特別で、まったく独自のやり方を持っていたからです。
Foje, malriĉa amiko venis al
li.
あるとき、貧しい友人が彼のところへやって来ました。
"Afanti, kara
amiko," li diris, "mi venis peti vian helpon.
「アファンティ、親愛なる友よ」と彼は言いました。「私は君の助けを求めに来たのです。
Hieraŭ mi staris apud
la enirejo de
restoracio por riĉuloj, sur
la ĉefa strato...
昨日、私は大通りにある金持ち向けのレストランの入口のそばに立っていました……
Ĉu vi scias, pri kiu restoracio mi
parolas?
どのレストランのことを言っているか、わかりますか。
Ĝi havas neordinaran nomon:
La Brila Suno aŭ La Brila Ĉielo, aŭ
ion similan.
それは変わった名前で、『輝く太陽』だとか『輝く空』だとか、そんなような名前です。
Vi loĝis en la apuda
domo antaŭ kelkaj jaroj, ĉu ne?"
君は数年前、その隣の家に住んでいましたよね。」
"Jes," respondis Afanti, "mi
konas tiun lokon.
「ええ」とアファンティは答えました。「その場所は知っています。
La Brila Ĉielo estas ĝia
nomo."
『輝く空』がその名前です。」
"Ĝuste.
「そのとおりです。
Mi staris tie tute trankvila.
私はそこでまったくおとなしく立っていました。
Mi faris
nenion specialan.
何か特別なことは何もしませんでした。
Estis muzikistoj ene,
kaj mi tie staris
por trankvile aŭskulti la muzikon
kaj rigardi la homojn, kiuj
iris kaj venis
sur la strato."
中には音楽家たちがいて、私はそこで静かにその音楽を聞き、通りを行き来する人々を見るために立っていたのです。」
"Kio okazis?"
「何が起こったのですか。」
"Io ne-kredebla.
「信じられないことです。
Jen elvenas la
restoraciisto, rigardas min,
kiel oni
rigardus malamikan beston
aŭ unu el tiuj kreskaĵoj, kiuj
kaŭzas malsanojn, kaj li demandas, kion mi faras tie.
するとレストランの主人が出てきて、まるで敵の獣か、病気を引き起こす草木でも見るような目で私を見て、そこで何をしているのかと尋ねたのです。
Nenion, mi respondas.
何もしていません、と私は答えました。
Jes, jes, vi faras ion, li diras, kaj
por
tio vi
devas pagi..."
いやいや、お前は何かしている、と彼は言い、そしてそのためにお前は払わなければならない……。」
"Kion?
「何をですって。
Li volis,
ke vi
pagu, ĉu?
彼はあなたに払えと言ったのですか。
Ke vi pagu
kion?"
何を払えと。」
"Ĝuste tion mi demandis.
「まさにそれを私は尋ねました。
Kaj ĉu vi scias, kion li respondis?"
それで、彼が何と答えたか、わかりますか。」
"Kiel mi povus?"
「わかるはずがありません。」
"Li respondis:
vi staras ĉi tie por
senti la bonan odoron de
miaj manĝoj; tiun odoron kaŭzas mi; tiu
odoro ne ekzistus sen mia laboro; tiun odoron vi do devas pagi al mi."
「彼はこう答えました。お前はここに立って、私の料理のよい匂いをかいでいる。その匂いを生み出しているのは私だ。その匂いは私の仕事なしには存在しない。だからその匂いの代金を私に払わなければならない、と。」
"Kion vi
faris?"
「あなたはどうしたのですか。」
"Mi malkonsentis.
「私は同意しませんでした。
Sed tiam li iĝis
ege malkontenta.
しかしすると、彼はひどく不機嫌になりました。
Li pli kaj pli volis,
ke mi pagu.
彼はますます、私に払わせようとしました。
Mi plu respondadis: ne.
私は答え続けました。いやだ、と。
Tiam li decidis iri
al la juĝisto.
すると彼は裁判官のところへ行くことに決めました。
Kaj nun la juĝisto volas, ke mi iru al li!
そして今、その裁判官が私に自分のところへ来いと言っているのです。
Ĉu vi bonvolos
veni kun mi?
私と一緒に来てくださいますか。
Mi timas, ke, sola, mi ne
sukcesos fari, ke tiu
afero finiĝu bone por mi."
一人では、この件を自分にとってよい形で終わらせられないのではないかと心配なのです。」
Afanti dum
minuteto pripensis, nenion
dirante.
アファンティは少しのあいだ、何も言わずに考えました。
"Estis bona ideo veni peti mian
helpon," li fine elparolis.
「私の助けを求めに来たのはよい考えでした」と彼はついに言いました。
"Tiu afero ne estas ordinara.
「その件は普通ではありません。
Ĝi tre interesas min.
私はとても興味をひかれます。
Venu, ni iru kune al
la juĝejo."
さあ、一緒に裁判所へ行きましょう。」
Ĉiuj en la urbo konis Afantin.
町の誰もがアファンティを知っていました。
Vidante
lin iri al la juĝejo, multaj homoj decidis
sekvi.
彼が裁判所へ向かうのを見て、多くの人がついて行くことにしました。
Ili sciis, ke
Afanti ĝenerale
havas specialan manieron respondi
al riĉuloj kaj grand-povuloj, kaj ili volis ne
perdi bonan okazon ridi.
人々は、アファンティがふつう、金持ちや権力者たちに対して特別なやり方で答えることを知っており、笑うよい機会を逃したくなかったのです。
Kiam Afanti,
lia malriĉa amiko kaj la multaj urbanoj eniris, la
juĝisto estis parolanta plej
amike kun la restoraciisto.
アファンティとその貧しい友人、そして多くの町の人々が入ってきたとき、裁判官はレストランの主人ときわめて親しげに話していました。
Estis klare, ke tiuj du estas amikoj.
その二人が友人同士であることは明らかでした。
Tion tuj montris la unuaj paroloj
de la juĝisto:
それは裁判官の最初の言葉がすぐに示しました。
"Mi aŭdis, ke vi malkonsentas pagi al ĉi
tiu restoraciisto la prezon
de la odoro, kiun vi
enigis en vin
ĉe lia restoracio.
「あなたは、この主人の店で料理の匂いをかいだ代金を払うことに同意していないと聞きました。
Tio ne estas akceptebla..."
それは受け入れられません……。」
"Minuteton, sinjoro juĝisto, bonvolu
atendi minuteton," Afanti inter-rompis.
「少々お待ちください、裁判官さま、少々お待ちください」とアファンティは口をさしはさみました。
"Ĉi tiu homo
estas mia frato, kaj mi pagos
por li."
「この人は私の兄弟です。私が彼の分を払います。」
Afanti havis kun
si saketon plenan je mono.
アファンティは、金のいっぱい入った小袋を持っていました。
Nun li prenis ĝin, iris apud la restoraciiston kaj rapide movadis tien kaj reen la saketon antaŭ lia vizaĝo, tiel ke
la mono bele
aŭdeble sonis.
彼はそれを取り出し、レストランの主人のそばへ行き、その顔の前で小袋をすばやく行ったり来たりさせました。すると、中の金が心地よくはっきり聞こえる音を立てました。
"Ĉi tiu saketo estas plena je
mono.
「この小袋は金でいっぱいです。
Ĉu vi aŭdas ĝin?
聞こえますか。
Bone aŭskultu.
よくお聞きなさい。
Ĉu vi aŭdas la
monon?" li demandis al la restoraciisto.
金の音が聞こえますか」と彼はレストランの主人に尋ねました。
"Kompreneble mi aŭdas
la monon.
「もちろん金の音は聞こえます。
Mia aŭd-povo estas tre
bona.
私の聴力はとてもよいのです。
Kaj eĉ se ĝi ne estus bona, je tia proksimeco, mi ne povus
ne aŭdi ĝin.
それに、たとえそれがよくなくても、こんな近さでは聞こえないはずがありません。
Certe estas multe da
mono en via sako.
あなたの袋にはきっとたくさん金が入っているのでしょう。
Mi aŭdis pli ol sufiĉe.
私は十分すぎるほど聞きました。
Mi bezonas, ne aŭdi la
monon, sed ricevi ĝin.
私に必要なのは、金の音を聞くことではなく、それを受け取ることです。
Donu ĝin al mi.
それを私に渡しなさい。
Kion vi
atendas?"
何を待っているのですか。」
"Mi atendas nenion.
「私は何も待っていません。
Mia frato kaptis la odoron de viaj
manĝoj.
私の兄弟はあなたの料理の匂いを受け取りました。
Nun vi
kaptis la sonon de mia mono.
今度はあなたが私の金の音を受け取りました。
Vi ricevis pagon similan al tio, kion
vi vendis."
あなたは、自分が売ったものに見合う、同じたぐいの支払いを受け取ったのです。」
Afanti turnis sin
al la ĉe-estantoj.
アファンティはその場にいた人々のほうへ向き直りました。
"Ĉu ne ĝuste?"
「そのとおりではありませんか。」
"Tute ĝuste!" ĉiuj sam-tempe
respondis.
「まったくそのとおりだ！」と皆が同時に答えました。
La juĝisto ne plu povis helpi al sia amiko.
裁判官はもはや自分の友人を助けることができませんでした。
La popolo videble estis kun Afanti
kaj kun la malriĉulo, kontraŭ li kaj lia restoracia kunulo.
人々がはっきりとアファンティとその貧しい男の側に立ち、裁判官とあのレストランの主人に反対していたからです。
Ĉiuj eliris el la juĝejo ridante.
皆は笑いながら裁判所を出ました。
Sed ne ridis la
restoraciisto.
しかし、レストランの主人は笑いませんでした。
Nek la juĝisto.
裁判官もまた笑いませんでした。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Azio
アジア
besto
動物
brili
輝く
centro
中心
ĉielo
空
interesi
興味を引く
juĝi
判断する
kaŭzi
引き起こす
kreski
成長する
loĝi
住む
muziko
音楽
nek
～も～もない
odori
におう
ordinara
普通の
prezo
値段
restoracio
レストラン
rompi
壊す
sako
袋
speciala
特別な
trankvila
静かな
turni
回す
ujguro
ウイグル人
vizaĝo
顔
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĉe-esti
立ち会う
inter-rompi
途中で壊す
kresk-aĵo
生えたもの
========================================================================
2. LA MIRIGA SKATOLO
不思議な箱
========================================================================
Dum mi laboris en
Afriko por Tutmonda
San-Organizo, mi
ĉeestis
multajn mirigajn okazaĵojn, kiujn eĉ post
longa pripensado mi ne sukcesas
kompreni.
私がアフリカで世界保健機関のために働いていたあいだ、私は多くの驚くべき出来事に立ち会いましたが、それらは長く考えたあとでもなお理解できません。
Jen unu.
その一つをお話ししましょう。
Foje mi estis en
vilaĝo kaj unu el la junuloj tie
ek-malsan-iĝis.
あるとき私は村にいて、そこの若者の一人が病気になり始めました。
Li ne plu povis stari.
彼はもう立つことができませんでした。
Se oni starigis lin,
li falis.
人が彼を立たせると、彼は倒れました。
Kaj li preskaŭ ne plu
povis movi sin.
そして彼はほとんどもう身動きもできませんでした。
Nur malfacile li parolis.
話すこともやっとでした。
Ne temis pri ŝajnigo,
ekzemple pro deziro ne labori,
aŭ io simila.
それは、たとえば働きたくないから病気のふりをしている、というようなことではありませんでした。
La eŭropa doktoro,
kiu tie troviĝis
kun mi, faris ĉiujn provojn necesajn en
tia okazo por certiĝi
pri la vero.
そこに私と一緒にいたヨーロッパ人の医師は、このような場合に真実を確かめるために必要なすべての検査を行いました。
Estus neeble kaŝi al li la
veron, ĉar li konis
ĉiujn eblecojn kaj sciis, kiamaniere agi por ricevi certecon.
彼には真実を隠すことは不可能だったでしょう。なぜなら、彼はあらゆる可能性を知っており、確実さを得るためにどのように行動すべきかを知っていたからです。
La eŭropa doktoro faris multajn demandojn al
la juna malsanulo kaj longe, stude,
rigardis ĉion en li
el ĉiuj
flankoj, sed li
povis nur diri:
そのヨーロッパ人医師は若い病人に多くの質問をし、長いあいだ、注意深く、彼のあらゆる面をあらゆる方向から観察しましたが、ただこう言うことしかできませんでした。
"Mi ne komprenas.
「私にはわかりません。
Ĉio devus funkcii bone.
すべては正常に働くはずです。
Vi ŝajne estas en bonega sano.
あなたは見たところ、とても健康です。
Vi devus povi stari kaj
moviĝi, sed
vi ne povas, kaj
mi ne komprenas, kial."
立つことも動くこともできるはずなのに、あなたにはできない。そして私には、その理由がわからないのです。」
Iu amiko de la junulo
decidis viziti tiun-kiu-havas-povon-pri-nevid-eblaĵoj — la fakulon pri super-naturaj aferoj:
la sorĉiston — kaj li akceptis, ke ni iru
kun li.
その若者のある友人は、「見えないものごとに力を持つ者」――超自然の事柄の専門家、すなわち呪術師――を訪ねることに決め、私たちが一緒に行くことも受け入れました。
"Nun ni vidos ion interesan," la doktoro
diris al mi.
「これで何か面白いものが見られるでしょう」と医師は私に言いました。
Mi jesis.
私はうなずきました。
Mi min demandis, kian
metodon la sorĉisto uzos por
provi re-sanigi
la junulon.
私は、呪術師がその若者を再び健康にしようとして、どんな方法を使うのだろうかと自問していました。
La sorĉisto
estis maljuna viro,
kiu bonvenigis
nin plej amike.
その呪術師は老人で、私たちをきわめて親切に迎え入れました。
Tio iom mirigis min, ĉar
mia antaŭa sperto estis, ke vilaĝaj
sorĉistoj ne ŝatas
eŭropajn doktorojn.
それは私を少し驚かせました。というのも、私のそれまでの経験では、村の呪術師たちはヨーロッパ人の医師を好まなかったからです。
Nia kunulo rakontis pri
la malsano.
私たちの同行者がその病気について話しました。
Dum longa tempo la sorĉisto diris kaj
faris nenion.
長いあいだ、呪術師は何も言わず、何もしませんでした。
Fine li ekstaris
por iri preni brilan aĵon,
kiu troviĝis ie
en lia hejmo.
ついに彼は立ち上がり、自分の家のどこかにあった、光る物を取りに行きました。
Mi diras "aĵon",
ĉar mi vere
ne povus priskribi ĝin.
私が「物」と言うのは、それを本当に説明できないからです。
Estis eta afero kun
multaj brilaj flankoj, kiuj donis al
ĝi malsimplan formon.
それは多くの光る面を持った小さなもので、そのために複雑な形をしていました。
Kiam oni vidis tiun aĵon, oni tute ne povis bildigi al si,
kio povas
esti ĝia uzo.
その物を見ると、それが何に使うものなのか、まるで想像できなかった。
Tiun aĵon li metis sur tableton kaj
rigardis tre
forte, sen-move.
彼はその物を小さな台の上に置き、身動きせずに、非常に強くそれを見つめました。
Neniam li turnis sin al ni aŭ al la
vilaĝano.
彼は一度も私たちやその村人のほうへ向きませんでした。
Li nur rigardis la
aferon.
ただその物を見つめているだけでした。
Post du aŭ tri minutoj,
li komencis eligi
tre malaltajn sonojn, pli
malpli kantajn.
二、三分たつと、彼は非常に低い音を、いくらか歌うように出し始めました。
Ĉu estis
kanto, ĉu estis poemo,
ĉu estis simple rediraĵo,
kiun li ree
kaj ree ripetis, mi ne povas
sciigi al vi, ĉar ni ne komprenis la vortojn.
それが歌だったのか、詩だったのか、それとも彼が何度も何度も繰り返していた単なる言い回しだったのか、私にはあなたにお伝えできません。というのも、私たちにはその言葉が理解できなかったからです。
Eĉ la vilaĝano ne komprenis.
その村人でさえ理解できませんでした。
La sono, fakte, estis
tre malforta,
preskaŭ ne aŭdebla.
実際、その音はとても弱く、ほとんど聞こえないほどでした。
Eble eĉ ne estis vortoj, nur sonoj
sen lingva signifo.
もしかすると、それは言葉ですらなく、ただ言語的意味を持たない音だったのかもしれません。
Dum li tiel elkantis siajn
ekster-ordinarajn
sonojn, li malrapide movis sin.
そのように異様な音を歌うように出しながら、彼はゆっくりと体を動かしました。
Li restis sida, kompreneble, sed la
supra duono
de li moviĝis dekstren kaj maldekstren, tien
kaj reen, fojfoje ankaŭ
antaŭen kaj malantaŭen.
もちろん座ったままでしたが、彼の上半身は右へ左へ、あちらへこちらへ、ときには前へ後ろへも動きました。
La movoj kuniris kun
la kanto.
その動きは、その歌に合わせていた。
Dum li tiel faris, li ĉiam rigardis same forte la brilan formon antaŭ si.
そのようにしているあいだじゅう、彼は常に、自分の前にあるその光る形を同じ強さで見つめていました。
La supra parto de li moviĝis, sed lia rigardo restis sam-direkta: ĉiam
ĝin tenis la brilaĵo.
彼の上半身は動いていましたが、その視線は同じ方向のままでした。いつもその光る物が彼の視線を引きつけていたのです。
Kiom da tempo ni restis tie,
senmove, senparole, mi ne povus
diri.
私たちがどれほどのあいだそこで、身動きもせず、口もきかずにいたのか、私には言えなかった。
Estis tag-meze ekstere, kaj en la ĉielo brilis varmega suno, sed en la sen-fenestra hejmo,
kie ni sidis, oni povus pensi,
ke nun estas nokto,
ĉar preskaŭ nenio videblis: nur
tiu brila dudek-flanka
afero, kaj, iomete, la sorĉisto,
kiu movis
sin malrapide per movoj, kiuj kunfunkciis kun
la muziko de lia nekomprenebla
kanto.
外は真昼で、空には焼けつくような太陽が輝いていたが、私たちが座っていた窓のない家の中では、今は夜なのだと思ってしまいそうだった。というのも、ほとんど何も見えなかったからである。見えたのは、あの輝く二十面体の物と、わずかに、理解できない歌の音楽に呼応する動きでゆっくり身を動かしていた呪術師だけだった。
Kaj jen li finis sian mirigan agadon.
すると彼は、その驚くべき行為を終えた。
Dum minuto li restis
senmova.
一分ほど、彼は動かないままでいた。
Nenio aŭdiĝis.
何も聞こえなかった。
Iom post iom li aperis kiel homo, kiu malrapide eliras
el dormo.
しだいに彼は、ゆっくり眠りから出てくる人のように見えてきた。
Li ekrigardis nin, kaj
ŝajnis, ke li ne
estas tute certa, kie
li troviĝas kaj kiuj sidas apud li.
彼は私たちを見やり、今自分がどこにいて、そばに座っているのが誰なのか、完全にはわかっていないように見えた。
Li diris
kelkajn vortojn en la loka lingvo.
彼は現地の言葉で二言三言話した。
Nia kunulo tradukis:
私たちの連れが訳した。
"La malsanon kaŭzis lia
fratino," li
diris, "la
fratino de
la junulo."
「病気を引き起こしたのは、あの若者の姉か妹です」と彼は言った。
"Kiel?", "Kial?"
ni du diris samtempe.
「どうやって？」「なぜ？」と、私たち二人は同時に言った。
"Kial?
「なぜかって？
Ĉar, ŝia-opinie, li agis malbone, kaj ŝi sentis fortan malamon al li.
彼女の考えでは、彼は悪いことをしたので、それで彼女は彼を強く憎むようになったのです。
Ŝi ne akceptas, ke li
amas la
knabinon, kun kiu li
pli kaj pli ofte pasigas
la tempon."
彼が、ある娘とますます頻繁に時を過ごし、その娘を愛していることを、彼女は受け入れられないのです。」
"Kion ŝi faris por
malsanigi sian fraton?"
「自分の兄か弟を病気にするために、彼女は何をしたのですか？」
"Ŝi kaptis lian volon, metis ĝin en ujon, kaj
kaŝis ĝin ie en la naturo."
「彼の意志をつかまえ、それを容器に入れ、自然のどこかに隠したのです。」
"Lian volon, ĉu?"
「彼の意志、ですって？」
Ni ne komprenis, sed venis neniu
respondo.
私たちにはわからなかったが、返事は来なかった。
"Kion ni faru?" demandis la doktoro.
「私たちはどうしたらよいのですか」と医者がたずねた。
La sorĉisto ekstaris.
呪術師は立ち上がった。
"Ni iru viziti
la fratinon,
kaj paroligu ŝin."
「その姉か妹を訪ねて、話をさせよう。」
Kiam ni eliris
el lia nokto-plena hejmo,
la suno igis nin unu-minute senvidaj, tiel
brila ĝi estis.
夜のように暗い彼の家から出ると、太陽があまりにまぶしくて、私たちはしばらく目が見えなかった。
Ni eksekvis la sorĉiston al
dometo.
私たちは呪術師のあとについて小さな家へ向かった。
Tie la fratino loĝis.
そこに、その姉か妹が住んでいた。
La sorĉisto alprenis plej timigan sin-tenon, gravulan.
呪術師は、威厳に満ちた、実に恐ろしい身構えをとった。
Oni sentis, ke li
estas ulo grand-pova,
kiun oni ne kontraŭ-staru,
se oni deziras plu
vivi bonan vivon.
彼は大きな力を持つ男であり、これからもよい暮らしをしたいなら逆らってはならない相手なのだ、と感じられた。
"Mi scias, kion vi faris al via frato,"
li diris.
「お前が自分の兄か弟に何をしたか、私は知っている」と彼は言った。
Videble, ŝi ege ektimis.
見たところ、彼女はひどくおびえた。
"Mi devus scii, ke vi venos,
kaj ke utilos al
nenio fari mian faron," ŝi respondis.
「あなたが来ることも、私のしたことが何の役にも立たないことも、知っているべきでした」と彼女は答えた。
Ŝia sinteno montris, ke
ŝi unu-flanke sub-metas sin, dum ali-flanke ŝi plej forte
deziras malakcepti la
intervenon de "la ulo kun
la povoj".
その態度は、一方では従おうとしながら、他方では「力を持つ男」の介入をどうしても拒みたがっていることを示していた。
Sed kion ŝi povus fari?
だが、彼女に何ができただろうか。
Al sorĉisto
oni ne povas kontraŭ-stari.
呪術師には逆らえないのだ。
"Diru, kien vi metis ĝin!"
「どこにそれを置いたのか言え！」
Ŝi ne demandis, pri kio
li parolas.
彼女は、彼が何のことを言っているのか尋ねなかった。
Ŝi ne miris pri lia diro.
彼の言葉に驚きもしなかった。
Ŝi eligis tre
simplajn vortojn: "Venu
kun mi!"
彼女が口にしたのは、ごく簡単な言葉だった。「私と来て！」
Ni forlasis la vilaĝon.
私たちは村を離れた。
Post longa irado, komence sur mallarĝa vojeto,
poste inter altaj kreskaĵoj,
kie neniu vojo plu troviĝis, ni alvenis apud
rivereton.
長く歩き、最初は細い小道を、その後はもう道などまったくない丈高い草木のあいだを進んで、私たちは小川のほとりに着いた。
Ŝi montris ter-levaĵon,
malgrandan monteton, kiun iuj
bestetoj faris el
tero kaj pecoj de malnovaj kreskaĵoj.
彼女は土の盛り上がり、小さな塚を指さした。それは小さな動物たちが土と古い草木のかけらで作ったものだった。
"Mi ĝin kaŝis en tio,"
ŝi diris.
「私はそれをその中に隠しました」と彼女は言った。
Ni ĉiuj staris flanke, dum la sorĉisto malkonstruis la altaĵeton.
呪術師がその小高まりを崩しているあいだ、私たちはみな脇に立っていた。
El ĝi li fine eligis la
ujon: tre etan
skatolon, kiu ne povus
enhavi pli ol ion ege
malgrandan.
やがて彼はその中から容器を取り出した。とても小さな箱で、きわめて小さなものしか入らないはずのものだった。
Mi esperis,
ke li tuj malfermos ĝin, sed
tion li ne faris.
私は彼がすぐにそれを開けることを期待したが、彼はそうしなかった。
Nia grupeto samvoje revenis
vilaĝen.
私たちの小さな一行は同じ道を通って村へ戻った。
Tuj ni iris al
la loĝejo de la malsana viro.
そしてすぐに病気の男の住まいへ向かった。
Li kuŝis
sur la tero ĉe sia
pordo, duone
ene, duone ekstere.
彼は戸口のところの地面に、半ば中に、半ば外に出るようにして横たわっていた。
La sorĉisto alparolis lin:
呪術師は彼に呼びかけた。
"Vian volon forprenis via fratino,
kaj ĝin kaŝis, sed ni devigis ŝin redoni ĝin al ni.
「お前の意志は、お前の姉か妹に取り去られて隠された。だが私たちは、彼女にそれを返させた。
Tamen, antaŭ ol vi
rajtos ĝin
ricevi, mi devas unue
scii, kion vi volas, ke okazu
al via
fratino."
だが、それをお前に返す前に、お前がその姉か妹にどうなってほしいのかを、まず私は知らねばならない。」
La frato restis senparola.
その若者は言葉を失ったままだった。
Li movis sin eĉ ne iomete.
彼はほんの少しも動かなかった。
Malrapide li turnis
la rigardon al la fratino.
ゆっくりと彼は視線を姉か妹へ向けた。
En ĝi estis nek
miro nek malamo.
そのまなざしの中には、驚きも憎しみもなかった。
"Nenio speciala okazu al ŝi," li fine diris, ege
malrapide.
「彼女に特別なことは何も起こらないでほしい」と、彼はついに、きわめてゆっくりと言った。
Ŝajnis, ke li ne
havas forton sufiĉan por
fari la etajn movojn necesajn
por paroli.
話すのに必要なわずかな動きをするだけの力さえ、彼には足りないように思われた。
Kaj li aldonis: "Ŝi
komprenos.
そして彼は付け加えた。「彼女はわかるでしょう。
Eble jam nun ŝi komprenis.
もう今すでにわかったかもしれません。
Tio sufiĉas."
それで十分です。」
La sorĉisto
transdonis la skatolon.
呪術師は箱を手渡した。
La malsanulo ĝin malfermis.
病人はそれを開けた。
Mi staris tute proksime kaj tre bone
povis vidi: en ĝi
estis
nenio.
私はすぐそばに立っていて、はっきり見ることができた。中には何もなかった。
Dum la junulo rigardegis
plu kaj plu
tiun nenion,
lia maniero sin teni ŝanĝiĝis.
その若者がその何もないものをいつまでも見つめているうちに、彼の身のこなしは変わっていった。
Lia senbrila rigardo refariĝis brila; li, antaŭe senmova, komencis moviĝi; vivo revenis
en homon tri-kvarone endorman.
生気のなかった目はふたたび輝きを取り戻し、さっきまで動かなかった彼は動き始め、四分の三眠ったようだった人間に生命が戻ってきた。
Fine, li facil-move ekstaris kaj larĝe ridetis al ni.
ついには彼は軽やかに立ち上がり、私たちに大きく微笑んだ。
Li dankis nin kaj komencis paroli
tute rapide.
彼は私たちに礼を言い、実に早口で話し始めた。
El la timiga malsano
restis nenio plu.
あの恐ろしい病気はもう何も残っていなかった。
Longe la eŭropa doktoro kaj
mi priparolis tiun
okazaĵon, sed ni ne
trovis
respondon al niaj
sindemandoj.
ヨーロッパ人の医者と私は、その出来事について長いあいだ話し合ったが、自分たちの問いへの答えを見つけることはできなかった。
Miriga
okazaĵo, kiu aldoniĝis al aliaj mirigaĵoj, kiujn ni tra-vivis en Afriko.
それは、私たちがアフリカで体験したほかの不思議な出来事に加わる、驚くべき出来事だった。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias,
kion opinii pri ĝi.
今日に至るまで、私はそれについてどう考えるべきかわからない。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu
vi spertis similajn aferojn aŭ aŭdis pri ili de ver-ama
persono, kiun vi bone konas kaj al kiu vi povas
kredi?
では読者の友よ、あなたは似たようなことを体験したことがあるだろうか、あるいは、よく知っていて信じることのできる真実を愛する人から、そのような話を聞いたことがあるだろうか。
Kion vi
opinias?
あなたはどう思うか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Afriko
アフリカ
Eŭropo
ヨーロッパ
fako
専門分野
formo
形
konstrui
建てる
lingvo
言語
levi
持ち上げる
metodo
方法
pasi
過ぎる
poemo
詩
ripeti
繰り返す
rivero
川
signifi
意味する
skatolo
箱
sorĉi
魔法をかける
sperti
経験する
temo
テーマ
traduki
翻訳する
utila
役に立つ
vilaĝo
村
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-ven-igi
歓迎する
pri-skribi
書き記す
sin-teno
態度
sub-meti
下に置く
========================================================================
3. LA RIĈULO, KIU VOLIS DONI
贈りたかった金持ち
========================================================================
Tan Fu estis tre riĉa, tiel riĉa, fakte, ke
li ne konis la ĝustan valoron de sia mono.
タン・フーは非常に裕福で、実のところ、自分の金の正確な額さえ知らないほどだった。
Sed mono kontentigas
nur la bezonon havi, ĝi ne liberigas el la deziro esti.
だが金は、持つという欲求を満たすだけで、ある者でありたいという欲望からは解放してくれない。
Kaj Tan Fu sentis tiu-rilate mankon, kiu forprenis multon el lia viv-plezuro.
そしてタン・フーは、その点で何か足りないものを感じており、それが彼の人生の楽しみを大いに奪っていた。
Mankis al li universala famo.
彼に欠けていたのは、広く行き渡る名声だった。
Li opiniis, ke oni ne sufiĉe konsideras lin.
彼は、自分は十分に重んじられていないと思っていた。
Li forte deziris, ke ĉiuj ordinaraj homoj
trovu lin ekster-ordinara.
彼は、すべての普通の人々が自分を並外れた人物だと思うことを強く望んでいた。
Li volis,
ke la tuta urbo rigardu
lin grava kaj
bona, ke la tuta regiono
pri-kantu lin kiel altan
mult-povulon.
町じゅうが自分を重要で善良な人物として見なし、地域じゅうが自分を高貴で大きな力を持つ者として歌い上げることを、彼は望んでいた。
Li bezonis
senti, per la diroj de
la sam-urbanoj, ke
li estas rimarkinda
homo.
町の人々の言葉によって、自分が注目すべき人間であると感じることを、彼は必要としていた。
Proksime al li vivis malriĉa
Ĝjaŭ.
彼の近くには、貧しいジャウが住んでいた。
Ĉi-lasta lin konis bone,
sed neniam vizitis
sian riĉan proksimulon.
ジャウは彼をよく知っていたが、その金持ちの隣人の家を一度も訪ねたことがなかった。
Pro tio Tan Fu ege malkontentis.
そのことでタン・フーはひどく不満だった。
Li vidis
en tio superecan sintenon de
Ĝjaŭ al li.
彼は、そのことの中に、ジャウが自分を見下している態度を読み取っていた。
'Se li venus', li pensis, 'mi donus al li monon, grandule, kaj li certe rakontus pri mia bona koro en
la tuta regiono.
『もし彼が来たなら』と彼は思った。『私は彼に気前よく金をやるだろうし、彼はきっと私のやさしい心を地域じゅうで語るだろう。
Oni ĉie pri-kantus
mian altan valoron.
人々はどこでも私の大きな価値を歌い上げるだろう。
Li bel-parolus al mi
pri mi, kun la espero ricevi
pli, kaj tiel sentigus al mi mian grandegan povon.
彼は、もっともらえることを期待して、私に向かって私のことを美辞麗句で語り、そうして私に自分の巨大な力を感じさせるだろう。
Estus plaĉe ricevi lian
dankan rigardon.
彼の感謝に満ちたまなざしを受けるのは気持ちがよいだろう。
Kaj ne nur rigarde li
dankus, sed ankaŭ bel-vorte.
しかも彼は目つきだけでなく、美しい言葉でも感謝するだろう。
Li amus min kaj li raportus al la tuta loĝantaro, kiel bon-kora mi estas.
彼は私を愛し、私がどれほど善良な心の持ち主であるかを住民全体に伝えるだろう。
La homoj salutus min estime kiel bon-faranton.
人々は善行者として敬意をもって私にあいさつするだろう。
Kaj tut-lande mia famo
fine brilus
kiel suno.'
そしてついには国じゅうで私の名声が太陽のように輝くだろう。』
Sed Ĝjaŭ neniam venis.
だがジャウは決して来なかった。
Tamen foje, nevole, ili
renkontiĝis.
しかしあるとき、望まずして二人は出会った。
"Kial vi
neniam vizitas min?"
Tan Fu demandis.
「なぜ君は一度も私を訪ねないのか」とタン・フーはたずねた。
"Mi estas riĉa.
「私は金持ちだ。
Mi ŝatas doni, kaj vi bezonas
monon.
私は与えるのが好きで、君は金を必要としている。
Se vi nur
venus kaj petus...
君がただ来て頼みさえすれば……。
Estas granda feliĉo en
la fakto senti sin dankinda.
感謝されるに値する者だと感じることには大きな幸福がある。
Se tiun plezuron
vi havigus al mi, vi ricevus multe.
もしその喜びを君が私に与えてくれるなら、君は多くを受け取るだろう。
Multe pli ol vi antaŭ-vidus.
君の予想よりはるかに多くだ。
Mi ja sci-povas larĝe
doni.
私は実際、気前よく与えることができるのだ。
Mi havas grandan koron."
私は大きな心を持っている。」
"Certe, certe," Ĝjaŭ
respondis.
「なるほど、なるほど」とジャウは答えた。
"Vi havas multe da mono.
「あなたにはたくさんのお金があります。
Sed el viaj paroloj klaras, ke vi
ne volas doni senpage.
ですが、あなたの言葉から明らかなのは、あなたが無償で与えたいのではないということです。
Vi pretas, ne doni, sed
inter-ŝanĝi vian monon
kontraŭ plezuro: la plezuro ricevi
dankojn kaj senti vin bona.
あなたは与える準備があるのではなく、自分の金を喜びと交換する用意があるのです。すなわち、感謝を受け取り、自分を善人だと感じる喜びと。
Se mi poste rakontus, ke vi ŝatas doni pro simpla amo doni, pro pura ŝato igi homon feliĉa —
kaj nur tio estas homa boneco, ĉu ne? — tiam mi dirus malveron.
もしあとで私が、あなたはただ与えること自体を愛して、ただ人を幸福にしたいという純粋な気持ちから与えるのだ――そしてそれだけが人間的な善なのですよね？――と語ったなら、私はうそを言うことになります。
Ĉu dono, kiun la ricevanto devas
pagi, eĉ se nur per vortoj,
ankoraŭ estas dono?"
受け取る者が、たとえ言葉だけであっても代価を払わねばならない贈り物は、まだ贈り物と言えるのでしょうか。」
'Li ne komprenas mian bon-korecon', Tan Fu pensis.
『彼は私の善意を理解していない』とタン・フーは思った。
'Por lin devigi ekkoni ĝin, mi prezentos
al li ideon tiel mirigan, ke
li ĵetos
sin al miaj piedoj por
elmontri danko-plenan miron'.
『それを彼に思い知らせるために、私はあまりに驚くべき考えを示して、彼が感謝に満ちた驚きを表すために私の足元に身を投げ出すほどにしてやろう。』
"Mi pretas doni al vi, li diris,
"tutan kvinonon de miaj riĉaĵoj.
「私は君に」と彼は言った。「私の財産のまるまる五分の一を与える用意がある。
Vi tiam
ne povos nei,
ke mi estas granda
bonulo.
そうなれば、私がたいへんな善人だということを君は否定できまい。
Vi iros rakonti ĉie la
feliĉon, kiun mi kaŭzis al vi.
君は、私が君にもたらした幸福をあちこちで語って回るだろう。
Oni diras, ke vi brile poemas.
君は見事な詩を作ると言われている。
Certe vi
verkos pri
mi poemon, kiun la tuta
lando ripetos al si."
きっと君は私について、国じゅうが口にする詩を書くことだろう。」
Sed Ĝjaŭ ne konsentis:
だがジャウは同意しなかった。
"Mi timas, sinjoro mult-monulo,
ke vi ne
havas ĝustan komprenon
pri la situacio.
「おそれながら、大金持ちの旦那さま、あなたはこの状況を正しく理解しておられないようです。
Kiel eblus fari,
kion vi deziras?
どうしてあなたの望むことが可能でしょうか。
Ni tute ne estos egalaj.
私たちはまったく対等にはなりません。
Ni eĉ estos tro
malegalaj.
むしろ、あまりにも不平等です。
Vi havos kvar kvinonojn,
mi havos nur unu.
あなたは五分の四を持ち、私はたった五分の一しか持ちません。
Mi sentos tiel forte mian subecon!
私は自分の劣った立場を痛いほど感じるでしょう。
Mia situacio aperos al mi malplaĉa rilate al la via.
私の境遇は、あなたのそれと比べると、不愉快なものに思えるでしょう。
Mi ne povos ne pensi multe pri tiuj kvar kvinonoj, kiujn vi havos.
あなたが持つその五分の四のことを、私はどうしても何度も考えてしまうでしょう。
Pripensu do: vi estos kvaroble pli riĉa ol mi!
考えてみてください。あなたは私の四倍も豊かなのです。
Kiel mi povus tion ŝati?
どうしてそんなことを私が好めるでしょう。
Mi malamos vin pro
tio, ke
la pli grandan parton de via riĉo
vi tenis por vi.
あなたが財産のより大きな部分を自分のために取っておいたことで、私はあなたを憎むでしょう。
Ne.
いいえ。
Mi ne povus poeme prezenti
vin bonulo."
私はあなたを善人として詩に描くことなどできません。」
"Kaj se mi donos
al vi
la duonon
de mia tuta havaĵo?"
「では、私の全財産の半分を君にやるとしたら？」
"La duonon, ĉu vere?
「半分ですって、本当に？
Tio kompreneble estas io alia.
それはもちろん別の話です。
Ekde tiam, niaj
situacioj estos samaj.
そうなれば、その時から私たちの境遇は同じになります。
Pri tio mi estos vere feliĉa.
それなら私は本当にうれしいでしょう。
Mi plezure sentos min riĉa.
自分を金持ちだと感じられるのは、きっと楽しいことです。
Mi ĝojos.
私はうれしいでしょう。
Sed ve!
けれども、残念ながら！
Mi ne povos grand-paroli
pri via
ekster-ordinara graveco, kiel
vi deziras, ĉar ĝi
ne plu estos io speciala.
あなたの望むように、あなたの並外れた偉さを大げさに語ることはできません。もはやそれは特別なものではなくなるからです。
Mi estos same riĉa, same ekster-ordinara,
ĉar mi iĝos riĉa
en unu minuto, dum vi
longe laboris komerce por
riĉigi vin.
私も同じだけ裕福で、同じだけ並外れた者になるのですから。私は一分で金持ちになるのに対し、あなたは金持ちになるために長いあいだ商売で働いたのです。
Mi povos daŭre pensi kaj
pensadi, mi ne trovos en vi superecon,
kiun mi povus prikanti."
いくら考えてみても、あなたの中には、私がたたえて歌えるような優れたところを見いだせないでしょう。」
"Bone, bone," Tan Fu diris, pli kaj
pli malkontenta.
「よろしい、よろしい」とタン・フーは、ますます不機嫌になりながら言った。
"Mi donos al vi ĉion, kion mi havas."
「私は君に、私の持っているものを全部やろう。」
"La tuton, ĉu vere?"
「全部ですって、本当に？」
"La tuton."
「全部だ。」
"La tutan tuton, ĉu"
「全部の全部、ですか？」
"La tutan tuton, ĉion."
「全部の全部、何もかもだ。」
"Ĉion, ĉion, ĉion?"
「何もかも、何もかも、何もかも？」
"Ĉion, ĉion, ĉion."
「何もかも、何もかも、何もかもだ。」
Ĝjaŭ larĝe ridetis.
ジャウは大きく微笑んだ。
"Bone.
「よろしい。
Bonege.
すばらしい。
Mi estos ege riĉa.
私はとても金持ちになります。
Tio estas bonega
ideo.
それは実にすばらしい考えです。
Mia koro estos en paco,
ĉar mi ne plu havos zorgojn
pri mono.
私はもう金の心配をしなくてよくなるので、心は安らぐでしょう。
Kaj eble ankaŭ via koro
estos paca, ĉar vi ne plu havos zorgojn pri famo.
そしてたぶん、あなたの心も安らぐでしょう。もう名声の心配をしなくてよくなるのですから。
La tuta lando ja certe parolos pri vi, ĉu ne?"
国じゅうがきっとあなたのことを話すでしょう、そうでしょう？」
"Tute certe, jes.
「まったくその通り、そうだ。
Mi fin-fine ricevos la
famon, kiun mi indas
ricevi."
私はついに、自分が受けるに値する名声を手に入れるのだ。」
"Jes, vi ege ĝojos.
「ええ、あなたはたいそう喜ぶでしょう。
Ankaŭ mi ĝojos.
私も喜ぶでしょう。
Kiam mi montriĝos
publike, la tuta ĉeestantaro salutos min
kun granda estimo.
私が人前に姿を見せれば、その場の人々はみな大きな敬意をもって私にあいさつするでしょう。
Homoj ja ĝenerale alte konsideras riĉulojn.
人は一般に金持ちを高く評価するものですから。
Mi ĝojos pri tiu ĝenerala
konsiderado,
kiun dank' al
vi mi
ricevos, same
kiel mi ĝojas nun
pri la propra mem-estimo,
pri mia bona
sano kaj pri mia propra rid-plena maniero konsideri la
vivon.
私は、あなたのおかげで受け取るその世間一般の高い評価を喜ぶでしょう。ちょうど今、自分自身への尊敬、自分の健康、そして笑いに満ちた自分自身の人生の見方を喜んでいるのと同じように。
Mi nur povos senti min vere danka
al vi,
ĉu ne?"
私はただ本当にあなたに感謝していると感じることができるだけでしょう、そうですよね？」
Tan Fu ridetis, kvankam
li sentis sin iom
malĝoja kaj
ne sciis, kiel reagi al
la paroloj de Ĝjaŭ.
タン・フーは少し悲しい気持ちになり、ジャウの言葉にどう反応してよいかわからなかったが、それでも微笑んだ。
"Jes, certe," li respondis.
「うむ、もちろんだ」と彼は答えた。
"Danka al mi."
「私に感謝するのだ。」
"Tio ĝojigos vin, kiu tiom
ŝatas dankojn.
「感謝がそんなに好きなあなたは、それでうれしいでしょう。
Donu do al mi vian tutan riĉon,
mi plezure akceptos.
では私にあなたの全財産をください、喜んで受け取りましょう。
Vi havos plu nenion.
あなたはもう何も持たなくなります。
Kaj mi, tiel supera al vi en la
rigardo de la socio, ne
bezonos bel-vorti pri vi.
そして私は、社会の目から見てあなたよりはるかに上位になるので、あなたについて美辞麗句を述べる必要はありません。
Kial mi tion farus?
なぜそんなことをするでしょう。
Vi ja estos nur senhava malriĉulo.
あなたはただの無一文の貧乏人になるのですから。
Mi plezure poemos pri la propra feliĉo.
私は喜んで自分自身の幸福について詩を書くでしょう。
Sed kiu venos por
prikanti la
grandecon de la alia,
kun forta espero tiel ricevi
iom da mono?
だが、そうして少しばかり金を得たいという強い望みを抱いて、他人の偉大さを歌いに来るのは誰でしょう。
Kiu venos eldiri sian grandan
estimon kaj altan konsideradon?
大きな敬意と高い評価を口にするために来るのは誰でしょう。
Venos vi, ĉu ne?
来るのはあなたでしょう、そうですよね。
Ĉu ne mirige, ke kun aŭ sen
mono, mi ĉiam kontentas
pli?"
金があってもなくても、私のほうがいつもより満足しているとは、不思議ではありませんか。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
egala
等しい
estimi
尊敬する
famo
名声
ĝoji
喜ぶ
ja
はい
komerco
商売
konsideri
考慮する
koro
心
kvankam
〜だけれども
paco
平和
plezuro
喜び
preta
準備できた
propra
自分の
publiko
公共の
regiono
地域
socio
社会
universala
普遍的な
ve
ああ
verki
書く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
re-koni
見分ける
sci-povi
知ることができる
========================================================================
4. SERĈAS LETERAN AMIKON
文通相手を探して
========================================================================
Atentu, amiko leganto!
読者のあなた、ちょっと注意してください！
Ĉi tiu rakonto estas longa.
この物語は長い。
Se vi
trovos ĝin tro longa, legu
hodiaŭ nur la unuan duonon.
もし長すぎると感じたら、今日は前半だけ読んでください。
Se vi
sukcesas legi ĝin ĝisfine en unu fojo,
tio signifas, ke
vi jam havas bonan komprenon de esperanto.
もし一度で最後まで読めるなら、あなたはもうエスペラントをかなりよく理解しているということです。
Kial Anjo
opiniis, ke ŝi estas
malbela, neniu povus diri, sed tio estis fakto.
アンヨがなぜ自分を美しくないと思っていたのか、それはだれにもわからなかったが、とにかくそれは事実だった。
Jes ja, ŝi ne estis
superbelega, kaj oni eble ne akceptus ŝin sen
plia pripenso
por ludi junan belulinon en
filmo, sed ŝi estis
plaĉa, kaj nenie,
kiam ŝi aperis, viroj
forturnis la rigardon.
なるほど、彼女は飛びきりの美女ではなく、映画で若い美人の役をやるのに、何も考えずにすぐ選ばれるような人ではなかったかもしれない。だが彼女は感じのよい娘であり、彼女が現れると、どこでも男たちは顔をそむけたりはしなかった。
Male.
その反対だった。
Kiam ŝi eniris
en publikan lokon, la knaboj
unu-move direktis la
rigardon al ŝi.
彼女が人の集まる場所に入ると、若者たちは一斉に彼女へ視線を向けた。
Kaj kion ili vidis, tio plaĉis, ĉiu-foje.
そして、彼らの目に映るものは、いつ見ても好ましいものだった。
Rigardi Anjon
ĉiam estis plezuro.
アンヨを見るのはいつでも楽しいことだった。
Sed Anjo tion ne kredis, kaj nun, dum ŝi tria-foje legis la leteron, kiun ŝi
antaŭ nelonge ricevis
el trans-mara lando, ŝi sentis sin senhelpa.
だがアンヨはそれを信じておらず、今、少し前に海の向こうの国から受け取った手紙を三度目に読みながら、自分はどうしようもないと感じていた。
La junulo, kiu skribis
al ŝi, ja diris:
"Bonvolu sendi
foton de vi".
というのも、彼女に手紙を書いてきた若者がこう言っていたからである。「どうかあなたの写真を送ってください。」
Tiu letero
estis
respondo al peto,
kiun ŝi presigis en revuo
kun la celo
interŝanĝi leterojn en la
nova lingvo, kiun ŝi komencis lerni.
その手紙は、彼女が学び始めた新しい言語で手紙を交換する目的で雑誌に載せた募集への返事だった。
Ŝi deziris plibonigi
sian scion de la lingvo; ĉu devi legi kaj respondi leterojn ne
estus bona metodo tiu-cele?
彼女はその言語の力をもっと伸ばしたいと思っていた。手紙を読み、返事を書かなければならないのは、そのためのよい方法ではないだろうか。
La knabo, kiu skribis al ŝi, montriĝis mult-rilate inda fariĝi amiko.
彼女に手紙を書いたその少年は、多くの点で友人になるに値することがわかった。
Sed lia peto pri foto -
eĉ se plej natura kaj komprenebla - metis ŝin en malplaĉan situacion.
だが、写真を求める彼の頼みは――それがきわめて自然で理解できるものであったとしても――彼女を不快な立場に置いた。
Ŝi ne sciis, kion fari.
彼女にはどうしてよいかわからなかった。
"Ne gravas," ŝi fine decidis; "li loĝas tiel malproksime, ke
neniam ni renkontiĝos.
「かまわないわ」と彼女はついに決めた。「彼はあまりに遠くに住んでいるから、私たちは決して会わないでしょう。
Mi povas sendi al li foton de iu alia.
私はほかの誰かの写真を彼に送ることができる。
Li neniam scios la
veron."
彼は決して本当のことを知るまい。」
Kaj, kontenta pri tiu
ideo, ŝi enmetis kun
sia responda letero belan foton de sia belega amikino Lenjo,
tiu,
kiu deziris fari
el filmiĝo
sian tutvivan okupon, aŭ, se
tion ŝi ne sukcesos,
ĉiu-tage montriĝi televide.
そして、その考えに満足して、彼女は返事の手紙に、美しい友人レンヨの写真を同封した。その友人は、映画に出ることを生涯の仕事にしたいと望んでおり、それがかなわないなら、毎日のようにテレビに出る仕事をしたいと思っていた。
Antaŭ ol fermi la leteron, Anjo aldonis jenajn vortojn: "Mi ĉi-kune sendas al vi mian
foton, kaj komprenas, ke
vi deziras scii, kia mi aperas, sed kial
vi ne havigis al mi
vian?
手紙を閉じる前に、アンヨは次の言葉をつけ加えた。『この手紙に私の写真を同封します。あなたが、私がどんなふうに見えるのか知りたいと思うのはわかります。でも、どうしてあなたはご自分の写真を私に送ってくださらなかったのですか。
Mi forte esperas, ke
en la letero, kiun vi
certe baldaŭ adresos al mi, mi trovos vian foton."
きっとまもなく私あてに送ってくださる手紙の中に、あなたの写真が入っていることを強く願っています。」
* * *
Ivo multrilate feliĉis pri la letero de Anjo.
イーヴォは、さまざまな点でアンヨの手紙をうれしく思った。
Ŝi skribis simple, sed ŝiaj vortoj estigis en li ian senton
de varma kontenteco, kiun
li ne povis bone
klarigi, sed kiu ege
plaĉis al li.
彼女の文章は素朴だったが、その言葉は彼の中に、うまく説明はできないけれどとても心地よい、あたたかな満足感のようなものを生み出した。
Longe li rigardis ŝian
foton.
彼は長いこと彼女の写真を見つめていた。
Ŝi estis
nekredeble
bela.
彼女は信じられないほど美しかった。
Ne tute natura, eble, sed...
foto estas
nur foto.
もしかすると、まったく自然ではないのかもしれないが……写真はしょせん写真だ。
Sed nun li devis sendi sian bildon.
だが今や、彼は自分の写真を送らねばならなかった。
Pri tio li malkontentis.
そのことについて彼は不満だった。
Kiam li skribis al ŝi,
lia sci-volo estis pli forta ol ĉio.
彼が彼女に手紙を書いたときには、知りたいという気持ちが何よりも強かった。
Li duone
sentis, ke
ne estas ĝuste peti
foton sen
sendi propran, sed
tiun penson
li forĵetis malproksimen de
si, kaj li ne provis bildigi al si, kio
okazos,
kiam venos ŝia respondo.
自分の写真を送らずに相手の写真を求めるのは正しくないと、彼は半ば感じていた。だがその考えを彼は遠くへ追い払い、返事が来たとき何が起こるかを思い描こうともしなかった。
Kaj nun, li ne povis elturni
sin el la neceso kontentigi ŝin: sendi foton
al ŝia adreso li
devis.
そして今、彼女を満足させるには、彼女の住所へ写真を送らないわけにはいかなくなっていた。
Sendi foton,
jes ja, sed
ĉu
necese sian?
写真を送る、なるほど。だが自分の写真でなければならないのだろうか。
"Mi havas ideon," li
pensis, "mi
sendos foton de Alberto."
「いい考えがある」と彼は思った。「アルベルトの写真を送ろう。」
Eble vi
opinias, ke Ivo havis
problemon similan al Anjo.
おそらくあなたは、イーヴォもアンヨと似た悩みを抱えていたのだと思うだろう。
Tute ne.
まったく違う。
Kontraŭe, eĉ.
むしろその反対ですらあった。
Ivo sciis, ke li estas bela,
tre bela.
イーヴォは、自分が美しい、非常に美しいと知っていた。
Tion lia patrino multfoje diris al li.
それを彼の母親は何度も彼に言っていた。
Kaj ofte li rimarkis,
ke,
kiam iu lin unuafoje
ekvidas, tiu eksentas...
kiel diri?...
frapon.
そして彼はよく気づいていた。誰かが彼を初めて目にすると、その人は……何と言えばいいだろう……衝撃を感じるのだと。
Ivo sentis, ke
li disradias ian sun-brilon, ian ĉielan plaĉon, tiel
bela li montriĝas.
イーヴォは、自分が何か太陽の輝きのようなもの、何か天上的な快さのようなものを放っていると感じていた。それほど彼は美しく見えたのである。
Li ne estis homo,
li estis
vida poemo pri beleco.
彼は人間というより、美を目に見える形にした詩のような存在だった。
Kiam Naturo naskis lin,
ĝi certe faris ĉef-verkon.
自然が彼を生み出したとき、きっと傑作を作ったのだ。
Se vi
kredas, ke estas facile
akcepti, ke
oni estas mirindaĵo de
la
naturo, vi
malĝuste opinias.
自分が自然の驚異なのだと受け入れるのは簡単だ、とあなたが思うなら、それは間違っています。
Kun sia beleco Ivo ne povis
repaciĝi.
イーヴォは、自分の美しさと折り合いをつけることができなかった。
Ĉie, kien li iris, li sentis la rigardojn.
彼はどこへ行っても、視線を感じた。
Lin rigardis mez-junaj
sinjorinoj, kaj li rimarkis, ke lia vido ekturnas iliajn sentojn ĉiu-direkte.
中年にさしかかった婦人たちが彼を見つめ、そして彼は、自分の姿が彼女たちの感情をあらゆる方向へとかき乱すのに気づいた。
Lin rigardis knabinoj,
kiuj miris kaj
tuj pretis
ami.
少女たちも彼を見つめた。彼女たちは驚き、すぐにも恋する心の準備ができていた。
Lin rigardis viroj, pli
diverse: kelkaj, tute certe, sentis deziron
amikiĝi, sed
al multaj Ivo ne malpli
certe vidiĝis kiel
io troa, kion necesus forigi, ĉar lia ĉeesto nur
povos ŝanĝi
la situacion rilate al knabinoj.
男たちも彼を見つめたが、その反応はよりさまざまだった。何人かは、まちがいなく親しくなりたいという願いを感じたが、多くの者には、イーヴォはやはりまちがいなく余計な存在、取り除くべき何かとして映った。というのも、彼の存在は、女の子たちとの関係における状況を変えてしまうだけだからである。
Ĉe kelkaj viroj li eĉ preskaŭ
sentis, ke
ili dezirus kapti lian belecon kaj
ĝin proprigi al si.
中には、彼の美しさをつかまえて自分のものにしたいとさえ思っているのではないか、とほとんど感じられる男たちもいた。
Ĝis malamo tio kelkfoje iris.
それが憎しみにまで達することさえ、ときにはあった。
Tial al Ivo ne plaĉis la propra neordinara beleco.
だからこそ、イーヴォは自分の並はずれた美しさを好まなかった。
Nun mankus nur — por
malsimpligi lian vivon -
ke Anjo, pro foto, enamiĝu al li,
aŭ eĉ nur
rigardu
lin kiel iu eksterordinara.
今の彼の人生をいっそうややこしくするために、あと足りないのはただ、アンヨが写真のせいで彼に恋したり、あるいはただ彼を何か特別な人間として見たりすることだけだった。
Tion li ne povus
akcepti.
それを彼は受け入れられなかっただろう。
Li ne deziris amon, eble
eĉ
ankaŭ ne veran amikiĝon.
彼は愛を望んでいなかったし、たぶん本当の友情すら望んでいなかった。
Li deziris informojn.
彼が望んでいたのは情報だった。
Li deziris scii pri ŝia lando, pri la situacio tie, pri la tiea popolo kaj ĝia pens-maniero.
彼は彼女の国について、そこでの状況について、そこの人々とその考え方について知りたかった。
Li studis en universitato, kaj la leter-aferon li aliris
kun universitata
sinteno: studi
kaj informiĝi estis
liaj celoj.
彼は大学で学んでおり、文通ということにも学ぶ者らしい姿勢で向き合っていた。学び、情報を得ることが彼の目的だった。
Pri Alberto vi demandas, ĉu?
アルベルトのことを聞くのですか。
Ene, kaj en-vere,
Alberto estis bona knabo, ĉiam
preta doni kaj helpi, kun
forta sento pri respondecoj
kaj kun povo ĝuste agi
en malfacilaj situacioj, eĉ
se, ofte, lia unua reago estis timo.
内面では、そして本当のところ、アルベルトはよい若者だった。いつも与え、助ける用意があり、責任感が強く、しばしば最初の反応は恐れであったにしても、難しい状況で正しく行動する力を持っていた。
Sed ekstere, en apero, li
montriĝis sen-forma
dikulo, ŝajne ne tute homa, bestego
plej malplaĉa al rigardo.
しかし外見だけ見れば、彼は輪郭のぼんやりした太った男で、まるで人間離れした、見る者にきわめて不快な獣めいた大男に見えた。
Li estis
tiel malbela, fakte, ke
lia foto nur povos
forigi la eblecon, ke Anjo eksentu amon al
sia leter-kunulo.
実際、彼はあまりにも醜かったので、その写真なら、アンヨが文通相手に恋心を抱く可能性を消し去るはずだった。
Skribante la adreson, Ivo ridis al si:
li sukcesis trovi kontentigan eliron el sia problemo.
住所を書きながら、イーヴォはひとり笑った。彼は自分の問題から満足のいく抜け道を見つけることができたのだ。
* * *
Letero sekvis leteron,
el ĉi tiu lando al tiu
alia, el tiu alia al
tiu ĉi.
手紙が手紙に続いた。こちらの国からあちらの国へ、あちらの国からこちらの国へ。
Kun ĉiu
letero plifortiĝis la intereso de Anjo al
Ivo, de
Ivo pri Anjo.
手紙を重ねるごとに、アンヨのイーヴォへの関心も、イーヴォのアンヨへの関心も強まっていった。
Jes, vi bone legis.
ええ、あなたはちゃんと読みました。
Ivo, nia
universitatulo, kiu deziris nur
informiĝi, trovis
pli kaj pli
da plezuro en
la leteroj de Anjo.
ただ情報を得たいと望んでいた、われらが大学生イーヴォは、アンヨの手紙の中にますます大きな喜びを見いだすようになった。
Iom post iom io ŝanĝiĝis
en
li.
少しずつ、彼の中で何かが変わっていった。
Iom post iom sentoj okupis kampon, kie antaŭe vivis nur
pensado.
少しずつ、以前は思考だけが生きていた場所を、感情が占めるようになった。
La lingvon ili uzis
pli
kaj pli bone.
二人はその言語をますます上手に使うようになった。
Venis la tago, kiam,
same en tiu lando kiel
en ĉi tiu,
Anjo
kaj Ivo
akceptis respondecojn
en siaj prilingvaj junularaj organizoj.
そして、あちらの国でもこちらの国でも、アンヨとイーヴォがそれぞれ言語に関わる青年組織で責任ある役目を引き受ける日が来た。
Kaj kiam la gravuloj
de la internacia asocio
decidis, ke tut-monda
junul-kongreso okazos en la urbo
de Anjo, ĉiuj en la lando
de Ivo opiniis, ke li estos
ilia plej bona homo por paroli tie nome de la landa organizo.
そして国際協会の要人たちが、世界青年大会をアンヨの町で開くと決めたとき、イーヴォの国の誰もが、そこで自国組織を代表して話すのに彼が最適の人物だと考えた。
"Ni pagos al vi la vojaĝon kaj ĉiujn loĝ-
kaj manĝo-kostojn",
ili diris.
「旅費と宿泊費、それに食費もすべてこちらで出します」と彼らは言った。
Ĉu eblus al tio diri: ne?
これに『いいえ』と言えるだろうか。
Ivo kompreneble jesis.
イーヴォはもちろん承諾した。
* * *
"Anjo!"
「アンヨ！」
La nomo, kiun li elparolis kun
forto, resonis plu en la granda
salonego.
彼が力をこめて発したその名は、大きなホールになお響き続けた。
Sed ŝi eĉ ne turnis
sin al li.
だが彼女は彼のほうに振り向きさえしなかった。
Li rapidis post ŝi.
彼は急いで彼女のあとを追った。
"Anjo! Pardonu,
ke mi alparolas vin
tiel... tiel... kiel proksimulo, kiel amiko
aŭ familiano, dum al
vi ŝajnas, ke
vi ne konas min, sed mi vin konas.
「アンヨ！ こんなふうに……こんなふうに……親しい者のように、友人や家族のようにあなたに声をかけるのを許してください……あなたには私をご存じないように思えるでしょうが、私はあなたを知っています。
Ni fakte konas unu
la
alian.
私たちは実際には互いに知り合いなのです。
Mi klarigos ĉion.
すべて説明します。
Estas granda plezuro por
mi renkonti vin."
あなたにお会いできて、私はとてもうれしいのです。」
"Se vi
konus min, sinjoro, vi scius, ke
mi nomiĝas Lenjo,
ne Anjo.
「もし私をご存じでしたら、あなた、私の名がアンヨではなくレンヨだとご存じのはずです。
Mi konas iun Anjon,
sed ŝi tute
ne similas al mi, kaj
vi ne povus vere
preni min por ŝi.
私はアンヨという人を知っていますが、彼女は私にまったく似ていませんし、あなたが本気で私を彼女と取り違えるはずはありません。
Via maniero aliri knabinojn povas plaĉi al kelkaj, sed ne al mi.
あなたの女の子への近づき方は、気に入る人もいるでしょうが、私は違います。
Lasu min, mi petas.
放っておいてください、お願いします。
Mi havas multegon
por
fari en ĉi tiu mil-homa kongreso."
この千人規模の大会で、私はしなければならないことが山ほどあるのです。」
Ŝi parolis tiel malvarme, superule,
forĵete, ke Ivo sentis sin
kiel eta infano, al
kiu la patrino timige eldiras
sian nekontentecon.
彼女はあまりに冷たく、上から目線で、突き放すように話したので、イーヴォは、母親が恐ろしい口調で不満を言い渡すのを聞かされる小さな子どものような気持ちになった。
Ne ĉiufoje, ŝajnas,
lia
beleco igis virinojn ami lin.
どうやら、彼の美しさがいつでも女性たちに彼を愛させたわけではなかった。
* * *
Antaŭ ol la kongreso malfermiĝis, Anjo
multe pensis kaj
pensadis pri la
situacio, en kiun ŝin lokis
la ideo fote malveri al Ivo.
大会が始まる前、アンヨは、写真でイーヴォに偽ったという考えによって自分が置かれた状況について、ずいぶんと思い悩んでいた。
Ŝi fine decidis ne tuj diri la
veron, sed serĉi lin, igi lin amika al ŝi kaj iom post iom venigi
lin al kompreno pri ŝia
vera esto.
彼女はついに、すぐには真実を告げず、まず彼を探し、彼を自分に親しくさせ、少しずつ自分の本当のあり方を理解させようと決めた。
Nun montriĝis bona
okazo.
今、よい機会が現れた。
La malbela juna solulo,
kiu sidis ĉe tablo
antaŭ preskaŭ malplena glaso, tiel similis la foton, ke Anjo
estis plej-plej certa.
ほとんど空になったグラスの前でテーブルにひとり座っていたその醜い若者は、写真にあまりによく似ていたので、アンヨはこれ以上なく確信した。
Ŝi aliris lin.
彼女は彼に近づいた。
"Mi scias, el kiu
lando vi venis", ŝi diris al li tuj
post sia saluto.
「あなたがどこの国から来たのか、私にはわかります」と、挨拶のすぐあとで彼女は彼に言った。
Li volis
ekparoli, sed antaŭ ol
li povis,
jam ŝi interrompis
lin: ŝi nomis la landon.
彼は話し始めようとしたが、その前に彼女がもう彼をさえぎり、その国の名を言ってしまった。
"Kiel vi
scias?" li demandis.
「どうしてわかるのですか」と彼はたずねた。
"Tion mi eksciis
per unu rigardo al via tuta persono,
sed ĝenerale mi bezonas
studi manon por ĉion scii
pri homo.
「それはあなたの全体をひと目見てわかったのです。でも、ふつうは人についてすべてを知るには手を調べる必要があります。
Donu al mi vian maldekstran", ŝi
diris, kaj ĝin prenis mem.
左手を出してください」と彼女は言い、自分でその手を取った。
"Haha! Mi vidas! Mi vidas multon!" diris ŝi,
kaj ŝi metis en sian parol-manieron
ian
gravecon, kiu igis
Alberton miri
preskaŭ
time.
「はは！ 見えます！ たくさん見えます！」と彼女は言い、その話しぶりにある種の重々しさをこめたので、アルベルトはほとんど恐れるほど驚いた。
'Kia eksterordinara knabino!' li pensis, sed jam ŝi daŭrigis:
『なんて並はずれた女の子なんだ！』と彼は思ったが、彼女はもう続けていた。
"Via mano informas min pri
multego.
「あなたの手は、たいへん多くのことを私に教えてくれます。
Mi scias, kie vi
loĝas, kie
vi naskiĝis, kion
vi faras en la
vivo, mi volas diri: kian okupon
vi havas.
あなたがどこに住んでいるか、どこで生まれたか、人生で何をしているか、つまりどんな仕事をしているか、私にはわかります。
Mi scias, kiel nomiĝas viaj
frato kaj fratino.
あなたの兄弟姉妹の名前も知っています。
Mi scias, ke vi havis
fraton, kiu mortis antaŭ
du jaroj, kaj
mi povas eĉ diri
al vi,
kiel".
二年前に亡くなった兄弟がいたことも知っていますし、どう亡くなったかさえ言えます。」
Kaj ŝi diris al li ĉion.
そして彼女は彼にすべてを語った。
Ne estis malfacile,
ĉar Ivo multe
rakontis pri sia persona kaj
familia vivo en siaj leteroj,
kaj ŝi ĉion
bone memoris.
それは難しくなかった。というのも、イーヴォが手紙の中で自分の個人的・家庭的な生活について多くを語っており、彼女はそれをすべてよく覚えていたからである。
Ŝi rimarkis, ke la malbela junulo aperas
pli kaj pli
tima kaj senkomprena, sed
tio venis, ŝiaopinie,
de la ĝusteco de ŝiaj in-formoj.
彼女は、その醜い若者がますますおびえ、ますますわけがわからないという顔つきになっていくのに気づいたが、それは自分の情報の正確さから来ているのだ、と彼女には思われた。
Sed post kiam ŝi finis, li rigardegis sian manon
kun tia timkaj mir-plena malcerteco, preskaŭ
malamike, ke ankaŭ ŝi iĝis necerta pri si.
だが彼女が語り終えたあと、彼は自分の手を、恐れと驚きに満ちた、ほとんど敵意すら帯びた不確かさでじっと見つめたので、彼女のほうも自信を失った。
Tamen kun ŝajna memcerteco ŝi ekdiris:
それでも彼女は見かけ上は自信ありげに、こう言い始めた。
"Ĉu io malplaĉas al vi?
「何かお気に召しませんか。
Ĉu vin timigas
la fakto, ke
mi scias tiom pri
vi?"
私があなたのことをそんなに知っているのが、怖いのですか。」
Ŝi komencis ridi.
彼女は笑い始めた。
"Ne timu, estas nur
ludo, mi tuj
klarigos!"
「怖がらないで、ただの遊びです、すぐ説明します！」
Kaj ŝi ridis plu.
そして彼女はさらに笑った。
Sed li ne, kaj lia senrido malhelpis ŝin daŭrigi.
だが彼は笑わず、彼のその無笑いが彼女の続きの言葉を妨げた。
Nur post senvorta minuto
li ekparolis, per malfortaj, malaltaj sonoj, kiuj ŝajnis direktiĝi
pli al li mem ol
al ŝi.
ただ、無言の一分ほどのあとで、彼はようやく話し始めた。その弱々しく低い声は、彼女に向けられているというより、自分自身に向けられているように思えた。
Aŭdeblis, ke li
malfacile sukcesas akcepti
la propran penson:
自分の考えを受け入れるのに苦労しているのが、その声から聞き取れた。
"Ŝajnas, ke tiu ĉi mano estas
ne mia, sed
tiu de mia samklubano Ivo."
「どうやら、この手は私のではなく、同じクラブの仲間であるイーヴォのものらしい。」
Nun mirege lin rigardis ŝi.
今度は彼女のほうが、驚ききって彼を見つめた。
* * *
"Ĉu vi do ne estas Ivo?" ŝi
demandis.
「では、あなたはイーヴォではないのですか」と彼女はたずねた。
"Rigardu min," li respondis,
ne tre kontente.
「私を見てください」と、あまり愉快ではなさそうに彼は答えた。
"Ĉu vi iam vidis pli malbelan
viron?
あなたはこれより醜い男を見たことがありますか。
Mi scias, kia mi
aperas, kaj tio ĝenerale
faras nenion
al mi.
自分がどう見えるか、私は知っていますし、ふつうそれは私に何の影響も与えません。
Sed Ivo estas alta
fortulo, bela vir-besto, kiu certe nur
povas dolĉi al virinaj rigardoj.
しかしイーヴォは、背が高く力強い、美しい男で、女たちの目にはどうしたって魅力的に映るような人物です。
Vi montris, ke al vi mankas
neniu informo
pri tiu knabo.
あなたは、その若者について何ひとつ情報を欠いていないことを示しました。
Kiel vi
povus ne-scii, al kio
li similas?
それなのに、彼がどんな見た目か知らないなんて、どうしてありえますか。
Sed mi ne komprenas
vian ludon.
でも、あなたのこの遊びは私にはわかりません。
Kion vi
celas?
何をねらっているのですか。
Kial rakonti
al mi lian tutan vivon,
kaj ŝajnigi, ke ĝi
estas mia?
なぜ彼の人生をそっくり私に語り、それが私のものだと装うのですか。
Via ag-maniero
troviĝas trans mia komprenpovo."
あなたのやり方は、私の理解力を超えています。」
Dum longa minuto ŝi restis senparola.
しばらく彼女は言葉を失っていた。
Kiel ŝi povus klarigi la aferon?
このことをどう説明すればよいのだろう。
"Kompreneble, se vi ne estas Ivo, mia
far-maniero ŝajnas al
vi plej miriga..." ŝi
komencis.
「もちろん、もしあなたがイーヴォでないなら、私のやり方はあなたにはこの上なく奇妙に思えるでしょう……」と彼女は言い始めた。
Sed tuj ŝi interrompis sin,
ĉar ŝi ne sciis, kiel daŭrigi.
だがすぐに彼女は自分で言葉を切った。どう続ければよいのかわからなかったからである。
Tamen post kelka tempo ŝia
pensado ekfunkciis
pli klare kaj
ŝi provis ĉion rakonti.
それでもしばらくすると、彼女の思考はよりはっきりと働き始め、彼女はすべてを語ろうとした。
Dum ŝi parolis, ŝi pli kaj pli
sentis, ke ŝiaj klarigoj ne estas tre verŝajnaj.
話しながら、彼女は自分の説明があまりもっともらしくないことを、ますます強く感じた。
Interalie, ŝi ne povis klarigi, kial Ivo sendus kiel
sian la foton de Alberto.
とりわけ、なぜイーヴォがアルベルトの写真を自分のものとして送るのか、彼女には説明できなかった。
Kiu kaŭzo povus igi belan knabon
ŝajnigi sin malbela?
美しい若者に、自分を醜く見せかけさせるような理由が、いったい何だというのか。
Sed kion fari?
だが、どうしようもなかった。
Kiam, post sia longa malsimpla vortigado, ŝi
fine diris "ĝis revido", ŝi sentis, ke
li ne kredas ŝin.
長く入り組んだ説明の末、彼女が最後に「またお会いしましょう」と言ったとき、彼が自分を信じていないのを彼女は感じた。
* * *
Ĉar ŝi laboris por la kongreso, Anjo facile povis
trovi, kie
loĝas ĉiu
membro, kiu
parto-prenas en ĝi.
大会のために働いていたので、アンヨは参加者一人ひとりがどこに泊まっているかを簡単に調べることができた。
Malfeliĉa pri sia renkonto
kun Alberto, ŝi
decidis telefoni
al Ivo.
アルベルトとの出会いに気落ちした彼女は、イーヴォに電話をかけることにした。
Post kelkaj sensukcesaj provoj
— li ne estis en
sia ĉambro — ŝi fine decidis atendi ĝis la morgaŭa tago.
何度かうまくいかない試みのあと――彼は部屋にいなかった――、彼女はついに翌日まで待つことに決めた。
Sed ĝuste tiam ŝia telefono
eksonis.
だがちょうどそのとき、彼女の電話が鳴った。
Estis li.
彼だった。
"Anjo, mi ege bezonas paroli
kun vi, aŭ mi ne sukcesos dormi ĉi-nokte.
「アンヨ、どうしてもあなたと話さなければ、私は今夜眠れそうにありません。
Dum la tuta nokto mi
provos trovi respondon al
miaj demandoj.
夜じゅう、私は自分の疑問への答えを探し続けるでしょう。
Kial vi
estis
tiel malvarma?
なぜあなたはあんなに冷たかったのですか。
Kial vi
tiel maldolĉe parolis al via
letera amiko?
なぜ文通の友だちである私に、あんなにつらく話したのですか。
Vere mi ne komprenas.
本当にわかりません。
Kaj tiu
ne-kompreno malhelpas min vivi."
そして、そのわからなさが私の生を妨げています。」
Rapidaj, neklaraj, sed fortaj
sentoj turniĝis en Anjo.
速く、はっきりしないが、強い感情がアンヨの中で渦巻いた。
Komence, ŝi ne sciis,
kion pensi.
最初、彼女はどう考えてよいかわからなかった。
Sed baldaŭ ŝin kaptis deziro ridi.
だがまもなく、笑いたい気持ちが彼女をとらえた。
Ŝi pretiĝis paroli,
kiam liaj vortoj eĉ pli rapide ekflugis,
sento-plene:
彼女が話そうと身構えたとき、彼の言葉はさらに速く、感情いっぱいに飛び出した。
"Anjo, kial
vi
restas senparola?
「アンヨ、どうして黙っているのですか。
Kio okazis?
何があったのですか。
Jes ja, mi malbone agis pri la foto.
ええ、そうです、写真のことで私は悪いことをしました。
Bonvolu pardoni min.
どうか許してください。
Tio estis malbona ideo.
あれは悪い考えでした。
Kiam vi
vidis min, vi ne
povis kompreni.
あなたが私を見たとき、理解できなかったのも無理はありません。
Sed klarigo ekzistas,
kaj mi volas doni ĝin al vi.
でも説明はありますし、それをあなたにしたいのです。
Tamen, mi petegas
vin, unue
diru, ke
vi min ne malamas."
ただ、お願いです、まず私を憎んではいないと言ってください。」
"Atendu, Ivo,
atendu, mi certiĝu,
ke mi aŭdis vin bone.
「待って、イーヴォ、待って、私がちゃんと聞き取ったか確かめさせて。
Vi vidis min, ĉu ne
tion vi
diris?"
あなたは私を見た、と今そう言ったのよね。」
"Certe mi vidis vin, ĝuste pro
tio..."
「もちろんあなたを見ました、まさにそのために……」
Ŝi interrompis:
彼女はさえぎった。
"Se vidi
min metis vin en tian
sento-movan situacion, ke pro ĝi vi
ne povos dormi ĉi-nokte, mi... mi...
mi unue bezonas kompreni.
「私を見たことが、あなたをそんな感情の揺れた状態に置いて、今夜眠れなくなるほどだというのなら、私……私……まず理解しなければならないわ。
Rakontu do,
kion mi diris, kia mi
estis."
だから話してちょうだい、私は何を言って、どんなふうだったのか。」
"Al mi ne plaĉas memori
pri tio.
「私はそれを思い出したくありません。
Kial vi
ludas per miaj sentoj?
なぜあなたは私の感情をもてあそぶのですか。
Letere ni amikiĝis.
手紙では、私たちは友だちになったではありませんか。
Kial ŝanĝi
tiun rilaton?
なぜその関係を変えるのですか。
Tion mi pensis, kiam vi respondis al mi,
ke vi ne
konas min kaj ke mia metodo por aliri knabinojn ne sukcesos kun vi.
あなたが、私を知らない、そして女の子に近づく私のやり方はあなたには通じない、と私に答えたとき、私はそう思ったのです。
Mi nur volis klarigi, kiu mi
estas, kaj kial mi
ne similas al la foto, kiun
mi sendis."
私はただ、自分が誰で、なぜ自分が送った写真に似ていないのかを説明したかっただけです。」
"Ivo kara, mi povus lasi
vin paroli
plu, tio eble igus min ridi, kaj
okazon ridi oni neniam perdu,
ĉu
「イーヴォ、あなた、もっと話し続けさせてもよかったのだけれど、そうすれば私は笑えたかもしれないわね。そして笑う機会は決して逃してはいけない、でしょう。
Sed mi ne volas
esti malbon-kora.
でも、私は意地悪になりたくないの。
Vi rajtas scii la veron.
あなたには真実を知る権利があるわ。
Mi neniam malvarme kaj
malkontente reagis al vi pro plej simpla
kaŭzo: ni neniam renkontiĝis.
私があなたに冷たく不満げにふるまったことは一度もないわ。理由はきわめて単純、私たちは一度も会っていないから。
La persono, kiun vi prenis por mi,
certe estas
Lenjo,
amikino mia.
あなたが私だと思った人は、きっと私の友人レンヨよ。
Kiam vi
petis foton, mi adresis al vi ŝian, ĉar
mi estas tre malbela.
あなたが写真を求めたとき、私は彼女のものをあなたに送ったの。だって私はとても醜いから。
Mi pensis: nia rilato
estos nur
letera, kaj ni vivas
tiel malproksime unu de
la alia!
私はこう思ったの。私たちの関係は手紙だけのものになるし、それに私たちはこんなにも遠く離れて暮らしているのだから！
Kial ne kredigi min pli bela ol mi estas?
本当よりきれいだと思わせたっていいじゃない。
Sed ne estas plaĉe
paroli pri ĉio ĉi telefone,
kial ni ne
renkontiĝus?
でも、こんなことを電話で話すのは気持ちのよいものではないわ。会わない？
Mi ja ankaŭ devas raporti
al vi
mian sperton kun tiu malbela sed aminda Alberto.
それに、あの醜いけれど感じのよいアルベルトとの私の体験も、あなたに報告しなければならないし。
Ĉu vi povus troviĝi en la kongresa trinkejo post duon-horo?"
三十分後に大会のバーに来られる？」
"Jes, jes, kun granda plezuro,
sed kiel ni rekonos unu la
alian, se vi ne
estas la
knabino sur mia foto?"
「はい、はい、よろこんで。でも、あなたが私の写真の女の子ではないなら、どうやってお互いを見分けるのですか。」
"Mi certe tuj rekonos
vin.
「私はきっとすぐにあなたがわかるわ。
El la vortoj de Alberto mi
komprenis, ke
vi estas
rimarkinde bela viro, da kiaj estas tre
malmulte, ĉu ne vere?"
アルベルトの言葉から、あなたが目立って美しい男で、そんな人はごくわずかだとわかったもの。本当でしょう？」
"Je-e-es."
「え、ええ……。」
"Mi certe alvenos
antaŭ ol vi,
ĉar mi loĝas
tuj apude.
「私はきっとあなたより先に着くわ。すぐ近くに泊まっているから。
Mi do atendos vin.
だから待っているわね。
Mi legos numeron de "Kontakto", tiel vi tuj scios, kiu mi estas.
『Kontakto』の一冊を読んでいることにするわ、そうすればあなたはすぐに私が誰かわかる。
Sed eĉ sen tio vi scius: nur
elektu la plej malbelan knabinon."
でも、そんなものがなくてもわかるわ。いちばん醜い女の子を選べばいいだけだから。」
* * *
Kiam Ivo eniris la
trinkejon, li sentis -
kiel ĝenerale -
ke ĉiuj rigardoj
direktiĝas al li.
イーヴォがバーに入ったとき、彼は――いつものように――すべての視線が自分に向けられるのを感じた。
Dum ĉe la plimulto
el la ĉeestantoj
la rigardado daŭris
kelk-tempe, bela knabino, sola ĉe tablo, nur ĵetis al li etan rapidan
rigardon, kiu
tuj revenis al ŝia legado.
その場にいた大半の人々はしばらく彼を見続けたが、テーブルにひとりでいた美しい少女だけは、彼に小さなすばやい一瞥を投げただけで、その視線はすぐ読書へ戻った。
Li ĉirkaŭ-rigardis.
彼はあたりを見回した。
Kontakto montriĝis
kvarloke, ĉe
apartaj tabloj.
『Kontakto』は四か所、別々のテーブルで見つかった。
Kvar knabinoj ja, du solaj,
du kun gekunuloj, sidis kun numero de
tiu revuo, ĉu en la
mano, ĉu apud si surtable.
四人の少女、二人はひとりで、二人は仲間と一緒に、その雑誌の一冊を手に持つか、あるいはテーブルの上にそば置いて座っていた。
Unu el la solulinoj estis ege malbela kaj
rigardis lin sen kaŝi sian intereson.
ひとりでいる娘の一人はひどく醜く、興味を隠さずに彼を見ていた。
Ŝi ridetis al li, espere.
彼女は期待をこめて彼にほほえんだ。
Li decidis ŝin aliri.
彼は彼女に近づくことに決めた。
"Anjo, mi ĝojas..." li komencis, sed la junulino tuj inter-rompis:
「アンヨ、うれしいです……」と彼は言い始めたが、その若い娘はすぐにさえぎった。
"Mi ne estas Anjo," ŝi diris, kaj io ete malfeliĉa bildiĝis tie, kie antaŭ nelonge brilis espero.
「私はアンヨではありません」と彼女は言い、少し前まで希望が輝いていたその顔に、かすかな失望が浮かんだ。
"Ne, mi ne estas Anjo,
sed
mi scias, ke la
knabino tie
havas tiun nomon.
「いいえ、私はアンヨではないの。でも、あそこにいる女の子がその名前だと知っています。
Eble ŝin vi
serĉas."
たぶん、あなたが探しているのは彼女です。」
Ŝi montris la alian solulinon.
彼女は、もう一人の、一人で座っていた娘を指さした。
Ivo pardon-petis kaj turnis sin tien.
イーヴォは詫びて、そちらに向き直った。
Li rigardis la knabinon,
nekomprene.
彼はその娘を、わけがわからないという顔で見つめた。
Estis tiu, kiu
ĵetis al li tiun
rapidan rigardon, kiam li eniris.
それは、彼が入ってきたときにあのすばやい一瞥を投げた娘だった。
Kiel ŝi povus esti Anjo?
どうして彼女がアンヨでありえよう。
Ĉi tiu estis
bela.
この娘は美しかった。
Fakte, li trovis ŝin pli
bela, multe pli bela ol
Lenjo,
ĉar kun beleco pli
natura.
実際、彼は彼女をレンヨより美しい、ずっと美しいと感じた。より自然な美しさを備えていたからである。
Lenjo havis la belecon
de filmulino.
レンヨは映画女優のような美しさを持っていた。
Estis io grand-urbana en ŝi, kio
tute ne respondis al
la Iva kompreno pri beleco.
彼女には大都会的な何かがあり、それはイーヴォの美についての理解にまったく合っていなかった。
Anjo sia-flanke estis plezuro por la
vido: ŝi belis pli simple, pli hejmece, pli vilaĝe.
それに対してアンヨは、見ることそれ自体の喜びだった。彼女の美しさはもっと素朴で、もっと家庭的で、もっと村娘らしかった。
Sed tiu natura est-maniero ne malpliigis ŝian plaĉ-povon.
だが、その自然なあり方は彼女の魅力を少しも減じてはいなかった。
Tute male.
まったくその反対だった。
"Ĉu vi estas Anjo?" li necerte demandis.
「あなたがアンヨですか」と彼はおずおずとたずねた。
"Jes, sinjoro, tio estas
mia nomo.
「はい、あなた、それが私の名前です。
Kiel mi povas utili
al vi?"
どんなご用でしょうか。」
"Ĉu vi ne komprenas, kiu mi estas?
「私が誰かわからないのですか。
Ivo, kun kiu vi
telefonis antaŭ duon-horo!"
さっき三十分前にあなたが電話で話したイーヴォです！」
"Ivo!
「イーヴォ！
Vi!
あなたが！
Ĉu vere?"
本当に？」
Ŝi longe rigardis lin.
彼女は長く彼を見つめた。
"Sed vi
estas tute ordinara persono!"
「でも、あなたってまったく普通の人なのね！」
Tiujn vortojn
Ivo vere ne atendis, sed
ĝuste ili kaŭzis en li senton, kiun li sen-scie atendis jam de
longe.
その言葉をイーヴォは本当に予想していなかった。だがまさにその言葉が、彼の中に、長いあいだ無意識に待ち望んでいた感情を引き起こした。
Io tre paca, plaĉa, dolĉa trairis
lian tutan estaĵon.
とても穏やかで、心地よく、やさしいものが、彼の全身を通り抜けた。
Ĝojo, kian li neniam spertis antaŭe.
彼がこれまで一度も味わったことのない喜びだった。
Ŝi plu parolis, sed li
ne aŭskultis ŝin.
彼女はなお話し続けたが、彼は聞いていなかった。
Li ekkomprenis, ke dum
sia tuta vivo li atendis ĉi tiun
minuton: esti
ordinara, esti
kiel la aliaj.
彼は悟り始めた。自分は生涯ずっとこの瞬間を待っていたのだ、と。普通であること、ほかの人たちのようであることを。
Kia ĉiela dono!
なんという天からの贈り物だろう！
Kia ĝojo sensimila!
なんという比べもののない喜びだろう！
"Ĉu vi ne aŭskultis min?"
「私の話、聞いていなかったの？」
Li rerigardis ŝin, plej amike,
kaj dolĉa-sone respondis:
彼はあらためて彼女をこの上なく親しげに見て、やさしい声で答えた。
"Ne, pardonu, mi ne aŭskultis.
「いいえ、ごめんなさい、聞いていませんでした。
Mi pripensis.
考えていたのです。
Mi provis kompreni.
理解しようとしていたのです。
Kial vi
diris malveron?
なぜあなたは嘘をついたのですか。
Vi estas ege
bela.
あなたはとても美しい。
Multe pli bela ol tiu
malvarma altulino, kiu
rigardis min de supre kiel malutilan, malsan-portan, mortigindan besteton.
上から私を、有害で、病気を運び、殺されるべき小動物のように見おろした、あの冷たい背の高い女より、ずっと美しい。
Anjo!
アンヨ！
Kiel eblas koni sin tiel malĝuste?
どうして自分のことを、そんなに思い違いできるのですか。
Vi bildigas vin al vi mem
tute alia ol vi fakte
estas..."
あなたは、自分を実際とはまったく違うものとして思い描いているのですね……」
"Kaj ankaŭ vi vin,
se vi trovas vin belega!" ŝi tuj diris.
「それはあなたも同じよ、自分をものすごく美しいと思っているのなら！」と彼女はすぐに言った。
Ili ekridis samtempe.
二人は同時に笑いだした。
Tiel komenciĝis
persona interrilato
ankoraŭ pli plaĉa ol la
jam plaĉa letera.
こうして、すでに楽しかった文通以上に、さらに心地よい直接の交際が始まった。
* * *
En Eŭropo, malnovaj rakontoj ĝenerale finiĝas per la
vortoj: ili geedziĝis, estis feliĉaj, kaj havis multajn infanojn.
ヨーロッパでは、昔話はたいてい「二人は結婚し、幸福に暮らし、たくさんの子どもをもうけました」という言葉で終わる。
Ĉu tiel fini ĉi tiun?
この話もそう終えるべきだろうか。
Ne.
いや。
Ĉar tio estus diri malveraĵon.
なぜなら、それでは嘘を語ることになるからだ。
Ili ne geedziĝis.
二人は結婚しなかった。
Post kiam la kongreso finiĝis kaj Ivo revenis hejmen, ili dum iom
pli ol unu jaro daŭrigis sian leteran kontakton.
大会が終わってイーヴォが帰郷したあとも、二人は一年あまり文通を続けた。
Poste ili iom post iom forgesis
unu la alian.
その後、二人は少しずつ互いを忘れていった。
Sed antaŭ ol disiĝi,
fine de la kongreso, ili
renkontiĝis kun Alberto kaj Lenjo, al
kiuj
ili ridoplene rakontis
la aferon.
だが別れる前に、大会の終わりに、二人はアルベルトとレンヨに会い、この出来事を笑いながら語った。
Pasis ok jaroj.
八年が過ぎた。
Nun Alberto kaj Lenjo ege feliĉas.
今、アルベルトとレンヨはとても幸福である。
Kune kun siaj sep infanoj.
七人の子どもたちとともに。
NOVAJ VORTOJ
新出語
adreso
住所
aparta
特別な
asocio
協会
ĉirkaŭ
〜の周りに
elekti
選ぶ
filmo
映画
frapi
たたく
ha
はっ
klubo
クラブ
kongreso
大会
kontakto
接触
membro
会員
okupi
占める
presi
印刷する
radio
ラジオ
revuo
雑誌
salono
広間
studi
勉強する
telefono
電話
televido
テレビ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĉef-verko
傑作
el-paroli
言い表す
el-turni sin
向きを変える
preni por
〜とみなす
re-agi
反応する
re-pac-iĝi
仲直りする
re-koni
見分ける
respond-eco
応答性
sen-helpa
自力の
========================================================================
5. AL MONDO TRANSA
海の向こうの世界へ
========================================================================
Jam de longe la Tero
ne plu videblis.
地球はもうずっと前から見えなくなっていた。
Ili forlasis ĝin
antaŭ tiom
da tempo, ke la surtera vivo
ŝajnis ne plu ekzisti.
彼らがそこを離れてからあまりに長い時間がたっていたので、地上の生活はもはや存在しないかのように思われた。
Ĝi estis
nur memoro.
それはただの記憶にすぎなかった。
La vera vivo estis en ĉi tiu
vojaĝilo, kiu
traflugis la senfinon kun nepensebla rapideco.
本当の生活は、この、思いもよらぬ速さで無限を飛び抜けていく乗り物の中にあった。
Baldaŭ ili alvenos.
まもなく彼らは到着する。
Kaj refoje ili kune
sin demandis, kia estos tiu
mondo, al kiu ili nun
proksimiĝas.
そしてまた彼らは一緒に、いま近づいているその世界はどのようなものだろうかと自問した。
"Mi timas," diris Joĉjo.
「こわいよ」とジョーチョは言った。
"Ni estas frenezaj.
「ぼくらは狂っている。
Ni iras tien kiel la
unuaj eŭropanoj al Afriko, sed la situacio estas tute malsama.
ぼくらは最初のヨーロッパ人たちがアフリカへ行ったようにそこへ向かっているが、状況はまったく違う。
Kontraŭ la bestegoj, kiujn ni renkontos, kion
ni
povos fari?
出会うことになる巨大な獣たちに対して、ぼくらに何ができるだろう。
Eble du minutojn post nia
alveno ni jam ne plu vivos.
たぶん到着して二分後には、ぼくらはもう生きていない。
Ĉi tio estas ne vojaĝo, nur sinmortigo, freneza sinmortigo."
これは旅なんかじゃない、ただの自殺だ、狂った自殺だ。」
"Kial bestegoj?"
「どうして巨大な獣なの？」
Sjaoli demandis.
シャオリはたずねた。
"Kial ne ĉefe estaĵoj, kiuj pensas?"
「むしろ考える存在たちだとは、なぜ思わないの？」
"Se ili
pensas, ili plej verŝajne
akceptos nin
malamike.
「もし彼らが考えるなら、十中八九ぼくらを敵意をもって迎えるだろう。
Kaj ili estos en
la propra lando, en lokoj, kiujn ili
konas senmanke, kun
aĵoj, bestoj, kiujn ili povos utiligi kontraŭ ni, dum ni restos senhelpaj.
しかも相手は自分たちの国にいて、その場所をすみずみまで知っていて、物や動物までぼくらに対して利用できるのに、こちらは無力なままだ。
Ili plej facile kaptos
nin, antaŭ ol ni havos la tempon rimarki, kio
okazas.
何が起きているのか気づく時間もないうちに、彼らはごく簡単にぼくらを捕えるだろう。
Sed eĉ se nenio vivas tie, kiel
scii, kontraŭ kio
ni devas esti
pretaj?
だが、たとえそこに何も生きていないとしても、何に備えなければならないのか、どうしてわかる？
Kiel ni povos agi lerte ĉe
plej simpla problemo?
いちばん単純な問題に対してでさえ、どうやってうまく行動できる？
Mi min demandas, kial mi
konsentis veni.
どうして来ることに同意してしまったのかと、自分でも思う。
Tiuj, kiuj
nin sendis, ne havas senton pri respondeco.
ぼくらを送り出した連中には責任感がない。
Aŭ ili estas same
frenezaj, kiel ni."
あるいは、ぼくらと同じように狂っているんだ。」
"Mi komprenas vin,"
diris Rajmondo, "sed mi
vidas la aferon tute malsame."
「君の言うことはわかるよ」とラジモンドは言った。「でも、ぼくはそのことをまったく違って見ている。」
"Mi scias, mi scias, kaj mi ne povas
kompreni vian
mankon de timo.
「わかってる、わかってる、でも君の恐れのなさは理解できない。
Pardonu, se
mi diros ion malplaĉan,
sed miaopinie io malbone funkcias en vi: via
manko de timo estas
manko de pri-penso."
不快なことを言うなら許してほしいが、ぼくの考えでは君の中では何かがうまく働いていない。君に恐れがないのは、よく考えることが欠けているからだ。」
"Mi ne konsentas.
「ぼくはそうは思わない。
Miaj ideoj aperas al mi
plej verŝajnaj.
自分の考えのほうがいちばんありそうに思える。
Rigardu ĉi tiun regionon, ĉi tiun
ĉielon,
en kiun ni envenas.
この地域を、この、ぼくらが入りつつある空を見てごらん。
La sunoj ĉi tie estas sufiĉe proksimaj unu
al la aliaj, dum la nia estas flanka suno, soleca.
ここの太陽たちは互いにかなり近いが、ぼくらの太陽は端にある孤独な太陽だ。
Kaj preskaŭ ĉiu el
tiuj multaj sunoj
havas siajn terojn, enloĝeblajn.
そして、その多くの太陽のほとんどそれぞれが、住むことのできる地球のような星々を持っている。
Kial ne estus ĝuste opinii, ke
iliaj loĝantoj, dank' al tiu proksimeco,
havas longan historion de inter-rilatoj?
その近さのおかげで、そこの住民たちが長い相互交流の歴史を持っていると考えるのが、なぜ正しくないだろう？
Kaj tio necese ege antaŭenigis
ilian komprenon
pri la mondo, pri ĉio.
そしてそれは必然的に、世界について、あらゆることについての彼らの理解を大いに前進させたはずだ。
Krome, niaj sciencistoj diras, ke
ili ekzistas de pli longe ol ni.
そのうえ、ぼくらの科学者たちは、彼らのほうがぼくらより長く存在していると言っている。
Ili do havis pli da tempo
por fariĝi lertaj kaj
spertaj pri ĉio, por plibonigi sin, siajn metodojn,
sian sciencon kaj sian socion."
だから彼らには、あらゆることに巧みで経験豊かになり、自分たち自身や方法や科学や社会を改良するための、より多くの時間があったのだ。」
Joĉjo videble ne samopiniis, sed li diris nenion.
ジョーチョは明らかに同意していなかったが、何も言わなかった。
"Certe," Rajmondo
daŭrigis, "ĉe ili ekzistas ĉiu-kampe maŝinoj kun
funkciado supera al ĉio, kion ni
konas.
「きっと」とラジモンドは続けた。「彼らのところには、あらゆる分野で、ぼくらの知っている何よりもすぐれた働きをする機械がある。
Eble maŝino ne estas
ĝusta vorto.
いや、機械というのは正しい言葉ではないかもしれない。
Maŝino estas tro malsimpla.
機械というには、あまりに複雑すぎる。
Verŝajne ili uzas
malgrandajn iletojn,
preskaŭ ne videblajn, sed kun grandega povo.
たぶん彼らは、ほとんど見えないほど小さいが、巨大な力を持つ道具を使っているんだ。
Mi ne mirus, se ili
povus transsendi sian
penson sen eldiri aŭ
skribi ĝin.
もし彼らが、自分の思考を口に出したり書いたりせずに伝送できるとしても、ぼくは驚かない。
Malĝojiga fakto estas, ke ili certe havas formon tre malsimilan al ni, tiel
ke ili
aperos al ni malbelaj.
残念な事実は、彼らはきっとぼくらとは非常に違う姿をしていて、そのためぼくらには醜く見えるだろうということだ。
Tiun senton
ni espereble iom post iom sukcesos superi.
その感情は、おそらく少しずつ乗り越えられるだろう。
Sed pri ilia scienca supereco mi estas tute
certa."
だが、彼らの科学的優越については、ぼくはまったく確信している。」
Tiel ili
parolis, plu kaj plu, ĝis venis la horo ĉion pretigi por la
alveno.
そんなふうに彼らはいつまでも話し続け、ついに到着のためにすべてを準備する時が来た。
Antaŭe, ili estis lacaj pro la longa neni-faro.
それまでは、長いあいだ何もしないことのために、彼らは疲れていた。
Nun ĉio ŝanĝiĝis.
いまやすべてが変わった。
Ili plenis je nova energio.
彼らは新しい活力に満ちていた。
Ili sentis sin gravaj antaŭ tiu
historie signif-plena minuto: baldaŭ ja okazos la
unua
ekrilato de homoj kun
mondo ali-ĉiela.
彼らは、この歴史的に意義深い瞬間を前にして、自分たちを重要な存在だと感じていた。まもなく、人類と異なる天の世界との最初の接触が本当に起こるのだから。
* * *
Montriĝis, ke Joĉjo, kun
sia timo al bestegoj
kaj al malamika akcepto,
faris al si tre malĝustan
ideon pri la
nova mondo, kien ili venis.
巨大な獣や敵対的な迎え方を恐れていたジョーチョが、彼らの来たその新しい世界について、ひどくまちがったイメージを抱いていたことが明らかになった。
Sed ne malpli Rajmondo,
kun sia bril-kolora, scienc-bilda pensado.
しかし、きらびやかで科学小説めいた考えをしていたラジモンドも、それに劣らずそうだった。
"Rigardu!"
「見て！」
Sjaoli mire ekdiris.
シャオリが驚いて声を上げた。
"Ĉu ne urbo?"
「あれ、町じゃない？」
"Urbeto!"
「小さな町だ！」
Joĉjo pliĝustigis.
とジョーチョが言い直した。
Ili igis la vojaĝilon alpreni la irmanieron de
malrapida flug-maŝino kaj
direktis ĝin al la
flanko de la
malgranda urbo.
彼らは乗り物をゆっくり飛ぶ飛行機のような動き方に切り替え、小さな町のほうへ向けた。
Bela loko prezentiĝis
por facila alteriĝo.
楽に着陸できそうなよい場所が現れた。
Ili aliris ĝin senprobleme.
彼らはそこへ問題なく近づいた。
Time kaj sci-vole, ili fine eliĝis.
恐れながらも知りたくてたまらず、彼らはついに外へ出た。
La urbo ne estis malproksima, kaj
ili decidis pied-iri
al ĝi.
町は遠くなかったので、彼らはそこまで歩いて行くことにした。
Grandeco kaj pluraj aliaj ecoj igis ĉi tiun
mondon
tre simila al la fora Tero, de kie ili venis.
大きさやいくつかのほかの性質のために、この世界は、彼らの来た遠い地球にとてもよく似ていた。
Tial oni elektis ĝin
kiel unuan
trans-sunan celon.
それゆえ、それは最初の恒星間目的地として選ばれたのだった。
Kaj tial ili nun povis movi sin facile, senlace, preskaŭ
kiel hejme.
そしてそのために彼らは今、ほとんど自宅にいるかのように、楽に、疲れずに動くことができた。
Ili iris ne multe pli ol
kvin minutojn, kiam ili ekvidis la unuan lokanon.
彼らが最初の現地人を見かけたのは、歩き始めて五分少しほどしかたたないときだった。
Estis viro.
男だった。
Homo kiel vi kaj mi.
あなたや私と同じような人間だった。
Li rigardis ilin kun timo kaj miro,
kaj unue ŝajnis, ke li deziras ilin alparoli, sed li ŝanĝis sian decidon
kaj turnis sin kiel
por ŝajnigi, ke la
alvenantoj ne interesas lin.
彼は恐れと驚きをもって彼らを見つめ、はじめは彼らに話しかけたがっているように見えたが、考えを変え、到着者たちには興味がないふりをするかのように背を向けた。
Ili eniris en
la urbon.
彼らは町に入った。
La loĝantoj, pli kaj pli
multaj, rigardis ilin sen
kaŝi sian miron.
住民たちは次第に数を増し、驚きを隠そうともせず彼らを見つめた。
Viroj, virinoj, knaboj, knabinoj, sam-grandaj kiel ni,
direktis al
ili rigardojn,
en kiuj legiĝis jen timo, jen
deziro ekrilati, jen gravaj
sindemandoj, kiuj samtempe invitis
kaj malhelpis al
kontakto.
男たちも女たちも、少年たちも少女たちも、ぼくらと同じくらいの大きさで彼らに視線を向けた。その視線には、あるときは恐れが、あるときは近づいて関わりたいという思いが、またあるときは、接触を促しも妨げもする深い迷いが読み取れた。
La tiumonda suno brilis kaj la ĉielo estis plej pura.
その世界の太陽は輝き、空はこの上なく澄んでいた。
Sur la stratoj malrapidis veturiloj, kiujn bestoj tiris.
通りでは、動物に引かれた乗り物がゆっくり進んでいた。
La tri alvenis al
larĝa, plaĉa loko, kie floroj
multkoloris en tre
bela kunmeto.
三人は、花々がたいへん美しい取り合わせで色とりどりに咲く、広くて心地よい場所に着いた。
Inter la floroj kaj aliaj
kreskaĵoj, dolĉaj al la
vido, seĝoj kaj tabloj staris.
目にやさしい花やほかの植物のあいだに、椅子やテーブルが置かれていた。
Ĉe multaj sidis lokanoj.
その多くには土地の人々が座っていた。
Videble tio estis publika trinkejo.
どうやらそこは公共の飲み屋だった。
La teranoj rigardis mire.
地球人たちは驚いて見回した。
Ĉe unu tablo, kvar kvindek-jaruloj kart-ludis.
一つのテーブルでは、五十歳くらいの四人がトランプ遊びをしていた。
Certe ne estis kartoj
tute-tute similaj al la
niaj, sed la movoj de la viroj, la
esprimo de la vizaĝoj, la
maniero teni la dik-paperaĵojn enmane,
ride paroli unu al la
alia kaj ĵeti
sur la tablon finan karton por ĉion lerte kolekti kun la brila rigardo de tiu, kiu super-fortis la kunludantojn en
plej paca militeto, ĉio ĉi estis tiel nature terana,
ke niaj amikoj preskaŭ ne povis kredi, ke estas vera
vidaĵo.
もちろん、それはぼくらのものとまったく同じ札ではなかった。だが、男たちの動き、顔の表情、厚い紙片を手に持つしぐさ、笑いながら互いに話す様子、そしてこの上なく平和な小さな戦いで相手より強かった者が、きらっとした目つきで最後の札をテーブルに投げて巧みにすべてをかき集める、そのあり方のすべてが、あまりにも自然に地球的だったので、ぼくらの友人たちはそれが現実の光景だとほとんど信じられなかった。
Iu amike alparolis
ilin.
だれかが親しげに彼らに声をかけた。
Ne necesas diri, ke la
lingvon ili ne komprenis.
言うまでもなく、その言葉は彼らにはわからなかった。
Sed la movo de la mano, la rideto, la rigardo estis sufiĉe klaraj.
しかし、手の動き、ほほえみ、まなざしは十分にはっきりしていた。
Li invitis ilin al sia tablo.
その人は彼らを自分のテーブルへ招いた。
Kiam oni volas komprenigi sin pri simplaj aferoj, oni ofte
sukcesas.
簡単なことなら、こちらの言いたいことを相手に伝えるのは、しばしばうまくいくものだ。
Manoj, movoj, sonoj, rigardoj povas kune agi por esprimi multegon.
手ぶり、身ぶり、声、視線は、組み合わされば実に多くのことを表せる。
Tiel okazis inter la teranoj kaj la invitanto.
地球人たちと招いた人とのあいだでも、そうなった。
Post kelkvorta parolo de
ĉi-lasta, servisto alportis plaĉan
trinkaĵon kun eta ujo plena je manĝaĵetoj.
その人が二言三言話すと、給仕が心地よい飲み物と、つまみの入った小さな器を運んできた。
La teranoj komencis lerni
la lingvon: montri,
demandi, aŭskulti,
ripeti, kune ridi pri malĝustaĵoj, kio
estas pli facila?
地球人たちはその言葉を学び始めた。指さし、たずね、聞き、繰り返し、まちがいを一緒に笑う――これよりやさしいことがあるだろうか。
Iom post iom, la ĉirkaŭa
paco envenis ilin,
kaj pli-kaj-pli okupis ilian
tutan estaĵon.
少しずつ、周囲の平和が彼らの中へ入り込み、ますます彼らの全存在を満たしていった。
Fakte, ili lasis sin eniĝi en amindan
senzorgecon, kiam ne-atendeble...
実際、彼らが心地よい無邪気さに身をゆだねていた、そのとき不意に……
Malantaŭ ili eksonis fortaj
paroloj, malplaĉaj,
malamikaj.
彼らのうしろで、強い、不快で敵意ある言葉が響いた。
Ektimo rekaptis
la tri teranojn.
三人の地球人はふたたび恐怖にとらえられた。
Ili estis tiel
feliĉaj, kaj jen!
あんなに幸福だったのに、なのに！
Dekono de minuto sufiĉis, por
ke la paca
sento malaperu for.
ほんの数秒で、あの平和な気持ちはきれいに消えてしまった。
Kio okazos?
何が起こるのか。
Zorgo-plene, pretaj kontraŭi
al ĉia perforta ago,
ili turnis sin al
la direkto de la sonoj.
不安に満ち、どんな暴力行為にも対抗する用意をしながら、彼らはその音のしたほうへ振り向いた。
Fakte, estis nur malpaco en
grupeto de
trinkantoj.
実は、それはただ一群の飲み客のあいだのいさかいにすぎなかった。
Iu aŭdeble ege malkontentis pri la samtabluloj.
だれかが同じテーブルの仲間たちにひどく不満を抱いているのが、はっきり聞き取れた。
Tiu ekstaris, rigardis la kunulojn kun malamo, kaj ekfrapis la tablon kun tia forto, ke
glaso falis teren, rompiĝe.
その者は立ち上がり、仲間たちを憎しみをこめて見つめ、それからたいへんな力でテーブルをたたいたので、グラスが地面に落ちて砕けた。
Dum ĉiuj
rigardoj turniĝis al
li,
li forlasis la ejon.
皆の視線が彼に向くなか、彼はその場を去った。
Lia maniero foriri plej sukcese esprimis
lian egan malkontenton.
その去り方は、彼の激しい不満をこれ以上なくよく表していた。
La tri teranoj rigardis unu
la aliajn.
三人の地球人は互いに顔を見合わせた。
Sen vere scii tute klare,
kial, ili
kune ekridis, ridegis, ridadis
dum pluraj longaj, ĝojaj minutoj.
なぜなのか自分でもはっきりわからないまま、彼らは一緒に笑い出し、笑いころげ、長く楽しい数分間ずっと笑い続けた。
Kompreneble.
もちろんだ。
La vojaĝo estis tiel longa, la atendo tiel problem-plena, la
sentoj tiel
fortaj kaj neordinaraj!
旅はあまりにも長く、待つあいだはあまりにも問題だらけで、感情はあまりにも強く異様だったのだ！
Tro longe necesis pli
forti ol la scio pri
sia eteco, ol la timo troviĝi senpova en novaj situacioj.
あまりにも長いあいだ、自分たちの小ささを思い知らされる気持ちや、新しい状況の中で無力であることへの恐れを、必死に抑え続けなければならなかった。
Ne facilis estri sin, igi sin kiel
eble plej paca, serĉi en si la povon
elporti
la senrespondajn demandojn, de
kiuj vivo dependos.
自分を制し、できるだけ平静でいようとし、命がかかっている答えのない問いに耐える力を自分の中に探すことは、容易ではなかった。
Kaj nun ĉio montriĝis tiel plaĉa kaj natura!
しかも今や、すべてがこんなにも心地よく自然に思えたのだ！
Ilia rido verŝajne estis reago al
la nefacile
eltenebla malcerto, kiu ilin
tiel longe okupis kaj kiu deprenis de
ili pli da forto, ol
ili konsentis klar-diri
al si.
彼らの笑いはおそらく、長いあいだ彼らを支配し、自分たちでもはっきり認めようとする以上に多くの力を奪っていた、その耐えがたい不確かさへの反応だったのだろう。
Ili ĉirkaŭrigardis.
彼らはあたりを見回した。
Ili estigis, videble, ĝeneralan
intereson.
彼らはどうやら、あたりの人々の関心を引いていた。
Ilia samtablulo ridetis.
同じテーブルの相手はほほえんでいた。
Neniu montris malamikan sintenon.
だれひとり敵意ある態度を示さなかった。
"Mi atendis ĉion, krom tio: senti min
hejme," diris Joĉjo.
「何でも予想していたけど、これだけは予想していなかった。自分が家にいるみたいに感じるなんて」とジョーチョは言った。
Dum li parolis, li
faris unu el tiuj
movoj, kiajn ni faras sencele kaj
eĉ sen ilin rimarki: li metis la maldekstran manon
malantaŭ sin.
話しながら、彼は、ぼくらが何の気なしに、しかも自分でも気づかずにするような動作の一つをした。左手を後ろへ回したのである。
Kaj jen li tie sentis ion, kontakton preskaŭ
nesenteblan.
するとそこで彼は何かを感じた。ほとんど感じ取れないほどの接触を。
Ree ek-timo lin prenis.
再び恐怖が彼をとらえた。
Kio denove?
今度は何だ？
Zorga, preta
reagi kiel necesos,
li turnis sin.
警戒し、必要ならどうにでも反応できるよう身構えながら、彼は振り向いた。
Estis knabineto.
それは小さな女の子だった。
Ŝi prezentis
tri florojn al li.
彼女は彼に三本の花を差し出していた。
Dum la lasta horo, tro da sentoj sekvis unu la alian kun tro rapidaj
ŝanĝoj: timo, espero, sentimiĝo, zorgo, ekĝojo...
この一時間のあいだに、あまりにも多くの感情が、あまりにも急な変化とともに次々にやって来た。恐れ、希望、安心、不安、喜びのきざし……
Tro estas tro.
多すぎるものは多すぎるのだ。
Li ne povis elteni
plu.
彼はもう耐えられなかった。
"Dankon," li diris.
「ありがとう」と彼は言った。
Kaj ekploris.
そして泣き出した。
NOVAJ VORTOJ
新出語
energio
エネルギー
esprimi
表現する
estro
上司
floro
花
freneza
狂った
karto
カード
kolekti
集める
laca
疲れた
lerta
器用な
maŝino
機械
pendi
ぶら下がる
plori
泣く
pluraj
いくつかの
tiri
引く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de-pendi
依存する
el-porti
運び出す
el-teni
耐える
per-forto
力ずくで
========================================================================
6. LA VOJO LIBERECEN
自由への道
========================================================================
Ĉu estas vi, sinjoro, kiu kolektas rakontojn
pri faktoj veraj, sed eksterordinaraj?
本当の話ではあるけれど並外れた出来事を集めておられるのは、あなたですか。
Jes, ĉu
そうでしょう？
Kion mi travivis,
tio do interesos vin.
では、私が体験したことは、あなたの興味をひくでしょう。
Mi donos al vi ĉiujn necesajn informojn,
por ke vi povu certiĝi, ke
mi diras la veron.
私が真実を語っているとあなたが確かめられるように、必要な情報はすべてお伝えします。
Sed estas plej verŝajne, ke
vi ne kredos min.
ですが、おそらくあなたは私を信じないでしょう。
Mi estas tio, kion oni nomas "kredanto",
tio estas:
mi kredas je iu
ekstertempa, nevidebla
Senfinulo,
kiu estas pli
alta,
pli bona, pli multpova ol ĉiu
kaj ĉio sur
nia Tero, kaj kiun oni
ĝenerale nomas
Dio.
私は、いわゆる「信者」です。つまり、時間を超え、目には見えない無限なる存在を信じています。その存在は、この地上のだれよりも何よりも高く、善く、力強く、一般には神と呼ばれています。
Mi facile akceptas, ke aliaj homoj malsamopinias, sed, tiel
longe, kiel mi kaŭzas
malbonon al neniu, mi
devus havi la rajton kredi, kion mi kredas, kaj vivi, kiel mi elektis vivi,
ĉu ne?
ほかの人々が違う考えを持つことは、私はたやすく受け入れます。ですが、だれにも害を与えないかぎり、私は自分の信じることを信じ、自分で選んだように生きる権利を持つべきでしょう、そうではありませんか。
Malfeliĉe, mi vivis
en lando, kie tio ne
eblas.
不幸なことに、私はそれが不可能な国に住んでいました。
La ŝtato tie havas sian
idearon, kaj ne akceptas la mian.
その国では、国家が独自の思想体系を持っていて、私の考えは受け入れられません。
Eĉ se ĝi ofte diras la malon
al la ekstera mondo, ĝi
fakte volus, ke la
tuta popolo akceptu ĝiajn teoriojn.
外の世界にはしばしば反対のことを言っていますが、実際には国民全体がその理論を受け入れることを望んでいるのです。
Tiu politiko
estis ege malfacila por mi.
その政策は私にとってたいへんつらいものでした。
Ĉu mi vere elektis kredi
je Dio?
私が本当に神を信じることを選んだのでしょうか。
Mi ne povus diri.
それは何とも言えません。
Sed mi kredas kaj
ne povas
forĵeti mian kredon.
しかし私は信じており、その信仰を捨てることができません。
Ĝi havigas al mi enan pacon kaj feliĉon, kaj mi rigardas ĝin altvalora.
その信仰は私に内なる平安と幸福を与えてくれるので、私はそれをかけがえのないものと考えています。
Sed ĝi ankaŭ kunportas devojn en la ĉiutaga vivo,
kaj ne eblis sin teni je tiuj devoj, ĉar la leĝoj de nia ŝtato tion multrilate malhelpas.
しかしそれはまた日々の生活における義務も伴い、わが国の法律がそれを多くの点で妨げるため、それらの義務を守ることは不可能でした。
Resti tie kaj devi vivi
en maniero kontraŭa al la
devoj de mia
kredo, tio
fariĝis pli kaj pli neeltenebla.
そこにとどまり、自分の信仰の義務に反する生き方を強いられることは、ますます耐えがたいものになっていきました。
Sed nia ŝtato ne permesas al ŝtatanoj forlasi sian landon por iri
vivi aliloke.
しかし、わが国は国民が国を離れて別の場所に住みに行くことを許しません。
Refoje kaj refoje mi petis
permeson foriri.
私は何度も何度も出国の許可を求めました。
Neniam mi ricevis ĝin.
しかし一度も得られませんでした。
Finfine, post longa pripensado, mi decidis
foriri senpermese.
ついに、長い熟慮ののち、私は無許可で立ち去る決心をしました。
Miaj samkreduloj diras: "Gravas la volo de Dio, ne la diroj de la homoj".
同じ信仰を持つ人々はこう言います。「大切なのは人間の言葉ではなく、神の意志である」と。
Mi havas familion, kaj ĉiuj akceptis
la ideon foriri: edzino, gefiloj,
frato, lia edzino, ni entute estis sep.
私には家族があり、妻、子どもたち、弟とその妻も、皆、国を去るという考えを受け入れました。全部で七人でした。
Ni sciis, ke
ne estos facile, ĉar la ŝtato
organizis ĉion plej bone por malhelpi ellandiĝon.
国家が出国を妨げるためにあらゆることをできる限り整えていたので、容易ではないと私たちは知っていました。
Sed ni ne plu povis resti tie kaj ni opiniis, ke estas
preferinde morti aŭ retroviĝi
en malliberejo ol vivi kontraŭe
al tio,
kio por ni estas kredo kun devoj.
しかし、私たちはもはやそこにとどまれず、義務を伴う信仰であるものに反して生きるくらいなら、死ぬか牢獄に入るほうがましだと考えました。
Krome, mia frato iam laboris en regiono, kie, laŭ lia opinio, devus esti
eble translimiĝi.
そのうえ、弟は以前、自分の見立てでは国境を越えられるはずの地域で働いていました。
Ni decidis iri
tien.
私たちはそこへ行くことに決めました。
La vintra aero estis nekredeble malvarma, kiam, post longa
vojaĝo envagone, ni alvenis
al la monta
regiono, kie ni intencis
ellandiĝi.
長い列車の旅ののち、私たちが出国を企てていた山岳地帯に到着したとき、冬の空気は信じられないほど冷たかったのです。
Mi ne rakontos la tre
multajn okazaĵojn, pro kiuj
nia irado estis
plej malplezura sinsekvo
de timoj kaj zorgado.
道中を、恐れと心配のひどくつらい連続にした数多くの出来事については、ここでは語りません。
Kiom da fojoj ni devis kaŝi
nin, ĉar kelkloke konstante
alvenis anoj de
la polico, kiu kontrolas
la regionon por ne ellasi ŝtatanojn
el la lando senpermese!
地域を監視して国民を無許可で国外へ出さないようにしている警察の者たちが、ある場所には絶えずやって来たため、私たちはどれほど何度も身を隠さねばならなかったことでしょう！
Kiom ofte
en la montaro kelkaj el ni ektimis sur la mallarĝaj vojetoj, kaj tamen necesis
plu iri kaj ne fari iun
sonon, por ke neniu sciu,
ke ni tie senpermese
iradas!
山の中では、私たちの何人かが狭い山道で何度も恐怖に襲われました。それでも進み続け、だれにも私たちが無許可でそこを通っていると知られないよう、物音ひとつ立ててはならなかったのです。
Eĉ neintence faligi plej
etan ŝtonon estis neakcepteble.
どんなに小さな石でも、うっかり落とすことさえ許されませんでした。
Kaj mi ne parolos pri tiuj fortegaj, malamikaj bestoj, kiujn ni jen
kaj jen renkontis, kaj kiuj rigardis nin tiel timige,
ke ni estis certaj
- verŝajne malĝuste - pri
ilia deziro nin manĝi.
また、ときおり出会った、ひどく大きく敵意に満ちた獣たちについても語るまいと思います。彼らはこちらをあまりにも恐ろしく見つめたので、たぶん思い違いだったのでしょうが、私たちは彼らが自分たちを食べたがっていると確信しました。
Dum multaj longaj tagoj ni
piediris en la senfina naturo,
sur altaj montoj, en konstante malvarma vento.
何日も何日も、私たちは果てしない自然の中を、高い山々の上を、絶えず冷たい風の中で歩きました。
Kaj jen finfine, post semajnoj, dum
kiuj nin ripete demandis, ĉu ni havos
sufiĉajn fortojn por alveni
al nia celo, jen finfine ni
staris tute
proksime al ĝi.
そしてついに、私たちが目的地までたどり着く力を持っているのだろうかと何度も何度も自問した数週間ののち、ついに私たちはそのすぐ近くに立っていました。
Estis froste, sed la
aero estis pura, la
suno brila, kaj plej bela la vidaĵo.
凍えるような寒さでしたが、空気は澄み、太陽は輝き、そして眺めはこの上なく美しかったのです。
Ni staris iom alte kaj
rigardis malsupren.
私たちは少し高いところに立ち、下を見下ろしていました。
"Tie estas la limo,"
mia frato diris.
『あそこが国境だ』と弟は言いました。
Li konis
la lokon.
彼はその場所を知っていました。
Kiam li loĝis en
ĉi
tiu regiono
pro sia laboro,
li jam deziris foriri eksterlanden, kaj interesiĝis pri la eblecoj tion
organizi.
仕事のためにこの地域に住んでいたころ、彼はすでに国外へ出たいと思っており、それをどう実行できるかに関心を持っていたのです。
"Mi povus," li diris
tiutempe,
"sed mi ne
volus tion fari sen la edzino, kaj ŝia
ĉeesto malsimpligas la problemon,"
「私一人ならできるかもしれない」と彼は当時言いました。「だが妻を置いてそれをする気はないし、彼女がいることで問題はもっと複雑になる。」
Ĉi-foje, li kaj mi preparis ĉion kiel eble plej
kontentige por sukcesi ankaŭ kun la
familio.
今回は、家族連れでも成功できるように、彼と私はできるだけ十分にすべてを準備しました。
Ni prenis en konsideron ĉion, kion ni
sciis pri similaj faroj,
kaj la bona kono, kiun
mia frato havis pri
la regiono, estis plej
utila.
私たちは、似たような試みについて知っていたことをすべて考慮に入れ、また弟のその地域に関する豊富な知識はきわめて役に立ちました。
Sed kvankam, niaopinie, ni ĉion konsideris, kaj
kvankam ni provis plani plej bone, tamen
restis demandoj, al kiuj
ni povos trovi respondon
nur surloke.
しかし、私たちなりにはすべてを考えたつもりであり、できる限りよく計画しようと努めたにもかかわらず、それでも現地でしか答えを見つけられない問題が残っていました。
Kaj surloke ni nun
preskaŭ estis.
そして私たちは今、ほとんどその現地にいたのです。
"Rigardu," li plu diris.
「見てくれ」と彼はさらに言いました。
"Tiu rivero
markas la
limon inter la du landoj."
「あの川が二つの国の境を示している。」
"Kiom da tempo ni bezonos por alveni malsupren, laŭ via opinio?"
「下まで着くのに、あなたの考えではどれくらい時間が要るだろう？」
"Ne pli ol du horojn.
「二時間もかからない。
Sed tiam ni devos
trairi la riveron, kaj
tio min zorgigas.
だがそのあとで川を渡らなければならないし、それが心配なんだ。
Mi sciis,
kie ni povus trovi
ĉion necesan tiucele, sed
tio estis antaŭ pluraj jaroj, kaj
ĉio eble ŝanĝiĝis."
そのために必要なものをどこで見つけられるか、以前は知っていた。だがそれは何年も前のことだし、すべて変わってしまっているかもしれない。」
Ni decidis
resti supre dum tuta tago kaj atendi la nokton.
私たちは丸一日上で過ごして夜を待つことに決めました。
Ni estis
senfortaj pro la longa surmonta
piedirado,
kaj niajn fortojn ni certe plej plene bezonos.
長い山道歩きで私たちはすっかり弱っており、これからこそ力をありったけ必要とするはずでした。
La virinoj decidis pasigi la tutan tagon en
preĝo.
女性たちはその一日を丸ごと祈りのうちに過ごすことに決めました。
Fakte, ankaŭ ni, la mezjunaj
viroj, preĝis.
実際、私たち中年の男たちも祈りました。
Kaj same la gejunuloj.
若者たちも同じでした。
Kiam venis la nokto,
ni malsupreniris
ĝis la rivero.
夜が来ると、私たちは川まで下って行きました。
Ĉiujn malhelpilojn, kiujn la ŝtato
metis, ni sukcesis
trairi.
国家が設けたあらゆる障害を、私たちはなんとか通り抜けました。
Ĉiu en nia grupeto
ja plenis je ideoj kaj povis fari preskaŭ
ĉion per siaj manoj.
私たちの小さな一団のだれもが工夫に富み、手でほとんど何でもできたのです。
Krome ni kunprenis
multajn utilajn ilojn.
そのうえ、私たちは役に立つ道具をたくさん持ってきていました。
Tiuj ebligis,
ekzemple, forpreni
la teron de sub unu ege larĝa kaj longa vojfermilo por povi transiri sub ĝi: malrapida laboro,
ne facila ankaŭ pro la neceso agi kaŝe, sed ni
ĝin faris ĝisfine.
それらのおかげで、たとえば非常に幅広く長い道路封鎖の下の土を取り除き、その下をくぐって通れるようにすることができました。遅い作業であり、隠れて行動しなければならないためにも容易ではありませんでしたが、私たちは最後までやり遂げました。
Mi ne rakontos ĉion, kion ni devis
prizorgi.
私たちが処理しなければならなかったことを、すべて話すつもりはありません。
Gravas nur, ke ni
sukcesis.
大事なのは、私たちが成功したということだけです。
Sed la lasta malhelpo estis
natura.
しかし、最後の障害は自然のものだった。
Ne estis
unu el tiuj riveretoj, kun malmulte da akvo, kiujn eblas trairi
piede.
それは、水が少なくて歩いて渡れるような小川の一つではなかった。
Krome, ĝi estis tiel rapida kaj
frosta, ke naĝi ne estus eble,
kun la portaĵoj.
そのうえ、その流れはあまりにも速く、また凍るように冷たかったので、荷物を持って泳ぐことなど不可能だった。
Malfeliĉe, la ejo, en
kiu mia frato opiniis,
ke li trovos ŝipeton por transporti nin
transen, ne plu ekzistis.
不幸なことに、弟が、私たちを向こう岸へ運ぶ小舟が見つかるはずだと思っていた場所は、もはや存在していなかった。
Ni serĉis ĉie, sed
nenie trovis ion, kio povus helpi.
私たちはいたるところを探したが、助けになりそうなものはどこにも見つからなかった。
Tiel proksime
al la landlimo, la ŝtata interesiĝo pri eblaj senpermesaj el- kaj en-landiĝoj
estis aparte viva: anoj
de la landlima polico iradis kaj venadis, tiel ke ni
ree kaj ree devis nin kaŝi.
国境にこれほど近い場所では、無許可の出国や入国の可能性に対する国の警戒はことさら厳しく、国境警察の者たちが行ったり来たりしていたので、私たちは何度も何度も身を隠さなければならなかった。
Ke ili ne vidu nin, ni
tute bone sukcesis, sed
nenion alian.
彼らに見つからないという点では私たちは十分うまくやれたが、それ以外は何一つうまくいかなかった。
Ĉiuj niaj provoj trovi
metodon por transiri montriĝis senutilaj.
渡る方法を見つけようとする私たちのあらゆる試みは、無駄に終わった。
Ni uzis ĉion uzeblan
por fari al ni transirilon,
ni ege laboris, sed ni ne sukcesis konstrui ion
sufiĉe fortan, por ke ni
certe alvenu al la
alia flanko.
私たちは、渡るためのものを作ろうとして使えるものは何でも使い、ひどく骨を折ったが、確実に向こう岸へ着けるほど頑丈なものを作ることはできなかった。
Ni faris
ĉion por ne
perdi la esperon, sed ĝi
tamen iom post iom malaperis.
私たちは希望を失うまいとしてあらゆることをしたが、それでも希望は少しずつ消えていった。
Ni trovis
bonan kaŝejon, en kiu
ni povis tranokti, certaj, ke neniu nin vidos, sed ni ege zorgis pri la morgaŭo.
私たちは、誰にも見つからないと確信して一夜を過ごせるよい隠れ場所を見つけたが、翌日のことがひどく心配だった。
Kiel mi diris, ni estas
homoj kun tre viva kredo
al Dio.
先ほども言ったように、私たちは神への非常に強い信仰を持つ者たちです。
Sen ĝi, ni ne povus
ekfari vojaĝon plenan je
tiom da necerteco.
それがなければ、これほど多くの不確かさに満ちた旅を始めることはできなかっただろう。
Ni decidis
lasi al Dio la zorgon trovi metodon
por nin irigi transen.
私たちは、私たちを向こうへ渡らせる方法を見つけることを神にお委ねすることにした。
"Pro Vi ni volas vivi alilande," ni
infanece diris.
「あなたのために、私たちは外国で生きたいのです」と、私たちは子どものように言った。
"Manieron nin alvenigi
tien bonvolu trovi Vi."
「どうか、私たちをそこへ着かせる方法を、あなたがお見つけください。」
Ni kune longe preĝis.
私たちは一緒に長いこと祈った。
Mi scias, ke vi ne kredos
min.
あなたが私を信じないだろうことは、私にもわかっている。
Sed kion mi povas fari, se ne diri la
veron?
だが、真実を語るのでなければ、私に何ができるだろうか。
La postan matenon, ni trovis nin en
la apuda lando.
その翌朝、私たちは隣の国にいることに気づいた。
Neniu el ni komprenis, kiel ni
tien transportiĝis.
どうやってそこへ運ばれたのか、私たちの誰にもわからなかった。
Ni kuŝiĝis nialande, ekdormis, kaj kiam ni eldormiĝis, ni estis sur la transa flanko
de la rivero.
私たちは自国側で横になって眠りに落ち、そして目を覚ましたときには、川の向こう側にいた。
La afero ŝajnas nekredebla al vi,
ĉu?
この話は、あなたには信じがたく思えるでしょうね。
Sed kiom pli al ni, kiuj ĝin travivis!
だが、それを実際に体験した私たちには、なおさらのことだった。
Tamen, fakto restas fakto, eĉ
se ne klarigebla.
それでも、説明がつかなくても事実は事実です。
La homoj tie estis ege
bonkoraj al ni.
そこの人々は私たちにたいへん親切だった。
Ili donis manĝi kaj
trinki, kaj poste la vilaĝestro veturis kun ni
al la plej proksima urbo.
彼らは私たちに食べ物と飲み物を与え、その後、村長が私たちを連れて最寄りの町まで車で行ってくれた。
Tie oni havigis
al ni lokon por tranokti kaj atendi la sekvon.
そこで私たちには、泊まってその後の成り行きを待つための場所が用意された。
Dum pluraj tagoj, grava policestro venigis mian
fraton kaj min
multfoje al sia oficejo por pridemandi nin.
何日ものあいだ、ある重要な警察署長が弟と私を何度も自分の執務室に呼びつけて尋問しました。
Li volis
scii, kiamaniere ni
transvenis.
彼は、私たちがどのようにしてこちらへ渡って来たのかを知りたがっていた。
Ni povis diri nur: "Ni ne scias.
私たちに言えたのはただ、「わかりません。
Ni preĝis, ni endormiĝis, kaj la morgaŭon jen ni
estis via-lande."
私たちは祈り、眠りこみ、そして翌朝には、ほら、あなたがたの国にいたのです。」ということだけだった。
Sed li ne povis kredi.
だが、彼には信じられなかった。
Post kelkaj tagoj, li montris al
ni fotojn, kiujn liaj subuloj faris.
数日後、彼は部下たちが撮った写真を私たちに見せた。
Sur la fotoj tre bone videblas la markoj
faritaj
de niaj piedoj: la tero enhavis iom da akvo, kaj niaj
piedoj klare markiĝis
en ĝi sur la du flankoj de la
rivero, sur la nia-landa
kaj sur la alia.
その写真には、私たちの足が残した跡がはっきり写っていた。地面には少し水気があり、私たちの足跡は川の両側、自国側にも反対側にも、そこにくっきりと残っていた。
"Ŝajnas, ke vi flugis," la
policestro diris al
ni.
「あなたたちは飛んだとしか思えません」と警察署長は私たちに言った。
"Se vi uzus ion, kio iras sur
la akvo, vi alvenus al iom pli malalta loko; vi
ne povus alveni
ĝuste vid-al-vide de la
deirloko, kiel montras la piedmarkoj.
「もし水の上を進む何かを使ったのなら、もっと少し下流に着いたはずです。足跡が示しているように、出発地点と正面きっかり向かい合った場所に着くことはできなかったでしょう。
Kaj kompreneble ne eblas piediri en la rivero.
それに、もちろん川の中を歩いて渡ることはできません。
Sen paroli pri ĝia neelportebla
malvarmeco.
その耐えがたい冷たさは言うまでもありません。
Vi ankaŭ ne naĝis.
あなたたちは泳いでもいません。
Pri tio ni havas
certecon, ĉar ni bonege studis la lokon kaj viajn irmarkojn.
その点については確信があります。現場とあなたたちの移動の痕跡を徹底的に調べたからです。
Vi do flugis.
では、あなたたちは飛んだのです。
Kian flugmaŝinon vi
uzis?
どんな飛行機械を使ったのですか。
Kiu funkciigis ĝin?"
誰がそれを動かしたのですか。」
Feliĉe, la fakto, ke ni
ne povis
respondi kontentige, ne ŝanĝis lian sintenon rilate al ni.
幸い、私たちが満足のいく返答をできなかったという事実は、私たちに対する彼の態度を変えなかった。
Li plu akceptis nin kiel homojn kun bona volo
kaj kun puraj kialoj por
ellandiĝi.
彼は引き続き、私たちを善意を持ち、国を出た理由も潔白な人間として認めてくれた。
Li fine komprenis, ke
utilos al
nenio nin pridemandi plu.
彼はついに、これ以上私たちを尋問しても何の役にも立たないと理解した。
Post tio, ĉio iris plej bone por ni.
その後は、私たちにとってすべてがこのうえなくうまく運んだ。
Nun ni atendas forflugon al Kanado, kie ni komencos novan vivon.
今、私たちはカナダへの出発便を待っている。そこで新しい生活を始めるのだ。
Dankon, ke
vi aŭskultis min.
私の話を聞いてくれてありがとう。
Mi vidas, ke vi min ne
kredas.
あなたが私を信じていないことは、私にもわかる。
Sciu, ke eĉ
mi preskaŭ ne povas kredi min.
私自身でさえ、自分のことをほとんど信じられないのだと知ってほしい。
Sed mi estas ĉi tie,
kaj tio sufiĉas al mi.
だが、私はここにいる。それで私には十分だ。
La vivo enhavas
pli da nekompreneblaj okazoj ol homoj
povas elpensi.
人生には、人間が考え出せる以上に多くの不可解な出来事が含まれている。
Se la afero vin interesas, jen la
nomo kaj adreso de tiu
policestro.
この件に興味があるなら、これがその警察署長の名前と住所だ。
Li montros al vi la fotojn, kaj
certe raportos, al kio
alvenis fine
ilia serĉado kaj ilia
ĉia-metoda provado kompreni.
彼はあなたに写真を見せ、そしてきっと、彼らの調査や、あらゆる方法で理解しようとした試みが最終的にどこへ行き着いたのかを話してくれるだろう。
Mi ne mirus, se li
sukcesis eltrovi
respondon akcepteblan por ordinara
homa pensado.
もし彼が、普通の人間の考え方にとって受け入れやすい答えを見つけ出していたとしても、私は驚かない。
Se tiel, la
respondo estas malvera.
もしそうなら、その答えは真実ではありません。
Nenion pli mi povus
aldoni.
これ以上、私に付け加えられることは何もない。
Forto supera al ĉi-mondo nin
translokis.
この世を超えた力が、私たちを向こうへ運んだのです。
Al Tiu iras nia
plej
ama, plej pura, plej sentoplena danko.
その御方にこそ、私たちの最も愛に満ち、最も清く、最も心のこもった感謝が捧げられる。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Dio
神
frosto
霜、凍結
intenci
意図する、～するつもりだ
-it-
受動・過去分詞語尾
konstanta
一定の、絶え間ない
kontroli
確認する、調べる
laŭ
～に沿って、～によれば
leĝo
法律
limo
境界、限界
marko
印、マーク
naĝi
泳ぐ
ofico
職務、役職
plano
計画
polico
警察
politiko
政治
preĝi
祈る
prepari
準備する
ŝtato
国家、州
ŝtono
石
teorio
理論
vagono
車両、客車
vento
風
vintro
冬
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
tiel longe
それほど長く、～の間
kiel; vid-al-vide
～のように；向かい合って
========================================================================
7. PLEJ MULTAJ FELIĈU
みんな、幸せに
========================================================================
Antaŭ jarcento tie estis vilaĝo, antaŭ kvindek
jaroj urbeto, nun urbego staras
kaj grandiĝas pli kaj pli.
百年前にはそこは村だった。五十年前には小さな町だった。今では大都市がそびえ、ますます大きくなっている。
Eŭropanoj ja venis,
kun siaj scienco kaj iloj.
ヨーロッパ人たちは、たしかに自分たちの科学と道具を携えてやって来た。
Kaj ene de la tero ili trovis grandegan
riĉon: metalon.
そして地中に、彼らは莫大な富を見つけた。すなわち金属である。
Ili vidis, ke elterigi
ĝin oni povos dum jarcentoj.
彼らは、それを採掘することが何世紀にもわたって可能だと見て取った。
Helpe de multa laboro, jes
ja,
sed tio ne estis
problemo: ne mankis laborforto
surloke.
たしかに多くの労働を必要とはしたが、それは問題ではなかった。現地には労働力が不足していなかったからである。
La metalon oni do komencis
elpreni.
そこで、その金属の採掘が始められた。
Tiel, antaŭ
kvindek jaroj,
aperis la unuaj domoj
eŭropecaj.
そうして、五十年前、最初のヨーロッパ風の家々が現れた。
Hodiaŭ videblas pli
kaj pli da altaj domegoj.
今日では、高層の大きな建物がますます多く見られる。
Al ĉi tiu loko
afrika, ŝajnas, Ameriko venis.
このアフリカの地には、まるでアメリカそのものがやって来たかのようだ。
Kun la transmaranoj venis laboro
kaj mono, kaj
kun mono ĉio ŝanĝiĝis.
海の向こうから来た人々とともに、仕事と金がやって来た。そして金とともに、すべてが変わった。
En tiu urb-komenca tempo, la kamparanoj, kiuj foje
venis, malfacile povis kredi
la propran vidadon, tiel
mirinda ĉio estis.
その町のはじまりの時代、ときおりやって来る農民たちは、あまりにすべてが驚くべきものだったので、自分の目を信じることがなかなかできなかった。
Aperis belaj magazenoj, kie
oni trovis ĉion, eĉ
aĵojn, pri kiuj
antaŭe neniu povus pensi.
立派な商店が現れ、そこではあらゆるものが手に入り、以前なら誰ひとり思いつきもしなかったような品物さえ見つかった。
Ĉiu magazeno
plena je mirindaĵoj
havis
montro-fenestron, kiu lumis
nokte.
驚異に満ちたどの店にも、夜に明るく輝くショーウインドーがあった。
Kaj en kelkaj eĉ pli mirigaj ejoj, oni povis sidi en mallumo sur
plaĉa seĝo kaj rigardi brilan
rakonton, en kiu ŝajnis, ke ĉiu
kaj ĉio vivas kaj
ekzistas en-vere.
そして、さらにいっそう驚くべきいくつかの場所では、心地よい椅子に座って暗闇の中から、あらゆる人や物が本当に生き、存在しているかのように見える輝く物語を眺めることができた。
Filmo oni tion nomis.
それは映画と呼ばれていた。
Ĝis malproksimaj vilaĝoj alvenis la famo, ke tie en la urbo mirindaĵoj ĉie videblas, kaj
ke tie oni povas labori, ricevi monon, kaj per la mono aĉeti la mirindaĵojn.
遠く離れた村々にまで、あの町では至るところで驚くべきものが見られ、そこで働いて金を受け取り、その金でそうした驚異を買うことができるのだ、という評判が届いた。
Tial la iama urbeto
kreskis, kreskis kaj
plu kreskas.
そのため、かつての小さな町は成長し、成長し、今もなお成長し続けている。
Nun, bicikloj, aŭtobusoj, aŭtoj veturas kiel
eble plej rapide sur ĝiaj
stratoj bru-
kaj mov-plenaj.
今では、自転車、バス、自動車が、騒音と動きに満ちたその街路を、できるかぎり速く走っている。
Kaj la homoj forlasas siajn kampojn.
そして人々は自分たちの畑を捨てていく。
Kial daŭrigi fortoprenan laboron, malpurigan al la manoj,
por malriĉe vivi en
seninteresa
loko, dum tie
ĉio belas kaj
brilas?
あちらでは何もかもが美しく輝いているのに、なぜ面白みもなく貧しく暮らすしかない土地で、手を汚す骨の折れる仕事を続けなければならないのか。
Kial militadi al malamika naturo,
dum ekzistas aŭtoj kaj
televido, maŝinoj
por purigi,
maŝinoj por kuiri, maŝinoj por
tio kaj tio ĉi, mirindaĵo apud mirindaĵo?
自動車やテレビがあり、掃除の機械も料理の機械もあり、あれやこれやの機械があって、驚くものが次から次へとあるのに、なぜ敵のような自然と闘い続けるのか。
Ne ĉiu sukcesas trovi laboron, tute certe,
sed iamaniere oni elturniĝas.
もちろん、誰もが仕事を見つけられるわけではないが、それでも何とかやっていく。
Vilaĝe, ĉion decidas maljunuloj, kaj
libereco tute mankas.
村では、何もかも老人たちが決め、自由はまったくない。
Kaj en vilaĝo, verdire,
preskaŭ ne vidiĝas
mono.
それに、村では、正直なところ、金などほとんど見かけない。
Mono!
金！
Pri ĝi multege pensis Mbagema, malkontente.
ムバゲマはそれについて、ひどく不満げに、ずっと考えていた。
Jam de pluraj jaroj li
petis, ke lia terpeco, en
bona
loko ĉe-urba, ricevu la urbajn
akvon kaj elektron.
彼はもう何年も前から、町に近い良い場所にある自分の土地に、都市の水道と電気を引いてもらいたいと求めていた。
Pro la ne-ago de la urbaj
oficistoj pri tio respondecaj, lia terpeco ne havis la valoron, kiun
ĝi indus havi.
そのことに責任のある市の役人たちが動かなかったために、彼の土地は本来持つべき価値を持っていなかった。
Jam ofte, de pluraj flankoj, oni petis lin vendi ĝin, por tie konstrui
magazenojn, riĉulan
hotelon aŭ domegon multloĝejan.
すでに何度も、さまざまな方面から、そこに商店や高級ホテルや大きな集合住宅を建てるために、その土地を売ってくれと彼は頼まれていた。
Kaj ĉiufoje oni pretis pagi
tiom da mono, ke simple
ne eblas bildigi al si, kion ĝi fakte signifus en la
vivo.
しかもそのたびに、実際の暮らしの中でそれが何を意味するのか、とても想像もつかないほどの金額を払う用意が相手にはあった。
Sed ree kaj ree la esperoj ekfalis ĉe
la sama demando: "Ĝi havas
urbajn akvon kaj elektron, ĉu ne?", al kiu, ree kaj
ree, Mbagema nur povis
respondi: "Ne".
だが、何度も何度も、希望は同じ問いのところで崩れ落ちた。「そこには都市の水道と電気が来ているのですね？」――その問いに対して、ムバゲマは何度も何度も、「いいえ」としか答えられなかった。
Ĉi-foje ne plu eblis
atendi.
今度ばかりは、もう待ってはいられなかった。
La lasta persono, kiu deziris aĉeti, pretis doni
tiel altan pagon, ke tio
aperis donaĵo de
la dioj.
最後に買いたいと言ってきた人は、それが神々からの贈り物に思えるほどの高値を払うつもりでいた。
Ĉu al la dioj oni malamik-vortu?
神々に向かって、敵意ある言葉を吐く者があるだろうか。
Refoje respondi "ne" estus
direkti al la dioj la
plej malbelan parolon eblan
en la lingvo.
もう一度「いいえ」と答えることは、言語の中で可能なかぎり最も醜い言葉を神々に向けることになるだろう。
Mbagema decidis viziti la sorĉiston.
ムバゲマは呪術師を訪ねることに決めた。
"Montru al mi la terpecon," petis ĉi-lasta.
「その土地を私に見せてくれ」と後者は頼んだ。
Surloke, li longe rigardis, kaj
restis same
longe senvorta.
現地で、彼は長いこと見つめ、同じく長いこと無言のままでいた。
"Revenu viziti min, kiam
la luno rekomencos
kreski," li fine diris.
「月がまた満ち始めたら、もう一度私を訪ねて来なさい」と、彼はついに言った。
Ĉe tiu dua
vizito li havis respondon.
その二度目の訪問のとき、彼は答えを持っていた。
"Mi rilatis kun la supernaturaj estaĵoj, kiuj amikas al mi, kaj
ili informis min," li diris
tre malrapide, kiel parolas gravulo.
「私は、私に親しい超自然の存在たちと交信し、彼らが私に知らせてくれた」と、彼は大物が話すように、ひどくゆっくりと言った。
"Mi nun scias, ke tiun terpecon
havis via patro.
「私は今、その土地を持っていたのはお前の父親だったと知っている。
Post lia morto vi prenis ĝin por vi sola.
彼の死後、お前はそれを自分ひとりのものとして取った。
Sed vi havas du fratojn kaj tri fratinojn."
しかし、お前には二人の兄弟と三人の姉妹がいる。」
"Kiam mortis mia patro,"
Mbagema respondis, "li treege malkontentis pri miaj gefratoj, ĉar ili malbon-agis al li.
「父が死んだとき」とムバゲマは答えた、「父は私の兄弟姉妹たちにひどく不満を抱いていました。彼らが父に悪いことをしたからです。
Tial li decidis, ke tiu terpeco estos nur mia.
だから父は、その土地は私だけのものにすると決めたのです。
Tion ili
scias, eĉ se ili diras la malon."
彼らもそれは知っています。たとえ反対のことを言っていても。」
"Eble tiel estas.
「たぶんその通りなのだろう。
Sed viaj
fratoj kaj fratinoj malamas vin
pro tio, kaj ili metis sorĉaĵon
en vian teron, kaj dum tiu sorĉaĵo
tie restos, nenio utila
al vi
eblos pri
via terpeco."
だが、お前の兄弟姉妹はそのことでお前を憎み、お前の土地に呪いをかけた。そしてその呪いがそこに残っているかぎり、その土地はお前の役に立つものにはならないのだ。」
"Kio estas tiu sorĉaĵo?"
「その呪いとは何ですか。」
"Pli bone, ke vi ne sciu.
「知らないほうがよい。
Sed ĉu estas tre
grave por vi, ke oni alligu vian
terpecon al la urbaj
akv- kaj elektro-servoj?"
だが、お前の土地が町の水道と電気につながることは、お前にとってそんなに大事なのか。」
"Kompreneble, estas treege grave.
「もちろんです。たいへん重要です。
Mi tion deziregas."
私はそれを切望しています。」
"Mi povas forpreni la
sorĉaĵon, sed
tio kostos
al mi multe, ĉar la
supernaturaj estaĵoj tre
amas sian povon tie,
kaj mi devos aĉeti multegon al ili por igi ilin
konsenti pri forlaso de tiu povo."
「私はその呪いを取り除くことができる。だが、それには私にも大きな費用がかかる。超自然の存在たちはそこにおける自分たちの力をたいへん愛しているので、彼らにその力を手放すことに同意させるには、私は彼らから非常に多くのものを買わねばならないのだ。」
Sekvis longa interparolado pri
mono.
そのあと、金について長い話し合いが続いた。
Mbagema ne sciis, kion
fari.
ムバゲマにはどうしたらよいかわからなかった。
Se li akceptos pagi, li
ricevos el la vendo de la terpeco ege multe malpli,
ol pagos tiu, kiu
deziras aĉeti.
支払いを受け入れれば、土地の売却から彼が得る金は、買いたがっている者が払う額よりはるかに少なくなってしまう。
Sed ĉu ne preferindas iom ol nenio?
だが、まったく何もないよりは、少しでもあったほうがましではないか。
Mbagema fine jesis.
ムバゲマはついに承知した。
Post nur unu semajno la oficejo, kiu zorgis pri tiuj
aferoj, informis lin, ke jam la
morgaŭan matenon komenciĝos
la laboroj por havigi
al lia terpeco urbajn akvon kaj elektron.
わずか一週間後、それらの事柄を扱う役所は彼に、早くも翌朝には彼の土地に都市の水道と電気を引く工事が始まると知らせた。
Post nelonge la vendo
okazis.
まもなく売買は成立した。
Mbagema plej feliĉis.
ムバゲマはこのうえなく幸福だった。
Li ricevis tiom da mono, ke eĉ ne
estis vere malagrable
transdoni grandan parton de ĝi al la "faranto
de miraĵoj".
彼はあまりにも多くの金を受け取ったので、その大きな部分を「奇跡を起こす者」に渡すことさえ、実はそれほど不快ではなかった。
Ankaŭ feliĉis la sorĉisto, al
kiu Mbagema
pagis tiel
bele.
ムバゲマがあれほど気前よく支払った呪術師もまた幸福だった。
Sed ne nur tiuj du
feliĉis.
だが、幸福だったのはその二人だけではない。
Feliĉis krome la greko, per
kiu la vendo okazis.
そのうえ、売買を仲介したギリシア人も幸福だった。
Li ja transdonis al
Mbagema nur
la dekonon
de la mono, kiun li
ricevis de la araba aĉetanto.
というのも、彼はアラブ人の買い手から受け取った金の十分の一しかムバゲマに渡さなかったからである。
Feliĉis la arabo, certa pri
bona uzo de
tiu mono, kiu jar-post-jare havigos al li plian
kaj plian riĉon.
その金が年ごとにさらに多くの富を自分にもたらすと確信していたアラブ人も幸福だった。
Feliĉis multaj lokanoj,
ĉar, oni-dire, la novaj riĉulaj hotelo kaj magazenoj
ebligos
al ili trovi agrablan
laboron.
多くの地元民も幸福だった。というのも、うわさによれば、新しい高級ホテルと商店群のおかげで、彼らも働きやすい仕事にありつけるからである。
Feliĉis la urbestro
kaj aliaj urbaj
gravuloj: ili ricevis
belajn mon-donojn de la araba
aĉetanto kaj de lia
greka
peranto, ĉar tiuj du
tre deziris certigi
al si bonajn rilatojn por
la posta tempo.
市長やほかの町の有力者たちも幸福だった。というのも、アラブ人の買い手と、そのギリシア人の仲介人から立派な金の贈り物を受け取ったからである。その二人は、今後に備えてよい関係を確保しておきたかったのだ。
Feliĉis la loka UN-funkciulo, kiu
povis verki
plian raporton pri sia utila agado surloke, kiun ekzempligis tiu nova riĉigo
de la urbo, tiu nova
labordona konstruado.
現地の国連職員も幸福だった。その町の新たな富裕化、その新たな雇用を生む建設が、自分の現地での有益な活動の実例だとして、さらにもう一本報告書を書くことができたからである。
Kiuj aliaj feliĉis, viaopinie?
ほかに誰が幸福だったと、あなたは思うだろうか。
Ĉu la gefratoj?
兄弟姉妹だろうか。
Ne.
違う。
Bona urba sorĉisto scias kapti la necesajn informojn sen konigi sian
celon.
腕のよい町の呪術師は、自分の目的を悟らせずに必要な情報をつかむ術を知っている。
La gefratoj de Mbagema eĉ ne
sciis, ke ilia malamo havas monan valoron kaj ke
ĝin uzas
"faranto
de miraĵoj".
ムバゲマの兄弟姉妹たちは、自分たちの憎しみに金銭的価値があることも、それが「奇跡を起こす者」に利用されていることも、まったく知らなかった。
Sed feliĉis la urbaj
oficistoj respondecaj pri akvo kaj elektro.
だが、水道と電気に責任を持つ市の役人たちは幸福だった。
La sorĉisto ja alte pagis ilin
por ilia kunlaboro, same
utila por ilia mona situacio,
kiel por viv-teni la
gravecon de la sorĉista funkcio,
tiu alta kultura
valoraĵo.
呪術師は彼らの協力に高い金を払ったのである。その協力は、彼らの懐を潤すと同時に、あの文化的に高い価値をもつ呪術師という役目の重要性を保ち続けるのにも役立った。
Se fine ĉion konsideri, ĉu
ne li, la sorĉisto, dank' al
sia povo super homoj, estas la granda urbofeliĉiganto?
結局すべてを考え合わせれば、人々の上に立つその力によって、この町を大いに幸福にしているのは、この呪術師その人ではないだろうか。
Kaj kio estas pli
bela ol feliĉigi la homfratojn?
そして、人びとを幸福にすることより美しいことが、ほかにあるだろうか。
Tiel pensis nia sorĉisto, kaj
tiu penso igis lin eĉ pli feliĉa
pri si.
われらの呪術師はそう考え、その考えが彼を、自分自身についてさらにいっそう幸福にした。
Estas agrable senti sin
bona, ĉu ne?
自分を善い人間だと感じるのは気持ちのよいことだ、そうではないか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
agrabla
感じのよい、快適な
Ameriko
アメリカ
arabo
アラブ人、アラビア人
aŭtobuso
バス
biciklo
自転車
brui
音を立てる、騒ぐ
elektro
電気
greko
ギリシャ人
hotelo
ホテル
kuiri
料理する
kulturo
文化
ligi
結ぶ、つなぐ
lumi
光る、照る
luno
月
magazeno
店、商店
metalo
金属
preferi
好む、より選ぶ
UN
国連
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
peri
伝える、仲介する
per-anto
媒介者、使者
========================================================================
8. AĈETU MIAN KAFEJON!
私の喫茶店を買って！
========================================================================
Ekstere estis ege malvarme.
外はひどく寒かった。
Kiel longe
daŭris la vintro!
冬はなんと長く続くのだろう！
Ŝajnis, ke ĝi neniam finiĝos.
それは決して終わらないかのように思えた。
Kaj anstataŭ iom post iom ŝanĝiĝi al printempo,
kiel ĝi devus en ĉi tiu tempo de la jaro, ŝajnis, ke
ĉiu mateno alportas
pli vintran vintron ol ekzistis en la antaŭa vespero.
しかも、この季節なら少しずつ春へ変わっていくはずなのに、毎朝ごとに、前の晩よりもさらに冬らしい冬が運ばれてくるように思えた。
En la kafejo estis
plaĉe varme.
カフェの中は気持ちよく暖かかった。
Sed ne por la koro de Paŭlo.
だが、パウロの心にはそうではなかった。
Paŭlo sentis, ke li
povus baldaŭ plori.
パウロは、自分がもうすぐ泣き出してしまいそうだと感じていた。
Kial havi
kafejon, se neniu vizitas ĝin?
誰もやって来ないのなら、カフェを持っていて何になるのか。
Li ĉirkaŭrigardis.
彼はあたりを見回した。
Ne estis
necese: li sciis tute
bone, kion li
vidos.
そんな必要はなかった。何が見えるか、彼にはよくわかっていたからだ。
Sed tamen li ĉirkaŭrigardis.
それでも彼は見回した。
La kafejo — lia kafejo, kiun li tiom amis —
estis tute senhoma.
そのカフェ――彼があれほど愛していた彼自身のカフェ――には、まったく人影がなかった。
Kiel hieraŭ.
昨日と同じように。
Kiel antaŭhieraŭ.
一昨日と同じように。
Kiel ĉiutage, ekde kiam...
あの日以来、毎日のように……
Estis malesperige.
絶望的だった。
Eĉ nun, en ĉi tiu horo, kiam
en ĉiuj aliaj trinkejoj
de la ĉefurbo estis preskaŭ neeble trovi
sid-lokon, ĝi estis plorige
malplena.
今この時間でさえ、首都のほかのどの飲み屋でも座る場所を見つけるのがほとんど不可能なほどなのに、ここは涙が出るほど空っぽだった。
Se diri la veron, tiu kafejo neniam
estis
plena antaŭe, eĉ tiu-hore, sed
ĝi sufiĉe ofte estis
duonplena, kaj tiu
duonpleneco almenaŭ havigis sufiĉe da
mono por pagi la kostojn
kaj vivi.
本当のことを言えば、そのカフェが以前、たとえこの時間でも満員になったことは一度もなかった。だが、かなりしばしば半分くらいは埋まっていて、その半ばの賑わいでも、少なくとも経費を払い、生活するだけの金はもたらしてくれていた。
Paŭlo deziris nur vivi simple, sen-probleme.
パウロはただ、簡素に、問題なく生きることだけを望んでいた。
Riĉula vivo ne interesis lin.
金持ちの生活には彼は興味がなかった。
Nek Monikan.
モニカも同様だった。
La penso pri Monika igis
lin ege malĝoja.
モニカのことを思うと、彼はひどく悲しくなった。
Ree, li preskaŭ ekploris.
またしても、彼は泣き出しそうになった。
Pro ŝia foresto la
kafejo nun
estas senhoma.
彼女がいないせいで、カフェは今や無人なのだ。
Kial ŝi foriris?
なぜ彼女は去ってしまったのか。
Kial?
なぜ。
Kial?
なぜ。
Li neniam komprenos.
彼には決してわからないだろう。
Li neniam trovos la
respondon al tiu
timiga demando, kiu forprenis
de lian
enan pacon.
彼の心の平安を奪い去ったあの恐ろしい問いへの答えを、彼は決して見つけられないだろう。
Li amis ŝin.
彼は彼女を愛していた。
Estis klare, ke li
ne malplaĉis al
ŝi.
彼が彼女に嫌われてはいなかったことは明らかだった。
Kaj tute certe, ŝi amis la
kafejon.
そして、彼女がそのカフェを愛していたこともまったく確かだった。
Ŝi ŝatis
la trinkantojn.
彼女は客たちが好きだった。
Ŝi sciis
diri la ĝustajn vortojn, kiuj
igis ĉiun senti
sin bone.
彼女は、だれをも気持ちよくさせる、ちょうどよい言葉を口にすることができた。
Ŝi vivigis la lokon.
彼女がその場所に生命を吹き込んでいた。
Pro ŝi, nur
pro ŝi, ĝi estis plaĉa,
kvankam ĝi ne estis
speciale bela kaj kvankam la
strato, kie ĝi staris,
troviĝis en ne
tre vizitinda
parto de la
urbo.
彼女のおかげで、ただ彼女のおかげで、そこは居心地のよい場所だった。特別に美しいわけでもなく、またその店のある通りが町のあまり人の来ない地区にあったにもかかわらず。
Sed pensi pri Monika utilis al
nenio.
だが、モニカのことを考えても何の役にも立たなかった。
Ŝi lin forlasis, kaj
malĝojaj pensoj ne revenigos
ŝin.
彼女は彼を置いて去ったのであり、悲しい思いにふけっても彼女は戻ってこない。
Ŝi ne estas unu el
tiuj virinoj, kiuj faras decidon,
kaj tuj poste ŝanĝas ĝin, neniam certaj, ĉu ili
decidis ĝuste aŭ malĝuste.
彼女は、決断をしてはすぐにそれを変え、自分が正しく決めたのか間違って決めたのかいつまでも確信できない、そんな女たちの一人ではない。
Li ne pensu pri ŝi, li pensu pri la vendo.
彼は彼女のことを考えるべきではない、売却のことを考えるべきなのだ。
Tio ja estas la
grava afero nuntempe.
今はそれこそが重要なことなのだから。
La ŝancoj havi
eblecon vendi
la kafejon preskaŭ ne
ekzistis antaŭ unu semajno.
一週間前までは、そのカフェを売れる見込みはほとんどなかった。
Tio estis la
plej malesperiga aspekto de lia situacio.
それが彼の状況のもっとも絶望的な側面だった。
Sed hieraŭ, Fredo informis
lin, aĉetanto prezentiĝis.
だが昨日、フレドが彼に知らせたところによれば、買い手が現れた。
Gravas ne lasi tiun
for.
その買い手を逃してはならない。
Necesas, necesegas, ke
li aĉetu la kafejon.
その人にそのカフェを買ってもらわなければならない。どうしても。
Se la situacio daŭras kiel nun, sen
vendo de eĉ kafeto
dum tuta tago,
Paŭlo perdus tiom da
mono, nur pro la daŭraj kostoj, ke
li baldaŭ ne plu povus vivi.
もし今のまま、一日じゅうコーヒー一杯さえ売れない状態が続けば、パウロは毎日の経費だけで大金を失い、まもなく暮らしていけなくなってしまうだろう。
Eĉ pli: li ne plu povus pagi la
monon, kiun li ankoraŭ devas pagi, kaj
tiam...
それどころか、まだ支払わなければならない金も払えなくなり、そうなれば……
Ne.
いや。
Pri tio, kio tiam
okazus, li
preferis ne pensi.
そのとき何が起こるかについては、彼は考えないでおくほうを選んだ。
Sed tiu persono, kiu havas la
strangan ideon aĉeti kafejon
en ĉi tiu malplaĉa urbo-parto, certe perdos ĉian
deziron tion
fari, kiam li
vizitos la ejon kaj
trovos ĝin nekaŝeble senhoma.
だが、この冴えない街区でカフェを買おうなどという妙な考えを持っているその人物も、ここを訪れて、隠しようもなく人けのないこの店を見たら、きっと買う気をなくしてしまうだろう。
Neniu aĉetas vendejon,
en kiu nenio vendiĝas!
何も売れていない店を買う者などいない！
Sed kiel plenigi kafejon, kiu
ne plu plaĉas al la iamaj trinkantoj?
だが、かつての客たちにもう好まれなくなったカフェを、どうやっていっぱいにできるのか。
Sen-elira situacio!
逃げ道のない状況だ！
Feliĉe, tiu ulo estas for, Fredo
diris.
幸い、その男は今ここにいない、とフレドは言った。
Li nun vojaĝas eksterlande.
彼は今、外国を旅行している。
Ĝis li revenos, ĉu ne eblus organizi
ion?
彼が戻るまでに、何か工夫できないだろうか。
Inviti amikojn,
eble, ĉu?
たとえば友人たちを呼ぶとか、どうだろう。
Ankaŭ tiu
penso estis malĝojiga.
その考えもまた悲しいものだった。
Post kiam Monika foriris, kiam la kafejo
komencis perdi sian vivon
kaj la homoj
ĉesis veni pasigi
la tempon en ĝi, ankaŭ la
amikoj malaperis.
モニカが去り、カフェがその活気を失い始め、人々がそこで時間を過ごしに来なくなってからは、友人たちもまた姿を消した。
Kio montras, ke ili
ne estis amikoj.
それは、彼らが友人ではなかったことを示している。
La sola amiko, kiu nun restas, estas Fredo,
kara, bona, aminda Fredo.
今残っている唯一の友人はフレド、親愛なる、善良な、愛すべきフレドだけだ。
Sed Fredo ne povas,
sola, plenigi tutan kafejon!
だがフレド一人では、カフェ全体をいっぱいにすることなどできない！
Tiu penso estis tiel ploriga,
ke Paŭlo dum kelka tempo
simple ĉesis pensi.
その考えはあまりにつらく、パウロはしばらく何も考えられなくなった。
Strangas la funkciado de homo.
人の心の動きというものは奇妙だ。
Antaŭ kelkaj minutoj, Paŭlo preskaŭ ploris.
数分前、パウロはもう少しで泣くところだった。
Poste venis tiu senpensa daŭro.
そのあと、彼はしばらく何も考えられなくなった。
Kaj nun li sentis,
ke li baldaŭ ridos.
そして今、彼はもうすぐ自分が笑い出すだろうと感じていた。
Ideo ja naskiĝis
en li.
たしかに、彼の中にひとつの考えが生まれていた。
"Jes, tio estas bonega ideo," Fredo diris.
「はい、それはすばらしい考えです」とフレドは言った。
"Mi helpos vin.
「私はあなたを手伝います。
Vi estas bon-ŝanca: la
homo, kiu volas aĉeti, nun decidis pri
la vizito.
あなたは運がいい。買いたいと思っている人が、いま訪問について決めたのです。
Li telefonis al mi.
彼は私に電話をかけてきました。
Li venos la 15-an de marto
vespere, je la 21-a, por rigardi,
kia aperas la trinkejo.
彼は3月15日の夜9時に、店の様子を見に来ます。
Tio lasas al ni
sufiĉe da tempo por ĉion
organizi laŭ via ideo."
それなら、あなたの考えどおりにすべてを準備するのに、私たちには十分な時間があります。」
"Ĉu vi ne
trovas stranga, ke homo,
kiu volas aĉeti
kafejon en ĉi tia seninteresa urboparto,
vojaĝas eksterlande?
「こんな冴えない街の一角でカフェを買おうとしている人が、外国へ旅行するなんて、変だと思いませんか。
Vojaĝi, tio
kostas monon!"
旅行には、お金がかかるんですよ！」
"Stranga, ne stranga, mi ne
scias.
「妙だとか妙でないとか、私にはわからない。
Verŝajne li bezonas
kafejon por
siaj propraj celoj, kiuj eble
tre interesus la
policon, se tiu
ilin ekscius.
たぶん彼は自分自身の目的のためにその喫茶店を必要としているのだろう。その目的は、もし警察がそれを知ったら、ひょっとすると大いに興味を持つようなものかもしれない。
Sed tio ne estas
nia afero.
だが、それは我々の関わることではない。
Nia problemo estas plenigi la kafejon.
我々の問題は、その喫茶店をいっぱいにすることだ。
Ni organizu la laboron inter ni."
我々のあいだで仕事を割り振ろう。」
* * *
Ili skribis multajn
leterojn, jen sen
subskribo, jen kun
la nomo de iu alia, laŭ la enhavo.
彼らは多くの手紙を書いたが、その内容に応じて、あるときは署名をせず、あるときは他人の名を使った。
Ili telefonis al
la polico, sen
nomi sin, kaj diris
nur kelkajn frazojn, fermante
la telefonon, antaŭ ol la
policano havis la
tempon ion demandi.
彼らは警察に電話をかけ、自分の名を名乗らず、ただ二、三の文句だけを言って、警官が何か尋ねる暇もないうちに電話を切った。
Ili telefonis al
diversaj ŝtataj servoj,
sammaniere.
彼らは同じように、さまざまな官庁にも電話をかけた。
Ili presigis
plurajn anoncojn kaj
skribis leterojn responde
al la respondoj.
彼らはいくつもの広告を印刷させ、そしてその反応に答えて手紙を書いた。
Unuvorte, ili multe laboris.
一言でいえば、彼らは大いに働いた。
"Bele!
「すばらしい！
Ĝi estas plenplena!" diris la
ulo, kiu volis
aĉeti.
それはぎっしり詰まっている！」と、買おうとしていた男は言った。
"Jes, jes," Paŭlo diris
plej simple.
「はい、はい」と、パウロはごくあっさりと言った。
Laŭ lia voĉo ŝajnis,
ke tio estas plej
ordinara okazaĵo.
彼の声からすると、それはごくありふれた出来事のように思われた。
"Estas kelkaj tabloj kun
du personoj, sed preskaŭ ĉiu
sidas sola ĉe propra
tablo, strange," la ulo miris.
「二人いるテーブルもいくつかあるけれど、ほとんど皆がそれぞれ自分のテーブルに一人で座っているなんて、変だな」とその男は驚いて言った。
"Ne strange por mi,"
Paŭlo respondis.
「私にとっては不思議ではありません」とパウロは答えた。
"Tio estas tute
ordinara ĉi tie.
「それはここではまったく普通のことです。
Estas kafejo, kiu
plaĉas al soluloj."
ここは、一人客に好まれるカフェなんです。」
"Tute ne gravas.
「まったく重要ではありません。
Tio ne interesas min.
それは私の関心を引きません。
Ne pro tio mi ŝanĝos
la prezon, kiun mi diris al
vi eĉ antaŭ
ol vidi,
kiel ĉio
aspektas ene
de via
kafejo.
そのことで、あなたのカフェの中の様子を見る前から私があなたに言っていた値段を、私は変えるつもりはありません。
Se vi akceptos mian prezon, mi aĉetos.
もしあなたが私の値段を受け入れるなら、私は買います。
Se ne, vendu al
iu alia.
そうでないなら、ほかの誰かに売ってください。
Ne povus esti pli simple
kun mi."
私となら、話はこの上なく簡単です。」
La prezo estis sufiĉe alta kaj Paŭlo ne opiniis ebla ricevi
pli.
値段はかなり高く、パウロはこれ以上を得るのは無理だと思っていた。
Kion li timis, tio
estis, ke vidante malplenan
kafejon, la
aĉetanto ĉesos interesiĝi pri
ĝi.
彼が恐れていたのは、空っぽのカフェを見た買い手が、それに興味を失ってしまうことだった。
Sed nun, videble, tio
ne plu povus okazi.
だが今では、見たところ、もうそんなことは起こりえなかった。
"Ne estas
problemo, tiu
prezo taŭgas
al mi," li respondis per
plej kontenta voĉo.
「問題ありません、その値段で私にはちょうどいいです」と、彼はこの上なく満足そうな声で答えた。
"Ni do interkonsentas.
「では、話はまとまりましたね。
Bone.
よろしい。
Necesos subskribi la
interkonsenton kaj prizorgi
la paperojn, kiuj necesas
laŭ la leĝo.
合意書に署名し、法律上必要な書類を整える必要があります。
Ĉu morgaŭ matene ni povus
renkontiĝi en mia oficejo...?"
明日の朝、私の事務所でお会いできるでしょうか……？」
Nun, kiam la aĉetanto
estis for, post momento de grandega ĝojo, Paŭlo
rigardis la sidantojn kaj eksentis timon.
さて、買い手が去った今、ほんのひとときの大きな喜びのあとで、パウロは座っている人々を見回し、不安を覚えた。
"Ĉu povus okazi io?"
「何か起こるかもしれないのだろうか？」
"Kial? Kio?"
「なぜだい？ 何が？」
Fredo responde
demandis.
とフレードが問い返した。
"Nu, neniu el
ili sukcesos havi tion,
kion li venis trovi ĉi
tie!"
「だって、あの人たちのだれ一人として、ここへ探しに来たものを手に入れることはできないのだから！」
"Tiuj, ĉu?"
「あの人たち、だろう？」
Kaj per larĝa man-movo
Fredo montris al la
tuta sidantaro.
そしてフレードは大きく手を振って、その場に座っている人々全体を示した。
"Ne zorgu pri ili.
「あの人たちのことは気にするな。
Mi konas la homojn.
私は人間というものを知っている。
Kelkaj eble malkontentos enkore, sed
ili diros nenion."
何人かは心の中では不満に思うかもしれないが、何も言わないだろう。」
Ne tre juna vireto, malgranda, malforta,
proksimiĝis
al ili.
それほど若くない、小柄で弱々しい男が彼らに近づいてきた。
"Ĉu vi ne
vidis," li demandis,
kaj ia timo aŭdiĝis en
lia
voĉo, "junulinon ne tre altan, kun verdaj okuloj
kaj brunaj haroj, kiu..."
「あなたがたは見ませんでしたか」と彼はたずね、その声にはある種の恐れがにじんでいた、「あまり背の高くない、緑の目と茶色の髪をした若い娘を、その娘は……」
"Ne.
「いいえ。
Mi rigardas la koloron de
ĉiuj okuloj,"
Fredo diris, rimarkante,
ke Paŭlo aperis ne
tre certa pri si.
『私はみんなの目の色を見ているんです』とフレードは言い、パウロがあまり自信ありげではないように見えるのに気づいた。
"Neniu kun verdaj okuloj venis ĉi-vespere.
『今晩、緑の目をした人はだれも来ていません。
Sed bonvolu atendi plu.
でも、どうぞもう少しお待ちください。
Ne zorgu.
心配しないでください。
Virinoj ofte malfruas, ĉu ne?
女性はよく遅れるものですよね。
Ĉu eble gazeto helpus vin
pasigi la tempon?
新聞があれば、時間をつぶす助けになるかもしれませんが、いかがですか。
Jen..."
さあ……』
Kaj li iris preni
por la vireto la gazeton de tiu
vespero.
そして彼は、その小男のためにその晩の新聞を取りに行った。
Paŭlo ne sciis, kiel danki sian
amikon.
パウロは、自分の友人にどう感謝してよいかわからなかった。
"Feliĉe, ke vi venis!
「来てくれてよかった！
Mi neniam povus respondi al
ili tiel
bele, kiel vi.
私には、あなたのようにあんなに見事には彼らに返事できない。
Tio estis unu,
al kiu ni
sendis respondon al lia
anonco pri edziĝ-deziro, ĉu ne?"
あれは、私たちが結婚願望の広告に返事を送った相手の一人だった、そうでしょう？ 」
Li ekridis.
彼はふいに笑いだした。
"Ha jes!
「ああ、そうだ！
Mi memoras, kiel belan virinan skribmanieron vi
uzis en
la letero, per kiu vi
petis lin veni ĉi tien
por renkonti... vin!
彼をここへ来させて……あなたに会わせるための手紙で、あなたがどんなに見事な女らしい筆跡を使ったか、私は覚えているよ！
Se li scius, ke lia
Aminda estas vi, kaj vi lia Aminda!"
もし彼が、自分の『いとしい人』が君であり、しかも君にとっての『いとしい人』が彼だと知ったらね！」
Li turnis la rigardon al
alia loko.
彼は視線を別の場所へ向けた。
"Kaj viaopinie, kiuj estas tiuj tri ĉe la sama tablo tie?
「それで、あなたの考えでは、あそこの同じテーブルにいるあの三人は誰ですか。
Estas strange, ke tri
venis kune, kiuj konas unu la alian."
互いに知り合っている三人がいっしょにやって来たというのは、奇妙です。」
"Tiuj estas homoj el la polico.
「あれは警察の者たちだ。
Kiam ni sennome telefonis, ke ĉi tie venos
Rikardo-la-Kantisto kaj
du el liaj kunlaborantoj, kiujn la polico serĉadas sensukcese jam de pluraj
monatoj, ekde kiam
ili perforte
forprenis la tutan
monon el la hotelo, kie la doktoroj kongresis, la
polico certe decidis, ke
ĝi bezonos almenaŭ tri
virojn por sekvi ilin, se
ili disiros post
la renkontiĝo ĉi tie..."
私たちが匿名で、リカルド歌手とその仲間二人がここへ来る、と電話したとき、その二人は、医者たちが会議をしていたホテルから全額の金を暴力的に奪い取って以来、もう何か月も警察がむだに探し回っている者たちなのだが、警察はきっと、もし彼らがここでの会合のあと別々に散るなら、彼らを追うのに少なくとも三人の男が必要だと判断したのだろう……"
"Kaj kion vi opinias
pri tiu virino, tute
sola?"
「それで、あの女の人についてあなたはどう思いますか、まったくひとりきりで？」
"Ĉu vi ne
rekonas ŝin laŭ ŝia foto?
「彼女の写真を見て、あなたには彼女だとわからないのですか。
Estas unu, kiu respondis al
anonco nia kaj al kiu
ni skribis, ke ŝi
venu ĉi tien por renkonti la
sinjoron, kiu
povos havigi al
ŝi oficon kun
alta pago kaj
ne-multe da laboro, sed kun
iom specialaj devoj..."
こちらの広告に応募してきた者が一人いて、私たちはその人に、こちらへ来て、彼女に高い報酬で仕事はあまり多くないが、少し特別な義務のある職を世話してくれる紳士に会うよう、手紙を書いたのです……」
"Ŝi videble malkontentas.
「彼女は見るからに不満そうだ。
Mi demandas min, ĉu..."
ひょっとすると……」
"Lasu ŝin malkontenti.
「彼女が不満に思うなら、そのままにしておきなさい。
Kion ŝi povas fari?
彼女に何ができるというのですか。
Se ŝi deziras iom specialan
oficon, kun multe da mono kaj malmulte
da laboro, ŝi prenu sur
sin la respondecon de
siaj decidoj.
もし彼女が、金はたくさんもらえて仕事は少ししかない、いくらか特別な職を望むのなら、自分の決定の責任は自分で負うべきです。
Sed tiu alia, kiu
ankaŭ sendis
al ni sian foton laŭ
nia peto, fariĝos
eble tro malkontenta.
しかし、私たちの求めに応じて自分の写真も送ってきたもう一人のほうは、ひどく不満に思うようになるかもしれません。
Necesus agi.
行動する必要があるでしょう。
Aŭskultu, iru
apuden kaj telefonu ĉi tien.
いいですか、すぐ隣へ行って、ここに電話をかけなさい。
Diru, kion vi volos; ne gravas, kion.
話すことは何でもいい、何を言ってもかまいません。
Gravas nur, ke ŝi
aŭdu la telefonon.
大事なのは、彼女がその電話の音を聞くことだけです。
Rapidu!"
急ぎなさい！」
Paŭlo eliris, nekomprene, kaj
iris telefoni al la
propra kafejo.
パウロは何が何だかわからないまま外に出て、自分のカフェに電話をかけに行った。
Ĝuste kiam li revenis, la
sinjorino malfermis la pordon de la kafejo,
elirante.
ちょうど彼が戻って来たとき、その婦人はカフェのドアを開けて、出てきた。
"Kio okazis?" li demandis Fredon.
「何が起こったの？」と彼はフレドに尋ねた。
"Kiam la telefono eksonis, vi aŭdis, ĉu ne?, ke mi
respondas:
jes, jes, bone, mi tuj diros al ŝi.
「電話が鳴ったとき、私が『はい、はい、わかりました、すぐに彼女に伝えます』と答えるのを、あなたは聞いたでしょう。
Mi tuj iris al ŝia
tablo, kaj demandis, ĉu
ŝi estas s-ino Delfonto.
私はすぐに彼女のテーブルのところへ行って、『あなたはデルフォント夫人ですか』と尋ねました。
Ŝi diris:
jes.
彼女は、はい、と言いました。
Tiam mi informis ŝin, ke s-ro Igor ĵus telefonis, ke
li havas problemon kaj
ne povos
veni, kaj ke li petis min diri al ŝi, ke li rekontaktos ŝin
poste.
それから私は、イゴール氏からたった今電話があり、事情があって来られないこと、あとでまた彼女に連絡するつもりなのでそう伝えてほしいと頼まれたことを、彼女に知らせました。
Ŝi foriris tute kontenta."
彼女はすっかり満足して立ち去りました。」
"Feliĉe, ke ni notis ĉiun nomon
kaj ĉiufoje la kialon
de la venigo ĉi tien,
kaj petis fotojn kiel
eble plej ofte," Paŭlo diris.
「幸い、私たちは一人ひとりの名前と、そのたびにここへ連れて来られた理由を記録し、できるだけたびたび写真を求めていた」とパウロは言った。
Sed videble, la timo
ne plene forlasis lin.
しかし見たところ、その恐れはまだ完全には彼から去っていなかった。
Tamen, kiam li rigardis
du ge-kvardek-jarulojn, kiuj interparolis
kun videbla plezuro, iom
da paco revenis en lin.
しかし、目に見えて楽しげに語り合っている四十歳前後の男女二人を彼が見たとき、彼の心にはいくらかの平安が戻ってきた。
"Pri tiuj du mi miris," diris Fredo, kiu sekvis lian rigardon,
「あの二人について私は不思議に思った」と、彼の視線を追っていたフレドが言った。
"ĉar ŝajnis tute normala
renkontiĝo.
なぜなら、まったく普通の出会いのように見えたからだ。
Ĉu ili estas homoj,
al kiuj ni
skribis?"
彼らは、私たちが手紙を書いた人たちなのか？」
"Jes.
「はい。
Tion faris mi," Paŭlo klarigis.
それをしたのは私です」とパウロは説明した。
"Tiuj du
respondis al niaj edziĝ-anoncoj
kaj el iliaj
leteroj estis klare, ke
ili sufiĉe bone taŭgas
unu al la alia.
『その二人は私たちの結婚相手募集の広告に返事をしてきたのです。そして、二人の手紙から、互いにかなりよくお似合いだということは明らかでした。
Mi do skribis al la viro uzante la
nomon de la virino.
そこで私は、その女性の名前を使って男のほうに手紙を書きました。
Do, ŝajnigante, ke
mi estas
ŝi,
mi petis lin veni
ĉi
tien hodiaŭ vespere, kaj mi aldonis: por ke
mi tuj komprenu, al kiu
tablo mi iru, bonvolu
aĉeti florojn en la florvendejo
de
Odeon kaj meti ilin sur
vian tablon, tiel ke ili estu bone
videblaj.
つまり、私が彼女であるふりをして、今晩ここへ来てくれるよう彼に頼み、さらにこう書き添えました。『私がすぐにどのテーブルに行けばよいかわかるように、どうぞオデオンの花屋で花を買って、よく見えるようにあなたのテーブルの上に置いてください。』
Kaj al ŝi mi skribis, kompreneble kun la nomo de la
viro: por ke vi tuj sciu, kie
mi sidas atendante
vin, mi havos sur
mia tablo florojn en travidebla
papero kun la nomo 'Florvendejo de Odeon'.
そして彼女のほうには、もちろん男の名前で、こう書きました。『私があなたを待ちながらどこに座っているか、あなたがすぐわかるように、私のテーブルの上には「オデオン花店」という名の入った透明な紙に包まれた花を置いておきます。』
Kiam ŝi eniris,
ŝi tuj vidis la florojn, iris iom time
al li, kaj ili interkoniĝis."
彼女が入ってきたとき、彼女はすぐにその花を見つけ、少しおずおずと彼のところへ行き、そして二人は知り合いになったのです。」
"Bonega ideo.
「すばらしい考えだ。
Vi vidas, ke estas senutile
timi.
怖がってもむだだと、ほら分かるでしょう。
Ĉio finiĝos plej bone.
すべてはこの上なくうまく終わるでしょう。
Rigardu, jam unu foriras.
ごらん、もう一人帰っていく。
Estas certe unu el
tiuj, al
kiuj mi skribis: se
mi ne kontaktis vin
antaŭ tiu
aŭ tiu alia horo, mi ne venos,
mi rekontaktos vin
pli poste."
それはきっと、私が手紙を書いた人たちの一人だ――もしその時刻までに私があなたに連絡しなかったら、私は行かない、もっとあとでまた連絡する、とね。」
iom post iom, ili foriris.
少しずつ、彼らは立ち去った。
La lastaj, kiuj
eliris, estis
ne tre juna geo.
最後に出てきたのは、もうあまり若くない一組の男女だった。
"Mi ĝojas, ke vi venis, kaj mi trovas vin vere
aminda," la
viro diris al la
virino.
「あなたが来てくれてうれしいし、あなたは本当に魅力的だと思います」と男は女に言った。
"Sed vere, mi ne komprenas, kial vi petis min veni al ĉi tiu
stranga trinkejo, en ĉi tiun
malplaĉan urboparton..."
「でも本当に、なぜあなたが私に、この奇妙な酒場へ、この感じの悪い街の一角へ来てほしいと頼んだのか、私にはわかりません……」
Parolante, ili iris plu, ekstere.
話しながら、彼らは外をさらに歩いていった。
Lia voĉo perdiĝis en
la nokto.
彼の声は夜の中に消えていった。
Paŭlo fermis la pordon,
feliĉa.
パウロは、幸福な気持ちでドアを閉めた。
La respondon li preferis ne aŭdi.
その返事は、彼は聞かないほうを選んだ。
NOVAJ VORTOJ
新出語
almenaŭ
少なくとも
anonci
発表する、知らせる
anstataŭ
～の代わりに
aspekto
外観、様子
bruna
茶色の
ĉesi
やめる、停止する
ĉia
あらゆる、どんな
frazo
文、フレーズ
gazeto
新聞、雑誌
haro
髪の毛
kafo
コーヒー
normala
普通の、正常な
noto
メモ、注記
okulo
目
printempo
春
stranga
奇妙な、変な
ŝanco
機会、チャンス
taŭgi
適する、役立つ
verda
緑の
vetero
天気
voĉo
声
========================================================================
9. TIMO HAVIGAS FLUGILOJN
恐れは翼を与える
========================================================================
Ĉu vi scias, kiel
oni nomas
la fakton movi sin rapidege antaŭen per la propraj fortoj, piede?
自分の力で、歩いて、ものすごく速く前へ進むということを、何と呼ぶか知っていますか。
Tion oni nomas kuri.
それを走ると言います。
Peĉjo povis kuri ege
rapide.
ペーチョはとても速く走ることができた。
Li estis
naŭ-jara.
彼は9歳だった。
En la tuta lernejo ne
ekzistis unu knabo, nek unu knabino, kiu kapablis kuri same rapide kiel li.
学校じゅうを探しても、彼と同じくらい速く走れる男の子も女の子も一人もいなかった。
Kial li havis
tiun kapablon?
なぜ彼にはその能力があったのだろうか。
Eble ĉar li ne estis tre forta, kompare kun
la aliaj knaboj.
たぶん、ほかの男の子たちと比べると、彼はあまり力が強くなかったからだ。
Sekve, se
okazis batalo, li ne povis superforti ilin.
そのため、けんかになると、彼は彼らを力でねじ伏せることができなかった。
Li nur povis forkuri.
彼にできるのは逃げることだけだった。
Tial li iom post iom plibonigis sian kur-kapablon.
だから彼は、少しずつ走る力を伸ばしていった。
Nun, neniu el la fortuloj de lia lernejo
povis ĝiskuri lin.
今では、彼の学校の力の強い子たちのだれも、彼に追いつくことができなかった。
Sufiĉis, ke li ekkuru: neniu
tuŝos lin.
彼が走り出しさえすれば十分だった。だれも彼に触れることはできないのだ。
Tiaj batal-situacioj prezentiĝis sufiĉe
ofte — knaboj ja estas
knaboj, ĉu ne? — kaj ĉiufoje
Peĉjo kuris pli bone.
そうしたけんかめいた場面はかなりたびたび起こった。男の子はやはり男の子なのだから、そうだろう。そしてそのたびに、ペーチョはますます上手に走るようになった。
Sekve, lia koro fortiĝis, li
havis pli kaj pli bonan
spiron, kaj la forton, kiu
mankis al liaj manoj, liaj
piedoj kaj kruroj ricevis.
その結果、彼の心臓は鍛えられ、呼吸もますますよくなり、手には欠けていた力が、足や脚のほうには備わっていった。
Ĝenerale, kiu
postkuris Peĉjon, tiu
post nelonge devis forlasi la
iradon, ĉar li baldaŭ
ne plu povis spiri,
tiel rapide
Peĉjo devigis lin iri.
ふつう、ペーチョを追いかけた者は、まもなく走るのをやめねばならなかった。ペーチョがあまりにも速く走らせるので、すぐに息が続かなくなったからである。
Peĉjo tiam
rigardis post sin kaj plezure rimarkis, ke la
postkuranto, spirante pli
kaj pli malfacile, komencas perdi
la rapidecon.
そのときペーチョは後ろを振り返り、追ってくる者がますます苦しそうに息をしながら、だんだん速度を失いはじめているのを、うれしそうに見て取った。
Dume, la knabo mem daŭre
spiris senprobleme kaj pli kaj pli
malproksimiĝis.
その間、その少年自身は相変わらず難なく呼吸しながら、ますます遠ざかっていった。
Tiel estis, ordinare.
ふつうは、そうだった。
Sed ne ĉi-foje.
だが、今回はちがった。
Ĉi-foje la viro, kiu postkuris Peĉjon, estis ne nur
alta, forta kaj timiga.
今回、ペーチョを追いかけていたその男は、背が高く、力強く、恐ろしいだけではなかった。
Li estis
ankaŭ rapida.
彼は足も速かった。
Peĉjo timis.
ペーチョはおびえていた。
Okazis miskompreno.
誤解が起こった。
La afero komenciĝis, kiam Peĉjo, ridante kun kelkaj kunuloj,
eliris el la
lernejo.
その出来事は、ペーチョが何人かの仲間と笑いながら学校を出たときに始まった。
Li nevole ektuŝegis viron,
kiu ĝuste tiumomente troviĝis tie, kiam Peĉjo
estis diranta ion al sam-klasano uzante vortojn, verdire,
kiujn oni devus neniam uzi.
彼は、まさにそのときそこにいた一人の男に、思わずどんと触れてしまった。そのときペーチョは、クラスメートに向かって、実のところ決して使うべきではない言葉を使って何かを言っているところだった。
La viro miskomprenis, ke la ne tre belaj — sed
vivplenaj! —
paroloj de Peĉjo direktiĝas al li.
その男は、ペーチョのあまり上品ではない――だが生き生きとした！――言葉が自分に向けられたものだと誤解した。
Li ege malkontentis.
彼はひどく不満だった。
Li estis eĉ
multe pli ol malkontenta:
kolera.
彼はただ不満だっただけではなく、もっとずっとひどかった。つまり、怒っていたのだ。
Kiam li turnis sin al Peĉjo kaj ekdiris per malamika voĉo ion,
kion la knabeto tute ne komprenis, ĉi-lasta jam
eksentis teruran timon.
その男がペーチョのほうを向き、敵意のこもった声で、その小さな少年にはまったく分からないことを何か言いはじめたとき、後者はすでにひどい恐怖を感じはじめていた。
Sed kiam la grandulo,
verŝajne ĉar Peĉjo, ne
komprenante, ne reagis
kiel li volis, eklevis la manon por
frapi lin, la lernejano ekrapidis for kun la tuta rapideco de siaj junaj kruroj.
しかし、その大男は、たぶんペーチョが理解できずに自分の望むような反応をしなかったので、彼を殴ろうとして手を振り上げた。そのとき、その生徒は若い脚の持つかぎりの速さで走り去った。
Kaj jen ĝi okazis.
すると、とうとうそれが起こった。
Kio okazis, vi demandas?
何が起こったのか、とあなたはたずねるのか。
La nekredeblaĵo.
信じられないことだ。
Sed antaŭ ol diri al vi, pri kio temas, mi
devas priskribi la lokon, ĉar tio estas
grava.
だが、それが何のことなのかをあなたに話す前に、私はその場所のことを説明しておかなければならない。なぜなら、それは重要だからだ。
Peĉjo, kurante, turnis
sin al mallonga kaj
mallarĝa strateto, en kiu estas neniu pordo,
neniu fenestro, same sur la dekstra flanko,
kiel sur
la maldekstra.
ペーチョは走りながら、右側にも左側にも扉も窓もまったくない、短くて狭い路地へと曲がった。
Estas nur longaj muroj.
あるのは長い壁ばかりだ。
Unuflanke ja tie staras malliberejo kaj aliflanke iu
industria laborloko.
というのも、そこには片側に監獄が建っており、もう片側には何かの工場があるのだ。
En tiu mallonga strateto la nekredeblaĵo
okazis: Peĉjo flugis.
その短い小路で、信じられないことが起こった。ペーチョが飛んだのだ。
Mi komprenas, ke vi ne estas certa, ĉu vi bone
legis, ĉar
la afero estas eksterordinara.
このことが並外れているので、自分がちゃんと読んだのかどうか、あなたが確信を持てないのはわかります。
Sed tamen vi legis ĝuste.
しかし、それでもあなたは正しく読んだのです。
La knabo ekflugis.
その少年は飛び立ったのです。
Kiel birdo
flugas.
鳥が飛ぶように。
Ne, ne tute kiel birdo, multe
pli rekte, multe pli laŭ-cele.
いや、鳥のようにといってもまったく同じではなく、もっとまっすぐに、もっと目標に向かって。
Lia celo ja estis klara:
forkuri for de la terura sekvanto, kiu, laŭ
neniam okazinta sperto, kuris same
rapide, se ne pli rapide ol li.
彼の目的は、まさにはっきりしていた。あの恐ろしい追跡者から逃げ去ることだった。その追跡者は、これまでそんなことは一度もなかったのに、彼と同じ速さで、いや彼よりも速く走っていた。
Peĉjo estis diranta al si: "Se mi nur povus jam
esti ĉe la fino de ĉi tiu strateto,
antaŭ ol tiu ulo sin turnos en ĝin, li
ne scius, ĉu mi
iris dekstren aŭ maldekstren."
ペーチョは心の中でこう言っていた。『あの男がこの細い通りに曲がって入ってくる前に、僕がこの路地の突き当たりにもう着いていられさえすれば、僕が右へ行ったのか左へ行ったのか、あいつにはわからないだろう。』
Liaj kruroj ne povus porti
lin tien sufiĉe rapide, por
ke la postkuranto ne
vidu lin.
彼の脚では、追ってくる者に見られないほどの速さで、そこまで彼を運ぶことはできなかった。
Sed li tiom deziris jam troviĝi tie,
tiom streĉis
ĉiujn fortojn,
tiom kunigis siajn
tutajn volon
kaj povon, ke...
だが彼は、もうそこにいることをあまりにも強く願い、あらゆる力をあまりにも張りつめ、意志と力のすべてをあまりにも一つに集中させたので……
Nu, li ne scias, kion
li faris.
さて、彼には自分が何をしたのかわからない。
Li deziris, li volis.
彼は願った、意志した。
Kaj jen li rimarkis,
ke li flugas.
すると彼は、自分が飛んでいることに気づいた。
Post momento, antaŭ ol la kolera fortegulo alvenis al tiu
strateto, Peĉjo
jam troviĝis ĉe ĝia angulo.
少しして、その怒った大男がその小道に着く前に、ペーチョはもうその角に来ていた。
Post la angulo, sufiĉos trairi vojon, kaj li estos en parko.
その角を曲がれば、道を一本渡るだけで、彼は公園の中に入れる。
En la parko, ĉio fariĝos facila, ĉar tie estas tiom da vojetoj,
kiuj turne iras ĉiudirekte, ke
ne plu eblos lin trovi.
公園の中では、すべてが簡単になるだろう。というのも、そこには曲がりくねって四方八方へ延びる小道があまりに多くあるので、もう彼を見つけることはできなくなるからだ。
En tiu parto
de la parko, plej proksima
al la angulo de la strateto, kie
la ekflugo okazis,
neniam estas multaj personoj.
公園のその一角、つまり彼が飛び立った路地の角に最も近いあたりには、ふだんからあまり人がいない。
Hodiaŭ estis neniu.
今日は一人もいなかった。
Neniu por helpi, eble, sed
ankaŭ neniu por malhelpi.
助けてくれる人は、たぶんいない。だが、邪魔する人もまたいない。
Kiu povas scii?
だれにわかるだろうか。
Plenkreskuloj ofte agas tiel
strange kun infanoj!
大人は子どもに対して、よくこんなふうに妙なふるまいをするのだ！
Ne rigardante
post sin, Peĉjo volis
kuri plu en
la parko.
うしろを振り返らずに、ペーチョは公園の中をさらに走り続けようとした。
Kaj jen ree li flugis.
すると、またしても彼は飛んだ。
Ne alte.
高くではない。
Pro tio ne estus
ĝuste kompari lin al birdo.
そのため、彼を鳥にたとえるのは適切ではないだろう。
Eĉ ne tutan metron super la
vojeto.
小道の上たった一メートルですらなかった。
Sed liaj piedoj ne tuŝis la teron dum eble dek kvin metroj.
しかし彼の足は、おそらく十五メートルほどのあいだ地面に触れなかった。
Kiam, de malproksime, li ekvidis iun, kiu enparke promenis, li realteriĝis (re-al-ter-iĝis).
遠くから、公園の中を散歩しているだれかの姿が目に入ると、彼は再び地面に降り立った。
"Mi nun ne plu bezonas
kuri," li pensis.
「もう私は走り続ける必要はない」と彼は思った。
"Li ne plu trovos min."
「彼はもう私を見つけられないだろう」
Peĉjo decidis atendi kelkan
tempon en la parko, antaŭ
ol reveni hejmen, por
lasi al la kolerulo la
tempon perdi sian koleron kaj
reiri al siaj aferoj.
ペーチョは家に帰る前にしばらく公園で待つことにした。その怒った男が怒りを静め、自分の用事に戻る時間を与えるためだった。
Promenante en la parko,
li miris pri tio,
kio okazis al li.
公園を歩きながら、彼は自分の身に起こったことに驚いた。
"Mi kapablas flugi!" li ripetis al si,
ĝoje.
「ぼくは飛べるんだ！」と彼はうれしそうに自分に言い聞かせた。
Li sin demandis, ĉu tio envere
okazis.
彼は、それが本当に起こったことなのだろうか、と自問した。
"Estas nur unu maniero
certiĝi," li diris
al si, "mi reprovu".
「確かめる方法は一つしかない」と彼は自分に言った。「もう一度やってみよう」
Li ne volis tion fari antaŭ homoj
kaj decidis trovi lokon,
kie promenas neniu.
彼は人前でそれをしたくなかったので、だれも歩いていない場所を見つけることにした。
Tian trovinte, li ekkuris, rapidiĝis
kaj ek!
そんな場所を見つけると、彼は走り出し、勢いをつけて、さあ！
Jen li flugis dum
kelkaj metroj.
すると彼は数メートルのあいだ飛んだ。
Vi kaj mi pri tio tiel
miras, ke ni simple ne kredus lin, eĉ se ni lin vidus.
あなたも私もそのことにひどく驚くので、たとえ自分の目で見ても、すぐには信じられないだろう。
Sed por infano ĉio estas pli simpla.
しかし子どもにとっては、すべてがもっと単純だ。
Peĉjo facile
akceptis la
fakton.
ペーチョはその事実をたやすく受け入れた。
La ideo, ke li verŝajne estas
la sola homo
sur Tero, kiu kapablas flugi, ŝanĝis nenion
en li.
自分はおそらく地球上で空を飛べるただ一人の人間なのだという考えは、彼の中の何も変えなかった。
Li eĉ pensis, ke se
tio okazis
al li, simila
sperto verŝajne prezentiĝas al multaj aliaj infanoj.
彼はさらに、もしそれが自分に起こったのなら、同じような体験はおそらくほかの多くの子どもたちにも生じているのだろう、とさえ考えた。
Reveninte hejmen, li
ne sciis, ĉu paroli
pri tio aŭ ne.
家に帰ってくると、彼はそのことを話すべきかどうかわからなかった。
Unuflanke, li tre deziris, ke la aliaj sciu
kaj rekonu lian neordinaran kapablon.
一方では、彼はほかの者たちにそのことを知ってもらい、自分の並外れた力を認めてもらいたいと強く思っていた。
Aliflanke, li estis
certa, ke oni ne kredos lin.
他方では、誰も自分を信じないに違いないと彼は確信していた。
Li devos montri.
彼は見せなければならないだろう。
Sed montri en la domo
ne estos eble.
だが、家の中で見せることはできないだろう。
Li do devos venigi
la tutan familion eksteren al
taŭga loko.
だから彼は、家族全員を外のふさわしい場所へ連れて行かなければならないだろう。
Kaj se tiam la afero ne plu funkcios?
そして、そのときにはもうそれが働かなかったら？
Kiu scias?
誰にわかるだろう？
Li sentis tiun povon kiel ne plene
certan, ne necese daŭran.
彼にはその力が、十分に確かなものでもなく、必ずしも持続するものでもないように感じられた。
Eble ĝi estis nur momenta helpo
de la dioj,
kiu ne ripetiĝos.
おそらくそれは、二度と繰り返されない神々の一時的な助けにすぎなかったのだ。
Post la manĝo, li rakontis la aferon al sia frato.
食事のあと、彼はそのことを兄弟の一人に話した。
Tiu kompreneble ne volis kredi.
その兄弟は、もちろん信じようとはしなかった。
"Venu, mi montros al
vi,"
Peĉjo diris, kaj
li kondukis
lin al la industria kaj
mallibereja
strateto, en kiu, ĉar
ne estis fenestroj, certe
neniu lin vidos.
「来て、見せてあげるよ」とペーチョは言い、彼を工場と監獄にはさまれたあの路地へ連れていった。そこには窓がなかったので、きっとだれにも見られないはずだった。
Li ekkuris, kunstreĉis la fortojn kaj... falis teren eĉ
antaŭ ol forlasi la vojon.
彼は走り出し、力をふりしぼって、そして……道を離れる前にもう地面に倒れてしまった。
Li provis refoje.
彼はもう一度やってみた。
Nova malsukceso.
またしても失敗だった。
Post la tria kaj lasta provo li sentis sin ridinda kaj
malfacile sukcesis ne
plori.
三度目の、そして最後の試みのあと、彼は自分がひどくみじめでばかげているように感じ、泣かないようにするのがやっとだった。
Sed plori antaŭ la frato
ne estus akcepteble.
だが、その兄弟の前で泣くわけにはいかなかった。
Post kiam ili revenis hejmen,
li ne povis resti tie
kun sia malĝojo.
彼らが家に戻ったあと、彼はその悲しみを抱えたままそこにとどまっていられなかった。
Li bezonis
pli certiĝi.
彼はもっと確かめる必要があった。
Li decidis reiri, sola, al la
strateto.
彼はひとりでその路地へ戻ることに決めた。
Li ekkuris eĉ antaŭ ol
alveni al ĝi.
そこに着く前からもう彼は走り出した。
Tuj post la angulo li
rapidiĝis, kaj ek!
角を曲がるやいなや彼は速度を上げ、すると、さあ！
Li senprobleme flugis ĝis la alia angulo.
彼は何の苦もなく反対側の角まで飛んでいった。
Li sentis sin multe pli
bone kaj iris al
la parko.
彼はずっと気分がよくなり、公園へ行った。
En ĝia senhoma parto li
ree ekflugis plej
facile.
人気のない場所で、彼はまたいとも簡単に飛び上がった。
Sed, anstataŭ plaĉe al-teriĝi, kiel antaŭe,
li falis teren.
だが、前のように気持ちよく着地するかわりに、彼は地面に落ちた。
Kial?
なぜか？
Ĉar virino alvenis kaj
komencis turni
la okulojn al li.
それは、ひとりの女性がやって来て、彼に目を向け始めたからだった。
Kiam la rigardo de tiu
sinjorino tuŝis lin, li jam estis falinta.
その婦人の視線が彼に触れたときには、彼はもう落ちていた。
Tiam li komprenis: "Mi kapablas flugi, sed nur kiam neniu rigardas min".
そのとき彼は悟った。『ぼくは飛べる、でもだれもぼくを見ていないときだけだ』と。
Kaj la terura sekvo de
tiu rimarko tuj
venis: "Neniam oni
kredos min."
そして、その気づきの恐ろしい帰結がすぐにやって来た。『だれも決してぼくを信じないだろう。』
Kiam Peĉjo revenis
hejmen, li sentis sin sola, terure sola.
ペーチョが家に帰ると、彼はひとりぼっちだと感じた、恐ろしくひとりぼっちだと。
Li sciis,
ke li neniam havos
amikojn, al kiuj li povos diri
ĉion, vere ĉion,
kune kun ĉi tiu plej miriga parto
de lia personeco.
彼は、自分には何もかもを、いやこの自分のいちばん不思議な部分までも、本当に打ち明けられるような友だちは、決してできないだろうとわかっていた。
Li estis
ĝoja, ke li kapablas flugi.
自分が飛べることはうれしかった。
Sed li estis malĝoja, ke tiun veron li
devos porti en si
kiel kaŝaĵon ĝis la fino de sia vivo.
だが、その真実を一生の終わりまで秘密として自分の内に抱えていかなければならないことは悲しかった。
Kaj eĉ mi, la instruisto, kiun li tiom
amis, ke finfine, post longaj jaroj de kaŝa
vivo, li sentis, ke
jen homo, al kiu
li povas
raporti la faktojn, eĉ tiu amika
kaj por li aminda viro, mi, ne sukcesis kredi
lin.
そして、あれほど彼に愛されていた私、この教師でさえ、長いあいだ秘密を抱えて生きた末に、ようやく『この人には本当のことを話せる』と彼が思ったその私でさえ、彼を信じることができなかった。
NOVAJ VORTOJ
新出語
angulo
角、隅
batali
戦う、闘争する
birdo
鳥
-int-
過去分詞語尾
industrio
産業
kapabla
有能な、できる
klaso
クラス、階級
koleri
怒る
konduki
導く、運転する
kompari
比べる
kruro
脚、足
kuri
走る
metro
メートル
momento
瞬間
muro
壁
nu
さて
parko
公園
promeni
散歩する
rekta
まっすぐな、直接の
spiri
呼吸する
streĉi
張る、緊張させる
teruro
恐怖、恐ろしさ
tuŝi
触る
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
flug-ilo
飛行器具、翼
plen-kresk-ulo
大人
========================================================================
10. ĈU DIRI LA VERON?
真実を言うべきか？
========================================================================
La ĉina verkisto Lusin foje rakontis,
ke,
kiam li estis lernejano, li iam diris al
la instruisto,
ke li ŝatus verki.
中国の作家魯迅はかつて、自分が学生だったころ、あるとき先生に、自分は物を書きたいのです、と言ったことがあると語った。
Li petis lian helpon.
彼は先生の助けを求めた。
"Kiel oni verkas?" li
demandis.
『どうすれば文章が書けるのですか。』と彼はたずねた。
"Malfacile," la instruisto
respondis, "jen mi rakontos al vi ion por klarigi."
『むずかしいよ。』と先生は答えた。『では、説明のためにひとつ話してあげよう。』
Iam (la instruisto rakontis) estis
familio, en kiu infano naskiĝis.
昔のことだが、と先生は語った。ある家族に子どもが生まれた。
Vira infaneto.
男の赤ん坊だった。
Ĉiuj familianoj, amikoj, samstratanoj venis por
rigardi la etulon kaj
gratuli la gepatrojn.
親族も、友人たちも、同じ通りの人たちも皆、その小さな子を見て両親を祝うためにやって来た。
Ĉiuj estis tre ĝojaj.
皆とても喜んでいた。
Ĉiuj ankaŭ
serĉis vortojn plej plaĉajn
por kontentigi la gepatrojn.
皆また、両親を喜ばせるために、できるだけ気持ちのよい言葉を探していた。
"Rigardante lin," unu diris, "mi vidas, ke li estos
feliĉa.
『この子を見れば、』とひとりが言った。『この子が幸せになるのがわかります。
Li riĉiĝos.
この子は金持ちになります。
Li havos multe da mono.
たくさんのお金を持つでしょう。
Kaj dank' al tiu riĉeco, li povos havigi al siaj
gepatroj plej
feliĉan maljunecon.
そしてその富のおかげで、両親にこの上なく幸福な老後を与えることができるでしょう。
Jes, vi estas bonŝancaj: tiu
estos vera riĉulo."
ええ、あなたがたは幸運です。この子は本物の大金持ちになりますよ。』
La gepatroj havis larĝan, brilan rideton, kiam ili dankis
la parolinton pro tiuj
belaj vortoj, kiuj ilin ĝojigis.
両親は、そのうれしい言葉を述べた人に礼を言いながら、明るく大きな笑みを浮かべていた。
Alia vizitanto proksimiĝis al
la liteto.
別の来客が小さな寝床に近づいた。
"Ho jes, vi
estas bonŝancaj," li diris.
『ああ、まったく、あなたがたは幸運ですよ。』と彼は言った。
"Nur rigardu tiun vizaĝon!
『この顔をごらんなさい！
Kia inteligenteco!
なんという知性！
Kia volforto!
なんという意志の強さ！
Tiu certe fariĝos iu grava
en la ŝtata
oficistaro.
この子はきっと官界で重要な人物になります。
Li iros alten, alten.
高く、高く昇っていくでしょう。
Estas klare pri li, ke
li atingos tre altan
lokon en la
ŝtato, proksime al la ŝtatestro mem.
国家の中で非常に高い地位に、国家元首その人の近くにまで到達することは、この子については明らかです。
Eble mi troigas pri ĉi-lasta punkto, sed pro tiu inteligenta
vizaĝo oni povas antaŭvidi, sen povi erari, ke
li atingos plej bonan
situacion, kiu
ajn la vojo,
sur kiun
la vivo lin irigos."
最後の点については少し言いすぎかもしれませんが、この知的な顔つきを見れば、人生がこの子をどんな道へ進ませようとも、この子が最高の地位に達することは、まちがいなく予見できます。』
"Espereble, espereble," diris la patro.
『そうだといい、そうだといいですね。』と父親は言った。
"Mi dankas vin pro
tiuj belaj
pensoj kaj vortoj."
『そのすばらしいお気持ちと言葉に感謝します。』
"Mi nur diras la
veron,
kiun mi legas sur ĉi
tiu vizaĝo,"
la viro respondis.
『私はただ、この顔に読み取れる真実を述べているだけです。』とその男は答えた。
"Vi estas vera amiko," la patrino belvoĉis.
『あなたは本当の友人です。』と母親は美しい声で言った。
"Viaj paroloj tuŝis rekte mian koron, mi sentas min
tute dankoplena."
『あなたのお言葉は私の心にまっすぐ届きました。私は感謝の気持ちでいっぱいです。』
Ambaŭ gepatroj ridetis.
両親は二人ともほほえんでいた。
Iliaj vizaĝoj elmontris plej profundan
ĝojon.
その顔には深い喜びがあらわれていた。
Venis la vico de
tria persono.
三人目の番が来た。
Estis juna viro.
若い男だった。
Longe li rigardis la
infaneton.
彼は長いことその赤ん坊を見つめていた。
"Vi diras nenion, ĉu?" la patro diris.
『何もおっしゃらないのですか。』と父親は言った。
"Ĉu vi aŭdis, kiel bele parolis pri li niaj amikoj, kiuj
ĵus esprimis siajn pensojn?" demandis
la patrino.
『たった今思ったことを述べた私たちの友人たちが、この子についてどんなに美しく語ったか、お聞きになりましたでしょう？』と母親はたずねた。
Sed la juna viro plu rigardis senvorte.
だが、その若い男は黙ったまま見つめつづけた。
"Nu, nu, ne estu
timema," la
patro diris.
『さあさあ、遠慮なさらずに。』と父親は言った。
"Certe ankaŭ vi havas ideojn
pri tio, kio
okazos al ĉi tiu nia
karuleto.
『きっとあなたにも、このかわいい子に何が起こるかについて何かお考えがあるでしょう。
Rigardu lin bone.
よく見てください。
Certe vi
ekscios ion pri li."
きっとこの子について何かわかるはずです。』
Post refoje silenta momento,
la viro rigardis al
la gepatroj
rekte en la okulojn.
もう一度沈黙のひとときがあったあと、その男は両親の目をまっすぐ見た。
"Jes.
『はい。
Mi estas tute-tute certa pri io, kio
koncernas lin.
この子に関して、私はひとつのことをまったく確実に知っています。
Pri tio mi scias, ke ĝi
estas la plej senmanka vero."
それがまちがいのない真実であることを、私は知っています。』
La patro ridete reparolis:
父親はほほえみながら言い返した。
"Diru do, diru
do.
『では、言ってください、どうぞ言ってください。
Se vi scias kun plena certeco, tio ege
interesos nin."
完全な確信をもってご存じなら、それは私たちにとって大変興味深いことです。』
"Mi scias, ke li mortos," diris la
juna viro.
『この子が死ぬことを、私は知っています。』と若い男は言った。
Peza silento ekokupis
la ĉambron.
重い沈黙が部屋を満たした。
La homoj ne plu kapablis
paroli, tiel
ili miris, tiel nepermesebla ili trovis la sintenon de la junulo.
人々はもう口がきけなかった。それほど彼らは驚き、それほどその若者の態度を許しがたいものと思ったのだった。
Kaj post tiu silenta minuto, ili ĉiuj
ekparolis kune, forte,
tre forte, kelkaj eĉ vere kriis.
そしてその沈黙の一分のあと、彼らは皆いっせいに話し始めた、激しく、とても激しく、中には本当に叫ぶ者さえいた。
"Ne eblas!", "Kia sinteno!",
"Mi neniam imagus...", "Plej
netaŭga diro!",
"Nekredeble!" oni aŭdis, kun
multaj aliaj krioj
kaj paroloj, kiuj superis unu la alian, tiel ke nenio klare
kompreniĝis.
『そんなはずはない！』『何という態度だ！』『まさかこんな……』『この上なく不適切な発言だ！』『信じられない！』そのほかにも、互いをかき消し合う多くの叫びや言葉が聞こえ、何ひとつはっきりとはわからなかった。
La gepatroj rigardis la
viron pli malame ol malĝoje, kvazaŭ li estus rompinta ilian mondon
kaj pro tio indus
morti.
両親はその男を、悲しみよりもむしろ憎しみをこめて見た。まるで彼が自分たちの世界を打ちこわし、そのために死んでも当然の者であるかのように。
La plimulto el la vizitantoj simple
ne povis
elteni la situacion.
来客たちの大半は、その状況にどうしても耐えられなかった。
Ili komencis frapi
la junulon,
kaj forkurigis
lin, sekvante lin eksteren
kun krioj
plenaj je malamo.
彼らはその若者を殴り始め、外へ追い立て、憎しみに満ちた叫びを上げながらあとを追っていった。
"Ĉu ne interese,"
la instruisto daŭrigis, "ke tiuj,
kiuj diris malveraĵojn ĝojigis la gepatrojn kaj
la tutan ĉeestantaron, kvankam
ĉiuj sciis, ke ili parolas pri aferoj, kiujn ili ne
povas scii?
『興味深いと思わないかね、』と先生は続けた。『嘘を語った者たちが、両親もその場の全員も喜ばせたのだ。しかも皆、彼らが自分には知りえないことについて話していると知っていたのに。
Kaj la sola, kiu kuraĝis diri la solan aferon,
kiu estis tute-tute
certa, tiun
oni frapis kaj kurigis for!
それなのに、ただひとり、完全に確実な唯一のことを言う勇気を持った者は、殴られ、追い出されたのだ！
Vi volas verki, vi
diris.
君は文章を書きたいと言ったね。
Ĉu vi volas priskribi la veron?
真実を描きたいのかい？
Aŭ diri malveraĵojn, por
ke oni danku kaj gratulu
vin?"
それとも、人から感謝され祝福されるために、嘘を語りたいのかい？』
"Mi volas diri nenion malveran," Lusin decide
respondis.
『私は何ひとつ嘘を言いたくありません。』と魯迅はきっぱり答えた。
"Sed," li aldonis post pripensa momento, "mi ankaŭ
ne ŝatus, ke oni
frapu min, kriu al mi, kaj
min perforte
elkurigu.
『でも、』と彼は少し考えたあと付け加えた。『私もまた、殴られたり、怒鳴られたり、無理やり追い出されたりはしたくありません。
Kion mi povus fari
en simila situacio?"
そんな状況では、私はどうすればよいのでしょう？』
"Se vi volas ne diri malveron, kaj tamen agi tiamaniere,
ke certe oni ne frapos vin,
restas al
vi nur unu
eblo: rigardu la infaneton, ridetu,
kaj diru: Ha,
tiu knabeto!
『もし嘘を言いたくなく、しかも絶対に殴られないようにふるまいたいのなら、君に残されている道はただひとつだけだ。赤ん坊を見て、にっこり笑って、こう言うのだ。ああ、この坊や！
Ho, kia infaneto!
おお、なんという赤ん坊！
Ha-ha!
はは！
Hoho!"
ほほ！』
NOVAJ VORTOJ
新出語
ambaŭ
両方
ajn
～でも、どんな～でも
atingi
達する、到達する
ema
～しがちの、～したがる
erari
間違う、誤る
gratuli
祝う、お祝いする
ho
ああ、おお
imagi
想像する
inteligenta
頭のよい、知的な
ĵus
ちょうど、たった今
koncerni
関係する、かかわる
krii
叫ぶ、叫び声を上げる
kuraĝa
勇敢な
kvazaŭ
まるで～のように
lito
ベッド
pezi
重い
profunda
深い
punkto
点、ポイント
silenti
黙る
vico
列、順番
========================================================================
11. DUA RAKONTO PRI
AFANTI
アファンティの話 その2
========================================================================
(Por ke vi ne
tro lacigu
vian kapon
provante
kompreni malfacilajn
verketojn, ni prezentos
al vi
de tempo al tempo rakonteton pri la
kara Afanti,
kiun vi
ekkonis komence de ĉi
tiu libro.
（難しい文章を理解しようとして頭をあまり疲れさせないように、この本のはじめで知り合った、親愛なるアファンティの小話を、ときどきあなたに紹介することにしよう。
Tiuj rakontoj
enhavos nur du
aŭ tri novajn
vortojn.)
それらの話に含まれる新しい単語は二つか三つだけである。）
La reĝo foje demandis al
Afanti:
あるとき王はアファンティにたずねた。
"Afanti, se
oni diras al vi: vi
povas ricevi unu el
du aferoj, monon aŭ justan koron, kion vi elektus?"
『アファンティ、もしお前に、金と正しい心のどちらか一つを与えよう、と言われたら、どちらを選ぶかね？』
Afanti eĉ ne
prenis la tempon pripensi.
アファンティは考える時間すら取らなかった。
"Monon," li tuj respondis.
『お金です。』と彼はすぐに答えた。
La reĝo ege miris.
王はたいそう驚いた。
"Ĉu vere tion vi farus?" li
diris.
『本当にそうするのか。』と王は言った。
"Mi ne komprenas vin.
『私にはお前がわからない。
Mi tute certe elektus justecon.
私ならまちがいなく正義を選ぶ。
Mono, mono, tio estas
plej ordinara.
金、金など、そんなものはごくありふれたものだ。
Sed justeco estas
io alia.
だが正義は別のものだ。
Vi povas travojaĝi la
mondon: vi rimarkos, ke justajn korojn
oni ne trovas facile."
世界中を旅してみるがよい。正しい心というものは、そうたやすく見つからないと気づくだろう。』
"Ho granda reĝo!" sonis la voĉo de Afanti.
『おお、偉大なる王よ！』とアファンティの声が響いた。
"Homo ĉiam deziras havi
tion, kio mankas al li, ĉu ne?
『人はいつでも、自分に欠けているものを欲しがるものではありませんか。
Kion vi
elektus, tio povas esti nur, kio al vi mankas..."
あなたがお選びになるものは、あなたに欠けているもの以外ではありえません……』
NOVAJ VORTOJ
新出語
justa
公正な、正しい
reĝo
王
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de tempo al tempo; preni la tempon
時々；時間をかける
========================================================================
12. LA VIRO POR Ŝi
彼女のための男
========================================================================
"Li estas tre malfeliĉa, vi scias."
『あの人はとても不幸なのよ、わかるでしょ。』
"Ho jes, mi scias.
『ええ、わかるわ。
Mi tro scias.
わかりすぎるほどに。
Sed tio ŝanĝas nenion.
でも、それで何も変わらない。
Mi ne plu povis resti
kun li."
もうあの人と一緒にはいられなかったの。』
"Kial?"
『どうして？』
Ŝi rigardis sian amikinon.
彼女は女友だちを見た。
Ŝi ĉiam alte estimis ŝiajn
opiniojn kaj ne bone komprenis, kial,
ĉifoje, ŝi ne
estis
certa, ĉu ŝi
volas aŭ ne volas daŭrigi la interparolon.
彼女はいつもその意見を高く評価していたし、今回、自分がこの会話を続けたいのか続けたくないのか確信が持てないのはなぜなのか、よくわからなかった。
"Mi malestimas lin.
『私はあの人を軽蔑しているの。
Oni ne povas vivi
kun iu, kiun
oni malestimas, ĉu?"
軽蔑している相手と一緒には暮らせないでしょう？』
"Verŝajne ne.
『たぶんそうね。
Sed mi ne komprenas,
kiel povis okazi, ke
vi ĉesis lin estimi.
でも、どうしてあなたがあの人を尊敬しなくなったのか、私にはわからないわ。
Li..."
あの人は……』
"Li ne estas viro," ŝi
interrompis.
『あの人は男じゃないの。』と彼女はさえぎった。
"Kaj mi bezonas viron.
『そして私は男が必要なの。
Veran viron."
本当の男が。』
"Ne viro, li, ĉu?
『男じゃない、あの人が？
Tia sportulo!"
あんなスポーツマンなのに！』
"Ĝuste.
『そのとおり。
Ĉiuj eraras pri li
pro lia sportula aspekto.
みんなあのスポーツマンらしい外見のせいで、あの人について思い違いをするのよ。
Kiam li sportas, li ŝajnas forta kaj
kuraĝa, klare, sed fakte..."
運動しているときは、たしかに強くて勇敢に見える、でも実際は……』
"Mi ne kapablas imagi, ke
li montriĝas alia en la ĉiutaga vivo.
『日常生活では別人みたいになるなんて、私には想像できないわ。
Mi ĉiam trovis lin plej kara."
私はいつも、あの人は本当に感じのいい人だと思っていたもの。』
"Ĝuste.
『そのとおり。
Vi uzas ĝustan vorton.
あなたはぴったりの言葉を使ったわ。
Li estas kara.
あの人は感じがいいの。
Li estas aminda.
愛すべき人よ。
Li estas bonkora.
親切だし。
Li estas ĝoja kaj feliĉa.
明るくて幸福そう。
Li ĉiam estas prava.
いつも正しい。
Tio kolerigas min!"
それが私を腹立たせるのよ！』
"Mi ne komprenas.
『わからないわ。
Ĉu ne estas agrable esti
kun aminda, bonkora
kaj ĝenerale prava junulo?"
愛すべき、親切で、たいてい正しい若者と一緒にいるのは、気持ちのいいことじゃないの？』
"Estas plej malagrable.
『これ以上ないほど不愉快よ。
Oni sentas, kvazaŭ oni
estus, ne kun viro,
sed kun servisto.
まるで、男と一緒にいるのではなく、召使いと一緒にいるみたいに感じるの。
Kion ajn mi petas,
li faras tuj.
私が何を頼んでも、あの人はすぐにやる。
Li neniam kontraŭstaras.
一度も逆らわない。
Li neniam decidas.
自分で決めることもない。
Ĉiam estas mi, mi, mi.
いつだって私、私、私。
'Kiel vi
volas, mia kara, kiel
vi volas' (ŝi diris tion per
moka, knabineca voĉo).
『君の好きなように、ねえ、君の好きなように』と、彼女はそれを、あざけるような少女っぽい声で言った。
Tio igas min kolera.
それが私を怒らせるの。
Ŝajnas, ke li ne
havas propr personecon.
まるで、あの人には自分というものがないみたい。
Li ne vivas, li obeas."
あの人は生きているんじゃない、従っているだけなの。』
La amikino ŝin rigardis per brilaj okuloj.
女友だちは目を輝かせて彼女を見た。
"Nu, al mi tio certe
plaĉus," ŝi
diris.
『まあ、私ならそれはきっと気に入るけど。』と彼女は言った。
Kaj enpense ŝi ĝojis pri la
fakto, ke li nun iĝis libera.
そして心の中では、彼が今や自由の身になったことを喜んでいた。
"Eble vi..." ŝia kunulino
komencis diri, kaj malestima esprimo bildiĝis
sur ŝia vizaĝo.
『あなたなら、たぶん……』と連れの女は言いかけ、軽蔑したような表情がその顔に浮かんだ。
"Sed tian personecon mi
ne elportas.
『でも、あんな性格、私は耐えられない。
Li estas tro mola.
あの人は気が弱すぎるの。
Viro, kiu estas mola, ne estas viro,
ĉu?
気が弱い男は、男じゃないでしょう？
Se li ne kapablas kontraŭstari min,
kiel li povus defendi min en la vivo?
私に逆らうこともできないなら、人生の中でどうやって私を守れるっていうの？
Viro devas esti forta,
kaj forto estas io alia ol kapablo
porti kaj levi pezajn objektojn.
男は強くなくちゃいけない、そして強さというのは、重い物を持ったり持ち上げたりする力とは別のものよ。
Forto estas kapablo kontraŭstari al
premo.
強さとは、圧力に抗する力なの。
Mi ne povas diri, ke
mi premis lin forte,
sed neniam li faras ion
alian ol akcepti mian vidpunkton."
私が彼に強い圧力をかけたとは言えないけれど、それでもあの人は、私の考えを受け入れる以外のことを決してしないのよ。』
En la kafejo, ili sidis ĉe
sia kutima tablo.
カフェで、彼女たちはいつものテーブルについていた。
Ili ne rimarkis, ke
Ivano, la viro, kiu servis la trinkodezirantojn,
staris kiel kutime malantaŭ ili kaj subaŭskultis.
飲み物を求める客たちに給仕していた男イヴァーノが、いつものように彼女たちの後ろに立ち、話に耳をそばだてていることに、彼女たちは気づかなかった。
Ĉiusemajne la du amikinoj renkontiĝis tiuloke.
毎週、その二人の女友だちはその場所で会っていた。
Kaj ĉiusemajne ili interesis, kaj,
ofte, amuzis lin.
そして毎週、彼女たちは彼の興味を引き、しばしば彼を楽しませていた。
Ili ja ĉiam venis
je horo, kiam li havis malmulton por fari.
というのも、彼女たちはいつも、彼のすることがあまりない時間にやって来たからだ。
Ili estis trankvilaj en sia kutima kafeja angulo.
彼女たちはカフェのいつもの隅で落ち着いていた。
Kaj li ĝojis, ke
ili ĉiam tiel interese plenigas tiun por li malplenan duonhoron.
そして彼は、彼女たちがいつも、彼にとっては手持ちぶさたなその三十分を、こんなにも興味深く満たしてくれるのを喜んでいた。
Samkafeje, samtable,
samhore, ses
monatojn poste.
同じカフェ、同じテーブル、同じ時刻、六か月後。
"Mi aŭdis, ke vi disiĝis."
『あなたたち、別れたって聞いたわ。』
"Jes.
『ええ。
Mi ne povis resti kun li.
あの人と一緒にはいられなかったの。
La vivo ne eblas kun
tia ulo."
あんな男とは暮らしていけないわ。』
"Kial?
『どうして？
Vi ĉiam diris, ke
vi volas virojn tre
virajn.
あなた、いつもとても男らしい男がいいって言っていたじゃない。
Ĉu li ne estas tia?"
あの人はそうじゃないの？』
"Se vi nur
scius!
『あなたが知っていたら！
Ne estis
eble igi lin agi laŭ
miaj deziroj.
あの人を私の望みどおりに動かすなんて、とても無理だったの。
Li volas ĉiam ordoni.
いつも命令したがる。
Li volas esti la estro.
自分が主人でいたがるの。
Mi bezonas liberecon, mi
bezonas kontentiĝon.
私は自由が必要だし、満足も必要なの。
Sed se io ne plaĉis al li, ĉu vi opinias, ke
li venis al mi kun propono fari laŭ mia
bontrovo?
でも、何かがあの人の気に入らないとき、私の好きなようにしましょう、なんて提案を持って来たと思う？
Tute ne.
とんでもない。
Li volis,
ke mi faru laŭ lia
deziro."
あの人は、私に自分の望みどおりにするよう求めたのよ。」
"Ĉu li neniam konsideris vin, viajn
dezirojn, viajn gustojn?"
『あなたのこと、あなたの望みや好みを、あの人はまったく考えてくれなかったの？』
"Jes, jes, se tio taŭgis por li.
『いいえ、いいえ、あの人に都合がよければね。
Sed ne ĉiam.
でも、いつもじゃない。
Se ni havis la saman ideon, ne estis
problemo.
二人の考えが同じなら問題はなかった。
Sed kiam mi deziris ion,
kaj li ion alian, li ne akceptis aliĝi al mia deziro.
でも、私が何かを望み、あの人が別のことを望んだとき、あの人は私の望みに従うことを受け入れなかった。
Li trovis,
ke li estas la
estro en la
paro, kaj ke kiam niaj
voloj batalas, li devas superforti min."
自分はこの二人の中で主人なのだ、そして私たちの意志が争うときには、自分が私をねじ伏せなければならないのだ、とあの人は考えていたの。』
"Almenaŭ tiu
ne estas mola!"
『少なくとも、その人は柔らかくはないわね！』
"Li imagas, ke ordoni
kaj estri, tio
estas agi virece.
『命令したり支配したりすることが男らしくふるまうことだと、あの人は思い込んでいるのよ。
Sed mi ŝatas viron,
kiu havas konstantan konsideradon al la virino, kun kiu
li estas.
でも私は、自分と一緒にいる女性への思いやりをいつも持っている男が好きなの。
Tiu virisma
sinteno estas plej
malagrabla.
ああいう男ぶった態度はこの上なく不愉快よ。
Konstante ŝajnis al mi,
ke mi troviĝas antaŭ muro.
いつも私は、壁の前に立っているような気がした。
Muro senporda.
扉のない壁。
Oni ne povas movi lin pli ol
muron, oni povas fari
nenion, nur
sekvi.
壁を動かせないのと同じで、あの人を動かすこともできない。こちらにできるのは、ただついていくことだけなの。
Li ĉiam antaŭiras, ĉiam
proponas, ĉiam decidas,
ĉiam organizas.
あの人はいつも先に立ち、いつも提案し、いつも決め、いつも取り仕切る。
Li igis min senti min infano."
あの人のせいで、私は自分が子どものように感じられたの。』
Kiel kutime, Ivano
troviĝis malantaŭ ŝi kaj aŭskultis kun
intereso, sed nek ŝi nek ŝia amikino rimarkis lin.
いつものように、イヴァーノは彼女の後ろにいて、興味深く聞いていたが、彼女もその女友だちも彼に気づかなかった。
"Li ĉiam postulas tion aŭ tion ĉi," ŝi
daŭrigis.
『あの人はいつもあれこれ要求するの。』と彼女は続けた。
"Ĉu vi povus vivi kun postulema
viro?"
『要求の多い男と一緒に暮らせる？』
"Tio dependus de
lia personeco, de lia maniero postuli.
『それはその人の性格や、要求のしかたによるわね。
Kelkfoje postulemo devigas onin pliboniĝi."
要求されることで、人はよくなるよう促されることもあるもの。』
"Viaj pensoj estas strangaj,
fojfoje," ŝi diris
kun miro, kun kiu miksiĝis iom da malestimo.
『あなたの考えって、ときどき変わってるわね。』と彼女は、少しの軽蔑の混じった驚きをこめて言った。
"Por mi, tio estas neakceptebla;
fino; fina punkto.
『私にとって、それは受け入れられない、終わり、それでおしまい。
Jen vi
nun scias la kaŭzon, pro kiu ni disiĝis.
これで今、私たちが別れた理由がわかったでしょう。
Ne estis
eble daŭrigi."
続けることはできなかったの。』
Kiam ili revenis
la postan semajnon okazis
io stranga al Ivano.
翌週、彼女たちが戻ってきたとき、イヴァーノに奇妙なことが起こった。
Kiel kutime,
li troviĝis je sia loko, de
kie li superrigardis
la kafejon,
atendante la mendojn.
いつものように、彼は注文を待ちながらカフェを見渡す持ち場にいた。
Sed ĉi-foje, la du junulinoj ne
povis havi la kutiman
tablon, ĉar iu jam sidis tie.
だが今回は、その二人の若い女性はいつものテーブルを使えなかった。そこにはすでに誰かが座っていたからだ。
Kaj anstataŭ vidi ilin
de malantaŭe,
kiel kutime, Ivano
vidis ilin rekte antaŭ
si.
そして、いつものように後ろから彼女たちを見るかわりに、イヴァーノは彼女たちを真正面に見た。
Neniam antaŭe li vere rimarkis, kiel
bela ŝi estas.
それまで彼は、彼女がこんなに美しいのだということに、本当には気づいていなかった。
Dum li rigardis ŝin, lia
koro batis pli kaj pli rapide.
彼女を見つめているうちに、彼の心臓はますます速く打った。
Sentoj turniĝis en li,
strangaj sentoj, kiajn
li antaŭe neniam spertis.
彼の内側で感情が渦を巻いた。それは奇妙な感情で、彼がこれまで一度も経験したことのないものだった。
Li deziris esti kun ŝi.
彼は彼女と一緒にいたかった。
Li deziris teni ŝin en siaj brakoj, premi ŝin
forte al si, tuŝi ŝin per amoplenaj manoj.
彼は彼女を腕に抱き、強く自分に引き寄せ、愛に満ちた手で彼女に触れたかった。
Amplenaj, ĉu?
愛に満ちた、だって？
Jes, li ekkomprenis,
preskaŭ terure: li amas.
そうだ、彼はほとんど恐ろしいほどはっきりと、自分が恋をしているのだと気づいた。
Kaj jen li ekridetis
al si.
そして彼はふと自分に向かって微笑んだ。
Li aŭdis ŝin
tiel ofte!
彼は彼女の話をあれほど何度も聞いてきたのだ！
Li sciis
tre ĝuste, kian viron ŝi
deziras.
彼は、彼女がどんな男を望んでいるかを正確に知っていた。
Li estos tia viro.
彼はそんな男になろう。
Estos facile, konante
tiel bone ŝiajn gustojn.
彼女の好みをこんなによく知っているのだから、たやすいはずだ。
Li skribis kelkajn vortojn sur papero, kiun li transdonis al ŝi.
彼は紙に数語を書きつけ、それを彼女に渡した。
Tia agmaniero kaŭzos en ŝi miron, kiu certe tuŝos ŝian koron.
こんなやり方なら彼女を驚かせるだろうし、その驚きはきっと彼女の心に触れるだろう。
Estis invito vespermanĝi kun li.
それは彼と夕食をともにしようという誘いだった。
"Ivano ne plu laboras ĉi tie,
ĉu?"
『イヴァーノはもうここでは働いていないのよね？』
"Ne.
『ええ。
Kiam mi forsendis
lin, dirante, ke li
ne estas viro taŭga por mi, li sciis, ke
ne plu estus eble vidi min ĉi tie ĉiusemajne.
私が『あなたは私にふさわしい男ではない』と言って別れを告げたとき、彼は、もうここで毎週私に会えるわけではないとわかっていたの。
Mi komprenigis al li,
ke mi ne
ŝanĝos mian kutimon kaftrinki ĉi-loke
kun vi, nur pro
tio, ke li kaj mi
dum kelka tempo estis
kune.
私は彼に、彼としばらく付き合ったからといって、ここであなたとコーヒーを飲む私の習慣まで変えるつもりはないと伝えたの。
Li do serĉis ion alian.
だから彼は別の仕事を探した。
Li nun laboras en la
stacidoma trinkejo."
今は駅のバーで働いているわ。』
"Jen plia knabo, kiu ne sukcesis
kontentigi vin!"
『またひとり、あなたを満足させられなかった男の子が増えたのね！』
"Kiel Ivano povus?
「イワーノがどうしてそんな相手になれたでしょう？
Kelkfoje li provis
ludi la estron.
ときどき彼は、主人気取りをしてみせました。
Li alprenis ordonajn
sintenojn, volis ĉion
direkti.
命令するような態度をとり、何もかも取り仕切ろうとしました。
Li aspektis
forta en tiaj
okazoj, sed kun forteco
malagrabla por mi, ĉar li sentigis al mi ian
superecon.
そんなとき彼は強そうに見えましたが、その強さは私には不快でした。自分のほうが上だという感じを、私に与えたからです。
Sed tion li rimarkis,
kaj tiam li iĝis
mola kiel
printempa floro en
vespero somera.
でも彼はそれに気づくと、まるで春の花のように、急にやわらかくやさしくなってしまうのです。
Li faris
ĉion, kion mi
volis, li montriĝis tiel
ema plaĉi al mi, ke nenio
plu restis el lia bela vira supereco.
彼は私の望むことを何でもし、私を喜ばせようとあまりにも熱心になるので、彼のあの堂々とした男らしさは、何ひとつ残らなくなってしまうのです。
Tiu knabo estas tro ŝanĝiĝema.
あの子はあまりにも変わりやすいのです。
Mi bezonas iun,
kiu konstante
restas si mem.
私には、いつも変わらず自分自身でいる人が必要なのです。
Mi neniam povus kutimi vivi
kun tia ulo."
あんな男と暮らすことには、私にはとても慣れそうにありません。」
"Kaj jen vi retroviĝas
sola, ĉu ne
terure?"
「そしてまた、あなたはひとりきりになってしまうのね、ひどくつらいでしょう？」
"Terure jes.
「ええ、とても。
Mi ne elportas solecon.
私は孤独に耐えられないの。
Tiom pli terure estas, ĉar ĉiuj
miaj amikinoj havas
knabon, kun kiu ili sentas sin bone.
しかもなおさらつらいのは、私の女友だちはみんな、一緒にいて心地よい男の子がいるから。
Kial tiu
feliĉo neniam okazas al mi?
どうしてそういう幸せは、私には決して訪れないの？
Vere mi ne komprenas.
本当にわからないわ。
Kial mi devas ĉiam
retroviĝi sola, sola,
sola, dum mi tiom bezonas iun?"
どうして私はいつも、こんなに誰かを必要としているのに、ひとり、ひとり、ひとりになってしまわなければならないの？」
La alia nenion diris.
もう一人のほうは何も言わなかった。
Ŝi konis
sian amikinon sufiĉe bone
por scii, ke tiu ne
estis
preta akcepti
la veron pri
si.
彼女は友人を十分によく知っていたので、その友人が自分についての真実を受け入れる用意ができていないことを知っていた。
'Ŝi ne akceptas la Teron',
ŝi pensis, 'ŝi ne akceptas la
vivon sur ĉi tiu
nia Tero, en ĉi tiu nia
mondo.
『彼女は地を受け入れていないのだ』と彼女は思った。『この私たちの地上、この私たちの世界での生を、彼女は受け入れていない。
Ŝi ne akceptas la regulojn
de la vivo.
彼女は生の掟を受け入れていない。
Oni povas kontentiĝi nur, se
oni deziras ion,
kio estas ebla.
人は、可能なことを望むときにのみ満足できる。
Kaj ĉio, kio estas
ebla, sur ĉi tiu Tero, estas mankohava.
そしてこの地上で可能なものは、どれも欠けたところのあるものなのだ。
Kiel ŝi povas tion ne vidi?
どうして彼女にはそれが見えないのだろう？
Ĉu eble la vivo estis tro facila por ŝi?
もしかすると、人生が彼女にはあまりに易しすぎたのだろうか？
Aŭ tro malfacila?
それとも、あまりに厳しすぎたのだろうか？
Sed ŝi neniam sentas sin bone, ĉiam dezirante,
kion ŝi ne
elportas, kaj ne
elportante, kion ŝi deziras.
だが彼女は決して心安らかではない。自分が耐えられないものをいつも望み、そして自分が望むものに耐えられないのだから。
Ĉu sian kontraŭdiron ŝi iutage vidos?
いつの日か、自分のこの矛盾に彼女は気づくのだろうか？
Ĉu tio igos ŝin ŝanĝi sian sintenon?'
それが彼女の態度を変えさせるのだろうか？』
La rigardo, kiun
ŝi direktis al sia
samtablulino, estis
plena je amikeco.
彼女が同席の女へ向けたまなざしは、友情に満ちていた。
Sed en la kunulinaj okuloj legiĝis
responde nur
malestimo, pliafoje.
しかし相手の目に読み取れた返答は、またしても軽蔑だけだった。
Senvorte ŝi ekstaris, kaj
iris for.
彼女は無言で立ち上がり、立ち去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
amuzi
楽しませる
bati
たたく
brako
腕
defendi
守る
gusto
味
kutimi
慣れる
mendi
注文する
miksi
混ぜる
moki
からかう
mola
柔らかい
obei
従う
objekto
物体
ordoni
命じる
paro
一対
postuli
要求する
prava
正しい
premi
押す
proponi
提案する
regulo
規則
somero
夏
sporto
スポーツ
stacio
駅
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
kontraŭ-diri
反論する
kontraŭ-stari
抵抗する
vid-punkto
観点
========================================================================
13. LA RESAN
IGO
治癒
========================================================================
La urbeto estis belega sub la suno.
その小さな町は、日の光の下でたいへん美しかった。
Malproksime, la suproj de la alta montaro brilis, blankaj pro
neĝo.
遠くでは、高い山並みの頂が、雪に白く輝いていた。
Sed kie ni sidis,
la verdaĵoj
montriĝis plej printempaj,
kaj la penso, ke tie
supre povas
esti malvarme, eĉ ne prezentiĝis
al ni.
だが私たちが座っていた場所では、緑はじつに春らしく見え、あの上のほうでは寒いかもしれないなどという考えは、私たちにはまるで浮かびもしなかった。
Jes, de sur tiu altaĵo, kie ni sidis, ni havis larĝan
vidon al la
malnovaj domoj, al la
mallarĝaj stratoj, al la
tuta dormema
urbeto, kaj tiun vidon
mi ĝuis.
そう、その私たちの座っていた高みからは、古い家々、狭い通り、眠たげな町全体が広々と見渡せて、私はその眺めを味わっていた。
Beleco ĉiam forte tuŝas mian koron.
美しさはいつも強く私の心に触れる。
La sono, kiun
subite eligis mia kunulo, estis kvazaŭ
dolora, kaj mi streĉe ekrigardis
lin.
突然私の連れが発した音は、まるで苦痛の声のようで、私ははっとして彼を見つめた。
Li estis
mezjuna indiano, ne tre parolema, kiel multaj el tiuj
indianoj en la Ameriko, kiun ni
nomas latina, kvankam ĉi-lande la latineco ne estis
tre videbla,
se ĝi entute ekzistis.
彼は中年のインディオで、あまり口数の多くない人だった。私たちがラテン・アメリカと呼ぶアメリカの多くのインディオたちと同じように。もっとも、この国では、もしそもそもラテン性というものが存在するとしても、それはあまり目に見えるものではなかった。
Inter la moviĝemaj,
rapidvortaj, ridemaj italoj, kiujn
mi konis – kaj al
kiuj min pensigis, eble malprave, la vorto "latina" — kaj ĉi tiu
malrapida, silenta, serioza popolo
mi ne vidis multon
komunan.
私の知っている、身ぶりが多く、早口で、よく笑うイタリア人たち――そして「ラテン」という言葉から、たぶん誤って、私が思い浮かべていたその人々――と、このゆっくりして無口で真面目な民とのあいだに、私はあまり多くの共通点を見いださなかった。
"Ĉu vi sentas vin bone?" mi demandis.
「気分は大丈夫ですか」と私は尋ねた。
"Ĉu io doloras al vi?"
「どこか痛むのですか」
Lia vizaĝo esprimis teruran doloron, doloron tiel
fortan – mi pensis – ke
li eĉ ne povis aŭdi
miajn vortojn.
彼の顔は恐ろしい苦痛を表していた。その苦痛は――私は思った――あまりに激しく、彼は私の言葉さえ聞こえないほどだった。
"La indianoj povas travivi terurajn dolorojn sen
esprimi ion ajn,"
antaŭe diris al mi
blanka loĝanto de la
ĉefurbo.
「インディオたちは、何ひとつ表に出さずに恐ろしい痛みに耐え抜けるのです」と、以前、首都の白人の住民が私に言ったことがあった。
"Ili restas senmovaj,
senesprimaj, eĉ
kiam ili ege suferas."
「彼らは、ひどく苦しんでいる時でさえ、身じろぎもせず、無表情なままです。」
Eble.
そうかもしれない。
Mi ne rajtus tion priparoli, kun tiom malmulte
da sperto ĉi-lande.
この国での経験がこんなに少ない私には、そのことを論じる資格はないだろう。
Sed jam plurfoje mi rimarkis, ke inter tio,
kion diras la homoj
en la ĉefurbo, kaj la vera vivo vilaĝa ekzistas konsiderinda diferenco.
だが私はもう何度も、首都の人々の言うことと、村の本当の暮らしとのあいだには、かなり大きな違いがあると気づいていた。
"Kio okazas al vi?" mi
plu demandis.
「どうしたのですか」と私はさらに尋ねた。
"Vi aspektas, kvazaŭ vi
ege suferus."
「とてもひどく苦しんでいるように見えます。」
Li rigardis min kun tia dolora esprimo,
ke mi eksentis
profundan kompaton al li.
彼はあまりにも痛ましい表情で私を見たので、私は思わず彼に深い同情を覚えた。
Sed kompato neniam helpas, ĝi eĉ ofte
estas iom supereca sento, kaj mi bedaŭris
tiun mian naturan reagon.
だが同情は決して助けにならないし、しばしばどこか相手を見下ろす感情でもあるので、私は自分のその自然な反応を残念に思った。
Neniakoste mi akceptus, ke li
sentu sin malsupera.
彼が自分を劣った者だと感じるなど、どんなことがあっても私は認めたくなかった。
Liaj okuloj tenis la miajn en tiel
prema rigardo, ili tiel forte petegis pri helpo, ke mi
sentis egan malkomforton.
彼の目はあまりにも切迫したまなざしで私の目をとらえ、あまりにも強く助けを乞うていたので、私はひどい居心地の悪さを覚えた。
Iu, tre profunde
en li, vokis min kvazaŭ
per forta kria voĉo, sed tiu voĉo estis silenta, kaj la voko esprimiĝis nur
per la rekta rigardo de
la nigraj okuloj, per la nehome dolora
vizaĝo.
彼のずっと深いところで、何かがまるで強い叫び声で私を呼んでいた。だがその声は無音で、その呼びかけはただ黒い目のまっすぐなまなざしと、人間離れした苦痛に満ちた顔によってのみ表されていた。
Mi prenis lian manon, tenis ĝin en mia, metante en miajn movetojn kiel eble plej
multe da amikeco.
私は彼の手を取り、自分の手の中に包み、できるだけ多くの親しさが伝わるよう、その小さなしぐさに気持ちをこめた。
Ŝajnis, ke la doloro iomete malpliiĝas.
痛みが少しやわらいだように見えた。
"Ĉu vi povas diri ion nun?
「今は何か言えますか。
Ĉu vi povas klarigi?"
説明できますか。」
"Dankon," li nur diris komence.
「ありがとう」と、彼は最初はそれだけ言った。
Sed lia stato pliboniĝis, ĉar
rideto — mallarĝa, certe,
sed tamen vera — subite formiĝis.
しかし彼の様子はよくなった。たしかにかすかなものではあったが、それでも本物の微笑みが、ふっと浮かんだからだ。
"Vi timas, ĉu ne?" li diris.
「あなたは怖がっている、そうでしょう」と彼は言った。
"Vi volus helpi, kaj ne
scias, kion fari.
「助けたいのに、何をすればいいかわからない。
Vi sentas kompaton.
あなたは同情を感じている。
Kaj via
senhelpeco ĝenas vin."
そして自分の無力さが、あなたを苦しめている。」
Mi miris,
kiel ĝuste li komprenis
miajn sentojn.
彼が私の気持ちをなんと正確に理解しているのかと、私は驚いた。
"Vi tute pravas," mi respondis.
「まったくその通りです」と私は答えた。
"Mi volus helpi, sed ne
scias kiel, kaj
tio ĝenas
min."
「助けたいのですが、どうすればよいかわからず、それが私を苦しめるのです。」
"Vi blankuloj ĉiam volas
fari ion.
「あなたがた白人は、いつも何かをしようとする。
Agi.
行動する。
Batali.
闘う。
Superi.
克服する。
Vi neniam lasas la aferojn
fariĝi mem.
あなたがたは、物事が自然にそうなるにまかせることが決してできない。
Vi ne scias meti vin en la manojn de Dio.
神の手に自分をゆだねることを知らない。
Kaj pro tio vi multege suferas."
そのために、あなたがたはひどく苦しむのです。」
Mi ne sciis, kion respondi,
kaj restis silenta.
私は何と答えてよいかわからず、黙っていた。
"Ne zorgu," li post momento diris.
「心配しないでください」と、しばらくして彼は言った。
"Mi scias.
「わかっています。
Estas ĉiufoje simile.
いつも同じようなものです。
Jen nun ĝi malaperas."
ほら、今それが消えていきます。」
"Kio?"
「何が？」
"La malbono."
「悪いものが。」
"Kion vi
volas diri?"
「どういう意味ですか。」
"Vi venis ĉi
tien por studi la indianan arton
sanigi, ĉu ne?
「あなたはインディオの癒やしの術を学ぶためにここへ来たのでしょう？
Nu, vi ĉeestis sanigadon."
では、あなたは癒やしの現場に立ち会ったのです。」
Li profunde spiris plurfoje, tre malrapide, kaj
plu
diris:
彼は何度も深く、たいへんゆっくりと息をし、さらに言った。
"Jes, jes, mi venigis ĝin al mi, kaj nun mi ĝin eligas, iom post iom.
「そう、そう、私はそれを自分のもとへ呼び寄せ、そして今、少しずつそれを外へ出しているのです。
Ni atendu ankoraŭ iomete, ĉar
mi estas tro malforta por iri tien tuj."
すぐにそこへ行くには私は弱りすぎているので、もう少し待ちましょう。」
Mi ne komprenis multon el
liaj paroloj.
私は彼の言葉の多くを理解できなかった。
"Iri kien?" mi demandis.
「どこへ行くのですか」と私は尋ねた。
"Al Panĉo.
「パンチョのところへ。
Vi vidis
lin, ĉu ne?"
あなたも彼を見たでしょう？」
Ho jes, mi vidis Panĉon.
ああ、たしかに私はパンチョを見ていた。
Homo plej kompatinda.
この上なく気の毒な人だった。
Mi ne priskribos al vi lian malsanon, ĉar vi ne konas la
fakajn vortojn, kaj estus
tro malsimple.
彼の病気については、あなたは専門用語をご存じないし、あまりに複雑になりすぎるので、私は説明しないでおこう。
Mi nur diru,
ke li havis tre
gravan malsanon, malfacile
kuraceblan, sed ege dolorigan.
ただ、彼は非常に重い病気にかかっていて、治しにくく、しかもひどく苦しいものだった、とだけ言っておこう。
Rezulte de tiu malsano,
li perdis la etan
laboron, kiun li havis,
kaj pro la
manko de mono, lia familio
danĝere ekiris la vojon, kiu iras de
terura malriĉeco al eĉ
pli terura neni-havo.
その病気のために、彼は持っていたわずかな仕事さえ失い、金がないために、家族はおそろしい貧しさから、さらにおそろしい無一文へと転がり落ちていく道へ、危うく踏み出していた。
Ni restis duonhoron
silentaj.
私たちは三十分ほど黙っていた。
Mi rigardis la montojn kun la blankaj suproj, tie fore, kaj mi trovis
stranga la ekziston de videbla neĝo
ĉe tiu varmo.
私は、あの遠くの白い頂を持つ山々を眺め、この暖かさの中に目に見える雪が存在していることを不思議に思った。
Por mi, kiu venis el Centra Eŭropo,
simila varmo ne povis kunekzisti kun neĝo.
中央ヨーロッパから来た私にとって、そのような暖かさは雪と共存しえないものだった。
Mi ĝuis la purecon
de la aero,
la bluan ĉielon, la belecon de tiu urbeto,
aŭ vilaĝego,
kompatinde malriĉa, sed
bela, dum mi konis
tiom da riĉaj urboj, kiuj ege malbelis.
私は空気の清らかさ、青い空、その小さな町、あるいは大きな村の美しさを味わっていた。哀れなほど貧しいが、美しかった。しかも私は、ひどく醜い裕福な町をこれまでたくさん知っていたのだった。
Estas malfacile priskribi, kion mi sentis.
私が何を感じていたのかを言い表すのは難しい。
La vorto "alteco" tion eble
elvokas.
「高み」という言葉が、おそらくそれを呼び起こすだろう。
Mi sentis min en ia alteco.
私は何かの高みの中にいるように感じていた。
Ne ĉi-monda, ne ĉi-tera, kiel diri?
この世のものではない、この地上のものではない、どう言えばよいのだろう。
Preĝa.
祈りのようなものだった。
La ĝua rigardo al
belaĵoj, la plena silento, la
kunsento kun la eksterordinara sperto
de mia kunulo, la ideo,
ke mi nenion komprenas,
sed multon sentas pri li,
ĉio ĉi estis iurilate
kvazaŭ kontakto kun iu supernatura ekzistejo.
美しいものを味わうまなざし、完全な静けさ、連れのこの並外れた体験への共感、私は何ひとつ理解していないのに、彼について多くを感じているという思い、これらすべてが、ある意味では、何か超自然的な存在の場との接触のようだった。
Kaj ĉu ne tion oni
nomas preĝo?
そして、それこそ人が祈りと呼ぶものではないだろうか。
Jen kiel
eble pli bone
mi povus traduki tiun
travivaĵon: mi sentis, pli forte ol iam
ajn antaŭe,
la ĉeeston
de bono ĉirkaŭ mi.
その体験をできるだけうまく言い換えるなら、私はそれまでのいつにもまして強く、自分のまわりに善があるのを感じていた、ということになる。
Tiu indiano disradiis
plej altan kaj profundan bonon, kaj ankaŭ la tuta ĉirkaŭaĵo iel diskantis pri boneco
al mi.
あのインディオは、この上なく気高く深い善を放っていたし、まわりの景色までもが、どこか私に善を語りかけているようだった。
Li ekstaris.
彼は立ち上がった。
"Mi estas
sufiĉe forta nun,
ni povas iri."
「もう十分に力が戻りました、行けます。」
Kiam ni atingis la dometon de
Panĉo, tiu
staris ĉe-porde, atendante
lin.
私たちがパンチョの小屋に着くと、彼は戸口に立って、彼を待っていた。
Panĉo, kiu
kuŝis
dum pluraj semajnoj,
nin akceptis kun ĝojplena vizaĝo.
何週間も寝ていたパンチョは、喜びに満ちた顔で私たちを迎えた。
"Mi estas
ankoraŭ malforta,"
li klarigis, "sed
ĝi estas for, mi sentas, ke ĝi estas for."
「まだ弱っています」と彼は説明した、「でも、それはもう去りました、去ったのがわかります。」
"Ne reiru labori tuj," la sanigisto diris.
「すぐに仕事へ戻ってはいけません」と癒やし手は言った。
"Povus esti nur la
penso: vi
povus malveri al vi pro
troaj espero kaj
deziro.
「ただそう思っているだけかもしれない。強すぎる希望や願いのために、あなたは自分に偽るかもしれないのです。
Ni atendu certiĝi.
確かになるまで待ちましょう。
Mi revenos."
また来ます。」
Post du tagoj, kiam ni revenis, estis
klare, ke Panĉo resaniĝis.
二日後、私たちが戻ったとき、パンチョが回復したことは明らかだった。
Li estis
preta reiri labori.
彼は仕事に戻る準備ができていた。
"Jen, por vi,"
li diris al mia
kunulo.
「これを、あなたに」と彼は私の連れに言った。
Kaj li enmanigis al
li ion.
そして彼に何かを手渡した。
Estis poto, poto el
tero, belega, kun eksterordinaraj koloroj.
それは壺だった。土の壺で、見事で、並外れた色合いをしていた。
Videble ĝi estis
la plej bela havaĵo,
kiu restis al li.
見たところ、それは彼に残された持ち物の中でいちばん美しいものだった。
La sanigisto ĝin redonis.
癒やし手はそれを返した。
"Ne," li diris.
「いいえ」と彼は言った。
"La tagon, kiam mi akceptos pagon por mia sanigado, la
povo forlasos min.
「自分の癒やしに対して報酬を受け取る日が来たら、その日に力は私を去るでしょう。
La kapablo resanigi estas dono, kiun mi ricevis, kaj mi ne rajtas ricevi pagon por ĝi, sub iu ajn
formo.
癒やす力は、私が受けた授かりものです。ですから私は、どんな形であれ、その対価を受け取ってはならないのです。
Mia pago estas la feliĉo, kiun mi
legas el viaj okuloj."
私の報いは、あなたの目の中に読み取る幸せです。」
Ni foriris.
私たちは立ち去った。
Survoje mi demandis
lin, kvankam mi estis
preskaŭ certa, ke li ne
volos respondi:
途中で私は彼に尋ねた。彼が答えたがらないだろうことは、ほとんど確かだと思っていたのだが。
"Kiel vi
faras?
「あなたはどうやるのですか。
Kio estas via metodo?"
あなたの方法は何なのですか。」
"Mi ne rajtas diri.
「言うことは許されていません。
Sed eĉ se mi dirus, vi ne
komprenus, vi ne
kredus.
だが、たとえ言ったとしても、あなたには理解できないでしょうし、信じもしないでしょう。
Vi ja ne kredas je
la ekzisto de tiuj fortoj,
kiujn mi alvokas.
あなたは、私が呼び起こすあの力の存在を、そもそも信じていないのですから。
Mi povas diri nur ĉi tion: kiam mi de malproksime resanigas iun, mi
devas dum iu daŭro
suferi tre forte la doloron de la malsanulo.
私に言えるのはこれだけです。私が遠くからだれかを癒やすときには、しばらくのあいだ、その病人の苦痛を非常に強く自分で引き受けなければならないのです。
Kiam la malsano forlasas
lin,
ĝi devas pasi tra mi.
病がその人を去るとき、それは私を通り抜けなければなりません。
Tio estas terura
horo, ĉar mi sentas en
sufiĉe nelonga tempo la tuton de la
sufero de la alia."
それは恐ろしいひとときです。というのも、私はかなり短い時間のうちに、相手の苦しみの全部を感じるのですから。」
"Kaj vi
neniam akceptas pagon, ĉu?"
「では、あなたは決して報酬を受け取らないのですね？」
"Mi ne povus.
「できません。
Mi perdus la povon."
力を失ってしまいます。」
"Eĉ ne donon de objekto?"
「品物の贈り物ですら、だめなのですか？」
"Eĉ ne aĵojn."
「物でさえも、だめです。」
"Vi estas bona homo," mi
diris.
「あなたは善い人です」と私は言った。
Kaj li respondis kun
kortuŝa simpleco:
すると彼は胸を打つような素朴さで答えた。
"Mi ne scias."
「わかりません。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
bedaŭri
残念に思う
blanka
白い
blua
青い
danĝero
危険
diferenco
違い
dolori
痛む
ĝeni
困らせる
ĝui
楽しむ
indiano
インディオ
italo
イタリア人
kazo
場合
komforto
快適さ
kompati
同情する
komuna
共通の
kuraci
治療する
latina
ラテンの
neĝo
雪
nigra
黒い
poto
鍋
rezulti
結果になる
serioza
深刻な
stato
状態
subita
突然の
suferi
苦しむ
voki
呼ぶ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-voki
呼び出す
========================================================================
14. LEONA SUKCESO
ライオンの成功
========================================================================
Ne malproksime de vilaĝo, sed
ankaŭ ne proksime al ĝi, samloke vivis homo kaj besto.
村から遠くはないが、かといって近くでもない場所に、人と獣が同じところで暮らしていた。
La homo estis virino, la besto leonino.
人は女で、獣は雌ライオンだった。
Videblis, ke la
virino baldaŭ naskos
infanon, kaj same ankaŭ la
leonino havis en
si idon, kiu certe naskiĝos post
ne tre longe.
その女がまもなく子を産むことは見て取れたし、同じく雌ライオンもまた、そう遠くないうちに生まれるはずの子を宿していた。
Fakte, ambaŭ inoj naskis
samtempe, tiel ke la
knabeto kaj la leonido komencis sian vivon
unu apud la alia.
実際、その二人の母は同時に子を産み、こうして男の子とライオンの子は並んで生を始めた。
Ĉiumatene la virino
kaj la leonino foriris
por serĉi manĝaĵon, kaj
la
infano restis kun la
leonido.
毎朝、女と雌ライオンは食べ物を探しに出かけ、子どもはライオンの子と一緒に残った。
Ambaŭ ludis kune kaj
bone amuziĝis.
二人は一緒に遊び、楽しく過ごした。
Ambaŭ lernis la multegajn aferojn, kiujn vivo
instruas al tiuj, kiuj
ĉiutage interrilatas kun naturo.
二人は、日々自然とかかわって生きる者たちに人生が教える、数多くのことを学んだ。
Tiel la ido de homo
kaj la ido de leono
kune kreskis.
こうして人の子とライオンの子は一緒に育った。
Ili diris unu al la alia,
ke, kio ajn okazu, neniam ili
disiĝos.
二人は互いに、何が起ころうとも決して離れ離れにはならないと言い合った。
La leonido sciis,
ke ĝi estas la pli forta, kaj
ĝi promesis al la
hometo, ke ĝi defendos lin kontraŭ ĉiaj danĝeroj,
kontraŭ ĉiaj
malamikoj.
ライオンの子は自分のほうが強いことを知っていて、小さな人間の友に、どんな危険からも、どんな敵からも彼を守ると約束した。
Sed venis terura tago.
だが、恐ろしい日がやって来た。
Foje, ja, la leonino ne
sukcesis trovi beston, kiun ĝi povis mortigi por alporti al
la ido, tiel
ke ambaŭ povu sate manĝi ties viandon.
あるとき、雌ライオンは、殺して子のもとへ持ち帰り、二人がその肉を腹いっぱい食べられるような獲物を見つけることができなかった。
La du malsatis, kaj
malsato kaŭzas suferon.
二人は飢え、飢えは苦しみをもたらす。
Ĉi-foje ĝi krome kaŭzis
koleron: la leonino koleris pri sia malsukceso trovi viandon,
kaj ankaŭ pro la timo
perdi sian famon de bona
viando-donanto por sia
ido.
このときはさらに、それは怒りも引き起こした。雌ライオンは肉を見つけられなかった自分の失敗に腹を立て、子に肉を与えるよい母としての評判を失うことも恐れていた。
La kolero perdigis al ĝi la
kapon.
怒りは彼女を我を忘れさせた。
La leonino saltis sur la virinon, kaj ŝin
mortigis.
雌ライオンはその女に跳びかかり、彼女を殺した。
Ĝi alportis la
korpon al sia
leonido, por ke tiu
satiĝu manĝante el
ĝi.
そしてその死体を自分の子のもとへ運び、それを食べて腹を満たさせようとした。
Sed la leonido siavice ekkoleris kaj malkonsentis manĝi.
だが今度はライオンの子のほうが怒り出し、食べることを拒んだ。
Ĝia amiko, al
kiu ĝi sin ligis
per portut-viva promeso, ploris kaj ploregis.
生涯離れまいという約束で結ばれたその友は、泣き、泣きわめいていた。
Kaj tio igis la leonidon
tiel malfeliĉa, ke ĝi
decidis mortigi la
propran patrinon.
そのことがライオンの子をあまりにも不幸にしたので、彼は自分の母を殺そうと決意した。
Jes, ĝis tio ĝin venigis
la promeso resti por ĉiam korligita al sia amiko.
そう、その友と永遠に心を結んでいるという約束が、彼をそこまで追いやったのだ。
Alsaltita de la
ido, la leonino baldaŭ mortis.
子に跳びかかられた雌ライオンは、まもなく死んだ。
Vi certe komprenos, ke la du amikoj ne plu povis vidi
la lokon, kie
okazis tiuj teruraĵoj,
kvankam estis la
loko, kie ili
kune travivis sian
infanecon kun multe da ludoj, ridoj kaj plezuro.
その二人の友が、もはやあの恐ろしい出来事の起きた場所を見ることに耐えられなかったのは、きっとおわかりだろう。そこは、たくさんの遊びや笑いや楽しみとともに二人が子ども時代を過ごした場所でもあったのだが。
Ili do
decidis foriri.
そこで二人は立ち去ることに決めた。
Tiel okazis, ke
la du junuloj, la
homa
kaj la leona, iutage alvenis ĉe alia vilaĝo, kaj nek proksime al ĝi, nek malproksime,
ili konstruis sian loĝejon.
こうして、人間の若者とライオンの若者の二人は、ある日別の村にたどり着き、その村から近くもなく遠くもないところに住まいを作った。
Tie ili plu grandiĝis kune kaj iĝis pli kaj pli
spertaj en la arto plej
bone vivi en plena, senhoma naturo.
そこで二人はその後も一緒に成長し、人けのない大自然の中でうまく生きる術に、ますます熟達していった。
Foje la knabo, nun plenkreska, iris preni akvon
ĉe fonto, kaj tie troviĝis,
kiam alvenis knabino neimageble bela.
あるとき、今や大人になったその若者が泉へ水を汲みに行っていると、そこへ想像もできないほど美しい娘がやって来た。
Li salutis ŝin,
kaj ŝi respondis per tre malforta voĉo, timeme mallevante la
kapon.
彼は彼女に挨拶し、彼女はおずおずと頭を下げながら、ごくかすかな声で答えた。
Sed post momento ŝi relevis ĝin kaj ekrigardis lin rekte en la okulojn.
だがしばらくすると、彼女は頭を上げ、彼の目をまっすぐに見た。
Ankaŭ ŝi trovis lin
ŝatinda.
彼女のほうも、彼に好感を抱いた。
Lia natura aspekto, lia videbla forto kaj io tre bonkora, kio legiĝis el lia
esprimo, ege plaĉis al
ŝi.
彼の自然な姿、目に見える力強さ、そしてその表情から読み取れるとても善良な何かが、彼女を大いに惹きつけた。
Ili ridetis unu al la alia.
二人は互いにほほえみ合った。
Ili ekridis.
二人は笑い出した。
Ili kune parolis, pli longe ol
ŝi devus
laŭ la ordono de la
patro.
二人は、父の言いつけで彼女に許されているはずの時間よりも長く、語り合った。
Sed ili ne disiĝis antaŭ ol decidi, ke ili revidos unu la alian.
だが二人は、また会おうと決めるまで別れなかった。
Ekde tiu tago,
ili regule
renkontiĝis.
その日以来、二人は定期的に会った。
La leono foje venis kun sia amiko kaj komprenis la amon,
kiu disvolviĝis inter la du
gejunuloj.
ライオンはときおり友と一緒に来て、若い二人のあいだに育っていく愛を理解した。
Kaj ĉar li kapablis
ĝuste juĝi la
homojn, kaj ŝatis belecon, li plene konsentis
kun la ideoj de sia amiko.
そして彼は人を正しく見きわめることができ、美を愛したので、友の考えにすっかり賛成した。
"Ĉu vi konsentus iĝi mia
edzino?" la junulo foje kuraĝis
demandi.
「私の妻になってくれますか」と、その若者はあるとき思い切って尋ねた。
"Vi scias, ke mi trovas vin agrabla.
「あなたのことを感じのよい人だと思っているのは、あなたも知っているでしょう。
Mi scias, ke vi amas min
kaj ke vi estus bona edzo.
あなたが私を愛していることも、よい夫になるだろうことも、私は知っているわ。
Sed la afero certe ne eblas, ĉar
vi ne estas riĉa.
でも、そのことはきっと無理なの。あなたは裕福ではないから。
Kiel vi
povus pagi
mian patron?" ŝi diris,
ege malĝoja.
どうやって父に支払えるというの？」と彼女はひどく悲しそうに言った。
"Mi ne estas riĉa je aĵoj, sed mi scias multegon pri la naturo, kaj ĉiuj
bestoj amikas al mi.
「私は物に恵まれているわけではない。だが自然については実に多くを知っているし、どの獣も私の友だ。
Ĉu tio ne estas riĉeco?
それは豊かさではないのかい？
Kaj se vi scius pri
la
kantoj en mia koro, la
pensoj en mia
kapo, la dancoj en mia
tuta korpo, vi trovus tie riĉecon, kiun vi ne trovus eĉ... eĉ en... eĉ en... nu, kiun vi trovus nenie."
それに、もし君が私の心の中の歌や、頭にある思い、全身に満ちる踊りを知ったなら、そこに君は、たとえ……たとえ……たとえ……いや、どこにも見つからないような豊かさを見いだすだろう。」
"Sed mia patro..."
「でも、父が……」
"Ne temas pri via patro,"
li diris.
「これは君の父のことではない」と彼は言った。
"Temas pri vi kaj
mi.
「問題なのは、君と私だ。
Ĉu vi povus vivi kun mi en
naturo, aŭ ĉu
vi bezonas la komforton de vilaĝo?"
君は私と自然の中で生きていけるのか、それとも村の快適さが必要なのか？」
"Mi pretus vivi kun vi en naturo.
「私はあなたと自然の中で生きる覚悟はあるわ。
Ĉia-okaze, vi ne loĝas malproksime de la
vilaĝo kaj mi facile konigus miajn amikinojn al vi.
いずれにしても、あなたは村から遠くに住んでいるわけではないし、私の女友だちをあなたに簡単に紹介できるでしょう。
Sed vi ne komprenas la problemon.
でも、あなたは問題をわかっていないの。
Mi estas la filino
de la vilaĝestro.
私は村長の娘なのよ。
Li ne ellasos min
senpage."
父は、ただでは私を手放さないわ。」
Kaj ŝi subite ekploris.
そして彼女は突然泣き出した。
"Mi trovos
solvon al
la problemo," li
diris.
「その問題の解決を見つけるよ」と彼は言った。
"Mi promesas al vi.
「君に約束する。
Vi vivos kun mi kaj
estos feliĉa.
君は私と生きて、幸せになる。
Ne ploru, ne malĝoju.
泣かないで、悲しまないで。
La vivo estos bela por
ni.
人生は私たちにとって美しいものになる。
Mi trovos
solvon en mia ena riĉo
aŭ en la
riĉo de miaj amikoj la bestoj."
私の内なる豊かさの中に、あるいは私の友である獣たちの豊かさの中に、私は解決を見つけるだろう。」
Reveninte hejmen, li
rakontis la aferon al
la leono.
家へ戻ると、彼はそのことをライオンに話した。
Ambaŭ longe pripensis.
二人は長く考え込んだ。
Solvon ili
efektive trovis.
そして二人は実際に解決策を見つけた。
Post kelkaj tagoj, la filino de la vilaĝestro
promenis kune kun aliaj knabinoj el la vilaĝo.
数日後、村長の娘は村のほかの娘たちといっしょに散歩していた。
La leono paŝis malantaŭ ŝi, kaŝante
sin malantaŭ la arboj aŭ aliaj kreskaĵoj, por ke ŝi ne vidu lin.
ライオンは彼女の後ろを歩き、彼女に見つからないように木々やほかの草木の陰に身を隠していた。
Ĝi tion faris bone.
それはうまくやっていた。
Ŝi tute ne supozis, ke iu interesiĝas pri
ŝi.
彼女は、だれかが自分に関心を寄せているなどとはまったく思っていなかった。
Kiam ili alvenis ĉe la
rivero, tie, kie la virinoj, kun multaj
gajaj interparoloj kaj ridoj,
purigas la vestojn, ĝi decidis agi.
彼女たちが、女たちがにぎやかなおしゃべりと笑い声の中で衣服を洗うその川辺に着くと、ライオンは行動に移すことを決めた。
Ek! ĝi saltis sur ŝin.
えいっと、それは彼女に飛びかかった。
La aliaj virinoj, kun krioj
de teruro, diskuris
for.
ほかの女たちは恐怖の叫び声をあげながら、四方に逃げ散った。
La leono zorgis kaŭzi al la belulino
neniun doloron, sed
ĝi tenis ŝin tre forte,
tiel forte, ke ŝi ne
povis liberigi sin.
ライオンはその美女に少しも痛みを与えないよう気をつけていたが、それでも彼女が自力では逃れられないほどしっかり押さえていた。
Ŝi ege timis, ne komprenante,
kio okazas.
何が起こっているのかわからず、彼女はひどく怯えていた。
Tamen, mire,
ŝi rimarkis, ke tiu
leona teno tute ne dolorigas ŝin.
しかし驚いたことに、そのライオンの押さえ方は彼女にまったく痛みを与えていないと、彼女は気づいた。
La virinoj iris raporti
al la vilaĝestro, kio
ĵus okazis.
女たちは、たった今起こったことを村長に報告しに行った。
Li sendis la plej fortajn
virojn al la rivera lavejo, sed neniu sukcesis
superforti la
leonon.
村長は最も力の強い男たちを川の洗い場へ向かわせたが、だれ一人としてライオンを打ち負かすことはできなかった。
Tiu eligis tiel terurajn sonojn, kaj montris sin
ĉiurilate tiel
timiga, ke ĝi senkuraĝigis eĉ la plej sentimajn el la vilaĝa viraro.
そのライオンはあまりにも恐ろしい声を発し、またあらゆる点であまりにも恐ろしく見えたので、村の男たちの中でも最も大胆な者たちさえ気後れさせた。
Ĉiuj viroj formis rondon por diskuti
pri la afero,
ne tro proksime al la
leono, sed tamen en loko, kie tiu estis bone
videbla.
男たちは皆、その件について相談するために輪になった。ライオンに近すぎない場所ではあったが、それでもその姿がよく見える場所だった。
Kaj jen alvenis nia amiko, aŭ pli ĝuste
la amiko de la leono.
そこへわれらの友人、いや、より正確にはライオンの友人がやって来た。
Li salutis la vilaĝestron kaj diris:
彼は村長にあいさつして、こう言った。
"Se vi volas, mi povas liberigi vian filinon."
「もしご希望なら、私はあなたの娘を解放できます。」
"Ĉu vere?" la ĉefo diris.
「本当か」と長が言った。
Li ne sciis, kian sintenon alpreni.
彼はどんな態度をとるべきかわからなかった。
Unu-flanke, li malestimis tiun
strangulon, kiu vivis
sola ekster la vilaĝo.
一方では、村の外でひとり暮らしをしているその変わり者を彼は軽蔑していた。
Sed aliflanke, tiu knabo,
vivanta
tiel proksime
al naturo, eble
pravis, kiam li parolis pri sia kapablo deleonigi lian
filinon.
しかし他方では、あれほど自然の近くで生きているその若者が、自分の娘をライオンの手から救い出せると語るとき、ひょっとすると本当にそうなのかもしれなかった。
"Se vi tion
povas fari, fara.
「それができるのなら、やれ。
Mi profunde dankos vin."
心から感謝しよう。」
"Mi faros tion nur
je unu kondiĉo,"
la junulo respondis.
「ただ一つの条件でのみ、そうします」と若者は答えた。
"Ke vi akceptu
min kiel edzon de via
filino."
「あなたが私をあなたの娘の夫として受け入れることです。」
"Kion? Vi volas edziĝi al mia filino,
ĉu? Vi, ĉu vere?"
「何だと。お前が私の娘と結婚したいというのか。お前が、本気でか。」
Tio estis tro.
それは度を越していた。
La vilaĝestro koleregis.
村長は激怒した。
Kiel tiu
juna knabo, kiu venas
de oni-ne-scias-kie,
sen patro, sen patrino,
vivanta
kiel besto,
senscia pri homaj
kutimoj kaj pri la devo
montri per sia
sinteno malsuperecon al la ĉefo, kiel tia
ulo kuraĝas peti fordonon al li de vilaĝestra filino, tio estis nekomprenebla, neimagebla, tio estis bato al
la tuta socia vivo vilaĝa.
どこの馬の骨とも知れぬ、父も母もなく、獣のように暮らし、人間の習慣も、長に対して態度で自らの低い立場を示すべき義務も知らぬそんな若造が、どうして村長の娘を自分に嫁にくれと彼に願い出る勇気を持てるのか、それは理解しがたく、想像もできず、村の社会生活全体への打撃であった。
"Kion vi
respondas? Ĉu
jes? Ĉu ne?" la junulo
diris.
「返事はどうです。はいですか。いいえですか」と若者は言った。
"Unue iru lerni, ke
oni ne parolas tiamaniere al
vilaĝa ĉefo," vizaĝfrapis
la respondo.
「まず、村の長にそんな口のきき方はしないと学んでこい」と、平手打ちのような返事が飛んだ。
Multaj koleraj vortoj interbatiĝis en la kapo
de la junulo, sed li silentigis ilin.
怒りに満ちた多くの言葉が若者の頭の中でぶつかり合ったが、彼はそれらを黙らせた。
Ne estus bone respondi en maniero, kiu
igos la patron malamika al li.
父親を自分の敵にしてしまうような返し方をするのはよくないだろう。
"Se vi preferas, ke ŝin
liberigu viaj
militistoj, mi konsentas.
「あなたの戦士たちに彼女を助け出させたいというのなら、私はそれでかまいません。
Mi tute ne volis devigi vin
uzi miajn servojn," li diris per afabla voĉo, sentima kaj senkolera.
私は少しも、あなたに私の助けを無理に受けさせるつもりはありませんでした」と、彼は恐れも怒りもない親切な声で言った。
"Estis nur propono."
「ただの提案でした。」
Kaj li foriris.
そして彼は立ち去った。
La vilaĝanoj provis fari
ion, sed ili timis, ke se ili
tro malkontentigas la leonon, ĉi-lasta mortigos la knabinon.
村人たちは何とかしようとしたが、あまりライオンを怒らせれば、そのライオンが娘を殺してしまうのではないかと恐れた。
Tia rezulto estus pli
malbona ol ŝia nuna mallibereco.
そんな結果は、いま彼女が囚われている状態よりも悪かった。
La vilaĝestro longe enpensiĝis.
村長は長いこと考え込んだ。
Sed kiel ajn li turnis la
problemon en sia
kapo, ne troviĝis
alia solvo ol voki la junulon.
しかし頭の中でどのようにその問題をひねり回しても、若者を呼ぶ以外の解決策は見つからなかった。
Almenaŭ tiu
provu.
せめて彼にやらせてみよう。
Eble, se oni devigos lin fari ion, li montriĝos ne
pli kuraĝa, ne pli kapabla ol la vilaĝanoj.
ひょっとすると、何かをやらせてみれば、彼も村人たち以上に勇敢でも有能でもないことがわかるかもしれない。
Li sendis iun
voki lin.
彼はだれかをやって、その若者を呼びに行かせた。
Kiam la junulo revenis, ĉiuj vilaĝanoj sekvis lin, ne tute
proksimen, sed sufiĉe por vidi,
kio okazos.
若者が戻ってくると、村人たちは皆、すぐそばまでは寄らないものの、何が起こるか見える程度には近くまでついて来た。
Li paŝis rekte al la
leono, venis tute
proksimen al ĝi, rigardis ĝin en la okulojn.
彼はまっすぐライオンの方へ歩いて行き、そのすぐ近くまで寄って、その目を見つめた。
Kiam li metis la manon sur ĝian kapon, el
la ĉeestantaro
aŭdiĝis sono de
estima ekmiro.
彼がその頭に手を置いたとき、居合わせた人々の中から感嘆まじりの敬意の声がもれた。
"Amiko leono," li diris per voĉo samtempe forta
kaj tute trankvila, "bonvolu
ellasi ŝin.
「友なるライオンよ」と、彼は力強く、しかもまったく落ち着いた声で言った。「どうか彼女を放してくれ。
La vilaĝestro diris,
ke ŝi estos mia edzino."
村長は、彼女が私の妻になると言ったのだ。」
La leono tiam,
laŭ la antaŭa aranĝo kun
sia amiko, ellasis ŝin.
するとライオンは、その友人との前もっての取り決めに従って、彼女を放した。
Kiam ŝi ekkuris en liajn brakojn, la tuta
vilaĝo miris pliafoje.
彼女が彼の腕の中へ走り込んだとき、村じゅうはもう一度驚いた。
Ili pensis, ke ŝi
unue iros al sia
patro.
人々は、彼女がまず父のところへ行くだろうと思っていた。
Sed la senpeziĝo
de la koroj
estis
tiel granda,
ke ĉiuj forgesis pri la streĉiĝo inter la
estro kaj la ekstervilaĝa
junulo.
しかし心の重荷が取り除かれた安堵はあまりに大きく、皆、長と村外れの若者との間の緊張を忘れてしまった。
Longe oni dancis tiunokte.
その夜、人々は長いこと踊った。
Ĝis kapo-perdo.
夢中になるまで。
NOVAJ VORTOJ
新出語
afabla
親切な
aranĝi
整える
arbo
木
danci
踊る
diskuti
議論する
efektiva
実際の
fonto
源
gaja
陽気な
ido
子ども
kapo
頭
kondiĉo
条件
kondiĉo
条件
korpo
体
lavi
洗う
leono
ライオン
paŝi
歩く
promesi
約束する
rondo
円
salti
跳ぶ
sata
満腹の
socio
社会
solvi
解決する
supozi
仮定する
ties
その人の
vesto
服
viando
肉
volvi
巻く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
dis-volvi; perdi la kapon;
plen-kreska
広げる; 頭を失う; 大人の
========================================================================
15. INSTRUISTO DUNGGUO RENKONTAS LUPON
ドングー先生、オオカミに会う
========================================================================
La okazaĵoj, kiujn mi rakontos al vi hodiaŭ
disvolviĝis antaŭ multaj jarcentoj, en tempo, kiam la lando, kiun oni nun nomas Ĉinio,
konsistis el pluraj ŝtatoj,
kiuj militis inter si.
今日これからあなたに語る出来事は、今でいう中国という国が、互いに戦い合ういくつもの国々から成っていた時代、何世紀も前に展開したものである。
Ekster la muroj de la
ĉefurbo de
unu el tiuj — Pu-lando —
staris fama
lernejo, kies instruisto
estis la ne malpli fama Dungguo.
そのうちの一つ、プー国の首都の城壁の外に、有名な学校が建っていた。その教師は、同じく名高いドゥンググオであった。
Junuloj, kiuj deziris
fariĝi oficistoj, komercistoj, ŝtat-funkciuloj,
venis el
la tuta lando por lerni
ĉe li.
役人や商人や官吏になりたいと望む若者たちが、彼に学ぶために国じゅうからやって来た。
Instruisto Dungguo estis ege bonkora homo,
kaj lia instruado ne estis nur konkreta kaj
praktika.
ドゥンググオ先生はたいへん情け深い人で、彼の教えは具体的で実際的であるだけではなかった。
Ĝi krome celis komprenigi al la
lernantoj,
kial valoras la penon agi bone kaj provi vivi
kiel "vera homo", kiel oni
tiutempe diris en Ĉinio.
それはさらに、なぜ善く行い、「真の人」として生きようと努めることに価値があるのかを、生徒たちに理解させることを目的としていた。当時の中国ではそう言ったのである。
Foje, instruisto Dungguo
ekfaris longan vojaĝon.
あるとき、ドゥンググオ先生は長い旅に出た。
Li piede iris, unue en la kamparo, kaj tuj
poste en la
senhomejo.
彼は徒歩で進み、まずは田園地帯を、それからすぐに人けのない荒野へ入っていった。
En tiu regiono,
forlasinte la urbon, oni unue pasis tra
vilaĝoj kaj kampoj, sed ne necesis iri tre longe
antaŭ ol atingi landoparton,
kie neniu homo vivis.
その地方では、町を離れるとまず村々と畑を通るのだが、そこからさほど長く行かないうちに、だれ一人住んでいない地帯に達した。
S-ro Dungguo paŝis trankvile apud sia azeno,
sur kiu
troviĝis sako plena
je libroj.
ドゥンググオ氏は、書物でいっぱいの袋を載せた自分のロバのそばを、落ち着いて歩いていた。
La tago estis bela, agrable malvarmeta, kaj
s-ro Dungguo tre ĝuis tiun
piedan vojaĝon.
その日はよい日和で、心地よく涼しく、ドゥンググオ氏はその徒歩の旅を大いに楽しんでいた。
Kvankam en la senhomejo vivis lupoj kaj aliaj danĝeraj bestoj, li ne timis.
その荒野には狼やほかの危険な獣たちが生きていたが、彼は恐れなかった。
Iel li opiniis, ke, ĉar
li ŝatas ĉiujn bestojn
kaj ĉiam malkonsentis
mortigi eĉ plej malgrandan, la bestoj tion sentos
kaj ne endanĝerigos lin.
どういうわけか彼は、自分はすべての動物を愛し、どんなに小さなものでも殺すことにいつも反対してきたのだから、動物たちはそれを感じ取って、自分を危険にさらしはしないだろうと思っていた。
Kaj jen subite alkuris lupo.
すると突然、一匹の狼が駆け寄ってきた。
Tuj estis klare, ke
la lupo tute ne deziras ataki
instruiston Dungguon.
その狼がドゥンググオ先生を襲う気などまったくないことは、すぐに明らかだった。
Kontraŭe.
それどころか。
Ĝi montris sin malforta
kaj petema.
それは弱々しく、助けを乞うような様子を見せていた。
La vojaĝanto
tuj sentis, ke tiu
bezonas helpon, kaj li
pretis helpi ĝin.
旅人はすぐに、それが助けを必要としていると感じ、助ける用意があった。
"Sinjoro, rapide,
rapide, savu min," la lupo diris.
「旦那さま、早く、早く、私を助けてください」と狼は言った。
"Mi sentas, ke vi estas bonkora homo.
「あなたが情け深い人だとわかります。
Nur vi
povas helpi min ne perdi la vivon."
命を失わずにすむよう助けられるのは、あなただけです。」
"Kio okazas? Kio estas tiu bruo?" demandis la instruisto.
「何が起こっているのです。あの音は何ですか」と先生はたずねた。
Oni aŭdis malproksiman
bruon, malfortan, ne vere tre aŭdeblan, sed sufiĉan
por iel elvoki danĝeron.
遠くの物音が聞こえていた。弱く、決してとてもはっきり聞こえるわけではなかったが、どことなく危険を感じさせるには十分だった。
"Tio estas ĉevaloj.
「馬です。
Oni postkuras min surĉevale."
馬に乗って私を追いかけているのです。」
"Oni, ĉu? Kiuj?"
「追っている者、ですって。だれが？」
"Soldatoj.
「兵士たちです。
Estas granda grupo da
soldatoj.
大勢の兵士の一団です。
Ili aperas tre koleraj.
ひどく怒っているようです。
Anstataŭ ataki
la homajn malamikojn, ili
volas mortigi nin lupojn.
人間の敵を攻撃する代わりに、私たち狼を殺そうとしているのです。
Sed vi estas tro parolema.
でも、あなたは話しすぎです。
En momento de danĝero, oni agu, ne parolu.
危険なときには、話すのではなく行動すべきです。
Se vi bonvolos
permesi, ke mi
kaŝu min..."
もし私が身を隠すことをお許しくださるなら……」
"Tamen lasu min pripensi,
kie mi povus kaŝi vin."
「とはいえ、どこにあなたを隠せるか考えさせてください。」
"Ni ne havas la tempon
pripensi.
「考えている時間はありません。
Ĉu vi ne
aŭdas la
bruon de la ĉevaloj, kiel ili proksimiĝas?
馬の音が近づいてくるのが聞こえないのですか。
Rapidu.
急いでください。
En la sakon mi iru.
袋の中に入りましょう。
Sur via
azeno ili ne serĉos min."
あなたのロバの上なら、彼らは私を探さないでしょう。」
S-ro Dungguo forprenis el la sako
la librojn, provis meti
la lupon en
ĝin, sed estis neeble, la besto estis tro granda.
ドゥンググオ氏は袋から本を取り出し、狼をその中に入れようとしたが、不可能だった。その獣は大きすぎたのである。
"Ne eblas," li diris.
「無理です」と彼は言った。
"Jes, eblos," la lupo rebatis, kaj ĝi streĉis
antaŭen la kvar
piedojn.
「いえ、できます」と狼は言い返し、四本の足を前に突き伸ばした。
"Ligu miajn piedojn per ŝnuro, tiel mi
facile eniĝos."
「私の足を縄で縛ってください。そうすれば簡単に入れます。」
Tion faris instruisto Dungguo.
ドゥンググオ先生はそのとおりにした。
Li ligis
la krurojn de la lupo, bone streĉis la ŝnuron,
kaj metis la beston en la sakon.
彼は狼の脚を縛り、縄をしっかり締め、その獣を袋の中に入れた。
Poste, por pli bone kaŝi ĝin, li almetis sur ĝin kelkajn librojn.
それから、よりよく隠すために、その上に何冊か本を載せた。
Tiumomente alvenis surĉevale
soldatoj.
そのとき、兵士たちが馬で到着した。
"Ĉu vi ne
vidis lupon?" la estro
demandis.
「狼を見ませんでしたか」と隊長がたずねた。
"Ne."
「いいえ。」
"Mi ne komprenas.
「おかしいな。
Ĝi venis ĉi tien."
こちらへ来たはずだ。」
"Rigardu, ĉu vi vidas tiun arbaron tie?
「ごらんなさい、あそこの森が見えますか。
Mi bone konas la lokon.
私はこの場所をよく知っています。
Mi scias, ke en ĝi estas
multaj etaj vojetoj.
その中には小道がたくさんあるのを知っています。
Ĝi verŝajne forkuris
arbaren.
おそらくあれは森へ逃げ込んだのでしょう。
Kio estus pli normala?
それほど自然なことがほかにあるでしょうか。
Sed se jes, ne estos facile por vi, ĉar vi
ne scios, kiun vojeton ĝi elektis.
しかし、もしそうなら、どの小道を選んだのかわからないのですから、あなたがたには簡単ではないでしょう。
Ĝis ĉi tiu
loko ĝi ne
alvenis."
ここまでは来ていませんでした。」
"Bone, dankon.
「わかった、ありがとう。
Ni traserĉos la arbaron."
森をくまなく捜索しよう。」
Kaj li ordonis al
la soldataro sekvi lin
tien.
そして彼は兵たちに、そこへ自分について来るよう命じた。
Kiam la bruo de la
ĉevaloj sciigis, ke ili estas sufiĉe malproksime, s-ro
Dungguo eligis la lupon el la sako.
馬の音が、彼らが十分に遠ざかったことを知らせると、ドゥンググオ氏は狼を袋から出した。
La lupo rigardis ĉiudirekten, ĉu
restas soldatoj aŭ aliaj homoj, certiĝis, ke
estas neniu,
kaj ekdiris kun
aĉa rideto:
狼は兵士やほかの人間が残っていないか四方を見回し、だれもいないことを確かめると、いやらしい笑みを浮かべて言い出した。
"Mi estas ege malsata.
「私はひどく腹が減っています。
Mi dankas, ke vi savis
min.
助けてくれたことには感謝します。
Sed kiam oni savas
iun,
oni devas
tiun savi
ĝisfine, alie la savo nenion valoras.
しかし、だれかを助けるときには最後まで助けねばなりません。さもなければ、その救いには何の価値もありません。
Permesu do, ke
mi manĝu vin."
ですから、あなたを食べることを許してください。」
Kaj tion dirinte,
ĝi eksaltis al s-ro Dungguo.
そう言うやいなや、それはドゥンググオ氏に飛びかかった。
Feliĉe, ĉi-lasta sukcesis flanken salti kaj iris kaŝi sin mal-antaŭ la azeno.
幸い、ドゥンググオ先生は脇へ飛びのいてロバの後ろに身を隠すことができた。
La lupo ree kaj ree provis salti sur la instruiston, sed ĉiufoje malsukcesis.
狼は何度も何度も先生に飛びかかろうとしたが、そのたびに失敗した。
Tamen, kompatinda Dungguo
sentis, ke
li pli kaj pli malfacile spiras.
しかし、かわいそうなドゥンググオは、息をするのがだんだん苦しくなっていくのを感じた。
Li ankoraŭ ne estis maljuna, sed li ne pli estis juna viro, kaj tute ne kutimis sporti.
彼はまだ老人ではなかったが、もはや若者でもなく、運動にはまったく慣れていなかった。
La konstanta tro
rapida movado pli kaj pli forprenis liajn fortojn, ĝis li
sentis, ke ne plu longe li eltenos.
絶え間ない速すぎる動きがしだいに彼の体力を奪い、ついにはもう長くは持ちこたえられないと感じるまでになった。
Li ege bedaŭris sian kompaton.
彼は自分の情け深さをひどく後悔した。
Li koleris same al si kiel al
la lupo.
彼は狼に対すると同じだけ、自分自身にも腹を立てていた。
Sed bedaŭro neniam praktike helpas en
danĝera situacio, kaj li komencis malesperi, kiam alvenis maljuna kamparano, trankvile
paŝanta sur la vojo.
しかし後悔は、危険な場面では実際の助けに少しもならず、彼が絶望し始めたそのとき、一人の年老いた農夫が道を静かに歩いてやって来た。
"Sinjoro maljunulo, sinjoro maljunulo!"
li vokis.
「おじいさん、おじいさん！」と彼は叫んだ。
"Helpu min, savu min!"
「助けてください、救ってください！」
"Kio okazas?" la maljunulo demandis.
「何があったのかね」と老人はたずねた。
"Tiu lupo,
tiu malbona bestaĉo...
「あの狼、あの悪いけだものが……
Mi savis ĝin de la
soldatoj, kiuj volis ĝin
mortigi, kaj ĝi volas manĝi min."
私はあれを殺そうとしていた兵士たちから助けたのに、あれは私を食べようとしているのです。」
"Nevere! Nevere! Kiel
vi kuraĝas tion diri, vi malaminda malverulo!" la lupo kriis.
「うそだ。うそだ。よくもそんなことが言えるな、この憎むべき嘘つきめ！」と狼は叫んだ。
"Li ligis
miajn krurojn per ŝnuro, li metis min en sakon, li aldonis librojn
sur min: klare, li volis min mortigi.
「こいつは私の脚を縄で縛り、袋に入れ、その上に本まで載せた。つまり、私を殺そうとしたのだ。
Necesas liberigi la
mondon je tia danĝera homaĉo.
こんな危険な人間くずから世界を解放しなければならない。
Tion mi volis
fari manĝante lin."
だから私は、こいつを食べることでそれをしようとしたのだ。」
"Aĉulo! Vi aĉa bestaĉo! Eĉ
ne unu vorto
via esprimas plej simplan veron.
「卑劣漢め。このいやらしいけだものめ。お前の言葉には、いちばん単純な真実すら一つもない。
Mi..."
私は……」
"Silentu," la maljunulo diris.
「黙りなさい」と老人は言った。
"Mi estos la juĝisto.
「わしが裁定役になろう。
Mi kredas nek vin,
nek vin,"
li diris
plu, turnante sin jen
al s-ro Dungguo, jen
al la lupo.
お前も、お前も、どちらも信じない」と、彼はドゥンググオ氏と狼のほうへ交互に向きながら続けた。
"Sed..." la lupo komencis.
「しかし……」と狼は言いかけた。
"Silentu, mi diris!"
「黙れ、と言った！」
La maljunulo ne lasis ĝin paroli.
老人はそれにしゃべらせなかった。
En lia voĉo estis tiom da personeca forto,
ke la lupo ne provis daŭrigi.
その声には人を圧する力があまりにもこもっていたので、狼はそれ以上続けようとしなかった。
Ĝi fakte elmontris timon.
実際、それは恐れを見せていた。
"Mi kredas neniun el vi,"
la kamparano ripetis.
「お前たちのどちらも信じん」と農夫は繰り返した。
"Kaj la kaŭzo de mia
nekredo estas, ke
ne eblus
meti tian grandan lupon en
tian malgrandan sakon."
「そして信じない理由は、そんなに大きな狼をそんなに小さな袋に入れるなど不可能だからだ。」
"Ho jes, estas eble, tio okazis,"
la lupo diris, kolera,
ke oni ne kredas ĝuste tiun parton de lia
rakonto, kiu estas vera.
「いや、可能です。実際そうだったのです」と狼は言った。自分の話のうち、まさに本当であるその部分を信じてもらえないので腹を立てていた。
"Ne.
「いや。
Tion mi ne povas
kredi.
それは信じられん。
Mi bezonus vidi propraokule."
自分の目で見なければならん。」
"Se vi volas..." la lupo diris.
「お望みなら……」と狼は言った。
Kaj li ekkuŝis
sur la tero, prezentis
la krurojn al s-ro Dungguo, lasis tiun
ligi ilin kaj ilin forte
premi per la ŝnuro, kaj poste enigi ĝin en la sakon.
そしてそれは地面に横たわり、ドゥンググオ氏に脚を差し出し、その脚を縛り、縄で強く締めつけ、それから自分を袋に入れさせた。
Tiam la maljuna kamparano sin
turnis al la instruisto:
そこで老農夫は先生のほうを向いて言った。
"Jen.
「ほら。
Nun, ĝi ne plu povas fari malbonon al ni.
もうこいつはわしらに害をなせん。
Ni batu ĝin ĝis-morte."
打ち殺してしまおう。」
Tion ili
faris.
二人はそのとおりにした。
"Mi rekonis vin," la maljunulo klarigis.
「あなたがだれかわかったのだ」と老人は説明した。
"Vi estas
instruisto
Dungguo, la
homo plej bonkora al
ĉiuj bestoj.
「あなたはドゥンググオ先生、あらゆる動物にいちばん情け深い人だ。
Bonkori estas plaĉe
al la koro, ĉu ne?
情け深くあることは心地よいものだ、そうだろう。
Oni sentas sin granda kaj valora kaj pura.
人は自分を立派で、価値があり、清らかだと感じる。
Kaj tio ofte estas bonega
sinteno.
そしてそれはしばしばすばらしい態度だ。
Sed kredu min, bonkori
al malbonulo, tio
estas kuraĝigi lin malboni eĉ pli.
だが信じなさい、悪人に情けをかけることは、その相手をさらに悪くさせるのを後押しすることなのだ。
Espereble la instruon vi memoros,
instruisto!"
どうかこの教訓をお忘れなく、先生。」
Kaj li paŝis for eĉ
ne atendante dankon.
そして彼は礼を待ちさえせずに歩み去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
-aĉ-
悪い感じの接尾辞
aĉa
ひどい
ataki
攻撃する
azeno
ロバ
ĉevalo
馬
Ĉinio
中国
konkreta
具体的な
konsisti
成り立つ
lupo
オオカミ
peni
努力する
praktiko
実践
savi
救う
soldato
兵士
ŝnuro
ひも
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
arb-aro
森林
re-bati
反撃する
========================================================================
16. TRIA RAKONTO PRI
AFANTI
アファンティの話 その3
========================================================================
Afanti sidis hejme
ĝuante la
ĉirkaŭan pacon.
アファンティは家に座って、まわりの静けさを楽しんでいた。
Antaŭ kelkaj tagoj, li havis teruran
dento-doloron, sed fine la malsana
dento falis kaj li
nun sentis sin tute bone.
数日前、彼はひどい歯痛に苦しんでいたが、とうとう悪い歯が抜け落ち、今ではまったく気分がよかった。
El la dento-doloro restis
nur memoro, kaj
la memoro de tiu
maldolĉa sperto igis
la plezuron senti sin bone, eĉ
pli plaĉa.
歯痛から残ったのは記憶だけで、その苦い経験の記憶が、気分がよくなった喜びをいっそう心地よいものにしていた。
Ve!
ああ。
La paco ne daŭris longe.
その平和は長くは続かなかった。
Alvenis vizitanto.
来客があった。
Afanti rekonis lin eĉ antaŭ ol
li atingis lian domon.
アファンティは、その男が自分の家に着く前から彼だとわかった。
Estis vendisto de
spicoj.
香辛料売りだった。
"Ho Afanti, vi
ĉiam estas plej bonkora, ĉu ne?" la spicisto komencis post plej ĝentila saluto.
「おおアファンティ、あなたはいつもこの上なく親切ですよね」と、その香辛料商人はたいへん丁重なあいさつのあとで切り出した。
Afanti pensis: tiu tuj vortigos peton; homoj konstante ĝenas min
per
petoj; ĉu ili ne kapablas mem fari siajn aferojn?
アファンティは思った。こいつはすぐに頼み事を言い出すぞ。人はしょっちゅう頼み事で私をわずらわせる。自分の用事は自分でできないのか。
"Ĉu mi estas bonkora,
vi demandas.
「私が親切か、とあなたはたずねる。
Nu, tia estas mia famo," Afanti respondis.
まあ、そういう評判ではある」とアファンティは答えた。
"Sed ĉu ĝi estas
vera, ĉu ĝi
estas malvera, kiel
eblus scii?"
「だが、それが本当なのか、そうでないのか、どうすればわかるのだろう。」
"Ho Afanti, ne
ŝajnigu vin pli senscia, ol vi
estas.
「おおアファンティ、実際以上にものを知らないふりをなさらないでください。
Mi scias, ke vi estas bonkora.
私はあなたが親切だと知っています。
Kaj tion certe scias ankaŭ vi."
そしてそのことは、きっとあなた自身も知っているはずです。」
"Se vi antaŭe
sciis, kial vi
demandis?
「最初から知っていたのなら、なぜたずねたのだ。
Kial ne diri tuj, kion vi deziras?"
なぜすぐに、何を望んでいるのか言わないのだ。」
"Estimata
Afanti, ne
estas facile
peti ion de homo, speciale de famulo.
「尊敬するアファンティ、人に何かを頼むのは簡単ではありません。とくに名のある方には。
Tial ĝenerale oni aliras la aferon nerekte.
だから普通は、遠回しに話を始めるものなのです。
Mi aŭdis, ke vi scias
skribi, ĉu tio
estas vera?"
あなたは字が書けると聞きましたが、それは本当ですか。」
"Jes.
「そうだ。
Mi scias skribi.
私は字が書ける。
Nun via
peto fariĝas iom pli klara: vi
deziras, ke mi skribu ion
por vi, ĉu ne?"
これで君の頼みは少しはっきりした。私に何かを書いてほしいのだろう。」
"Jes, ho estimato!
「はい、ああ尊敬するお方。
Mia frato loĝas en la urbego, norde,
kaj mi bezonas informi
lin pri io.
私の兄弟は北の大都会に住んでいて、私はあることを彼に知らせる必要があるのです。
Temas pri malsimpla afero rilata al spicoj.
それは香辛料に関する、やや込み入った件です。
Li havas okazon aĉeti spicojn je plej
interesa prezo, kaj li proponas tion fari por mi.
彼には非常に有利な値段で香辛料を買える機会があり、私のためにそうしようと申し出てくれています。
Estus grave por mia
spic-komerco.
それは私の香辛料商売にとって重要なのです。
Sed mi devas klarigi al li la aranĝojn,
kiujn mi proponas por
la transporto el la
norda regiono ĉi tien.
しかし、北の地方からここまで運ぶために私が提案する手はずを、彼に説明しなければなりません。
Ĉu vi bonvolos
skribi por mi
la leteron?"
私のためにその手紙を書いていただけませんか。」
"Mi plezure tion
farus, se mi havus tempon.
「時間があれば喜んでそうするのだが。
Sed mi ne havos
la tempon iri norden al
la urbo."
だが、北の町まで行く時間が私にはない。」
"Vi miskomprenis min.
「私の言うことを誤解なさったのです。
Mi ne petas vin iri
tien.
あそこへ行ってほしいと頼んでいるのではありません。
Mi ne volus ĝeni vin, petante
vin viziti
mian fraton.
兄弟を訪ねてほしいなどと頼んで、あなたにご迷惑をかけたくはありません。
La aranĝon oni povas proponi
skribe, ĉu ne?
その取り決めは文書で提案できるでしょう。
Mi petis nur, ke
vi skribu leteron al li."
私はただ、彼に手紙を書いてほしいとお願いしただけです。」
"Mi perfekte komprenis vin jam la
unuan
fojon," Afanti
klarigis.
「私は最初から完全にわかっていたよ」とアファンティは説明した。
"Sed neniu, krom mi, sukcesas kompreni mian
skribon.
「だが、私以外にはだれも私の字を読み取れないのだ。
Se mi ne ĉeestos
por legi mian leteron al
li,
via frato
ne povos
ĝin kompreni.
私がそこにいて、その手紙を彼に読んでやらなければ、君の兄弟には理解できないだろう。
Pro tio mi diris, ke mi
devus iri
norden ĝis la urbo."
だから私は、北の町まで行かなければならないと言ったのだ。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
dento
歯
nordo
北
spico
香辛料
========================================================================
17. KOMERCA ALIRO
商売のやり方
========================================================================
— Kredu min, estas granda plezuro revidi vin kaj
paroli kun vi pri
la pasinta tempo.
— 信じてください、またあなたに会えて、そして過ぎた日々についてあなたと話せるのは大きな喜びです。
— Ĉu vere?
— 本当に？
Vi mirigas min.
あなたには驚かされます。
Vi estas tiel malsama!
あなたはこんなにも変わってしまったのね！
Mi restis tio, kio mi estis,
kiam ni ambaŭ estis
knabinoj en
la sama lernejo, sed
vi fariĝis riĉulino.
私は、私たち二人が同じ学校の少女だったころのままなのに、あなたは金持ちの女になった。
Vi vivas en socia rondo,
kiun mi eĉ ne povas
imagi.
あなたは、私には想像さえできない社交界で暮らしている。
Vi konas famulojn.
あなたは有名人たちを知っている。
Mi miras pri via nekredebla socia antaŭeniro.
私はあなたの信じがたい社会的上昇に驚いている。
Ofte, aŭdante pri vi,
min demandis: kiel
eblas?
しばしばあなたのことを聞くたびに、私は自分に問いかけました。どうしてそんなことが可能なのか、と。
Kiel ŝi
sukcesis plibonigi sian vivon tiel eksterordinare, ŝi, kiu sidis apud
mi en la
klaso?
教室で私の隣に座っていたあの人が、どうしてあれほど並外れて自分の人生を良くすることができたのだろう。
— Estas tre simple.
— とても簡単よ。
Nur necesas aliri
la aferon komerciste.
ただ、そのことに商売人のように取り組めばいいの。
— La aferon?
— そのことって？
Kiun aferon?
何のこと？
Aferoj ne taŭgas al mi.
商売のことなんて私には向いていないわ。
Mi tute ne povus sukcesi en komercaj aferoj.
私は商売ごとではとても成功できないでしょう。
— Mi ne parolas pri
komercaj aferoj.
— 私は商売のことを言っているんじゃないの。
Mi parolas pri komercista
maniero aliri edzinecon.
結婚というものに、商売人流のやり方で取り組むことを言っているのよ。
— Edzinecon, ĉu?
— 結婚を、ですって？
Mi malpli kaj malpli komprenas.
ますますわからなくなってきたわ。
— Jes.
— ええ。
La plej malfacila parto de la supreniro estas
la unua.
上昇のいちばん難しい部分は最初なの。
Vi devas trovi viron kun
sufiĉe da mono kaj tiri
lin al vi.
十分なお金を持った男を見つけて、自分のほうへ引き寄せなければならない。
Por tio vi uzu
la rimedojn de
via imago.
そのためには想像力の限りを尽くすのよ。
Necesas tiri rezulton el ĉio, kion vi havas: el
beleco, el la maniero paroli, el la
inteligenteco, kiun vi povas enmeti en la
komprenon de la celo.
自分の持っているものを何もかも役立てなくてはならない。美しさも、話し方も、そして目標を見定めるために使える知性も。
— La celo?
— 目標？
Ŝajnas al mi, kvazaŭ vi parolus
alian lingvon.
あなたがまるで別の言葉を話しているみたいに思えるわ。
Mi nenion komprenas.
私には何もわからない。
Pri kiu celo vi parolas?
あなたはどんな目標のことを言っているの？
— Mi devus diri: la
celato.
— 言うべきだったわね、標的、と。
Jes, la celato, tio
estas pli ĝusta.
ええ、標的、それのほうがより正確だわ。
La viro, kiun
oni celas.
狙いをつける男のことよ。
La viro kun iom da mono.
いくらか金を持った男のこと。
— Kaj per sia beleco,
inteligenteco, komprenemo kaj maniero paroli oni trafas
la celon!
— そして自分の美しさ、知性、理解力、話し方でその標的を射止めるのね！
Kion tio signifas?
それはどういう意味？
Ke li elektas vin kiel edzinon, ĉu?
つまり、彼があなたを妻として選ぶということなのね？
— Jes.
— ええ。
Li proponas, kaj vi
akceptas.
彼が申し込み、あなたが受け入れる。
Vi scias, ke la geedza vivo
ne sukcesos, ĉar vi
elektis lin nur pro
la mono kaj per laŭ-celaj rimedoj, kiuj neniel rilatas al amo kaj al tiuj aferoj,
sur kiuj, laŭdire, oni normale bazas paran vivon.
あなたは、結婚生活がうまくいかないとわかっている。彼を選んだのは金のためだけで、しかもそのために使ったのは、愛や、ふつう夫婦生活の土台だと言われるものとは何の関係もない手段だったから。
Ĉar la para vivo ne
estas kontentiga, li elportas ĝin malpli kaj
malpli bone.
夫婦生活が満足のいくものではないので、彼はそれにだんだん耐えられなくなっていく。
Sed vi devas esti bona virino, ne tro
bona, sed sufiĉe bona, por ke li povu diri nenion
malbonan pri vi.
でもあなたは、良い女でいなければならない。良すぎてはいけないけれど、少なくとも彼があなたについて悪く言えない程度には良い女で。
Vi devas krei senton, ke
li faris eraron petante vin
edziniĝi al li.
彼があなたに結婚してくれと頼んだのは誤りだった、という感覚を彼の中に作り出さなくてはならない。
— Kial?
— なぜ？
Tio devas esti malfacile akceptebla.
それは受け入れがたいはずだわ。
Oni certe sentas sin
malfeliĉa, ĉu
ne?
きっと人は不幸に感じるでしょう、そうじゃない？
— Ne.
— いいえ。
Oni sentus sin malfeliĉa, se oni dezirus ami kaj feliĉi edzine.
人が不幸に感じるのは、結婚生活の中で愛したい、幸せになりたいと望んでいる場合だけよ。
Sed tio ne estas
via celo.
でもそれはあなたの目的ではない。
— Jes, estas mia celo.
— ええ、それが私の目的よ。
— Mi volas diri, tio ne estas onia celo.
— つまり、そういうのは人の目的ではない、ということ。
Mi klarigas al vi mian metodon.
私はあなたに私の方法を説明しているの。
Mi ne diras "vi" pri vi persone.
「あなた」と言っても、あなた個人のことを言っているのではないわ。
Mi parolas ĝenerale.
一般論として話しているの。
Ni do ne serĉas feliĉon.
だから私たちは幸福を求めない。
Ni planas.
計画するの。
Ni havas longdaŭran planon por altiĝi socie, por atingi la plej suprajn ŝtupojn de la socio.
私たちは、社会的に上昇し、社会の最上層に達するための長期計画を持っているの。
Kaj ni efektivigas nian planon, paŝon post paŝo.
そしてその計画を、一歩一歩実行していく。
Por tio necesas scii, kion oni faras, kaj kial.
そのためには、自分が何をしているのか、そしてなぜそれをしているのかを知っていなければならない。
— Ĝuste, vi
ne respondis, kial oni
kreas en
la edzo la senton, ke
li eraris.
— そう、その点よ、あなたはなぜ夫の中に自分は誤ったという感覚を作り出すのか、まだ答えていないわ。
— Por ke li serĉu alian
virinon.
— 彼が別の女を探すようにするためよ。
— Alian virinon, ĉu vere?
— 別の女を、ですって、本当に？
Mi ne komprenas.
私にはわからない。
— Kaj mi ne komprenas,
ke eblas ne kompreni.
— 私には、わからないことがありうるということのほうがわからないわ。
Niaj kapoj funkcias vere tute malsame, Irina.
私たちは、本当に頭の働き方がまるで違うのね、イリーナ。
Necesas, ke li serĉu
alian virinon, trovu ŝin, kaj
enamiĝu al ŝi.
彼が別の女を探し、その女を見つけ、そしてその女に恋しなければならないの。
Oni eĉ povas faciligi
la trovon, se li estas iom stulta pri tio, kiel ofte
viroj.
男というものはしばしばそうだけれど、その点で少し愚かなら、その女を見つけるのをこちらで容易にしてやることさえできる。
Tiuokaze, estas tre simple, oni
serĉas mem
taŭgan virinon, amikiĝas al ŝi,
kaj invitas
ŝin
hejmen.
その場合はとても簡単で、自分でふさわしい女を探し、その女と親しくなり、家に招けばいい。
Mi foje pensis, ke
oni eĉ povus antaŭe aranĝi
la aferon kun ŝi, sed ĝis
tio mi neniam kuraĝis
iri.
私はときどき、その女と前もって話をつけておくことさえできるのではないかと思ったこともあるけれど、そこまで踏み込む勇気は一度もなかった。
Nu, ĉar la vivo kun vi fariĝis ĉiam sama, egale nekontentiga de tago al
tago, li rimarkas tiun
virinon, kiun vi invitis.
さて、あなたとの生活が代わり映えせず、日ごとに不満なものになっているので、彼はあなたが招いたその女に目を向ける。
Kompare kun vi, ŝi estas multe pli agrabla.
あなたと比べれば、彼女のほうがずっと感じがよい。
Ambaŭ havas komunajn gustojn.
二人には共通の好みがある。
Tion vi
devis esplori antaŭ ol
venigi ŝin via-hejmen: vi devas
serĉi virinon, kiu havas ĝuste tiun guston
komune kun li, kiun vi ne
havas.
それは彼女を家へ連れて来る前に調べておかなければならなかったことよ。つまり、あなたが持っていない、まさにその好みを彼と共有している女を探さなければならないの。
— Kiel planema vi estas!
— なんて計画的なの！
Mi neniam povus.
私にはとてもできないわ。
— Ĝuste ĉar mi kapablas
plani mi sukcesis.
— 計画する力があるからこそ、私は成功したのよ。
Sed kelkfoje ne necesas aranĝi tian renkontiĝon.
でも、そういう出会いをこちらで仕組む必要がないこともある。
Kelkfoje ili trovas
mem.
自分たちで見つけることもあるの。
Nu, kiam li trovis, vi bezonas
aranĝi la aferojn tiamaniere,
ke vi
povu igi eĉ la plej stultan juĝiston tute certa, ke, krom
gustoj, ankaŭ lito iĝis
komuna inter ili.
さて、彼がそういう相手を見つけたら、今度はこちらが事をうまく運んで、いちばん愚かな裁判官でさえ、好みだけでなく床まで共にする関係になったのだと完全に確信するようにしなければならない。
Estas manieroj faciligi
tian disvolviĝon.
そういう成り行きを容易にする方法はいろいろあるのよ。
— Ho jes, oni legas pri tio.
— ああ、そういうことは本で読んだことがあるわ。
Al mi tio ege malplaĉas.
私はそれがひどく嫌だわ。
— Nu, al mi ne.
— まあ、私はそうじゃない。
Tio estas ludo,
kiu min ege
amuzas.
それは私をひどく楽しませる遊びなの。
Do, kiam ne povas esti
dubo pri la aĉa agado de tiu kompatinda
viro, vi
petas eksedziĝon (eks-edz-iĝon).
だから、その哀れな男の卑劣な行為について疑いの余地がなくなったら、あなたは離婚を求めるのよ。
— Mi komencas kompreni.
— 少しわかってきたわ。
Sed kiel vi povas tiel malvarme ludi
per la sentoj...
でも、どうしてそんなに冷たく感情をもてあそべるの……
— Oni sciu, kion oni volas en la vivo.
— 人は人生で自分が何を望むのかを知っていなければならないの。
Vi do petas eksedziĝon.
そこであなたは離婚を求める。
Kaj ĉar vi ĉion bone
planis kaj aranĝis,
vi sukcesas
ricevi rajton je multe da mono, kiun devos
pagi li, la aĉulo, kiu
havis tiel karan, belan,
amindan edzinon, kaj kiu iris samliti
kun alia.
そして、すべてをよく計画し整えてあるから、あなたは多額の金を受け取る権利を手に入れる。その金を払わねばならないのは、あの卑しい男、あれほど愛らしく、美しく、いとしい妻を持ちながら、ほかの女と寝た男なのよ。
— Terure!
— ひどい！
— Tre agrable.
— とても気分がいいわ。
Estas tre plaĉe ricevi
monon ĉiumonate sen labori, sen fari
ion
ajn.
働きもせず、何もせずに毎月お金を受け取るのはとても心地よいものよ。
Sed vi devas atenti
pri la mono.
でもお金には気をつけなければならない。
Vi ne elspezu ĝin tro
rapide.
それをあまり早く使ってしまってはいけない。
Tio estus grava
eraro.
それは重大な誤りになる。
Kiam oni havas longdaŭran planon,
oni devas
atenti multajn detalojn.
長期計画を持っているときには、多くの細部に注意しなくてはならないの。
Do, se vi
agas saĝe, kaj ne malsaĝe elspezas vian monon,
ĝi iom post iom grandiĝas.
だから、賢くふるまい、愚かにも金を使い散らしたりしなければ、その金は少しずつ増えていく。
Ĉiumonate vi atentas elspezi
kiel eble plej malgrandan parton de la ricevata mono, tiel
ke ĝi amasiĝas.
毎月、受け取る金のうちできるだけ少ない部分だけを使うよう気をつける。そうすれば金は積み上がっていくの。
— Kaj kion vi faras per la amaso da mono?
— それで、その積み上がった大金をどうするの？
— Kiam vi
amasigis sufiĉe, vi
uzas ĝin por perfektiĝi mult-flanke.
— 十分にためたら、それを多方面で自分を磨くために使うの。
Tri kampoj tre gravas:
la aspekto de la hejmo, la vestoj kaj
la kulturo.
とても重要な分野が三つある。家の見た目、服装、そして教養よ。
— Kial?
— どうして？
— Irina, vere,
vi intence
montras vin pli stulta ol vi estas.
— イリーナ、ほんとうに、あなたはわざと自分を実際より馬鹿に見せているのね。
Plej simple ĉar per bela
hejmo, taŭgaj vestoj kaj brila
kulturo vi
povas kapti
viron, kiu vivas je
pli alta nivelo.
簡単に言えば、美しい家、ふさわしい服装、輝かしい教養があれば、もっと高い水準で生きている男をつかまえられるからよ。
— Kiel vi
altigis vian kulturan nivelon?
— どうやって教養の水準を高めたの？
— En vespera lernejo.
— 夜間学校で。
Ekzistas vesper-kursoj pri
tio, kion ili nomas
ĝenerala kulturo.
彼らが一般教養と呼ぶものについての夜間講座があるの。
Tio ege helpis min,
kvankam tiutempe mi ne
vere disvolvis min
tiom, kiom
mi povis.
それは私にとても役立ったわ、もっとも、そのころ私は本来できたほどには本当に自分を伸ばしてはいなかったけれど。
— Sed tio sufiĉis, ĉu ne?, por kapti
duan viron.
— でも、それで十分だったのね、そうでしょう、二人目の男をつかまえるには。
— Ha ha, Irina.
— はは、イリーナ。
Via kapo finfine ne funkcias tiel
malsame.
あなたの頭も、結局それほど違う働きをするわけではないのね。
Vi rapide lernas.
覚えが早いわ。
Jes, mi sukcesis iĝi la edzino
de nova viro, pli aĝa,
pli riĉa, socie pli altnivela.
ええ、私は新しい男の妻になることに成功した。もっと年上で、もっと金持ちで、社会的にももっと上の男の。
Sen la kursoj pri kulturo,
sen la belaj vestoj, kiujn
la unua havigis,
mi tion neniam sukcesus.
教養の講座がなければ、最初の男が与えてくれた美しい服がなければ、私は決してそれに成功しなかったでしょう。
— Kaj vi
faris al li vivon
ne tre agrablan dum la unuaj monatoj,
ĉu ne?
— それで、最初の数か月のあいだ、あなたは彼にとって暮らしをあまり愉快でないものにしたのでしょう、そうでしょう？
— Jes, tiel ke li necese devis trovi alian virinon.
— ええ、だから彼はどうしても別の女を見つけるほかなかった。
Mi trovis ŝin
per anonco.
私は広告でその女を見つけたの。
— Kial?
— どうして？
Ĉu vi ne
povis trovi per pli
simplaj rimedoj?
もっと簡単な手段では見つけられなかったの？
— Ne.
— いいえ。
Li amas tre specialan malnovan muzikon,
kiun mi vere malŝatas.
彼はとても特殊な古い音楽を愛していて、私はそれが本当に嫌いだったの。
Kaj tiukampe mi sciis nenion.
しかもその分野では私は何も知らなかった。
Mi ne rakontos la detalojn.
細かいことは話さないわ。
Sed per anonco mi kaptis ŝin.
でも広告で私はその女をつかまえた。
Mi aranĝis miskomprenon, por ke ambaŭ
retroviĝu foje, dum mi "erare" ne ĉeestis.
私は行き違いを仕組んで、私が「たまたま」いないあいだに、二人が何度か再会するようにしたの。
Ne daŭris longe ĝis la eksedziĝo povis
okazi, kun vere belaj pri-monaj aranĝoj tute respondaj al
miaj interesoj.
そうしてまもなく、離婚が可能になった。金銭に関する取り決めは本当に見事で、私の利益に完全にかなうものだった。
Kaj ne diru, ke mi
ne konsideris liajn sentojn.
それに、私が彼の気持ちを考えなかったなどと言わないで。
Li estas tre feliĉa nun jam de multaj jaroj kun sia muzikama
edzino.
彼は今ではもう何年も、音楽好きの妻ととても幸せに暮らしている。
Sen mi li neniam trovus ŝin.
私がいなければ、彼は決して彼女を見つけなかったでしょう。
— Pri tio mi ne dubas.
— それは疑わないわ。
Nu, mi supozas, ke tiun monon vi
saĝe enmetis en pli belajn vestojn, pli belan loĝejon kaj
en edukiĝon, ĉu ne?
さて、そのお金をあなたは賢く使って、もっと美しい服や、もっと美しい住まいや、教育に注ぎ込んだのでしょう、そうでしょう？
— Jes, vi
prave supozas.
— ええ、その推測は正しいわ。
Ĉi-foje mi pagis al
mi instruiston pri la arto paroli.
今度は私は話し方の技術の教師にお金を払ったの。
Vi scias, el kiu
urboparto mi
venas: ĝi
estas la sama, kiel
la via.
私がどの街区の出身か、あなたも知っているでしょう。あなたと同じところよ。
En niaj laboristaj hejmoj, ni
ne lernis elparoli
bele, nek bone nin esprimi.
私たちの労働者の家庭では、美しく発音することも、うまく自己表現することも学ばなかった。
Ni estis
malriĉaj ne nur mone,
sed ankaŭ vorte.
私たちは金銭的にだけでなく、言葉の面でも貧しかったの。
Dank' al tiu
mono, mi lernis paroli
kiel la homoj sur Monstrato.
その金のおかげで、私はモン通りの人たちのように話すことを覚えた。
Oni kelkfoje eĉ imagas,
ke mi iradis
al universitato.
ときには、私が大学に通っていたのだと想像されることさえあるわ。
— Kial vi
ne iris?
— どうして行かなかったの？
— Tio timigas ilin.
— それでは彼らを怖がらせるのよ。
Oni devas paroli bele,
sed fojfoje
iom stulte.
人は美しく話さなければならない、でも時には少し間の抜けたふうにも。
Tiel ili
sentas sin
superaj.
そうすれば彼らは自分が上だと感じるの。
Tuj kiam ili demandas,
ĉu mi studis universitate,
mi rapidas trankviligi
ilin.
彼らが、私が大学で学んだのかと尋ねると、私はすぐに彼らを安心させるの。
Ne.
いいえ、と。
Danĝeron ili ne timas
pri mi tiuflanke.
その点では、彼らは私を脅威とは感じないのよ。
Estas amuze vidi, kiel ili spiras pli
trankvile tuj post
tia diro.
そんなふうに言った直後に、彼らがほっと息をつくのを見るのはおもしろいわ。
— Kaj kiom
da viroj vi kaptis
entute, agante laŭ
via plano?
— それで、あなたの計画どおりに行動して、これまで全部で何人の男をつかまえたの？
— Mi nun eluzas
la sesan.
— 今は六人目を使い切っているところよ。
— Sed kion vi celas
fine?
— でも、結局あなたは何を目指しているの？
Vi ne plu povas altiĝi pli supren, ĉu?
もうこれ以上上には上がれないでしょう？
— Vi pravas.
— そのとおりね。
Mi ne scias, kio estas nun mia celo.
今の私の目標が何なのか、自分でもわからない。
Mi atingis...
私は到達してしまった……
— Ĉu vi
estas feliĉa?
— あなたは幸せなの？
— Rigardu min, aŭskultu min.
— 私を見て、私の話を聞いて。
Vi konis
min bone, kiam ni estis junaj.
私たちが若かったころ、あなたは私をよく知っていた。
Kion vi
opinias?
あなたはどう思う？
— Jes.
— ええ。
Kontraŭe al
ĉiuj miaj ideoj, vi aperas tute feliĉa.
私の抱いていた考えとは反対に、あなたはまったく幸せそうに見える。
Mi eĉ kredas, ke vi estas feliĉa.
私は、あなたは本当に幸せなのだとさえ思うわ。
Kaj min demandas,
kiel estas eble
kun tia maniero
vivi.
そして、こんな生き方でどうしてそれが可能なのかと、自分に問いかけてしまうの。
(Longa silento: ambaŭ profunde enpensiĝas).
（長い沈黙。二人とも深く考え込む。）
— Vi trovas en tio amuzon.
— あなたはその中に楽しみを見いだしているのね。
— Jes.
— ええ。
Trafe.
そのとおり。
Miaopinie vi pravas.
私も、あなたは正しいと思う。
Mi scias nun, kial
mi fakte feliĉas.
今では、なぜ私が実は幸福なのかがわかる。
Tio fariĝis
sporto.
それはスポーツになったのよ。
Ĉu vi memoras, kiam ni estis
en la lernejo, kiel
mi ĉiam deziris esti
la unua, antaŭeniri?
私たちが学校にいたころ、私がいつも一番になりたい、先へ進みたいと望んでいたのを覚えている？
Mi ne malamis tiujn,
kiuj superis min, se mi ne
estis la unua, sed
la unua-econ mi ege deziris.
自分が一番でなかったとき、自分を追い越した人たちを私は憎んではいなかったけれど、一番であることを私はひどく欲していた。
Estas same nun.
今も同じなの。
Mi malamas neniun.
私は誰も憎んでいない。
Estas egale al mi, se
aliaj inoj sukcesas alveni pli alten.
ほかの女たちがもっと高いところまで上がることに成功しても、私にはどうでもいい。
Sed mi tamen aliras la aferon
ne komerciste, kiel mi
unue diris, sed sportule.
でも私はやはり、そのことに商売人らしくではなく、最初に言ったのとは違って、スポーツ選手のように取り組んでいるの。
Mi kolektas sukcesojn.
私は成功を集めているのよ。
Kaj la tuta afero estas kvazaŭ ludo, kiu min
ege amuzas.
そしてその全部が、私をひどく楽しませる遊びのようなものなの。
Ĉu vi trovas tion stranga?
それを変だと思う？
— Mi ne povus tion
fari mem, sed stranga, nestranga, kion
tio signifas?
— 私自身にはそんなことはできないけれど、変だとか変でないとか、それにどんな意味があるの？
Mi iom kompatas la virojn,
ĉar vi uzas ilin
kiel objektojn.
あなたが男たちを物のように使うから、私は少し彼らを気の毒に思うわ。
Sed se ili estus
iom saĝaj, ili vidus
vin, kia
vi estas.
でも、もし彼らがもう少し賢ければ、あなたがどんな人か見抜いただろう。
Ili do ne estas vere kompatindaj.
だから彼らは本当に気の毒というわけではない。
Ili ricevis repagon por tio,
kion ili mem elektis.
彼らは自分で選んだことに対する報いを受けたのよ。
Estas interese, vi
sukcesis.
興味深いことに、あなたは成功した。
Kaj ankaŭ mi kun mia
laborista edzo
sukcesis.
そして私も、私の労働者の夫とともに成功したわ。
Eble vi ne povus
tion kompreni.
たぶんあなたにはそれが理解できないでしょう。
Sed ni amas unu la alian.
でも私たちは愛し合っているの。
Vere.
本当に。
Profunde.
深く。
Kaj kiom da ĝojo tio donas!
それがどれほどの喜びを与えてくれることか！
Se vi nur
scius!
あなたにそれがわかりさえすれば！
Jes, mi feliĉas en geedza vivo.
ええ、私は結婚生活の中で幸せよ。
Kaj kelkfoje mi diras al mi,
ke niatempe,
tio estas rimarkinda sukceso.
そして時には、今の時代にあって、それは注目すべき成功なのだと自分に言うの。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aĝo
年齢
amaso
大勢
-at-
受け身の接尾辞
atenti
注意する
bazo
基礎
detalo
詳細
dubi
疑う
eduki
教育する
eks-
元の〜
esplori
調べる
krei
作り出す
kurso
講座
nivelo
レベル
perfekta
完璧な
rimedo
手段
saĝa
賢い
spezi
費やす
stulta
愚かな
ŝtupo
段階
tiri
引く
trafi
当たる
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-spezi
使い果たす
el-uzi
使い切る
en-tute
全体で
foj-foje
時々
(socia) rondo
（社会）サークル
========================================================================
18. KOMPRENU MIN,
SINJORO POLICISTO
わかってください、警官さん
========================================================================
— Ĉu vi ne hontas, vi, persono, kies
okupo estas plentempe religia?
— 恥ずかしくないのですか、宗教を本職とする身でありながら？
— Nu, sinjoro policisto...
— あの、お巡りさん……
— Vi devus esti ekzemplo
por ĉiuj.
— あなたはみんなの模範であるべきだ。
Vi estas kiel patro.
あなたは父のようなものだ。
Pastro, patro, estas
preskaŭ la sama
vorto, ĉu ne?
司祭、父、ほとんど同じ言葉でしょう？
— Jes, sinjoro policisto...
— はい、お巡りさん……
— Vi diros al
mi: estas novjaro.
— あなたは私にこう言うつもりでしょう。『新年なのです』と。
Kaj novjaron oni festas.
そして新年は祝うものだ。
Sed ĉu vi ne havas senton
pri respondecoj?
しかし責任というものを感じないのですか？
Oni festu, jes ja, sed kial
festi danĝere?
祝うのは結構、もちろんだ。だが、なぜ危険な祝い方をするのです？
— Nu, sinjoro policisto...
— あの、お巡りさん……
— Kiam via
aŭto trafis tiun muron...
— あなたの車があの壁にぶつかったとき……
Imagu, sinjoro
pastro, se
tie troviĝus iu, vi
tiun mortigus.
想像してみなさい、神父さん、もしそこに誰かいたら、あなたはその人を殺していたのです。
Pastro mortiganto!
人殺しの神父！
Terure!
恐ろしい！
Ĉu vi ne
pensis pri tio, kion
la popolo disdirus
pri vi?
人々があなたについて何と言いふらすか、考えなかったのですか？
Kaj vi
scias, kiel facile la
popolo ĝeneraligas: ili parolaĉus ofende
pri la tuta religiularo.
しかも、人々がどれほど簡単に一般化するか、あなたも知っているでしょう。連中は聖職者全体について侮辱的に悪口を言い立てるのです。
Pro vi, nur
pro vi.
あなたのせいで、ただあなたのせいで。
— Jes, sinjoro policisto, sed...
— はい、お巡りさん、でも……
— Vi ĉiam diras sed kaj se.
— あなたはいつも「でも」とか「もし」とかばかり言う。
Tamen, via
agmaniero estas plejplej hontinda.
とにかく、あなたの行為はこの上なく恥ずべきものです。
Mi apenaŭ sukcesas subpremi mian koleron.
私は怒りを抑えるのがやっとです。
Kiam mi pensas, ke
miaj infanoj iradas al preĝejo — pro mia edzino, kredu min, ne pro mi! — kaj aŭskultas homojn, kiel vi...
私の子どもたちが教会に通っていることを思うと――それは妻のせいであって、私のせいじゃない、信じてください！――しかもあなたのような人間の話を聞いていると思うと……
— Vi pravas, sinjoro policisto, vi
pravas, kaj mi hontas, sed...
— あなたのおっしゃるとおりです、お巡りさん、そのとおりです、そして私は恥じています、でも……
— Sed kio?
— でも、何だというのです？
Ĉu vi parolos fine?
いいかげん話すのですか、話さないのですか？
Se vi havas klarigon, diru ĝin.
説明があるなら言いなさい。
Kvankam verdire mi ne povas imagi, kiel vi lavos vin el tiu kulpo.
もっとも、正直言って、どうやってその罪をぬぐうつもりなのか私には想像もつきませんがね。
Vi estas kulpa, klare kulpa.
あなたは有罪だ、明らかに有罪です。
Vi trinkis tiom, ke
vi ne plu sciis,
kion vi
faras.
あなたは、自分が何をしているのかわからなくなるほど飲んだのです。
Uzi aŭton en tiaj kondiĉoj
estas ne nur malsaĝe, estas mortige.
そんな状態で車を使うのは、愚かなだけではない、命取りです。
— Mi scias, ke mi
devus ne fari ion similan.
— 私がそんなことをすべきでなかったのはわかっています。
Tamen...
ですが……
— Tamen kio?
— ですが、何です？
Diru, diru do.
言いなさい、さあ言いなさい。
Kial vi
ne parolas?
なぜ話さないのです？
Je la nomo de Dio!
神にかけて！
— Bonvolu ne envoki
Dion en tiun ĉi malfeliĉan
aferon, sinjoro policisto.
— この不幸な件に神の名を持ち出さないでください、お巡りさん。
Mi plezure klarigus, sed
vi ne lasas...
喜んで説明したいのですが、あなたがそうさせてくださらないのです……
— Mi ne lasas vin,
ĉu?
— 私がさせない、ですって？
Kaj vi iros ripeti al la
kredantoj,
ke polico vin traktis
terure.
そしてあなたは信者たちのところへ行って、警察にひどい扱いを受けたと言いふらすつもりだ。
Tro facile.
あまりにたやすい。
Mi lasas al vi ĉiun eblecon
sciigi la faktojn al
mi.
私はあなたに、事実を話す機会を十分に与えているでしょう。
Jen.
さあ。
Parolu.
話しなさい。
— Jes, sinjoro policisto.
— はい、お巡りさん。
Dankon, sinjoro
policisto.
ありがとうございます、お巡りさん。
Mi ne diris, ĉu?, ke mi laboras en malsanulejo.
私は病院で働いていると、まだ言っていませんでしたね？
— Laboras?
— 働いている？
Kian laboron vi faras tie?
そこでどんな仕事をしているのです？
Vi okupiĝas pri la
animoj, ĉu ne?
魂の世話をしているのでしょう？
Mi ne nomus tion laboro.
私ならそれを仕事とは呼びませんな。
— Kiel plaĉas al
vi, sinjoro policisto.
— それはあなたのお好きなように、お巡りさん。
Vorto estas, kia oni difinas
ĝin.
言葉というものは、人がどう定義するか次第です。
Vi difinas
laboron unumaniere, mi ĝin alimaniere difinas.
あなたは仕事をあるふうに定義し、私は別のふうに定義する。
Sed, ĉu mi laboras aŭ ne, tio
ne gravas.
しかし、私が働いているかどうか、それは重要ではありません。
Fakto estas, ke mi estas
la animzorganto de
la urba malsanulejo.
事実は、私が市立病院付きの司祭だということです。
Ĉu vi scias, kiel
disvolviĝas la
novjara nokto en malsanulejo?
病院で大みそかの夜がどのように過ぎていくか、ご存じですか？
— Kiel mi scius?
— どうして私が知っているはずがある？
Mi scias, kiel ĝi disvolviĝas en policejo.
警察署でどうなるかなら知っている。
Ne agrable.
気分のいいものじゃない。
Pro stultuloj kiel vi, kun
korpo plena je vino, kaj
okuloj, kiuj
vidas duoble, tiel
ke ili
mortigas
homojn.
あなたのような馬鹿どものせいでね。腹の中がワインでいっぱいで、物が二重に見え、そのあげく人を殺すのです。
— Mi mortigis neniun.
— 私は誰も殺していません。
Nu, mi estis en la
malsanulejo kaj... kiel klarigi?
ええと、私は病院にいて……どう説明したらいいでしょう？
En malsanulejo estas multaj
apartaj servoj, kiel
oni diras.
病院には、いわゆるいろいろな個別の科があります。
Servo por kor-malsanuloj, servo
por haŭt-malsanuloj, servo
por rompitaj ostoj, servo por malsanaj infanoj, ktp (= kaj tiel plu, kaj tiel
plu).
心臓病患者の科、皮膚病患者の科、骨折の科、病気の子どもたちの科、などなどです。
— Vi ne bezonas priskribi al
mi malsanulejon.
— 病院を私に説明する必要はありません。
Mi konas.
私は知っている。
— Nu, mia funkcio estas rondiri al
ĉiuj servoj por viziti la
malsanulojn, ĉeesti
tiun aŭ tiun alian, kiu baldaŭ mortos aŭ eble eĉ estas
jam mortanta.
— ええと、私の務めはすべての科を回って病人たちを訪ね、まもなく死ぬ人、あるいはもう今まさに死につつある人に付き添うことです。
Se vi imagas, ke mi faras
nenion, iru foje morti en malsanulejo, kaj vi vidos, ĉu
tiuhore vi
ne bezonas iun apud vi, iun, kiu kapablas
aŭskulti, kompreni,
teni vian manon.
もし私が何もしていないと思うのなら、一度病院で死にかけてみるといい。そのとき、自分のそばに、話を聞き、理解し、手を握ってくれる誰かが必要でないかどうか、わかるでしょう。
Sed...
ですが……
Pardonu, mi ne deziras
ofendi vin.
失礼、あなたを怒らせたいわけではありません。
Nu, mi ĉiam volas esti
ĝentila.
私はいつも礼儀正しくありたいのです。
En novjara nokto, ĝentileco
postulas, ke la animzorganto iru al ĉiuj
servoj por prezenti siajn novjarajn bondezirojn.
大みそかの夜には、礼儀として、病院付きの司祭はすべての科を回って新年の祝意を述べなければなりません。
Tion mi do faris.
ですから、私はそうしました。
En ĉiu servo
oni festis novjaron.
どの科でも人々は新年を祝っていました。
"Venu, Patro, venu, sinjoro animzorganto",
oni kriis al mi, tuj
kiam oni vidis min
alveni.
「おいでください、神父さま、どうぞこちらへ」と、私の姿が見えるとすぐ、人々は私に声をかけました。
"Venu festi kun ni.
「私たちと一緒に祝いましょう。
Vi ne malakceptos glaseton da ĉampano, ĉu?
シャンパンを一杯お断りにはならないでしょう？
Tio estus ofende
al ni."
そんなことをされたら私たちは傷つきますよ。」
— Kaj vi, kvankam
pastro, akceptis!
— それであなたは、神父でありながら、それを受けたのだ！
— Kompreneble mi akceptis.
— もちろん私は受け入れました。
Ĉu vi ne
povas bildigi al
vi la
situacion?
その状況が想像できませんか。
Diri "ne" estus agi
tre malĝentile
kaj ofende.
「いいえ」と言うのは、とても無礼で人を傷つける振る舞いになったでしょう。
Mi ne povas permesi al
mi havi malbonajn rilatojn.
私は人間関係を悪くするわけにはいきません。
Kiel pastro
povus ofendi homojn je novjara festo?
司祭である私が、新年の祝いの席でどうして人を不快にさせられるでしょうか。
Mi do jesis la unuan
fojon.
それで私は最初の一回は承知したのです。
— Kaj certe ankaŭ la duan,
ĉu ne?
— そして二回目も、もちろんそうだったのでしょう？
Kaj la trian.
それに三回目も。
— Kompreneble.
— もちろんです。
Kaj tiam, mi jam komencis malpli bone estri min.
そしてそのころには、私はもう自分をうまく抑えられなくなっていました。
Bedaŭrinde, mi nenion manĝis antaŭe,
kaj vino kun ne-manĝo povas esti
tre... tre efika.
残念ながら、その前に何も食べていなかったので、空腹で飲むワインはとても……とてもよく効くのです。
— Tiel ke
je la kvara
servo...
— つまり四つ目の病棟では……
—...mi ne plu havis sufiĉe
da volforto por diri
"ne".
—……もう「いいえ」と言うだけの意志の力が残っていませんでした。
— Kiom da
servoj estas en via
malsanulejo?
— あなたの病院には病棟がいくつあるのですか。
— Ĝi estas tiom via, kiom mia:
ĝi apartenas al la
urbo.
— それは私のものと同じくらい、あなたのものでもあります。市のものですから。
En nia malsanulejo
estas dudek servoj.
私たちの病院には二十の病棟があります。
— Vi do
trinkis dudek glasojn da ĉampano?
— では、シャンパンを二十杯飲んだのですか。
— Jes.
— はい。
Tio estis mia
unuafoja novjara nokto en
malsanulejo.
それは私にとって病院で迎える初めての大晦日でした。
Mi ne sciis, ke ĉiuj servoj estas tiel unuanimaj en
sia gusto pri ĉampano.
どの病棟でも、みなそろってシャンパン好きだとは知りませんでした。
Sed tiel estas.
でも実際そうなのです。
Ĉampanon mi ĉiufoje trinkis.
そして私はそのたびごとにシャンパンを飲みました。
— Nekredeble!
— 信じられない！
— Kaj kiam mi alvenis al
la elirejo, la du
pordistoj min vokis.
— そして出口に着くと、二人の門番が私を呼んだのです。
"Venu trinki, Patro", ili diris.
「おいでください、神父さん、一杯やりましょう」と彼らは言いました。
Mi sentis min malforta
ĉe la kruroj.
私は足に力が入らないのを感じました。
"Ĉu vi povus doni
al mi kafon, fortan kafon?" mi demandis.
「コーヒーをいただけませんか、濃いコーヒーを？」と私はたずねました。
Ili estas italoj kaj faras bonegan kafon.
彼らはイタリア人で、すばらしいコーヒーを入れるのです。
"Jes," ili respondis, tute ĝoje, "venu
trinki bonan varman kafon, antaŭ
ol iri en la malvarmon eksteren".
「ええ」と彼らは実にうれしそうに答えました。「外の寒さの中へ出ていく前に、おいしい温かいコーヒーを飲みに来てください。」
— Almenaŭ vi
faris ion saĝan en tiu
nokto.
— 少なくともその夜、あなたは一つ賢明なことをしたのですね。
— Jes.
— はい。
Ili preparis tason da kafo por mi.
彼らは私のために一杯のコーヒーを用意しました。
Kaj lastmomente, ĝuste kiam
mi volis preni ĝin,
la pli aĝa
pordisto elmetis
larĝan rideton kaj diris: "Hodiaŭ estas novjaro, oni ne
trinkas kafon nur tiel", kaj li faligis en mian kafon belan kvanton da frukt-alkoholaĵo.
そして最後の瞬間、ちょうど私がそれを手に取ろうとしたとき、年長の門番が大きくにっこり笑ってこう言いました。「今日は新年です、コーヒーをただそのままでは飲みませんよ。」そう言って、彼は私のコーヒーの中に果実酒をたっぷり注ぎ入れたのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
alkoholo
アルコール
animo
魂
aparteni
属する
apenaŭ
ほとんど〜ない
ĉampano
シャンパン
difini
定義する
efiki
効く
festi
祝う
frukto
果物
ĝentila
丁寧な
haŭto
皮膚
honti
恥じる
kulpa
有罪の
kvanto
量
ofendi
侮辱する
osto
骨
pastro
牧師
religio
宗教
taso
カップ
trakti
扱う
vino
ワイン
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-deziro
願い
Patro
父
rond-iri
回る
(ofica) servo
（公務の）勤務
unu-anima
一心同体の
========================================================================
19. ĜUSTECO EN JUSTECO
公正の中の節度
========================================================================
Sekvu min al Irano hodiaŭ, ĉu
vi konsentas?
今日は私についてイランへ行きましょう。よろしいですか。
Ni flugu tien kune.
一緒にそこへ飛んで行きましょう。
Imago estas tiel rapida vojaĝilo!
想像力はなんと速い乗り物でしょう！
Rigardu: ĉi tiu
urbo estas bela, ĉu ne?
ごらんなさい。この町は美しいでしょう。
Ni malsuprenflugu ĝis la
nivelo de la
tero kaj de la homoj, kaj trankvile paŝu sur la
stratoj.
地面と人々の高さまで降りて、静かに通りを歩きましょう。
Jen.
さあ。
Ni promenu.
歩きましょう。
Sed en kiu tempo ni
estas?
でも、私たちはいつの時代にいるのでしょう。
Mi ne scias, sed certe
ne plu estas la dudeka jarcento.
私にはわかりませんが、もう二十世紀ではないことだけは確かです。
Ho, kial tiom
da infanoj ariĝis
ĉi
tie?
おや、どうしてこんなにたくさんの子どもたちがここに集まっているのでしょう。
Ha jes, rigardu!
ああ、そうか、見てください！
Maljuna viro eldiras rakonton.
年老いた男が物語を語っています。
Eĉ plenkreskuloj staras en la rondo, plej atentaj.
大人たちまで輪の中に立って、じっと耳を傾けています。
Ankaŭ ni aŭskultu.
私たちも聞きましょう。
Kaj nun (la maljunulo
diras) mi rakontos al vi
pri la malriĉulo en la juĝejo.
さて今から（と老人は言う）、法廷に現れた一人の貧しい男の話をしよう。
Temas pri malriĉulo, kiu atingis tian
profundecon de
senhavo, ke ne estis alia
solvo al
la problemo manĝi
ol stari sur vojoj kaj stratoj kaj
petadi monon de la homoj, kiuj
pasis.
これは、あまりの貧しさに落ち込み、食べるためには道や通りに立って通りすがりの人々に金を乞うしかなくなった、ある貧しい男の話である。
La tago estis malbela, kun ĉielo
griza pro la
multaj nuboj.
その日はひどい天気で、空はたくさんの雲のために灰色だった。
Rigardante la ĉielon kun tiuj nuboj,
kiuj amasiĝis, kaj pli kaj
pli transiĝis de
grizo al nigro, oni povis nur certiĝi, ke
baldaŭ pluvos.
空にたまってゆき、灰色からますます黒へと変わっていくその雲を見れば、まもなく雨が降るに違いないと確信するほかなかった。
Malvarma, rapida vento blovis senkompate tra la
rektaj stratoj de la urbo.
冷たく速い風が、町のまっすぐな通りを容赦なく吹き抜けていた。
La malriĉulo tute ne
ŝatis
pluvan veteron, nek
tiun fortan
venton, malvarman, pli ol
malvarman, fakte, frostan, tiel
frostan, ke
ŝajnis, ke ĝi frostigos la korpon ĝis-oste.
その貧乏人は雨模様の天気がまったく好きではなかったし、あの強い風も嫌いだった。冷たい、いや冷たい以上に、実際には凍るような風で、骨の髄まで体を凍らせてしまいそうに思えるほどだった。
Kiam la unuaj pluveroj
falis, li
kuris en la unuan magazenon, kiu
prezentiĝis.
最初の雨粒が落ちてきたとき、彼は目の前に現れた最初の店へ走り込んだ。
Estis fruktovendejo.
それは果物屋だった。
Multaj personoj tie staris.
そこには多くの人が立っていた。
Komence, la malriĉulo
tre kontentis, ke neniu atentas lin.
最初、貧乏人は誰も自分に注意を向けないことに大いに満足した。
Estis bone stari ene
kaj vidi, kiel terure pluvas ekstere kaj senti sin trans la
atingo de tiu frosta vento.
店の中に立ち、外でひどく雨が降るのを見ながら、あの凍るような風の届かないところに自分がいると感じるのは心地よかった。
Sed tre rapide la vento flugigis la nubojn for, kaj
baldaŭ la ĉielo
rebluiĝis, kaj
aperis varma, plaĉa, brila
suno.
だが風はたちまち雲を吹き払ってしまい、やがて空は再び青くなり、暖かく心地よく輝く太陽が現れた。
Vidi tiujn
fruktojn, aŭdi tiom da homoj
aĉeti jen tion, jen
tion ĉi, tio
igis la malriĉulon konscia pri malsato.
あの果物を見、たくさんの人があれこれ買うのを聞いているうちに、貧乏人は自分の空腹をいやでも意識させられた。
La antaŭan tagon, li manĝis ovon, sed de tiam
nenion pli.
前の日、彼は卵を一つ食べたが、それ以来ほかには何も食べていなかった。
Krome, li ne trinkis
de longe kaj sentis
malagrablan soifon.
そのうえ、長いこと何も飲んでおらず、不快なのどの渇きを感じていた。
Li ne havis multe da
mono, sed tamen iom, kiun
li ricevis tuj antaŭ ol ekfalis la unuaj pluvaj akveroj.
彼はたくさんの金を持っていたわけではないが、それでも少しは持っていて、それは最初の雨粒が落ち始める直前にもらったものだった。
Li pensis: frukto estas bona por satigi malsatan personon
kaj sensoifigi homon,
kiu soifas.
彼は考えた。果物は、腹をすかせた人を満たし、のどの渇いた人の渇きをいやすのによい。
Ju pli li pensis pri tio, ju
pli li rigardis, des
pli la fruktoj
ŝajnis manĝindaj, des pli lia deziro al ili
kreskis kaj kreskadis.
そう考えれば考えるほど、見れば見るほど、その果物は食べたくなるものに思え、彼の欲求はますます大きくなっていった。
La mastro de la magazeno estis tre
okupita pri aliaj aferoj.
店の主人はほかのことで非常に忙しかった。
Multaj aĉetantoj staris tie kaj postulis, ke oni atentu
ilin.
多くの買い手がそこに立っていて、自分たちに応対するよう求めていた。
La malriĉulo atendis
kaj atendis, kaj sentis sin pli kaj pli malbone, ĉar
oni neniam okupiĝis
pri li.
貧乏人は待っても待っても、誰も自分を相手にしてくれないので、だんだん気分が悪くなっていった。
'Riĉuloj ne bezonas,
ke oni rapide prizorgu ilin.
『金持ちはすぐに応対してもらう必要なんてない。
Sed en mi malsato kaj soifo krias tre
laŭte, eĉ se
neniu povas
aŭdi tiujn kriojn.
だが私の中では空腹と渇きがひどく大声で叫んでいる、たとえ誰にもその叫びが聞こえなくても。
Mi nepre bezonas manĝi kaj trinki.
私は何としても食べて飲まなければならない。
Ĉu tiu fruktisto ne
vidas, ke
necesas okupiĝi pri mi?'
あの果物屋は、私に応対する必要があるとわからないのか。』
Jen kiaj
pensoj disvolviĝis en lia kapo.
そんな考えが彼の頭の中でふくらんでいった。
Sed la mastro tute ne
atentis lin.
だが主人はまったく彼に注意を向けなかった。
Finfine, ne plu eltenante, la malriĉulo kriis:
ついに、もう耐えきれなくなって、貧乏人は叫んだ。
"Prizorgu min.
「私に応対してくれ。
Mi atendas ĉi tie jam longe, kaj vi
okupiĝas pri personoj,
kiuj alvenis post
mi.
私はもう長いことここで待っているのに、あなたは私のあとに来た人たちばかり相手にしている。
Tio ne estas justa."
それは公平ではない。」
Sed la malriĉulo estis malbone vestita, li aspektis ne
tre pure, kaj el lia korpo malplaĉa
odoro disflugis.
だが貧乏人はみすぼらしい服装をしていて、あまり清潔には見えず、その体からは不快なにおいが漂っていた。
Pro tio la mastro de
la magazeno ne emis aliri lin.
そのため店の主人は彼に近づきたがらなかった。
Li preferis
vendi al la belvestuloj, kiuj konstante envenadis.
彼はひっきりなしに入ってくる身なりのよい人々に売るほうを好んだ。
Kaj jen alvenis la momento,
kiam la malriĉulo tiel koleris, ke li
ekĵetis plej aĉajn
vortaĉojn al la fruktisto.
そしてついに、貧乏人はあまりの怒りに、果物屋へこの上なくひどい悪口を浴びせ始めた。
Ofendita,
ĉi-lasta respondis same malĝentile.
侮辱された果物屋も、同じように無礼に言い返した。
La aliaj personoj en la fruktovendejo amuziĝis.
果物屋にいたほかの人々は面白がっていた。
Ĉu vi rimarkis, ke ofte homoj trovas amuzon,
kiam diskuto ŝanĝiĝas
al vorta batalo?
議論が口げんかに変わると、人はしばしばそれを面白がるものだと、あなたは気づいたことがありませんか。
Sed al la malriĉulo ege dolorigis
la malĝentilaj parolaĉoj de
la fruktovendisto.
だが貧乏人は、果物売りの無礼な暴言にひどく傷つけられた。
Li forprenis de sia
piedo ŝuon kaj frapis
la mastran kapon per ĝi.
彼は自分の足から靴を脱ぎ、それで店主の頭を打った。
"Tio estas tro,"
kriis la frapito, tenante la
kapon per siaj du manoj.
「それはひどすぎる」と、殴られた男は両手で頭を押さえながら叫んだ。
"Vi ne povas ataki min
senpune.
「ただで私に襲いかかれると思うな。
Ŝuon al mia kapo!
この私の頭に靴だと！
Ŝuon odoraĉan de odoraĉa
vi!
悪臭を放つお前の、悪臭を放つ靴を！
Mi iras tuj plendi al
la juĝisto."
今すぐ裁判官に訴えてやる。」
Al la juĝisto li rakontis la tutan aferon.
彼は裁判官に事の一部始終を話した。
La juĝisto kompreneble pridemandis
la ŝu-uzinton:
裁判官はもちろん、その靴を使った男に尋ねた。
"Kial vi
batis lin per via
ŝuo?"
「なぜお前は靴で彼を打ったのか。」
"Ĉar li parolaĉis al mi.
「あいつが私にひどい口をきいたからです。
Li traktis min kiel hundon.
私を犬のように扱いました。
Hundaĉo mi ne estas.
私は犬畜生ではありません。
Li ne rajtas ĵeti al
mi tiajn nomaĉojn.
あいつには、そんなひどい呼び名を私に投げつける権利はありません。
Mi estas homo.
私は人間です。
Kiel diras nia
saĝo-libro Piv sur
paĝo 1126-a, "ĉu riĉeco donas
rajton trakti ofende tiujn,
kiuj ĝin ne havas?"
私たちの知恵の書Pivの1126ページにあるように、『富は、それを持たぬ者たちを侮辱的に扱う権利を与えるのか？』
Kontraŭ liaj ofendoj mi devis reagi.
私はあいつの侮辱に対して反応せざるをえませんでした。
Ĉu vi ne
trovas, ke lecionon li
bezonis?"
あいつには教訓が必要だったと思われませんか。」
"Sed li estas tiel malpura kaj malbonodora, ke
la homoj ne
plu venis en mian
magazenon," la fruktisto stulte respondis.
「しかしこいつはあまりに汚くて臭いので、人々がもう私の店に入ってこなくなったのです」と果物屋は愚かにも答えた。
Stulte, ĉar se li, en la
magazeno, okupiĝus pri
la malriĉulo, tiu
pli frue forirus.
愚かにも、というのも、店の中でこの貧乏人に応対していれば、彼はもっと早く立ち去ったはずだからである。
"Tio ne estas vera,"
ĉi-lasta tuj rebatis.
「それは本当ではない」と、貧乏人はすぐに言い返した。
"Lia magazeno plenis je riĉaj aĉetantoj."
「あいつの店は金持ちの買い手でいっぱいでした。」
"Silentu!" la juĝisto interrompis.
「黙れ！」と裁判官はさえぎった。
"Ke vi estas malriĉa, tio ne
pravigas
malpravan agon.
「お前が貧乏だからといって、不当な行為が正当化されるわけではない。
Vi tre malbone agis frapante
la mastron per via ŝuo
kaj vi
meritas punon.
靴で主人を打つとは、たいへん悪いことをしたのだし、お前は罰を受けるに値する。
Vi volas doni lecionojn al la aliaj,
ĉu?
お前は他人に教訓を与えたいのだろう？
Ankaŭ vi
ricevu lecionon.
ではお前も教訓を受けるがよい。
Tamen, ĉar vi estas tre malriĉa, mi
kompatos vin
kaj estos bonkora.
とはいえ、お前はひどく貧しいのだから、私はお前に情けをかけ、寛大にしてやろう。
Donu duonon de kirano
al ĉi tiu
fruktisto kaj
foriru."
この果物屋にキラノ半分を渡して去れ。」
(kirano estas
la nomo de
tiu-tempa irana
monero).
（キラノとは、その当時のイランの貨幣の名である）。
"Kostas duonon de
kirano, ĉu?"
la malriĉulo demandis, kaj lia voĉo estis tiel stranga, ke neniu komprenis, kion li vere celas.
「キラノ半分の値段なのですね？」と貧乏人は尋ねたが、その声があまりに奇妙だったので、誰も彼が本当は何をするつもりなのかわからなかった。
"Vi aŭdis min," diris la juĝisto.
「聞こえただろう」と裁判官は言った。
"Duonon de kirano vi pagu!"
「キラノ半分を払え！」
"Jen mi havas tutan kiranon," la
senhavulo diris,
eltirante moneron
el sia poŝo.
「ほら、私には一キラノまるごとあります」と、その無一物の男は言って、ポケットから硬貨を取り出した。
"Prenu ĝin tute," li aldonis direktante siajn
vortojn al la juĝisto.
「全部お取りください」と、彼は裁判官に向かって言葉を続けた。
Kaj, antaŭ ol iu ajn povis
kompreni, kion li faras,
li tiris de sia piedo ŝuon, frapis al
la juĝisto
la kapon per ĝi, kaj diris:
そして、誰も彼が何をしているのか理解できないうちに、彼は足から靴を脱ぎ、それで裁判官の頭を打って、こう言った。
"Se tio estas justeco,
tenu duonon de kirano por vi,
kaj donu la
alian duonon al tiu
fruktisto."
「それが正義だというのなら、キラノ半分はあなたが取って、もう半分をその果物屋におやりなさい。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
blovi
吹く
des
〜すればするほど
-er- (ero)
〜個の要素
griza
灰色の
hundo
犬
ju
〜すればするほど
konscii
自覚する
laŭta
大きな声の
leciono
教訓；授業
mastro
主人
meriti
値する
nepre
必ず
nubo
雲
ovo
卵
plendi
不平を言う
pluvi
雨が降る
poŝo
ポケット
puni
罰する
soifi
のどが渇く
ŝuo
靴
kirano
キラノ（当時のイランの貨幣）
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ar-iĝi
群になる
========================================================================
20. Komuneca Spirito
助け合いの心
========================================================================
Ali kaj Aŭdu kune revenis de komitata kunsido.
アリとアウドゥは委員会の会合から一緒に帰ってきた。
Ili estis tre
parolemaj junuloj, kaj ankaŭ ĉiuj iliaj
amikoj ŝatis paroli.
彼らはとてもおしゃべりな若者たちで、友人たちもみな話すことが好きだった。
Tial la kunvenoj ĉiufoje daŭris longe.
そのため会合は毎回長引いた。
Ne estis
facile interkonsenti pri la programo, tamen finfine ili
sukcesis.
計画について意見を一致させるのは容易ではなかったが、それでも最後には成功した。
La fakulo, kiu venis
por ilin helpi fari la
decidojn, ŝajnis al ili iom freneza,
sed, nu, ĝenerale tiel estas.
彼らが決定を下すのを助けるために来た専門家は、彼らには少し変わって見えたが、まあ、たいていそういうものだ。
Tiuj homoj
studis longe en universitatoj,
multe legis en bibliotekoj,
ili iras de lando
al lando por prelegi, sed
ĉu ili vere komprenas
la regionajn kondiĉojn?
そういう人たちは大学で長く学び、図書館でたくさん本を読み、国から国へと講演に回る。だが、彼らは本当に地域の事情を理解しているのだろうか。
Multon pri la loka vivo ĉi
tie ili ne vere scias.
ここの土地の暮らしについて、彼らは実際のところ多くを知らない。
Tamen estis interese
aŭdi, kiel
li proponas
organizi la vendon de freŝaj
fruktoj kaj legomoj al kelkaj
landoj, kiuj ilin ege deziras, havas monon
por ilin pagi,
sed ne povas ilin
produkti mem.
それでも、新鮮な果物や野菜の販売を、それらを大いに欲しがり、支払う金もあるが、自国では生産できないいくつかの国々に向けてどう組織しようと彼が提案するのかを聞くのは興味深かった。
Tio estas plej
konkreta propono.
それはきわめて具体的な提案だ。
Se ĝi bone sukcesos, eble
okazos sufiĉa
evoluo de la regiono, por
ke ĝi iom post iom tiri sin el sia ankoraŭ
tro malalta
vivnivelo.
それが順調に進めば、この地域は、まだ低すぎる生活水準から少しずつ抜け出せるだけの発展を遂げるかもしれない。
Krome, estis agrable ekscii, ke
internacia organizaĵo povus preni
sur sin la kostojn de
reklamado, almenaŭ komence.
そのうえ、少なくとも初めのうちは、国際機関が宣伝費を引き受けてくれるかもしれないと知ったのは喜ばしかった。
Sen reklami,
oni ne povas vendi nuntempe,
今どき、宣伝なしには物は売れない。
Kaj vendi je kiel eble
plej altaj prezoj la lokajn
produktojn nun estas la
ĉefa afero, kiun necesos fari por evoluigi la
regionon.
そして、この地域を発展させるために今なすべき最大のことは、土地の産物をできるだけ高い価格で売ることなのだ。
"Estis amuze, kiel
tiu eksterlandano volis meti ordon en nia diskuto, ĉu ne?" Ali diris.
「あの外国人が私たちの議論を整理しようとしていたのはおかしかったね、そうだろう？」とアリは言った。
"Jes.
「うん。
Li ne komprenas, kiel ni
ŝatas paroli ĉi tie.
この土地で私たちがどんなふうに話すのを好むか、彼にはわかっていない。
Ni alvenus al sama rezulto, sed
post pli da
tempo, kaj alimaniere."
私たちは同じ結果にたどり着いただろうけれど、もっと時間をかけ、別のやり方でね。」
"Estis ridinde, kiel
li volis gvidi la
diskuton al
jam preparita celo.
「彼があらかじめ用意した結論へ議論を導こうとしたのは滑稽だった。
Li ne akceptis niajn ideojn.
彼は私たちの考えを受け入れなかった。
Tamen, se dank'
al tiu
frenezulo nia
regiono evoluos al pli
bonaj vivkondiĉoj, ni ne
tro moku lin."
それでも、もしあの変人のおかげで私たちの地域がもっとよい生活条件へと発展するのなら、あまり彼をあざけらないことにしよう。」
"Li ne estas freneza, fakte, li nur
aspektas freneze.
「彼は狂っているわけじゃないよ。実際のところ、ただ少し変わって見えるだけだ。
Tio estas alia
afero.
それは別のことだ。
Ekzemple lia ideo, ke necesas disvolvi komunecan
pensmanieron, kaj labori en
komuneca spirito, estas
plej saĝa."
たとえば、共同体的な考え方を育て、共同体の精神で働く必要があるという彼の考えは、とても賢明だ。」
"Jes, sed diri tion estas maltrafe ĉi tie, ĉar en nia
regiono komuneca spirito jam
ekzistas de
jarcentoj.
「そう、でもここでそんなことを言うのは的外れだ。というのも、私たちの地域では共同体の精神はもう何世紀も前から存在しているのだから。
Ni ne bezonas fakulojn
pri ekonomio aŭ sociaj aferoj
por tion lernigi al ni."
そんなことを教えてもらうのに、経済や社会問題の専門家なんて必要ないよ。」
"Prave.
「そのとおり。
Tiurilate li estis iom freneza.
その点では彼は少し変だった。
Ĉe ni komuneca aliro
al la problemoj ĉiam estis tute tradicia."
私たちのところでは、問題に対する共同体的な取り組み方は昔からまったく伝統的なものだったのだから。」
Tiel diskutis Aŭdu kaj Ali revenante
el la urbeto vilaĝen.
アウドゥとアリは、小さな町から村へ帰りながらそのように議論していた。
"Ho, kio estas tio?" Ali diris, vidante ion,
kio kuŝis, kvazaŭ
kaŝite,
flanke de la
vojo, sur kiu ili paŝis.
「おや、あれは何だ？」とアリは言った。彼らが歩いていた道の脇に、まるで隠されるようにして何かが横たわっているのが見えたのだ。
Li prenlevis ĝin.
彼はそれを拾い上げた。
Estis sako, kaj ĝi
estis peza.
それは袋で、しかも重かった。
Li ĝin malfermis kaj
nekredeme vidis,
ke ĝi enhavas
multajn monerojn el oro.
彼はそれを開き、中にたくさんの金貨が入っているのを信じられない思いで見た。
"Dio estu dankata!
「神に感謝を！
Kiel bonŝancaj ni estas!" Aŭdu
ĝojkriis.
なんて運がいいんだ、私たちは！」とアウドゥは喜び叫んだ。
"Ni, ĉu?
「私たち、だって？
Kial ni?
どうして私たちなんだ？
Mi vidis
tiun sakon, mi prenis
ĝin.
その袋を見つけたのは私だし、拾ったのも私だ。
Mi estis
bonŝanca.
運がよかったのは私だ。
Pri vi, mi ne scias."
君については、知らないね。」
Aŭdu ekhaltis kaj
penseme rigardis sian kunulon.
アウドゥは立ち止まり、考え込むように仲間を見た。
"Tiel vi
disvolvas
nian komunecan spiriton, ĉu?
「それが君のいう共同体精神の育て方なんだね？
Bone, kiel vi volas.
いいさ、好きにするがいい。
Se vi kredas, ke Dio ĝin donis al vi kaj nur al vi, konservu
ĝin.
神がそれを君に、しかも君だけに与えたのだと信じるなら、それを取っておくがいい。
Mi povas vivi sen oro."
私は金がなくても生きていける。」
Post kelka tempo, ili
atingis la lokon, kie la
vojo pasas tra arbaro.
しばらくして、彼らは道が森を通る場所に着いた。
Ili plu marŝis silente.
二人は黙ったまま歩き続けた。
Fakte, ili ĉesis diskuti tuj post
la vortoj ĉi-supre raportitaj.
実際、彼らは上に述べた言葉のあとすぐに議論をやめていた。
La silento estis peza.
その沈黙は重かった。
Ambaŭ malkontentis pri
la ŝanĝo en iliaj rilatoj.
二人とも、自分たちの関係に生じた変化を不満に思っていた。
Ali unuflanke sin ĝenis, sed aliflanke ne
volis perdi eĉ nur
parton de sia trovaĵo.
アリは一方では自分でも気まずく感じていたが、他方では自分の拾い物をほんの一部たりとも失いたくなかった。
Kaj kiom
koncernas Aŭdun, ĉi tiu provis forigi de si la deziron bati sian amikon, por restarigi justecon kaj veran komunecan
spiriton inter ili, kvankam
profunde en sia
koro li ne sciis,
kiel li estus aginta, se
li estus la trovinto de la orplena sako.
そしてアウドゥのほうはというと、二人のあいだに正義と真の共同体精神を取り戻すために友人を殴りたいという欲求を自分から追い払おうとしていた。もっとも心の奥では、自分がその金の詰まった袋の発見者だったならどう行動したか、彼自身にもわからなかった。
Ili estis tiel
profunde perditaj en siaj
pensoj, ke, kiam ŝtelistoj saltis de sur la arboj,
ili tute ne estis
preparitaj
al tuja reago.
二人は考え事にあまりにも深くふけっていたので、盗賊たちが木の上から飛び降りてきたとき、とっさに反応する準備がまったくできていなかった。
Tamen, junaj, facilmovaj, ili
sukcesis ekkuri antaŭ
ol la ŝtelistoj ilin
kaptis.
それでも、若く身軽だったので、盗賊たちに捕まる前に走り出すことに成功した。
"La best-homoj," diris
Aŭdu, apenaŭ aŭdeble.
「けだもの同然の連中だ」とアウドゥは、かすかに聞こえるほどの声で言った。
Tiu grupo,
kiu faris multajn ŝtelojn
en la regiono, estis
bone konata.
その一団は、この地域で多くの盗みを働いていて、よく知られていた。
La du junuloj forkuris kiel eble plej rapide.
二人の若者はできるかぎり速く逃げた。
Sed al Ali, pro la
peza sako, estis ege
malfacile rapidi sufiĉe por vere elsavi sin.
だがアリにとっては、重い袋のために、本当に助かるほど十分に速く走るのはきわめて難しかった。
"Jes, la best-homoj," li
diris al si kurante.
「そうだ、けだもの同然の連中だ」と彼は走りながら心の中で言った。
"Mi aŭdis pri ili.
「あいつらのことは聞いたことがある。
Ili estas kruelaj, famaj pro sia
granda krueleco.
残酷なやつらで、そのひどい残酷さで有名なんだ。
Se mi falos en iliajn
manojn..."
もしあいつらの手に落ちたら……」
Aŭdu nun estis longe
antaŭ li.
アウドゥはもうずっと前方にいた。
Ali sentis, ke la ŝtelistoj
lin baldaŭ atingos.
アリは、盗賊たちがもうすぐ自分に追いつくと感じた。
Li decidis
forlasi la
sakon.
彼は袋を捨てる決心をした。
Ne estis
alia maniero savi sin.
助かる道はほかになかった。
Li sentis,
kvazaŭ io ŝiriĝus en li, dum li faligis ĝin teren.
それを地面に落とすあいだ、彼は自分の中で何かが引き裂かれるように感じた。
La ridoj kaj laŭtaj ĝojaj esprimoj
de la ŝtelistaro,
kiu haltis, vidante,
ke Ali
teren ĵetas
ion, eĉ pli ol la sakfalo
ŝiris lian animon.
アリが何かを地面に投げるのを見て立ち止まった盗賊どもの笑い声と大きな喜びの叫びは、袋を落としたこと以上に、彼の心を引き裂いた。
"Atendu!" li vokis sian
kunulon.
「待ってくれ！」と彼は仲間に呼びかけた。
"Ili ne plu sekvas nin."
「もうあいつらは私たちを追ってこない。」
Aŭdu turnis sin, rigardis, vidis, ke
Ali diras la veron,
kaj atendis, stare sur
la vojo.
アウドゥは振り向いて見て、アリが本当のことを言っているのを確かめ、道に立ったまま待った。
"Mi... mi... mi devis..." Ali
provis diri, sed spiro
al li mankis.
「ぼくは……ぼくは……ぼくは、そうせざるを……」とアリは言おうとしたが、息が足りなかった。
"Mi devis lasi al ili
la sakon, ĝi estis
tro peza, mi ne povis kuri kun
ĝi."
「袋はあいつらに残していくしかなかったんだ。重すぎて、それを持っては走れなかった。」
"Mi trovis
tre stranga tiun orplenan
sakon lasitan apud la
vojo," Aŭdu voĉis.
「あの金のいっぱい入った袋が道端に置き去りにされているのは、ひどく妙だと思っていたんだ」とアウドゥは言った。
"Nun mi komprenas.
「今わかったよ。
Certe iu riĉulo, kiu
ĵus traktis plej sukcese gravan komercan
aferon, vidis de malproksime la ŝtelistojn kaj, pro ilia
famo pri krueleco, preferis lasi sian oron tie ol submetiĝi al
ilia doloriga traktado.
きっと、重要な商売をうまくまとめたばかりの金持ちが、遠くから盗賊たちを見つけ、その残酷さの評判のために、彼らの痛ましい仕打ちを受けるよりは、金をそこに置いていくほうを選んだのだ。
Li verŝajne pensis, ke, se li revenos iom
poste, certiĝinte, ke
ne plu..."
たぶん彼は、少したってから戻り、もう盗賊たちがいないのを確かめれば……と考えたのだろう。」
Sed Ali ne aŭskultis
lin.
だがアリは彼の話を聞いていなかった。
"Dio mia! Dio mia!" li
vokis, eĉ ne konscia, ke
li interrompas sian
amikon.
「なんてことだ！ なんてことだ！」と彼は叫んだ。自分が友人の話をさえぎっていることにさえ気づいていなかった。
"Ĉio iris tiel bone, kaj jen!
「すべてはあんなにうまくいっていたのに、それがこんなことになるなんて！
Jen ni devis pasi
sur vojo, kiu gvidis nin rekte al tiuj
ŝtelistoj.
よりによって、私たちはあの盗賊どものところへまっすぐ通じる道を通らなければならなかった。
Kiel malbonŝancaj ni
estas!"
なんて運が悪いんだ、私たちは！」
"Ni?
「私たち？
Ĉu vere vi
diris: ni?"
Aŭdu rebatis.
本当に君はいま『私たち』と言ったのか？」とアウドゥは言い返した。
"Mi perdis nenion.
「私は何も失っていない。
Preĝu Dion, ke li instruu
al vi, amiko,
kial malbonŝanca estas vi!"
神に祈るがいい、友よ。なぜ運が悪いのが君なのかを、神が君に教えてくださるように！」
NOVAJ VORTOJ
新出語
apenaŭ
ほとんど〜ない
biblioteko
図書館
ekonomio
経済
evolui
発展する
freŝa
新鮮な
gvidi
導く
halti
止まる
komitato
委員会
konservi
保つ
kruela
残酷な
legomo
野菜
marŝi
行進する
oro
金
ordo
秩序
prelegi
講演する
produkti
生産する
programo
予定
reklamo
広告
spirito
精神
ŝiri
引き裂く
ŝteli
盗む
tradicio
伝統
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĝeni sin
気をもむ
kun-sido
会議
kun-veno
集会
ŝiri (koron
胸を引き裂く
animon)
心を引き裂く
trakti (aferon
扱う
demandon; homon)
問題・人を扱う
========================================================================
21. KVARA RAKONTO PRI
AFANTI
アファンティの話 その4
========================================================================
Foje ŝtelisto enrompis en la
domon de Afanti.
あるとき、盗人がアファンティの家に押し入った。
Afanti ektimis kaj iris
meti sin en
larĝan keston por sin kaŝi.
アファンティはぎょっとして、身を隠すために大きな箱の中へ入っていった。
La ŝtelisto iris kaj
venis en la domo,
sed trovis nenion valoran,
nenion forprenindan.
盗人は家の中を行ったり来たりしたが、価値のあるものは何一つ、持ち去れるものは何も見つけられなかった。
Afanti ja
estis malriĉa.
アファンティは実際、貧しかったのだ。
Finfine la ŝtelisto
proksimiĝis
al la kesto.
ついに盗人はその箱に近づいてきた。
Kaptita
de plej terura timo, Afanti
aŭdis lin stari tie
apude.
この上ない恐怖にとらわれながら、アファンティは盗人がすぐそばに立っているのを聞いた。
Dum longa, neelportebla
minuto, nenio okazis.
長く、耐えがたい一分のあいだ、何も起こらなかった。
Afanti aŭdis la
ŝteliston spiri.
アファンティには盗人の息づかいが聞こえた。
Li ne sciis, kion tiu faras.
その男が何をしているのか、彼にはわからなかった。
'Ŝtelistoj ofte estas
kruelaj,' li pensis, 'kaj
ĝenerale ili havas kun
si tranĉilon, ĉar ili
ĝin bezonas por sia hontinda laboro.
「泥棒というものはしばしば残酷だ」と彼は思った。「それにたいていナイフを持っている。恥ずべき仕事にそれが必要だからだ。
Ĉu eble li volos tranĉi
al mi la kolon?
ひょっとして、あいつは私の首を切ろうとするだろうか。
Ĉu li mortigos min?'
私を殺すだろうか。」
Afanti, tre
malriĉa, kiel ĵus dirite, havis nenion
hejme.
アファンティは、たった今述べたように、非常に貧しく、家には何もなかった。
Li do timis, ke, kolera pro la malsukceso de siaj penoj, la
ŝtelisto havos kontraŭ
li plej malbonajn, eble eĉ
mortigajn, intencojn.
それで彼は、自分の骨折りが失敗に終わったことに腹を立てた泥棒が、自分に対して最悪の、ひょっとすると殺意さえ含む意図を抱くのではないかと恐れた。
Li sin demandis, kiel
reagi plej
bone.
彼は、どう振る舞うのがいちばんよいかと自問した。
Fine la ŝtelisto malfermis la keston kaj vidis
Afantin.
ついに泥棒は箱を開け、アファンティを見た。
Lia mano tuj iris al
lia tranĉilo: li atendis eksalton, kaj pretis defendi sin.
泥棒の手はすぐさまナイフに伸びた。飛びかかられることを予期し、身を守る用意をしたのである。
Sed Afanti
ne moviĝis.
だがアファンティは動かなかった。
"Kion vi
faras en kesto?" la ŝtelisto mire demandis.
「おまえは箱の中で何をしているんだ？」と泥棒は驚いてたずねた。
"Nu, nu, estiminda
sinjoro..." respondis la eks-kaŝito, pensante, ke antaŭ ĉio
necesas trankviligi la ŝteliston
per plejaj ĝentileco kaj afableco, "komprenu min.
「いや、いや、ご立派な旦那さま……」と、先ほどまで隠れていた男は、何よりまず最大限の礼儀正しさと愛想のよさで泥棒を落ち着かせる必要があると考えながら答えた。「どうかわかってください。
Mi hontis, ke en mia domo troviĝas nenio, kio respondus al
viaj estimindaj gustoj.
私の家には、あなたのご立派なお好みにかなうようなものが何一つないのが恥ずかしかったのです。
Mi hontis
prezentiĝi antaŭ vi kun
tiel malplena, malbela, senorda domo.
こんなに空っぽで、見苦しく、散らかった家であなたの前に出るのが恥ずかしかったのです。
Jen vi
vizitas min, kaj mi povas proponi al vi
nenion.
せっかくあなたが私を訪ねてくださったのに、私は何一つ差し上げられません。
Hontinde, ĉu ne?
恥ずべきことでしょう、そうではありませんか。
Tial min kaŝis."
それで私は身を隠していたのです。」
Neniam la ŝtelisto vidis tiel
ĝentilan priŝtelaton.
泥棒は、これほど礼儀正しい盗難被害者を見たことがなかった。
Li plej afable salutis, kaj iris
for.
彼はきわめて愛想よくあいさつし、立ち去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
kesto
箱
kolo
首
tranĉi
切る
NOVAJ KOMBINOJ:
新しい複合語：
en-rompi, pri-ŝteli
押し入る、盗みに入る；盗みを働く、盗む
========================================================================
22. LA SANKTA FIŜO
聖なる魚
========================================================================
Mi hontas, sed tamen estas vere: mia avo kaŭzis la morton de homo.
恥ずかしいことですが、それでも事実です。私の祖父は一人の人間の死を引き起こしました。
Eble nevole, eble nerekte.
故意ではなく、また間接的にだったのかもしれません。
Liajn intencojn mi
ne volas juĝi.
祖父の意図を私は裁こうとは思いません。
Sed fakto estas fakto,
kaj la fakton mi konfesas: mia
avo
estas, iusence, mortiginto,
kvankam tion
li mem neniam akceptus
vidi.
しかし事実は事実であり、その事実を私は認めます。私の祖父は、ある意味では人殺しです。もっとも、祖父自身はそんなふうに見ることを決して認めなかったでしょうが。
Mi tuj rakontos al vi.
すぐにお話ししましょう。
Ĉe la flanko de la vojo,
kiu foriras oriente
de nia regiona centro, direkte
al la montoj, staras
altega arbo, maljuna, dika, forta.
私たちの地方の中心地から東へ、山のほうへ向かって延びる道の脇に、たいへん高い木が立っています。古く、太く、たくましい木です。
Kiel kelkfoje okazas
ĉe tiaj grandegaj arboj,
ĝi havas en si larĝan truon.
そうした巨大な木には時々あることですが、その木には大きなうろがあります。
Tiu truo,
preskaŭ ebena kaj rimarkinde
profunda, troviĝas ĉe loko, kie tri
dikaj branĉoj disiĝas.
そのうろは、ほとんど平らで、目立って深く、三本の太い枝が分かれる場所にあります。
La vetero estis malbela dum la
periodo, pri kiu mi parolas.
私が話しているその時期の天気はひどかった。
Pluvis, pluvis, pluvadis
senĉese.
雨が降り、降り、降り続いていた。
Ĝis jen, iun
tagon, la pluvo fine ĉesis.
ところが、ある日ついに雨がやんだ。
Dum tiu unua bela tago, fiŝvendisto laŭiris la
orientan vojon ĵus priparolitan.
その最初の晴れた日に、一人の魚売りが、たった今述べた東の道を通って行った。
Tenante korbon plenan je ĵus kaptitaj fiŝoj, kiuj ankoraŭ vivis, li
plezure marŝis, kontenta pri
la freŝa bela vetero, kaj
gaje kantetis al
si kanton.
彼は、捕れたばかりでまだ生きている魚をいっぱい入れた籠を持ち、新鮮でよい天気に満足して、上機嫌で歩きながら、楽しそうに鼻歌を歌っていた。
Li pasis preter la arbo, kiam brila
lumo dum
momento trafis
liajn okulojn.
彼がその木のそばを通り過ぎたとき、まばゆい光が一瞬その目に差し込んだ。
Li miris.
彼は驚いた。
Estis fakte nur sunradio, kiu,
falante sur la akvon
en la arbotruo kiel
sur spegulon, resendis
sian lumon al la preterpasanto.
実際には、それはただの太陽光線で、木のうろの中の水面に鏡のように当たり、その光を通りがかりの彼に跳ね返したにすぎなかった。
Ĉiam interesata pri strangaĵoj, la
fiŝvendisto
proksimiĝis al la
arbo, kaj mire rimarkis la grandan,
larĝan, profundan truon, nun plenan
je pluva akvo.
変わったものにいつも興味をもつ魚売りは木に近づき、驚いて、その大きく、広く、深いうろが今は雨水でいっぱいになっているのに気づいた。
Lia gajeco donis al
li amuzan ideon.
その上機嫌が、彼におもしろい思いつきを与えた。
Li ŝerce prenis fiŝon el sia korbo kaj ĝin metis en la akvon de
la arbotruo.
彼は冗談半分に籠から魚を一匹取り出し、それを木のうろの水の中に入れた。
La fiŝo tuj naĝis kontente.
魚はすぐに満足そうに泳いだ。
Plu kantante, la fiŝvendisto daŭrigis sian vojon.
魚売りは歌い続けながら、そのまま道を進んでいった。
Li estis
jam for de
longe, kiam alvenis
ŝafisto, gvidanta grandan ŝafaron.
彼が去ってからずいぶんたったころ、一人の羊飼いが大きな羊の群れを連れてやって来た。
Unu el la ŝafoj apartiĝis de la aro, kaj por iri
revenigi ĝin, li pasis preter la arbo.
羊のうちの一匹が群れから離れ、それを連れ戻しに行くために、彼はその木のそばを通った。
Ankaŭ al li lumo trafis neatendite
en la okulon.
彼の目にもまた、思いがけず光が差し込んだ。
Proksimiĝinte, li mire rimarkis, ke en la centro de arbotruo fiŝo, videble vivanta,
tute trankvile naĝas.
近づいてみると、彼は驚いて、木のうろの中央で一匹の魚が、明らかに生きたまま、まったく平然と泳いでいるのに気づいた。
Tiu fiŝo
apartenis al neniu speco
de li konata.
その魚は、彼の知っているどの種類にも属していなかった。
Kaj, antaŭ minuto, ĝi konigis
sian ĉeeston per eksendo de
lumo!
しかも、その少し前には光を発して自分の存在を知らせたのだ。
'Miraĵo!' li pensis.
「奇跡だ！」と彼は思った。
'Dia spirito ĉi tie
intervenis.
「神の霊がここに介入したのだ。
Ĉi tiu arbo
estas sankta'.
この木は聖なる木だ。」
Li komence klinis la
kapon, kaj baldaŭ
troviĝis en preĝa
sinteno kun la kapo tuŝanta la teron.
彼はまず頭を垂れ、やがて頭が地面に触れる祈りの姿勢になっていた。
Kiam li revenis
hejmen, li rakontis pri la mirindaĵo.
家に帰ると、彼はその奇跡について語った。
Pluraj anoj de lia familio iris kontroli lian diron.
家族の何人かが彼の話を確かめに行った。
Estis vere.
本当だった。
Fiŝo vivis en arbotruo, malproksime de ĉiaj
lago, maro aŭ
rivero.
どんな湖や海や川からも遠く離れた木のうろの中に、魚が生きていた。
Baldaŭ el la proksima urbeto venis homoj pli kaj pli multe.
やがて近くの町から、ますます多くの人々がやって来た。
Ili kliniĝis
antaŭ la arbo, bruligis bonodoraĵon, kaj preĝkantis.
彼らは木の前で身をかがめ、香をたき、祈りの歌を歌った。
Ĉiutage venis novaj homoj por
rigardi la miraĵon kaj
preĝi ĉe la sankta arbo.
毎日、新しい人々がその奇跡を見て、聖なる木のもとで祈るためにやって来た。
Pli kaj pli la homoj venis amase.
人々はますます群れをなして来るようになった。
Mia avo iradis tien
ĉiutage.
私の祖父も毎日そこへ通っていた。
"Multpova spirito sidas
en tiu arbo," li diris.
「全能の霊があの木に宿っている」と祖父は言った。
"Mi sentas lin.
「私はそれを感じる。
Estas bonvolema spirito.
善意ある霊だ。
Li helpas min en la
malfacilaĵoj
de la vivo.
人生の困難の中で私を助けてくれる。
Tion mi sentas tre klare.
それを私は非常にはっきり感じる。
Tiu miraĵo okazis por nia tuta regiono, por ke ĝi
sciu, ke
la altuloj
el la nevidebla
mondo amikas al ni."
この奇跡は私たちの地方全体のために起こったのだ。見えない世界の高き者たちが私たちに友好的であることを、この地方が知るために。」
Jes, mia avo prenis
aparte serioze ĉi tion, kion li
rigardis plej certe dia
interveno.
そう、祖父は、自分がまちがいなく神の介入だと見なしたこの出来事を、とりわけ真剣に受け止めていた。
Ĉar li estis tre maljuna, kaj saĝa multrilate (bedaŭrinde ne ĉiel!), la homamaso sekvis liajn ideojn, lin tre amis kaj altkonsideris.
彼は非常に年老いており、多くの点で賢かったので（残念ながら、あらゆる点でではなかったが）、群衆はその考えに従い、彼を深く愛し、高く敬っていた。
Foje, li tie staris
kun granda homamaso kaj gvidis
preĝkantojn, kiam
la fiŝvendisto preterpasis.
あるとき、祖父が大勢の群衆とともにそこに立って祈りの歌を先導していたところへ、あの魚売りが通りかかった。
"Kio okazas ĉi tie?" tiu
demandis staranton.
「ここで何が起こっているのですか」とその男は立っていた人にたずねた。
Oni klarigis al li,
ke okazis mirindaĵo, ke
en tiu loko malproksima je ĉiaj rivero, maro aŭ lago, bela fiŝo vivas
kaj naĝas
en arbotruo.
人々は彼に、奇跡が起こったのだと、その場所はどんな川、海、湖からも遠いのに、美しい魚が木のうろの中で生きて泳いでいるのだと説明した。
La fiŝvendisto ekridis.
魚売りは吹き出した。
"Lasu min rigardi ĝin," li
diris.
「それを見せてください」と彼は言った。
"Estas mi, kiu ĝin tien metis!
「そこにそれを入れたのは私なのです。
Ĉu ĝi vere plu vivas
kaj bonsanas?
本当にまだ生きていて元気なのですか。
Amuze!"
おもしろい！」
Li volis
antaŭeniri inter la starantaj homoj ĝis la arbo.
彼は立っている人々の間を進んで木のところまで行こうとした。
"Mi volas
rigardi ĝin; estas mi, kiu
ĝin metis tien, mi estas fiŝvendisto," li ripetis.
「見たいのです。そこにそれを入れたのは私です。私は魚売りです」と彼は繰り返した。
Sed la homoj nur respondis: "Atentu!
しかし人々はただこう答えるだけだった。「気をつけろ。
Ne faru ion ajn.
何もするな。
Tiu ĉi loko estas sankta!"
ここは聖なる場所だ！」
Kiam finfine li sufiĉe
proksimis, li
kriis ridante: "Mi metis tiun
fiŝon tien, la unuan belan tagon post la longa pluvado.
ついに彼が十分近づいたとき、彼は笑いながら叫んだ。「あの魚をそこへ入れたのは私です。長雨のあと最初の晴れた日に。
Lasu min repreni ĝin.
それを取り戻させてください。
Ĝi estas mia."
それは私のものです。」
Tiam mia avo ekkoleris:
すると祖父は怒り出した。
"Forpreni la sanktan fiŝon?
「聖なる魚を持ち去るだと。
Kiu estas tiu ŝtelisto de
sanktaĵoj?
その神聖なものを盗む泥棒は誰だ。
Ne lasu lin!"
そいつを通すな！」
Li parolis ege efike,
tiel efike, ke la homamaso eĉ ne
havis dubon
dum minuto, ke tiu fiŝdeziranto
estas malaminda ŝtelisto, kiu volas
proprigi al si, por si sola, donaĵon
de la dia spirito, kiu
decidis marki per miraĵo la sanktecon de
ĉi tiu loko.
祖父の話しぶりはきわめて効果的で、あまりに効果的だったので、群衆はほんの一分たりとも疑わなかった。その魚を欲しがる男は憎むべき泥棒であり、この場所の神聖さを奇跡によって示そうと決めた神の霊からの贈り物を、自分ひとりのものにしようとしているのだと。
"Ne lasu lin proksimiĝi," mia
avo laŭtvoĉis.
「あいつを近づけるな」と祖父は大声で叫んだ。
"Zorgu, ke li ne venu
ĝin ŝteli.
「それを盗みに来ないように見張れ。
Li altirus sur nin ĉiajn malfeliĉojn.
あいつはあらゆる不幸を私たちの上に引き寄せるだろう。
Tiu sankta
arbo kaj dia
fiŝo nin defendas kontraŭ
ĉiuj danĝeroj.
この聖なる木と神の魚が私たちをあらゆる危険から守ってくれているのだ。
Ne lasu lin forpreni ĝin.
それを持ち去らせるな。
Li povas veni nur de
la Plej-Malbonulo!"
あいつは最悪の悪魔から来たにちがいない！」
"Sed, sed," la fiŝvendisto trankvile respondis, "mi certigas al vi.
「でも、でも」と魚売りは落ち着いて答えた。「どうか信じてください。
Post la granda pluvo mi
preterpasis ĉi tie kaj
vidante
la truon en
la arbo, mi trovis
amuza la ideon vidi..."
大雨のあと、私はここを通りかかり、木のうろを見て、こうしてみたらおもしろいと思ったのです……」
Li neniam havis la
tempon fini sian
frazon.
彼はついに、その言葉を言い終えることができなかった。
La homamaso koleris kaj
lin atakis.
群衆が怒って彼を襲ったのだ。
Okazis granda malordo.
大混乱が起こった。
Oni frapis lin, batis lin ĉiamaniere, kun
plej kolera forto, kaj kiam
li volis forkuri,
la homamaso
ĵetis ŝtonojn al li.
人々は彼を殴り、あらゆるやり方で打ちすえ、怒りの限りの力をこめて痛めつけた。そして彼が逃げようとすると、群衆は石を投げつけた。
Pluraj ŝtonoj trafis lin
al la kapo tiel forte,
ke li falis.
何個もの石が頭に激しく当たり、彼は倒れた。
Post nelonge li perdis la
vivon.
ほどなくして彼は命を落とした。
Mia avo certe respondecas
pri lia morto.
祖父が彼の死に責任を負っているのはたしかです。
Se li ne uzus sian personecan forton
kaj la altan konsideron, kiun
la amaso havis por li,
tiamaniere, ke li direktis la popolan koleron kontraŭ
tiu fiŝvendisto, tiu certe plu
vivus.
もし祖父が、自分の人格的な力と、群衆が自分に抱いていた高い敬意を、民衆の怒りをあの魚売りへ向けるようなしかたで用いなかったなら、その人はたしかに今も生きていたでしょう。
Sed de kelkaj tagoj jam li enamiĝis al la sankteco de tiu loko.
しかし祖父は、もう数日前からその場所の神聖さに魅せられていたのです。
Li ne povis elporti,
ke ĝi refariĝu
io normala.
それが再びありふれたものに戻ることに耐えられなかったのです。
Ne estas
agrable por mi
konfesi la veron, nek akcepti la ideon, ke mi estas filo
de la filo de tia ulo, sed tio estas
la faktoj.
真実を認めるのも、自分がそんな男の孫であるという考えを受け入れるのも、私には気持ちのよいことではありません。ですが、それが事実なのです。
Mi esperas, ke Dio, se li aŭ
ŝi aŭ ĝi
ekzistas, bonvolos
pardoni al mia avo kaj
ebligi al li el la postmortejo, kie li vivas, se oni
plu vivas ie postmorte, repagi
al la fiŝvendisto kaj al ties familio la
malbonon, kiun tiu senkulpe kaj senkaŭze suferis.
私は願っています。神というものが、彼であれ彼女であれ、それとも別の何かであれ、もし存在するなら、どうか祖父を赦し、そして死後の世界というものがあり、そこでなお生きているのなら、祖父がその場所から、あの魚売りとその家族に、罪もなく理由もなく被らされた害を償うことができるようにしてくださいますように。
NOVAJ VORTOJ.
新出語。
avo, branĉo, bruli, ĉiel, ebena, fiŝo, klini, konfesi, korbo, lago,
neniel, oriento, periodo,
preter, sankta, senco, speco, spegulo, ŝafo,
ŝerci, ŝtono, ties, truo.
祖父、枝、燃える・燃やす、あらゆる点で、平らな、魚、かがめる・身をかがめる、告白する・認める、籠、湖、決して～ない、東、期間、～のそばを通って、聖なる、意味、種類、鏡、羊、冗談を言う、石、その人の・そのものの、穴・うろ。
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-am-iĝi
恋に落ちる
inter-veni
仲裁する
========================================================================
23. NEATENDITA RENKONTIĜO
思いがけない再会
========================================================================
La vivo estas vere stranga.
人生は本当に奇妙なものです。
Mi ne ŝatus esti verkisto, ĉar, kio okazas
en mia vivo, tio estas tiel
nekredebla,
ke neniu
leganto
akceptus tion
trovi en romano, kaj se ne paroli pri la vera
vivo, kial
entute verki?
私は作家になりたくありません。私の人生で起こることはあまりにも信じがたく、もしそんなことが小説に書かれていたら、どんな読者も受け入れないでしょう。しかも、現実の人生について語らないのなら、そもそもなぜ書くのでしょうか。
Foje mi partoprenis
en tutmonda
kongreso kun mia bofrato,
en Londono.
あるとき私は義兄と一緒にロンドンで開かれた世界大会に参加しました。
Ni decidis
partopreni en unu el la ekskursoj aranĝitaj por
la kongresanoj.
私たちは大会参加者のために用意された見学旅行の一つに参加することにしました。
Tio estis profesia kongreso, sed tiuj
similas kelkrilate al
la esperantistaj.
それは職業上の大会でしたが、いくつかの点ではエスペランティストの大会に似ています。
Ankaŭ en ĉi tiu, kiel en esperanto-kongreso,
organiziĝis meze de
la semajno serio da ekskursoj
por konigi kelkajn aspektojn
de la regiono al la
diverslandanoj.
この大会でも、エスペラント大会と同じく、週の半ばに、その地方のいくつかの面を各国から来た人々に紹介するための見学旅行がいくつも企画されていました。
Ni volis
iri al
Cambridge kaj Oxford, sed okazis ia fuŝo pri la
aŭtobusoj, kaj ni
retroviĝis en
veturilo, kiu iris
aliloken, nome, al Stonehenge
kaj Bath.
私たちはケンブリッジとオックスフォードへ行きたかったのですが、バスについて何か手違いがあり、気がつくと別の場所、つまりストーンヘンジとバースへ向かう乗り物に乗っていました。
Ni decidis
pri la ekskurso lastminute,
kaj al ni estis
egale, ĉu ni
vizitu tiun
landoparton aŭ tiun alian.
私たちはその見学旅行を土壇場で決めたので、その地方のこちら側を訪れようとあちら側を訪れようと、どちらでもよかったのです。
Ni kutimas kongresi, kaj scias, kiel
malfacile estas plene
eviti fuŝojn, kiam oni aranĝas similajn
aferojn.
私たちはこうした大会には慣れていて、この種のことを企画するとき、手違いを完全に避けるのがどれほど難しいか知っています。
Ni ambaŭ rigardas fuŝojn neevitebla
aspekto de la
vivo, kaj scias, ke ili okazas precipe,
kiam neprofesiuloj provas
organizi ion por
centoj da homoj
el la tuta mondo.
私たち二人とも、手違いは人生の避けがたい一面だと考えていますし、とりわけ素人たちが世界中から来た何百人ものために何かを企画しようとするとき、それが起こるのだと知っています。
Fakte, mi tre ĝojis
pri la fuŝo, ĉar Stonehenge
kun siaj altaj ŝtonegoj
starigitaj antaŭ jarmiloj per metodo, kiun oni ĝis nun
ankoraŭ ne komprenis, interesis min pli ol la du universitataj urboj.
実を言うと、私はその手違いを大いに喜びました。なぜなら、数千年前に、今に至るまでまだ理解されていない方法で立てられた高い巨石をもつストーンヘンジのほうが、その二つの大学町より私には興味深かったからです。
Mi konfesas, ke,
stulte, antaŭ ol decidi, mi eĉ
ne rimarkis, ke la
organizantoj
proponas ekskurson al Stonehenge.
白状しますが、私は愚かにも、決める前には主催者がストーンヘンジへの見学旅行を提案していることにさえ気づいていませんでした。
Kiom koncernas min, la
fuŝo do ne estis
vera fuŝo.
ですから、私に関するかぎり、その手違いは本当の手違いではありませんでした。
Mi trovis
Stonehenge eksterordinara.
私はストーンヘンジを並はずれたものだと思いました。
Mi jam ofte vidis fotojn de ĝi
antaŭe, sed la realo estas multe pli impresa ol
ĉiaj priskribo aŭ fotoj.
それまでにその写真は何度も見ていましたが、実物はどんな描写や写真よりもずっと印象的です。
Bedaŭrinde, estis
amaso da turistoj,
kaj ni ne restis
sufiĉe longe por ricevi ĝustan
impreson pri la
loko.
残念ながら観光客が大勢いて、私たちはその場所について正しい印象を得るのに十分なほど長くは滞在しませんでした。
La gvidisto
rakontis al ni multon
pri la diversaj teorioj rilate
al tiuj strangaj
konstruaĵoj, al ilia
celo kaj al la metodoj ilin starigi, sed li
parolis en rapida angla
lingvo, kiun mi malbone
komprenis.
ガイドは、その奇妙な建造物に関するさまざまな説、その目的、それを建てる方法について多くを話してくれましたが、彼は速い英語で話したので、私はよく理解できませんでした。
Post Stonehenge
ni iris al Bath,
kaj tie ni
manĝis.
ストーンヘンジのあと、私たちはバースへ行き、そこで食事をしました。
La manĝo estis mirige bongusta
(mirige
por Anglio, anglaj legantoj
pardonu min) kaj mi des
pli ŝatis tiujn ege
plaĉe kuiritajn viandon
kaj legomojn, ĉar estis
tradicia angla kuirarto, kaj ne kelkaj el tiuj
manĝaĵoj, nomataj "internaciaj", kiujn oni
tiel ofte
ricevas en
hoteloj kaj restoracioj, kaj al kiuj tute
mankas lokaj odoro kaj
gusto.
その食事は驚くほどおいしく（イギリスにしては驚くほど、イギリス人読者のみなさんお許しください）、しかもそれが伝統的なイギリス料理であって、ホテルやレストランでよく出される、いわゆる「国際的」な料理のいくつかではなかったので、私はその実に気持ちよく調理された肉や野菜をいっそう気に入りました。そうした「国際的」な料理には土地の香りも味もまったく欠けているのです。
Tie okazis la neeblaĵo.
そこで、ありえないようなことが起こった。
Mi sidis
kun mia bofrato.
私は義兄と一緒に座っていました。
Ni diskutis
pri la kuirmaniero de
la diversaj landoj kaj pri la tradicia angla, malmulte konata,
kiam viro alvenis
kaj eksidis ĉe
eta tablo vid-al-vide de
ni.
私たちはさまざまな国の料理法や、あまり知られていない伝統的なイギリス料理について話し合っていました。そこへ一人の男がやって来て、私たちの向かいの小さなテーブルに座りました。
Li mendis
botelon da biero kaj ĉirkaŭrigardis.
彼はビールを一本注文し、あたりを見回した。
Mi rimarkis, ke liaj okuloj haltas je la vido de mia bofrato.
その男の視線が義兄の上で止まったのに、私は気づいた。
Li rigardis lin fikse, sindemande.
彼は、いぶかしむように、義兄をじっと見つめた。
Tiu fiksa
rigardo estis iom ĝena
por mia bofrato, kiu
sentis ĝin antaŭ ol
vere rerigardi al ĝi.
そのじっとした視線は義兄にはいささか不快で、彼は本当に見返す前にすでにそれを感じ取っていた。
Sed kiam li turnis
la vizaĝon rekte al la
rigardanto,
ankaŭ li fiksis la okulojn al tiu,
kun similaj intereso kaj malcerteco.
しかし顔をまっすぐその見つめる相手のほうへ向けると、義兄のほうもまた、同じような関心とためらいをこめて、その男を見つめた。
Finfine, la ĵus-alveninto ekstaris
kaj venis al li.
ついに、たった今来たその男は立ち上がり、義兄のところへ来た。
"Senkulpigu min," li
diris angle.
「失礼ですが」と彼は英語で言った。
"Ĉu via nomo
ne estas...?" kaj li diris
la nomon de mia bofrato.
「あなたのお名前は……ではありませんか？」そして彼は義兄の名前を口にした。
Ĉi-lasta respondis en lingvo nekonata de mi, tiel ke eĉ ne unu vorton mi komprenis.
義兄のほうは私の知らない言語で答えたので、私は一語たりとも理解できなかった。
Finfine, li turnis
sin al mi por prezenti
tiun viron:
estis lia
frato.
やがて彼は私のほうを向いてその男を紹介した。義兄の兄弟だった。
Mi eĉ ne sciis, ke
mia bofrato
havas fraton.
私は義兄に兄弟がいることさえ知りませんでした。
Mi malprecize memoris, ke antaŭ multaj
jaroj li forlasis sian landon, ĉar la politika
situacio tie estis neeltenebla por li, kaj ke li faris al
si novan vivon niaregione.
ずっと昔に彼が自国を去ったのは、そこの政治状況が彼には耐えがたいものだったからで、そしてこの地方で新しい生活を築いたのだ、ということを私はぼんやり覚えていました。
Li nun klarigis, ke kiam li eliris el sia
lando, la tiea
situacio estis plej malsimpla kaj senorda.
彼は今、自分が国を出たとき、そこの状況はこの上なく複雑で混乱していたのだと説明しました。
Lia tuta familio disiĝis.
家族全体が離れ離れになったのです。
Pluraj familianoj decidis
foriri lastminute, kaj
ĉio disvolviĝis tiamaniere, ke dum dudek jaroj
li
ne plu havis informojn
pri sia frato.
家族の何人かは土壇場で出国を決め、事態はそういうふうに展開したために、彼は二十年ものあいだ兄弟についての情報をまったく持てませんでした。
Kaj jen nun, pro neimagebla ŝanco, ambaŭ retroviĝis samloke.
そして今、想像もできない偶然によって、二人は同じ場所で再会したのです。
Kiam mi rakontis tiun okazaĵon al amikoj,
kelkaj miris,
ke la du fratoj ne
tuj estis certaj rekoni unu la alian.
私がこの出来事を友人たちに話すと、二人の兄弟がすぐには互いを確かに見分けられなかったことに驚く人もいました。
Mi miris
pri ilia miro: dudek
jaroj, kun longa tempo da suferado,
ja ŝanĝas
la vizaĝon de homo.
私はその驚きにむしろ驚きました。二十年という歳月、それも長い苦難の時間をともなえば、人の顔はたしかに変わるものです。
Sed eble ĉefe malhelpis tujan
kontakton la ideo,
ke tia retrovo ne
povas esti reala.
しかしおそらく、すぐに接触するのをいちばん妨げたのは、そんな再会が現実であるはずがないという考えだったのでしょう。
Oni opinias: "Mi eraras.
人はこう思うのです。「私の見まちがいだ。
Miaj okuloj rakontas malveraĵojn al mi.
私の目が私に嘘を語っている。
Ne estas eble."
そんなことはありえない。」
Ke tia ŝanca renkontiĝo estas preskaŭ
neebla, tion vi komprenos eĉ pli bone, kiam mi diros,
ke la koncerna frato fakte
loĝas en Aŭstralio.
こうした偶然の出会いがほとんど不可能だということは、その兄弟が実はオーストラリアに住んでいると言えば、なおさらよくおわかりになるでしょう。
Dum mia bofrato forkuris al Okcidenta Eŭropo,
lia frato travojaĝis
Azion, laborante jen tie,
jen aliloke, sed neniam
trovante lokon,
en kiu li sentis sin sufiĉe hejme por rekomenci taŭgan vivon.
私の義兄が西ヨーロッパへ逃れた一方で、その兄弟はアジアを旅して回り、あちこちで働きましたが、きちんとした生活を再び始めるのに十分わが家のように感じられる場所はついに見つけられませんでした。
Finfine li iris
al Aŭstralio,
kie li facile
trovis
laboron, iom post iom plibonigis
sian situacion, edziĝis
kun fraŭlino el sama deveno, kaj
komencis agrablan familian vivon,
en kiu li tenis
vivaj la tradiciojn de la patrolando.
ついに彼はオーストラリアへ行き、そこでたやすく仕事を見つけ、少しずつ境遇を改善し、同じ出自の娘と結婚して、祖国の伝統を生きたものとして保つ心地よい家庭生活を始めました。
Li provis
kontakti membrojn de la familio, sed nemulte
sukcesis.
彼は家族の者たちと連絡を取ろうとしましたが、あまり成功しませんでした。
Pri mia bofrato li tute ne povis atingi rezulton, ĉar tiu
neniam akceptis partopreni en asocio de samlandanoj.
私の義兄については、彼はまったく手がかりを得られませんでした。義兄は同国人の会に参加することを決して受け入れなかったからです。
Sian antaŭan vivon en la gepatra lando li nepre
volis
forgesi.
彼は母国での以前の生活をどうしても忘れたかったのです。
Kaj lia frato provis
nur serĉi pere de tiaj
asocioj.
そしてその兄弟のほうは、そうした会を通してしか探そうとしなかったのです。
Kiel mi diris
komence, romanisto,
kiu metus tian okazaĵon en verkon sian, estus rigardata kiel uzanta tro facilajn solvojn al siaj verkproblemoj.
最初に言ったように、こんな出来事を自分の作品に入れる小説家は、自分の創作上の問題にあまりに安易な解決を用いていると見なされるでしょう。
Kaj tamen la renkonto envere okazis.
それなのに、その出会いは現実に起こったのです。
Ĝi estas eĉ
pli neverŝajna, se
konsideri, ke
la frato venis de
Aŭstralio al
Britio tute eksterordinare.
そのことは、その兄弟がオーストラリアからイギリスへ来た事情がまったく例外的なものだったと考えると、いっそうありそうもなく思えます。
Ne li devis veni, sed
alia persono, kiu laboris
en la sama
komerca domo.
来るはずだったのは彼ではなく、同じ商社で働いていた別の人物でした。
Tiu malsaniĝis,
sed ĉar oni
nepre bezonis sendi al Londono iun kapablan fari la
necesajn traktadojn, oni lastminute proponis tiun komision
al la frato de
mia bofrato
(t.e. al mia alia bofrato).
その人が病気になってしまったのですが、ロンドンへ必要な交渉をこなせる人をどうしても送らなければならなかったので、土壇場でその任務が私の義兄の兄弟、つまり私のもう一人の義兄に回ってきたのです。
Estante en Londono kaj disponante
libertagon, la frato decidis viziti
Stonehenge kaj
Bath, sed en
ĝenerala turista organizo, ne en
la nia, kiu estis
nur por la kongresanoj.
ロンドンにいて自由な一日を持っていたその兄弟は、ストーンヘンジとバースを訪れることにしましたが、それは私たちの見学旅行ではなく、一般の観光向けの企画でした。私たちの企画は大会参加者だけのものでした。
Se aldoni, ke ni devus iri, ne tien, sed
al Oxford
kaj Cambridge, vi komprenos, kiom da
ŝancoj necesis por efektivigi la renkonton.
しかも、私たちは本来そこではなくオックスフォードとケンブリッジへ行くはずだったのだと付け加えれば、この出会いを実現するのにどれほど多くの偶然が必要だったかおわかりになるでしょう。
Jam estis eksterordinare retroviĝi en Bath samhore,
sed estis neniu kaŭzo,
ke ni elektu la saman
restoracion, ĉar ambaŭflanke la
organizantoj
lasis la partoprenantojn liberaj tagmanĝi, kie
ili deziris.
同じ時刻にバースで居合わせるだけでもすでに並はずれたことでしたが、私たちが同じレストランを選ぶ理由は何もありませんでした。というのも、双方の主催者とも参加者には好きな場所で昼食を取る自由を与えていたからです。
Krome, ni troviĝis
en la supra parto de la restoracio, kiun oni atingis nur
suprenirante
sur kelkaj ŝtupoj: tiun parton
oni ne povis vidi
el la enirejo.
そのうえ、私たちはレストランの上の部分にいたが、そこへは数段の階段を上って行くしかなく、その場所は入口からは見えなかった。
Kaj nur ŝanco faris, ke la
frato decidis rigardi, kiel
la manĝoĉambro prezentiĝas supre.
そして、ただの偶然によって、その兄弟は上の食堂がどんな様子か見てみようと思い立ったのだった。
Li ricevis tie la lastan
liberan sidlokon, kio signifas, ke, se
li venus
kvin minutojn pli malfrue,
oni certe dirus al li: "Ne
iru supren, ĉio jam estas okupita."
彼はそこで最後の空席を得た。つまり、もし彼が五分遅く来ていたなら、きっとこう言われただろう。「上へは行かないでください、もう全部ふさがっています。」
Kio estas ŝanco?
偶然とは何だろうか。
Stranga afero, ĉu ne?
不思議なことではないか。
Se oni restudas ĉi tiun
okazaĵon detalon post detalo,
ĉio aperas, kvazaŭ la
afero estus planita.
この出来事を細部から細部へとたどり直してみると、すべてが、まるでこのことがあらかじめ計画されていたかのように見えてくる。
Ĉu altaj nevideblaj spiritoj
direktas la vivon de
homo, almenaŭ en kelkaj momentoj
de lia vivo?
高次の目に見えない霊たちが、人の人生を、少なくともその生のいくつかの瞬間には、導いているのだろうか。
Ĉu temas nur pri plej
ŝanca ŝanco, t.e. pri unu
el mirigaj okazaĵoj,
kiuj necese
prezentiĝas,
ĉar la serio de ebloj estas tiel senfina,
ke ne povus ne
okazi de tempo al tempo
io tute neverŝajna?
それともこれは、ただきわめて偶然なだけの偶然、つまり、可能性の連なりがあまりにも無限であるために、ときおりまったくありそうもないことが起こり、その結果として現れる驚くべき出来事の一つにすぎないのだろうか。
Ĉu la kaŭzo kuŝas en
speco de penso-transsendo?
原因は一種の思念伝達にあるのだろうか。
Kial ne?
なぜそうではないと言えよう。
Kial inter
membroj de sama familio ne
ekzistus okazoj, kiam la
penso de unu
transsendiĝas al
la alia, kiel radioprogramoj
nevideble traflugas la aeron
por fariĝi aŭdeblaj je miloj da
kilometroj?
同じ家族の者どうしの間で、一方の思いが他方へ伝わることがあって、なぜいけないのだろう。ちょうどラジオ番組が見えないまま空中を飛び、何千キロも離れた場所で聞こえるようになるように。
Neniu el la du fratoj
havis la impreson, ke li ricevas informon transdonitan
de malproksime, sed ĉu tiaj aferoj ne
povus funkcii senkonscie?
二人の兄弟のどちらも、遠くから送られた情報を受け取っているという感じは持たなかった。だが、そのようなことは無意識のうちに働くこともありうるのではないか。
Al ĉiuj ĉi demandoj
mi ne havas respondon.
こうした問いのすべてに対して、私には答えがない。
Mi nur rakontis la
faktojn al vi.
私はただ事実をあなたに語っただけだ。
Ili estas veraj, eĉ se vi ilin
ne kredas.
あなたがそれを信じなくても、それらは真実である。
Kaj ili ne ĉesis mirigi min.
そして、それらは今なお私を驚かせてやまない。
NOVAJ VORTOJ
新出語
angla
英語の
Aŭstralio
オーストラリア
biero
ビール
bo-
義理の〜
botelo
瓶
Britio
イギリス
disponi
自由に使える
ekskurso
遠足
eviti
避ける
fiksi
固定する
fraŭlo
独身男性
fuŝi
失敗する
impresi
印象づける
kilometro
キロメートル
komisii
委託する
Londono
ロンドン
okcidento
西
precipe
特に
preciza
正確な
profesio
職業
reala
現実の
romano
小説
serio
シリーズ
turisto
観光客
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
parto-preni
参加する
patro-lando
祖国
sen-kulp-igi
無罪にする
t.e. (= tio estas)
すなわち
radio (radio-programo; sun-radio)
ラジオ；放射線
========================================================================
24. LA VERON, MI PETAS
!
真実をお願いします！
========================================================================
Al Pablo tute ne plaĉis lia
situacio.
パブロは自分の置かれた状況がまったく気に入らなかった。
Tiuj multegaj homoj, tiu terura varmo
kun la sennube blua ĉielo kaj la
suno senkompate brila-brula,
tiu muziko...
あのあまりにも大勢の人々、雲ひとつない青空と容赦なく照りつける灼熱の太陽を伴ったあのひどい暑さ、あの音楽……
Estas ĝene senti sin
la centro de ĉies atento,
la objekto de ĉies rigardoj.
皆の注意の中心、皆の視線の的になっていると感じるのはつらいことだ。
Li provis rekoni amikojn
aŭ almenaŭ konatojn en
la homamaso.
彼は群衆の中に友人たち、せめて知り合いでも見つけようとした。
Li ne sukcesis.
しかし、うまくいかなかった。
Ne estis
vizaĝoj, ne estis personoj,
estis nur milkapa
besto, el kiu nenio
individua elstaris.
そこには顔も人もなく、ただ千の頭をもつ獣がいるだけで、その中からは何ひとつ個々の姿が際立って見えなかった。
La muziko ĉesis.
音楽がやんだ。
Ĉe signo de la prezidanto,
la ulo, kiun Pablo malamis, serioz-vizaĝe marŝis ĝis la loko preparita por la
paroladoj.
大統領の合図で、パブロが憎んでいた男が、深刻な顔つきで演説のために用意された場所まで歩いて行った。
Kiam li komencis vorti,
la laŭtparoliloj resonigis lian voĉon inter la domoj, por la knabo plej malplaĉe.
彼が話し始めると、拡声器がその声を家々の間に響き渡らせ、少年にはこの上なく不快だった。
"Ne ofte oni donas al strato la nomon de homo vivanta,
sed ĉi tiu
knabo tiel
meritas la
dankemon de la tuta popolo, ke ni decidis
signi per tia
eksterordinara okazo la memoron pri lia grandfaro.
「生きている人の名を通りにつけることはめったにありません。だが、この少年は国民全体の感謝にこれほど値するので、私たちはこの並外れた出来事によって、彼の偉業の記憶を刻むことに決めました。
Kuraĝo..."
勇気……」
La vortoj resonis tiel
forte, ke al Pablo la
kapo komencis
dolori.
その言葉はあまりに強く響いたので、パブロは頭が痛くなり始めた。
Li ne sciis, kion pensi,
li ne sciis kiel
sin teni.
彼には何を考えればよいのか分からず、どうふるまえばよいのかも分からなかった。
Li estis
ege malfeliĉa.
彼はひどく不幸だった。
"Tre gravan komunikaĵon li
akceptis porti al
niaj samcelanoj,
kiuj trovis
lokon transmontare
por prepari la venkan atakon.
「彼は、勝利の攻撃を準備するため山の向こうに拠点を得ていた我々の同志たちへ、きわめて重要な伝達を運ぶことを引き受けました。
Sed por ilin atingi.
しかし、彼らにたどり着くためには。
necesis pasi tra la
linioj de niaj malamikoj.
我々の敵の戦線を通り抜ける必要がありました。
Danĝera tasko.
危険な任務です。
kiun li sindone, inteligente
kaj kuraĝe plenumis..."
それを彼は献身的に、賢明に、そして勇敢に成し遂げたのです……」
Akceptis porti, ĉu?
引き受けて運んだ、だって？
Kiel eblas nomi tion akcepto?
どうしてそんなものを引き受けたなどと呼べるのか。
Li estis
dekunujara,
kiam la afero okazis.
そのことが起きたとき、彼は十一歳だった。
La landon ŝiris terura interna
milito.
国は恐ろしい内戦に引き裂かれていた。
Homoj malamis homojn,
frato mortigis fraton.
人は人を憎み、兄弟が兄弟を殺した。
Soldatoj venis kaj foriris.
兵士たちは来ては去っていった。
Veraj soldatoj de la ŝtato,
kaj ne-soldataj batalantoj, kiuj
leviĝis kontraŭ la
ŝtato, sed tamen estis
organizitaj
kiel soldatoj.
国家の本当の兵士たちもいれば、国家に反旗を翻した非正規の戦闘員たちもいたが、彼らもまた兵士のように組織されていた。
Vilaĝo apartenis jen
al tiuj, jen al tiuj
ĉi.
村は、ある時はあちらの側に、またある時はこちらの側に属した。
Ofte viroj venis kun plej timiga aspekto sendolĉe pridemandi la
vilaĝanojn por
scii, kiuj
transiris al la
kontraŭŝtataj unuoj.
しばしば、いかにも恐ろしい風体の男たちが来て、村人たちを容赦なく尋問し、誰が反政府側の部隊に移ったのかを知ろうとした。
Aŭ, se la
kontraŭ-ŝtatuloj
ĉi-foje okupis la vilaĝon, kiuj transiris al
la defendantoj de la
ŝtato.
あるいは、その時たまたま反政府側が村を占領していたなら、誰が国家の擁護者たちの側に移ったのかを知ろうとした。
Ambaŭ flankoj laŭdire defendis liberecon kaj
vivon vere homan.
双方とも、自由と真に人間らしい生活を守っているのだと言われていた。
Iujn oni nomis bluaj, aliajn
ruĝaj.
ある者たちは青と呼ばれ、別の者たちは赤と呼ばれた。
Pablo komprenis
nenion el ĉio ĉi.
パブロにはこのすべてが何も分からなかった。
Iutage, kiam la situacio
estis
speciale streĉa,
alvenis José, lia kuzo.
ある日、状況がことさらに緊迫していたとき、彼のいとこホセがやって来た。
Pablo malŝategis
tiun kuzon.
パブロはそのいとこが大嫌いだった。
Li estis
kiel besto.
彼は獣のようだった。
Forta kaj timiga, nekapabla kompreni, kiel infano sentas kaj reagas.
強くて恐ろしく、子どもがどう感じ、どう反応するかを理解できない男だった。
Plaĉis al li ofendi
Pablon, aŭ almenaŭ lin ĝeni.
パブロを傷つけること、少なくとも困らせることが彼は好きだった。
Li aĝis ok jarojn pli
kaj jam kiam
li estis deksesjara kaj Pablo okjara, jam tiam li tiris plezuron
el suferigo al sia
eta kuzo.
彼は八歳年上で、彼が十六歳、パブロが八歳だったころからすでに、この小さないとこを苦しめることに喜びを見いだしていた。
Kaj jen tiufoje dikbrusta, fortbraka José alpremis Pablon al
muro, en loko, el kie
forkuri ne
eblis, kaj li diris:
そしてその時、胸板が厚く腕力の強いホセは、逃げ出すことのできない場所でパブロを壁に押しつけ、こう言った。
"Vi konas min.
「おまえは俺を知っている。
Vi scias, ke mi povas suferigi vin.
俺がおまえを苦しめることができると知っている。
Tutvive, se necesos.
必要なら、一生でもな。
Mi havas ordonon por vi, komision.
おまえに命令がある、任務だ。
Se vi ne
obeos, mi
mortigos vin.
従わなければ、おまえを殺す。
Sed ne dolĉe, kredu min.
だが、楽には殺さない、信じろ。
Mi pagigos al vi vian
malakcepton per
teruraj doloroj.
断った代償を、おまえに恐ろしい苦痛で払わせてやる。
Mi do konsilas al
vi agi kiel mi diros, plej lerte.
だから、俺の言うとおり、できるだけうまくやることを勧める。
Se vi malsukcesos,
la
malamikoj vin mortigos.
失敗すれば、敵がおまえを殺す。
Se vi ne iros, mi mortigos vin.
行かなければ、俺がおまえを殺す。
La situacio ne povus esti
pli kara, ĉu?"
これで話はこれ以上ないほどはっきりしただろう、そうだろう？」
Kion Pablo povis fari?
パブロに何ができただろうか。
La kuzo ordonis al
li foriri
trans la montojn, evitante
esti rimarkata de
la malamiko, kiu okupis vastan regionon ĉi-flanke de
la montaro,
por porti gravegan komunikaĵon al iaj
samgrupanoj,
kiuj kampadis
tie transe.
いとこは彼に、山脈のこちら側の広い地域を占領している敵に見つからないようにしながら山の向こうへ行き、向こうで野営している仲間たちにきわめて重要な伝達を届けるよう命じた。
Kaj hodiaŭ...
そして今日……
"... juna kuraĝulo... senkonsidere
pri la danĝero, al kiu
li elmetis sian
junan vivon...
kun nekredebla lerteco,
kaj kun la tuta energio,
kiun li tiris el
sia certeco pri la justeco de
nia Afero, pri la graveco senigi la landon de tiuj,
kiuj agas
kontraŭ ties
bono..."
「……若き勇者……自らの若い命をさらした危険をものともせず……信じがたいほどの巧みさをもって、そして我らの大義の正しさ、この国の善に逆らって行動する者たちから祖国を解放することの重要さへの確信から汲み取った全エネルギーをもって……」
Kuraĝa, certa pri la Afero!
勇敢で、大義を確信していただって！
Pablo volis
ne morti, ne
suferi, li ege timis la kuzon.
パブロは死にたくも苦しみたくもなかったし、いとこをひどく恐れていた。
Al tio sumiĝas la
kaŭzoj de lia agado.
彼の行動の理由はそれに尽きる。
Ĉu li akceptis?
彼は引き受けたのか。
Ne.
いや。
Oni perforte devigis lin.
彼は無理やり強いられたのだ。
Se li estus libera, li
certe ne irus.
もし自由であったなら、彼は決して行かなかっただろう。
Li ne kredis je tio
aŭ tio ĉi.
彼はあれこれの思想を信じてはいなかった。
Li aŭdis tro kontraŭdirajn parolojn, kaj nenion komprenis pri la kaŭzoj de la milito.
あまりにも矛盾した話ばかり聞かされ、戦争の原因については何も理解していなかった。
Se oni demandus lin, ĉu li estas por la ruĝuloj aŭ
por la bluuloj, li dirus, ke
li ne scias, ke
li dezirus
nur vivi
pace, sen milito.
もし彼に、赤の味方か青の味方かと尋ねたなら、分からない、ただ戦争なしに平和に生きたいだけだ、と答えただろう。
Lerta, ĉu?
巧みだった、だって？
Fakte, li estis kaptita.
実際には、彼は捕まったのだ。
Nur pro ŝanco, kiu faris, ke
lia kaptinto estis
subite informita per
krioj pri io
por li terure doloriga,
nur pro tiu ŝanco li
sukcesis forkuri libere.
ただ偶然、彼を捕らえた男が、自分にとって恐ろしくつらい出来事を、だれかの叫び声によって突然知らされ、その偶然のおかげで彼は逃げ出すことができた。
Kaj la reveno ne estis
pli facila.
そして、帰り道もそれ以上に楽ではなかった。
Sed denove bonŝanco ridetis
al li.
だが、再び幸運が彼に微笑んだ。
Poste la ĉefo de la
transmontanoj rakontis,
kiel mire li
foje vidis knabon
alveni kaj transdoni
komunikaĵon.
のちに山向こうの者たちの長は、ある時一人の少年がやって来て伝達を手渡したのをどれほど驚いて見たかを語った。
Tiu komunikaĵo estis tiel grava,
ke la evoluo de la
tuta milito dank' al ĝi ŝanĝiĝis, donante la venkon al
la koncerna politika partio.
その伝達はあまりにも重要で、それによって戦争全体の成り行きが変わり、その政治勢力に勝利をもたらしたのだった。
Pablo petis, ke oni ne disrakontu pri li.
パブロは、自分のことを言いふらさないでほしいと頼んだ。
Li timis, ke se la
alia partio poste revenos al la supro de la povo, ĝi
mortigos lin.
もう一方の党派がのちに再び権力を握ったら、自分は殺されるのではないかと彼は恐れていた。
Sed, kion ajn li deziru,
lia famo disvastiĝis.
だが、彼が何を望もうとも、彼の名声は広まっていった。
Kaj nun oni nomas straton laŭ lia
nomo kaj faras grandan
feston kun prezidanto,
parolantoj, muziko, kaj grandega homamaso, kiu rigardas lin.
そして今、人々は通りに彼の名をつけ、大統領や演説者たちや音楽、そして彼を見つめる巨大な群衆を伴う盛大な祝典を開いている。
Kiu scias, ĉu
en
ĝi ne troviĝas
iu,
kiu nun decidas foje ĉesigi lian vivon?
その中に、いつか彼の命を絶とうと、いまこの瞬間にも心に決めている者がいないと、誰に分かるだろうか。
'Krii', li pensis, 'Mi
sentas teruran emon krii.
『叫ぶんだ』と彼は思った。『ものすごく叫びたい。
Krii: haltu, ĉesu tiel belvorte paroli,
tio ne estas la
vero.
叫ぶんだ――やめろ、そんなふうに美辞麗句で語るのをやめろ、それは真実じゃない。
Mi ne scias, kion volis la uloj, por kiuj mi plenumis tiun taskon.
あの仕事を果たした相手の連中が何を望んでいたのか、僕は知らない。
Kaj ne estis bonvola servo.
それに、好意からした務めなんかじゃなかった。
Mi ĝin faris, ĉar ne eblis eltiri
min.
逃れようがなかったからやったんだ。
Mi koleras kontraŭ mia kuzo José, kiu refoje uzis
sian korpan superecon por
devigi min plenumi ion,
kion mi tutanime nur
deziris eviti.
僕は、またしても体力で自分が勝っていることを利用して、心の底から避けたかったことを僕に無理やりやらせた、いとこのホセに腹を立てている。
Ĉu vi ne
komprenas?
分からないのか。
Mi ne estas via estiminda kuraĝulo.
僕はあなたたちの立派な勇者なんかじゃない。
Mi ne volas vidi mian
nomon sur domo, por signi straton.
通りの名を示す家々に僕の名前が掲げられているのなんか見たくない。
Mi volas iri ludi.
僕は遊びに行きたい。
Mi volas, ke vi lasu min
en
paco kaj trankvilo.
僕を静かに、平穏に放っておいてほしい。
Ĉio ĉi estas malvera,
malvera, malvera.
こんなのは全部うそだ、うそだ、うそだ。
Kaj José estas bestaĉo, kiu meritas
morton.
それにホセは、死に値するけだものだ。
Kial vi
prezentas lin kiel savanton de
la popolo?...'
なぜあなたたちは彼を民衆の救い手のように語るんだ……？』
Li atingis tiun punkton en sia pensado, kiam li subite rimarkis, ke la parolado
ĉesis, kaj ke ĉiuj
gravuloj rigardas lin,
kvazaŭ ili
atendus, ke
li faru ion.
そう考えていたそのとき、ふと彼は演説が終わっていて、居並ぶ要人たち全員が、まるで自分が何かするのを待っているかのように自分を見ていることに気づいた。
Sed li ne atentis
iliajn vortojn
kaj tute ne
sciis, kion oni atendas de li.
だが彼は彼らの言葉に注意を払っておらず、自分に何を期待しているのかまったく分からなかった。
Li malprecize memoris, ke,
kiam oni aranĝis la detalojn de la festo, oni diris, ke
je difinita momento,
li devos ion
fari.
祝典の細部を取り決めたとき、ある決まった時点で自分が何かをしなければならないと言われたことだけは、ぼんやり覚えていた。
Sed li forgesis.
だが彼は忘れてしまっていた。
Kiom ajn
li provis serĉi en sia memoro,
neniu ideo pri
la planita faro retroviĝis.
どれほど記憶を探ろうとしても、予定されていた行為についての考えは何ひとつ戻ってこなかった。
Liaj sentoj estis tiel fortaj, neklaraj
kaj doloraj, ke li ne
povis elteni.
彼の感情はあまりにも強く、曖昧で、痛ましく、もう耐えられなかった。
Ĉiuj bariloj, konstruitaj en li
de eduko por malhelpi lin fari agojn, kiujn gepatroj kaj instruistoj nomis nekonvenaj, subite dissaltis
sub la premo de la sentoj turniĝantaj en li,
en kiuj miksiĝis
timo, deziro, malakcepto, honto,
malamo kaj
kolero.
親や教師が不適切と呼ぶ行為をしないよう、教育によって彼の中に築かれていたあらゆる柵は、彼の内で渦巻く感情の圧力の下で突然はじけ飛んだ。その感情の中には、恐れ、願望、拒絶、恥、憎しみ、そして怒りが入り混じっていた。
Gajnis kolero.
勝ったのは怒りだった。
Li ekkriis:
彼は叫びだした。
"Vi malvere parolas.
「あなたはうそを言っている。
Vi nenion komprenis.
あなたは何も分かっていない。
Mi ne agis pro kuraĝo
aŭ por havigi la
venkon al vi.
僕は勇気からでも、あなたたちに勝利をもたらすためでも行動したんじゃない。
Mi ne scias, ĉu la
popolo pli feliĉos kun vi
aŭ pli feliĉus kun tiuj, kiuj
malvenkis.
人々があなたたちのもとでより幸せになるのか、それとも負けた側のもとでのほうが幸せだったのか、僕には分からない。
Kiel mi povus, je
mia aĝo?
こんな年で、どうして分かるだろう。
Vi ne..."
あなたたちは……」
La gravuloj estis tiel mirigitaj, ke ili
restis senmovaj
dum la kvaron-minuto, kiu necesis por eldiri tiujn
vortojn.
要人たちはあまりに驚いたので、その言葉が口にされる十五秒ほどのあいだ、身動きもできずにいた。
Du aferoj okazis samtempe.
二つのことが同時に起こった。
La muzikestro ekkomprenis sian devon kaj soldata marŝmuziko eksonis, kovranta la
knaban voĉon.
楽団長は自分の務めを悟り、軍隊風の行進曲が鳴り響いて、少年の声をかき消した。
Dume, la policestro atingis Pablon, metis la manon sur lian
buŝon, fermante ĝin, kaj
kun kunulo perforte kondukis for la knabon, kies kruroj
kaj piedoj kolere
moviĝis ek kaj ek, senutile batante la aeron.
その一方で警察署長はパブロのもとにたどり着き、手を彼の口に当ててふさぎ、仲間とともにその少年を無理やり連れ去った。少年の脚と足は怒りにまかせて何度も動き、むなしく空を蹴っていた。
La prezidanto
reparolis:
大統領が再び話し始めた。
"Bonvolu pardoni ĉi tiun
interrompon," li diris.
「この中断をどうかお許しください」と彼は言った。
"Tro premata de fortaj
sentoj, tuŝata plej profunde
de teruraj memoroj, nia juna
kuraĝulo momente perdetis la
kapon.
「強い感情にあまりにも圧倒され、恐ろしい記憶に深く触れられて、我らの若き勇者はしばし正気を失ったのです。
Jen plia ekzemplo de la
malbono, kiun kaŭzis
la surmarŝindaj uloj, kiuj..."
これもまた、あの打ち倒されるべき連中が引き起こした悪のさらなる一例です、彼らは……」
Lerta, tre lerta li estis.
巧みだった、実に巧みだった。
Li sciis,
ke malfacile la popolo
akceptos lian
klarigon, sed li same
bone sciis, ke ĝi
estas laca militi kaj
akceptos pacon je iu
ajn prezo.
民衆が自分の説明をすんなり受け入れはしないと彼は知っていた。だが同時に、民衆が戦いに疲れきっており、どんな代償を払ってでも平和を受け入れるだろうことも、よく知っていた。
Fakte, dum unu minuto, la
tuta politika egalpezo de
la lastaj monatoj preskaŭ disrompiĝis.
実際、この一分のあいだに、ここ数か月の政治的均衡全体がほとんど崩れかけた。
Venkis la laceco.
勝ったのは疲労だった。
Ĉiuj pensis, ke
pli saĝe estas ŝajnigi, ke nenio
okazis.
何も起こらなかったふりをするほうが賢明だと、皆が思った。
Pri la afero oni longe
diskutos en
la hejmoj kaj trinkejoj,
sed agi... tio estus
tro danĝera.
この件については家庭や酒場で長く語られるだろう。だが行動することは……それは危険すぎた。
En la oficejo de la politika polico, Pablo estis longe
pridemandata.
政治警察の事務所で、パブロは長いあいだ取り調べを受けた。
Li diris
la veron.
彼は真実を語った。
Finfine li povis tion fari
kaj li tre
ĝuis la eblecon rakonti pri la perforto, pri la premo farita
de José per la promesoj suferigi, se la knabo ne
akceptus, pri sia timego dum
ついに彼は真実を語れるようになり、少年が引き受けなければ苦しめるとホセが脅して無理に従わせたことや、自分が受けた暴力のこと、そして
li marŝis transmonten, pri la fojo, kiam li iĝis kaptita de la kontraŭuloj,
kaj kiel bonŝanco savis lin.
山の向こうへ歩いていったときの恐怖や、敵方に捕まったときのこと、そして幸運がどのように彼を救ったかを語る機会を、彼は大いに喜んだ。
Li diris,
ke li ne
elportas havi sian nomon sur
la unuaj kaj lastaj domoj de strato pro famo, kiun
li ne meritas, kaj kiu tute ne respondas al la vero.
そして、自分に値しない、しかもまったく真実に合わない名声のせいで、通りの両端の家に自分の名前が掲げられているのには耐えられない、と彼は言った。
Kiam li aldonis, ke li verŝajne ne povos ne
diskonigi la realon,
la politika polico sciis,
kion fari.
おそらく自分は真実を広めずにはいられないだろう、と彼が付け加えたとき、政治警察は何をすべきかを知った。
Pablo mortis jam dum tiu nokto.
パブロはその夜のうちに死んだ。
Hodiaŭ, lernante legi, ĉiuj lernejanoj de la lando interese
konatiĝas kun
tiu dekunujarulo,
kies kuraĝo
kaj netimo morti por justa Afero iam savis la landon.
今日、国中の学童たちは読み方を学ぶ中で、かつて正義の大義のために死を恐れぬ勇気によって国を救ったとされる、あの十一歳の少年について興味をもって学んでいる。
NOVAJ VORTOJ
新出語
bari
ふさぐ
brusto
胸
buŝo
口
ĉies
みんなの
favora
有利な
gajni
得る
individuo
個人
interna
内部の
komuniki
伝える
konsili
助言する
konveni
合う
kovri
覆う
kuzo
いとこ
linio
線
partio
政党；パーティー
prezidi
議長を務める
ruĝa
赤い
signo
しるし
sumo
合計
tasko
課題
-um-
語尾 -um-
vasta
広い
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
Afero
大義；事柄
de-nove
再び
el-meti
さらす
el-stari
際立つ
kamp-adi
野営する
sin-done
献身的に
plen-umi
果たす
unuo
単位
========================================================================
25. KIU TIMU KIUN?
誰が誰を怖がるのか
========================================================================
"Mi tuj alportos teon," ŝi diris, kaj
malaperis en la kuirejon.
「すぐにお茶を持ってきますよ」と彼女は言い、台所へ消えた。
Mi sentis min malvarma
kaj alproksimiĝis
al la fajro.
私は寒く感じて、火のそばに近寄った。
Fajroj ĉiam altiris min.
火というものはいつも私を引きつけた。
Mi rigardis ĝin.
私はそれを見つめた。
Ĝiaj ruĝaj kaj flavaj lumoj dancis en miaj okuloj.
その赤や黄の光が私の目の中で踊っていた。
La fakto, ke iom da fumo
eliĝis el la
fajro kaj plenigis
la ĉambron per sia karakteriza
odoro, tute ne ĝenis min.
少し煙が火から立ちのぼり、その独特の匂いで部屋を満たしていたが、私はまったく気にならなかった。
La teo estis varma kaj bongusta, ne tro forta,
feliĉe, ĉar mi ne ŝatas tro fortan teon, male al kafo, kiu plaĉas
al mi nur, se ĝi
estas forta, densa, nigra.
お茶は温かくておいしく、濃すぎもしなかった。それはありがたかった。というのも、私は濃すぎるお茶は好きではないからだ。コーヒーは別で、濃く、重く、黒いのでなければ私は好きになれない。
"Mi ne komprenas, kial vi biciklas
en tia vetero," ŝi diris.
「こんな天気の中で、どうしてあなたが自転車に乗るのか分かりません」と彼女は言った。
"Ne estas pro devo, ĉu?
「義務でやっているのではないのでしょう？
Estas nur sporto, mi
supozas."
ただのスポーツなのでしょうね」
"Jes," mi respondis, "estas nur
sporto.
「ええ」と私は答えた、「ただのスポーツです。
Mi ŝatas vojaĝi bicikle.
私は自転車で旅するのが好きなんです。
Nun estas la ferioj.
今は休暇です。
Kiam mi foriris
ĉi-matene, la vetero estis bela.
今朝出発したときは、天気はよかったんです。
Kiu povis supozi, ke ekfalos tia frosta
pluvo?
こんな凍えるような雨が降り出すなんて、誰が予想できたでしょう。
La radio nenion similan anoncis.
ラジオもそんなことは何も告げていませんでした。
Kaj mi ne povis
antaŭvidi, ke mia rado
estos fuŝita."
それに、自転車の車輪がだめになるなんて予想できませんでした」
"Vi estas bonŝanca, ke vi venis ĉi tien.
「あなたはここへ来られて運がよかったのですよ。
La vilaĝo estas malproksima.
村は遠いのです。
Tuj post ĉi tiu domo, la
arbaro komenciĝas,
kaj dum dudek kilometroj
estas plu neniu."
この家のすぐ先から森が始まり、二十キロのあいだ、その先には何もありません」
"Ĉu vi vivas sola ĉi tie?"
「ここにはお一人で住んでいるのですか？」
"Normale ne.
「ふつうはいいえ。
Mia filo loĝas kun mi.
息子が私と一緒に暮らしています。
Li havis
edzinon, sed
ŝi forlasis lin.
あの子には妻がいましたが、彼女は息子のもとを去りました。
Nun li eksedziĝis.
今では離婚しています。
Sed de tempo al tempo
li devas
vojaĝi por sia komerco."
でも、ときどき仕事のために旅に出なければならないのです」
Nun ne plu pluvo falis, sed neĝo.
今や降っているのはもう雨ではなく、雪だった。
Dikaj, densaj neĝeroj.
大粒の雪が、びっしりと降っていた。
Mi min demandis, kiel
mi daŭrigos mian vojaĝon morgaŭ, se dum la
tuta nokto plu neĝos tiel dense.
こんなふうに一晩じゅう雪が激しく降り続いたら、明日どうやって旅を続ければいいのだろう、と私は自問した。
Plus tiu
fuŝita rado, kiun mi
iel devos prizorgi.
そのうえ、どうにかして直さなければならない壊れた車輪もある。
Eble finfine la gepatroj pravis.
もしかすると、結局のところ両親のほうが正しかったのかもしれない。
Eble ne estis tre saĝe fari
biciklan vojaĝon tute sola en iom monta regiono en aprilo.
四月に、少し山がちな地方を、まったく一人で自転車旅行するのは、あまり賢明ではなかったのかもしれない。
Speciale sur
tiu malnova biciklo, ne plej bone funkcianta.
とりわけ、あのあまり調子のよくない古い自転車では。
Sed plendi utilus al
nenio.
だが、愚痴をこぼしても何の役にも立たない。
La hejmo estis malproksima.
家は遠かった。
Neniu povus min helpi.
誰も私を助けられないだろう。
Jam mi estis ege
bonŝanca, ke ĉi tiu soleca domo ekzistas, kaj
ke en ĝi loĝas
afabla maljunulino.
こんな人里離れた家が存在し、しかもそこに親切な老婦人が住んでいるだけでも、私は大変な幸運だった。
"Ni dividos mian simplan vespermanĝon," ŝi
proponis.
「私のささやかな夕食を分け合いましょう」と彼女は申し出た。
Ŝi preparis
legomojn.
彼女は野菜を用意した。
Kun pano kaj butero, plus
unu frukto, estis ĉio.
パンとバター、それに果物が一つ。それだけだった。
Mi malsatis kaj plezure
enbuŝigus ion pli satigan, kiel estus viando aŭ
almenaŭ ovoj, sed tion ŝi
ne havis aŭ ne
proponis.
私は空腹で、肉か少なくとも卵のような、もっと腹にたまるものを喜んで口に入れただろうが、彼女はそれを持っていないか、あるいは勧めなかった。
Mi ne kuraĝis peti ion alian.
私はほかのものを求める勇気がなかった。
Kaj kiam mi konstatis,
ke ŝi ne metis
salon en la
legomojn, mi ĝenis min
demandi, ĉu salo ie troviĝas.
そして、彼女が野菜に塩を入れていないと気づいたときも、どこかに塩があるか尋ねるのがためらわれた。
Eble la kuracisto malkonsilis al ŝi sali
siajn manĝojn, sed tio ne
koncernis min.
もしかすると医者が彼女に食べ物へ塩を入れないよう忠告していたのかもしれないが、それは私には関係のないことだった。
Kiam mi petis salon,
ŝi tuj montris al mi,
kie ĝi estas, sed
mi ne komprenis, kial
estis al mi tiel malfacile
eldiri
tiel simplan
peton.
私が塩を頼むと、彼女はすぐにそれがどこにあるかを示してくれた。だが、なぜこんな単純な頼みごとを口に出すのが私にはこれほど難しかったのか、私には分からなかった。
Ekde kiam ni komencis manĝi, ŝi parolis pli kaj pli libere.
食べ始めてからというもの、彼女はますます気楽に話すようになった。
Ŝi rakontis pri sia vivo, sia infaneco.
彼女は自分の人生や子ども時代について語った。
Ŝia avo, ŝia patro, ŝia edzo, ĉiuj laboris en la
arbaro.
彼女の祖父も父も夫も、みな森で働いていた。
Arbaristoj ili estis.
彼らは林業の人たちだった。
Tial ŝi vivis en
tiu ĉe-arbara domo.
だから彼女はその森のそばの家に住んでいたのだ。
Aŭskultante ŝin,
mi tamen plu
pripensis pri mia
propra sinteno, pri kiu
mi miris: kial mi
tuj forlasis la ideon peti ion pli satigan
por manĝi?
彼女の話を聞きながらも、私はなお自分自身の態度について考え続けていた。そしてそれが不思議だった。なぜ私は、もっと腹にたまるものを食べたいと頼む考えをすぐに捨ててしまったのだろう。
Certe, ŝi ion tian havis.
きっと彼女はそういうものを何か持っていたはずだ。
Kaj kial mi apenaŭ kuraĝis peti
salon?
それに、なぜ私は塩を頼むことさえほとんどできなかったのだろう。
Mi kutime ne tiel agas.
ふだんの私はそんなふうにはふるまわない。
Finfine mi komprenis:
pro timo.
ついに私は分かった。恐れのためだった。
Mi alvenis ĉi tien
kiel ĝenanto, ne invitita.
私は招かれざる邪魔者としてここへ来たのだ。
Sed kiel eblis, ke mi, dekokjara,
ne speciale malforta knabo, timis tiun preskaŭ nur-ostan sepdekjarulinon?
だが、十八歳で、とくに弱くもない私が、あのほとんど骨ばかりの七十歳の女を恐れているなど、どうしてありえたのだろう。
Ŝi aperis sana, kvankam ŝia
haŭto estis iom tro flava laŭ mia gusto, sed ŝi povus fari nenion
ĝenan al mi.
彼女は、私の好みからすると肌が少し黄色すぎたものの、健康そうに見えた。だが、私に何か害になることをできるようには思えなかった。
Dum ŝi rakontis ion pri
sia filo, kio tute ne
interesis min, tiel ke
mi aŭskultis, kiel oni diras,
nur unu-orele, mi komprenis mian
timon: mi timis, ke
ŝi timos
min.
彼女が、私にはまったく興味のない息子のことを話していて、だから私はいわば片耳でしか聞いていなかったそのあいだに、私は自分の恐れの正体を理解した。私は、彼女が私を恐れるのではないかと恐れていたのだ。
Mi subite vidis min kiel dikan grandegulon — kio mi tute
ne estas — kiu unubate povus ŝin mortigi
kaj tion ial dezirus.
私は突然、自分を、ずんぐりした大男――実際にはまったくそうではないのだが――として見た。その男なら一撃で彼女を殺せるし、しかも何かの理由でそうしたいと思うかもしれない。
Ŝi estis
senhelpa, sendefenda.
彼女は無力で、身を守るすべがなかった。
Mi povus fari ion ajn el ŝi.
私は彼女を相手に何でもできてしまう。
Tiu sento
pri mia povo
subite min terure ĝenis.
自分の力についてのその感覚が、突然、ひどく私を苦しめた。
"Mi ĝojas, ke venis
gasto al mi," ŝi diris.
「お客さんが私のところへ来てくれて、うれしいわ」と彼女は言った。
"Mi kutimas je soleco,
sed havi iun junan en la
domo estas agrable.
「私はひとりなのには慣れているけれど、家の中に若い人がいるのはうれしいものです。
Vi dormos en la gastĉambro.
あなたは客間で寝ることになります。
Mi devos iom ordigi ĝin, kaj ĝi
estas malvarma, sed
mi preferus ne devi ŝanĝi la littukojn de mia filo.
少し片づけないといけないし、そこは寒いのだけれど、でも息子のベッドのシーツは替えずにすませたいの。
Cetere, ankaŭ tiu estas malvarma.
それに、そっちもやはり寒いのです。
La ĉambro, mi volis diri, ne mia filo, ha-ha.
部屋のことよ、つまり、息子じゃなくてね、はは。
Ĉiuj dormĉambroj ĉi tie estas malvarmaj, mi
bedaŭras."
ここの寝室はどれも寒いの、ごめんなさい。」
Kaj tiam mi elparolis la
bedaŭrindajn vortojn:
そしてそのとき、私はあの残念な言葉を口にした。
"Ĉu vi ne
timas?"
「あなたは怖くないのですか？」
Ŝi rigardis min komence mire, poste kun stranga, ne
klare difinebla, esprimo.
彼女ははじめ驚いたように私を見つめ、それから奇妙な、はっきりとは言い表せない、表情を浮かべて私を見た。
"Ne. Mi ne timas," ŝi
diris.
「いいえ。私は怖がっていません」と彼女は言った。
Sed ne estis dubo,
ke mi ĵus mispaŝis.
だが、私がたった今しくじったことに疑いはなかった。
La teo, kiun ŝi proponis al mi
tuj antaŭ ol ni iris enlitiĝi, havis maldolĉan guston, kiun
mi bedaŭrinde rimarkis
nur post unu enbuŝigo, kiam mi povis fari nenion,
krom lasi ĝin
plu sekvi sian vojon en mi.
私たちが寝に行く直前に彼女が勧めてくれたそのお茶は苦い味がしたのだが、残念ながら私は一口飲んだあとでようやくそれに気づき、そのときには、もうそれが体の中をそのまま進んでいくにまかせるしかなかった。
Mi plurfoje eldormiĝis kaj reendormiĝis en
tiu nokto.
その夜、私は何度も目を覚まし、また眠りに落ちた。
Ĉiu-foje, mi sentis egan malkomforton, kiun mi ne bone
komprenis, ĉar mi duon-dormis tamen la tutan tempon.
そのたびに、私はひどい不快感を覚えたが、ずっと半分眠っていたので、それが何なのかよく分からなかった。
Mi ja estis tre
laca pro la
longa biciklado, kiun sekvis la longa marŝado,
dum kiu mi puŝis
la biciklon.
実際、私は長い自転車走行のためにとても疲れていたし、そのあとには、自転車を押しながらの長い徒歩が続いた。
Kaj la neĝo, kiu daŭre
falis tutnokte, helpis al
profunda dormo.
そして、一晩中降り続いていた雪が、深い眠りを助けた。
Tamen, kiam mi eldormiĝis matene, pli frue ol
tagiĝo, tiel ke ankoraŭ
ne estis lumo, mi
komprenis la kialon de mia malkomforto: mi estis ligita en
la lito.
しかし、朝、夜明けよりも早く、まだ明るくなっていないうちに目を覚ましたとき、私は自分の不快さの理由を悟った。私は寝床の中で縛られていたのだ。
Forta ŝnuro min tenis
ne tute streĉe, sed sufiĉe
bone, por ke mi ne povu movi la
brakojn, nek
malligi min
per la fingroj.
丈夫な縄が私を、まったくきつくではないにせよ、十分しっかりと押さえていて、そのため私は腕を動かすことも、指で自分をほどくこともできなかった。
Mi koleris, sed kion mi
povis fari?
私は腹を立てていたが、何ができただろうか。
Krii kaj tiri ŝin el
la dormo estus tro malĝentile.
叫んで彼女を眠りから引きずり起こすのは、あまりに無作法すぎるだろう。
Kial vi
ĝentilu al
persono, kiu ligile malliberigis vin,
vi eble
demandos.
あなたを縛って閉じ込めた人に、なぜ礼儀正しくする必要があるのか、とあなたはたぶん尋ねるだろう。
Nu, mi ne havas respondon.
いや、私には答えがない。
Ne estis
konvene.
そんなことをするのは礼儀にかなわない気がした。
Mi komprenis ŝin:
ŝi ektimis kaj
decidis min ŝnurligi;
ŝi liberigos min, kiam tagiĝos.
私は彼女のことを理解していた。彼女は怖くなって、私を縄で縛ることにしたのだ。夜が明ければ、彼女は私を解放するだろう。
Maljunaj personoj ĝenerale ellitiĝas frue, mi
diris al mi por rehavi
kuraĝon.
年を取った人はたいてい早く起きるものだ、と私は自分に言い聞かせて勇気を取り戻そうとした。
Sed kiam la matena lumo
fine envenis la
ĉambron, mi rimarkis, ke
sur la seĝo apudlita
estis fiksita skribaĵo:
しかし、朝の光がついに部屋に差し込んできたとき、私はベッド脇の椅子に書き置きが留められているのに気づいた。
"Kara Sinjoro!
「親愛なるお客さま！
"Pardonu, ke
mi ligis vin, sed
vi min timigis.
「縛ってしまってすみません。でも、あなたが私を怖がらせたのです。
Mi ofte akceptis neatenditajn kaj
nekonatajn gastojn ĉi tie,
kaj neniam timis.
私はここで、思いがけない見知らぬ客をしばしば迎え入れてきましたが、決して怖いと思ったことはありませんでした。
Sed gazetoj pli kaj pli
rakontas pri
junuloj, kiuj atakas
senfortajn personojn.
けれども、新聞には、無力な人々を襲う若者たちのことが、ますます多く載るようになっています。
Kaj eble mi parolis
al vi
pri la kaŝejo kun miaj ormoneroj.
それに、私が金貨を隠してある場所のことを、あなたに話したかもしれません。
Mi ne memoras bone.
私はよく覚えていません。
Mia memoro ne plu estas, kia ĝi
estis.
私の記憶は、もう以前のようではありません。
Nuntempe mi emas tuj forgesi, kion
mi ĵus diris aŭ
faris.
今では、ついさっき言ったことやしたことを、すぐ忘れてしまいがちです。
"Mi metis dormigilon en vian
tason ĉi-vespere, sed vi trin-kis nur
malmulte, kaj eble vi
ne dormos profunde pli ol unu aŭ du horojn.
「今夜、私はあなたの杯に睡眠薬を入れましたが、あなたは少ししか飲みませんでしたし、たぶん深く眠れるのは一、二時間ほどでしょう。
Mi uzas tiujn por meti
vin en staton sendanĝeran por mi.
私はそれを、あなたを私にとって危険でない状態にするために使っています。
Mi malligos vin nur, kiam estos viro en
la domo."
家の中に男がいるときにだけ、あなたをほどきます。」
"Eble vi
estas bona homo kaj mi petas
vian pardonon.
「たぶん、あなたは善い方なのでしょうし、どうか私をお許しください。
Sed via
demando, ĉu mi timas, naskis timon en mi."
しかし、私が恐れているのかというあなたの問いが、私の中に恐れを生じさせたのです。」
Ĉu vi scias, kio estis plej
zorgiga al mi en
tiu momento?
あのとき、私にとって何がいちばん気がかりだったか、あなたにはわかりますか。
Kio, cetere, montras, kiel
stulte la homa persono estas aranĝita.
ところでそれは、人間というものがどれほどばかげた具合にできているかを示しています。
Estis la fakto, ke
mi nepre bezonis iri
al necesejo.
それは、私がどうしてもトイレに行く必要があったという事実でした。
Mi trinkis multe da teo
post mia alveno, mi
trinkis multe da akvo
dum la vespermanĝo, kaj
legomoj, onidire, estas
precipe akvo.
私は着いてからたくさんお茶を飲み、夕食のあいだにもたくさん水を飲みましたし、野菜はほとんど水分だとも言います。
Krome, estis malmulte da salo, kaj salo fiksas akvon en la korpo,
mi aŭdis.
そのうえ、塩もほとんど入っておらず、塩は体内に水分をとどめるものだと私は聞いていた。
Nu, kiaj ajn
la kaŭzoj, mi terure bezonis, kaj
la ideo malpurigi la
littukojn estis neelportebla.
ともかく、原因が何であれ、私はひどく行きたくて、シーツを汚してしまうという考えには耐えられませんでした。
Kaj jen io subite okazis, kio
preskaŭ igis
min perdi mian povon super
mi tiurilate.
するとそのとき、突然あることが起こり、そのことで私はその点で危うく自分を抑える力を失いかけた。
Ekstere la vento blovis.
外では風が吹いていた。
Nenio bone funkciis en
tiu malnova domo, kaj
ventobato faris, ke
la pordo de mia ĉambro iom malfermiĝis.
その古い家では何一つまともに機能せず、風の一打ちで私の部屋のドアが少し開いた。
Mi rimarkis
nenion tuj.
私はすぐには何も気づかなかった。
Sed post momento, rigardante
al granda spegulo, mi povis vidi
parton de tio, kio troviĝis trans la pordo.
だがしばらくして、大きな鏡を見ているうちに、ドアの向こうにあるものの一部が見えた。
Aŭ, pli ĝuste: tiun, kiu.
いや、もっと正確に言えば、そこにいた人の姿の一部が、である。
Ĉar tuj ekster mia ĉambro
kuŝis ŝi,
senmova.
というのも、私の部屋のすぐ外に彼女が横たわっていたからだ、ぴくりとも動かずに。
Mi krie vokis, sed ŝi ne faris eĉ plej etan movon.
私は叫んで呼んだが、彼女はほんのわずかな身動きすらしなかった。
Tial, mi sciis, ke
ŝi estas
morta.
だから、私は彼女が死んでいるのだとわかった。
Estis terure.
恐ろしいことだった。
Ŝi, tie, senviva.
彼女はそこにいて、生命を失っていた。
Kaj mi tie ĉi, eĉ ne povanta helpi, se mi supozis malĝuste kaj finfine montriĝus, ke ŝi ankoraŭ vivas.
そして私はここにいて、もし私の思い違いで、結局彼女がまだ生きているとわかったとしても、助けることすらできないのだった。
Mi sentis, ke mi freneziĝos.
私は気が狂ってしまいそうだと感じた。
Neniam mi imagis tian
situacion ebla.
こんな状況がありうるなど、私は一度も想像したことがなかった。
La tempo pasis ege malrapide, kaj nenio okazis.
時間はひどくゆっくり過ぎ、何も起こらなかった。
Mi malsatis kaj soifis, sed ne pri tio
mi vere pensis, Okupis mian
penson, senkompate,
la nekontentigebla bezono iri necesejen, kaj
la timo, ke neniu dum
pluraj tagoj venos al ĉi
tiu soleca domo.
私は空腹で喉も渇いていたが、本当に考えていたのはそれではなかった。容赦なく頭を占めていたのは、どうしてもトイレに行きたいという欲求と、何日ものあいだだれもこの孤立した家に来ないのではないかという恐れだった。
Jes ja, mia gastigantino diris, ke ŝi
liberigos min nur
ĉe la ĉeesto de
viro, kio ŝajnis signifi,
ke iu devas veni.
そうだ、家の女主人は、男がいるときにだけ私を解放すると言っていた。それは、誰かが来るはずだという意味に思えた。
Tiu penso redonis
esperon.
その考えは希望を取り戻させた。
Sed alifoje mi diris al mi: ne; ŝi intencis iri mem
al la vilaĝo peti iun veni
ĉi
tien kaj okupiĝi pri
mi.
だが別のときには、いや、と私は自分に言い聞かせた。彼女は自分で村へ行って、誰かにここへ来て私の世話をするよう頼むつもりだったのだ。
Se mi bone vidis, ŝi
ne havis telefonon.
私の見たところでは、彼女は電話を持っていなかった。
Mi kompreneble provis malligi min.
私はもちろん、自分をほどこうとした。
En romanoj kaj filmoj, kaptito ofte sukcesas tion
fari.
小説や映画では、捕らわれた人はしばしばそれに成功する。
Estis neĝojige devi konfesi al mi, ke, kvankam la
ŝnuron ligis maljuna senforta avino, mi
ne kapablis malfari
ŝian laboron.
老いて力のないおばあさんが結んだ縄を、私はほどくことさえできないのだと自分に認めねばならないのは、情けないことだった。
Sed tiel estis.
だが、実際そうだった。
Kaj jen finfine mi
aŭdis iun ekstere.
そしてついに、私は外に誰かいるのを聞いた。
Tiu frapis la pordon kaj vokis plurfoje: "Sinjorino Ada!
Sinjorino Ada!"
その人はドアをたたき、何度も呼んだ。『アダさん！ アダさん！』
Mi krie respondis: "Help! Venu supren!"
私は叫んで答えた。『助けて！ 上に来て！』
Estis vilaĝano, kiu alportis al ŝi panon, lakton,
ovojn kaj diversajn aliajn manĝaĵojn, kiujn ŝi certe antaŭe
mendis.
それは村人で、彼女がきっと前もって頼んでおいたパン、牛乳、卵、そしてさまざまなほかの食べ物を彼女のところへ持ってきたのだった。
"Liberigu min," mi petis.
『私を解放してください』と私は頼んだ。
"Mi tuj klarigos al
vi."
『すぐに説明します』
"Kiu vi
estas?" li demandis.
『あなたは誰だ？』と彼はたずねた。
Sed li ekvidis
la kuŝantan korpon, kaj,
ne atendante respondon, tuj klinis
sin al ĝi.
だが彼は横たわる体に気づき、返事を待たず、すぐにそこへ身をかがめた。
"Ŝi mortis," li diris post atenta
tuŝado.
『彼女は死んでいる』と、注意深く触れてみたあとで彼は言った。
"Ne povas esti dubo."
『疑いようがない』
Nur tiam li envenis en la ĉambron.
彼が部屋に入ってきたのは、そのときになってからだった。
"Liberigu, vi diris, ĉu
ne?"
『解放しろ、とあなたは言ったんだな？』
Li vidis,
ke mi estas ligita.
彼は私が縛られているのを見た。
Sed tuj poste li rimarkis la paperon kun ŝia
skribaĵo.
だがその直後、彼女の筆跡のある紙に彼は気づいた。
"Mi vin petegas, liberigu min, mi nepre devas iri al la necesejo."
『お願いします、私を解放してください、どうしてもトイレに行かなければならないんです』
Li rigardis min sindemande.
彼は疑わしげに私を見た。
"Kiel mi povas scii, ĉu vi
estas danĝera aŭ ne? Mi havas pli bonan ideon."
『あなたが危険かどうか、どうして私にわかる？ もっといい考えがある』
Li iris al alia ĉambro.
彼は別の部屋へ行った。
Tute klare, li bonege konis la domon.
まったく明らかに、彼はその家を非常によく知っていた。
Post nelonge li revenis
kun unu el
tiuj ujoj,
kiujn oni uzas en malsanulejoj por la
homoj, kiuj ne kapablas moviĝi kaj
do ne povas senigi sin je bezonpremo en
taŭga loko.
まもなく彼は、病院で、動けないために適切な場所で用を足せない人たちが使う、あの容器の一つを持って戻ってきた。
"Vi devos helpi min," mi
diris, "ĉar mi ne
povas fari eĉ plej etan
movon per la
brakoj."
『あなたに手伝ってもらわなければなりません』と私は言った。『腕ではほんの少しも動かせないのですから』
Mi sentis min honta kaj malfeliĉa, sed li akceptis, kaj mi malplenigis
min en la
ujon.
私は恥ずかしく、みじめな気持ちだったが、彼は承知してくれ、私はその容器で用を足した。
La senpeziĝo estis
nekredeble bonvena.
その解放感は信じられないほどありがたかった。
"Mi devas venigi doktoron,
por ke li pretigu
la necesajn paperojn pri tiu morto," li
diris.
『あの死について必要な書類を医者に作ってもらうため、医者を呼ばなければならない』と彼は言った。
"Kaj ankaŭ informi la policon."
『それに警察にも知らせなければならない』
"Bonvolu forpreni miajn ligilojn,"
mi petis.
『どうか私の縛めを外してください』と私は頼んだ。
Sed liaj duboj pri mi estis
tro gravaj.
だが、彼の私に対する疑いはあまりに大きかった。
"Ne. Mi unue rigardu, ĉu ŝia
oro plu troviĝas
sialoke."
『いや。まず彼女の金がまだ元の場所にあるかどうか見てみよう』
Li baldaŭ revenis kun
serioza, neamika esprimo survizaĝe.
彼はまもなく、きびしく愛想のない表情を浮かべて戻ってきた。
Mi komence miris, ke li konas
la lokon, sed
poste mi pensis, ke
en tia eta vilaĝo, ĉiuj
certe konas ĉion pri
ŝi.
私は最初、彼がその場所を知っていることに驚いたが、そのあと、そんな小さな村では、きっと皆が彼女について何もかも知っているのだと思った。
Se juĝi laŭ la antaŭa vespero,
ŝi estis parolema
kaj facile forgesis, kion
ŝi aŭ oni ĵus diris.
前夜から判断するなら、彼女はおしゃべりで、自分や相手がたった今言ったことをすぐ忘れてしまう人だった。
Tia homo verŝajne ne povas longe
teni ion ne-diskonata.
そういう人は、何かを長いあいだ人に知られずにおくことは、おそらくできない。
"Ĝi malaperis.
「それは消えた。
Plej verŝajne vi ĝin
prenis kaj ie kaŝis, dum
ŝi rimarkis nenion."
おそらくあなたがそれを取って、どこかに隠したのだ、彼女は何も気づかないあいだに。」
"Kaj kiel mi ligis min mem?"
「では、私はどうやって自分自身を縛ったというのですか？」
"Vi havas kunulon, eble.
「あなたには仲間がいるのかもしれない。
Aŭ vi trovis manieron igi ŝin tion fari.
あるいは、彼女にそれをさせる方法を見つけたのだ。
Eble dirante al ŝi, ke tiel ŝi
ne timos."
たとえば、そうすれば彼女は怖がらずにすむ、と言って。」
"Sed ĉi tiun
komunikaĵon fiksitan al
la seĝo ŝi skribis
propramane.
「だが、椅子に留められていたこの書きつけは、彼女が自分の手で書いたのだ。
Certe tion vi rekonas."
それはもちろん、あなたにも分かるはずだ。」
"Nu, mi ne scias.
「さて、私には分かりません。
Ne estas mia tasko kompreni pri tiaj
aferoj.
そのようなことを理解するのは私の役目ではありません。
Mi informos la policon."
警察に知らせましょう。」
La doktoro venis.
医者が来た。
Li diris,
ke ŝia koro estis
malforta kaj
verŝajne ne eltenis la timon plus la
forto-streĉon
necesan por bone ligi min.
彼は、彼女の心臓は弱っており、おそらく恐怖に加えて、私をしっかり縛るために力を振りしぼったことにも耐えられなかったのだと言った。
Venis policano.
警官が来た。
Li diris,
ke mi devos resti surloke, ĝis la esplorado pri la stranga situacio,
kun mi ligita en
lito kaj ŝi morta eksterĉambre, estos finfarita.
彼は、私がベッドに縛られ、彼女が部屋の外で死んでいたというこの奇妙な状況についての捜査が終わるまで、私はその場にとどまらなければならないと言った。
Sed ĉar li ne volis lasi min sola tie, time, ke mi forkuros, kaj ĉar
li opiniis, ke neniu
en la vilaĝo
konsentos gastigi eblan
mortiginton, plus konsidere
al la malmulta mono, kiun mi disponis kaj
igis hotelon neebla
solvo, li proponis, ke mi loĝu
en la policejo, kiu
troviĝis ne tre
proksime, en malgranda kampara urbeto.
だが彼は、私が逃げ出すのを恐れて、その家に私を一人で残したくなかった。また、村の誰もが殺人犯かもしれない者を泊めることには同意しないだろうと考えた。さらに、私の持ち金が少なく、宿屋に泊まるのも無理だった。そこで彼は、少し離れた小さな田舎町にある警察署に私が泊まるよう提案した。
Tie mi restis plurajn
tagojn.
私はそこで数日過ごした。
Pluraj vilaĝanoj memoris
tre bone, kie la maljuna avino kaŝis
sian oron.
何人もの村人が、その年老いたおばあさんがどこに金を隠していたかをよく覚えていた。
Ŝi ne timis la konatojn kaj
jen parolis
pri ĝi, jen eĉ
montris ĝin.
彼女は顔見知りを怖れず、ときにはそのことを話し、ときにはそれを実際に見せさえした。
Tiu kaŝejo nun estis malplena.
その隠し場所は今や空だった。
La fakto, ke oni trovis reston de
dormigilo en te-taso
ankoraŭ ne purigita,
ne faciligis la solvon de la problemo.
まだ洗われていないティーカップの中に睡眠薬の残りが見つかったという事実は、問題の解決を容易にはしなかった。
Ĉu mi ne metis ĝin por ŝin mortigi?
私が彼女を殺すためにそれを入れたのではないか？
Kiel scii,
kiom estis
metita kaj kiom ŝi trinkis?
どれだけ入れられ、彼女がどれだけ飲んだのか、どうすれば分かるのか？
Eble mi perforte devigis ŝin skribi la leteron kaj poste ligi min, sciante, ke la dormigilo ne efikos antaŭ
ol duonhoro.
おそらく私は彼女に無理やりその手紙を書かせ、そのあと私を縛らせたのだ、睡眠薬が効き始めるまでに半時間はかかると知っていて。
"Kial mi farus ion tiel malsimplan?"
mi diris.
「どうして私がそんな回りくどいことをするでしょう？」と私は言った。
"Se mi prenus ŝian oron,
mi tuj forirus kun ĝi!"
「もし私が彼女の金を取ったのなら、私はすぐにそれを持って立ち去っていたはずだ！」
"Eble tion vi intencis fari komence, sed ne
povis pro la neĝo."
「たぶん最初はそうするつもりだったのだろうが、雪のせいでできなかったのだ。」
"Se mi ŝtelis la oron,
kien mi metis ĝin?"
「もし私が金を盗んだのなら、それをどこに置いたというのですか？」
"Jes.
「そうだ。
Tion vi
devus sciigi al
ni..."
それは君が我々に知らせるべきことだ……」
La esplorjuĝisto, ne kontenta, ne tre
certa pri si, decidis ne
ellasi min.
予審判事は、満足せず、自信もあまりなく、私を釈放しないことに決めた。
La filo de la maljuna
sinjorino vere
estis
plej afabla.
その老婦人の息子は、本当にこの上なく親切だった。
Post kiam li klarigis al la polico, ke
ĉifoje, antaŭ ol vojaĝi
for por kelka tempo, li akceptigis
al sia patrino, ke
ŝi lasu lin
meti ŝiajn ormonerojn
en sendanĝeran lokon en sia oficejo,
en la urbo, kie li laboras, oni
liberigis min.
彼が警察に、今回はしばらく旅に出る前に、母親を説得して、自分が勤めている町の事務所にある安全な場所へ金貨を移させていたのだと説明すると、私は釈放された。
Li vere ne estis memcentra homo.
彼は本当に、自分のことしか考えない人ではなかった。
Li tre malĝojis pri
la forpaso de la patrino, sed
ne preteratentis
pro tio mian
strangan situacion.
彼は母親の死を深く悲しんでいたが、そのために私の奇妙な境遇を見過ごしはしなかった。
Li sentis sin kulpa pro la maniero,
laŭ kiu lia patrino min traktis, kiom ajn komprenebla
ĝi estis.
彼は、事情としては理解できるとはいえ、母親が私をあのように扱ったことについて、自分にも責任があるように感じていた。
"Mi ne estas malriĉa," li diris.
「私は貧しくありません」と彼は言った。
"Mi havas bonan oficon, mi ne havas gefilojn
kaj mia patrino preskaŭ
nenion elspezis.
「私はよい職についていますし、子どももいませんし、母はほとんど何も使いませんでした。
Permesu, ke
mi faru ion, por ke vi
pardonu ŝin."
どうか、あなたが母を許してくださるように、私に何かさせてください」
Kaj li aĉetis por mi tute novan biciklon.
そして彼は私のためにまったく新しい自転車を買ってくれた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aprilo
4月
butero
バター
cetera
他の
densa
濃い
dividi
分ける
fajro
火
ferio
休暇
fingro
指
flava
黄色い
fumo
煙
gasto
客
ial
何らかの理由で
iel
何らかの方法で
karakterizi
特徴づける
konstati
確認する
orelo
耳
plus
さらに
puŝi
押す
rado
車輪
salo
塩
teo
茶
tuko
布
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
esplor-juĝ-isto
予審判事
forto-streĉo
緊張
mem-centra
自己中心的な
neces-ejo
トイレ
preter-atenti
見落とす
========================================================================
26. KIAM DORSO DOLOR
AS
背中が痛むとき
========================================================================
"Bela mateno, ĉu ne?"
「いい朝だね、そうでしょ？」
Ĉiufoje, kiam Tejho renkontas Maeva,
lia koro elsaltas el sia kutima regula, paca
irado.
テイホがマエヴァに会うたびに、彼の心はいつもの規則正しく穏やかな鼓動から飛び出してしまう。
"Ho, Tejho, vi! Saluton.
Jes, la mateno estas
vere bela."
「ああ、テイホ、あなた！ こんにちは。ええ、本当にいい朝ね」
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas Tejhon,
ŝia koro rapidiĝas, kaj io neklarigebla, plaĉe varma,
plenigas ĝin.
マエヴァがテイホを見るたびに、彼女の心は高鳴り、何か説明しがたい、心地よく温かなものがその中を満たす。
Io poema.
何か、まるで詩のようなものが。
"Ĉu vi fartas bone?"
「お元気？」
"Tre bone, dankon, kaj vi?"
「とても元気です、ありがとう、あなたは？」
La vortoj glitas facile el
ŝia buŝo.
その言葉は彼女の口からやすやすと滑り出る。
Nenio vidigas, ke ŝi devas streĉi la fortojn por ne tuj proksimigi la kapon al lia brusto.
すぐにも頭を彼の胸に近づけないように、彼女が力をこめてこらえねばならないことを示すものは何もない。
Kaj ĝin kisi.
そしてそれに口づけしないように。
"Ankaŭ mi plej bone fartas."
「私もとても元気です」
Ili ekridegas.
二人はどっと笑い出す。
Ŝajnas, en tiu trankvila
loko, ke responde ridas
ankaŭ la naturo.
その静かな場所では、自然もまた応えるように笑っているかのようだ。
Birdo ekflugas gajkante.
一羽の鳥が楽しげに鳴きながら飛び立つ。
La lumo sur
la maro dolĉas al la
okuloj.
海の上の光は目にやさしい。
Estas unu el tiuj
tagoj, kiam la vivo vastadone disradias ĝojon.
それは、人生そのものがあふれるように喜びを放っているかのような日である。
Kiam oni estas juna,
bonfarta, kun tiu beleco, kiun juneco ofte
havigas al homoj
viglaj kaj sanaj — eble ĉar
naturo pretigas ilin
por amo — oni facile sin ĝenas antaŭ persono de la alia sekso,
sed tiun sinĝenon oni
volas ne elmontri.
若く、健康で、若さがしばしば生き生きとして健康な人々に与えるあの美しさを備えているとき――おそらく自然が彼らを愛のために準備しているからだろう――人は異性の前ではたやすく気おくれするものだが、その気おくれは表に出したくないものである。
Ĉu plej bona metodo por kaŝi
ĝin ne estas eligi laŭtan ridon?
それを隠す最良の方法は、大きな笑い声をあげることではないだろうか。
"Fakte, mi ne diris
al vi
la veron," voĉas Tejho,
post kiam la ridoj trankviliĝis,
"parolante pri
bonfarto.
「実は、ほんとうのことをあなたに言わなかったんだ」と、笑いがおさまったあとでテイホは言う、「元気かどうかということについてはね。
Mia dorso doloras."
背中が痛いんだ」
"Ĉu vere? Ĉu vi estas malsana?"
「ほんとう？ 病気なの？」
"Ne malsana.
「病気じゃない。
Ĉu vi scias, kie mi
laboris lastsemajne?"
先週どこで働いていたか知ってる？」
"Ie ĉe la haveno, ĉu ne? Ĉu vi helpis el- kaj en-ŝipigi varojn?"
「港のどこかでしょう？ 荷物の積み下ろしや積み込みを手伝っていたの？」
"Ne, tute ne.
「いや、まったく違う。
Sed vi
pravas pri
la loko.
でも場所については君の言うとおりだ。
Mi laboris apud la haveno, ĉe tiu ĉino,
kiu vendas malnovajn
objektojn el fero.
港のそばで、古い鉄製品を売っているあの中国人のところで働いていた。
Li dungis min por kelka tempo.
彼はしばらくの間、僕を雇ったんだ。
Li bezonis iun
por ordigi la amason da plej diversaj varoj el
plej diversaj materialoj, kiujn li
havas.
彼が持っている、さまざまな材料からできた実にさまざまな品物の山を整理する人手が必要だったんだ。
Teorie, li okupiĝas
pri malnovaj
objektoj el metalo, ĉefe fero, sed fakte li havas multon ankaŭ
el aliaj materialoj, ekzemple el
ligno.
建前では、彼は金属製品、とくに鉄の古物を扱っていることになっているけれど、実際にはほかの材料のものもたくさん持っている。たとえば木のものとか。
Ankaŭ lignajn meblojn li vendas, ĉu vi scias?
木の家具だって売っているんだよ、知ってた？
Tiu homo
kapablas aĉeti kaj revendi ion ajn.
あの男はどんなものでも買って転売できるんだ。
Maŝinojn, aparatojn,
strangajn artaĵojn, ĉion oni
trovas ĉe li."
機械、器具、奇妙な美術品、彼のところには何でもあるんだ」
"Ĉu vere? Sed kiel tio rilatas al via dorso?
Kio okazis?"
「そうなの？ でもそれがどうしてあなたの背中に関係あるの？ 何があったの？」
"Nu, eble mi ne estas
sufiĉe forta por tio, kion
mi devis
fari."
「うーん、たぶん、しなければならなかったことをするには、僕は十分に力が強くないんだろう」
Ne sufiĉe forta, ĉu?
十分に強くない、ですって？
Ridinde!
おかしいわ！
Maeva rigardas lin.
マエヴァは彼を見る。
Sur ĉi tiu
insulo, nur la ĉinaj komercistoj,
la malmultaj eŭropanoj kaj usonanoj, kaj la homoj, kiuj laboras en oficejo, en
hotela
akceptejo aŭ similloke, surhavas ĉemizon.
この島では、中国人商人たち、少数のヨーロッパ人やアメリカ人、それに事務所やホテルの受付やそのような場所で働く人たちだけがシャツを着ている。
Tejho neniam surmetas ion alian ol
pantalonon.
テイホはズボン以外何も身につけない。
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas lin,
lia aspekto tuŝas ŝian koron.
マエヴァが彼を見るたびに、その姿は彼女の心に触れる。
Ŝi sentas ion en si, ion ne tre esprimeblan,
emon tuŝi, eble, deziron, ke
haŭto sentu la kontakton de
haŭto.
彼女は自分の中に何かを感じる。あまりうまく言い表せない何かを。触れたい気持ち、たぶん、肌が肌の触れあいを感じることへの願いを。
Li estas nek dika, nek speciale alta.
彼は太っているわけでもなく、とくに背が高いわけでもない。
Tiu iom bruna haŭto, tiu vizaĝo regule
trankvila, tiu
korpo, senvesta krom la mallonga pantalono, estas
simple belaj.
そのやや褐色の肌、そのふだん穏やかな顔、その短いズボン以外は裸の体は、ただただ美しい。
Ili ĉiam movas sentojn
en ŝi.
それらはいつも彼女の中に感情を呼び起こす。
Ne sufiĉe forta, ĉu?
十分に強くない、ですって？
Tiuj brakoj,
tiu brusto,
tiu dorso aperas kapablaj
levi kaj porti ion ajn.
あの腕、あの胸、あの背中は、どんなものでも持ち上げて運べそうに見える。
"Vi ne imagas, kiel pezaj
kelkaj el tiuj varoj
estas.
「ああいう品物のいくつかがどれほど重いか、君には想像できないよ。
Mi devis levi iun malnovan
aparaton, kies
uzon mi eĉ ne
provus imagi.
僕は、何に使うのか想像しようとさえ思わないような古い器具を持ち上げなければならなかった。
Li volis
ekspozicii ĝin en
centra loko...
彼はそれを中央の目立つ場所に置いて見せたかったんだ……
Ĉu vi jam
vizitis
muzeon?"
博物館に行ったことはある？」
"Ne."
「ないわ」
"Mi jes, foje, en la granda
insulo.
「僕はあるよ。大きい島で一度だけ。
Estas domo kun ĉiaspecaj objektoj.
いろいろな物がある建物なんだ。
Ĉio, sed ne modernaj aĵoj.
何でもある、でも現代の品物じゃない。
Mebloj, maŝinoj,
aparatoj, manĝiloj,
iloj el metalo,
ŝtono, ligno, moneroj..."
家具、機械、器具、食器、金属や石や木の道具、貨幣……」
"Vi ne bezonas diri.
「説明しなくていいわ。
Mi neniam vidis muzeon, sed mi sidadis
sufiĉe longe en
lernejo por scii, kio
ĝi estas.
博物館を見たことは一度もないけれど、それが何かくらいわかるだけは学校に通っていたもの。
Kial vi
parolas pri muzeo?"
どうして博物館の話をするの？」
"Ĉar unu el la konstruaĵoj, kie mi laboris por tiu
ĉino,
estas kvazaŭ muzeo, tiom da nekredeblaj aferoj ĝi enhavas.
「私があの中国人のために働いていた建物の一つは、まるで博物館なんだ。信じられないような物がそれほどたくさん入っているから。
La tutan tagon mi devis
preni aĵojn el unu loko
kaj ilin porti al alia."
一日じゅう、私は物をある場所から別の場所へ運ばなければならなかった。」
"Sed kiel vi dolorigis al
vi la dorson?
「でも、どうやって背中を痛めたの？
Vi tamen ne levas objektojn
kiel okcidentanoj, kiuj tenas la krurojn rektaj por
preni ion de sur planko, kaj klinas
nur la korpo-supron, tiel
ke la dorso elportas la tutan penon, ĝis
ĝi malboniĝas."
あなたは、西洋人のように物を持ち上げたりはしないでしょう。西洋人は床の物を取るとき、脚をまっすぐ伸ばしたまま上半身だけを曲げるから、背中に負担が集中して、しまいには悪くしてしまうのよ。」
Dum ŝi parolas, ŝi
klinas la dorson kaj mallevas
la brakojn, tenante la
krurojn rektaj.
彼女はそう話しながら、脚をまっすぐにしたまま背を曲げ、腕を下へおろす。
Ŝi ŝajnigas, ke ŝi prenlevas ion de sur la tero
laŭ la maniero de la
okcidentanoj.
彼女は、西洋人のやり方で地面から何かを持ち上げるふりをする。
Ambaŭ ridegas.
二人は声を立てて笑う。
"Ne, tute ne.
「いや、まったくそんなことはない。
Sed tiu stranga aparato ne estis
fakte, kia ĝi aperis.
でも、あの奇妙な器具は、実際には見た目どおりのものではなかったんだ。
Ĝi estis
multe pli peza
en unu flanko ol en la alia, kaj,
kiam mi levis ĝin, mi sentis, ke jen
ĝi glitas
el miaj manoj.
片側がもう一方よりずっと重くて、持ち上げたとき、今にも手からすべり落ちそうなのを感じた。
Nu, mi ne povis allasi, ke ĝi falu teren kaj rompiĝu, time ke
la ĉino koleros kaj devigos min
pagi.
だから、それを地面に落として壊すわけにはいかなかった。中国人が怒って、私に弁償させるのではないかと怖かったから。
Kiel mi povus pagi?
どうやって払えるだろう？
De kie mi prenus la
monon por tia sendube
multekosta aparato?
そんな、きっと高価に違いない器具の金を、どこから持ってくるというんだ？
Mi provis teni min egalpeze, mi sukcesis, ke la aparato ne falu, sed
mi tiucele faris
movon neĝustan kaj ekde tiam
mia dorso iom doloras."
私は体の釣り合いを保とうとして、器具を落とさずにすませることはできたけれど、そのために無理な動きをしてしまって、それ以来、背中が少し痛むんだ。」
"Kompatinda!" ŝi diras dolĉavoĉe, kaj sammomente trakuras ŝian tutan
korpon neatendita sento,
plaĉa, iom ĝua.
「お気の毒に！」と彼女はやさしい声で言う。その瞬間、思いがけない感覚が彼女の全身を走った。心地よく、どこか甘美な感覚が。
Nur pro ĝi ŝi ekrimarkas,
ke ŝi nun tuŝas lian
brakon.
そのせいで初めて、彼女は自分が今、彼の腕に触れていることに気づく。
"Ne zorgu," li respondas, same dolĉe.
「心配しないで」と彼も同じようにやさしく答える。
"Doloras nur iomete."
「ほんの少し痛むだけだよ。」
"Tamen, tamen," ŝi rebatas.
「それでも、それでも」と彼女は言い返す。
"Ĉu ĉi tie?" ŝi demandas, promenigante
sian manon sur lia dorso, laŭ la rando de la pantalono.
「ここ？」と彼女はたずねながら、ズボンの縁に沿って彼の背中の上を手でなぞる。
"Jes, tie."
「うん、そこだ。」
Ne eblus scii, ĉu lia
voĉo esprimas sufereton aŭ ĝuon.
彼の声が、わずかな苦痛を表しているのか、それとも快さを表しているのか、わからない。
Ĉu ambaŭ?
両方だろうか。
Ĉiaokaze, ĝi sonas
bele, altire.
いずれにせよ、それは美しく、魅力的に響く。
"Via mano estas vere kuraca.
「君の手はほんとうに治療になる。
Jes.
そう。
ĝuste tie, sed ankaŭ ĉirkaŭe.
まさにそこ、でもその周りも。
Jes, tiel, plu, plu, mi
petas.
そう、そうやって、もっと、もっと、お願いだ。
Viaj fingroj havas resanigan efikon.
君の指には癒やす力がある。
Kaj krome ili... kiel diri?... ili plej
agrable poemas.
それに……何と言えばいいかな……じつに心地よく、まるで詩のようなんだ。
Jes, jes, ne ridu.
そう、そう、笑わないでくれ。
Via tuŝo havas la dolĉecon de poemo."
君の触れ方には、詩のような甘さがある。」
Ŝia kontakto rapidigas lian koron, dum
io fajra varmas ene kaj estigas plaĉajn sentaĵojn.
彼女の触れ合いは彼の心臓の鼓動を速め、内では何か火のようなものが熱を帯びて、快い感覚を生み出す。
Tiam...
そのとき……
Knabo, knabino.
少年、少女。
Blua maro, ĉielo sennuba,
suno.
青い海、雲ひとつない空、太陽。
Neniu bruo
de maŝino, neniu veturilo,
neniu homa voĉo, krom iliaj.
機械の音も、車の音も、人の声もない。あるのは二人の声だけ。
Nur birdoj krias unu
al la aliaj super la
maro, nebele,
nekantante, kvazaŭ milite.
ただ鳥たちだけが海の上で互いに叫び合っている。美しくもなく、歌うようでもなく、まるでけんかでもしているかのように。
Ili batalas pri fiŝoj.
魚をめぐって争っているのだ。
Tejho, Maeva ne atentas
ilin.
テイホもマエヴァもそれには注意を向けていない。
Ne estus
ĝentile plu rigardi tiujn du.
あの二人をこれ以上見つめるのは礼儀正しくないだろう。
Ni havu konsideron
pri ilia rajto soli, aŭ, pli
ĝuste, ge-soli.
二人きりでいる権利、いやもっと正確には、男女二人きりでいる権利を尊重しよう。
Ni pro ĝentileco almenaŭ fermu
la okulojn.
礼儀として、せめて目を閉じよう。
Kaj se la tiela mallumo vigligas
vian imagon, nu,
tio estas
via afero,
ĉu ne?
そして、そうした暗闇があなたの想像力をかき立てるとしても、まあ、それはあなた自身の問題だろう、そうではないか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aparato
装置
ĉemizo
シャツ
ĉina
中国の
dorso
背中
dungi
雇う
ekspozicio
展示会
farti
元気である
fero
鉄
gliti
滑る
haveno
港
insulo
島
kisi
キスする
ligno
木材
materialo
材料
meblo
家具
moderna
現代的な
muzeo
博物館
pantalono
ズボン
planko
床
rando
端
sekso
性
Usono
アメリカ
varo
商品
vigla
活発な
========================================================================
27. KVINA RAKONTO PRI
AFANTI
アファンティの話 その5
========================================================================
Komercisto, kiu estis amiko de
Afanti, devis foriri por longa
vojaĝo.
アファンティの友人である商人は、長い旅に出なければならなかった。
Antaŭ ol ekiri for, li venis viziti sian amikon, por diri al
li varman, plej amikan ĝisrevidon.
出発する前に、彼は友人を訪ね、心のこもった、いかにも友情深い別れのあいさつを言いに来た。
Li apenaŭ eksidis kaj
komencis paroli pri sia baldaŭa vojaĝo,
kiam li rimarkis, ke
Afanti havas
belan oran ringon ĉe
la ringofingro.
彼は座ってほどなく、まもなくの旅のことを話し始めたが、そのときアファンティが薬指に美しい金の指輪をはめているのに気づいた。
"Mi tre bedaŭras, ke
mi devas foriri, ĉar
mi tre ŝatas nian
rilatadon," li diris.
「行かなければならないのが本当に残念だ。私は私たちの付き合いがとても好きだから」と彼は言った。
"Vi estas mia plej bona
amiko, Afanti,
ĉu vi tion kredas?"
「君は私のいちばんの親友だよ、アファンティ。そう信じてくれるかい？」
"Mi certe kredas vin,
kara," Afanti
respondis.
「もちろん信じるとも、親愛なる友よ」とアファンティは答えた。
"Tial mi havas por
vi simplan, sed
bonan, konsilon: ne foriru."
「だからこそ、君に単純だがよい助言がある。行かないことだ。」
La alia eligis profundan
spiron, zorgvizaĝe.
相手は心配そうな顔で深いため息をついた。
"Mi devas, Afanti, mi devas.
「行かなければならないんだ、アファンティ、どうしても。
Miaj komercaj aferoj
ne ebligas al mi ne foriri.
商売の都合で、行かずにはいられない。
Mi bezonas monon por vivi, ĉu ne?
生きるにはお金が必要だろう？
Por ricevi monon, mi bezonas komerci.
金を得るには商売をしなければならない。
Kaj por mia komerco mi
devas vojaĝi
for."
そして商売のためには旅に出なければならないんだ。」
Afanti nenion
respondis.
アファンティは何も答えなかった。
"Sed la ideo resti tiel
longatempe sen vidi vin
igas min ege malĝoja.
「だが、そんなに長いあいだ君に会えずにいると思うと、とても悲しくなる。
Ĝi ŝiras mian koron.
それは私の心を引き裂く。
Kiel mi elportos?
どうやって耐えればいいのだろう？
Ne estos facile."
たやすいことではないよ。」
Afanti plu
restis silenta.
アファンティはなおも黙ったままでいた。
"Jen mi havas ideon," la amiko
diris kun ekbrilo
en la okuloj.
「そうだ、いい考えがある」と友人は目を輝かせて言った。
"Lasu min havi vian
ringon.
「その指輪を私に持たせてくれ。
Mi metos ĝin al mia
fingro, kaj konstante vidos
ĝin.
自分の指にはめて、いつもそれを見るようにする。
Ĉiufoje, kiam mi ĝin
rigardos, mi sentos,
kvazaŭ mi vidus vin envere.
それを見るたびに、まるで本当に君を見ているような気持ちになるだろう。
Ĝi estos mia animpacigilo."
それは私の心を慰めるものになるのだ。」
Afanti rigardis sian ringon.
アファンティは自分の指輪を見た。
Ĝi estis
bela.
それは美しかった。
Ĝi estis
valora.
それは高価だった。
Estis eĉ la sola valoraĵo, kiun
li iam ajn havis.
それは、彼がこれまで持ったことのある唯一の貴重品ですらあった。
Per serioza voĉo li ekparolis:
彼は真面目な声で話し始めた。
"Min tuŝas la sentoj,
kiujn vi
esprimas.
「君が表してくれた気持ちには心を打たれる。
Kio estas pli valora
ol amikeco?
友情より貴重なものがあるだろうか？
Kaj ĝuste mia amikeco
al vi
kaŭzas al mi problemon.
そしてまさに、君に対する私の友情が、私に問題をもたらしている。
Ĉar ankaŭ mi ne povos havi pacon enkore, dum vi estos for.
というのも、君が留守のあいだは、私も心の平安を持てないだろうから。
Ankaŭ mi bezonus vidi
vin."
私もまた、君を見られる必要があるのだ。」
Same kiel lia kunulo
antaŭ minuto,
Afanti eligis profundan
spiregon, bruan, malĝoj-espriman.
一分前の相手と同じように、アファンティもまた、音を立てて悲しげな深いため息をついた。
Dum momento silento okupis la ĉambron.
しばらくのあいだ、沈黙が部屋を満たした。
La komercisto sin demandis, pri kio
pensas Afanti.
商人は、アファンティが何を考えているのだろうと自問した。
Ĉilasta aperis profunde enpensiĝinta, kvazaŭ serĉante solvon
al suferiga problemo.
当のアファンティは、苦しい問題の解決を探しているかのように、深く考え込んでいるように見えた。
Sed la esprimo de Afanti
subite ŝanĝiĝis: larĝa
rideto formiĝis sur liaj lipoj.
だが、アファンティの表情は突然変わった。大きな笑みが彼の唇に浮かんだ。
"Jen!
「そうだ！
Ankaŭ mi finfine ekhavis ideon, bonan, solvan
ideon.
私にもついに、よい解決策が思いついた。
Certe vi
bonvolos agi kompate
al mi: lasu min konservi la
ringon.
きっと君は親切にも私を思いやってくれるだろう。つまり、指輪は私に持たせてくれ。
Ĉiufoje, kiam mi rigardos ĝin, mi memoros, kiel mia
plej bona amiko deziris
ĝin havi pro varmaj amikaj
sentoj al mi.
それを見るたびに、私の最良の友が、私への温かい友情のためにそれを欲しがったことを思い出すだろう。
Tio varmigos mian koron.
それが私の心を温める。
Mi memoros, kiel vi
petis ĝin, kiel gravis por vi havi ion,
kio tenu viva
en vi mian memoron,
kaj kiel vi tamen plej
grandanime akceptis, ke
mi ĝin konservu.
君がそれを求めたこと、私の記憶を君の中に生かし続ける何かを持つことがどれほど君にとって大切だったか、そしてそれでもなお、なんと寛大にも私がそれを取っておくことを受け入れてくれたかを、私は思い出すだろう。
Tiel mi ne povos ne pensi pri
vi konstante.
そうすれば、私は絶えず君のことを思わずにはいられない。
Vi pravas.
君の言うとおりだ。
Amikeco estas io
ege valora, kaj ĉi tiu ringo
estos por mi porĉiama signo de
nia porĉiama amikeco."
友情は実に貴重なものだ。そしてこの指輪は、私たちの永遠の友情の変わらぬ証しになるだろう。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
ligo
結びつき
ringo
指輪
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-pens-iĝi
考え込む
ĝis re-vido
また会いましょう
ringo-fingro
薬指
========================================================================
28. MI PERDIS KELKAJN BOV
INOJN
牛を何頭か失った
========================================================================
— Kultura Centro
Esperantista?
— エスペラント文化センター？
Ĉu tio estas en la
Alpoj?
それはアルプスにあるのですか？
— Ne.
— いいえ。
Tute ne.
まったく違います。
Estas en la plej okcidenta parto de Svislando, en
la ĵurasa montaro.
スイスのいちばん西の部分、ジュラ山地にあります。
Ne estas tiel akraj montoj kiel la
Alpoj,
sed ili estas tre
agrablaj por promeni.
アルプスほど険しい山々ではありませんが、散歩するにはとても気持ちがよいのです。
Kaj la Kultura Centro troviĝas je iom pli
ol mil metroj super la
marnivelo, tute proksime al
naturo, rande de la plej alta urbo de
Eŭropo.
そしてその文化センターは、海抜千メートルを少し超える高さ、自然のすぐそば、ヨーロッパで最も高い町の端にあります。
Mi diras "urbo", ĉar ekzistas pli altaj vilaĝoj, sed
La
Chaŭ-de-Fonds (elparolu: La Ŝodfon') estas vera urbo, centro
de horloĝa industrio, tamen je
mil metroj de alteco.
私は「町」と言います。もっと高い村はあるからです。しかしラ・ショー＝ド＝フォン（発音は「ラ・ショドフォン」）は本当の町で、時計産業の中心地でありながら、高度は千メートルあるのです。
— Interese.
— おもしろいですね。
— Ĉu vi
konas la svisan Ĵurason?
— スイスのジュラ地方をご存じですか？
— Jes.
— ええ。
Mi tie perdis bovinojn
siatempe.
昔、そこで牛をなくしたことがあります。
— Perdis bovinojn, ĉu
vere?
— 牛をなくした、本当ですか？
Kiel eblas?
どうしてそんなことが？
— Tio okazis dum la dua mondmilito.
— それは第二次世界大戦中のことでした。
Mi estas judo, kiel
vi eble scias.
私はユダヤ人です、ご存じかもしれませんが。
Pariza judo.
パリのユダヤ人です。
Mi estis
dekokjara, studis pri
literaturo.
私は十八歳で、文学を学んでいました。
Por mi, kamparo estis
stranga medio, nekonata,
ekster mia vivo.
私にとって田舎は、奇妙で、未知で、自分の生活の外にある環境でした。
Medio tute fremda al mi.
私にはまったく異質な環境でした。
Regionoj, kien oni iras
ferii aŭ pasigi dimanĉon.
休暇を過ごしたり、日曜日を過ごしに行ったりする土地。
Sed mi havis neniun veran kontakton
kun la kampara vivo.
しかし、田舎の暮らしと本当の意味で接したことはまったくありませんでした。
— Ĉu vi
estis en Parizo, kiam
la germanoj okupis Francion?
— ドイツ軍がフランスを占領したとき、あなたはパリにいたのですか？
— Jes.
— はい。
Mia familio ne prenis serioze
ĉion, kion oni diris
pri la malamindaj idealoj de tiu frenezulo Hitler
kaj pri liaj
klaraj intencoj.
私の家族は、あの狂人ヒトラーの忌まわしい思想や、その明白な意図について人々が言っていたことを、真剣には受け取っていませんでした。
Verŝajne ili prenis
siajn dezirojn por realo.
おそらく、自分たちの願望を現実だと思ってしまったのでしょう。
Kiam la germanoj alvenis, oni trovis por mi kaŝejon en
religia lernejo,
katolika.
ドイツ軍が来たとき、私は宗教学校、つまりカトリックの学校に隠れ場所を見つけてもらいました。
Sed tio ne povis
daŭri, ĉar, almenaŭ tiuregione,
la germanoj komencis kontroli tiujn lernejojn, serĉante judojn por ilin sendi
al morto.
しかし、それは続けられませんでした。少なくともその地方では、ドイツ軍がそうした学校を調べ始め、ユダヤ人を探して死へ送ろうとしていたからです。
— Kiel vi
elturniĝis?
— どうやって切り抜けたのですか？
— Ni havis amikojn, bonajn
amikojn, kiuj
ĉion aranĝis.
— 私たちには友人がいました。善い友人たちで、すべてを手配してくれました。
Ili savis mian vivon.
彼らが私の命を救ったのです。
Neniam estos limo al la dankemo, kiun mi sentas al ili.
彼らに対して私が感じる感謝には、決して限りがありません。
Ili organizis eliron al Svislando.
彼らはスイスへの脱出を手配してくれました。
Mi vojaĝis ĝis la landlima regiono,
kaj tie estis akceptita de franca kamparano, kiel
planite.
私は国境地帯まで移動し、そこで予定どおりフランス人の農夫に迎えられました。
Tiu transirigis homojn de
Francio al
Svislando kaŝe, por
mono.
その人は金のために、人々をひそかにフランスからスイスへ渡らせていました。
Estis danĝere, ĉar oftis germanaj
kontroloj.
ドイツ軍の検査がしばしばあったので、危険でした。
— Kiu pagis?
— 誰が払ったのですか？
— La estro de tiu katolika lernejo pagis
parton, tiuj
amikoj alian parton.
— そのカトリック学校の校長が一部を払い、友人たちが別の一部を払いました。
Juda organizo repagis
ilin post la milito.
戦後、ユダヤ人組織が彼らに返済しました。
Miaj gepatroj devis pagi
antaŭ ol foriri al
Svislando, kie ni devis
rekuniĝi, sed iu
franco raportis pri ilia
kaŝejo al la germanoj,
kaj ili estis kaptitaj: Mi
neniam revidis ilin.
私の両親は、私たちが再会するはずだったスイスへ出発する前に支払わなければなりませんでした。しかし、あるフランス人が彼らの隠れ場所をドイツ軍に密告し、両親は捕まりました。私は二度と彼らに会えませんでした。
— Terure!
— ひどい！
— Jes.
— ええ。
Kiu ne travivis ion
similan, tiu
ne povas
imagi.
似たようなことを体験したことのない人には、想像できません。
— Almenaŭ vi
saviĝis.
— 少なくとも、あなたは助かったのですね。
— Jes.
— はい。
— Kia homo estis tiu translima
pasiganto?
— その国境越えの案内人はどんな人でしたか？
— Mi memoras nur, ke mi ne povis ekscii tiutempe, ĉu li
havas homajn sentojn aŭ
ne.
— 覚えているのはただ、そのとき彼に人間らしい感情があるのかどうか、私にはわからなかったということだけです。
Mi legis sur lia vizaĝo neniun kompaton,
neniun komprenon
pri tio, kion mi travivis.
彼の顔には、私への憐れみも、私の体験への理解も、何ひとつ読み取れませんでした。
Por li, transkonduki homojn trans la landlimon, estis ia kutima
laboro.
彼にとって、人々を国境の向こうへ連れて行くことは、何か日常的な仕事だったのです。
Li certe ne estis idealisto, kaj mi ofte min demandis,
kion kaŝas lia senvarma vizaĝo.
彼が理想主義者ではなかったのは確かで、私はよく、その冷たい顔の奥に何が隠れているのだろうと自問しました。
Mi volis
rakonti al li pri miaj timoj kaj esperoj, sed li silentigis min per kelkaj akraj vortoj.
私は自分の恐れや希望を彼に話したかったのですが、彼は二言三言きつい言葉を発して、私を黙らせました。
— Eble vi
estis por li nur
mongajnilo.
— あなたは彼にとって、ただの金づるだったのかもしれませんね。
— Eble jes.
— そうかもしれません。
Mi restis kun li nur
malmultajn horojn.
私は彼とほんの数時間いっしょにいただけでした。
Mi min demandis, ĉu li
rigardas min speco de
bovo, kiun oni iras vendi ie.
私は、自分がどこかへ売りに行く牛の一種として彼に見られているのではないか、と考えました。
Sed mi fakte opinias, ke tio
estis nur lia ekstera
aspekto, kaj ke sub tiu
kvazaŭ senkora ŝajno
kaŝiĝis
homa kunsento.
しかし実際には、それはただ彼の外見上の様子にすぎず、そのまるで無情な見かけの下には人間的な共感が隠れていたのだと私は思っています。
— Nu, tion ni
neniam scios.
— まあ、それは永遠にわからないでしょう。
Sed kion pri la bovinoj, kiujn vi perdis?
でも、あなたがなくしたという牛たちの話はどうなったのですか？
— Atendu, atendu.
— 待ってください、待ってください。
Mi tranoktis ĉe tiu kamparano.
私はその農夫の家に泊まりました。
ege frue matene, antaŭ ol tagiĝis, li vekis min.
朝まだき、夜が明ける前に、彼は私を起こしました。
Mi prenis la sakon, en
kiu mi portis
miajn kelkajn havaĵojn, kaj sekvis lin.
私はわずかな持ち物を入れた袋を持って、彼のあとについて行きました。
Ni piediris unue tra
kampoj, sed baldaŭ tra arbaro.
最初は野原を歩きましたが、まもなく森の中に入りました。
Ni supreniris pli kaj pli, sufiĉe alten sur la monto.
私たちはどんどん登っていき、山のかなり高いところまで行きました。
— Ĉu ne troviĝis
germanoj, kiam vi foriris?
— 出発したとき、ドイツ兵はいなかったのですか？
— Tute ne.
— まったくいませんでした。
Sed ni sciis, ke ili troviĝas en
la regiono.
でも、この地域に彼らがいることはわかっていました。
Kaj mi kolerigis
mian kunulon foje, ĉar...
それに私は一度、連れを怒らせてしまいました。なぜなら……
Nu, mi devas unue diri,
ke post la unua arbaro ni alvenis
super la limon de la arba nivelo.
ええと、まず言っておかなければならないのは、最初の森を過ぎたあと、私たちは森林限界より上に出たということです。
Tie estis nur herbo
kaj ŝtonoj.
そこには草と石しかありませんでした。
Estis la komenco de
vasta herbejo, kie bovinoj pace
herbmanĝis
rigardante nin pasi.
そこは広い牧草地の始まりで、牛たちが私たちが通るのを見ながら、静かに草を食んでいました。
— Ĉu estis bela vetero?
— 天気はよかったのですか？
En kiu sezono
vi translandiĝis?
どの季節に国境を越えたのですか？
— Somere.
— 夏です。
Tial la bovinoj estis ekstere.
だから牛たちは外にいたのです。
Jes, la vetero estis
bela.
ええ、天気はよかったです。
La tagoj estis sekaj tiuperiode, sed
tie supre, je tiu horo,
estis malvarmete
kaj kelkloke renkontiĝis nebulo, fojfoje eĉ tre
densa nebulo.
その時期は日中は乾いていましたが、あの高いところでは、その時刻には少しひんやりしていて、ところどころ霧があり、ときにはとても濃い霧さえありました。
— Pardonu, ke
mi interrompis vin
per mia demando pri vetero.
— 天気について質問して、お話をさえぎってしまってすみません。
Vi komencis
rakonti, kial
vi kolerigis vian kamparanon.
あなたは、その農夫をなぜ怒らせたのか語り始めたところでした。
— Plej simple.
— ごく簡単なことです。
Ĉar mi krietis.
私が叫んだからです。
Estis apenaŭ aŭdebla krieto,
sed mi ne
povis subpremi ĝin.
ほとんど聞こえないほどの小さな叫びでしたが、抑えることができませんでした。
Ni estis
en nebulo kaj la ĉielo ankoraŭ estis malhela.
私たちは霧の中にいて、空はまだ暗かったのです。
Mi pikis min vere dolorige.
私はひどく痛い思いをしたのです。
Oni ne vidis bone.
よく見えませんでした。
La limo inter tiuj herbejoj
estis
markita per dratoj.
それらの牧草地の境は針金で示されていました。
Pikdratoj.
有刺鉄線です。
— Ne estas limoj.
— 国境ではありません。
Nur estas bariloj, por ke
bovinoj ne
transiru al alia loko, sed restu tie, kie ili devas.
ただの柵です。牛たちが別の場所へ行かず、いるべき場所にとどまるための。
— Ĉu vere?
— 本当ですか？
Kiel stulta
mi estas!
なんて私は愚かなんでしょう！
Kompreneble, vi pravas.
もちろん、あなたの言うとおりです。
Vi ne imagas, kiel ĉefurbano povas stulti pri neurbaj aferoj.
都会の人間が田舎のことになると、どれほど間抜けになれるか、あなたには想像もつかないでしょう。
Nu, mi provis pasi sub
tia drata barilo.
さて、私はそんな針金の柵の下をくぐろうとしました。
Mi faris
stultan movon, iom glitis,
mia nazo trafis ion lignan,
mi saltetis kaj pikilo de la pikdrato eniĝis en la dorson de mia mano.
私はばかな動きをして、少し滑り、鼻を木の何かにぶつけ、ぴょんと跳ねた拍子に、有刺鉄線のとげが私の手の甲に刺さりました。
Mia krieto estis vere mallaŭta, eĉ
ne estis krieto,
nur eligo de malakra dolorsono, sed mia gvidanto koleris.
私の叫びは本当に小さく、叫びですらなく、鈍い痛みの声が漏れただけでしたが、案内人は怒りました。
— Kiel li povis koleri senkrie?
— 叫ばずにどうやって怒れたのですか？
— Li sukcesis.
— それができたのです。
Nun, kiam mi revidas lin enpense, mi trovas la situacion amuza.
今、心の中でそのときの彼を思い浮かべると、その状況はおかしく思えます。
Sed ĝi ne amuzis
min tiutempe.
でもその当時の私には、少しもおかしくは思えませんでした。
Li esprimis sian koleron tute silente.
彼は完全に無言で怒りを表しました。
Nur per vizaĝaj esprimoj kaj
movoj de la brakoj, de la korpo, de la kapo, de la manoj.
ただ顔の表情と、腕、体、頭、手の動きだけで。
Liaj lipoj moviĝis kvazaŭ
por montri, ke li krias, sed neniu sono venis.
彼の唇は、叫んでいることを示すかのように動きましたが、音は何も出ませんでした。
Li imitis
kriojn sen
krii.
彼は叫ばずに叫びを真似たのです。
Finfine, li retrovis sian
trankvilon kaj ni
daŭrigis nian iradon.
やがて彼は落ち着きを取り戻し、私たちは歩き続けました。
Ni revenis al arbara regiono.
再び森林地帯に入りました。
Ie, meze de tre densa arbaro, li haltis, kaj
signis, ke mi haltu.
どこか、非常に深い森の真ん中で、彼は立ち止まり、私にも止まれと合図しました。
— Ĉu li aŭdis germanojn?
— ドイツ兵の気配を聞いたのですか？
— Mi ne sciis.
— 私にはわかりませんでした。
Bedaŭrinde, li nenion volis aŭ povis diri al mi.
残念ながら、彼は私に何も言おうとしなかったか、言えなかったのです。
Li metis fingron sur la lipojn por signi, ke mi faru neniun
bruon.
彼は唇に指を当てて、音を立てるなと合図しました。
Se vi scius, kiel
mia koro batis!
私の心臓がどれほど激しく打っていたか、あなたにわかるなら！
— Mi povas imagi.
— 想像できます。
— Eble.
— そうかもしれません。
Mi pli kaj pli perdis
mian trankvilon, ĉar mi ne
komprenis, kio okazas.
私は何が起きているのかわからず、ますます落ち着きを失っていきました。
Ni tie staris silente, senmove, dum pasis minutoj, longegaj
minutoj.
私たちはそこで、長い長い何分ものあいだ、黙って、身動きせずに立っていました。
Lia sinteno povis signifi
nur, por mi, ĉeeston de danĝero, kaj
mi,
urbano, tute ne kutimis al
danĝero.
彼の態度は、私には危険の存在しか意味しえませんでした。そして私は都会人で、危険にはまったく慣れていなかったのです。
Mi ankaŭ, verdire, ne kutimis al
malkomforto.
正直に言えば、不快さにも慣れていませんでした。
Miaj piedoj estis malsekaj pro la longa marŝado en herbejo je la
horo, kiam malsekeco formiĝas
tie surmonte (aŭ ĉu la
malsekeco formiĝas dum la
tuta nokto?
山の上で湿り気が生じるその時間帯に、牧草地を長く歩いたせいで、私の足は濡れていました（あるいはその湿り気は一晩じゅう生じるのでしょうか？
Kiel nescia mi estas pri
naturo!).
私は自然についてなんと無知なのでしょう！）。
Mi estis
pensanta pri miaj malvarmaj, malsekaj piedoj, kiam
insekto min pikis.
冷たく濡れた自分の足のことを考えていたとき、虫に刺されました。
Kia plaĉa medio!
なんと快適な環境でしょう！
Tio igis min eĉ pli streĉita.
そのせいで私はさらに緊張しました。
— Sed kial
vi longe
staris tie senmove?
— でも、なぜそこで長くじっと立っていたのですか？
Kio estis la danĝero?
危険とは何だったのですか？
— Fakte ne estis danĝero.
— 実際には危険はありませんでした。
Mi jam rimarkis antaŭe, ke mia kunulo havas nekredeble akrajn okulojn, kapablajn vidi
tra plej malhela nokto, ĉu germanoj ie marŝis.
私は前から、私の連れが信じられないほど鋭い目を持ち、どんな暗い夜でも、どこかにドイツ兵が歩いているかどうか見抜けることに気づいていました。
Nu, ni estis en densnebula loko kaj li provis rigardi.
さて、私たちは濃霧の場所にいて、彼は見ようとしていたのです。
Krome, per siaj same akraj
oreloj li tre streĉe aŭskultis, ĉu
germanoj ie
proksime pasas.
そのうえ、同じく鋭い耳で、近くのどこかをドイツ兵が通っていないか、必死に聞き耳を立てていました。
Ni ja troviĝis tute proksime al
la landlimo.
私たちはまさに国境のすぐ近くにいたのです。
Post iu longa, lasta kontrolado senmova - plej streĉa, kredu min - li proksimigis la lipojn al
mia orelo kaj elparolis la
unuajn vortojn, ekde kiam
ni forlasis lian domon: "Rigardu tiun vojeton" (mi
apenaŭ vidis ion, sed ege mallarĝa piedvojeto
trairis inter la
arboj) "sekvu ĝin.
長い最後の、身動きひとつしない確認のあとで――信じてください、いちばん緊張した瞬間でした――彼は唇を私の耳に近づけ、彼の家を出て以来初めての言葉を口にしました。「あの小道を見ろ」（私にはほとんど何も見えませんでしたが、木々の間にきわめて細い踏み道が通っていました）「それをたどれ。
Post kvin minutoj, vi estos en
Svislando."
五分後には、お前はスイスにいる。」
— Ĉu estis tiel
simple?
— そんなに簡単だったのですか？
— Tiel simple
estis.
— それほど簡単でした。
Simple, sed ege streĉe.
簡単でしたが、ものすごく緊張しました。
La sola problemo estis ne perdi la vojeton.
唯一の問題は、その小道を見失わないことでした。
Feliĉe, mi baldaŭ eliris el
la nebulo.
幸い、私はまもなく霧の外に出ました。
Mi tiam jam
estis en Svislando, sed
tion ne sciis.
そのとき私はすでにスイスにいましたが、自分ではそれを知りませんでした。
Mi eksciis nur, kiam la vojeto finfine
atingis vilaĝon.
それを知ったのは、その小道がついに村に着いたときだけでした。
— Sed ĝis nun en via
rakonto vi
nur preterpasis bovinojn, neniam
ilin perdis.
— でも、今までの話では、あなたは牛のそばを通り過ぎただけで、一度も牛をなくしていませんよ。
Kion vi
diris
komence?
最初に何と言いましたか？
Ĉu mi misaŭdis?
私の聞き間違いでしたか？
— Tio estas tute
alia
afero.
— それはまったく別の話です。
Ĝi okazis poste.
それはそのあとに起こりました。
La svisoj estis
bonkoraj kun mi (ne ĉiam kaj ĉie tiel estis; mi estis bonŝanca).
スイス人たちは私に親切でした（いつでもどこでもそうだったわけではありません。私は運がよかったのです）。
Post iom da tempo, ili
sendis min al kamparano.
しばらくして、彼らは私をある農夫のもとへ送りました。
Mi devis resti tie kaj
labori kun li por pagi mian restadon en la lando.
私はそこでとどまり、滞在費の代わりに彼と一緒に働かなければなりませんでした。
Mi do iris tien kaj la kamparano estis plej afabla.
それで私はそこへ行きましたが、その農夫はこのうえなく親切でした。
Li vere varme bonvenigis min.
彼は本当に温かく私を迎えてくれました。
Li invitis
min promeni en la ĉirkaŭaĵo, "por montri ĉion", li diris.
彼は「何もかも見せるために」と言って、近くを散歩しようと私を誘いました。
Survoje ni renkontis
bovinarojn kaj li salutis la bovinojn per ilia nomo.
道すがら私たちは牛の群れに出会い、彼は牛たちにそれぞれの名前で呼びかけてあいさつしました。
Estis gajaj sonoj, tie,
ĉar ĉiu bovino havis sonorilon ĉe la kolo, jen
pezan, jen malpezan, jen
kun akra sono, jen kun
malakra.
そこには陽気な音が響いていました。どの牛も首に鈴をつけていて、重いものもあれば軽いものもあり、鋭い音のものもあれば鈍い音のものもあったからです。
— Kaj la paca muziko de
tiuj sonoriloj estis tiel plaĉa
al viaj oreloj
de juna ĵus-foririnto el mortodanĝero,
ke vi
atentis ĝin pli ol la bovinojn
mem!
— そして、死の危険からたった今逃れてきた若者であるあなたの耳には、その鈴の穏やかな音楽があまりにも心地よかったので、牛そのものよりもそちらに気を取られたのですね！
— Ĝuste.
— そのとおりです。
Tute prave.
まったくそのとおりです。
Kion mi miskomprenis
kiel promenon, tio
estis precizigoj
por la laboro.
私が散歩だと誤解していたものは、実は仕事のための説明だったのです。
Sed, vere, li ne estis klara pri tio.
でも、本当に、その点について彼の言い方ははっきりしていませんでした。
Vespere, li diris al mi: "Iru al
tiu kaj tiu kaj tiu lokoj, kiujn mi montris al vi posttagmeze kaj revenigu
la bovinojn
hejmen."
夕方、彼は私にこう言いました。『午後に私がおまえに見せたあそことあそことあそこへ行って、牛たちを家へ連れ戻してこい。』
— Kompatinda!
— お気の毒に！
— Mi ne kuraĝis diri,
ke mi eĉ ne estis
certa, ĉu mi trovos
la vojon.
— 私は、自分が道を見つけられるかどうかさえ確信がないとは、とても言い出せませんでした。
La loknomoj, kiujn li diris dum
la posttagmeza promeno,
kaj ripetis en sia
ordono, kompreneble signifis
nenion por mi.
午後の散歩のあいだに彼が口にし、命令の中でも繰り返した地名は、もちろん私には何の意味もありませんでした。
Mi tamen foriris.
それでも私は出かけました。
Mi feliĉe grandparte memoris, tra kie ni pasis antaŭe.
幸い、前にどこを通ったかは大部分覚えていました。
Mi sukcesis
atingi la bovinojn, kiujn
mi opiniis liaj.
私は、彼の牛だと思った牛たちのところまでたどり着くことができました。
Ili eĉ memvole grupiĝis, kaj mi miris, ke ili
tiel facile
akceptas sekvi min.
牛たちは自分から群れになってくれさえして、こんなに簡単に私について来るのを受け入れるのかと私は驚きました。
Sed mi ne sciis,
kiom ili devas esti.
でも、何頭いるはずなのか私は知りませんでした。
Kiam mi revidis
ilian mastron, mia bovinaro
estis mankhava.
その農夫のところへ戻ったとき、私が連れていた牛の群れは頭数が足りませんでした。
— Kion li faris?
— 彼はどうしたのですか。
— Li diris, ke li
tuj vidis, ke mi
estas urba senkapulo, al kiu oni povos nenion
ordoni kun certeco, ke li plenumos la taskon.
— 彼は、私が町育ちの間抜けで、何かを命じてもきちんとやり遂げると当てにはできない相手だと、ひと目でわかったと言いました。
Mi aŭskultis
senresponde.
私は何も言い返さずに聞いていました。
Kion mi povis diri?
何を言えたでしょう？
Sed io ege mirigis min.
でも、ひどく私を驚かせたことがありました。
Por mi, ĉiu bovino estas nur
bovino, simila al ĉiu
alia bovino.
私にとっては、どの牛もただの牛で、ほかのどの牛とも似たり寄ったりです。
Sed li tuj diris,
ke mankas tiu, kaj
tiu ĉi, kaj tiu alia.
ところが彼はすぐに、あれが足りない、これが足りない、あの牛もいない、と言ったのです。
Laŭ la nomoj li priparolis ilin.
彼はその牛たちを名前で挙げて話していました。
Li devigis min iri
kun li.
彼は私に自分と一緒に行くよう強いました。
Li trovis
ĉiun laŭ la sono de ĝia sonorilo.
彼はそれぞれを、その鈴の音によって見つけ出しました。
Li ne nur konis
ĉiun vizaĝon bovinan (eble ne la vizaĝon,
mi ne scias, kiel
li ilin rekonis),
sed li ankaŭ konis
ĉiujn sonorilajn sonojn.
彼は牛の顔を一頭一頭知っていただけでなく（いや、顔ではなかったのかもしれません。どうやって見分けたのか私にはわかりませんが）、鈴の音もすべて聞き分けていたのです。
Ĉu ne mirinde?
不思議ではありませんか。
— Tiel vi
konatiĝis kun svisa Ĵuraso!
— そうやってあなたはスイスのジュラ地方を知ることになったのですね！
Ĉu poste vi
lernis
voki ĉiun bovinon laŭnome?
そのあと、牛を一頭ずつ名前で呼べるようになったのですか。
— Ne.
— いいえ。
Mi ne havis tempon.
私には時間がありませんでした。
La sekvantan
tagon, mi jam
estis for.
次の日には、私はもうそこを去っていました。
La kamparano plendis
pri mi.
その農夫は私のことで苦情を言いました。
Oni sendis min al
la horloĝa industrio, kaj tie mi estis brila knabo,
kiu ricevis nur gratulojn.
私は時計産業のほうへ回され、そこでは私はたいそう有能な若者で、受けるのは賞賛ばかりでした。
Ĉu vi sciis, kiel
la israela verkisto
David Ŝahar difinas la malbonon?
イスラエルの作家ダヴィド・シャハルが悪をどう定義しているか、ご存じですか。
— Ne.
— いいえ。
— Li diras, ke malbono estas io, kio ne troviĝas ĝustaloke.
— 彼は、悪とは、あるべき場所にないものだと言っています。
Kafo en taso, li diras, estas io bona.
彼によれば、カップの中のコーヒーはよいものです。
Kafo sur
pantalono estas io malbona.
ズボンの上のコーヒーは悪いものです。
Estis erare postuli, ke juna parizano okupiĝu
pri bovinoj!
若いパリっ子に牛の世話をさせようとしたのが間違いだったのです！
NOVAJ VORTOJ
新出語
akra
鋭い
Alpoj
アルプス
bovo
牛
dimanĉo
日曜日
drato
針金
franca
フランスの
fremda
外国の
germana
ドイツの
hela
明るい
herbo
草
horloĝo
時計
idealo
理想
imiti
まねる
insekto
昆虫
israela
イスラエルの
juda
ユダヤの
Ĵuraso
ジュラ山脈
katolika
カトリックの
kvalito
品質
literaturo
文学
medio
環境
nazo
鼻
nebulo
霧
Parizo
パリ
piki
刺す
seka
乾いた
sezono
季節
sonori
鳴る
svisa
スイスの
veki
起こす
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-turn-iĝi
切り抜ける
sia-tempe
当時
tra-nokti
夜を明かす
========================================================================
29. AMINDA FAMULO
愛すべき有名人
========================================================================
Li estis
tiel fama.
彼はとても有名でした。
Lia nomo, en grandaj literoj, legiĝis ĉie en la urbo.
彼の名は大きな文字で町じゅうのいたるところに掲げられていました。
Li certe estis la plej populara kantisto.
彼はたしかにいちばん人気のある歌手でした。
La stelo, kiu
brilis en
la nokto.
夜に輝く星でした。
La plej aminda kantisto niatempa.
当代きっての愛すべき歌手でした。
Liaj muzikoj estis frenezaj, oni diris.
彼の音楽は熱狂的だ、と人は言っていました。
Li kantis rapide, vigle, ĝue.
彼は速く、生き生きと、楽しげに歌いました。
Kaj liaj vigleco kaj ĝuemo iel
transdoniĝis al
la publiko.
そして彼の活気と楽しさは、何かしら観客にも伝わるのでした。
Sed estis io poezia
en la vortoj, kiujn li
kantis.
でも、彼の歌う言葉には詩的なものがありました。
Kaj li estis kuraĝa.
そして彼は勇敢でした。
Malŝatantoj diris, ke li krias.
嫌う人たちは、彼はわめいているのだと言いました。
Ne, li ne kriis.
いいえ、彼はわめいていたのではありません。
Li vokis.
彼は呼びかけていたのです。
Li devis voki, ĉar li
volis veki.
彼は目覚めさせたかったので、呼びかけなければならなかったのです。
Li alvokis nin kontraŭstari maljustecon.
彼は私たちに、不正に立ち向かうよう呼びかけていました。
Li volis
veki la homojn el la
dormo, en kiun la moderna
vivo ilin
tenis.
彼は、人々を現代生活が閉じ込めている眠りから目覚めさせたかったのです。
Por ke ili fariĝu
aktivaj.
人々が行動的になるために。
Por ke ili agu kontraŭ ĉio malbona en nia
socio.
私たちの社会にあるあらゆる悪に対して行動するために。
Por ke ili igu la
socion progresi al pli bona vivo, al mondo
pli justa.
社会を、よりよい生活へ、より公正な世界へと進歩させるために。
Kiun ŝancon mi havis, mi, eta sekretariino, ke li rimarku min?
小さな秘書にすぎない私に、彼が気づいてくれる見込みなどどれほどあったでしょう？
Miaj ideoj estis malsaĝaj.
私の考えは愚かでした。
Sed mi volis ian kontakton kun li.
でも私は、彼と何らかの接点がほしかったのです。
Mi sciis,
ke nenio
serioza eblas
inter li kaj
mi.
彼と私のあいだに本気の関係などありえないと、私は知っていました。
Sed scii ne sufiĉas
por forigi ideon, ĉu?
でも、知っているだけでは考えを追い払うには足りませんよね。
Mi volis,
ke li amu min.
私は彼に私を愛してほしかったのです。
Kiam li aperis antaŭ
ĉies okuloj, en la plenplena ejo, lia
kostumo brilis.
満員の会場で、みなの目の前に彼が現れたとき、その衣装は輝いていました。
Ŝajnis, ke miloj da steletoj estas kudritaj sur
ĝi.
何千もの小さな星が縫いつけられているように見えました。
Ili respegulis la lumon, kiu estis direktita de
la plafono al li, en konstante
ŝanĝiĝanta danco.
それらは、天井から彼に向けられた光を、絶えず変化する踊りのように反射していました。
Dum li kantis, lia tuta korpo dancis.
彼が歌っているあいだ、彼の全身が踊っていました。
Li ne kantis nur per
la buŝo, la lipoj, la lango.
彼は口や唇や舌だけで歌っていたのではありません。
Li kantis tutkorpe.
全身で歌っていたのです。
Kaj pro tio la aŭskultantoj dancis sian
sidan danceton,
laŭ la muziko, sur siaj
seĝoj.
そのため聴衆も、音楽に合わせて、椅子の上で座ったまま小さな踊りを踊っていました。
Mi ĉiam trovis tre belaj, sur la
fotoj, liajn harojn tiel
plaĉ-aranĝe kombitajn.
写真の中の、きれいに整えられた彼の髪を、私はいつもとても美しいと思っていました。
Sed dum li dance kantis tie, ankaŭ liaj haroj
dancis, kaj el la bonorda kombado restis plu nenio.
でも、そこで彼が踊るように歌っているときは、髪もまた踊っていて、きちんとした整髪はもはや何も残っていませんでした。
Strange, mi trovis lin eĉ
pli aminda tiel.
不思議なことに、私はそんな彼をいっそう魅力的だと思いました。
Kiam li finis, mi iris atendi lin.
彼が終わると、私は彼を待ちに行きました。
Mi havis
tri diskojn kun mi.
私はレコードを三枚持っていました。
Mi intencis
peti lin subskribi sian nomon sur ili.
それらに彼の名前を署名してもらうつもりでした。
Mi sciis,
ke li eĉ ne rigardos min.
彼が私のことなど見もしないだろうと、私はわかっていました。
Estos nur momenta renkontiĝo, interŝanĝo de kelkaj vortoj, manmovo, kiun li faris
milionfoje eble, por irigi la plumon sur la
centra ronda papero meze de plasta disko.
それはほんの一瞬の出会い、二言三言のやりとり、そして、プラスチックのレコードの中央にある丸い紙の上でペンを走らせる、彼がたぶん何百万回もしてきた手の動きにすぎないはずでした。
Jes, mi sciis tion.
ええ、私はそれを知っていました。
Mi ne atendis ion alian.
それ以外は何も期待していませんでした。
Kaj tamen mi esperis.
それでも私は期待していたのです。
"Via nomo estas Vera,
ĉu
ne?" li demandis, rigardante min fikse,
rekte en la
okulojn.
「君の名前はヴェラだね？」と彼は、私の目をまっすぐに見つめながら尋ねました。
"Kiel vi
povas scii? Jes," mi
respondis nekomprene.
「どうしてわかるのですか？ はい」と、私はわけがわからないまま答えました。
Estis nekompreneble.
理解できませんでした。
Kiel eblas rekoni personon, kiun
oni neniam vidis?
一度も会ったことのない人を、どうして見分けられるのでしょう？
"Mi tuj rekonis vin," li plu
diris.
「私はすぐに君だとわかったよ」と彼はさらに言いました。
"Li estas bonega."
「彼はすばらしい。」
Pli kaj pli strange!
ますます妙でした！
"Kiu estas bonega?"
「誰がすばらしいのですか？」
"Sergjo," li respondis.
「セルギョだよ」と彼は答えました。
"Sergjo?" Mi konis neniun tiun nomon, kaj
mi
aldonis: "Kiel li
estas bonega? Pri
kio?"
「セルギョ？」私はそんな名前の人を誰も知りませんでしたので、さらにこう言いました。「どういう意味ですばらしいのですか？ 何について？」
Homamaso premis min
tiel forte, ke fariĝis pli kaj pli malfacile spiri.
群衆があまりにも強く私を押したので、息をするのがだんだん苦しくなってきました。
Ĉiuj deziris, ke la famulo
skribu sian nomon sur iliaj
diskoj, aŭ sur papero.
誰もが、その人気歌手に自分のレコードや紙に名前を書いてほしいと思っていました。
Ili malkontentis pri tio, ke
mi malrapidigis
la aferon.
私がその流れを遅らせていることに、彼らは不満でした。
Li rigardis ilin.
彼は彼らのほうを見ました。
"Aŭskultu," li amikvoĉis, "ĉu vi akceptus vespermanĝi kun mi morgaŭ?"
「ねえ」と彼は親しげな声で言いました。「明日、私と夕食を一緒にしてくれませんか？」
Li enmanigis al
mi karton.
彼は私の手にカードを握らせました。
"Jen la adreso de la
restoracio.
「ここにレストランの住所があります。
Ekde la oka mi atendos vin.
八時から君を待っています。
Ni ne povus paroli trankvile
ĉi
tie.
ここでは落ち着いて話せません。
Sed morgaŭ mi havos
libertagon.
でも明日は休みなんです。
Ripozigos min vespermanĝi kun vi."
君と夕食をとって、のんびりすることにします。」
Mi jesis, dankis, foriris,
apenaŭ konscia pri la multaj
rigardoj, kiuj
provis ekkompreni, kial
la dio elektis min
prefere ol iun
ajn alian.
私は承諾し、礼を言い、立ち去りました。神のような彼がなぜ他の誰でもなく私を選んだのかを理解しようとする多くの視線のことは、ほとんど意識していませんでした。
Dormi mi ne povis.
私は眠れませんでした。
Mi pasigis la nokton
demandante
min, kio okazis.
何が起こったのかと自問しながら夜を過ごしました。
Ĉu entute la invito estis reala?
そもそもあの招待は本物だったのでしょうか？
Ĝi estis
apenaŭ kredebla.
ほとんど信じられないことでした。
Post kiam mi dormetis kelkan tempon, mi post
nelonge vekiĝis, kaj la pensoj
plu kaj plu turniĝis en mia kapo, sen
prezenti respondon al la multaj
demandoj, kiuj
kaptis min.
しばらくうとうとしたあと、私はすぐにまた目を覚まし、私をとらえていた多くの疑問に答えを与えることもなく、考えは何度も何度も頭の中を巡り続けました。
Plurfoje, certa, ke la
afero estis nur imagita, mi
ellitiĝis por
rigardi la restoracian karton.
何度も、あれはただの思い込みだったに違いないと思って、私は起き上がってそのレストランのカードを確かめました。
Ĝi estis
reala.
それは本物でした。
Matene, mi sentis min
tiel malbone post tiu preskaŭ sendorma nokto, ke mi telefonis al
la oficejo,
ke mi malsanas,
kaj ne iros labori.
朝になると、ほとんど眠れなかったその夜のせいで気分があまりに悪く、私は会社に電話して、病気なので出勤しないと言いました。
Tiam okazis kvaronhora batalo inter miaj principoj
kaj mia deziro.
そのあと、私の主義と欲望とのあいだで十五分間の戦いが起こりました。
Unu el miaj principoj estas, ke
dormo devas
veni nature: dormigilon mi neniam
uzas.
私の主義の一つは、眠りは自然に来るべきだということです。睡眠薬は私は決して使いません。
Mi havas kelkajn hejme, ĉar kiam mia patrino vizitas min,
ŝi ĉiam lasas iom da ili.
家にはいくつかあります。母が私を訪ねてくるたびに、いつも少し置いていくからです。
Sed ĉi-foje miaj principoj malvenkis: mi enbuŝigis dormigilon
kaj finfine
glitis dormen.
でも今回は私の主義が負けました。私は睡眠薬を口に入れ、ついに眠りへと滑り込んでいきました。
Mi ja bezonis esti
bela, kaj sendorma nokto ne favoras
beliĝon.
だって私はきれいでいる必要がありましたし、眠れない夜は美しくなる助けにはならないのです。
Kiam mi forlasis mian loĝejon tiuvespere,
mi timis, ke iu
el la oficejo vidos min kaj
faros al si ĝustajn
ideojn pri mia "malsano".
その晩、部屋を出るとき、会社の誰かに見られて、私の「病気」について正しい推測をされるのではないかと私は怖れていました。
Sed mi povis nenion
fari tiurilate.
でも、その点について私にできることは何もありませんでした。
Mi estis
preskaŭ certa, ke li ne
estos tie.
彼はそこにいないだろうと、私はほとんど確信していました。
Kial li estus?
どうしているはずがあるでしょう？
Tiaj famuloj ne estas tre
seriozaj, onidire.
そういう有名人はあまり誠実ではない、と言われています。
Dio scias, kial li havis tiun ideon pri mi.
彼がどうして私にそんな気を起こしたのか、神のみぞ知ることです。
Mi tre bedaŭrus, se
li ne tenus sian promeson.
もし彼が約束を守らなかったら、私はとても残念に思うでしょう。
Mankus al mi, ne nur
la plezuro dividi manĝon kun
viro, kiun mi de malproksime ege ŝatis, eble eĉ amis,
sed mankus ankaŭ la
respondo al la mirigaj
demandoj: Kiel
li povas
scii mian nomon?
遠くからとても好いていた、ひょっとすると愛してさえいた男性と食事を共にする喜びが失われるだけでなく、驚くべき疑問への答えも失われることになるでしょう。どうして彼は私の名前を知っているのか？
Kiu estas Sergjo?
セルギョとは誰なのか？
Fakte, kontraŭ mia atendo, sed laŭ mia espero, li tie sidis
en la trinkeja parto de la restoracio, tuj ĉe
la enirejo.
実際には、私の予想に反して、しかし私の希望どおりに、彼はレストランのバーの部分、入口のすぐそばに座っていました。
Li direktis al mi larĝan rideton, kiam li ekvidis
min.
私に気づくと、彼はにっこりと大きな笑みを向けてきました。
"Venu," li diris.
「どうぞ」と彼は言いました。
"Ni havas tablon en aparta ĉambro, tiel
neniu ĝenos nin.
「別室に席を取ってあります、そうすれば誰にも邪魔されません。
Ne estas
agrable esti
fama.
有名でいるのは気持ちのいいことではありません。
Oni malfacile defendas sin kontraŭ scivolemuloj kaj kolektantoj de subskriboj."
物見高い人たちやサイン集めの人たちから身を守るのは難しいのです。」
Li kondukis min al eta aparta manĝoĉambro.
彼は私を小さな個室の食堂へ案内しました。
"Kiel vi
fartas?" li afable demandis, post kiam li mendis la
manĝon.
「お元気ですか？」と、料理を注文したあとで彼はやさしく尋ねました。
"Mi kuŝis
sendorme dum la tuta nokto.
「私は一晩じゅう眠れずに横になっていました。
Pro vi."
あなたのせいで。」
"Ĉu mi estas tiel
terura?"
「私はそんなにひどいのですか？」
"Tion mi ne povas
diri, ne konante vin.
「それは言えません、あなたを知らないのですから。
Oni konas homon nur
post kiam oni manĝis
tutan kilogramon da salo kun
li aŭ ŝi.
人を本当に知るのは、その人と塩を一キロ食べるほど長く付き合ってからだと言います。
Kaj je ĉiu manĝo, kiom da salo
ni enprenas?
しかも、一度の食事で私たちはどれだけ塩を取るでしょう？
Ne vi estas terura, sed viaj nekompreneblaj
sintenoj.
ひどいのはあなたではなく、あなたの理解しがたい振る舞いです。
Kiel vi
povas koni mian nomon?"
どうして私の名前を知っているのですか？」
"Mi diris
al vi: pro
Sergjo."
「言ったでしょう、セルギョのおかげです。」
"Sed mi konas neniun
Sergjon."
「でも私はセルギョという人を誰も知りません。」
"Ĉu vere?
「本当に？
Kion pri la desegn-instruisto?"
では、デッサンの先生は？」
"Ha, tiu!
「ああ、あの人！
Mi eĉ forgesis
lian nomon.
私は彼の名前さえ忘れていました。
Jes, li estis mia
instruisto en
la meza lernejo.
ええ、彼は中等学校での私の先生でした。
Foje li petis la
permeson desegni
min."
一度、私を描かせてほしいと頼んだことがありました。」
"Ĝuste.
「そのとおり。
Li estas ŝanca konato de mia
frato, kaj foje
mi vizitis lin.
彼は私の兄がたまたま知り合った人で、あるとき私はその人を訪ねたのです。
Mi vidis
tiun belan
desegnaĵon en
lia sidĉambro.
私は彼の居間でその美しいデッサンを見ました。
Kaj mi enamiĝis al la
belega knabino sur
ĝi.
そして、その上に描かれたとても美しい少女に恋をしたのです。
Kompare kun la realo, tamen,
tiu desegnaĵo estas nenio."
でも実物と比べたら、そのデッサンなど何でもありません。」
"Kaj dume mi enamiĝis
al vi pro
viaj kantoj!"
「その一方で、私はあなたの歌のおかげであなたに恋をしたのです！」
* * *
Mi estis
plej malsaĝa.
私はこの上なく愚かでした。
Pro li mi forlasis mian sekretarian laboron.
彼のために私は秘書の仕事を辞めました。
Mi forlasis mian urbon.
私は自分の町を去りました。
Mi sekvis lin de loko
al loko, kie li kantis.
彼が歌う場所から場所へと、私は彼について回りました。
Li estis
freneza pri mi, mi pri li.
彼は私に夢中で、私も彼に夢中でした。
Ĝis venis la tago,
kiam ni malpacis,
kiam ĉio inter ni ŝajnis subite neelporteble
supraĵa, kiam ambaŭ komprenis, ke tio estas
kvazaŭ ludo,
aŭ pli ĝuste
interludo inter la seriozaj
okazaĵoj de la vivo.
ところが、ついに私たちが仲たがいした日が来ました。私たちのあいだのすべてが突然、耐えがたいほど表面的に思われ、二人とも、それはまるで遊び、いやむしろ人生の重大な出来事のあいだにはさまった間奏曲にすぎないのだと悟ったのです。
Mi revenis hejmen, laca, eĉ
ne konscia, ke mi almenaŭ
riĉiĝis per speciala,
instrua sperto...
私は疲れて家へ帰りました。少なくとも特別で教訓的な経験によって自分が豊かになっていたことにさえ気づかないまま……
Sed mia vivo ĉiam plenas je strangaj ŝancaj okazaĵoj.
でも、私の人生はいつも奇妙な偶然の出来事に満ちています。
En la vagono, kie mi sidis revenante, mi
ne sukcesis subpremi
la plorojn.
帰りの列車で私が座っていた車両の中で、私は泣くのをこらえることができませんでした。
Mi provis
interesiĝi pri tio, kio
vidiĝas tra la fenestro, sed ne
vere sukcesis.
窓の外に見えるものに関心を向けようとしましたが、うまくはいきませんでした。
Mi sukcesis
atenti nenion, ankaŭ ne la
viron, kiu eksidis
vid-al-vide de mi.
私は何にも注意を向けられず、向かい側に座った男にも気づきませんでした。
Nur kiam li amike metis la manon sur mian
brakon kaj demandis:
ただ、彼が親しげに私の腕に手を置き、こう尋ねたときになって初めて――
"Vera, ĉu vi malĝojas?", nur
tiam mi mirsaltetis: estis Sergjo!
「ヴェラ、悲しいの？」――そのときになって私は驚いて飛び上がりました。セルギョだったのです！
Sergjo kaj mi vivas kune
nun jam la okan jaron.
セルギョと私は、もう八年目になる今も一緒に暮らしています。
Kaj ĉiutage ni feliĉas pli kaj pli.
そして日に日に、私たちはますます幸せになっています。
Li ofte aŭskultas diskojn
aŭ kasedojn de mia
iama amanto, ĉar li tre ŝatas lian manieron
kanti.
彼は私のかつての恋人のレコードやカセットをよく聴きます。あの歌い方がとても好きだからです。
Ankaŭ mi.
私もです。
Sed mi scias, ke
la vespera kantisto estas iu, kaj la viro matena, tagmeza, nokta, feria, iu tute alia.
でも私は知っています。夜の歌手はある一人の人物であり、朝の、昼の、夜更けの、休みの日の男は、まったく別の人物なのです。
Ankaŭ nia kantisto tion
scias.
私たちのあの歌手も、そのことを知っています。
Li foje diris al mi:
"Kiam mi staras antaŭ publiko, kiam la lumoj en la salonego mallumiĝas, kaj nur forta,
densa lumo elektra
direktiĝas al mi, kaj
mi ekkantas, tiam,
ŝajnas, ke la ordinara "mi"
iras flanken, kaj lin
anstataŭas alia
persono, multe pli brila, pli
bona, pli sentema, pli alt-anima ol
mi".
彼はかつて私にこう言いました。『私が観客の前に立ち、ホールの明かりが暗くなり、ただ強く濃い電灯の光だけが私に向けられ、そして私が歌い始めると、そのとき、ふつうの「私」は脇へ退き、私よりもずっと輝かしく、ずっと立派で、ずっと敏感で、ずっと気高い別の人物がそれに取って代わるように思えるのだ』。
La kantisto kaj la ĉiutagulo: du viroj loĝas en la
sama korpo, kaj unu dormas, dum
la alia okupas la direktejon.
歌手と日常の男。二人の男が同じ身体の中に住んでいて、一方が眠っているあいだは、もう一方がかじを取るのです。
La unuan mi plu amas,
ege forte, kaj
la dua... la dua ne estas malbona knabo, sed ankaŭ ne
tia viro, kun kia mi
deziras vivi.
私は前者を今も、ひどく強く愛しています。そして後者は……後者も悪い人ではありませんが、私が一緒に生きたいと思うような男でもありません。
Mi eĉ ne bedaŭras, ke la unua ne vivas nur por mi.
前者が私だけのために生きていないことさえ、私は残念には思いません。
Kompare kun Sergjo,
li apenaŭ ekzistas.
セルギョと比べれば、彼はほとんど存在しないも同然だからです。
NOVAJ VORTOJ.
新しい単語。
aktiva, ĉies,
desegni, disko,
kasedo, kilogramo, kombi, kostumo, kudri,
lango, litero, miliono,
plafono, plasta, plumo, poezio, populara,
principo, progresi,
ripozi,
sekretario, stelo
活動的な、みんなの、描く、レコード、カセット、キログラム、髪をとかす、衣装、縫う、舌、文字、百万、天井、プラスチックの、ペン、詩、人気のある、原則、進歩する、休む、秘書、星
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
inter-ludo
間奏曲
sci-vol-ema
好奇心の強い
sub-skribi
署名する
vid-al-vide
向かい合って
========================================================================
30. MISTRAFO
誤った罰
========================================================================
"Maljusta, tio estas
maljusta," Ijabo ripetis
al si, dum ŝi de malproksime rigardis Olun ordigi la aĵojn, kiujn li intencis
kunporti
vojaĝe al la ĉefurbo.
「不公平だ、それは不公平だ」と、イャボは自分に繰り返していた。遠くから、オルが首都への旅に持って行くつもりの品々を整えているのを見ながら。
Ŝi estis
en la ĝardeno,
kolektanta
legomojn por la
vespermanĝo.
彼女は庭で、夕食のための野菜を集めていた。
Ŝi proksimiĝis al la
domo.
彼女は家に近づいた。
Nun ŝi vidis lin
bone, kaj lin eĉ pli malamis pro lia maniero bonorde aranĝi siajn aĵojn
antaŭ ol ilin paki,
今や彼女には彼の姿がよく見えた。そして、荷造りする前に持ち物をきちんと整えて並べる、そのやり方のせいで、彼女はますます彼を憎んだ。
Tiel ĉiam agis Olu — ordeme —
kaj tial, sendube, li
konstante pri ĉio sukcesis.
オルはいつもそうだった――きちんとしていた――だからこそ、疑いなく、彼は何をやってもつねにうまくいったのだ。
Neniam Sule agis
tiamaniere.
スレは決してそんなふうにはしなかった。
Kaj Sule neniam sukcesis.
そしてスレは決して成功しなかった。
Pensante pri sia malamo al Olu, ŝi ekpensis pri la same
aĉa sento, kiun ŝi havis rilate
al Jetunde,
lia patrino.
オルに対する自分の憎しみを思いながら、彼の母ジェトゥンデに対して抱いていた同じように嫌な感情のことも思い始めた。
Tiumomente,
se vi
venus al ŝi kaj dirus, ke antaŭ dek
jaroj la du
edzinoj de Adejemi — Jetunde
kaj ŝi — rilatis vere
amike, ŝi ne
konsentus kredi vin.
その瞬間、もしあなたが彼女のところへ来て、十年前にはアデイェミの二人の妻――ジェトゥンデと彼女――が本当に仲よくしていたのだと言っても、彼女は信じようとはしなかっただろう。
Tiujn feliĉajn
tagojn ŝi sukcesis plene
forigi el sia memoro.
そうした幸福な日々を、彼女は自分の記憶からすっかり追い払うことに成功していた。
Adejemi estis sufiĉe
riĉa por pagi
al si du edzinojn,
sed li tre ŝatis
pacon en la
hejmo, kaj sekve, kiam li
decidis realigi sian deziron pri
dua edzino,
antaŭ multaj jaroj nun, li
longe priparolis la
aferon kun sia unua edzino, Ijabo.
アデイェミは二人の妻を持てるだけの金持ちだったが、家庭の平和をとても大切にしていた。そこで、今からもうずいぶん前、二人目の妻を持ちたいという望みを実現しようと決めたとき、彼はその件を最初の妻イャボと長いこと話し合った。
Ijabo plene jesis al lia elekto, kaj Jetunde fariĝis
ŝia plej bona amikino.
イャボは彼の選択に完全に同意し、ジェトゥンデは彼女のいちばんの女友達になった。
Tiu amikeco eĉ pli fortiĝis, kiam ambaŭ samperiode naskis infanon, ĉar ambaŭkaze
estis
knabo.
その友情は、二人が同じ時期に子どもを産み、しかもどちらも男の子だったことで、いっそう強まった。
La knaboj ege amis unu la alian kaj
konstante kune ludis, sen iam ajn
malpaci.
その男の子たちは互いをとても愛し、けんかをすることもなく、いつも一緒に遊んでいた。
Havante la saman aĝon,
ili interesiĝis
samtempe pri la samaj ludoj, kaj nek
Sule nek Olu estis pli forta ol la alia.
同い年だったので、二人は同時に同じ遊びに興味を持ち、スレもオルも相手より強いということはなかった。
Adejemi estis tre religia kaj ĉiutage, farante la
laŭdevajn preĝojn,
dankis Dion pri la granda beno, kiun li ricevis: amoplena familio kun
du bonaj edzinoj kaj du bonaj filoj, unuvorte:
feliĉo.
アデイェミはとても信心深く、毎日、定められた祈りをささげながら、自分が授かった大いなる恵みについて神に感謝していた。二人のよい妻と二人のよい息子を持つ、愛に満ちた家族。ひと言でいえば、幸福だった。
Ĉu per sia profunda dankemo
al Dio li kolerigis la
diablon?
神への深い感謝が、悪魔を怒らせたのだろうか？
Tio estas la
klarigo, kiun
mi aŭdis de loka saĝulo, konata de
ĉiuj kiel
homo plej sankta.
それが、土地の賢者で、誰からももっとも聖なる人として知られている人物から私が聞いた説明である。
Sed pri tio mi ne
povus juĝi.
だが、そのことについて私には判断できない。
Se la diablo agis, li
agis pere de la
onklo de Sule.
もし悪魔が働いたのだとすれば、それはスレのおじを通してであった。
Olu timis altecon.
オルは高いところが怖かった。
Kiam li troviĝis
ie alte, li havis
la impreson, ke io tiros lin malsupren, kaj
ke li falos.
高い場所にいると、何かが自分を下へ引っ張り、落ちてしまうような気がした。
Tiu timo vekis kapturniĝon.
その恐れはめまいを引き起こした。
Sekve, li neniam iris
sur altan lokon, se ne troviĝis ĉe ties rando barilo aŭ io simila malhelpanta
fali.
そのため、縁に柵やそれに似た落下を防ぐものがないかぎり、彼は決して高い場所へは行かなかった。
Iutage, Sule estis
kun sia onklo
sur la tegmento de domo, kiun ili
kovris per materialoj por
ĝin plifortigi konsidere
al la baldaŭa pluvsezono.
ある日、スレはおじと一緒に家の屋根の上にいた。まもなく来る雨季に備えて、それを強化するための材料で覆っていたのである。
La onklo proponis al la du knaboj, ke ili helpu lin, sed
li sciis, ke Olu
certe ne jesos.
おじは二人の少年に手伝うよう持ちかけたが、オルがきっと承知しないことを知っていた。
Kaj tie supre, dum Sule
samtempe amuziĝis kaj laboris, la diablo traonkla parolis al
li:
そしてその高いところで、スレが楽しみながら働いているあいだ、悪魔はおじを通して彼に語りかけた。
"Mi aŭdis, ke Olu
sukcesas tre
bone en la lernejo."
「オルは学校でとてもうまくやっているそうだね。」
Sule jesis.
スレはうなずいた。
"Tiu knabo
malakceptis veni helpi
min sur la tegmento.
「あの子は屋根の上で私を手伝いに来るのを断った。
Kia timulo!"
なんという臆病者だ！」
"Estas vere, ke li
timas multajn
aferojn, kiuj al mi aperas tute sendanĝeraj,"
Sule respondis.
「彼が、僕にはまったく危険でないと思える多くのことを怖がるのは本当です」とスレは答えた。
"Vidu, tia estas la vivo: ĉar
li pli timas, li malpli laboras en la
arboj, en la kampoj, en la domo, kaj
tial li estas malpli forta ol vi.
「いいかい、人生というのはそういうものだ。彼はより多く怖がるから、木の上でも、畑でも、家の中でも、あまり働かない。だから、おまえより力が弱いのだ。
Forton oni ricevas uzante sian korpon.
力というものは、自分の体を使うことで得られる。
Jes, li estas multe
malpli forta
ol vi.
そうだ、彼はおまえよりずっと弱い。
Malpli vira."
男らしさも足りない。」
Sule ege kontentis.
スレはたいへん満足した。
Lin iom ĝenis, ke
la duonfrato ĉiam iom pli bone
sukcesas en la lernejaj taskoj, kaj pro tio
li sentis sin iom malsupera al li.
異父兄弟のほうが学校の課題ではいつも少しだけ自分よりよくできることが、彼には少し気にさわっており、そのため彼はその兄弟に対して少し劣っているように感じていた。
La vortoj de la onklo redonis superecon.
伯父の言葉で、彼はまた優越感を取り戻した。
"Mi konas multajn tiajn ulojn," la onklo diable
plu diris, "kiuj pli
bone man-uzas krajonon ol laborilon.
「わしはそういうやつをたくさん知っている」と伯父は悪魔のようにさらに言った、「道具より鉛筆を手で使うほうがうまい連中をな。
Ili fariĝas malfortaj kaj malkuraĝaj, kiel virinetoj."
そういう連中は弱く、臆病になっていく。まるで小娘みたいにな。」
"Ĉu vere?"
「本当？」
"Jes.
「ああ。
Ĉu vi aŭdis pri
Odjo?
オジョのことを聞いたことがあるか？
Vi ne konis lin, ĉar
li estis tiel timema, ke foje li ne sciis defendi sin, kaj li mortis.
おまえは彼を知らなかった、あまりに気が小さくて、ときには自分を守ることもできず、それで死んだからだ。
Li estis
kiel Olu.
あれはオルのような子だった。
Ĉiam li okupis la unuan rangon en la klaso.
いつもクラスで一番だった。
Per plumo, krajono kaj papero
li superis ĉiujn, sed
kiam ekpluvis fortege kaj la
ĉielon traflugis fulmo,
li iris kaŝi sin en la jupo
patrina.
ペンと鉛筆と紙ではみんなをしのいでいたが、雨がひどく降り出して稲妻が空を走ると、母親のスカートの中に隠れに行った。
Kiom utilas havi belajn kajerojn plenajn
je bela skribo, se eĉ muŝo
vin timigas?"
ハエ一匹にさえ怖がるのなら、美しい字でいっぱいのきれいなノートを持っていて、何の役に立つ？」
"Nu, Olu estas mia
frato,
kaj mi amas lin.
「でも、オルは僕の兄弟だし、僕は彼を愛している。
Estos domaĝe por li, se
li fariĝos malkuraĝa.
彼が臆病者になったら気の毒だ。
Eble mi povus helpi lin, ĉu ne?
もしかしたら僕は彼を助けられるかもしれない、そうでしょう？
Ofte li helpas min
kompreni la aferojn en la lernejo.
彼はよく学校のことを僕が理解するのを助けてくれる。
Kial mi ne..."
だったら僕も……」
"Li eble estas via
frato, sed li
ne estas mia nevo," la onklo interrompis.
「あれはおまえの兄弟かもしれんが、わしの甥ではない」と伯父はさえぎった。
"Nur vi
estas mia nevo, ĉar mi havas nur unu
fratinon, kaj
ŝi estas via patrino.
「おまえだけがわしの甥だ。わしには姉妹が一人しかおらず、それがおまえの母親だからだ。
Vi kaj mi havas la
saman sangon, li ne.
おまえとわしには同じ血が流れているが、あれには流れていない。
Vere, mi ne povas ne malestimi
lin.
本当に、わしはあれを軽蔑せずにはいられん。
Timo ne estas akceptebla ĉe viro."
恐れは男には許されない」
"Parolante pri sango," Sule diris,
ĉar la diabla agado
iom komencis efiki en li,
"estas fakto, ke Olu timas
sangon.
「血の話だけど」と、悪魔的な働きが少し彼の中で効きはじめていたので、スレは言った、「オルが血を怖がるのは事実だよ。
Eĉ la propran sangon.
自分の血でさえね。
Kiam li estis eta,
foje li falis, li ŝiris al si iom
da haŭto, kaj sango fluis.
小さかったころ、一度転んで、少し皮膚を傷つけて、血が流れたんだ。
Li ekploris kiel knabineto."
そしたら女の子みたいに泣き出したんだ」
"Nu, vi vidas! Malestiminda ulo.
「ほら見ろ！ 軽蔑すべきやつだ。
Ĉu vi plorus, ĉar
vi sangas?"
おまえなら、血が出たからといって泣くか？」
"Ne.
「いいや。
Vi pravas.
あなたの言うとおりだ。
Mi ne timas sangon."
僕は血なんか怖くない」
"Ne estas bone pasigi la vivon
inter libroj kaj kajeroj, aŭ
kovri multajn paĝojn per krajona
aŭ pluma skribo.
「本やノートに囲まれて一生を過ごしたり、鉛筆やペンの字でたくさんのページを埋めたりするのはよくない。
Kial kelkaj
knaboj tion faras?
どうしてそうする少年がいると思う？
Ĉu vi scias?
わかるか？
Pro timo.
恐れているからだ。
Ili timas ricevi malpli da poentoj
ol la kunuloj.
仲間より点数が低くなるのを恐れる。
Ili timas malsukcesi ĉe ekzameno.
試験に失敗するのを恐れる。
Ili timas, ke la
gepatroj malkontentos.
親が不満に思うのを恐れる。
Sed knabo, kiu ne timas pri siaj
poentoj, pri la ekzamenoj aŭ
pri malkontentaj gepatroj, ne perdas
la energion pri tiuj senutilaj aferoj,
kaj li lernas labori pri realaĵoj,
kiel vi
nun faras ĉi tie sur
tegmento kun mi.
だが、自分の点数も、試験も、不満な親も恐れない少年は、そんな役に立たないことに力を無駄にせず、ここで今おまえがわしと一緒に屋根の上でしているように、現実のものを相手に働くことを学ぶ。
Labori sur
tegmento, sen timo fali, tio
estas maniero fariĝi
vera viro."
落ちるのを恐れずに屋根の上で働く、それが本当の男になるやり方だ」
Ekde tiu tago,
Sule pli kaj
pli vizitis sian onklon kaj laboris kun li.
その日以来、スレはますます頻繁に伯父を訪ね、彼と一緒に働くようになった。
Ili pasigis longajn
horojn kune en la arbaro, aŭ
ĉe la bordo de rivero.
二人は森の中や川のほとりで、長い時間をともに過ごした。
Sule sentis sin pli
kaj pli supera al Olu.
スレはオルより自分がますます優れていると感じるようになった。
Kaj liaj poentoj en la
lernejo pli kaj pli falis — sed Sule, kiel
dirite,
ne timis
falon — dum lia duonfrato plu
sin
tenis sur rimarkinde
bona nivelo lerneje.
そして彼の学校での点数はますます下がっていった――だが、言ったように、スレは落ちることを恐れなかった――その一方で、彼の異父兄弟は学校で目立ってよい水準を保ち続けた。
Kaj nun, multaj jaroj jam pasis.
そして今では、もう何年もが過ぎた。
Sule ne sukcesis la
ekzamenon por eniri la
mezlernejon, kaj restis en la
vilaĝo, dum Olu iris
studi plu.
スレは中等学校に入るための試験に受からず、村にとどまったが、オルはさらに勉強しに行った。
Kaj Olu pli kaj pli
brile sukcesis.
そしてオルはますます見事に成功していった。
La du fratoj disiĝis, ĉesis amike rilati.
二人の兄弟は離れ、友好的な関係ではなくなった。
Strange, ambaŭ sentis sin supera kaj
malsupera.
奇妙なことに、二人とも自分が優れているとも劣っているとも感じていた。
Sule sentis kulturan malsuperecon
rilate al sia frato, kaj ne tre ŝatis aŭdi,
kiel tiu bele
parolas, uzante
brilajn vortojn, kiuj neniam venus al li en la
kapon, eĉ se li ilin konas, kaj
kiel Olu
povis diskuti
pri io ajn, ĉar ŝajne liaj scioj
kovris ĉiujn eblajn temojn
en la mondo.
スレは兄弟に対して文化的な劣等感を抱いており、知っている言葉でさえ自分なら決して思いつかないような見事な言葉を使ってオルが美しく話すのを聞くのがあまり好きではなかったし、またオルがほとんどどんなことでも論じられるのも気に入らなかった。彼の知識は、この世のありとあらゆる話題に及んでいるように見えたからである。
Olu, siaflanke, trovis
Sulen pli forta, kaj eĉ pli
inteligenta.
一方のオルは、スレのほうが自分より強く、さらには知的でさえあると思っていた。
Ĉar por uzi laborilon,
rebonigi
ion fuŝitan
aŭ fari objektojn, li estis tiom pli
kapabla!
というのも、道具を使ったり、だめになったものを直したり、物を作ったりすることでは、彼のほうがはるかに有能だったからだ！
La onklo ne tute malpravis: Olu rigardis sian
duonfraton pli vira, ol li sentis sin mem.
伯父はまったくの見当違いではなかった。オルは、自分自身が感じるよりも、異父兄弟のほうをもっと男らしいと見ていたのだ。
Ijabo, la patrino de
Sule, povus kontenti pri
la juna viro,
kiu estis ŝia
filo: bela, kuraĝa,
forta, kapabla.
スレの母イジャボは、自分の息子であるその若者に満足していてもよかっただろう。美しく、勇敢で、強く、有能なのだから。
Sed ŝi delonge komprenis, ke Olu gajnos
pli da mono kaj atingos pli altan
nivelon en la socio, pli altan povon.
だが彼女は以前から、オルのほうがもっと多くの金を稼ぎ、社会の中でより高い地位と、より大きな権力を手にするだろうと分かっていた。
Se li fariĝos ŝtatfunkciulo, li
havos povon multe superan
al Sule, kiaj ajn
ties korpa forto kaj realaj
kapabloj.
もし彼が官吏になれば、スレの肉体的な強さや実際の能力がどれほどであろうと、彼はスレをはるかに上回る権力を持つことになる。
Ĉi-vespere ŝi ne plu eltenis.
今夜、彼女はもう耐えられなかった。
Morgaŭ Olu foriros
al la ĉefurbo, ĉar la ŝtato pagas al li studojn tie, tiel brila
li estis en la
lastaj ekzamenoj.
明日、オルは首都へ発つ。前回の試験でそれほど見事な成績をおさめたので、国が向こうでの学費を出してくれるのだ。
Dum ŝia filo restos
en la vilaĝo
kaj vivos malriĉan
vivon pene
laborante ĉiutage, la
filo de la kunedzino ĝuos
nenifaron en bela urba oficejo, kaj per tiu senutila funkcio
ricevos pli
da mono ĉiumonate ol ŝi iam ajn vidis en la
tuta vivo.
自分の息子は村に残って毎日骨身を惜しまず働きながら貧しい暮らしをするのに、もう一人の妻の息子は町のきれいな事務所で何もせずに暮らし、その役にも立たない仕事で、彼女が生涯で見たこともないほどの金を毎月受け取ることになるのだ。
"Maljusta," ŝi diris
al si.
「不公平だ」と彼女は心の中で言った。
"La vivo estas maljusta."
「人生は不公平だ」
Kaj jen, subite, ŝi sciis, kion
fari.
そしてそのとき、突然、彼女には何をすべきかわかった。
Olu tre ŝatis ŝian specialan manieron
kuiri rizon
kun legomoj.
オルは、彼女特製の野菜入りご飯の作り方が大好きだった。
Kio estus pli natura
ol prepari
iom da ĝi
por li sola,
kiel signon
de bondeziro antaŭvojaĝa?
旅立ちの前の幸運を祈るしるしとして、それを彼のためだけに少し作ってやることほど自然なことがあるだろうか。
Ŝi do preparis la
rizon.
そこで彼女はそのご飯を作った。
Kaj dum la akvo bolis, ŝi
metis en ĝin la mortigan herbaĉon, pri kiu ŝia frato
foje instruis ŝin.
そして水が煮え立っているあいだに、彼女はそこへ、かつて自分の兄が教えてくれた致命的な雑草を入れた。
Kiam la rizo estis
preta, ŝi lasis ĝin en la domo kaj reiris
al la ĝardeno, de kie ŝi povos
bone vidi, kiu momento plej taŭgas
por iri ĝin proponi al
Olu.
ご飯ができると、彼女はそれを家の中に置いたまま、また庭へ戻った。そこからなら、いつオルのところへ持って行くのがいちばんよいか、よく見定められるからだ。
Ĉi-lasta nun estis ekster la domo.
そのオルは、今は家の外にいた。
Preferindus atendi ankoraŭ
iom da tempo.
もうしばらく待つほうがよさそうだった。
Ŝi tiom atentis la
movojn de Olu,
ke ŝi ne rimarkis,
ke ŝia filo revenas kaj eniras la domon.
彼女はオルの動きにあまりにも注意を向けていたので、自分の息子が戻って来て家に入るのに気づかなかった。
Kiam Ijabo reeniris la hejmon por preni
la rizon kaj ĝin porti
al Olu, ŝi vidis
la poton malplena kaj sian filon kuŝanta kun
dolorstreĉita vizaĝo.
イジャボがご飯を取ってオルのところへ運ぶために家へ戻ると、鍋は空になっており、自分の息子が苦痛に顔を引きつらせて横たわっていた。
Ŝi eligis krion,
teruran krion,
pri kiu la
tuta vilaĝo ekmiris.
彼女は叫び声を上げた。村じゅうの者がぎょっとするような、恐ろしい叫び声だった。
Tiu sengusta, senodora herbaĉo efikas tre rapide kaj la ŝanĝoj, kiujn ĝi kaŭzas en la
korpo, estas nekuraceblaj.
その無味無臭の雑草はきわめて速く作用し、それが身体に引き起こす変化は治療不能である。
Kiam, antaŭ ne tre longe,
Sule revenis hejmen
kaj vidis la poton,
li tuj sciis, por kiu tiu
rizo estis preparita.
それほど前ではないあるとき、スレが家に戻って鍋を見たとき、彼はその米が誰のために用意されたものかをすぐに悟った。
Por ke tiu ne ĝuu
ĝin, li manĝis ĉion.
その相手にそれを味わわせまいとして、彼は全部食べてしまった。
Oni diris al mi, ke tuj post la krio de Ijabo aŭdiĝis
laŭta, sango-frostiga
ridaĉo.
イジャボの叫びのすぐあとに、大きな、血も凍るような下品な笑い声が聞こえた、と私は聞かされた。
De la diablo, oni diris
al mi.
悪魔のものだ、と私は聞かされた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
beni
祝福する
boli
沸く
bordo
岸
diablo
悪魔
domaĝe
残念ながら
ekzameni
調べる
flui
流れる
fulmo
稲妻
ĝardeno
庭
jupo
スカート
kajero
ノート
kazo
場合
kovri
覆う
krajono
鉛筆
muŝo
ハエ
nevo
甥
onklo
おじ
paĝo
ページ
paki
詰める
poento
点
rango
順位
rizo
米
sango
血
tegmento
屋根
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
du-on-frato
異母兄弟
========================================================================
31. PRINCIPOJ
原則
========================================================================
— La homoj ĉe ni faras al si vestojn, ĉar tiuj, kiujn
oni povas aĉeti, ne plaĉas al ili.
— うちの土地の人たちは、自分で服を作るのです。買えるものは気に入らないからです。
Pro tio la loĝantaro de nia regiono bezonas grandan
kvanton da kudriloj, tondiloj, butonoj, ktp.
だから、私たちの地域の住民には、針やはさみやボタンなどが大量に必要なのです。
— Eble, jes, sed nia plano...
— たぶん、そうでしょう。だが、私たちの計画は……
— Lasu la planon ripozi en paco kaj rigardu la realon.
— 計画のことはひとまず眠らせて、現実を見てください。
Povas esti froste ĉi tie vintre, ĉu ne?
冬にはここも、凍えるほど寒くなることがあるでしょう、そうではありませんか。
Tiel froste,
ke eĉ la rivero glaciiĝas.
川さえ凍るほどに。
Kaj ĉu vi vidis, kiaj montriĝas la tute pretaj
manteloj, kiujn
eblas trovi magazene?
それに、店で見つかる出来合いの外套がどんな代物か、ご覧になったことがあるでしょう。
Kaj krome, por tiuj aĉaj,
hontigaj varoj, kiom
longe oni devas atendi en vico!
しかも、あんなひどくて恥ずかしい品物のために、どれほど長く列に並んで待たねばならないことか。
La homoj iel
trovas la ŝtofon por tondi kaj kudri mem.
人々は何とかして、自分で裁って縫うための布を見つけ出します。
Tial ili deziras tiel altan nombron da tondiloj kaj kudriloj, al
kio necesas aldoni la butonojn, la
fadenon, kaj kompreneble la
ŝtofon.
だからこそ、彼らは非常に多くのはさみや針を欲しがるのですし、それに加えてボタン、糸、そしてもちろん布も必要なのです。
— Jes, mi scias, ke
la homoj tion bezonas.
— はい、人々がそれを必要としていることは知っています。
Sed ne estas mia
kulpo, se tiujn oni nuntempe ne
trovas en la magazenoj.
ですが、それらが今では店で見つからないからといって、それは私のせいではありません。
— Kompreneble ne estas
via kulpo.
— もちろん、あなたのせいではありません。
Estas nenies kulpo.
誰のせいでもない。
Estas la kulpo de la Plano, verŝajne.
おそらく計画のせいなのでしょう。
La demando ne estas, ĉu iu kulpas, kaj kiu.
問題は、誰かに責任があるか、あるなら誰か、ということではありません。
Sed estas multe da
mono gajnebla ĉi-kampe.
しかし、この分野では大いに金が儲かるのです。
Gajnebla, gajninda, ĉu ne?
儲けられる、儲ける価値がある、そうでしょう？
— Mi ne konsentas.
— 私は賛成しません。
Ni ne povas kontentigi
tiujn dezirojn.
私たちにはそうした要望を満たすことはできません。
Fadeno, ŝtofo, butonoj kaj similaj varoj tute
ne rilatas
al nia produktado.
糸や布やボタンや、その類いの品は、私たちの生産とはまったく関係がありません。
— Mi ne parolis pri
tio.
— 私が話しているのはそのことではありません。
Mi scias, ke pri tiaj varoj vi
povas nenion fari.
そうした品について、あなたには何もできないことは分かっています。
Sed vi
produktas kulerojn, ĉu ne?
でも、あなたがたはスプーンを作っているでしょう？
— Jes.
— はい。
Kuleroj, kuleregoj, tranĉiloj,
forkoj troviĝas inter
niaj produktaĵoj.
スプーン、大さじ、ナイフ、フォークは、私たちの製品に含まれています。
Kune kun ĉiaspecaj
kuiriloj, kiel ekzemple potoj
kaj tiuj ujoj, en kiuj
oni donas
formon al kukoj.
鍋や、菓子に形を与えるあの容器のような、あらゆる種類の調理器具もです。
Se io estas farata el malpeza metalo kaj rilatas al manĝoj
aŭ al kuirado, ni
fabrikas ĝin.
軽金属でできていて、食事や料理に関係するものなら、私たちがそれを製造しています。
Sed butonoj...
しかし、ボタンは……
— Ne temas pri butonoj,
sed ĉefe pri
tondiloj.
— ボタンの話ではなく、主としてはさみの話です。
Se vi fabrikas tranĉilojn, kial vi ne entreprenus tondil-produktadon?
ナイフを製造しているのなら、なぜはさみの生産に乗り出さないのですか。
— Vi perfekte
scias kial.
— なぜかは、あなたもよくご存じでしょう。
Pro la Plano.
計画のためです。
Kaj ŝanĝi nian planon ne estas simple.
しかも、私たちの計画を変えるのは簡単ではありません。
Vi ne imagas...
あなたには想像もつかない……
— Sed kiu parolas pri
planŝanĝado?
— だが、誰が計画変更の話などしていますか。
La sistemo, kiu
plej gajnigas monon, ne povas
esti leĝa.
いちばん金を生ませる仕組みが合法であるはずがないのです。
La projekto, kiun
oni proponas al vi, estas uzi parton de viaj maŝinoj dum parto de la tempo por
propra eksterleĝa kaj eksterplana produktado.
あなたに提案されている計画は、あなたの機械の一部を、時間の一部だけ使って、独自の違法かつ計画外の生産を行うというものです。
— Tion mi ne faros.
— そんなことはしません。
— Ĉu vi
timas?
— 怖いのですか。
— Jes, mi timas.
— はい、怖いです。
La kontroloj pli kaj pli oftiĝas, ekde kiam ni havas tiun
novan estron ĉe la regiona
partia komitato.
地域の党委員会にあの新しい責任者が来て以来、監査はますます頻繁になっています。
Sed ne temas nur
pri timo.
ですが、問題は恐れだけではありません。
Via projekto tute
simple ne konvenas.
あなたの計画は、単純に言って不適切です。
Ĝi disrompus la tutan
organizon de la ekonomio.
それは経済の組織全体をばらばらにしてしまうでしょう。
Se ĉiuj tiel
farus...
もし皆がそんなことをしたら……
— Sed, precize, tiel ĉiuj
faras.
— だが、まさに皆そうしているのです。
Ne ŝajnigu,
ke vi
ne scias.
知らないふりはやめてください。
— Mi ŝajnigas nenion.
— 私は何のふりもしていません。
Mi nenion scias, kaj
mi
volas scii nenion.
私は何も知りませんし、何も知りたくもありません。
Mi akceptis
principojn, kiam mi estis
infano, kaj eĉ nun, kiam mi havas gravajn respondecojn
en fabriko, mi kredas je tiuj
principoj kaj volas ilin
defendi.
私は子どもの頃に原則を受け入れました。そして今、工場で重い責任を負う立場になっても、その原則を信じ、それを守りたいと思っています。
— Kaj pro homoj kiel vi, la
tuta popolo frostas sen taŭgaj vestoj.
— そして、あなたのような人間のせいで、国民全体が適切な衣服もなく凍えているのです。
Multaj havas la necesan kapablon por
fari al
si belaĵojn por
kovri sin, kaj nur pro
vi kaj viaj principoj mankas al
ili la bazaj iloj kiel
tondiloj kaj fingringoj.
多くの人は、自分の身を覆うための美しいものを自分で作るだけの能力を持っています。なのに、ただあなたとあなたの原則のせいで、はさみや指ぬきのような基本的な道具が彼らには欠けているのです。
— Se la homoj ne estas kontentaj,
ili povas plendi.
— 人々が満足していないのなら、不満を訴えることができます。
Skribi al gazetoj.
新聞に手紙を書くこともできます。
Tio estas efika.
それは効果があります。
Kiam gazeto presis artikolon pri tia
plendo, ofte
la situacio ŝanĝiĝas.
新聞がそうした苦情についての記事を載せると、状況が変わることはしばしばあります。
— Mi ne komprenas vin.
— あなたが分かりません。
Kelkaj laboristoj, kiuj ĉiaokaze nenion
faras, farus ion por
ni.
どうせ何もしていない労働者が何人か、私たちのために働いてくれるでしょう。
Mi scias, ke en via fabriko, laboristoj ne estas tiom okupitaj, kiom ili devus.
あなたの工場では、労働者たちは本来あるべきほど忙しくしていないと、私は知っています。
Ili ne laboras plentempe.
彼らはフルタイムでは働いていません。
Se vi permesus al ili fabriki la
objektojn antaŭviditajn en nia projekto,
ili tre ĝojus, ĉar
tio signifus krompagon.
もし彼らに、私たちの計画で予定されている品物を作ることを許せば、彼らは大いに喜ぶでしょう。なぜなら、それは割増の支払いを意味するからです。
La laboristoj kontentus, ni
ambaŭ kontentus, la popolo
kontentus.
労働者たちは満足し、私たち二人も満足し、人民も満足するでしょう。
— Kaj kiel
vi vendos la neleĝajn varojn?
— それで、違法な商品をどうやって売るつもりなのですか。
— Tio ne estas via problemo.
— それはあなたの問題ではありません。
Via problemo estas produkti, via fabriko ja havas
la maŝinojn kaj la laborforton.
あなたの問題は生産することです。あなたの工場には機械も労働力もあるのですから。
Pri la vendado miaj
amikoj okupiĝas.
販売については私の仲間たちが引き受けます。
Tio estas bone
pritraktita
en la projekto.
その点は計画の中でよく扱われています。
Mi devos havigi al vi tiun
tekston.
その文書をあなたに渡さなければなりませんね。
Necesas, ke vi legu ĝin.
あなたにはそれを読む必要があります。
Mi havas
ankoraŭ du kopiojn.
まだ二部あります。
Kiam vi
legos tiun projekto-tekston,
vi tuj
vidos, ke temas
pri plej serioza organizo.
その計画文書を読めば、これはきわめて本格的な組織の話だとすぐ分かるでしょう。
Ĝin preparis homoj, kiuj scias
entrepreni.
それを用意したのは、事業を起こすことを知っている人々です。
Ili kune formis asocion, sen iu
ajn leĝa bazo, sed ege
efikan, kaj plej saĝe organizitan el
ekonomia vidpunkto.
彼らは一緒になって、いかなる法的根拠も持たないが、きわめて有効で、経済的観点からこの上なく賢明に組織された団体を作りました。
Ĝia ĝenerala sekretario
estas inteligenta, aktiva, plej
entreprenema virino.
その書記長は、知的で活動的で、非常に進取の気性に富んだ女性です。
— Eĉ se ŝi estas, ne nur aktiva
kaj entreprenema, sed ankaŭ
bela kiel rozo, mi ne
favoras la
proponon krimi
kontraŭ la ŝtato.
— その女性が活動的で進取的であるだけでなく、薔薇のように美しかったとしても、国家に対して犯罪を行うという提案には私は賛成しません。
Kaj mi eĉ ne ŝatas
la ideon tiel proksime interesiĝi al via projekto.
それどころか、あなたの計画にそんなに近く関わるという考え自体、私は気に入りません。
Mi klopodas plenumi mian
taskon en la
kadro de la leĝo, kaj
tio jam ne estas
facila.
私は法の枠内で自分の任務を果たそうと努めていますが、それだけでもすでに容易ではないのです。
— Kompreneble, ne estas
facile.
— もちろん、容易ではありません。
La leĝoj estas neplenumeblaj.
法律は実行不可能なのです。
La Plano estas neplenumebla.
計画も実行不可能です。
Ne diru al mi,
ke vi ricevas laŭleĝe ĉiujn
materialojn, kiujn
bezonas via fabriko por sia produktado; mi
ne kredos vin.
あなたの工場が生産に必要なすべての材料を合法的に受け取っている、などとは言わないでください。私は信じません。
— Nu, ni devas elturniĝi kiel
eble plej lerte,
ĉar ni ne
ĉiam ricevas ĉion je la ĝusta tempo, kaj la tempolimoj estas gravaj, sed ĝenerale mi sufiĉe bone
sukcesas.
— まあ、必要な時に必要なものが常に全部届くわけではなく、期限は重要ですから、私たちはできるだけ巧みにやりくりしなければなりません。しかし全体としては、私はかなりうまくやっています。
Tamen, bonvolu ne kompari
tion, kion ni faras por plenumi la planon, kun projekto
entrepreni tute
novan produktadon.
しかし、どうか、計画を達成するために私たちがしていることを、まったく新しい生産に乗り出す計画と比べないでください。
— Ŝajnas, ke mi ne
sukcesos konvinki vin.
— どうやら、あなたを説得することはできそうにありません。
Vi preferas la lecionojn de
la ŝtato al la lecionoj
de la vivo.
あなたは人生の教訓より国家の教訓のほうを好むのですね。
— Mi ne estas facile
konvinkebla pri neleĝaj
aferoj.
— 違法なことについて、私はそう簡単には説得されません。
Multaj eble trovas min
stulta, sed pri ilia opinio
mi ne zorgas.
多くの人は私を愚かだと思うかもしれませんが、私は彼らの意見など気にしません。
Ĝi ne koncernas min.
それは私には関係ありません。
Mi havas
principojn.
私には原則があります。
Unu el ili estas:
neniam enmiksi min en
kriman agadon.
その一つは、決して犯罪行為に関わらないことです。
— Mi devos klopodi ĉe
alia fabriko.
— 別の工場で当たってみるしかありません。
Sed ne estos facile.
だが、簡単ではないでしょう。
Vi havas ĉion necesan ĉi
tie.
ここには必要なものがすべてありますから。
Ĉu... ĉu vi
raportos pri mi?
あなたは……私のことを通報しますか？
—...
—……
—...?
—……？
— Ĉu vi
deziras cigaredon?
— 煙草を一本いかがですか。
Mi fumos unu.
私は一本吸います。
— Dankon.
— ありがとう。
Cigaredo ĉiam ricevindas.
煙草は、差し出されたらいつでもありがたく受け取るものです。
Kvankam eble estas la cigaredo por
tiu, kiun
oni baldaŭ juĝos kaj punos per
morto, ĉu ne?
もっとも、これはまもなく裁かれ、死をもって罰せられる者のための煙草なのかもしれませんね、そうでしょう？
La tradicia lasta
cigaredo.
昔ながらの最後の一本です。
— Kial mi
sendus vin al morto,
aŭ,
pli verŝajne, al ia
alia puno?
— なぜ私があなたを死へ、あるいはもっとありそうなところでは何らかの別の罰へ送るのですか。
— Kiu scias?
— 誰に分かるでしょう。
Vi havas
principojn.
あなたには原則がある。
Vi apartenas al la partio.
あなたは党に属している。
Vi havas
oficialajn funkciojn.
あなたには公的な職務がある。
Vi estas imitinda ekzemplo por ĉiuj,
oficiale.
あなたは公式には、万人の模範たるべき存在だ。
Diri en iu partia kunsido, ke
vi suspektas min, aŭ
mian "mantelfaran klubon", povus fortigi vian
situacion, ebligi
al vi
altiĝi en
la partiaj aŭ ŝtataj kadroj.
どこかの党の会合で、私や私の「外套作りクラブ」を疑っていると口にすれば、あなたの立場は強まり、党や国家の幹部層で昇進する道も開けるかもしれない。
Sed eĉ sen konsideri vian
propran intereson,
se vi
estas konvinkita, ke mi malutilas
al la ŝtato kaj al ĝia sankta-sankta
Plano, eble viaj principoj volos, ke
vi diru
al la ŝtato, kion mi faras.
だが、あなた自身の利益を考えないとしても、もし私が国家とそのこの上なく神聖な計画に害をなしていると確信しているなら、あなたの原則は、私が何をしているかを国家に告げることをあなたに求めるかもしれない。
Homoj kun principoj povas
esti danĝeraj
en nia socio.
原則を持つ人間は、私たちの社会では危険になりうるのです。
— Vi havas strangajn
ideojn.
— あなたは妙な考えを持っていますね。
Ĉu vi ne
rimarkis, ke tiuj, kiuj raportas
pri tiaj projektoj, kiel la
via, malutile al la koncernatoj,
estas ĝuste tiuj, kiuj ne havas principojn?
あなたのような計画について、当事者に不利になるように通報するのは、まさに原則を持たない者たちだと気づいていないのですか。
Homoj, kiuj serĉas nur la propran
intereson?
自分の利益しか求めない人々だと？
— Vi estas grandanima.
— あなたは寛大なのですね。
Ne voli malutili al la ŝtato.
国家に害を与えたくない。
Ne voli malutili ankaŭ al la amikoj, eĉ
se ili estas malamikoj de la ŝtato.
そのうえ、たとえ国家の敵であっても、友人たちにも害を与えたくない。
La malamikoj de viaj amikoj do tamen
estas viaj amikoj!
では、あなたの友人たちの敵も、やはりあなたの友人なのですね！
Interese.
面白い。
Mi gratulas kaj dankas.
お祝いし、感謝します。
Kaj mi ne dubas, ke vi parolas
la
veron.
そして、あなたが本当のことを言っているのを私は疑いません。
Nu, bone, dankon,
ke vi
min aŭskultis.
では、よろしい、私の話を聞いてくれてありがとう。
Forgesu ĉion, kion mi diris al
vi.
私があなたに話したことはすべて忘れてください。
* * *
— Kion li diris?
— 彼は何と言ったの？
— Li malakceptas.
— 断ったよ。
Mi ne sukcesis konvinki lin.
私は彼を説得できなかった。
— Domaĝe.
— 残念だわ。
Kial?
なぜ？
— Mi bedaŭras tiom, kiom vi.
— 私も君と同じくらい残念に思っている。
Pro principoj, li diris.
原則のためだ、と彼は言った。
— Pro principoj, li,
ĉu?
— 原則のため、ですって、あの人が？
Viro, kiu havas mirindan edzinon, sed ne hontas
sinsekve "uzi" kvin sekretariinojn!
素晴らしい妻がありながら、五人の秘書を次々に「使う」ことを恥じもしない男が！
Tia viro havas principojn,
ĉu?
そんな男に原則があるっていうの？
Kia mondo!
なんという世の中でしょう！
— Nu, mi estas certa pri lia sincereco.
— いや、彼が誠実なのは確かだよ。
Malobei la leĝon, la
Planon, estus por li
tiel kontraŭprincipe, ke tio igus
lin reale malsana.
法律や計画に背くことは、彼にとってあまりにも原則に反することで、本当に病気になってしまうほどなのだ。
Ne utilos klopodi plu ĉe
li.
彼にこれ以上働きかけても無駄だ。
— Ĉu li havas ideeton pri
tio, ke ni
jam produktas tiujn varojn
en lia fabriko?
— 私たちがもう彼の工場でそれらの商品を生産していることを、彼はほんの少しでも察しているの？
— Tute ne.
— まったく。
Se li tion suspektus, li
ne povus respondi al
mi,
kiel li faris.
もし彼がそれを疑っていたなら、あんなふうに私に答えることはできなかったはずだ。
— Tio estas la
bona
aspekto de tiuj grandegaj
fabrikoj.
— そこが、ああいう巨大工場のよいところね。
La estro ne povas scii,
kio okazas en ili.
責任者には、その中で何が起こっているか分からない。
Mi ĝojas, ke li ne
suspektas, kiel mon-produkte lia maŝinaro laboras
por ni.
彼が、自分の機械設備がどれほど金を生みながら私たちのために働いているかを疑っていないのは、うれしいことだわ。
Ni do daŭrigos trankvile.
では、私たちはこのまま静かに続けましょう。
Tamen estas domaĝe, ke li ne
jesis.
それでも、彼が承知しなかったのは残念ね。
Estus malpli danĝere, se la granda ĉefo amike
kovrus nian eksterleĝan
entreprenon.
大物の上司が友好的に私たちの違法な事業をかばってくれれば、そのほうが危険は少なかったでしょうに。
Kia fuŝa ŝanco, ke ni troviĝas ĝuste
sub la regado de homo kun principoj!
私たちがよりにもよって、原則を持った男の支配下にいるなんて、なんというついていない巡り合わせでしょう！
Kion diras lia edzino?
彼の妻は何と言っているの？
— Ŝi estis certa, ke ni ne
sukcesos konvinki lin.
— 彼女は、私たちが彼を説得することには成功しないと確信していた。
Ŝi konas lin bone kaj
amas lin
tian, kia li estas, eĉ kun lia
bezono ĝui rilatojn kun aliaj
inoj.
彼女は彼をよく知っていて、ほかの女たちとの関係を楽しみたがるところまで含めて、ありのままの彼を愛している。
Si ne kredis je nia
sukceso, sed ŝi tamen esperis ĝin.
彼女は私たちの成功を信じてはいなかったが、それでもそれを願っていた。
— Kompreneble.
— もちろんだ。
— Ŝi troviĝas en
stranga situacio.
— 彼女は奇妙な状況に置かれている。
Ŝi ne scias, kion fari
el la multa mono, kiun
ŝi gajnas.
彼女は、自分が稼ぐたくさんの金をどうしたらよいかわからないのだ。
Ĉu vi scias, ke
la tondiloj,
kiujn ni kaŝe fabrikas en la laborejoj de ŝia edzo, nun
bonege vendiĝas en la tuta
lando?
私たちが彼女の夫の作業場でひそかに製造しているはさみが、いま国じゅうで非常によく売れているのを、君は知っているか。
Ŝi pagas nin bonege, sed tiu entreprenema virino tiom
enspezas, ke ŝi povas pagi sin ankoraŭ pli bone.
彼女は私たちにとてもよく払ってくれるが、その事業家気質の女はあまりにも多くを稼ぐので、自分自身にもっとよく払うことさえできる。
Sed por ŝi estas
multe pli malfacile ol
por ni.
だが彼女にとっては、私たちにとってよりもずっと難しい。
Ŝi timas elspezi sian
tutan monon, ĉar la edzo
tion rimarkus.
彼女はその金を全部使ってしまうのが怖いのだ。そんなことをすれば、夫に気づかれてしまうからだ。
La monon ŝi tial enmetis en novan aferon: produktadon de manteloj.
それで彼女はその金を新しい事業に注ぎこんだ。外套の生産だ。
Tion ŝi faras en alia fabriko,
kiel vi scias.
それを彼女は別の工場でやっている、君も知っているとおりだ。
Kaj mendoj kaŝe alfluas el ĉiuj regionoj
de la lando.
そして注文がひそかに国のあらゆる地方から流れこんでくる。
— Jes, sed se mi bone
komprenis, tio ne solvas ŝian
problemon.
— うん、だが私の理解が正しければ、それでは彼女の問題は解決しない。
Ŝi trovis iun,
kiu havigas al
ŝi la necesajn ŝtofojn kaj
fadenon, same kiel la butonojn
kaj aliajn necesajn aĵojn, kaj
ŝi komencis produkti mantelojn
tiel grandakvante, ke ŝi gajnas novajn milionojn, el kiuj ŝi ne
scias, kion fari.
彼女は、必要な布や糸、それにボタンやそのほか必要な品々を手に入れてくれる者を見つけ、外套をきわめて大量に生産し始めたので、どうしてよいかわからない新たな何百万もの金を稼いでいるのだ。
— Ŝiaj manteloj estas bonegaj kaj belegaj, tial
ŝi sukcesas.
— 彼女の外套はたいへん出来がよく、美しい。だから成功しているのだ。
— Se ŝi havus, krom la edzo,
ankaŭ amanton, li scius, kiel elspezi la
monon.
— もし彼女に夫のほかに愛人もいれば、その男はその金の使い方を知っているだろう。
Mi nepre devus klopodi ŝin tiri
al mi.
私はぜひとも彼女を自分に引き寄せようと努めるべきだ。
Ni estas samaĝaj, dum
ŝia edzo estas pli
maljuna.
私と彼女は同い年だが、彼女の夫はもっと年上だ。
Mi do eble havas ŝancojn.
だから私にもたぶん見込みはある。
Ŝi ne estas bela, sed
tiel vigla kaj inteligenta!
彼女は美人ではないが、なんと生き生きとして聡明なのだろう！
— Vi ne sukcesos.
— 君は成功しない。
Ankaŭ mi opiniis: mi
nepre devos klopodi kapti
ŝin.
私もこう思ったものだ、ぜひとも彼女をものにしようと努めねばならない、と。
Kaj mi konas multajn,
kiuj simile
provis.
そして私は、同じように試みた者をたくさん知っている。
Ĉiuj malsukcesis.
みな失敗した。
Vi ne venigos ŝin en
viajn brakojn, kredu
min.
君は彼女を自分の腕の中に連れてくることはできない、私を信じたまえ。
— Kial vi
estas tiel certa?
— どうしてそんなに確信しているんだ。
— Mi scias.
— 私にはわかる。
Ŝi havas
principojn.
彼女には信念があるのだ。
NOVAJ VORTOJ
新出語
artikolo
記事
butono
ボタン
cigaredo
たばこ
entrepreno
企業
fabriko
工場
fadeno
糸
forko
フォーク
glacio
氷
ingo
差し込み口
kadro
枠
klopodi
努力する
konvinki
納得させる
kopii
コピーする
kuko
ケーキ
kulero
スプーン
mantelo
コート
nombro
数
projekto
計画
regi
統治する
sincera
率直な
sistemo
制度
suspekti
疑う
ŝtofo
布
teksto
文章
tondi
切る
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-spezi
収入を得る
krom-pago
追加払い
========================================================================
32. LA ŜLOSITA ŜRANKO
鍵のかかった戸棚
========================================================================
Tiel longe,
kiel li povis memori
pri si, Pol scivolis pri la granda ŝranko en la ĉambro de la patrino.
物心ついて以来ずっと、ポルは母の部屋にある大きな戸棚のことを不思議に思っていた。
Li sciis,
ke en ĝi estas
nur vestoj: jupoj, roboj, eble eĉ —
kiu scias? — kelkaj
malnovaj ĉapeloj, kiajn
la avinoj
surmetis.
その中に入っているのは服だけ、つまりスカートやドレス、ひょっとすると――だれにわかるだろう？――祖母たちがかぶっていたような古い帽子がいくつかあるだけだと、彼は知っていた。
Tamen, se estas nur vestoj, kial ŝi ĉiufoje ŝlosas ĝin?
それなのに、もし服しか入っていないのなら、なぜ彼女は毎回それに鍵をかけるのだろう。
Kaj kial ŝi ĉiufoje prenas la ŝlosilon, kien ajn
ŝi iras?
そしてなぜ彼女は、どこへ行くにも毎回その鍵を持っていくのだろう。
Sed hodiaŭ oni vokis ŝin
al io lastminute kaj ŝi ege rapidis iri
en la ĉambron
por surmeti taŭgan robon
por respondi al tiu... tiu kio?
だが今日は、彼女は急な呼び出しを受け、何かに応じるためのふさわしい服を着ようと、大急ぎで部屋へ入っていった。その……何に応じるためだったのか。
Pri kio temis?
何のことだったのか。
Kial la ega rapideco?
なぜあんなに急いでいたのか。
Ŝi nenion diris.
彼女は何も言わなかった。
Pol malprecize rimarkis,
ke ŝi havas iom
strangan esprimon
sur la vizaĝo, sed li ne starigis al ŝi demandojn.
ポルは、彼女の顔にいくらか妙な表情があるのをぼんやりと見てとったが、彼女に質問はしなかった。
Lin interesis nur,
ke ŝi havis la ŝlosilon enmane, kiam ŝi revenis vestita per
seriozaspekta robo,
kaj
ke ŝi ĝin metis
sur mebleton, dum ŝi
kontrolis kelkajn paperojn, antaŭ
ol eliri.
彼の関心を引いたのはただ、彼女が改まった感じの服を着て戻ってきたとき、鍵を手にしていたこと、そして出かける前にいくつかの書類を確かめるあいだ、その鍵を小さな台の上に置いたことだけだった。
Kaj la afero fariĝis precipe
interesa, kiam li
rimarkis, ke ŝi forgesas repreni ĝin.
そして彼女がそれを取り戻すのを忘れているのに気づいたとき、その件はことさらに興味深いものになった。
"Ĉu vi estos for longe?" la knabo
demandis.
「長く留守にするの？」と少年はたずねた。
"Mi verŝajne revenos
nur posttagmeze.
「たぶん帰るのは午後になるわ。
Vi devos tagmanĝi sola.
お昼は一人で食べなくてはならないわよ。
Vi povus revarmigi la rizon de hieraŭ.
昨日のご飯を温め直すといいわ。
Metu iom da oleo, kaj
kiam ĝi estos varma... nu,
vi scias, kiel mi faras
kutime rizon revarmigitan.
少し油を入れて、それが温まったら……ほら、私がいつもどうやってご飯を温め直すか、わかっているでしょう。
Vi mem jam faris, ĉu
ne?
あなた自身でももうやったことがあるでしょう？
Sed ne metu tiom da
oleo, kiom lastfoje.
でも前回みたいにそんなに油を入れてはだめよ。
Ne estas bone, se ĝi estas
tro grasa.
脂っこすぎるのはよくないから。
Restas ankoraŭ iom da
legomoj, kiujn
vi povos
enmeti.
まだ少し野菜が残っているから、それを入れられるわ。
Sed pardonu min nun, mi
devas vere
forkuri."
でも今は許してちょうだい、本当に急いで行かなくてはならないの。」
Ŝi parolis multe pli rapide ol kutime.
彼女はいつもよりずっと早口で話した。
Ne ofte ŝi tiel faris multajn rekomendojn.
彼女がこんなふうに、あれこれ言いつけることはめったになかった。
Pol estis sufiĉe memstara kaj ne bezonis, tian parolfluon por scii, kiel varmigi rizon
jam kuiritan.
ポルはかなりしっかりしていて、もう炊いてあるご飯をどう温めるか知るのに、あんなふうに次々と言い聞かせられる必要はなかった。
Sed ne pri ĉio ĉi li pensis.
だが彼が考えていたのはそんなことではなかった。
Ja estos libertago, sen la patrino, sed kun
la ŝranko-ŝlosilo.
母はいないが、戸棚の鍵はある、そんな自由な一日になるのだ。
Li decidis
atendi dek minutojn post ŝia
foriro, por certiĝi, ke ŝi ne revenos.
彼は、彼女が戻ってこないことを確かめるため、彼女が出ていってから十分待つことにした。
Kial dek
minutoj ŝajnis al li daŭro sufiĉe certiga, ne
demandu min.
なぜ十分が彼には十分に確かな長さに思えたのか、私に尋ねないでほしい。
Tiel funkcias la menso
de knabo dekkvarjara.
十四歳の少年の心とはそういうふうに働くものなのだ。
Longaj ŝajnis tiuj
dek minutoj, kaj kiam li prenis la ŝlosilon
kaj direktis sin al la ĉambro, lia
koro preskaŭ brue batis.
その十分は長く感じられ、そして彼が鍵を手に取って部屋へ向かったとき、心臓はほとんど音を立てるほど激しく打っていた。
Li malŝlosis la ŝrankon.
彼は戸棚の鍵を開けた。
En ĝi, kiel antaŭvidite, pendis ĉefe roboj, jupoj,
kaj aliaj vestoj.
その中には、予想どおり、主としてドレスやスカートやほかの衣類が掛かっていた。
Kaj videblis ankaŭ
kelkaj malnovaj ĉapeloj, vere
ridindaj.
そしてまた、いくつかの古い帽子も見えた。本当に滑稽なものだった。
Sur la ŝranka planko li
rimarkis grandan kvadratan skatolon,
malnov-aspektan.
戸棚の底に、彼は古びた感じのする大きな四角い箱を見つけた。
Li malfermis ĝin.
彼はそれを開けた。
Eta ora kruco, kaj insigno de iu internacia klubo
aŭ societo, kuŝis sur serio
da kovertoj kaj malnovaj paperoj, flaviĝintaj.
小さな金の十字架と、ある国際的なクラブか団体の徽章が、一連の封筒と黄ばんだ古い書類の上に載っていた。
La enhavo de la kovertoj
ne estis interesa: fakturoj, malnova monbileto kun bela bildo de reĝo el lando, kiu
delonge ne
plu estis reĝlando.
封筒の中身は興味深いものではなかった。請求書や、ずっと昔にもう王国ではなくなった国の王の美しい肖像がある古い紙幣などだった。
Alia bileto de cent francaj
frankoj, kiu de eĉ pli longe
ne plu estis valida,
kaj diversaj aliaj paperoj, pri
kiuj li nenion komprenis.
さらに、もっと前にすでに無効になっていた百フラン紙幣や、彼には何もわからないさまざまなほかの書類もあった。
Kial ŝi
konservis ĉion ĉi?
なぜ彼女はこんなものを全部保存していたのだろう。
En la lasta koverto troviĝis leteroj
videble skribitaj de
infano, jen
krajone, jen
plume, sur stranga
malmoderna papero, ĉe kies
supro estis presita rozo.
最後の封筒には、子どもが書いたことが見てわかる手紙が入っていた。鉛筆で書かれたものもあればペンで書かれたものもあり、上部にバラが印刷された奇妙に古風な紙に書かれていた。
Kaj kio sub la kovertoj?
では封筒の下には何があったのか。
Tie kuŝis folioj, ĉiu kun la
sama bela maldika skribo.
そこには、どれも同じ美しい細い字で書かれた紙片が置かれていた。
Leteroj plejparte, sed ankaŭ
aliaj tekstoj: notoj pri tio
aŭ tio ĉi, vortoj de kantoj,
kantoj kun muziknotoj, poemoj,
kiel tiu
ĉi:
大部分は手紙だったが、ほかの文章もあった。あれこれについてのメモ、歌詞、楽譜つきの歌、詩、その一つはこうだった。
Kiam mi revenis
私が帰ってきたとき
al vilaĝo mia
私の村には
ne plu estis poploj
もうポプラの木はなかった
sur la riverbordo
川べりの
kie ili staris.
それらが立っていた場所には。
Kiam mi revenis
私が帰ってきたとき
la ŝtonkruco flava
黄色い石の十字架は
ĉe la voja rando
道ばたで
estis
renversita
倒されていて
kaj la pecoj kuŝis.
その破片が横たわっていた。
Mi ne plu retrovis
私はもう見つけられなかった
kiam mi revenis
帰ってきたとき
la knabinon brunan
あの褐色の少女を
kiu ludis kun mi:
私と遊んでいた
ŝin la morto prenis.
死が彼女を連れ去ったのだ。
Kaj la rozĝardeno
そしてバラ園は
estas nun senflora
今は花もなく
sur ĝi kreskas sole
そこに生えているのはただ
la sovaĝaj herboj.
野の草ばかり。
La subskribo estis
"Lucien Thevenin", kaj poste venis
la vortoj: "El La vana
kanto".
署名は「リュシアン・テヴナン」で、そのあとに「『むなしい歌』より」という言葉があった。
Poemo kopiita el
libro, ŝajnis.
本から写した詩らしかった。
Kial?
なぜだろう。
La skribo estis tiu de lia patro,
kiel li komprenis rigardante la
subskribon de leteroj.
その字は彼の父のものであった。それは手紙の署名を見て彼にわかった。
La patro!
父！
Jen unuafoje en la
vivo Pol
vidis, kia aspektis la skribo de lia patro,
tiu homo, kiu estis por li
nur fota
aŭ rakonta estaĵo.
ポルが父の筆跡がどのようなものかを見たのは、生まれて初めてのことだった。その人は彼にとって、写真の中か、人づてに語られる話の中でしか知らない存在にすぎなかったのだ。
Li ja mortis, kiam Pol
estis
tiel juna, ke restis
pri li neniu memoro, eĉ nebula.
というのも、ポルがあまりに幼いうちに父は死んだので、彼についてはぼんやりしたものさえ何の記憶も残っていなかったからだ。
Cetere, liaj fotoj estis malmultaj, kaj lia patrino preskaŭ
neniam rakontis pri li.
そのうえ、彼の写真はほとんどなく、母は彼についてほとんど決して語らなかった。
Nun li legis liajn
leterojn.
いま彼は父の手紙を読んでいた。
Ili estis jen amplenaj, jen
ege praktikaj, ofte kun desegnaĵoj, poezio,
kantoj.
それらは愛に満ちていることもあれば、きわめて実際的なこともあり、しばしば絵や詩や歌が添えられていた。
Longa korespondado de viro al virino, kiujn la laboro ofte
apartigis.
仕事のためにしばしば引き離されていた一人の男から一人の女への、長い往復書簡だった。
Kiel li amis ŝin!
彼はなんと彼女を愛していたことか！
Kiel bele li esprimis siajn sentojn!
なんと美しく自分の感情を表現していたことか！
Tiu legado kondukis la knabon
tra la tempo al amhistorio, kiun li antaŭe ne
imagis.
その読書は少年を時の流れの中へと連れてゆき、彼が以前には想像もしなかった恋愛の物語へ導いた。
Li ĉeestis la naskiĝon kaj disvolvon de amo.
彼は愛の誕生と成長に立ち会った。
Kaj ankaŭ, verdire, multajn
aliajn aferojn.
そして実を言えば、そのほかにも多くのことに。
Problemojn pri loĝejo.
住まいの問題。
Problemojn pri laboro.
仕事の問題。
Problemojn pri mono.
金の問題。
Li trovis
ege aminda
la patran ŝaton al kulturo, lian elekton
de poemoj, lian intereson pri
ĉio bela kaj bona.
彼は、父の文化への愛着、詩の選び方、美しいもの善いものすべてへの関心を、この上なく愛すべきものだと思った。
Tra tiuj leteroj li ekkonis
altkvalitan viron, kun videblaj mankoj, kompreneble, sed
tamen tiel
indan je varma, fila amo!
それらの手紙を通して彼は、高い品格をもつ一人の男を知るようになった。もちろん目につく欠点はあったが、それでもなお、温かい息子としての愛にこれほど値する人を！
Kaj jen li ekkoleris.
そしてそのとき、彼は怒り出した。
Kial ŝi tenis ĉion ĉi enŝlosita?
なぜ彼女はこんなものをすべて鍵をかけて閉じこめていたのか。
Tiu viro estis ŝia edzo, jes
ja,
kaj lia morto
ege suferigis ŝin.
あの男は彼女の夫だった、たしかにそうだし、その死は彼女をひどく苦しめた。
Sed li estis la patro de Pol.
だが彼はポルの父でもあった。
Neniam ŝi konsentis paroli pri li.
彼女は一度として、彼のことを話そうとしなかった。
Kial?
なぜ？
Kial?
なぜ？
Kial?
なぜ？
Kiam li scivolis, kaj faris demandon, ŝi respondis
lacavoĉe: "Mi petas vin, Pol..." kvazaŭ
estus memkompreneble, kial similaj
demandoj ne konvenas.
彼が知りたがって質問すると、彼女は疲れた声で「お願いだから、ポル……」と答えるのだった。まるで、そんな質問がなぜいけないのかは言わなくてもわかるはずだ、とでもいうように。
Komencon de respondo, eble, li
trovis
tuj poste.
その答えの手がかりを、たぶん、彼はすぐそのあとに見つけた。
Sub la leteroj li ja
trovis
plian koverton, kiun
li antaŭe ne rimarkis.
実際、手紙の下に彼は、さきほどは気づかなかった別の封筒を見つけたのだ。
Ĝi plenis je gazetaj eltondaĵoj.
それは新聞の切り抜きでいっぱいだった。
Sur ili li vidis
la foton de sia patro.
その上に彼は父の写真を見た。
Teruran foton.
恐ろしい写真を。
La foton de
lacega, malfeliĉega homo.
疲れ切り、この上なく不幸せな人間の写真を。
Kvankam, dank' al
Dio, io tamen briletis en la
rigardo.
とはいえ、神に感謝すべきことに、そのまなざしの中にはそれでも何かがきらめいていた。
Ne estis
homo sanaspekta, estis
iu tenata de malfacile superebla doloro.
健康そうな人間ではなかった。とうてい克服しがたい苦痛にとらえられた者だった。
La grandaj literoj, kiuj ĉapelis la artikolojn,
frapis la knabon rekte
en la koron, tiel neatendite, ke li preskaŭ
perdis la konscion.
記事の上に掲げられた大文字の見出しは、あまりにも不意に少年の胸を直撃したので、彼はほとんど意識を失いかけた。
Lia patro estis krimulo.
彼の父は犯罪者だった。
El kie Pol prenas la
kuraĝon eklegi, li ne
sciis.
読み始める勇気をポルがどこから得たのか、彼自身にもわからなかった。
Sed li streĉis siajn
fortojn, subpremis la
kriojn, kiuj
formiĝis
en li, kaj legis, kvazaŭ
estus devo.
しかし彼は力を振りしぼり、自分の中に湧き上がる叫びを押し殺し、まるで義務であるかのように読んだ。
Jes, la patro mortigis homon.
そう、父は人を殺したのだ。
En plej aĉa, por-mona krimo.
もっとも卑劣な、金のための犯罪で。
Pol sukcesis legi ĝis la fino,
ĝis tiu momento, kiam la
juĝisto elparolis
la terurajn vortojn: malliberejo ĝismorta.
ポルは最後まで読み通した。裁判官があの恐ろしい言葉――終身刑――を言い渡すその瞬間まで。
Pol sciis, kiam lia patro mortis.
ポルは父がいつ死んだかを知っていた。
Tio estis nelonge post tiu
juĝdecido.
それはその判決のすぐ後のことだった。
Li ekploris.
彼は泣き出した。
Fluis liaj ploroj, daŭre,
daŭre, kvazaŭ el fonto senlima, nehaltigeble,
ĉe malpreciza ideo, ke
lia mondo nun estas
tute renversita.
彼の涙は流れつづけた、いつまでも、いつまでも、まるで尽きることのない泉からのように、とめどなく。いまや自分の世界がすっかりひっくり返ってしまったのだという、ぼんやりした思いとともに。
Sufero, kolero, honto, ĉio miksiĝis
en li.
苦しみ、怒り、恥、すべてが彼の中で混じり合った。
Ŝajnis,
kvazaŭ tiuj
sentoj estus grupo da
atakantoj, kiuj batus
lin de ĉiu flanko, ĵetante lin de unu al la alia, de tiu alia al tiu
ĉi, ĉiuj frapemaj, ĝuantaj krueli al
senkulpa kaj sendefenda
knabo.
その感情たちは、四方から彼を殴りつけ、一つから別のものへ、あちらからこちらへと彼を投げ飛ばす襲撃者の一団であるかのように思われた。みな殴りたがり、罪のない無防備な少年を残酷に扱うことを楽しんでいるのだ。
Io estis
nun ŝirita en lia
animo, io sangis, kaj io pro kolerfajro bolis.
いま彼の魂の中では、何かが引き裂かれ、何かが血を流し、何かが怒りの火によって煮えたぎっていた。
Li tiel perdis la
senton pri tempo.
こうして彼は時間の感覚を失った。
Li plu sidis sur
la planko, tie
apud la ŝranko, kiam ŝi envenis, du aŭ tri horojn pli
frue ol antaŭvidite.
彼女が入ってきたときも、彼はなお床の上、あの戸棚のそばに座っていた。予定より二、三時間も早く。
"Kio...?" ŝi diris.
「何が……？」と彼女は言った。
Sed ŝi ne povis fini la eldiron.
だが彼女はその言葉を最後まで言えなかった。
La vido de la filo ploranta apud
la enhavo de la kvadrata skatolo ŝiris ŝian koron.
四角い箱の中身のそばで泣いている息子の姿は、彼女の胸を引き裂いた。
Sed en plej nekomprenebla maniero ŝi komencis
jen plori, jen ridi, jen
fari ambaŭ samtempe, kiel foje
okazas al infanoj.
だが、まったく不思議なことに、彼女は泣いたり笑ったり、ときにはその両方をいっぺんにしたりし始めた。子どもにそういうことがあるように。
Ŝi ne povis paroli pro
la tro forta
sentoelfluo.
あまりに激しい感情の噴出のために、彼女は話すことができなかった。
Finfine tamen ŝi retrovis sufiĉe da trankvilo
por eligi tri vortojn eĉ
pli strangajn ol ĉio antaŭa:
それでもついに彼女は、これまでの何よりもいっそう奇妙な三つの言葉を口に出せるだけの落ち着きを取り戻した。
"Hodiaŭ, ĝuste hodiaŭ!"
「今日、まさに今日なのよ！」
Kaj jen ŝi rekomencis duonplori, duonridi.
すると彼女はまた、半ば泣き、半ば笑い始めた。
Fine, eble pro laceco,
aŭ ĉar ili atingis
la limon de
la plor-fonto, ambaŭ ĉesigis sian por ili
ĝenan, kontraŭkutiman, elmontron
de sentoj.
ついに、たぶん疲れのために、あるいは涙の泉の限界に達したために、二人とも、自分たちにとって気まずく、ふだんらしくないその感情の表出をやめた。
"Nun vi
scias," ŝi diris,
sed kun rideto!
「これであなたも分かったでしょう」と彼女は言ったが、しかも微笑みを浮かべながらだった。
Li sentis emon frapi ŝin, pro tiu nekomprenebla
gaja esprimo.
彼は、そのわけのわからない明るい表情のせいで、彼女をひっぱたきたい衝動を覚えた。
"Kiel vi
povas rideti?"
「どうして笑っていられるの？」
"Pol," ŝi diris, kaj
ŝia voĉo estis plej
dolĉe serioza ol iam ajn
antaŭe, "Pol, mia knabo.
「ポル」と彼女は言った。その声は以前のいつにもまして、やさしく、しかも真剣だった。「ポル、私の子。
La honto estas finita.
恥は終わったのよ。
Hodiaŭ mi spiras vere
libere unuafoje
en dek tri jaroj.
今日、私は十三年ぶりに初めて本当に自由に息をしているの。
La tiama decido
de la juĝisto ĵus
estis
oficiale renversita.
あのときの裁判官の決定が、たった今、公式に覆されたのよ。
Via patro estas lavita el terura
malvero.
あなたのお父さんは、その恐ろしい偽りの汚名をすすがれたのよ。
Li ne plu estas krimulo.
もう犯罪者ではないのよ。
Ho, Pol!"
ああ、ポル！」
Kaj la plorfonto pliafoje malfermiĝis.
そして涙の泉はもう一度あふれ出した。
Ankaŭ la knabo emis samtempe ridi
kaj plori.
少年もまた、同時に笑いたくも泣きたくもなった。
Li silente atendis, ĝis ŝi trovos
la kapablon reparoli.
彼は黙って、彼女が再び話せるようになるまで待った。
"La vera krimulo," ŝi fine
klarigis, "ĵus mortis.
「本当の犯人が」と彼女はついに説明した。「たった今死んだの。
Sed antaŭ ol mem forpasi, li venigis policanon, kaj antaŭ du personoj konfesis, ke la mortigon
kaŭzis li.
でも、自分が息を引き取る前に警官を呼び寄せて、二人の立会人の前で、殺害をしたのは自分だと自白したのよ。
Li eĉ donis al la polico precizigojn,
konkretajn detalojn,
kiujn ĝi kontrolis, kaj dank'
al kiuj
neniu dubo plu restas.
しかも彼は警察に、警察が確認した具体的で詳しい事実まで話し、そのおかげでもはや何の疑いも残っていないの。
Li klarigis, kiel li
ĉion aranĝis, por ke
oni surmetu la kulpon
sur vian
patron.
彼は、すべてをどう仕組んで、罪がお父さんに着せられるようにしたかも説明したのよ。
Pol, ho, Pol!"
ポル、ああ、ポル！」
Kaj ree ŝi ekploris.
そして彼女はまた泣き出した。
La okuloj de la knabo malsekiĝis,
dum lia buŝo formiĝis al rideto.
少年の目は潤み、その一方で口もとは笑みの形になった。
"Restu trankvila ĉi
tie," li diris.
「ここで落ち着いていて」と彼は言った。
"Refaru vin bela, ĉar plorado
ne taŭgas
al vi.
「きれいな顔に戻してよ、泣くのはあなたには似合わないから。
Mi iras prepari la rizon."
僕はご飯の支度をしてくる。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
bileto
切符
ĉapelo fakturo
帽子 / 請求書
folio
紙片
grasa
脂っこい
insigno
バッジ
korespondi
対応する
koverto
封筒
krimo
犯罪
kruco
十字
kvadrato
四角
kvalito
品質
menso
心
oficiala
公式の
oleo
油
poplo
ポプラ
rekomendi
勧める
renversi
ひっくり返す
robo
服
rozo
バラ
sovaĝa
野生の
ŝlosi
鍵をかける
ŝranko
戸棚
valida
有効な
vana
むなしい
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
antaŭ-vidi
予見する
el-tond-aĵo
切り抜き
en-ŝlosi
閉じ込める
mem-stara
自立した
muzik-noto
音符
reĝ-lando
王国
sub-premi
押しつぶす
========================================================================
33. ĈU PRUNTO AŬ DONACO?
借り？ それとも贈り物？
========================================================================
La gongo sonis.
銅鑼が鳴った。
Juĝisto Liang surmetis la oficialan robon
kaj direktis siajn paŝojn al la juĝejo: nova kazo prezentiĝis.
梁判事は公式の法服をまとい、法廷へと足を向けた。新しい事件が持ち込まれたのだ。
"Pri kio temas?" li
demandis la plendanton
post la unuaj formalaĵoj.
「どういう件かね」と、最初の形式的手続きのあとで彼は原告に尋ねた。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu
ekparolis,
"ĉi-homo — tio
estis la formala maniero
diri "mi" al
ĉina
oficialulo en la tempo, kiam disvolviĝis la afero ĉi tie raportata,
tio estas dum Gao Tzong,
el la
Tang-imperifamilio, estis imperiestro —
ĉi-homo, kiu nomiĝas
Jen Guosjang, siatempe pruntedonis belegan altvaloran pentraĵon
al s-ro Gao Ŝoufang,
laŭ peto de ĉi-lasta, kiu
deziris pendi ĝin sur
muro de salono, en kiun
li invitis multajn gastojn
por grandega festa akcepto.
「高名なる判事様」とその者は話し始めた。「この者――これは、ここで報告されている事が起こった時代、すなわち唐の皇族の高宗が皇帝であったころ、中国の役人に対して『私』と言うための正式な言い方でございました――この者、ジェン・グオシャンと申す者は、以前、たいへん美しく高価な絵を、高・ショウファン殿の求めに応じてお貸しいたしました。高殿は、その絵を、大がかりな祝宴のために多くの客を招いた広間の壁に掛けたいと望まれたのでございます。
Nun, tiu malkonsentas redoni la pentraĵon
al mi."
ところが今、その者はその絵をこの者に返すことを拒んでおります。」
Juĝisto Liang turnis sin
al Gao.
梁判事は高のほうを向いた。
"Kion vi
diras?"
「そなたは何と言うか。」
"Altestiminda sinjoro juĝisto! Kontraŭe
al s-ro Jen Guos-jang,
kiu ĵus
parolis, ĉi-homo
estas rektakora.
「高名なる判事様！ たった今話しましたジェン・グオシャン殿とは違い、この者は正直な人間でございます。
Io donita
restas donita.
いったん与えられたものは、与えられたままでございます。
Mi ne rehavigos la pentraĵon al s-ro Jen,
ĉar ĝi estas donaco.
私はその絵をジェン殿に返しはいたしません。あれは贈り物だからでございます。
Li donacis ĝin al mi."
あの方が私に贈ってくださったのです。」
Juĝisto Liang invitis Jen
esprimi sin pri tio.
梁判事は、そのことについてジェンに意見を述べるよう促した。
"Ne estas vere, altestiminda sinjoro juĝisto.
「それは真実ではございません、高名なる判事様。
Gao petis ĝin por la
tempo, dum kiu li gastigos la gravajn personojn,
kiujn li invitis.
高殿は、自分が招いた重要な方々をもてなすあいだだけ、それをお求めになったのです。
Mankis ja al li io, kio
taŭge plibeligus lian salonon.
広間をふさわしく飾るものが欠けていたのでございます。
Neniam mi diris, ke mi donacas tian altvaloraĵon al li.
あれほど高価な品を贈るなどと、私は一度も申しておりません。
Io prunteprenita estas akceptita nur prunte."
借り受けたものは、ただ借り受けたにすぎません。」
"Ĉu iu ĉeestis,
kiam vi pritraktis
la aferon inter vi?" la juĝisto demandis.
「二人のあいだでその話をしたとき、立ち会っていた者はいたか」と判事は尋ねた。
Du voĉoj neis samtempe.
二つの声が同時に否定した。
"Kial s-ro Jen
donus al vi tian
multvaloran rulaĵon?" sonis la juĝista voĉo, direktita
al Gao.
「なぜジェン殿が、そのように高価な巻物をそなたに与えるのだ」と、高に向けて判事の声が響いた。
(Kiel vi
scias, tradicia ĉina pentraĵo estas
farata sur rulebla, aŭ, pli ĝuste,
volvebla papero, kiun oni
malvolvas
por fiksi ĝin al muro;
tial la juĝisto nomis la pentraĵon "rulaĵo").
（ご存じのように、伝統的な中国絵画は巻ける、より正確には巻物にできる紙の上に描かれ、それを広げて壁に掛ける。だから判事はその絵を「巻物」と呼んだのである。）
"Ĉar mi faris al li grandan servon kaj li
volis danki min," Gao
respondis.
「私があの方に大きな助力をし、あの方が私に礼をしたいと思われたからです」と高は答えた。
Juĝisto Liang turnis la
kapon al Jen.
梁判事はジェンのほうへ顔を向けた。
"Ĉu vere?"
「本当か。」
"Estas vere, ke li
faris al ĉi-homo grandan
servon.
「この者に大きな助力をしてくれたのは本当でございます。
Ne estas vere, ke ĉi-homo donacis
al li la pentraĵon."
しかし、この者があの方にその絵を贈ったというのは本当ではございません。」
"Kiel vi
dankis lin?"
「そなたはどのように礼をしたのだ。」
"Poeme.
「詩でございます。
Li diris
al mi, ke
li malakceptas, ke mi faru donacon
al li.
あの方は、私が贈り物をすることは受け取れないと申しました。
Li diris,
ke servon oni ne pagu, aŭ ne plu
estas servo.
助力というものは報いてはならず、報いたならもう助力ではない、と申したのです。
Mi do nenion
donis, por ne ofendi lin."
ですから、あの方の気分を害さぬよう、私は何も差し上げませんでした。」
La juĝisto ĉi-foje parolis al ambaŭ:
今度は判事が二人に向かって言った。
"Eble estis miskompreno.
「ひょっとすると誤解があったのかもしれぬ。
Eble vi, s-ro Gao, komprenis, ke vi ricevas
donacon, dum fakte s-ro Jen
akceptis nur portempe seniĝi je la rulaĵo.
高殿、そなたは贈り物を受け取ったのだと理解したのかもしれぬが、実際にはジェン殿はただ一時的にその巻物を手放すことを承知しただけだったのかもしれぬ。
Ĉu vi, s-ro Jen, akceptus lasi al s-ro Gao la pentraĵon?"
ジェン殿、そなたはその絵を高殿に譲る気はあるか。」
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, mi scias, ke vi estas justa kaj mezuras
ĉiun egale per egala mezuro, sed kiel
mi povus?
「この上なく尊き判事様、あなた様が公正で、誰をも同じ物差しで等しく量られるお方であることは存じております。しかし、どうしてそれができましょうか。
Ĝi apartenas de longe al mia familio.
それは昔から私の家のものでございます。
Ĝi estas
originala pentraĵo kun multmona valoro.
それは大変な金銭的価値を持つ原作の絵でございます。
Mi neniam intencis donaci ĝin kaj ne donacis ĝin.
私はそれを贈るつもりなど一度もなく、実際に贈ってもおりません。
Se mi farus donacon al
s-ro Gao danke pri
la servo, per
kiu li ĝojigis
min, mi donacus ion alian.
もし私が、高殿が私を喜ばせてくれたその助力への感謝として贈り物をするなら、別のものを贈ったでしょう。
Mi trovus ion
belan, kies
valoro rilatus
al la servo, sed ne donus ĉi tiun pentraĵon,
kiu estas ege ŝatata familia
memoraĵo, kun historia graveco, sen simila signifo por s-ro
Gao."
その助力に見合う価値のある美しいものを見つけたでしょう。しかし、この絵は差し上げません。これは歴史的な重要性を持つ、家族にとってきわめて大切な形見であり、高殿にとってはそのような意味を持たないものだからでございます。」
"Kaj ĉu vi, s-ro Gao,
pretus redoni al
s-ro Jen tiun pentraĵon?
「では高殿、そなたはその絵をジェン殿に返す気はあるか。
Se ĝi estas donaco, ĝi apartenas
al vi, kaj vi povas
fari el ĝi,
kion vi
volas.
もしそれが贈り物なら、それはそなたのものであり、そなたはそれをどうしようと自由だ。
Ĉu ne pravigus tiun
donon la fakto revenigi pacon inter du alte
estimataj
samurbanoj,
kiaj vi
ambaŭ estas?"
その品を返して、同じ町の二人の高く尊ばれる市民であるそなたたちのあいだに平和を取り戻すことは、その贈与にふさわしい使い方とはいえぬか。」
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, tio
estus lasi malbonfaron senpuna, kaj tio
estus danĝera ekzemplo.
「この上なく尊き判事様、それでは悪行を罰せずに見逃すことになり、危険な前例となってしまいます。
Kio estis donita, tio estis donita.
与えられたものは与えられたものです。
Oni ne reprenu ĝin.
それを取り戻してはなりません。
La pentraĵo estas mia kaj mi ne donacos
ĝin al s-ro Jen."
その絵は私のものであり、私はそれをジェン殿に贈るつもりはありません。」
La juĝisto restis momente
silenta.
判事はしばらく黙っていた。
"Bone," li poste ekdiris.
「よろしい」と、やがて彼は言い始めた。
"Restu ĉi tie kaj silentu, dum
mi iras enprofundiĝi en Dao.
「私が道に深く沈思しに行くあいだ、ここにいて静かにしておれ。
Mi revenos post nelonge."
まもなく戻る。」
(Dao estas la principo, kiu regas
la mondon laŭ la malnova ĉina pensado).
（道とは、古代中国思想によれば世界を支配する原理である。）
Juĝisto Liang eniris sian ĉambron, bruligis iom da bonodoraĵo antaŭ bildo de dia estaĵo, klinis
sin, malplenigis
sian menson je ĉia penso
aŭ movo, kaj
tiel restis silenta
dum kelkaj minutoj.
梁判事は自室に入り、神なる存在の像の前で香を少したき、身をかがめ、あらゆる思念や動きから心を空にして、そのまま数分間黙っていた。
Relevinte la kapon, li prenis paperfolion kaj rapide skribis kelkajn
vortojn sur ĝin, post kio
li venigis sian ĉefan kunlaboranton, Kong.
顔を上げると、彼は紙を一枚取り、そこにすばやく数語を書きつけ、そのあとで主任の部下であるコンを呼び寄せた。
Kong siatempe estis
ŝtelisto, sed juĝisto
Liang foje revenigis lin al rekteco.
コンはかつて盗人だったが、梁判事が以前に彼を正しい道へ立ち返らせたのだった。
ege dankema al la juĝisto, kiu, kaptinte lin,
lin ne punis, li metis je ties servo
siajn multajn kapablojn, inter kiuj
rimarkindis lia korpa
forto kaj scipovo batali.
自分を捕らえながら罰しなかった判事に深く感謝して、彼は自分の多くの能力をその奉仕にささげた。その中でも目立っていたのは、強い腕力と戦う技量であった。
La juĝisto ne bezonis
klarigi la kazon, ĉar
Kong ĉion jam aŭdis.
コンはすでにすべて聞いていたので、判事は事件を説明する必要がなかった。
Li diris
nur:
彼はただこう言った。
"Prenu ĉi tiun
rajtigilon, iru al
la domo de Gao kaj forprenu la rulaĵon.
「この許可状を持って、高の家へ行き、その巻物を取り上げてこい。
Sur la papero mi notis, ke se la servisto, kiu donos la
pentraĵon al vi, ion diros
pri ĉi tio al iu ajn, fortranĉo
de kapo lin atendos.
その紙には、おまえに絵を渡す召使いがこのことを誰かに話したなら、斬首が待っていると書いておいた。
Rediru tion al li.
そのことを口でも言い渡せ。
Li rekonos la markon
de la juĝejo kaj faros ĉion, kion vi
ordonos.
彼は裁判所の印を見れば、おまえの命じることを何でもするだろう。
Kiam lia mastro revenos, li diru, ke li ne scias, kio okazis, ke
eble spirito venis kaj forprenis
la pentraĵon."
主人が戻ったら、何が起こったのか自分には分からない、ひょっとすると霊が来て絵を持ち去ったのかもしれない、と言わせるのだ。」
Liang revenis en la juĝejon.
梁は法廷へ戻った。
Por lasi al sia kunlaboranto
la tempon iri preni la
volvaĵon, li
faris longan paroladon al la
du kontraŭuloj.
部下に巻物を取りに行く時間を与えるため、彼は二人の当事者に長い話をした。
Finfine, li ellasis ilin, dirante, ke ili ne forlasu la
urbon, sed atendu lian juĝon,
kiu venos post kelkaj tagoj.
最後に彼は、町を離れずに数日後に下される自分の裁きを待つよう言って、二人を帰らせた。
Al Gao li diris:
高にはこう言った。
"Iru preni la pentraĵon kaj alportu ĝin ĉi tien.
「絵を取りに行き、ここへ持ってこい。
Ĝis la afero estos
decidita,
la pentraĵo restos en la juĝejo."
この件が決着するまで、その絵は役所に置いておく。」
Kiam ili estis
for, li venigis sian amikon Tzu, kiu
estis
pentristo kaj fakulo pri arto.
彼らが去ると、彼は画家であり美術の専門家でもある友人ツーを呼び寄せた。
"Ĉu vi konas la pentraĵon, kiu
antaŭe pendis ĉe s-ro Jen?"
li demandis.
「以前ジェン殿の家に掛かっていた絵を知っているか」と彼は尋ねた。
"Li havas plurajn."
「あの方は何点も持っています。」
"Temas pri malnova
originalo, altvalora, kiun li
ricevis de la avoj de siaj avoj."
「問題のは、彼が祖父の祖父たちから受け継いだ、高価な古い原作だ。」
"Jes.
「ええ。
Pri tiu mi scias.
それなら知っています。
Mirinda artaĵo.
驚くべき芸術品です。
Li foje lasis ĝin ĉe
mi por iometa rebonigo de
parteto, kie la papero komencis fuŝiĝi."
以前、紙が傷み始めていた一部分を少し修復するために、あの方が私のところへ預けたことがありました。」
"Estas do vere, ke
ĝi valoras multon, ĉu ne?"
「では、それが大変な値打ちを持つのは本当なのだな。」
"Multegon."
「莫大な値打ちです。」
"Ĉu estas verŝajne, ke Jen donacus ĝin?"
「ジェンがそれを贈る見込みはありそうか。」
"Se temus pri iu ajn
alia, mi dirus: estus neeble.
「相手が他の誰であっても、私は不可能だと言うでしょう。
Sed Jen estas neordinara homo,
kelkafoje strange donema.
ですがジェンは普通ではない人で、ときに妙なほど気前がいいのです。
Mi ne povus respondi certe
al via
demando."
そのご質問には、はっきりとはお答えできません。」
"Ĉu eblus, ke mi ricevu
sufiĉan, sed ne tro bonan,
kopion de
tiu originalo?"
「あの原作の、十分使えるがあまり出来すぎてはいない複製を手に入れることは可能か。」
"Jes, senprobleme.
「ええ、問題ありません。
Tuj, se vi volas.
ご所望ならすぐにでも。
Mi havas hejme tian kopion.
家にそのような複製があります。
Mi faris
ĝin mem, kun la permeso
de s-ro Jen,
kiam li lasis la rulaĵon ĉe mi.
ジェン殿が巻物を私のところへ預けていたとき、あの方の許可を得て私自身が作ったものです。
Fakte, mi eĉ havas du
kopiojn, ĉar unu el miaj lernantoj
kopiis
mian kopion
por ekzerci sin."
実を言えば二つあります。弟子の一人が練習のために、私の複製をさらに写したからです。」
Tiumomente
Kong revenis kun
la pentraĵo.
その時、コンがその絵を持って戻ってきた。
La tri rigardis ĝin.
三人はそれを見た。
Ĝi estis
spirhaltige bela.
息をのむほど美しかった。
La gongo eksonis.
銅鑼が鳴り始めた。
"Certe, tio estas Gao," juĝisto Liang
pensis, kaj, kiel ofte,
li estis prava.
「きっと高だな」と梁判事は思い、そしていつものように彼の推測は当たっていた。
"Estiminda sinjoro juĝisto," diris
la alkurinto, kaj
tuj haltis.
「尊き判事様」と駆け込んできた男は言い、すぐに立ち止まった。
Per tuketo li viŝis
al si la kapon kaj kolon, malsekajn pro la kuro.
彼は走って濡れた頭と首を、小さな布でぬぐった。
Li sentis malkomforton, ĉar li ne kutimis tiel
rapidi piede, sed la novaĵo, kiun li volis
komuniki al
la juĝisto, estis
tiel grava, ke li forgesis pri la neceso aspekti konvene.
彼は、ふだんそんなふうに歩いて急ぐことに慣れていなかったので居心地の悪さを覚えたが、判事に伝えたい知らせがあまりにも重大だったので、体裁を整えて見せる必要を忘れていた。
"Estiminda sinjoro juĝisto," li rekomencis.
「尊き判事様」と彼はもう一度言い始めた。
"Okazis io terura."
「恐ろしいことが起こりました。」
Kaj refoje mankis al
li la spiro
por paroli.
そしてまたしても、話すだけの息が彼には足りなかった。
"Unue, bonvolu provi malstreĉi vin kaj trankviliĝi, mi
petas," sonis la juĝista voĉo, mem ege senstreĉa.
「まず、どうか力を抜いて落ち着こうとしていただきたい」と、判事自身きわめて落ち着き払った声が響いた。
"Ekzercu vin
pri trankvilo.
「平静さを身につけなさい。
Videble, vi tion bezonas.
見るからに、あなたにはそれが必要だ。
Jam antaŭe en la juĝejo vi parolis tro
rapide, kaj tio ne estas bona.
先ほど法廷でもあなたは話すのが速すぎたが、それはよくない。
Kaj nun vi kuris,
kio ne estas tre
konvena al viro kun via rango en
la socio.
そして今は走ってきたが、それはあなたのような社会的地位のある人物にはあまりふさわしくない。
Ekzercu vin
al malrapido kaj pripensado.
ゆっくりすることと思慮することを身につけなさい。
Mi konsilas al vi
spiri profunde.
深呼吸することを勧める。
Jen.
さあ。
Bone.
よろしい。
Kaj nun bonvolu raporti
trankvile kaj malrapide.
では今、落ち着いてゆっくり報告しなさい。
Kio okazis?"
何が起こったのか？」
"Ĉi-homo petas vian pardonon, se li
ne obeis la regulojn de konveneco.
「この者が礼儀の規則に従わなかったのであれば、お許しを願います。
Sed tio, kio okazis, estas
tiel neatendita!
しかし、起こったことはあまりにも予想外なのです！
La pentraĵo malaperis, alte konsiderinda sinjoro
juĝisto.
その絵が消えてしまったのです、尊き判事さま。
Mia servisto diras, ke
neniu envenis la
domon.
私の召使いは、誰も家に入らなかったと言っております。
Sed kiel tio eblus?
だが、そんなことがどうしてありえましょう？
Plej verŝajne li ŝtelis ĝin.
おそらく彼がそれを盗んだのです。
Sed antaŭ ol lin puni,
mi rapidis ĉi tien por
komuniki al
vi la informon."
しかし彼を罰する前に、私はあなたにこの知らせをお伝えするため、急いでここへ参りました。」
"Ne punu vian
serviston," juĝisto Liang
diris.
「召使いを罰してはならぬ」と梁判事は言った。
"Ĉi tiu afero
estas stranga, kaj ni
ne scias, kiuj transmondaj aŭ supermondaj fortoj okupiĝas pri ĝi.
「この件は奇妙であり、どのような異界または超界の力がこれに関わっているのか、我々には分からない。
Se malbona ago kreis
aĉan etoson ĉirkaŭ
tiu pentraĵo, ni devos tre atenti ne aldoni maljustaĵon al
jama maljustaĵo.
もし悪しき行いがあの絵のまわりにいやな気配を生み出したのなら、すでにある不正の上にさらに不正を重ねぬよう、我々は大いに注意しなければならぬ。
Vi bezonas malstreĉi
vin.
あなたには落ち着くことが必要だ。
Iru vin
bani, se vi bonvolos sekvi mian patran konsilon.
もし私の父親めいた忠告に従う気があるなら、ひと風呂浴びてきなさい。
Tio remetos ordon
kaj pacon en
via tro
streĉita menso.
そうすれば、張りつめすぎたあなたの心に秩序と平安が戻るだろう。
Kaj post la bano ripozu.
そして風呂のあとには休みなさい。
Sed ne foriru el
la urbo.
だが町から出てはならぬ。
Mi venigos vin, kiam mi havos informojn.
情報が入り次第、あなたを呼びにやらせる。
Cetere, se okazos io
nova, ĉu al vi, ĉu al
s-ro Jen, mi ne dubas, ke vi tuj
venos sonigi la juĝejan gongon.
そのうえ、あなたにせよジェン氏にせよ、何か新しいことが起これば、あなたがすぐに裁判所の銅鑼を鳴らしに来ることを私は疑わない。
Iru nun.
もう行きなさい。
La kunsido
estas finita."
審理はこれで終わりだ。」
* * *
La gongo sonis
jen por tio, jen por
tio alia: tia estis la vivo
de juĝisto en la imperio.
銅鑼はあれこれの用事で鳴った。帝国における判事の生活とはそういうものだった。
Sed tri tagoj pasis
antaŭ ol ĝi sonis refoje pro
la pentraĵa kazo.
だが、その絵の事件のために再びそれが鳴るまでには三日が過ぎた。
Juĝisto Liang, certa,
ke li nun vidos s-ron
Gao,
ridetis al si survoje al la impresa
salonego, kie
li oficis.
梁判事は、これから高氏に会うのだと確信し、執務している堂々たる大広間へ向かう途中、ひとり微笑んだ。
Sed kiam li eniris ĝin, lia vizaĝo estis tute serioza.
だが、そこに入ったとき、彼の顔つきはまったく真剣だった。
Tie efektive, kun estima sinteno, lin atendis Gao.
実際そこでは、うやうやしい態度で高が彼を待っていた。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu
diris, "ĉi-homo ricevis
bileton pri la
pentraĵo kaj venis
informi vin."
「ご高名なる判事様」とその者は言った。「この者はその絵についての書きつけを受け取り、あなたさまにご報告に参りました。」
"Diru!"
「申せ！」
"Sur tiu
paperfolio estas skribite, ke la volvaĵo
estis
ŝtelita
kaj ke ĝin
havas la reĝo de la ŝtelistoj.
「その紙片には、巻物が盗まれ、それを盗賊の王が持っていると書かれております。
Li redonos ĝin kontraŭ
mono.
金と引き換えに、それを返すとのことです。
Se mi proponos sufiĉan sumon,
li rehavigos la pentraĵon al mi.
もし私が十分な額を差し出せば、彼はその絵を私の手に戻してくれるそうです。
Se ne, li ĝin ŝiros, kaj
ĝi estos perdita
por ĉiam."
そうでなければ、それを引き裂き、永遠に失われることになると。」
En plej multaj ĉinaj urboj, tiutempe, ekzistis
organizitaj
ŝtelistoj, kies ĉefon oni
nomis 'reĝo de la
ŝtelistoj'.
当時、中国のたいていの町には組織だった盗賊たちがおり、その頭目は「盗賊の王」と呼ばれていた。
Ĉi-lasta, laŭŝajne, subskribis la
koncernan komunikaĵon.
どうやら、その当人がその書状に署名していたのである。
"Transdonu al mi tiun bileton, ni
devos esplori pri ĝi," la
juĝisto ordonis.
「その書きつけを私に渡せ、これについては調べねばならぬ」と判事は命じた。
Gao pasigis la folion, kaj la juĝisto rapide legis
ĝin.
高はその紙を差し出し、判事はそれを素早く読んだ。
Li ŝate lasis siajn okulojn laŭkuri la liniojn skribitajn de
Kong.
彼は好んで孔の書いたその行を目で追った。
Lia kunlaboranto perfekte
imitis
la skribmanieron
de la loka
reĝo de ŝtelistoj.
彼の協力者は、この土地の盗賊の王の筆跡を完璧に真似していた。
Sed la juĝista vizaĝo restis senesprima.
だが、判事の顔には何の表情も浮かばなかった。
"Kion vi
intencas fari?"
「おまえはどうするつもりだ？」
"Mi ne scias.
「わかりません。
Ĉi-homo volis nur
informi vin alte estimindan.
この者はただ、ご高名なるあなたさまにお知らせしたかっただけでございます。
Ĉi-homo baldaŭ decidos, ĉar la reĝo de la ŝtelistoj postulas baldaŭan
reagon."
盗賊の王は早い返答を求めておりますので、この者もまもなく決めるつもりでございます。」
La raportado
de Gao okazis matene.
高の報告は朝に行われた。
Posttagmeze, la gongo refoje sonis.
午後、銅鑼が再び鳴った。
Venis ĉi-foje Jen.
今度来たのは任であった。
Li diris,
ke li ricevis bileton
de la reĝo
ŝtelista, kun enhavo
simila al tiu de Gao.
彼は、盗賊の王から高のものと似た内容の書きつけを受け取ったと言った。
Juĝisto Liang same
demandis:
梁判事も同じように尋ねた。
"Kion vi
intencas fari?"
「おまえはどうするつもりだ？」
"Timigas ĉi-homon la
afero, ĉar la
reĝo de la ŝtelistoj
havas sian ejon, laŭ ĉi
tiu bileto,
trans la dua
mallarĝa ponto, sude de la urbo.
「この件はこの者を怖がらせます。なぜなら、この書きつけによれば、盗賊の王のねぐらは町の南、二つ目の狭い橋を渡った先にあるからでございます。
Kaj tiu aĉfama urboparto, kie la stratetoj
malbonodoras, estas plena
je sovaĝuloj.
しかもその悪名高い町の一角は、路地が悪臭を放ち、荒くれ者どもでいっぱいでございます。
Tien li petas min iri por porti la monon
kaj repreni la rulaĵon.
そこへ金を持って行き、巻物を取り戻せと、彼は私に求めております。
Nu, almenaŭ li rekonas
min kiel tiun, al kiu la pentraĵo rajte apartenas, kvankam
li forŝtelis ĝin el ĉe Gao.
まあ、少なくとも彼は、それを高のところから盗み去ったにもかかわらず、その絵が正当に属する相手として私を認めております。
Jes, mi provos superi
mian timon kaj iros tien.
ええ、私は恐怖を乗り越えようと努め、そこへ行くつもりです。
Mi proponos al li 120
arĝentajn monerojn."
彼には銀貨百二十枚を差し出しましょう。」
"Estas multe."
「それは多い。」
"Multe estas, jes.
「多いです、たしかに。
Sed estas tiel grave,
ke la volvaĵo restu
en bona stato!
ですが、その巻物が良い状態のままであることは、それほど大切なのです！
Li diras, ke,
se la mono ne sufiĉos, li ŝiros ĝin!
彼は、金が十分でなければ、それを引き裂くと言っているのです！
Tion mi ne povus
elporti."
そんなことは私には耐えられません。」
Nokte alproksimiĝi al la suda malbonfama
urboparto ne estis
tre plaĉe.
夜に南の悪名高い町の一角へ近づくのは、あまり気持ちのよいことではなかった。
Feliĉe la luno brilis,
kaj ankaŭ multaj steloj, tiel
ke ne estis tute
mallume.
幸い月が輝き、星も数多く出ていたので、まったくの暗闇ではなかった。
Tamen, sub la mallarĝa
ponto, la unua rivero nigris kiel
karbo.
それでも、狭い橋の下では、最初の川は石炭のように黒かった。
Kaj io alia same nigris en la
profundo de la koro de
Jen: timo.
そして任の心の奥底でも、別のものが同じように黒くなっていた――恐怖である。
Li premis al si la saketon, en kiu la arĝentaj moneroj troviĝis.
彼は銀貨の入った小袋を胸に抱きしめた。
Alia rivero renkontiĝos
poste, kiun
li devos
transiri, kaj post tiu
dua ponto la irado
vere iĝos
danĝera.
この先にはもう一本川があり、それも渡らねばならず、その二つ目の橋を越えたら、道行きは本当に危険になる。
Li ne hontis pri sia
timo.
彼は自分の恐れを恥じなかった。
Li ripetis al si, ke
kuraĝon oni bezonas en la vivo, ke
al kuraĝo oni sin ekzercu, kaj ke
kuraĝo finfine estas
ne foresto de timo, sed la kapablo iri plu
antaŭen, kvankam
oni timas.
彼は、自分にこう言い聞かせた。人生には勇気が必要なのだ、勇気は鍛えなければならないのだ、そして勇気とは結局、恐れがないことではなく、恐れていてもなお前へ進み続ける力なのだ、と。
Kiam io movis sin per rapida salteto malantaŭ li, glacia sentaĵo laŭfluis lian
dorson.
背後で何かが素早くぴょんと動いたとき、氷のような感覚が彼の背筋を流れ下った。
Li turnis sin.
彼は振り向いた。
Estis nur kato,
kies okuloj lumis per
impresa verda lumo.
それはただの猫で、その目は印象的な緑の光を放っていた。
Sed tiel turniĝante li rimarkis tri aŭ kvar malhelajn homformojn, kiuj vekis en li zorgon.
だが、そうして振り向いたことで、彼は三つか四つの暗い人影に気づき、それが彼に不安を起こさせた。
Ili estis en la
mallumo, ne tute proksime,
sed ne sufiĉe malproksime,
por ke li sentu sin
sendanĝera.
彼らは暗がりの中にいて、まったく近いわけではなかったが、無事だと感じられるほどには遠くなかった。
Li daŭrigis sian vojon,
kaŝe rigardante de
tempo al tempo.
彼はときおりひそかに振り返りながら、歩みを続けた。
La homaj formoj plu sekvis
lin, ĉiam restante en la plej malluma flanko
de la stratetoj.
その人影たちは、いつも路地のいちばん暗い側にとどまりながら、なおも彼をつけてきた。
Li elpoŝigis la
tranĉilon, kiun li kunprenis,
sciante,
ke li iras al danĝera loko.
彼は、危険な場所へ向かうと知って持参していた小刀を、懐から取り出した。
Li estis
preta kuraĝe
defendi sin, sed
kion li povus fari,
se ili
formus cirklon
ĉirkaŭ li?
彼は勇敢に身を守る覚悟はできていた。だが、もし彼らが自分のまわりを取り囲んだら、何ができるだろうか。
Kiam li alvenis
apud la dua
mallarĝa ponto, tiuj uloj
proksimiĝis al li.
彼が二つ目の狭い橋のそばに着くと、その連中が彼に近づいてきた。
Pri iliaj intencoj ne povis esti
dubo, sed troviĝi ĉe l'
bordo de l' rivero donis ideon al
Jen.
彼らの意図について疑う余地はなかったが、川の岸辺にいたことがジェンに一つの考えを与えた。
Li saltis en la akvon,
pensante, ke bani sin
en la malvarma fluo estos malkomforto, kiun
priŝteli homon eble ne
tre riĉan
tute ne valoros.
彼は水の中へ飛び込み、冷たい流れに身をひたすのは不快だろうし、それほど裕福でもなさそうな人間から金を奪うためにそこまでする価値はまったくないだろう、と考えた。
Li pensis ĝuste, kaj neniu sekvis
lin en la
akvon.
彼の考えは当たっており、だれも彼を追って水の中には入らなかった。
Li naĝis ĝis la alia
flanko, kaj, kaŝe elirante el la rivero, en
loko, kiun la luna lumo
ne heligis, decidis atendi sur la bordo,
ĝis la policaj rondirantoj alvenos.
彼は向こう岸まで泳ぎ、月明かりの照らさない場所でひそかに川から上がると、警邏の警官たちが来るまで岸で待つことにした。
La ŝtelistoj ja povus ne deziri malsekiĝon, sed ne forlasi pro tio la ideon lin senigi je mono.
盗人たちは、ぬれるのは望まないかもしれないが、そのために彼から金を奪う考えまで捨てるとは限らなかった。
Al ili sufiĉis atendi,
ĝis li elakviĝos
kaj revenos supren al la strato.
彼らにとっては、彼が水から上がって通りへ戻るまで待てば十分だった。
Li ege malvarmis, sed
havis
nenion por viŝi
sin seka.
彼はひどく寒かったが、体をぬぐって乾かすものを何も持っていなかった。
Kiam la polica grupeto
alvenis, li iris apud ĝin kaj petis ĝin kuniri ĝis
la lasta strateto, en kiu troviĝis la
korto, kie la reĝo de la ŝtelistoj laŭ la bileto lin atendis.
警官たちの一団が到着すると、彼はそのそばへ行き、例の手紙によれば盗賊の王が自分を待っているという中庭のある最後の路地まで、一緒に来てくれるよう頼んだ。
* * *
"Mi venigis vin," juĝisto
Liang
seriozvoĉis, "por komuniki
al vi
la finan decidon de ĉi tiu
juĝejo.
「あなたがたを来させたのは」と梁判事は厳かな声で言った。「この法廷の最終決定をあなたがたに伝えるためです。
"Vi, sinjoro Gao, montris per
via agmaniero, ke vi
ne alte estimas la
pentraĵon, kiu troviĝas centre de ĉi tiu kazo.
「高様、あなたはその振る舞いによって、この事件の中心にあるその絵を高く評価していないことを示しました。
Anstataŭ travivi danĝerojn
por iri ĝin
repreni, vi sendis serviston, kaj por tiu rulaĵo
vi proponis nur 40 arĝentajn monerojn, dum vi
perfekte scias, ke ĝi valoras multe pli.
それを取り戻しに行くために危険を冒す代わりに、あなたは召使いを差し向け、その掛け軸に対して銀貨四十枚しか提示しませんでした。しかも、それがはるかに高い価値を持つことを、あなたは十分に知っていたのです。
Kiam la reĝo de la
ŝtelistoj diris, ke
tio ne sufiĉas, via
servisto respondis, laŭ
via ordono,
ke vi ne
donos
pli.
盗賊の王がそれでは足りないと言ったとき、あなたの召使いは、あなたの命令に従って、これ以上は出さないと答えました。
La danĝeron, ke
la rulaĵo estus
ŝirita, vi ne serioze
konsideris.
その掛け軸が破れてしまう危険を、あなたは真剣には考えませんでした。
"Male, s-ro Jen iris mem.
「それに反して、ジェンさんは自ら赴きました。
Li kuraĝe trapasis la
timindajn pasejojn, li eĉ ĵetis sin en akvon, por ke la mono, kiun
li portis, ne estu
ŝtelita.
彼は恐ろしい通路を勇敢に通り抜け、さらには自分の持っていた金が盗まれないように、水の中にまで身を投じました。
Kaj kiam li troviĝis en
la
korto, kie la reĝo de
la ŝtelistoj lin atendis, li donis al
tiu altan prezon por la
pentraĵo, nome 120 arĝentajn monerojn.
そして、盗賊の王が彼を待っていた中庭に着いたとき、彼はその者にその絵のための高い代価、すなわち銀貨百二十枚を支払ったのです。
"Neniu povos certiĝi,
ĉu temis pri pruntedono aŭ donaco.
「それが貸与であったのか贈与であったのかは、だれにも確かめることはできません。
Sed havo portas kun si respondecon.
しかし、所有には責任が伴います。
Kiam kultura valoraĵo, kiu venas de la avoj
de niaj avoj, troviĝas en
danĝero iĝi rompita, aŭ, ĉikaze,
ŝirita, estas la
devo de homo ĉion fari
por ĝin savi, eĉ je kosto
de konsiderinda perdo.
私たちの祖先から受け継がれてきた文化的な価値をもつ品が、壊れる危険に、あるいはこの場合には裂ける危険にさらされているとき、それを救うために、たとえ相当な損失を払ってでも、できる限りのことをするのが人の義務です。
El la sinteno de unu
kaj de la
alia montriĝas, ke
nur unu meritas havi
la originalan pentraĵon, kaj
tiu pagis la plenan prezon por ĝi."
一方と他方の態度から明らかなのは、原画を持つに値するのはただ一人だけであり、そしてその者はそれに対して全額を支払った、ということです。」
"Sed, alte estiminda sinjoro
juĝisto," ekparolis Gao,
"la
reĝo de la ŝtelistoj
fine akceptis mian proponon
kaj donis la pentraĵon al mia servisto!
「ですが、たいへんご高名なる判事様」と高が口を開いた。「盗賊の王は結局、私の申し出を受け入れ、絵を私の召使いに渡したのです！
Ĉu vi do
volas, ke ĉi-homo redonu ĝin
al s-ro Jen?
では、この男にそれをジェンさんへ返せとおっしゃるのですか。
Mi ne komprenas, kion vi
ĵus diris pri li."
私は、あなたがたった今彼についておっしゃったことが理解できません。」
Juĝisto Liang ridetis.
梁判事はほほえんだ。
"Ĉar ne estas ebleco scii, kiu pravas,
rilate al dono aŭ prunto, vi ricevis kopion,
kiu valoras la monon, kiun vi
pretis
pagi.
「贈与か貸与かについて、どちらが正しいのか知る手立てはありません。ですから、あなたは自分が支払うつもりだった金額に見合う価値のある複製を受け取ったのです。
La originalon s-ro Jen
ricevis.
原画はジェンさんが受け取りました。
Sed ĉar li montris
sin inda je
tiu havaĵo, ĉi tiu juĝejo redonas la 120
arĝentajn monerojn al li.
しかし、彼はその所有物を持つにふさわしい人物であることを示しましたので、この法廷は銀貨百二十枚を彼に返還します。
venu, sinjoro Jen, ĉi tiu
mono estas via.
さあ、ジェンさん、この金はあなたのものです。
Jen.
どうぞ。
Mi gratulas vin pri
la kuraĝo, kiun
vi elmontris hieraŭ.
昨日あなたが示した勇気を、私は称えます。
Kaj nun, la traktado
de ĉi tiu kazo estas
finita."
それでは、この事件の審理はこれで終了です。」
La multaj scivolemuloj kiuj ĉeestis, ekstaris
kaj komencis eliri
el la juĝejo.
立ち会っていた大勢の好奇心ある見物人たちは立ち上がり、法廷から出て行き始めた。
Kune kun la publiko eliris
ankaŭ Kong.
群衆とともに孔もまた出て行った。
Li ridetis.
彼はほほえんでいた。
Li tre ŝatis juĝiston Liang.
彼は梁判事がとても好きだった。
Kaj certe li neniam forgesos, kiel bone li sentis sin,
ludante la
reĝon de la
ŝtelistoj.
そして、盗賊の王を演じていたときにどれほど気分がよかったかを、彼はきっと決して忘れないだろう。
NOVAJ VORTOJ
新出語
arĝento
銀
bani
入浴する
cirklo
円
donaci
寄付する
ekzerci
練習する
etoso
雰囲気
folio
葉
formala
正式な
gongo
ゴング
imperio
帝国
karbo
石炭
kato
猫
korto
中庭
mezuri
測る
originala
独創的な
pentri
描く
ponto
橋
prunti
貸す
ruli
転がる
sovaĝa
野生の
sudo
南
viŝi
拭く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bileto
切符
por-tempe
一時的に
p: i-trakti
扱う
prunte-doni
貸す
prunte-preni
借りる
sci-povi
知っている
sia-tempe
その時に
sur-meti
載せる
========================================================================
34. MALBENITA LISTO
呪われたリスト
========================================================================
— Sinjoro eldonisto, mi
sukcesis verki 33 el la promesitaj
rakontoj.
— 出版人様、私は約束した物語のうち三十三編を書くことができました。
Eble ili estas bonaj,
eble ili estas tuj
ĵetindaj en fajron, mi ne scias.
それらが良いものかもしれないし、すぐに火の中へ投げ込むべきものかもしれない、私にはわかりません。
Eĉ se verkisto relegas dekfoje sian verkon, paĝon post
paĝo, li mem
ne povas juĝi ĝin.
作家が自分の作品を、ページごとに十回読み返したとしても、自分自身ではそれを判断できないものです。
Sed pluen iri mi ne
povas.
しかし、これ以上先へ進むことは私にはできません。
Vi devos, ĉu akcepti neplenumitan taskon, ĉu
aldoni unu aŭ du jarojn al la dato notita sur via kalendaro por la ricevo de miaj
rakontoj.
ですからあなたは、未完の仕事を受け入れるか、さもなければ私の物語を受け取る日としてあなたのカレンダーに記された日付に一、二年を付け加えるか、どちらかをしなければなりません。
— Kial vi
ne povas daŭrigi?
— なぜあなたは続けられないのですか。
Ĉu vi ne
promesis?
約束したのではありませんか。
Ĉu vi ne
prenis sur vin sindevigon
rilate al mi?
私に関して責任ある約束を自分で引き受けたのではありませんか。
— Promesis,
promesis, sindevigo...
— 約束した、約束した、義務だって……。
Belaj grandaj vortoj ili estas tute certe, sed homo
estas nur homo, kaj kiam ne eblas, ne
eblas.
それらが立派で大げさな言葉であることはたしかですが、人間はしょせん人間ですし、できないときはできないのです。
Ĉe neebleco, promesoj kaj
sindevigoj forfalas, ĉu ne?
不可能な場合には、約束も義務も消えてしまうのですよね。
— Kial tasko,
kiun vi komence plenumis tute
bone, ŝajnas, subite fariĝis
malfacile efektivigebla?
— なぜ、あなたが最初は完全にうまくやっていた仕事が、急に実行しにくいものになったように見えるのですか。
Vi estas mallaborema,
jen ĉio.
あなたは怠け者なのです、それだけです。
— Ne, ne.
— いいえ、違います。
Mi ŝatas verki.
私は書くことが好きです。
Vi scias, ke mi neniam provas
eviti malfacilaĵojn.
私が困難を避けようとしたことは一度もないと、あなたも知っているでしょう。
Mi tre dezirus efektivigi vian planon, sed mi ne povas.
あなたの計画をぜひ実行したいのですが、私にはできないのです。
Rigardu al la listo.
その一覧を見てください。
— Kiu listo?
— どの一覧ですか。
— La malbenita listo
de la vortoj, kiuj restas.
— あの忌々しい、まだ残っている単語の一覧です。
La listo de la vortoj, kiujn
mi devas enmeti en miajn romanojn.
私が自分の小説の中に入れなければならない単語の一覧です。
— Romanojn?
— 小説ですって。
Ĉu vi verkas romanojn
nun?
あなたはいま小説を書いているのですか。
Ni interkonsentis, ke
vi verkos
difinitan
nombron da rakontoj, ĉiufoje
kun inter 20 kaj 25 novaj vortoj, por ke
la lernanto transiru de scio
de 400 signifhavaj vortopartoj
al mil aŭ iom pli.
私たちは、学習者が四百の意味をもつ語構成要素の知識から千、あるいはそれより少し多い程度へと進めるように、あなたが一定数の物語を、毎回二十から二十五の新しい単語を入れて書く、ということで合意したはずです。
Ni volas, ke la lernanto transiru senpene de baza nivelo al
meza.
私たちは、学習者が無理なく基礎レベルから中級へ進むことを望んでいます。
Sed ni parolis pri
rakontoj, eĉ rakontetoj, neniam pri
romano.
しかし、私たちが話していたのは物語、いや短い物語であって、小説のことでは決してありませんでした。
— Pardonu min, estis
eraro.
— すみません、言い間違いでした。
Intenca eraro.
わざとの言い間違いです。
"Romano" estas unu el la vortoj sur la listo.
「romano（小説）」はその一覧にある単語の一つなのです。
— Sed vi
jam uzis
ĝin.
— でも、あなたはもうその語を使いましたよ。
Mi memoras, ke ĝi troviĝas
en la rakonto pri la du fratoj, kiuj retroviĝas ie sur la
Britaj
Insuloj.
それが、イギリス諸島のどこかで再会する二人の兄弟の物語の中にあるのを覚えています。
— Kian memoron
vi havas!
— なんという記憶力でしょう。
Jes, jes, mi uzis ĝin, sed ne
sufiĉe.
ええ、ええ、私はそれを使いましたが、十分ではありません。
Mi devas reenmeti la vortojn post
kelka tempo, por ke la
leganto fiksu ilin en sia memoro
sen devi speciale peni.
読者が特に努力しなくてもそれらを記憶に定着させられるように、私はしばらくたってから単語をもう一度入れ直さなければならないのです。
Mi diras "sen peni" pro la sama kaŭzo, ĉar la vorton "peni"
mi ne sufiĉe
uzis.
私が「努力せずに」と言うのも同じ理由からです。というのも、「peni（努力する）」という語を私は十分に使っていないからです。
— Sed tion vi faras dekomence.
— しかし、そんなことは最初からやっているではありませんか。
Kial aperas nova problemo?
なぜ新しい問題が出てくるのですか。
— La problemo estas, ke
restas pluraj vortoj, kiujn
mi ne sukcesas enrakontigi, ĉar ili havas neniun
rilaton inter si,
kaj mi ne
kapablas trovi temon komunan
por ili.
— 問題は、まだいくつかの単語が残っていて、それらは互いに何の関係もないので、私はそれを物語の中にうまく織り込めないのですし、それらに共通する主題も見つけられないのです。
— Ne perdu la kapon pro tia eta problemo.
— そんな小さな問題で取り乱してはいけません。
Diru al mi,
kiuj estas tiuj vortoj, kaj ni
ekzamenos la
aferon tute trankvile.
その単語が何なのか私に言ってください、そうすれば私たちはその件をまったく落ち着いて検討しましょう。
Mi devus povi helpi vin,
kvankam kun mia nuna dent-doloro...
今の歯痛はあるにせよ、私はあなたを助けられるはずです……
— Dent-doloro!
— 歯痛ですって。
Ĉu vere viaj
dentoj doloras?
本当にあなたの歯は痛むのですか。
Kompatinda eldonisto!
かわいそうな出版社の人。
Vi suferas ĉe la dentoj,
kaj jen mi venas
ĝeni vin
pri miaj verkproblemetoj!
あなたは歯のことで苦しんでいるのに、そこへ私が自分のちっぽけな執筆の悩みであなたを煩わせに来るとは。
— Estas mia kulpo.
— 私の責任です。
Mi neniam brosas la dentojn
sufiĉe.
私は歯を十分に磨くことが一度もないのです。
Jam kiam mi estis
etulo, mia patrino
konstante diradis al
mi: "Uzu la dentbroson.
私がまだ小さかったころから、母はいつも私にこう言っていました。「歯ブラシを使いなさい。
Uzu ĝin dum almenaŭ tri
minutoj ĉiutage.
毎日少なくとも三分間使いなさい。
Se ne, kiam vi
estos granda, viaj dentoj
doloros, ili rompiĝos, ili
moliĝos,
kaj vi
perdos ilin.
そうしないと、大人になったとき、お前の歯は痛み、折れ、ぐらぐらになって、ついには失うことになるよ。
Memoru mian konsilon: sendenta viro ne
estas bela."
私の忠告を覚えておきなさい、歯のない男は美しくないのだから。」
— Tri minutojn!
— 三分も。
Diable, tio estas multa, ŝajnas
al mi, kvankam
verdire, mi neniam atentas pri
la
daŭro, kiam mi brosas
al mi la dentojn.
まったく、それは長いですね、私にはそう思えます、もっとも正直に言えば、私は自分の歯を磨くとき、その長さに気をつけたことは一度もありませんが。
— Certe tio estas multa.
— 確かにそれは長いです。
Mia patrino eĉ foje provis
kontroli.
母は時には本当に確かめようとしたことさえありました。
Ŝi kalkulis la tempon, dum mi brosis al mi la dentojn, kaj se mi brosis triminute, ŝi tion signis sur la kalendaro.
私が歯を磨いているあいだ時間を計り、もし私が三分間磨いたら、そのことをカレンダーに記したのです。
Ŝi krajone metis etan linion, iom kiel
minussigno, tiel ke mi
povu konstati, ĉu en la
plimulto el la tagoj
mi brosis miajn dentojn
sufiĉe longe.
母は鉛筆で小さな線を、いわばマイナス記号のようなものを書き入れました、それによって私は、自分がたいていの日に歯を十分長く磨いたかどうかを確かめられるようにしたのです。
— Terure.
— ひどいですね。
Ĉu ŝi longtempe tion faris?
彼女はそれを長いあいだ続けたのですか。
— Ne.
— いいえ。
Ŝi baldaŭ perdis la kuraĝon.
母はすぐに気力をなくしました。
Tio postulis tro da mensa energio.
それには精神的な力があまりにも必要だったのです。
Post kelkaj fojoj ŝi trovis stulta
la devon kontroli mian dentviŝadon.
何度かしたあとで、私の歯磨きを監視する義務など馬鹿らしいと思うようになりました。
Sed ĉiaokaze, la dentisto diris al mi, ke
miaj dentoj estas tre
malbonaj, ĉar mi manĝas tro
da
sukero.
しかしいずれにせよ、歯医者は、私の歯がひどく悪いのは砂糖を食べすぎるからだと言いました。
Mi amas dolĉaĵojn.
私は甘いものが大好きです。
Mi amas dolĉecon.
私は甘さそのものが好きなのです。
En unu tason da kafo mi
metas tri
pecojn da sukero, aŭ tri
kuleretojn, laŭ la loko.
コーヒー一杯に、場所によって角砂糖を三つ、あるいは小さじ三杯の砂糖を入れます。
Ankaŭ en teon mi enmetas saman
kvanton.
紅茶にも同じ量を入れます。
— Mi ne elportus
tiom sukeritan kafon.
— そんなに砂糖の入ったコーヒーは私には耐えられません。
— Mi scias, ke tio ne estas bona por
la sano.
— それが健康によくないことは分かっています。
Miaj dentoj ne tre bone fartas pro tiu kutimo.
その習慣のせいで私の歯の具合はあまりよくありません。
Sed tia mi estas:
mi ŝategas sukeron, kaj ne tre ŝatas spicojn.
でも私はそういう人間なのです。砂糖は大好きですが、香辛料はあまり好きではありません。
Eble ĉar mia patrino ĉiam ege spicis la manĝaĵojn.
たぶん、母がいつも料理にひどく香辛料を利かせていたからでしょう。
Ŝi eĉ spicis
sian teon.
母は自分の紅茶にまで香辛料を入れていました。
Mi supozas, ke ŝi metis multe da spico ĉien, por ke
oni ne tro
sentu la veran guston de
tio, kion ŝi preparis.
母は、自分の作ったものの本当の味があまり感じられないように、何にでもたくさんの香辛料を入れていたのだろうと私は思います。
— Nu, mi ne volas resti
ĉi
tie kaj ĝeni vin per
miaj konsideroj pri verkado, dum via
tuta kapo doloras pro
fuŝa, malbonfarta dento.
— さて、具合の悪い厄介な歯のせいで頭全体が痛んでいるのに、私はここにとどまって、執筆についての自分の考えであなたを煩わせたくありません。
Mi...
私は……
— Ne, ne.
— いえ、いえ。
Restu.
いてください。
Mi prenis
kuracilon, kaj ŝajnas,
ke ĝi komencas efiki.
私は薬を飲みましたし、それが効き始めているようです。
Eventuale, se
la doloro revenos tre forte, mi petos vin lasi
min sola kun
ĝi.
もし痛みが非常に強く戻ってきたら、そのときは私をそれと二人きりにしてくれるよう頼むことにします。
Sed mi ne tre kredas je
tiu eventualeco.
でも、私はその可能性をあまり信じていません。
Nun, de momento al momento,
mi sentas, ke la
doloro pli kaj
pli malaperas.
いまは、刻一刻と、痛みがますます消えていくのを感じます。
Kompreneble, tio estas nur sento.
もちろん、それはただの感覚にすぎません。
La fuŝa dento plu fartas
malbone kaj...
その厄介な歯の具合は相変わらず悪いままで……
Sed mi reparolu pri via problemo.
でも、あなたの問題の話に戻りましょう。
Memorigu al mi: kion vi diris pri la
premioj?
思い出させてください。賞について、あなたは何と言いましたか。
— Pri la premioj?
— 賞についてですって。
Mi neniam parolis al vi pri premioj!
私はあなたに賞のことなど一度も話していません。
Kiuj premioj?
どんな賞のことですか。
— Ĉu ni ne decidis,
ke la abonanto, kiu
plej bele, ĝuste kaj plene
sukcesis resumi la plej
longan el viaj rakontoj sur duona
folio, t.e. en
ne pli ol dudek
linioj, ricevos premion?
— あなたの物語のうち最も長いものを、半ページ、つまり二十行以内で、最も美しく、正確に、そして完全に要約することに成功した購読者に賞を与える、ということに私たちは決めたのではありませんでしたか。
— Abonanto,
vi diris, ĉu?
— 購読者、とあなたは言いましたね。
Sed miajn rakontojn vi ne presos en revuo.
しかし、私の物語をあなたは雑誌に載せるのではないでしょう。
Ne temas pri abonoj, sed
pri legantoj de libro,
lernantoj,
eventuale eĉ ŝatantoj de literaturo.
問題なのは定期購読ではなく、本の読者であり、学習者であり、ひょっとすると文学愛好家でさえあるのです。
— Ha jes, mi eraras!
— ああそうだ、私の思い違いです。
Mi miksas kun io alia.
私は別のことと混同しています。
Tio estis ideo
de mia edzino,
それは私の妻の考えだったのです。
Mi eventuale uzos ĝin foje
pri aliaj tekstoj.
私はそれを、いつか他の文章に使うかもしれません。
Aŭ eĉ eventuale pri
viaj, se
vi konsentos, ke
ili aperu en
tiu revuo.
あるいは、もしあなたがそれらをその雑誌に載せることに同意するなら、ひょっとするとあなたの作品に対しても。
— Kiu revuo?
— どの雑誌ですか。
— LA PILKO.
— 『LA PILKO』です。
— Stranga nomo por revuo.
— 雑誌の名前としては変わっていますね。
Pri kio ĝi temas?
何を扱う雑誌なのですか。
— Pri sportoj.
— スポーツです。
Pri piedpilko, korbopilko, manpilko...
サッカー、バスケットボール、ハンドボール……
— Atentu!
— 気をつけてください。
Oni diras, ne 'piedpilko', sed 'futbalo'.
『piedpilko』ではなく『futbalo』と言うのです。
— Ne, ne, ne.
— いいえ、いいえ、いいえ。
'Futbalo' estas
fuŝa misangla vorto, kiu
ne impresas
min.
『futbalo』は出来の悪い疑似英語で、私は感心しません。
Por mi tio estas
piedpilko kaj ĝi restos piedpilko.
私にとってはそれは『piedpilko』であり、これからも『piedpilko』のままです。
— Laŭ via
plaĉo.
— お好きなように。
Mi ŝatas vian principon pri formado de vortoj,
sed ne ni
kreas la lingvon.
私はあなたの語形成の原則は好きですが、言語を作るのは私たちではありません。
Ni devas obei ĝiajn regulojn,
kaj la ekzistantan vortliston, aŭ pli
ĝuste, la oficialan vortaron.
私たちはその規則と、既存の語彙一覧、いやより正確には公式の辞書に従わなければなりません。
— Mi ne konsentas.
— 私は賛成できません。
Vi estas verkisto, ĉu
ne?
あなたは作家でしょう。
La verkistoj estas tiuj, kiuj vere
kreas lingvon.
本当に言語を作るのは作家たちです。
La verkistoj kaj la popolo.
作家たちと民衆です。
Se la ideoj de la verkistoj estas bonaj, la
popolo ilin akceptas kaj
ili eniras en la lingvon.
作家たちの考えがよければ、民衆はそれを受け入れ、それらは言語の中に入っていきます。
Se ne, ĝi ilin malakceptas kaj la lingvo ne enhavos
ilin.
そうでなければ、民衆はそれらを退け、言語はそれらを含まないでしょう。
Kaj same, se la ideoj
de la popolo estas
bonaj, oni povas certi, ke verkistoj ilin alprenos.
そして同じように、民衆の考えがよければ、作家たちがそれを取り入れると確信してよいのです。
Vi neniam riskas ion proponante novan formon,
ĉefe se vi havas taŭgan
lingvosenton.
新しい形を提案しても、あなたは決して何も危険にさらしません、とりわけ適切な言語感覚を持っているならなおさらです。
— Eble.
— そうかもしれません。
Tamen mi ne komprenas,
kial vi volas, ke miaj rakontoj
aperu en sporta revuo.
しかし、それでも私は、なぜあなたが私の物語をスポーツ雑誌に載せたがるのか理解できません。
Ili tute ne rilatas al pilkoj.
それらは球技とはまったく関係がありません。
Mi eĉ ne sukcesis enmeti
la vorton 'pilko' en iun ajn, kvankam ĝi
kuŝas sur tiu malbenita
listo.
その忌々しい一覧にその語が載っているにもかかわらず、私は『pilko』という語をどの作品にも入れることすらできませんでした。
En kiu rubriko
miaj rakontoj presiĝus?
私の物語はどの欄に掲載されるのでしょう。
Nek en la piedpilka
(aŭ futbala),
nek en la korbopilka,
nek en la piedkurada, nek en la saltada...
サッカー（あるいはフットボール）の欄でもなく、バスケットボールの欄でもなく、走る競技の欄でもなく、跳躍競技の欄でもない……
— Oni povus krei lingvan
rubrikon.
— 言語欄を作ることもできるでしょう。
Kial sportemuloj ne
interesiĝus pri lingvo?
なぜスポーツ好きの人たちが言語に興味を持たないはずがあるでしょう。
Ili interesiĝas pri
ĉio, kio rilatas al
movado de la korpo.
彼らは身体の動きに関係するあらゆることに興味を持つのです。
Se ili movos la langon
por paroli novan lingvon, ĉu
tio ne estus iaspeca
sporto?
もし彼らが新しい言語を話すために舌を動かすなら、それはある種のスポーツではないでしょうか。
Oni povus premii tiujn,
kiuj movas la langon
plej rapide, plej forte, plej bele, plej sporte...
最も速く、最も力強く、最も美しく、最もスポーツらしく舌を動かす人々に賞を与えることもできるでしょう……
— Tiuj, kiuj
parolos plej spice!
— いちばん香辛料たっぷりに話す人たちですね。
Ha-ha!
ははは。
— Ha-ha!
— ははは。
Mi ne scias, kial mi
ridas, ĉar tio ne
estas tre amuza.
なぜ笑っているのか自分でも分かりません、というのもそれはあまり面白くないからです。
Nu, por forgesi mian denton, plej verŝajne.
まあ、自分の歯のことを忘れるためでしょう、たぶん。
Kiam mi fondis tiun revuon, mia
ideo estis...
私がその雑誌を創刊したとき、私の考えは……
Ho, diable!
ああ、しまった。
— Kio okazas?
— どうしたのですか。
Kial vi
movas la piedon?
なぜ足を動かしているのですか。
Ĉu ankaŭ la piedo doloras
al vi?
足まで痛むのですか。
— Tute ne.
— まったく違います。
Sed mi ĵus rimarkis,
ke estas truo en
mia ŝtrumpeto.
ただ、自分の靴下に穴があいていることに今気づいたのです。
Antaŭe, viraj ŝtrumpetoj estis bonegaj, nerompeblaj, netrueblaj.
昔は、男物の靴下は実にすばらしく、破れず、穴もあかなかったものです。
Kiam vi
palpis ilin, vi tuj
sentis, ke ili
estas faritaj per
bonkvalita materialo.
それに触れると、上質な素材でできていることがすぐに分かりました。
Sed nun eĉ simpla palpo kaŭzas truon.
しかし今では、ちょっと触れただけでも穴があきます。
Ili fariĝis, kiel la virinaj ŝtrumpoj.
それらは女物のストッキングのようになってしまいました。
laŭdire, tuj post la dua
mondmilito, virinaj ŝtrumpoj
estis porĉiamaj.
聞くところによれば、第二次世界大戦のすぐ後、女物のストッキングは永久にもつものでした。
Ili ne truiĝis.
穴などあかなかったのです。
Sed la ŝtrumpa industrio ektimis, ke,
se la ŝtrumpoj
daŭros kaj daŭros sentrue, okazos teruraj ekonomiaj
malfacilaĵoj
por ĝi.
しかしストッキング産業は、もしストッキングがいつまでも穴もあかずにもつなら、自分たちに恐ろしい経済的困難が起こると恐れ始めました。
Tial la grandaj ŝtrump-fabrikistoj en Norda Ameriko kaj Okcidenta Eŭropo,
kaj verŝajne ankaŭ en Japanio
kaj similaj landoj, ŝanĝis
la materialon.
それゆえ、北アメリカと西ヨーロッパの大手ストッキング製造業者たちは、そしておそらく日本やそれに似た国々でも、素材を変えたのです。
Ili nun uzas ion, kio
rapide truiĝas.
彼らはいまでは、すぐに穴のあく素材を使っています。
Tiel ili
vendas multege pli da ŝtrumpoj kaj
ŝtrumpetoj.
そうして彼らは、ずっと多くのストッキングや靴下を売るのです。
Nu, pri kio ni parolis
antaŭe?
さて、私たちはさっき何の話をしていましたか。
Ne por diskuti pri ŝtrumpoj vi venis al mi, ĉu?
靴下やストッキングについて議論するために、あなたは私のところへ来たのではありませんよね。
— Ni parolis pri tiu
malbeninda vortlisto.
— 私たちはあの忌々しい単語一覧について話していたのです。
Mi sentas min, kvazaŭ senmovigita, kvazaŭ mian vojon subite barus muro, murego.
私は、自分が動けなくされたかのように、自分の道を突然壁、大きな壁がふさいだかのように感じています。
Aŭ eĉ pli bone: kvazaŭ mi estus falinta en
fosaĵon, el kiu mi
ne kapablas
eltiri min.
あるいは、もっとよく言えば、自分が堀に落ち込み、そこから抜け出せないでいるかのように。
— Kia stranga
komparo!
— なんと奇妙なたとえでしょう。
Mi ĉiam miras pri la
bildoj, kiuj venas al homoj en la kapon, kiam
ili volas belfrazi
bilde anstataŭ ol uzi la kutimajn vortojn.
人がいつもの言葉を使わず、比喩的に美しく言おうとするとき、頭に浮かぶイメージにはいつも驚かされます。
En kian fosaĵon vi
falis?
あなたはどんな堀に落ちたのですか。
Kiuj fosis ĝin?
それを掘ったのは誰ですか。
— Ĉirkaŭ tiu
malnova urbo
staras muroj, sed antaŭ
la muroj, laŭlonge de la tuta muraro, oni fosis longan
fosaĵon, por ke la
malamikoj falu en ĝin, kiam ili volas ataki
la urbon kaj meti sur
ĝiajn murojn la flagon de sia lando, kiel signon de
sia venko.
—
その古い町の周りには城壁がありますが、城壁の前には、その全体に沿って長い堀が掘られていました。敵が町を攻撃し、その勝利のしるしとして自分の国の旗をその城壁の上に立てようとするとき、その中に落ちるようにするためです。
Nu, mi volas ataki tiun liston, venki ĝin.
さて、私はその一覧を攻撃し、それに勝ちたいのです。
Sed mi-ne-scias-kiu fosis grandan
fosaĵon por bari mian vojon.
しかし、だれだか分からない者が、私の道をふさぐために大きな堀を掘ったのです。
Mi falis en ĝin kaj
ne kapablas
eliĝi.
私はその中に落ち、出ることができません。
Mi estas kaptita,
kaj mia nekapablo uzi en
kelkaj rakontoj vortojn, kiuj tute ne rilatas unu
al la alia — uzi ilin nur pro tio,
ke ili kuŝas sur via malbenita listo — tiu nekapablo suferigas min.
私は捕らえられていて、いくつかの物語の中で、互いにまったく関係のない単語を使えないこと――ただそれがあなたの忌々しい一覧に載っているというだけでそれらを使うこと、その無力さが私を苦しめているのです。
— Estas amuze vidi, kiel via menso
funkcias.
— あなたの考え方がどう働くのかを見るのは、じつに面白いですね。
Viaj ideoj pri fosaĵo, urbo
kun ĉirkaŭa muraro, malamikoj, kiuj volas planti siajn flagojn
sur ĝi, dum
ĉiuj hundoj de
la urbo rapide movetadas sian voston tien kaj reen por signi, ke ili
estas kontentaj, vere, mi
neniam imagus tiajn aferojn en serioza interparolado, kiel la nia.
堀や、それを取り巻く城壁のある町や、その上に自分たちの旗を立てようとする敵や、そのあいだ町じゅうの犬たちが満足していることを示すためにしっぽをあちこち素早く振っている、などというあなたの考えは、なるほど、私たちのような真面目な会話の中でそんなことを想像するなど、私には決してできないでしょう。
— Mi neniam parolis pri
vostoj de hundoj.
— 私は犬のしっぽについてなど一度も話していません。
Tion vi
prenis el via propra imago kaj
tiu penso vere mirigas min.
それはあなたが自分の想像から持ち出したことで、その発想には本当に驚かされます。
Kiam mi klopodas trovi
komparon, por klarigi per
konkretaj bildoj ion
malkonkretan, mi trovas
pli facile ekzemplojn en plantoj
ol en bestoj.
具体的なイメージによって抽象的なことを説明するために比喩を見つけようとするとき、私は動物よりも植物のほうに例を見つけやすいのです。
Hundoj kaj katoj ne tre
interesas min, verŝajne, dum mi ŝatas arbojn, arbojn kun
ĉiamaj verdaj folioj, arbojn kun
folioj, kiuj flaviĝas
ĉiujare kaj falas, jes mi ŝatas arbojn, arbarojn, sed
ankaŭ fruktojn kaj legomojn.
犬や猫にはあまり興味がないのでしょう。その一方で私は木が好きです。常緑の葉をもつ木、毎年黄色くなって落ちる葉をもつ木、そう、私は木や森が好きですし、それだけでなく果物や野菜も好きなのです。
Ĉiujn plantojn
mi ŝatas, dum bestoj
ne tre interesas min.
私はあらゆる植物が好きですが、動物にはあまり興味がありません。
— Domaĝe.
— それは残念ですね。
Tamen estas tre
interese.
でも、とても興味深いです。
Ĉu vi scias, kial
hundoj kaj katoj
tiel ofte malamikas?
犬と猫がどうしてあんなにしばしば仲が悪いのか、知っていますか。
— Ne.
— いいえ。
— Estas problemo de komunikado: ili
miskomprenas unu la
alian.
— それはコミュニケーションの問題なのです。彼らは互いを誤解しているのです。
Kiam hundo levas la
voston por esprimi sian feliĉon,
kato komprenas tion kiel
danĝersignon.
犬が自分のうれしさを表すためにしっぽを上げると、猫はそれを危険のしるしとして受け取るのです。
— Interese.
— おもしろいですね。
Mi eventuale enmetos tion
en unu rakonton.
私はそれをいつかある物語に入れるかもしれません。
— Vi vidas, ke
bestoj estas
tre interesaj.
— ほら、動物はとても興味深いでしょう。
Sed kial vi konstante
uzas la
vorton eventuale?
でも、なぜあなたはいつも eventuale という語を使うのですか。
— Mi ne scias.
— わかりません。
Verŝajne, por ke la
leganto lernu ĝin.
たぶん、読者がその語を覚えるためでしょう。
Kaj por ke la anglalingvanoj
komprenu, ke
ĝi ne signifas la samon,
kiel eventually en
ilia lingvo, kio signifas 'finfine'.
それに、英語話者たちが、それは彼らの言語の eventually
と同じ意味ではなく、そちらは「ついに、結局」を意味するのだと理解するためでもあります。
— Strange.
— 変ですね。
Sed kial vi parolas pri leganto?
でも、なぜ読者のことを話すのですか。
Kial legantoj scius, kion ni
diras?
どうして読者たちが私たちの言うことを知るはずなのですか。
— Ĉar mi intencas uzi ĉi
tiun interparolon kiel tekston por mia rakontaro (kvankam ĝi tute
ne estas rakonto).
— なぜなら、私はこの会話を自分の短編集のためのテキストとして使うつもりだからです（もっとも、これはまったく物語ではありませんが）。
Tial mi ekfunkciigis mian kased-aparaton.
だから私はカセット録音機を作動させたのです。
Ĉu vi ne
rimarkis?
気づかなかったのですか。
— Ne.
— ええ。
Ne tre ĝentile.
あまり礼儀正しくありませんね。
Vi almenaŭ povus peti mian
permeson.
少なくとも私の許可を求めることはできたはずです。
Vi lasis min paroli stulte
pri miaj dentoj kaj ŝtrumpoj,
se diri nenion
pri la
rilatoj inter kato kaj hundo.
あなたは私に、自分の歯や靴下のことについてばかみたいに話させたのです。猫と犬の関係のことは言うまでもありません。
Ne diru, ke
ĉio ĉi estas sur kasedo,
kaj
ke vi
intencas transskribi niajn
parolojn kaj ilin publikigi?!
まさか、こんなこと全部がカセットに録音されていて、あなたが私たちの話を文字に起こして出版するつもりだ、などと言わないでくださいよ。
— Tamen, jes, ja, tio estas mia intenco.
— しかし、ええ、そうです、それが私の意図です。
— Sed kial
diable la legantoj interesiĝus pri nia interparolo?
— だが、いったいどうして読者たちが私たちの会話に興味をもつのですか。
— Pro la vortoj, kiujn ni
uzis: broso, dento, eventuale,
flago, fondi, fosi, kalendaro,
listo, minus, nordo,
palpi, planti,
premii, romano, rubriko, spico, sukero, ŝtrumpo, vosto.
— 私たちが使った語のためです。broso, dento,
eventuale, flago, fondi, fosi,
kalendaro, listo, minus,
nordo, palpi, planti, premii,
romano, rubriko,
spico, sukero, ŝtrumpo, vosto。
Tiuj konsistigas preskaŭ 70 elcentoj
el la vortoj, kiujn mi
ankoraŭ devis uzi por
fini la liston, aŭ por sufiĉe ripeti vortojn, nur unufoje viditajn.
それらは、私がその一覧を終えるために、あるいはまだ一度しか見ていない語を十分に繰り返すために、なお使わなければならなかった語のほぼ七十パーセントを占めているのです。
— Vi do
preskaŭ sukcesis, ĉu ne?
— では、ほとんど成功したわけですね。
— Verki taŭgan rakonton, tute ne.
— まともな物語を書くことについては、まったくです。
Sed enmeti serion da stultaj vortoj en stultan tekston,
por ke la leganto
ricevu sian ĉiu-tagan aŭ
ĉiusemajnan
aŭ ĉiumonatan kvanton da
novaj vortoj el la fama
listo, tion mi nun sukcesis.
しかし、有名な一覧からの新しい語を読者が日ごと、あるいは毎週、あるいは毎月の分だけ受け取れるように、一連のばかげた語をばかげた文章の中へ入れ込むことなら、私は今やり遂げました。
— Pri kio do vi plendas?
— では、何に不満を言っているのですか。
Vi vidas, ke tio
efektiviĝas
facile.
それが簡単に実現するのはわかるでしょう。
Iom da energio, homo, iom da energio, kaj via entrepreno atingos sian sukcesan finon.
もう少し気力を出しなさい、きみ。ほんの少し気力を出せば、その企てはうまく最後まで行き着くでしょう。
Kiel mi diris
komence: vi nur estas
mallaborema.
最初に言ったとおりです。あなたはただ怠け者なのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aboni
購読する
broso
ブラシ
dato
日付
eventuala
場合によっては
flago
旗
fondi
設立する
fosi
掘る
futbalo
サッカー
Japanio
日本
kalendaro
カレンダー
kalkuli
数える
listo
一覧
literaturo
文学
minus
マイナス
palpi
触る
pilko
ボール
planti
植える
premio
賞
resumi
要約する
risko
危険
rubriko
欄
sukero
砂糖
suspekti
疑う
ŝtrumpo
靴下
vosto
しっぽ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-doni
発行する
far-iĝi
〜になる
sin-dev-igo
自己鍛錬
========================================================================
35. PO KIOM?
いくらで？
========================================================================
— Vi denove ludas
per via
komputilo!
— あなた、またコンピューターで遊んでいるのね。
- Kial ne?
— どうしていけないのですか。
Ĉu tio ĝenas vin?
それがあなたの迷惑になりますか。
— Min?
— 私にですって。
Tute ne.
まったく。
Ludu, kiom
vi volas.
好きなだけ遊びなさい。
Kion vi
faras?
何をしているのですか。
— Mi uzas la informbankon pri
Sovetio.
— ソ連に関する情報バンクを使っているのです。
La ĉefo volas, ke mi verku artikolon
pri la ekonomia situacio tie,
kaj mi bezonas bazajn donitaĵojn.
上司が、そこの経済状況について私に記事を書かせたがっていて、私は基本的なデータを必要としているのです。
Mi ne tre ŝatas devi verki tiun
artikolon.
あの記事を書かなければならないのは、あまり気が進みません。
Tio ne estas mia
fako.
それは私の専門ではありません。
— Kaj kion aparte presindan
vi eksciis dank' al via komputilo, aŭ pli ĝuste dank' al
ties informfonto?
— それで、あなたはそのコンピューターのおかげで、いやより正確にはその情報源のおかげで、とりわけ掲載に値するどんなことを知ったのですか。
— Nenion, kio estus, kiel vi diras, presinda.
— 何もありません、あなたの言い方をすれば、印刷に値するようなものは。
Nur nombroj, nombroj, nombroj montriĝas
al mi.
ただ数字、数字、数字ばかりが私の前に現れるのです。
Sovetio vendas tiom da gaso, ĝi aĉetas tiom
da greno.
ソ連はこれだけのガスを売り、これだけの穀物を買う。
Ĝi vendis eksterlanden tiom da ligno,
el kiu
tiom sub
formo de tabuloj,
ktp
ktp.
国外へこれだけの木材を売り、そのうちこれだけは板の形で、などなど。
— Verŝajne ne pri tiaj
informoj soifas la publiko.
— たぶん、世間の人々が渇望しているのはそんな情報ではないでしょう。
Krom eble kelkaj uloj, kiuj
faras sciencan esploradon.
科学的研究をしている何人かの連中は別として。
— Vi eraras.
— あなたは間違っています。
La ĝenerala publiko
ne tre interesiĝas
pri tia informa materialo, sed
gravuloj kun respondecoj en diversaj ekonomiaj entreprenoj, homoj,
kiuj okupiĝas pri
fontoj de energio, industriistoj;
kiuj volas efektivigi tiun aŭ
alian projekton, ĉiuj tiuj legas
nian
ekonomian rubrikon,
eble ne kiel soifa infaneto en-buŝigas la patrinan lakton, sed almenaŭ
kun intereso.
一般大衆はたしかにそういう情報資料にはあまり関心を持ちませんが、さまざまな経済企業で責任を負う重要人物たち、エネルギー源に携わる人々、実業家たち、あれこれの計画を実行に移そうとする人々、そうした人たちはみな、私たちの経済欄を読んでいるのです。渇いた赤ん坊が母乳にむしゃぶりつくように、というわけではないにせよ、少なくとも関心をもって。
Ni redaktas altkvalitan ekonomian
paĝon, kiun multaj favore legas.
私たちは質の高い経済ページを編集しており、多くの人が好意的に読んでいます。
— Diable!
— まったく！
Vi defendas vian gazeton kun bela
energio.
あなたはずいぶんな勢いで自分の新聞を擁護しますね。
Nu, pardonu, mi tute ne intencis ataki
vian publikigaĵon.
いや、失礼、あなたの刊行物を攻撃するつもりはまったくありませんでした。
Ĉu mi povas rigardi vian
komputilon?
あなたのコンピュータを見てもいいですか。
Kio estas tio nun?
今は何ですか。
Ha jes, turismo!
ああ、そうだ、観光だ！
Ŝajnas, ke la turisma
sezono alportis
konsiderindan gajnon.
観光シーズンはかなりの利益をもたらしたようですね。
Vidu, ne nur en somero, sed eĉ en aŭtuno la hoteloj estis
tiel plenaj,
ke la turisma organizaĵo
ne sciis, kien loĝigi la alvenantojn.
ほら、夏だけでなく、秋にさえホテルはとても満員で、観光機関は到着者たちをどこに泊めたらよいかわからなかったのですね。
Interese!
面白い！
— Interese, ĉu?
— 面白い、ですって？
Ne por mi.
私にとってはそうではありません。
Tiuj nombroj
min frenezigas.
ああいう数字は私をうんざりさせます。
Temas konstante pri milionoj.
いつも何百万という話ばかりです。
Milionoj da tio, milionoj da
tio ĉi.
何百万のこれ、何百万のあれ。
Sed por mi tio signifas nenion.
でも私にとって、それは何の意味もありません。
La intereso por
mi estas nul.
私にとっての興味はゼロです。
— Ha-ha!
— ははは！
Ni faru statistikon
pri via intereso.
あなたの興味について統計をとりましょう。
Kiom da
intereso por ĉiu informo?
情報ひとつにつき興味はどれだけありますか。
Koncerne vin,
po nul!
あなたに関しては、一つにつきゼロです！
— Ha ne!
— ああ、だめだ！
Ne rekomencu, mi petas
vin.
また始めないでください、お願いします。
Mi vin konas.
あなたのことはわかっています。
Mi vidas, kion vi celas.
あなたが何を言おうとしているのかは、わかります。
Vi volas refoje rekomenci vian ludon kun
tiu vorteto
"po".
またあの小さな語「po」を使った遊びを始めたいのでしょう。
Ĝi min lacigas.
それにはうんざりします。
Fakte, mi neniam vere komprenis la uzon de tiu "po".
実のところ、私はあの「po」の使い方を本当に理解したことがないのです。
— Ĝuste tial mi volas lude instrui
vin.
— だからこそ、遊びながらあなたに教えたいのです。
Ne estas malfacile.
難しくありません。
Se mi diros al vi, ke ni ambaŭ sovaĝe rompis po du
vitrojn, kiom
da vitroj estis rompitaj?
もし私が、私たち二人とも乱暴にコップを二つずつ割ったと言ったら、コップは全部でいくつ割られたことになりますか。
— Ni estas du.
— 私たちは二人です。
Kaj ni rompis po du vitrojn.
そして私たちは二つずつコップを割りました。
Ni do, sovaĝuloj, rompis kvar vitrojn: vi
rompis du kaj ankaŭ mi du.
だから私たち野蛮人は、コップを四つ割ったのです。あなたが二つ割り、私も二つ割った。
Ĉu bone?
これでいいですか。
— Ne estas bone rompi
vitrojn, speciale se sovaĝe, sed via kompreno estas
ĝusta kaj la
kalkulo senerara.
— コップを割るのはよくありません、とくに乱暴に割るのは。ですが、あなたの理解は正しく、計算も間違いありません。
Vi vidas, ke estas simple.
簡単だとわかるでしょう。
Vi apenaŭ bezonis pripensi por trovi
ĝustan kaj precizan solvon al
la problemo.
この問題に対する正確で的確な答えを見つけるのに、ほとんど考える必要がなかったではありませんか。
Kaj nun mi diru: la
dekses turistoj trinkis
po glason da
biero.
では次にこう言いましょう。16人の旅行者は一人につき一杯のビールを飲みました。
Kiom da glasoj da biero
ili trinkis entute?
彼らは全部で何杯のビールを飲みましたか。
— Dekses.
— 16杯です。
— Ĉu iu ne trinkis?
— 誰か飲まなかった人がいましたか。
— Ne.
— いいえ。
Ĉiu trinkis.
全員が飲みました。
— Ĝuste tion
precizigas "po".
— まさにそのことを「po」が明確にするのです。
Se mi dirus: "La 16 turistoj trinkis 16 glasojn
da biero", oni
scius, ke la grupo
malplenigis 16 glasojn, sed oni ne scius, ĉu eble unu soifulo ne trinkis
kvar, dum kvar aliaj trinkis nul.
もし私が「16人の旅行者が16杯のビールを飲んだ」と言ったなら、その集団が16杯を空けたことはわかるでしょう。けれども、もしかすると一人のひどく喉の渇いた者が4杯飲み、他の4人は0杯だったのかどうかはわからないのです。
Kiam oni diras: "La 16 sovaĝuloj trinkis po glason", tio signifas, ke
ĉiu sovaĝulo el la 16
trinkis unu glason.
「16人の野蛮人が一人につき一杯飲んだ」と言うとき、それは16人の野蛮人の一人ひとりが一杯ずつ飲んだ、という意味です。
Mi supozas, ke vi perfekte komprenis nun.
これで今は完全に理解できたと思います。
— Perfekte, mi ne dirus.
— 完全に、とは言わないでしょう。
Mi komprenetas.
なんとなくはわかります。
Tamen, mi ĉiam sukcesas
esprimi, kion mi volas,
sen uzi tiun vorton.
それでも、私はいつもあの語を使わずに言いたいことを表現できています。
Mi trovas ĝin malfacila.
私はそれを難しいと感じます。
Mi rekomendas ĝin al neniu, kaj mi
ne reklamos pri ĝi en mia gazeto.
私はそれを誰にも勧めませんし、自分の新聞でそれを宣伝するつもりもありません。
— Strange, ke
vi tiel reagas.
— あなたがそんなふうに反応するとは、不思議ですね。
Mi trovas, ke tiu
vorteto meritas iĝi multe pli populara ol ĝi
nun estas.
私は、その小さな語は今よりずっと広く使われるに値すると思います。
Aŭskultu.
聞いてください。
"Ĉiuj membroj
de la asocio ricevis
po etan floron el la
ĝardeno de la
prezidanto".
「その協会の全会員は、会長の庭から小さな花を一つずつ受け取った」。
Ha-ha!
ははは！
— Ha-ha, ĉu?
— ははは、ですって？
Mi konfesas, ke mi ne komprenas.
わからないと認めます。
Mi ne estas tre inteligenta, vi scias.
私はあまり頭がよくないんです、あなたもご存じでしょう。
Kial tiu
laŭta rido?
なぜそんなに大笑いするのですか。
— Po etan floron, poetan floron,
floron de poeto!
— po etan floron、つまり poetan floron、詩人の花だよ！
— Ne tre amuze.
— あまり面白くありませんね。
— Ĉu vere?
— 本当ですか。
Sed kion vi dirus, se mi
informus vin, ke "ĉiuj polinoj
amas po polon"?
では、もし私が「すべてのポーランド人女性は、一人につき一人のポーランド人男性を愛している」とあなたに言ったら、どう言いますか。
— Kiun popolon?
— どの民族を？
NOVAJ VORTOJ
新出語
aŭtuno
秋
banko
銀行
gaso
ガス
greno
穀物
komputi
計算する
nul
ゼロ
po
〜ずつ
poeto
詩人
polo
ポーランド人
redakti
編集する
Sovetio
ソ連
statistiko, tabulo,
turismo, vitro
統計、表、観光、ガラス
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
don-it-aĵo
贈り物
========================================================================
36. PERFEKTA BAKADO
完璧な焼き上がり
========================================================================
Dum pluraj monatoj mi laboris en ne tre gaja
havenurbo, kie
oftege pluvis.
私は数か月のあいだ、あまり陽気ではない港町で働いていた。そこではしょっちゅう雨が降っていた。
La ĉielo estis konstante malhela, preskaŭ
nigra pro la nuboj.
空は絶えず暗く、雲のせいでほとんど黒いほどだった。
Kaj kiam ĝi heliĝis, ĝi
iĝis nur
hele griza, neniam ĝi bluis.
そして空が明るくなっても、ただ明るい灰色になるだけで、青くなることは決してなかった。
Ĉu mi estas plendema homo, ne facile kontentigebla?
私は愚痴っぽくて、なかなか満足できない人間なのだろうか。
Eble.
たぶん。
Sed, sincere, tiu neniam
suna vetero efikis preme
al mia nerva sistemo.
だが、正直に言えば、その晴れない天気は私の神経に重くこたえた。
"Kial vi
fuŝas vian vivĝojon pro tiu
vetero?" amiko diris
al mi.
「どうしてその天気のせいで自分の生きる喜びをだいなしにするんだ？」と友人が私に言った。
"La koloro de la ĉielo ne
dependas
de vi.
「空の色は君次第ではない。
Kontraŭ aferoj neeviteblaj
estas sensence batali.
避けられないことに逆らって戦うのは無意味だ。
Ne la veteraĉo, sed via
sinteno al ĝi, trafas suferige
viajn nervojn."
君の神経を苦しめているのは、そのくそ天気そのものではなく、それに対する君の姿勢なんだ。」
Mi ĝenerale ŝatas tiun samoficulon, sed
foje li
imagas, ke li apartenas al
speco de saĝuloj, komisiitaj de la dioj doni
konsilojn al la tuta homaro, kaj
tiuj liaj kursoj pri saĝeco
ne estas ĉiam bonvenaj.
私はふつうその同僚を好きなのだが、ときどき彼は、自分が神々から全人類に助言を与えるよう委ねられた賢者の一種に属していると思いこみ、そうした彼の知恵の講義はいつも歓迎されるとは限らない。
Des pli, ĉar li plej
ofte pravas.
しかもなおさらたちが悪いのは、たいてい彼のほうが正しいことだ。
Mi rigardis tra la fenestro.
私は窓越しに外を見た。
Dikaj ŝipoj malrapide moviĝis
sur la maro,
sub la griza plafono, kiun
oni tamen ĉi tie nomis
ĉielo.
どっしりした船が海の上をゆっくり動いていた。その灰色の天井を、ここではいちおう空と呼んでいた。
Jam la kvaran monaton nun
mi laboris en ĉi tiu
oficejo, ĉe fenestro, kiu
rigardis al la maro, kaj tiuj
ŝipoj min impresis kiel
en la unua
tago.
私はもう四か月目、この海に面した窓のある事務所で働いていたが、その船々は初日と同じように私に強い印象を与えていた。
Kion ili transportis?
それらは何を運んでいたのだろう。
Ĉu ŝafan viandon el Nov-Zelando?
ニュージーランド産の羊肉だろうか。
Horloĝojn el
Svislando, aŭ, plej
verŝajne, Japanio?
スイス、あるいはたぶん日本の時計だろうか。
Ĉu komputilojn
el Usono,
skribmaŝinojn el Italio, sciencajn aparatojn el Germanio, grenon el
Kanado,
bovan viandon el Argentino, aŭtojn
el ie ajn?
アメリカのコンピュータ、イタリアのタイプライター、ドイツの科学機器、カナダの穀物、アルゼンチンの牛肉、それともどこからともなく来た自動車だろうか。
Mi devenis de kampara regiono, interne de la
lando, kaj sidi ĉe tiu
apudhavena fenestro estis kvazaŭ teatraĵo, pri kiu mi neniam laciĝis.
私は国内の内陸の農村地方の出身で、その港近くの窓辺に座っていることは、まるで芝居を見ているようで、私はそれに決して飽きなかった。
Se nur tiu
malbenita vetero...
あの忌々しい天気さえなければ……
"Se vi rigardas la dancon de la ŝipoj anstataŭ
progresi en via
tasko, mi konas iun, kiu
ne benos
vin..." mia
konsilema amiko diris,
afable, sed ne pro tio
agrable.
「仕事を進める代わりに船の踊りを眺めているなら、君を祝福しない人を私は一人知っているよ……」と、助言好きの友人が親切そうに言ったが、そのために心地よいわけではなかった。
Mia brusto dikiĝis pro
profunda spiro, kiun mi tuj
malrapide kaj brue eligis.
私の胸は深呼吸でふくらみ、私はそれをすぐにゆっくりと音を立てて吐き出した。
Li pravis kiel ĉiam.
彼はいつものように正しかった。
Mi pene rekomencis redakti
la raporton, kiun la ĉefo postulis.
私は苦労しながら、上司が求めていた報告書の作成を再開した。
Sed en mia menso kvazaŭ
filmo ruliĝis, kun ŝipoj, blua maro, verdfoliaj arboj, suno,
insuloj...
だが私の心の中では、まるで映画のように、船、青い海、緑の葉の木々、太陽、島々が流れていた……
Kiel mi estus povinta supozi,
ke pli ol imagado,
ĝi estis ia antaŭscio?
それが単なる想像ではなく、ある種の予感でもあったなどと、どうして私にわかっただろうか。
"La ĉefo vokas vin!"
「上司がお呼びです！」
Subite min vekis el pensado
preskaŭ dorma la voĉo de
sekretariino.
うとうとするほどぼんやりした考えから、秘書の声が突然私を目覚めさせた。
Mi suspektis,
ke li esprimos sian
malkontentecon pri mia tro malrapida laboro.
私は、彼が私の仕事の遅さへの不満を表すのではないかと疑った。
Dum momentero min trakuris eĉ la
penso, ke eble li anoncos, ke li volas
maldungi min.
一瞬、彼は私を解雇したいのだと告げるのかもしれない、という考えさえ私の頭をよぎった。
Tio estus por
mi
malfacile elportebla
novaĵo.
それは私にとって耐えがたい知らせだっただろう。
La ekonomia situacio
ne estis ideala, multe
mankis ĝis tio, kaj dungiĝon oni ne povis
esperi facile trovi.
経済状況は理想的とはほど遠く、就職口が簡単に見つかるとは期待できなかった。
La ideo iĝi senlabora kaj
longe serĉadi entreprenon, kiu dungos
min, ne kondukis al
rideto, dum mi paŝis al lia
oficejo.
失業者になって、私を雇ってくれる会社を長いあいだ探し回ることになるという考えは、彼のオフィスへ歩いて行くあいだ、私を微笑ませるようなものではなかった。
Nek helpis la fakto, ke liaj
unuaj vortoj estis dubsencaj:
しかも彼の最初の言葉が曖昧だったことも、気を楽にはしてくれなかった。
"La etoso ĉi tie ne taŭgas al vi, ĉu?" li diris.
「ここの雰囲気は君には合わないのだろう、そうだね？」と彼は言った。
"La etoso?
「雰囲気ですって？
Jes ja, mi tre ŝatas
la etoson en nia oficejo.
ええ、もちろん、私はこの職場の雰囲気がとても好きです。
Neniu estas malafabla, ĉiuj laboras precize kaj helpas unu la alian.
不親切な人は一人もいませんし、みんな正確に働いて、お互いに助け合っています。
Fakte, estas vere amika etoso.
実際、本当に友好的な雰囲気です。
Krome, mi ŝatas la
etoson
de havenurbo.
そのうえ、私は港町の雰囲気も好きです。
La ĉeesto
de ŝipoj, la etaj mallarĝaj stratoj de la ĉehavena urboparto, tiuj plej diverslandaj restoracioj
kaj trinkejoj,
ĉio ĉi ege plaĉas al mi."
船があること、港近くの市街地の小さくて細い通り、あのさまざまな国のレストランや居酒屋、そうしたものすべてが私はとても気に入っています。」
"Mi uzis malĝustan vorton,
pardonu.
「言葉を間違えました、失礼。
Mi volis
diri: la vetero," la estro
diris, ridete.
私が言いたかったのは、天気のことです」と上司は微笑みながら言った。
"Nu, nu, jes, tiurilate vi pravas.
「ええと、ええ、はい、その点ではあなたの言うとおりです。
Mi ŝatas ĉion ĉi tie, sed ne la veteron.
私はここにあるものは何でも好きですが、天気だけは別です。
Tiu malalta griza plafono
el nuboj kvazaŭ pezas sur mi
preskaŭ dolorige."
あの低い灰色の雲の天井が、ほとんど痛いほど私の上にのしかかっているようなのです。」
"Nu, mi bezonas sendi iun al pacifika insulo.
「さて、私はだれかを太平洋の島へ送る必要がある。
Temas pri traktado
ĝuste en la
kampo, kiun vi plej
bone konas.
それは、まさにあなたが最もよく知っている分野での交渉なのだ。
Mi pensis pri vi.
私はあなたのことを考えた。
Ĉi tie baldaŭ estos aŭtuno, pluvos eĉ pli ol ĝis nun.
ここではまもなく秋になり、今まで以上に雨が降るだろう。
Tie printempos.
あちらでは春になる。
Ĉu tia eta ekskurso plaĉus
al vi?"
そんな小旅行なら、あなたも気に入るのではないかね？」
Eta ekskurso!
ちょっとした小旅行だって！
Kiajn vortojn li uzis!
彼はなんという言葉を使ったのだろう！
Se li ne sentas la
diferencon inter transmara vojaĝo
kaj aŭtobusa aŭ vagonara
ekskurso, li vere
estas stranga, aŭ nekredeble riĉa, aŭ...
もし彼が、海を越える旅とバスや列車での小旅行との違いを感じないのなら、彼は本当に変わっているか、あるいは信じられないほど金持ちか、または……
Kaj jen mi estis tie sude.
そして私はそこ、南にいた。
Blua ebeno de trankvila maro,
invita al
agrabla, malstreĉa, ripoziga
bano.
穏やかな海の青い広がりが、心地よく、くつろいで、疲れをいやす水浴びへと誘っていた。
Maro; blua ĉielo; varma vetero,
sed vento, kiu refreŝigis.
海。青い空。暖かい陽気。だが、さわやかさを与えてくれる風があった。
En senhoma apudmara naturo
mi sidis, ĝuante
la ĉirkaŭan pacon.
人気のない海辺の自然の中で、私は周囲の静けさを味わいながら座っていた。
Mi demetis mian ĉemizon,
por plej plaĉe baniĝi en la sunradioj.
私は、陽光をできるだけ気持ちよく浴びるために、シャツを脱いだ。
"Gardu vin!
「気をつけなさい！
Oni neniam estas tro
singarda pri la suno
ĉi-insule," afable alparolis
min brunhaŭta junulo,
videble lokano, vestita nur per eksblua
usondevena pantalono.
この島では太陽に用心しすぎるということは決してないのです」と、日に焼けた肌の若者が親しげに私に声をかけた。見るからに土地の者で、身につけているのは色あせた青いアメリカ製のズボンだけだった。
Mia haŭto, blanka kiel la luna disko, igis min senti min fremda,
diferenca de ĉiuj ĉi-insule.
月の円盤のように白い私の肌は、この島の皆とは違う、よそ者のように私に感じさせた。
Mi opiniis, ke mi trovis taŭgan
solecan lokon, por progrese
brunigi ĝin, sed konstateble tio
estis eraro.
私は、そこで少しずつ日焼けするのにちょうどよい、人けのない場所を見つけたと思っていたが、明らかにそれは間違いだった。
"Eble vi
devus konservi la ĉemizon sur vi," li plu diris.
「たぶん、シャツは着たままにしておいたほうがいいですよ」と彼はさらに言った。
"La suno povas bruligi
vian haŭton,
tiu iĝos tute ruĝa, kaj doloros
al vi."
「太陽はあなたの肌を焼くかもしれませんし、肌は真っ赤になって、痛くなるでしょう。」
"Ĉu vere?"
「本当に？」
"Mi ne scias.
「わかりません。
Blankuloj tro diferencas
unu de la
alia tiurilate.
白人はその点では人によってずいぶん違いますから。
Kelkaj rapide fariĝas bele brunaj, ĉe aliaj la haŭto fariĝas
plej
amuze ruĝa.
ある者はすぐにきれいに褐色になりますが、別の者では肌が実におかしなほど赤くなります。
Amuze por la rigardantoj,
ne por la koncerna ruĝhaŭtulo.
見ている者にはおかしくても、当の赤い皮膚の持ち主にはそうではありません。
Estas tre ridige,
ĉefe, se la suno atakis la nazon.
とりわけ、鼻が日焼けしてしまったときは、実におかしいものです。
Tiuj grandaj,
dikaj elstaraj nazoj, sune
ruĝigitaj, estas
plej ĝojiga vido."
あの大きくて太く突き出た鼻が、日光で赤くなっているのは、何よりも愉快な眺めです。」
Mi iom ĝenis min, ne
sciis, kion respondi.
私は少し当惑し、何と答えるべきか分かりませんでした。
"Kelkaj inaj turistoj havas
tutan sistemon por defendi sian
nazon kontraŭ la fajro de
la suno," li plu prelegis.
「ある女性旅行者たちは、太陽の炎から鼻を守るためのちゃんとしたやり方を持っている」と、彼はさらに講義を続けた。
"Ankaŭ tio
estas ridiga: ilia
nazo estas tute blanka,
kiel la viando de tro
kuirita kokido, dum la resto de la vizaĝo ruĝas kiel... nu...
kiel ruĝa floro."
「それもまた滑稽だ。彼女たちの鼻はすっかり白く、煮すぎた鶏の肉のようだが、顔のほかの部分は……まあ……赤い花のように赤いのだ。」
"Aŭ fajro," li aldonis
post silenta, mensesplora momento.
「あるいは火だ」と彼は、静かで思索に満ちたひとときのあとに付け加えた。
Dum longa senparola minuto
li rigardegis min, kiel bestoscienculo beston.
長い無言の一分間、彼は動物学者が動物を見るように、私をじっと見つめた。
"Ŝajnas al mi, ke vi apartenas al la ruĝula speco,
ne al la brunula,"
li diris, kun ia
moka rebrilo
en la okuloj.
「あなたは、私には赤っぽいタイプであって、茶色っぽいタイプではないように思える」と、彼は目にいくぶん嘲るようなきらめきを浮かべながら言った。
"Se vi ne
volas revesti vin,
almenaŭ iru en ombron.
「もし服を着替えたくないのなら、少なくとも日陰へ行きなさい。
Kvankam ĉi tie..."
とはいえ、ここでは……」
Mi rondrigardis.
私はあたりを見回した。
Nenie estis ombro.
どこにも影はなかった。
Mi min demandis, ĉu remeti la ĉemizon.
私はシャツを着直すべきかどうか自問した。
Eble estus pli saĝe.
そのほうがより賢明だったかもしれない。
Sed aliflanke, mi sentis tion
malvenko antaŭ
tiu mokemulo, kaj ĉu mi ne
riskus, ke malvenko
havus kiel precipan
efikon, ke
lia mokemo
plifortiĝus?
しかし一方で、私はそれをあの嘲笑好きの男に対する敗北だと感じたし、敗北の主たる結果として彼の嘲りがいっそう強まる危険を冒すことにならないだろうか？
Sed ĉu li vere volis moki
min, aŭ ĉu mi misprenis por moko ion, kio estis nur speciala maniero
interrilati kun fremdulo?
だが、彼は本当に私をからかいたかったのだろうか、それとも私は、見知らぬ人との特別な関わり方にすぎないものを、からかいだと取り違えたのだろうか？
"Antaŭ kvindek jaroj, onidire, eŭropanoj ĉiam surhavis
ĉapelon, ĉar la suno trafis al blankulo la
menson tra la
kapaj ostoj," li diris,
refoje kvazaŭ prelege, kaj mi refoje ne povis scii, ĉu li mokas min,
aŭ
nur estas animsimpla knabo, kiu
ne havas la samajn regulojn pri ĝentileco kaj konveneco, kiel ni.
「五十年前には、伝えられるところによれば、ヨーロッパ人はいつも帽子をかぶっていた。というのも、太陽が頭蓋骨を通して白人の頭に当たるからだ」と彼は、またもや講義するような調子で言い、私はまたしても、彼が私をからかっているのか、それとも単に、私たちとは違う礼儀やふるまいの規則の中で育った、無邪気な若者にすぎないのか、見分けがつかなかった。
Ofte mi aŭdis prelegi
pri "interkultura komunikado".
私はしばしば「異文化コミュニケーション」についての講義を聞いてきた。
Ĉu mi nun trafis unu
el ties
problemoj?
私は今、その問題の一つにぶつかったのだろうか？
"Mi min demandas, kial
ili ne plu
bezonas ĉapelojn," li serioze
laŭtvoĉe pripensis.
「彼らはどうしてもう帽子を必要としないのだろう」と彼は真剣に声に出して考えた。
"Mi supozas, ke iliaj
kapostoj fariĝis pli malmolaj.
「彼らの頭の骨が、もっと硬くなったのだと私は思う。
Kion vi
opinias, estimata fremdulo?"
「あなたはどう思いますか、尊敬すべき異邦人？」
"Mi samopinias kiel vi," mi respondis.
「私もあなたと同意見です」と私は答えた。
"La blankulaj kapoj perdis
sian molecon.
「白人の頭はその柔らかさを失ってしまった。
Tial ni ne plu bezonas ombron,
ni povas elporti la sudmaran
sunon senĉapele.
だからもう私たちには日陰は必要なく、南海の太陽を帽子なしで耐えられるのです。
Nun ni havas ĉe
la kapo malmolajn ostojn,
kiuj efektive
baras la
efikon de viaj terure bruligaj sunradioj."
今では私たちの頭には硬い骨があり、それが実際に、あなたの恐ろしく焼けつくような日光の影響を妨げているのです。」
Li ridis.
彼は笑った。
Mi komencis
suspekti, ke
temas nek
pri moko, nek pri animsimpleco, sed pri ia ŝercemo, tro diferenca de la mia, por ke mi tuj sentu
ĝin.
私は、これは嘲りでも単純さでもなく、ただ私とはかなり違う種類のユーモアなのだろうと思い始めた。違いが大きすぎて、すぐには感じ取れなかっただけなのだ。
Aŭ eble mia timo esti mokata fuŝis mian naturan
senton pri ŝercemo.
あるいは、嘲られることへの恐れが、私のもともとのユーモア感覚を狂わせていたのかもしれない。
Kiel ajn
estu, per mia respondo, mi
retroviĝis sur
la sama ŝercnivelo kiel
li.
いずれにせよ、私の返答によって、私は彼と同じ冗談のレベルに戻っていた。
"Ĉu vi scias, kial mi estas
bele bruna?"
「ぼくがどうしてこんなにきれいな褐色の肌をしているか、知ってる？」
li demandis,
larĝigante sian bruston
per eksteren-tiro de la
braksuproj, kvazaŭ por elmontri, kiel
fortule konstruita li estas.
と彼は、肩をぐっと外へ張り出して胸を広げ、自分がどれほど頑丈にできているかを見せつけるかのように言った。
Sed la brilo de liaj okuloj estis por mi
tute klara nun: ne estis moko,
sed la natura ŝercemo de
feliĉa knabo.
しかし、今では彼の目の輝きが私にははっきり分かった。そこにあったのは嘲りではなく、幸せな少年の生来の茶目っ気だった。
"Ne," mi respondis kun travidebla
ŝerca seriozeco.
「いいえ」と、私はあからさまに冗談めいた真面目さで答えた。
"Kiam Dio kreis la unuajn homojn, la avojn de la avoj de
niaj avoj, li faris
ĉiaspecajn klopodojn.
「神が最初の人間、私たちの祖父の祖父の祖父たちを創造したとき、神はありとあらゆる試みを行った。
Li provis jen per tiu materialo, jen per tiu
alia, ĝis fine li trovis ion vere kontentigan.
あれこれの材料で試し、別の材料でも試し、ついに本当に満足のいくものを見つけた。
Per tiu
materialo li unue
devis fari du provojn
antaŭ ol
sukcesi.
その材料では、成功する前にまず二度試さなければならなかった。
Li faris
belan kukon kun la formo de homo kaj
metis ĝin en la
bakujon, sed li ne havis sufiĉe
da ligno por longa fajro kaj ne lasis la kukon sufiĉe longe.
彼は人の形をした美しい焼き菓子を作って焼き型に入れたが、長く火を保つだけの薪が足りず、その菓子を十分な時間焼かなかった。
Sekve, kiam li eltiris ĝin, la homkuko
ne estis bone bakita.
そのため、取り出してみると、その人の形の焼き菓子は十分に焼けていなかった。
Ĝi estis
ankoraŭ multe tro hela.
それはまだずっと白すぎた。
Tiel naskiĝis la
blankuloj."
こうして白人が生まれた。」
"Poste li pensis: nun mi ne plu
simile eraros.
「それから彼は考えた。『もう二度と、あのようには失敗しない。』
Li kolektis multege da
ligno por fari longedaŭran
fajron kaj metis duan
hom-kukon en
la bakujon.
彼は長く火を保つためにたくさんの薪を集め、二つ目の人の形の焼き菓子を焼き型に入れた。
Sed li lasis ĝin tro longe.
しかし、今度は入れたままにしすぎた。
Tro kuirita, tro
longe bakita,
ĝi eliĝis tute
malhela.
火が通りすぎるほど長く焼かれたため、それはすっかり黒くなって出てきた。
Tiel naskiĝis la
nigruloj.
こうして黒人たちが生まれた。
"Nur post tiu dua
eraro li sciis, kiel ĝuste
kalkuli la daŭron de l'
bakado kaj la forton de l' fajro.
「その二度目の失敗のあとになって初めて、彼は焼く時間の長さと火の強さを正しく見積もる方法を知った。
Kaj kiam li eltiris el la bakujo la trian homkukon, ĝi estis
perfekte kuirita, perfekte bakita, nek
tro blanka, nek brule nigra,
perfekte flavbruna kiel mi.
そして、彼が焼き型から三つ目の人の形の焼き菓子を取り出したとき、それは申し分なく火が通り、申し分なく焼けており、白すぎもせず、焦げて真っ黒でもなく、私のように見事な黄褐色に仕上がっていた。
Tiel naskiĝis mia popolo."
こうして私の民は生まれた。」
Li ridis longan, laŭtan, gajan
ridon, kiun mi neniam forgesos.
彼は長く、大きく、陽気に笑い、その笑いを私は決して忘れないだろう。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Argentino
アルゼンチン
baki
焼く
gardi
守る
Kanado
カナダ
koko
鶏
nervo
神経
Nov-Zelando
ニュージーランド
ombro
影
Pacifiko
太平洋
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de-meti
外す
de-veni de
〜から来る
gardi sin
気をつける
kiel ajn
estu
どうであれ
1'
1分
multe mankas ĝis tio
まだ先だ
re-brilo, sen-labora, sin-garda, tra-vid-ebla
再び輝く、労働のない、身を守る、透けて見える
========================================================================
37. SESA RAKONTO PRI
AFANTI
アファンティの話 その6
========================================================================
Estis belega aŭtuna
vespero.
それは美しい秋の夕べだった。
Baldaŭ la suno subiros.
まもなく太陽は沈むだろう。
La lumo estis dolĉa, la etoso plej paca.
光はやわらかく、雰囲気はこの上なく平和だった。
Aŭdiĝis neniu bruo,
krom kelkaj birdokantoj.
いくつかの鳥のさえずりを除いて、物音は何ひとつ聞こえなかった。
Afanti sidis apud
sia edzino, ekstere, en la
ombro.
アファンティは、外で、木陰に、自分の妻のそばに座っていた。
Kortuŝa sento de plaĉa geedza ama kunuleco plenigis
ambaŭ.
夫婦のあいだの心地よい愛情と寄り添いの気持ちが、二人の胸を満たしていた。
Malriĉaj ili eble estis, sed
feliĉaj.
彼らは貧しかったかもしれないが、幸せだった。
Feliĉaj pro tiu granda, simpla amo.
その大きく、素朴な愛によって幸せだった。
iom post iom Afanti konsciis, ke delonge li
ne manĝis.
やがてアファンティは、もう長いこと何も食べていないのだと気づいた。
Lin kaptis malsato.
空腹が彼を襲った。
"Ĉu vi ne
preparis kukojn?"
「お菓子を用意していなかったのですか？」
li demandis,
memorante
pri bona odoro,
kiun li sentis revenante hejmen.
彼は、家へ帰る途中で感じたよい匂いを思い出しながら尋ねた。
"Ĉu vi ne
povus kontentigi vin
nur sidi ĉi
tie, ĝui la
naturon, kaj ame rigardi la vizaĝon de via
belega edzino?" ŝi ridete respondis.
「ただここに座って、自然を楽しみ、そしてあなたの美しい妻の顔を愛情深く見つめるだけで満足できないの？」と彼女は笑みを浮かべて答えた。
Miksi amon kun ŝerco estis unu el ŝiaj favorataj amuziloj, kiun li ege ŝatis.
愛情を冗談にまぜるのは彼女のお気に入りの遊びの一つで、彼はそれがとても好きだった。
"Jes ja, mi povus kontentiĝi per tio,"
「ええ、確かに、私はそれで満足することもできるでしょう」と
venis la rebato,
と彼はすかさず言い返した。
"sed, se mi manĝos
bonajn kuketojn, dum mi
rigardos vian luman vizaĝon,
estos eĉ pli kontentige.
しかし、もし私が美味しいクッキーを食べながら、あなたの明るい顔を眺めるなら、さらにいっそう満ち足りるでしょう。
Mi antaŭsentas, ke okazos miraĵo: via vizaĝo tiam fariĝos
ankoraŭ pli bela."
私は、奇跡が起こるように予感しています。つまり、そのときあなたの顔は、さらにもっと美しくなるでしょう。」
Ŝi rigardis lin kiel patrino infanon,
kun io danka en la okuloj, kaj ekstaris
por iri domen.
彼女は母親が子どもを見るような目で彼を見つめ、目に感謝の色を浮かべて、家の中へ入ろうと立ち上がった。
Al ŝi plaĉis, kiom li
ŝatas ŝian kuirarton.
彼が彼女の料理をどれほど気に入っているかが、彼女にはうれしかった。
Afanti dume
ridis silente.
その間、アファンティは黙って笑っていた。
'Edzinoj estas kvazaŭ patrinoj', li pensis, 'por ami, ili bezonas nutri'.
『妻というものは、まるで母親のようだ』と彼は考えた。『愛するには、相手に食べさせることが必要なのだ』。
Kaj dum ŝi revenis alportante la
kuketojn, ŝi ridetis al si.
そして彼女がクッキーを持って戻ってくるあいだ、彼女はひとりほほえんでいた。
'Edzoj estas kiel
infanoj', ŝi pensis, 'por ami, ili bezonas manĝi'.
「夫たちは子どものようなものだ」と彼女は考えた。「愛するには、食べることが必要なのだ」
NOVAJ VORTOJ
新出語
nutri
養う
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
sub-iri
下りる
========================================================================
38. NE STARU TIE!
そこに立たないで！
========================================================================
Vi demandas, kiom mi aĝis, kiam
mi unuafoje
flugis al Usono?
私が初めてアメリカへ飛んだとき、何歳だったかとお尋ねですか？
Apenaŭ 25 jarojn.
せいぜい25歳でした。
Ne alta aĝo.
高い年齢ではありません。
Junulo sensperta mi estis.
私は経験のない若者でした。
Min timigis la
propra funkcio.
その職務そのものが私をおじけさせました。
UN ĵus dungis min kiel tradukiston, kaj UN tiutempe estis tre alte konsiderata
organizo.
国連はちょうど私を翻訳者として雇ったばかりで、当時の国連はたいへん高く評価されている組織でした。
Mi sentis min timige malgranda
rilate al la altaj taskoj,
kiujn mi devos plenumi.
私には、これから果たさねばならない大きな任務に比べて、自分がひどく小さく感じられた。
Nek aĝe, nek
laborkapable mi sentis
min taŭga.
年齢の点でも、仕事の能力の点でも、私は自分がふさわしいとは感じませんでした。
Mi min demandis, ĉu mi saĝe agis akceptante tiun funkcion, des pli, ĉar mi neniam profesie tradukis eĉ unu paĝon antaŭe.
その職を引き受けたのは賢明だったのかと私は自問しました。しかも、私はそれまで職業として一ページたりとも翻訳したことがなかったのですから。
Fakte, skribe traduki ne estas tre
ĝojiga laboro.
実のところ、書いて翻訳するのはあまり楽しい仕事ではありません。
Kiam vi
finis transigi tekston
el la originala lingvo en la gepatran,
jen oni redonas
al vi
alian originalan tekston, kiun vi traduku.
ひとつ原文を母語に移し終えると、すぐまた別の原文が回ってきて、それを翻訳しなければならなくなるのです。
Kaj tiel plu senfine.
そしてそれが、果てしなく続くのです。
Tre ofte la tekstoj estas neklare redaktitaj (ĉar ilin
verkis fremdaj fakuloj en lingvo, kiujn
ili ne bone regas), kaj oni komprenas malbone ilian sencon.
非常にしばしば、その文章は明確でない形で編集されています（というのも、それらを書いたのは、その言語をあまりうまく使いこなしていない外国の専門家たちだからです）。そのため、その意味はよく理解できません。
Krome — ĉu vi scias, ke la
vorto 'originala' havas du
tute malsamajn sencojn? — tiuj
originalaj tekstoj
plej ofte ne estis
originalaj: ili
estis en iu devenlingvo
(tial oni nomis ilin
originaloj), sed ili ĉiam temis pri
la samaj aferoj sammaniere, sen ŝerco, sen
vigleco, sen
vivo: al
ili plene mankis originaleco.
それに――『originala』という語に、まったく違う二つの意味があるのをご存じですか。――それらの「原文」は、実際にはたいてい独創的ではありませんでした。たしかに何らかの元の言語で書かれていたので（だから原文と呼ばれたのですが）、扱っているのはいつも同じような事柄ばかりで、しかも同じような書き方で、冗談もなく、生気もなく、命もありませんでした。そこには独創性がまったく欠けていたのです。
Se aldoni, ke multaj
estis fakaj
kaj koncernis fakojn, pri
kiuj mi tute ne estas fakulo, tiam vi komprenos,
ke la laboro ne estis unu
el la plej
feliĉigaj.
さらに、多くは専門的で、私がまったく専門家ではない分野に関わるものだったと付け加えれば、その仕事があまり楽しいものの一つではなかったことがおわかりになるでしょう。
Sed tamen ĉio ĉi estus
akceptebla kun ĝojo kaj
gajeco, se la laborkondiĉoj estus taŭgaj.
しかしそれでも、労働条件が適切でさえあれば、こうしたことはみな、喜んで受け入れられただろう。
Sed la laborĉambroj estis bruaj
kaj neplaĉaj.
だが、作業室は騒がしく、不快だった。
Ni ofte devis labori
nokte.
私たちはしばしば夜に働かなければならなかった。
Kaj la homa medio ne favoris la kreiĝon de plezuro.
そして、人間的な環境は、喜びが生まれるのを助けなかった。
La etoso estis
tre streĉa,
ne tre homa — ni sentis nin objektoj, maŝinoj - plene
manka je reciproka ĝentileco.
雰囲気は非常に張りつめていて、あまり人間的ではなく――私たちは自分を物のような、機械のようなものだと感じていた――相互の礼儀が完全に欠けていた。
Akraj malpacoj ofte estiĝis.
激しい口論がしばしば起こった。
La reciprokajn rilatojn
markis malestimo.
相互の関係には軽蔑がつきまとっていた。
Tiel estis almenaŭ ĉe la francaj
tradukistoj, ankaŭ ĉe la rusaj.
少なくともフランス人の翻訳者たちの間ではそうであり、ロシア人の翻訳者たちの間でも同様だった。
Ĉe la anglaj kaj hispanaj la etoso
estis
multe pli bona.
英語担当とスペイン語担当では、雰囲気はずっとよかった。
Sed ne pri mia traduka
laboro mi volas rakonti.
しかし、私の翻訳の仕事について語りたいわけではない。
Ankaŭ tio ne estus tre originala,
kaj vi meritas legi
ion
pli interesan.
それもたいして独創的ではないし、あなたはもっと興味深いものを読むに値する。
Mi rakontu pri mia unua mateno en Novjorko.
では、ニューヨークで迎えた最初の朝について話そう。
Mi sidis
en hotelo, ĉe tablo apudfenestra, kaj, dum mi manĝis miajn ovojn kaj panon
kaj grasaĵojn trinkante
kafon, kiun mi trovis
aĉa, mi rigardis eksteren.
私はホテルで、窓際のテーブルに座り、卵とパンと脂っこいものを食べ、まずいと思ったコーヒーを飲みながら、外を眺めていた。
Ne estis
gajige.
楽しいことではなかった。
Antaŭ ol alveni ĉi
tien, mi havis mensan
bildon pri Usono, kaj
nur nun mi konstatis,
ke ĝi neniel rilatas
al realo.
ここに来る前、私はアメリカについて頭の中にイメージを持っていたが、今になって、それが現実とはまったく関係がないのだと気づいた。
(Longe poste, mi komprenis, ke tiuj
ideoj pri Usono venis de
la filmoj, kiujn mi vidis, kaj tiuj filmoj
fakte plej ofte
montris Kalifornion,
kiu ege diferencas de
la orienta marbordo, sur
kiu mi nun troviĝis).
（ずっと後になって、私は、アメリカについてのそうしたイメージは、私が見た映画から来ていたのだと理解した。そしてその映画は、実際にはたいていカリフォルニアを映しており、そこは、私が今いた東海岸とは大きく異なっていた）。
Por mi — pro la filmoj — Usono
estis
lando moderna, pura, vigla, kun
modernaj altegaj
konstruaĵoj kaj kun tre
belaj domoj.
私にとって――映画のせいで――アメリカ合衆国は、近代的で、清潔で、活気があり、近代的な高層建築が立ち並び、たいへん美しい家々のある国だった。
Novjorko plenis je altaj domegoj, jes ja, sed
ili estis nek modernaj, nek belaj.
ニューヨークは高いビル群でいっぱいだった、確かにそうだが、それらは近代的でもなく、美しくもなかった。
Ŝajnis, ke la urbo estis
konstruita
sen ia ajn konsidero pri beleco.
その町は、美しさへの配慮を少しもせずに建てられたように思われた。
La stratoj estis planitaj orde, laŭ
ordo tiel senkompate
kvadrata, ke ĝi
povus frenezigi iun ajn
kun iom poezia animo.
通りは整然と計画されていたが、その秩序はあまりにも無慈悲なほど四角四面で、少しでも詩的な魂を持つ人ならだれでも気が狂いそうになるほどだった。
Sed la domoj mem ŝajnis konstruitaj senorde.
しかし家々そのものは、でたらめに建てられたように見えた。
Dikaj kaj maldikaj konstruaĵoj, altaj
kaj malaltaj, strangaformaj muroj el forpuŝe malhelruĝa brikaro.
太い建物と細い建物、高い建物と低い建物、見るからに奇妙な形の壁が、ぞっとするような暗赤色の煉瓦でできていた。
Kvazaŭ ne tre lerta
infaneto estus lude metinta ŝtonon
sur ŝtonon, brikon sur brikon,
blokon sur blokon, sen iam ajn pensi
pri la formo,
kiu el tia farmaniero rezultos.
まるで、あまり器用でない子どもが遊び半分に、石の上に石を、煉瓦の上に煉瓦を、ブロックの上にブロックを積み重ね、そんなやり方からどんな形が生まれるのかをいっさい考えなかったかのようだった。
Krome, multaj domoj aperis nekredeble 19a-jarcentaj.
さらに、多くの家々は、信じられないほど19世紀風に見えた。
Eĉ la literoj sur la magazenaj
montrofenestroj aŭ sur la netravideblaj vitroj,
kiujn havis multaj
oficejaj pordoj, estis tute ne modernaj,
kompare kun Okcidenta Eŭropo.
店の陳列窓や、多くの事務所の扉にはめ込まれた曇りガラスの上の文字でさえ、西ヨーロッパと比べればまったく近代的ではなかった。
Kaj la strata malpureco superis ĉian kapablon
de mia tamen sufiĉe kapabla
imago.
しかも街路の汚さは、かなり想像力のあるはずの私の想像をはるかに超えていた。
Blovis glacia norda vento, vere vintra,
kvankam ne estis vintro,
kaj ĝi puŝis malpuraĵojn kaj gazetfoliojn, kiuj
jen flugis rapide de
unu stratflanko al alia,
jen turniĝis surloke, formante plej malbelan vidaĵon.
氷のように冷たい北風が吹いていた。まさに冬のような風だったが、季節は冬ではなく、その風は、あちこちの汚れや新聞紙を押し流し、それらはあるときは通りの片側からもう片側へ素早く飛び、あるときはその場でくるくる回って、ひどく醜い光景をつくり出していた。
Aŭ ĉu nur mia mensostato faris,
ke ĉion mi vidis
malbela?
それとも、私の心の状態のせいで、すべてが醜く見えただけだったのだろうか？
Eble mi devas precizigi, ke
en tiu lando,
kiu en mia antaŭa imago
estis la lando de
suno kaj pureco, mia mateno komenciĝis per
renkonto kun dikaj, forpuŝaj
insektoj, kiuj pace promenis
sur la planko de mia
nekredeble
malvasta kaj malmoderna
hotelĉambro.
おそらく言っておくべきなのだろう。以前の私のイメージではその国は太陽と清潔の国だったのに、そこでの私の朝は、信じがたいほど狭くて時代遅れのホテルの部屋の床を、太くて気味の悪い虫たちが平然と歩き回っているのに出くわすことから始まったのだ。
Fininte miajn ovojn (bonajn)
kaj mian kafon (forkurigan), mi
ekiris
al la strato.
卵（おいしかった）とコーヒー（逃げ出したくなるほどまずかった）をすませると、私は通りへ出た。
Mi provis informiĝi pri la vojo, sed la homoj
tro rapidis por aŭskulti
min.
道を尋ねようとしたが、人々は私の話を聞くにはあまりにも急いでいた。
Anstataŭ respondi
al mi, ili
puŝis min
por preterpasi.
私に答える代わりに、彼らは私を押して追い越していった。
Ŝajnis, ke ĉiu
malfruas por sia laboro, kaj ne havas tempon okupiĝi pri tiu perdita fremdulo, kiu
devus kapabli trovi sian
vojon mem.
誰もが仕事に遅れそうで、道に迷ったあの見知らぬ男にかまっている暇などなく、自分で道を見つけられるはずだと思っているようだった。
(Kiam 25 jarojn poste mi vizitos Kalifornion, mi
faros precize malan sperton: tie la homoj ĉiam ege
plej afablis kaj amike
helpis min).
（それから25年後に私がカリフォルニアを訪れたとき、私はまったく逆の体験をすることになる。そこでは人々はいつも非常に親切で、友好的に私を助けてくれた）。
La homoj puŝis min, interpuŝiĝis, ne pardonpetis,
aspektis atakeme.
人々は私を押し、互いに押し合い、謝りもせず、攻撃的に見えた。
En kian medion
mi enmiksis min, mi pensis.
私は、いったいどんな環境に身を投じてしまったのだろう、と考えた。
Mi paŝis sencele, sensence, perdita en la fluo de rapidega homamaso, kiu
kvazaŭkuris preter... malrapidegaj veturiloj.
私は目的もなく、途方に暮れたまま、ものすごく速い人波の中を歩いた。その人波は、のろのろ進む車の脇を、まるで走るように通り過ぎていた。
Estis nekredeble multe da aŭtoj
kaj aŭtobusoj, tiel multaj
ili estis en stratoj kaj strategoj,
kiuj interkruciĝis, ke ili
baris la vojon al
si reciproke, kaj ne, aŭ apenaŭ,
povis progresi pluen.
自動車とバスが信じられないほどたくさんあり、交差する通りや大通りにそれほど多くあったので、互いに進路をふさいでしまい、前へ進むことができなかった、あるいはほとんど進めなかった。
Mi mire konstatis, ke en Novjorko
oni iras pli rapide piede ol aŭte.
私は驚いて、ニューヨークでは車で行くよりも徒歩で行くほうが速いのだと知った。
Marŝante kiel mi diris, provante sensukcese orientiĝi en tiu
freneza urbego plena je
malĝentilaj puŝemuloj, mi de tempo al tempo pasis preter
strangaj specoj de restoracioj,
kie sidis
unu apud la alia, vice, sed ne komunikante unu
kun la alia, homoj, kiuj pli
malpli bovece movis la buŝon
manĝante
tranĉojn de pano, certe iom
buterita,
meze de kiuj
troviĝis ĉu viando,
ĉu legomoj, ĉu mine-scias-kio.
そうして歩き回りながら、あの無礼に人を押しのける者たちでいっぱいの狂った大都会で、道を見つけようとしてはむなしく失敗しつづけていた私は、ときおり妙な種類の食堂の前を通りかかった。そこでは人々が横一列に並んで座り、互いに少しも口をきかず、多かれ少なかれ牛のような動かし方で口をもぐもぐさせながら、薄くバターを塗ったらしいパンにはさんだ肉だか野菜だか、何だかわからないものを食べていた。
Min impresis, ke ĉiu rigardis
rekte antaŭ sin per okuloj,
kiuj ŝajnis vidi nenion, krom, eble,
malĝojaj bovaj
pensoj.
私の印象に残ったのは、みながまっすぐ前だけを見ていたことだった。その目は、せいぜい悲しげな牛のような思い以外、何も見ていないように思われた。
Neniu komuneco, neniu amikeco, neniu
homrilato tie ŝajnis
ekzisti.
そこには交流も友情も人間関係も存在しないようだった。
Ĉiu sidis sur sia seĝo, tute
proksime al alia, kaj ĉiu
rigardis al iu nulo,
nevidebla, nekomprenebla por
mi
eta eŭropano, kaj ĉiu
ŝajnis malesperige
sola.
だれもが自分の椅子に座り、すぐ隣に別の人がいるのに、私のようなちっぽけなヨーロッパ人には見えも理解もできない、何か空虚なものを見つめているようで、そしてみな絶望的なほど孤独に見えた。
(Tio okazis en 1956.
（これは1956年に起こりました。
Nun simila etoso —
apartula, senrilatula — kreiĝis
en
multaj eŭropaj lokoj.
今では、同じような雰囲気――人がばらばらで、互いに結びつきのない雰囲気――が、ヨーロッパの多くの場所にも生まれている。
Kiel ofte
Ameriko nur antaŭis.)
アメリカは、ただ少し先を行っていただけなのだ。）
Finfine mi tamen trovis afablan usonanon ĵus alvenintan
el ie sude.
ついに、私はようやく、南のどこかからちょうど到着した親切なアメリカ人を見つけた。
Li iom konis Novjorkon kaj klarigis
al mi, kiun
aŭtobuson mi uzu,
kaj kie troviĝas
la koncerna aŭtobushaltejo.
彼はニューヨークを少し知っていて、私がどのバスに乗ればよいか、そしてその該当するバス停がどこにあるかを私に説明してくれた。
Mi sentis
grandan senpeziĝon.
私は大きな安堵を感じた。
Finfine montriĝis, ke mi ne devos pasigi la
tutan vivon en ĉi tiu frenezulejo, serĉante elirejon, kiu porĉiame malaperis.
ついに、私はこの狂人収容所で一生を過ごし、永久に消え失せてしまった出口を探し続けなければならないわけではないことが分かった。
Ve!
ああ！
La senpeziĝo ne daŭris longe.
その安堵は長くは続かなかった。
La aŭtobushaltejo estis
tute proksima, jes ja, kaj mi
facile trovis ĝin.
バス停は確かに非常に近くにあり、簡単に見つけられました。
Mi pretiĝis stari
tie atende, kiam
miaj okuloj trafis la
nekredeblan surskribon.
そこで立って待とうとしたそのとき、私の目に、信じられない標示が飛び込んできた。
Per belaj klaraj literoj ja
okulumis al mi la terura diraĵo: No standing.
くっきりした美しい文字で、あの恐ろしい文句がこちらを見つめていた。『No standing』。
Mia sango glaciiĝis en
mia tuta korpo.
全身の血が凍りました。
Mi ĵus estis dungita de UN kiel profesia tradukisto.
私は最近国連にプロの翻訳者として雇われました。
Mi, supozeble, sciis
la anglan, verŝajne eĉ la
usonan.
私は、たぶん英語を、ひょっとするとアメリカ英語まで知っているつもりでいた。
Kaj laŭ mia lingvoscio,
No
standing ne
estis
dubsenca esprimo.
そして私の語学知識によれば、『No standing』は曖昧な表現ではなかった。
La senco estis plej klara.
意味はきわめて明白だった。
No standing signifas nur:
"Ne staru", aŭ, se
vi preferas,
"Estas malpermesite stari"
aŭ "Neniu staro allasita" (vi vidas, kiel
bele ni tradukistoj kapablas ŝanĝi la vortigojn por esprimi saman
ideon).
『No
standing』はただ、「立つな」、あるいは言い換えれば「立っていてはならない」「立つこと禁止」としか意味しないのだ（同じ考えを表すために、私たち翻訳者がいかにうまく言い換えられるか、おわかりでしょう）。
Diable!, mi pensis.
くそっ、と私は思った。
Se mi ne rajtas stari por atendi aŭtobuson, kion mi faru?
立ってバスを待ってはいけないのなら、私はどうすればよいのだろう。
Sidi surtrotuare ne estis tre
plaĉe, tiel malpura ĉio
estis.
歩道に座る気にはなれなかった。何もかもひどく汚かったからだ。
Ne pli invita
montriĝis la same malpuraj ŝtupoj de la apuda domo (multaj novjorkaj
domoj havas kelkajn ŝtupojn
ekstere, kondukantajn al
la pordo).
隣の家の、やはり汚れた階段も、少しも魅力的には見えなかった（ニューヨークの家には、外に数段の階段があって、それが玄関に通じているものが多い）。
Kuŝi estus ankoraŭ
pli strange kaj
pli malagrablus.
横になるのはさらに奇妙で不快でしょう。
Kion fari?
どうすればいいのだろう。
Mi ne komprenis.
理解できませんでした。
Neniu sidis aŭ kuŝis aŭ
pendis tie apude, atendante aŭtobuson.
そのあたりで座ったり寝転んだり、ぶらぶら立ってバスを待っている人は一人もいなかった。
Mi do povis imiti neniun.
だから、だれをまねることもできなかった。
Ĉu aŭtobusojn en Novjorko oni
ne atendas?
ニューヨークでは、バスというものは待たないのだろうか。
Mi sentis, ke mi pli kaj pli freneziĝas.
私は自分がどんどん狂っていくのを感じました。
Mi decidis
ronde paŝi en
la ĉirkaŭaĵo, trovante tre maltaŭgaj la
kondiĉojn por kontroli,
ĉu la aŭtobuso alvenas, Mi
ja
ofte turnis la dorson al la
senco, laŭ kiu ĝi devis alveni.
私はそのあたりをぐるぐる歩き回ることにした。そんな状態では、バスが来るかどうか確かめるにはあまりにも都合が悪かったからだ。実際、私はしばしば、バスが来るはずの方向に背を向けていた。
(Mi parolis
antaŭe pri la du sencoj de la vorto 'originala'; ĉu
vi rimarkis, ke ankaŭ 'senco' havas du sencojn?
（先ほど私は『originala』という語に二つの意味があると述べたが、『senco』にも二つの意味があるのにお気づきだろうか。
La senco, kiu
estas la direkto, laŭ
kiu oni ien iras aŭ
venas, kaj
la senco, kiu signifas
signifon).
どこかへ行ったり、どこからか来たりするときの「方向」という意味と、「意味」という意味である。）
Nur pli malfrue en
la tago, kiam mi finfine atingis la ĉefsidejon
de UN kaj komencis konatiĝi kun homoj helpemaj al fremduloj, nur
tiam oni diris al mi, ke en
la usona lingvouzo No standing signifas,
ke aŭtoj ne
rajtas halti
tiuloke, alivorte, ke aliaj veturiloj devas lasi la lokon libera por la aŭtobusoj.
その日のかなり遅くになって、私がようやく国連本部にたどり着き、外国人に親切な人たちと知り合い始めたころになって、ようやく私は教えられた。アメリカの言い方では『No
standing』とは、その場所に車を止めてはならないという意味であり、言い換えれば、ほかの車はバスのためにその場所を空けておかなければならないということなのだ。
Sed la novjorkan menson
mi neniam komprenos.
しかし、ニューヨーク人のものの考え方だけは、私にはどうしても理解できない。
Se tiu diro
direktiĝas
al aŭtoj, kaj nur al
ili, kial
tion ne diri klare, kial,
anstataŭ simple
skribi "Aŭtoj ne haltu", oni diras "Ne staru" ĝuste ĉe
loko, kie normalulo emos atende stari?
その文句が車にだけ向けられているのなら、なぜそうはっきり書かないのか。なぜ、普通の人なら立って待ちたくなる場所で、単に「車は止まるな」と書かずに、「立つな」と書くのか。
Ĝuste ĉe aŭtobus-haltejo!
しかも、よりによってバス停で！
Mi vizitis
multajn landojn en mia vivo,
plurajn kun lingvoj, kiujn mi
tute ne komprenis aŭ eĉ
ne povis
legi.
私は人生で多くの国を訪れましたが、その中にはまったく理解できなかったり、読めなかったりする言語の国もいくつかありました。
Sed neniam mi sentis
min tiel perdita kiel en tiu
malbenita anglalingva
urbego, kien
mi iris por labori...
tradukiste!
しかし、翻訳者として働くために行ったあの呪われた英語圏の大都会ほど、自分が道に迷ったと感じたことは一度もなかった。
NOVAJ VORTOJ
新出語
bloko
ブロック
briko
レンガ
Kalifornio
カリフォルニア
Novjorko
ニューヨーク
reciproke
互いに
trotuaro
歩道
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
al-lasi
許す
la angla
英語
de tempo al tempo
時々
for-puŝa
押しのける
frenez-ul-ejo
精神病院
inter-kruc-iĝi
交差する
okul-umi
ウインクする
orient-iĝi
向く
sen-pez-iĝo
無重力
sid-ejo
座席
========================================================================
39. NE FACILAS REGI PUPOJN FADEN
E
糸で操るのは簡単じゃない
========================================================================
La ĉi-suba teksto
nur celas pli bone konigi
al vi vortojn, kiujn vi ne sufiĉe ofte renkontis.
以下のテキストは、あまり目にしたことのない単語をよりよく理解することのみを目的としています。
Ne esperu trovi
en ĝi interes-kaptajn okazaĵojn aŭ
belecon literaturan.
そこに興味深い出来事や文学的な美しさを見出すことを期待しないでください。
Se vi jam
konas la du sencojn de 'plumo' kaj de 'folio',
kaj komprenas la "novajn vortojn" listigitajn tuj
post la teksto, vi povas preterlasi ĝin.
「ペン」と「葉」の 2 つの意味をすでに知っていて、テキストの直後にリストされている「新しい単語」を理解している場合は、スキップしても問題ありません。
— Kio estas respondkupono?
――返信用クーポンって何ですか。
— Estas kupono, kiun vi povas
aĉeti en poŝt-oficejo, kaj kiun vi enmetas en leteron irontan eksterlanden.
— それは、郵便局で買うことができ、外国へ送る手紙に同封するクーポンです。
Tie, via
korespondanto povas transdoni ĝin al sia poŝtisto kaj ricevi interŝanĝe
de tiu
respondkupono poŝtmarkon, kiu
validas por normala letero
sendota eksterlanden.
すると、あなたの文通相手はそれを自分の郵便局の係員に渡し、その返信用クーポンと引き換えに、外国へ送る普通の手紙に使える切手を受け取ることができます。
Kial vi
demandas?
なぜそんなことを尋ねるのですか？
— Pro simpla scivolemo.
――ただ、ちょっと気になっただけです。
En nia klubo, la prezidanto
diris, ke li disponas multajn
respondkuponojn,
kiujn li ricevis per
interŝanĝo de kasedoj, kaj
ankaŭ de literaturaj verkoj, kaj ke
li pretas ilin dividi
inter la membroj, kiuj dezirus ilin
ricevi.
私たちのクラブでは、会長が、カセットや文学作品との交換で受け取った返信用クーポンをたくさん持っていて、ほしい会員には分けてくれると言っていました。
Sed ĉar mi neniam aŭdis pri
respondkuponoj antaŭe,
eble mi miskopiprenis.
でも、返信クーポンなんて聞いたこともなかったので、もしかしたら私の勘違いかもしれません。
Eble ili ne rilatas al tiu interŝanĝo de kasedoj kaj
literaturaĵoj.
たぶん、それらはカセットや文学作品の交換とは関係がないのかもしれません。
Li diris,
ke li konservis ilin
dum longa periodo, kaj komence volis
vendi ilin al ni je favora prezo,
sed forlasis tiun
ideon kaj decidis ilin
simple dividi inter ni.
長いあいだ取っておいたもので、最初は私たちに安く売るつもりだったが、その考えをやめて、ただ分けてくれることにしたそうです。
— Ĉu vi
scias, pri kiaj kasedoj
temas?
――それがどんなカセットなのか、ご存じですか。
— Estis kasedoj kun muziko, sed ankaŭ kasedoj
kun
teatraĵoj.
――音楽のカセットもありましたし、芝居の入ったカセットもありました。
Li diris,
ke bona rimedo lerni lingvon
estas aŭskulti kaj reaŭskulti kasedon en
tiu lingvo.
彼は、言語を学ぶよい方法は、その言語のカセットを何度も聞き返すことだと言いました。
Li havas ankaŭ tutan serion da kasedoj
kun
prelegoj, sed mi suspektas, ke tiuj
ne estas tre rekomendindaj al
neseriozaj personoj, kiel mi.
彼は講義を収めたカセットの全集も持っていますが、私のようなあまりまじめでない人には、あれはあまりおすすめできないのではないかと思います。
Prelegojn oni
rekomendu nur
al seriozuloj,
ĉu ne?
講義というものは、やはりまじめな人にだけ勧めるべきですよね。
— Egale ĉu temas pri
seriozaj aŭ neseriozaj lernantoj, estas
fakto, ke oni ofte
rekomendas la uzon de
kasedo
kiel rimedon
lerni lingvon.
――でも、相手がまじめな学習者でもそうでない学習者でも、語学学習の手段としてカセットがよく勧められるのは事実です。
Mi neniam provis mem, sed mi aŭdis, ke oni progresas
rapide tiurimede, precipe se
oni havas "bonan orelon",
t.e., se oni havas
memoron, kiu
funkcias pli
bone aŭde ol vide.
私自身は試したことはありませんが、特に「良い耳」を持っている場合、つまり、視覚よりも聴覚のほうが優れた記憶力を持っている場合は、この方法で上達が早いと聞いています。
— Mia memoro estas nek vida nek aŭda.
— 私の記憶は視覚的でも聴覚的でもない。
— Ĉu vere?
――本当に？
Kion oni devas rekomendi
al vi?
あなたに何を勧めるべきですか？
Ĉu odorojn?
匂いですか？
Lerni lingvon per odora ekzercado devas esti malfacile!
嗅覚を使う訓練で言語を学ぶのは、さぞ難しいでしょうね。
— Por lerni
lingvon, mi havas bonegan sistemon,
kiu ideale efikas al mi.
言語を学ぶために、私には、自分にぴったり合ったすばらしい方法があるのです。
Mia memoro estas mana, mova, fingrouza.
私の記憶は、手を使い、体を動かし、指を働かせることでいちばんよく働くのです。
Ankaŭ buŝouza.
口を使うことでもそうです。
Por memori lingvon, mi devas agi,
funkciigi mian langon, miajn
lipojn, miajn dentojn, miajn fingrojn,
mian tutan korpon eble.
言語を覚えるには、実際に動かなければなりません。舌や唇や歯や指を働かせ、ひょっとすると全身まで使わなければならないのです。
Tial ideale por mi estas uzi pupteatron.
だから、私には人形劇が理想的なのです。
Mi havas puprolulojn, kiujn mi
regas per
fadenoj, kaj mi ludigas al ili ĉiajn rolojn.
私は糸で操る人形たちを持っていて、その人形たちにいろいろな役を演じさせます。
Tiel mi memoras la
frazojn kaj vortojn de la
lingvo lernata.
そうして、学んでいる言語の文や単語を覚えるのです。
— Sed ĉu vi povas
tion fari
pri ĉiaspecaj temoj?
――でも、どんな話題でもそうできるのですか。
— Ne.
――いいえ。
Domaĝe.
残念です。
Eble profesiulo sukcesus,
sed mi ankoraŭ ne estas sufiĉe lerta.
職業人ならできるのかもしれませんが、私はまだそこまで器用ではありません。
Multe mankas ĝis tio.
そこへ至るまでには、まだまだほど遠いのです。
Fari, ke pupa rolulo trinku el
botelo jam ne
estas facile, se oni devas regi ĉiujn movojn per fadenoj,
sed botelo estas nenio
kompare kun forko kaj tranĉilo, ĉe
rolanto,
kiu devas manĝi de
sur telero.
糸で全部の動きを操らなければならないとなると、人形にびんから飲ませるだけでも、もう簡単ではありません。まして、皿の上のものを食べる役には、びんなど、フォークやナイフに比べれば問題にもならないのです。
Kaj tamen, se mi volas lerni
la tutan lingvon, mi devas ankaŭ paroli pri kuleroj,
forkoj, tranĉiloj, teleroj, ktp, ĉu
ne?
それでも、言語全体を学びたいなら、スプーンやフォークやナイフや皿などについても話せなければなりませんよね。
— Mi imagas, kiel malfacile tio
estas.
――それがどれほど難しいか、想像できます。
Oni devas esti tre
lertfingra, kaj havi multege da praktiko.
とても器用で、たくさんの練習をしなければなりません。
— Jes.
――はい。
Mi trovis
lingvoinstruan libron, kiu konsistas el serio da interparoloj, kiujn
mi provis ludi pupteatre, konsidere al mia memoro,
kiu funkcias plej bone
per mana aktiveco, sed
tio montriĝis nefarebla.
私は会話の連なりから成る語学教本を見つけ、それを、自分の手を動かす記憶の働きに合わせて人形劇で演じてみようとしたのですが、無理だとわかりました。
Foje temis pri iu, kiu
kombas sin, jen tiel, jen alimaniere.
あるときは、だれかが髪をとかす場面なのです。こういうふうに、あるいは別のやり方で。
Amuza rakonto.
おかしな話でしょう。
La haroj neniam restas aranĝitaj, kiel
li volas.
髪は、本人の思いどおりにはどうしても整いません。
La kombilo ne havas rektajn dentojn
kaj kelkaj dentoj mankas, kio kaŭzas
ĉiajn fuŝojn en la kombado,
en la har-aranĝado.
櫛の歯がまっすぐでなかったり、何本か欠けていたりするので、髪をとかすにも整えるにも、失敗ばかり起こるのです。
Eble ne estas tre
inteligenta teatraĵeto, sed
interesa el
vidpunkto lingva.
あまり知的な寸劇とは言えないかもしれませんが、言語の面から見ればおもしろいのです。
Bedaŭrinde, mi ne kapablis ludi
ĝin pupteatre.
残念ながら、それを人形劇で演じることはできませんでした。
Fari, ke miaj pup-roluloj bone kombu sin, tion mi ne
sukcesis.
私の人形たちにうまく髪をとかさせることが、どうしてもできなかったのです。
— Ŝajnas, ke alprenante tiun
lingvinstruan libron, vi
elektis ion netaŭgan por via metodo!
――その語学教本を選んだ時点で、あなたのやり方には合わないものを選んでしまったようですね！
— Jes.
- はい。
En alia interparolo de tiu
sama serio, la roluloj
devis fumi cigaredojn.
同じシリーズの別の会話では、登場人物たちはタバコを吸わなければなりませんでした。
Iu virino eĉ devis uzi tiucele cigaredingon.
ある女性は、そのためにたばこの吸い口まで使わなければなりませんでした。
Feliĉe, ke ne estis kudristino, kiu metas fingringon sur sian dikfingron.
幸い、それは親指に指ぬきをはめるお針子の場面ではありませんでした。
Aŭ ĉu sur la montrofingron oni metas fingringon, kiam oni volas kudri?
それとも縫い物をするときに人差し指に指ぬきを当てますか？
Mia patrino estis kudristino, sed pri kudraj aferoj mi scias nenion.
母は裁縫師でしたが、縫い物のことは私は何も知りません。
— Ĉu en tiu serio ne
estas teatraĵeto,
en kiu la rolulo
skribas per
unu el tiuj malnovaj
plumingoj?
そのシリーズには、登場人物が昔のペン軸つきのつけペンで書く寸劇はないのですか。
Ĉu vi memoras, kiel ili estis, antaŭ jardekoj?
何十年も前の、ああいうものを覚えていますか。
Kun feraj plumoj.
金属のペン先をつけるやつです。
Teni per fadenoj puprolulon, kiu
almetas
plumon al plumingo, tio certe necesigus perfektan regadon
de la sistemo.
人形を糸で操りながら、その人形がペン先をペン軸に差し込むようにさせるとなると、きっと装置を完璧に操れなければならないでしょう。
— Kaj perfektan regadon de si mem.
そして、自分自身をも完璧に制御できなければなりません。
Ne nur de la fadensistemo, sed ankaŭ
de la propra nerva sistemo.
糸の仕組みだけでなく、自分の神経まできちんと支配できなくてはいけないのです。
Tian perfektan regadon mi ne havas.
私にはそんな完璧なコントロールはありません。
Inter tiuj
rakontoj, kiujn —
teorie, sed praktike tute ne — eblus ludi
teatre, estis unu pri infanoj ludantaj en
iu korto, kaj pri birdo, kiu faligas sur la dek infanojn po unu plumon.
そうした物語の中には、理論上はともかく、実際にはまったく舞台にかけられそうもないものとして、中庭で遊ぶ子どもたちと、十人の子ども一人ひとりの上に羽を一枚ずつ落とす鳥の話がありました。
Veran birdplumon.
本物の鳥の羽です。
Ne feran aŭ alimetalan plumon
por skribi.
字を書くための鉄のペン先や金属のペンではありません。
Plumo el birda flugilo.
鳥の翼から抜けた羽です。
Ĉu vi imagas?
想像できますか？
Kiel la verkinto povis pensi,
ke tiaj aferoj estas
teatre ludeblaj?
作者はどうしてこのようなものが演劇で演じられると考えたのでしょうか？
Mi ne parolas nun pri
pupteatro, sed pri simpla,
normala teatro.
今私が言っているのは人形劇のことではなく、ふつうの芝居のことです。
Kiel oni povas enkonduki birdon
en teatraĵon,
birdon kun difinita rolo?
役柄の決まった鳥を、いったいどうやって芝居の中に登場させられるでしょう。
— Eble birdo el plasta materialo kaj sistemo
kun multaj nevideblaj
fadenoj...
――プラスチックでできた鳥と、たくさんの見えない糸を使う仕掛けなら、あるいは……。
— Sed tiu birdo devis flugi al
arbobranĉo kaj
tie sidi, kaj folioj devis fali de la arbo.
ところが、その鳥は木の枝へ飛んで行って、そこで止まらなければなりませんでした。そのうえ木から葉まで落ちなければならないのです。
Verdaj folioj, ne flavaj.
黄色い葉ではなく、緑の葉です。
Freneze!
むちゃくちゃでしょう。
Kompreneble temas pri
arbfolioj, ne
pri paperfolioj.
もちろん、紙の葉ではなく、木の葉のことです。
Ĉu vi rimarkis, ke la vortoj 'plumo'
kaj 'folio' ambaŭ havas
du sencojn?
『plumo』と『folio』という語が、どちらも二つの意味をもつことに気づきましたか。
Unu sencon pri naturo, alian
sencon pri skribado.
一つは自然に関する意味、もう一つは書くことに関する意味です。
— Pri plumoj, la kaŭzo estas konata.
羽のほうについては、その理由はよく知られています。
Estis tempo, kiam en sufiĉe granda
parto de la
mondo, oni skribis per
birdplumoj.
世界のかなり広い地域で人々が鳥の羽で文字を書いていた時代がありました。
Sed ni revenu al
via serio
de teatraĵoj.
しかし、あなたのその寸劇集の話に戻りましょう。
Vi diris,
ke temas pri lingvo-lernado.
言語学習についてだと言いましたね。
Ofte la lernantoj
memoras pli
bone, se ili gaje amuziĝas, kaj se la
rakontoj estas tute
neverŝajnaj.
たいてい学習者は、楽しく笑いながら、しかも話がまったくありそうもないときのほうが、よく覚えるものです。
— Jes, sed tiam, oni ne
diru, ke
tiuj interparoloj estas
ludeblaj teatre.
ええ。でも、だからといって、ああいう会話文を『舞台で演じられる』などと言ってはいけません。
En tiu kun
la birdo sur la branĉo
devis esti ankaŭ fulmo.
あの、枝に鳥がいる話には、稲妻まで出てこなければならなかったのです。
Mi ne memoras ĉion, sed
estis insektoj, kiuj ektimis pro la fulmo, arbo, kiu
perdis la foliojn, kaj
birdo siajn plumojn.
全部は覚えていませんが、稲妻に驚く虫がいて、葉を失う木がいて、羽を失う鳥がいたのです。
La roluloj ege aktivis,
mi certigas al vi.
登場人物たちはひっきりなしに動き回っていましたよ。ほんとうです。
Neniu ripozis longe.
長く休む人はいなかった。
Konstante okazis io.
常に何かが起こっていました。
Sed mi eĉ dubas, ĉu
la vortoj tiel lernataj
estas vere utilaj praktike.
でも、そんなふうに覚えた語が、実際にほんとうに役立つのかどうか、私は疑わしくさえ思います。
Tiuj verkistoj de lernolibroj, eĉ por
progresantoj -
kiel ĉi tiu Vere aŭ Fantazie, ĉu vi
konas? - ofte funkcias nur
teorie.
こういう教科書を書く人たちは、上級者向けの本であっても、この『Vere aŭ
Fantazie』のように、しばしば理屈の上でしか物事を考えていないのです。
Ili ne konscias, ne
atentas la
praktikajn problemojn.
現実の問題が見えていないし、そこに注意も向けていません。
— Ĉu nenion el tiu libro, tiu kun
la serio de teatrecaj interparoloj, vi povis
prezenti per via pupteatro?
――その本、つまり芝居めいた会話がいくつも入っているあの本から、あなたの人形劇で上演できたものは何もなかったのですか。
— Tamen jes.
とはいえ、まったく無理というわけではありません。
Estis bonaj facilaj partoj.
うまくいった、やさしい場面もありました。
Ekzemple unu, en kiu homoj
de ambaŭ seksoj multe kisas unu
la
alian.
たとえば、男女の人々がたくさん接吻し合う場面です。
Tion mi facile povas
aranĝi regante la movojn
per miaj fadenoj.
それなら、糸で動きを操って、私は簡単にやらせることができます。
Prezenti gejunulojn, kiuj
kisas sin reciproke, aŭ
teatraĵon, en
kiu la roluloj de
la vira sekso donacas rozojn al tiuj de la
ina sekso, kaj formiĝas feliĉaj
paroj, tio estas simpla eĉ
per mia ne
tre disvolvita sistemo.
若い男女が互いにキスし合う場面や、男役たちが女役たちにばらを贈って、幸せな組ができあがるような寸劇なら、私のまだあまり発達していない仕組みでも簡単なのです。
— Kio alia estis facila?
――ほかにやりやすかったものはありましたか。
— Estis unu, iom malfacila, sed tamen realigebla, pri la vorto 'tuko'.
『tuko』という語に関する場面で、少し難しいけれど、何とか実現できるものが一つありました。
En ĝi oni uzas littukojn, naztukon...
そこでは、シーツやハンカチなどが使われます。
— Naztukon, ĉu?
ハンカチ、ですか。
Mi opiniis, ke oni devas diri
'poŝtuko'.
私は、『poŝtuko』と言うべきだと思っていました。
— Naztuko, poŝtuko, estas egale.
naztuko でも poŝtuko でも、同じことです。
Ambaŭ vortoj signifas la
samon.
どちらの言葉も同じ意味です。
Krome estas rolulo, kiu viŝas sian buŝon per buŝtuko, alia, kiu purigas meblojn per viŝtuko, tria, kiu preparas tablon
por manĝo, kaj komence metas sur
ĝin tablotukon.
そのほか、ナプキンで口をぬぐう役、布で家具を拭く役、食事のためにテーブルを整えて、最初にテーブルクロスをかける役も出てきます。
Pri tablotuko, ne estas vera problemo, ĉar ĝi havas sufiĉan grandecon.
テーブルクロスに関しては十分な大きさがあるので特に問題はありません。
Sed pri la aliaj estas pli
malfacile, ĉar miaj pupoj estas etaj.
でも、私の人形は小さいので、他のものはもっと難しいです。
Mi solvis
la problemon uzante grandajn
tukojn ĉiufoje.
私は、その問題を、毎回大きな布を使うことで解決しました。
Tio montriĝis efika: tio ridigas la publikon.
これが案外うまくいって、観客が笑うのです。
— Ĉu vi
ludas antaŭ publiko?
あなたは観客の前で上演するのですか。
— Jes.
――はい。
Mi provas trovi publikon por
la plej belaj pecoj.
私は、いちばん良い作品については、観客を見つけようと努めています。
Se mi sukcesas kunmeti
bonan programon kun belaj kostumoj
kaj altkvalitaj lumaj aranĝoj,
tio devigas min
bone scii la tekston, kaj
tiel la lingvo enkapiĝas en
mi.
きれいな衣装と上質の照明でよいプログラムを組めれば、その分、台詞をしっかり覚えなくてはなりませんし、そうすることで言葉が私の中に入り込むのです。
Ankaŭ miaj lango kaj lipoj
ekzercas sin.
舌や唇も、そのぶんよい練習になります。
Sed vi ne imagus, kiom da
tempo postulas la preparado de tia programo.
でも、そのようなプログラムの準備にどれほど時間がかかるか、あなたには想像もつかないでしょう。
— Ĉu vi
faras tion sola?
――それは、お一人でなさっているのですか。
— Komence mi estis
sola.
――最初は一人でした。
Sed nun feliĉe mi sukcesis trovi du
kunlaborantojn.
しかし今では幸運なことに二人の協力者を見つけることができました。
Ju pli ni regas nian
arton, des pli ni amuziĝas.
自分たちの芸をよく身につければ身につけるほど、私たちはますます楽しくなるのです。
Unu el la du belege imitas plej diversajn
voĉojn kaj lokajn parolmanierojn.
そのうちの一人は、実に見事に、さまざまな声や土地ごとの話し方をまねます。
Tio estas ideala
por tia laboro.
この種の作業には最適です。
Fakte ni amuziĝas
multe pli dum
niaj ekzercoj ol la publiko, kiam ni
prezentas la
programon.
実のところ、プログラムを上演するときの観客より、稽古しているときの私たちのほうが、ずっと楽しんでいるくらいです。
— Kiam vi
prezentos tian programon?
――そういうプログラムは、いつごろ上演なさるのですか。
Ĉu baldaŭ?
すぐ？
— Mi ne povas diri.
――まだ何とも言えません。
Ni havas tre belan, ridvekan tekston,
kiu taŭgus ideale, se
insektoj ne ludus en
ĝi gravan rolon.
私たちには、とても美しくて笑いを誘う台本があるのですが、虫たちがその中で重要な役を演じていなければ、理想的だったのです。
Kaj, kredu min, pupteatre
prezenti historion
de batalo inter homoj kaj insektoj starigas kelkajn ne facile solveblajn problemojn.
そして、信じてください。人間と虫たちの戦いの話を人形劇で見せるとなると、なかなか解決しにくい問題がいくつも出てくるのです。
Des pli, ke la afero
disvolviĝas nokte.
しかも、話は夜に展開するのですから、なおさらです。
Estas bela brila plenluno, jes ja, kaj ankaŭ multaj
steloj, sed ne
tiuj sufiĉas por vidigi insektojn
sur la pupteatro!
明るく美しい満月はありますし、ええ、星もたくさんあります。でも、それだけでは、人形劇の舞台で虫たちを見えるようにはできないのです。
— Ĉu vi
planas foje
veturi al
Zagrebo?
――いつかザグレブへ行くつもりはありますか。
— Al Zagrebo?
――ザグレブへ？
Kial?
なぜ？
— Ĉar en Zagrebo (Jugoslavio)
okazas ĉiusomere internacia pupteatra festivalo,
kies lingvo
estas esperanto.
――ザグレブ（ユーゴスラビア）では毎年夏に、エスペラント語で行われる国際人形劇祭があるからです。
Pupteatristoj el multaj
landoj venas, kaj la
publiko estas ege multenombra.
各国から人形遣いが集まり、観客も非常に多い。
Dekoj da miloj venas
rigardi kaj aŭskulti.
何万人もの人が見たり聞いたりしにやって来ます。
Vi devus iri tien.
そこに行くべきです。
Viaj insektoj certigas al vi brilan
sukceson!
あなたの虫たちなら、きっと大成功しますよ！
— Ludi antaŭ dekmiloj!
何万人もの観客の前で上演するだなんて！
Ne, ne.
いいえ、いいえ。
Mi ne estas freneza.
私は狂っていません。
Kaj tamen...
それなのに...
Eble, foje.
たぶん、時々。
Interesa ideo.
興味深いアイデアです。
Mi komunikos ĝin al miaj kunlaborantoj.
この話は、協力者たちにも伝えます。
NOVAJ VORTOJ
新出語
festivalo
祭り、フェスティバル
Jugoslavio
ユーゴスラビア
kupono
クーポン、券
-ont-
未来分詞（能動）
-ot-
未来分詞（受動）
pupo
人形
rolo
役、役割
telero
皿
Zagrebo
ザグレブ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
al-preni
受け取る、取る
dik-fingro
親指
egale ĉu
〜でも同じ、どちらでも
inter-ŝanĝi
交換する
montro-fingro
人差し指
mult-nombra
複数の
peco (muziko
楽曲の一部
teatra
演劇の、芝居の
poezia)
詩的な
poŝt-marko
切手
star-igi
(problemon)
（問題を）引き起こす
========================================================================
40. KARA SUGA!
親愛なるスガへ
========================================================================
Kiel ofte
okazas en
"evolu-landoj" (kia stranga
esprimo!), nur unu individuo estis grasa en nia vilaĝo.
「発展途上国」ではよくあることですが（変な表現ですね！）、私たちの村では太っている人は一人だけでした。
Al li apartenis la plej
granda parto de la vilaĝa
tero.
村の土地の大部分は彼のものでした。
Sed precipe, se li povis meti
buteron
kaj oleon en
siajn manĝojn sen mezuri ilin,
en kvanto, kiu impresis
nin ĉiujn, tio estis, ĉar li
pruntedonis monon.
だが何よりも、あの男が、私たちみんなが驚くほどの量のバターや油を、量りもせずに食べ物へ入れられたのは、金を貸していたからだった。
Ĉiu vilaĝano ŝuldis ion
al li, kaj la sumo de
tiuj ŝuldoj certe
atingis nivelon trans
la kapablo de nia imago.
村人は皆彼に何かを借りており、その借金の合計は私たちの想像を超えるレベルに達したに違いありません。
Fojfoje pluvoj ne venis en la
ĝusta sezono, kaj la grenkolekto de la
jaro estis perdita: ĉiuj
familioj depruntis de li por povi vivi plu kaj fariĝis liaj ŝuldantoj.
ときには、雨が来るべき季節に来ず、その年の穀物の収穫がだめになることがあった。するとどの家族も生き延びるために彼から金を借り、彼の債務者になった。
Alifoje venis registara fakulo pri "evoluigo de la postrestintaj kamparoj", kiel
oni diris, kaj la
fakulo rekomendis planti
fruktarbojn.
またあるときには、人々の言うところの『立ち遅れた農村地帯の開発』を担当する政府の専門家がやって来て、果樹を植えるよう勧めた。
La monon por tio ni ricevis de la ŝtato, sed, kiam la arboj kreskis sufiĉe por
produkti, necesis mono por
paki la fruktojn kaj ilin
sendi al la urbo, kaj tiam la registaro
ne plu havis monon
por ni, kaj ni
depruntis de la
dika grasulo, tiel ke la
ŝuldoj grandiĝis.
そのための金は国から出たが、木が育って実をつけるようになると、果物を詰めて町へ送るための金が必要になった。そのころには政府はもう私たちに金を出せず、私たちは太った金貸しから借りるしかなくなって、借金はさらに増えた。
Aŭ okazis geedziĝo.
あるいは結婚式がありました。
Se vi sumigos
ĉiujn kostojn: la
festmanĝon, la monon por
la bofamilio,
la pastron, la ŝtofon por la festaj vestoj, ktp, vi alvenos al bela sumo.
祝宴の食事、嫁ぎ先への金、司祭への謝礼、晴れ着の布地など、費用を全部合計してみれば、かなりの額になる。
Kion fari, se ne viziti la grasulon... kaj vidi
la ŝuldon salti alten, alten.
そうなったら、その太った男のところへ行って、借金がどんどんふくらんでいくのを見るほかに、どうしようがあるだろう。
Stranga vilaĝo (ĉu
stranga aŭ normala? fakte, mi timas, ke sufiĉe normala):
ĉiuj viroj estis tiel malgrasaj, ke videblis ĉiuj
ostoj ĉe la brusto kaj
flankoj; sed unu
estis
tiel grasa,
ke lia haŭto
brilis, kvazaŭ sur ĝi
fluus oleo.
奇妙な村だった。いや、奇妙というより、実はかなり普通だったのかもしれない。男たちはみな、胸や脇の骨が見えるほどやせていたのに、一人だけ、肌に油が流れているかのようにてらてら光るほど太った男がいた。
Li konstante viŝis al si la vizaĝon per poŝtuko,
kaj tiu tuko grasis, kvazaŭ ĝi
fakte uziĝus por paki buteron.
彼はいつもハンカチで顔をぬぐっていたが、その布は、まるで本当にバターを包むのに使っているかのように脂でべとついていた。
Li estis
ĉiam plej afabla kun mi, kaj
mi ŝatis lin.
彼はいつも私にとても親切で、私は彼のことが好きでした。
Li ja permesis, ke mi
gardu liajn bestojn.
彼は私に動物の世話をさせてくれました。
Estis ĉefe bovinoj,
sed ankaŭ azenon li havis.
主に牛がいたが、ロバも飼っていた。
Nia regiono estas monta,
kaj ofte mi
iris kun unu el liaj bestoprizorgantoj
gardi la bovinojn en la supraj herbejoj.
私たちの地方は山がちで、私はよく、彼の雇っている牛番の一人といっしょに、上のほうの牧草地へ牛を見に行った。
La azeno plaĉis al mi, ĉar ĝiaj longaj
oreloj iel kortuŝis min, kaj min
amuzis ĝia maniero eligi strangan maŝinan
sonon, kiam ĝi koleris, ĉar mi tiris
ĝian voston.
そのロバも私は好きだった。長い耳が何となく胸を打ったし、私がしっぽを引いて怒らせると、妙に機械じみた声を出すのが面白かった。
Sed ĝi ĉiam restis malsupre ĉe la grasulo.
だが、そのロバはいつもふもとで、あの太った男のところに残っていた。
La bovinojn ni kondukis
ofte al tre vasta ebena
loko, da kiaj ekzistas
malmulte en nia malebena landoparto.
牛たちは、私たちの起伏の多い地方にはめずらしい、とても広い平らな場所へ連れて行くことがよくあった。
Laŭ la diro de la
bestprizorganto, la
herbo sur tiu ebenaĵo
estis
aparte bonkvalita.
牛番の話では、その平地の草はとりわけ質がよいのだという。
Ĝi efektive havis pli
belan verdon ol
la herbo malsupre.
実際、下のほうの草よりも、いっそう美しい緑をしていた。
Kaj tiu ebenaĵo estis tiel
vasta, ke la bovinoj
povis tie plenigi
sin per herbo senmezure,
kiom ili volis.
しかもその平地はとても広かったので、牛たちは好きなだけ草を食べて腹を満たすことができた。
Estis pli da muŝoj
ol en pli altaj lokoj, sed tio ne vere ĝenis nin, kaj la bovinoj uzis
sian voston por ilin flugigi for.
高い場所よりはハエが多かったが、それはさほど気にならなかったし、牛たちは自分のしっぽでそれを追い払っていた。
Vintre, sed ankaŭ kelkfoje
en aŭtuno, povis okazi,
ke blovis norda vento
tre rapida kaj malvarma.
冬だけでなく、時には秋にも、非常に速くて冷たい北風が吹くことがあります。
Tiam estis neeble
iri al tiu vasta ebenaĵo, ĉar
nenio baris la vojon al la glacia vento.
そのとき、冷たい風を妨げるものは何もなかったので、その広大な平原に行くことは不可能でした。
Tiam ni iris al
aliaj lokoj, kiuj troviĝis interne
de eta montaro, kiujn
la kruela vento ne povis atingi.
それから私たちは、冷たい風が届かない小さな山脈の中にある他の場所に行きました。
Fojfoje la grasulo komisiis min konduki sola la
bovinojn supren, ĉar la
respondeca bovingardisto malsanis, aŭ havis alian komision por
plenumi.
ときには、牛番の責任者が病気だったり、ほかの用事を命じられたりして、太った男が私に一人で牛を上へ連れて行くよう言いつけることもあった。
Tiu respondeco al
mi ege plaĉis.
そういう責任ある役目を任されるのは、私にはとても嬉しかった。
Ne estis
lernejo en nia vilaĝo.
私たちの村には学校がありませんでした。
Poste, kiam mi vivis en la
urbo, mi konstatis, ke
vizitadi lernejan klason ne sufiĉas por
ricevi bonan edukon.
その後、都会に住んでみて、学校の授業に通うだけでは良い教育を受けるのに十分ではないことに気づきました。
La geknaboj ĉe ni estis pli bone edukitaj ol multaj homoj, kiuj
kapablas skribi kaj legi.
私たちの少年少女たちは、読み書きができる多くの人々よりも優れた教育を受けていました。
Ni parolas ĝentile kaj afable,
ni konsideras la sentojn
de la aliuloj, ni ne blovas
cigaredfumon en
la vizaĝon de nia apudulo, ni estas helpemaj, ni lavas nin, por esti konstante puraj.
私たちは礼儀正しく親切に話し、ほかの人の気持ちを思いやり、隣の人の顔にたばこの煙を吹きかけたりせず、助け合い、いつも清潔でいるために体を洗っていました。
Oni devus mezuri edukitecon, ne per la daŭro de la
lernejvizitado,
sed per la
kvalitoj de la
koro, ĉu ne?
教育というものは、学校へ通った長さではなく、心の質で測るべきではないでしょうか。
Tiujn patrinoj transdonadis, ĉe ni.
私たちのところでは、そういうことを母親たちが伝えてくれたのです。
Kvankam ni ofte manĝis nur kelkajn legomojn freŝe
kolektitajn el la propra
ĝardeno, ĉar nenio grena plu
disponeblis, kaj ni
ne havis monon por aĉeti panon aŭ alian manĝaĵon — ni do ofte malsatis —
tamen ni estis feliĉaj.
穀物がもう手に入らず、パンやほかの食べ物を買う金もなかったので、私たちは自分の庭から採ってきた野菜を少し食べるだけ、ということがよくありました。だからしょっちゅう腹をすかせていたのですが、それでも私たちは幸せでした。
La legomoj estis freŝaj, ĉar ni iris kolekti ilin en la
ĝardeno tuj antaŭ ol manĝi.
野菜は食べる直前に庭に採りに行ったので新鮮でした。
Nun en ĉi tiu malbenita urbego, kiom mi dezirus manĝi simile freŝajn legomojn kaj
fruktojn!
今この忌まわしい街で、同じように新鮮な野菜や果物が食べられたらどんなにいいだろう！
En nia regiono kreskas bonegaj pomarboj.
私たちの地域には素晴らしいリンゴの木が生えています。
Simile bonajn pomojn mi neniam
trovis
aliloke.
同じように美味しいリンゴを他では見つけたことがありません。
Kaj mi ne parolis
pri la lakto.
牛乳のことはまだ話していませんでした。
La grasulo almenaŭ
permesis, ke mi reportu hejmen bovinan lakton, kaj tio
ege helpis.
あの太った男は、少なくとも牛の乳を家へ持ち帰ることは許してくれ、それは大いに助けになりました。
Se ni, la infanoj, ne trinkis ĉion, mia onklino faris el
ĝi buteron.
子どもたちが全部飲みきらなければ、叔母がそれでバターを作ってくれました。
Ŝi eĉ kelkfoje buteron metis en sian teon, kion mi
trovis
stranga, ĉar ĉe ni neniu
tiel faras.
叔母は、ときにはそのバターをお茶に入れることさえありましたが、私にはそれが奇妙に思えました。私たちのところでは、そんなことはしないからです。
Tio estas tibeta kutimo, ne nia.
それはチベットの習慣であって、私たちの習慣ではありません。
Konstante, ĉe ni akvo bolis, por la teo.
お茶を入れるために常にお湯を沸かしていました。
Ni estis
bonŝancaj vivi en la
montaro, sufiĉe
norde, ĉar tie akvo neniam
mankis.
私たちがかなり北の山中に住んでいたのは幸運でした。水が不足することは一度もなかったからです。
Ni ne manĝis viandon, eĉ kokidan, dum en aliaj partoj
de nia lando, multaj ne manĝas "ruĝajn viandojn", kiel
ili nomas bovaĵon
aŭ ŝafaĵon,
sed akceptas "blankajn": kokidaĵon kaj
fiŝojn.
私たちは肉を、鶏肉でさえ食べませんでした。一方、国のほかの地方では、多くの人が牛肉や羊肉のような「赤い肉」は食べないものの、「白い肉」と呼ぶ鶏肉や魚なら口にします。
Neniu en la vilaĝo trinkis alkoholaĵon, vinon, aŭ
bieron.
村では酒もワインもビールも誰も飲まなかった。
Tiuj estis simple nekonataj
ĉe ni.
それらは私たちにはまったく知られていませんでした。
Poste, en la urbo, mi
mire konstatis, ke ekzistas homoj, kiuj trinkas tiom da
vino aŭ da grenalkoholaĵo, ke ili ne plu
konscias, kion ili faras, kaj al senkulpuloj diras atakeme vortaĉojn, kiuj
povas nur
dolorigi.
その後、町へ出て初めて、ワインや穀物の酒を、自分が何をしているかわからなくなるほど飲み、罪のない人にただ人を傷つけるだけの乱暴な言葉を浴びせる人たちがいるのを、私は驚いて知りました。
Kiel stulta
estas tia malbona edukiteco!
そんな悪いしつけが、なんと愚かなことでしょう。
Kiel ili
povas ne
kompreni, ke
la vivo estas multe
pli agrabla por ĉiuj, se
ĉiuj ĝentile
sin tenas,
kiel estis ĉe ni en la vilaĝo?
私たちの村でそうであったように、みなが礼儀正しくふるまえば、だれにとっても暮らしはもっとずっと心地よいものになるのに、どうしてそれがわからないのでしょう。
Nur post longaj jaroj da vivado
enurba mi
komprenis, ke mi ne rajtas kompari.
けれども、町で長く暮らしてはじめて、私は比べてはいけないのだとわかりました。
En nia montara vilaĝo, ĉio
estis
komuneca; en la urbego,
konstantas ĉe multaj soleco.
私たちの山の村では、すべてが共同のものでしたが、大都会では、多くの人のそばにいつも孤独があります。
Soleco emigas trinki forgesige, kaj oni
ĉesas konsideri la aliulojn.
孤独は、人を忘れるための酒へと向かわせ、そうなると人は他人への配慮を失ってしまいます。
Unu el la bovinoj
estis al mi tre
kara.
そのうちの一頭の牛は私にとってとても大切でした。
Mi ĉiam havis specialajn
favorojn por ŝi.
私はいつも、その牛だけは特別に目をかけていました。
(Ĉu mi devus diri ĝi?
（ここは『ĝi』と言うべきでしょうか。
Ŝi estis
mia amikino,
ne neŭtralseksa amiko).
あの牛は私の女友だちであって、中性の『友だち』ではなかったのです。）
Mi nomis ŝin Suga.
私は彼女をシュガと名付けました。
Ŝia lakto estis la plej bona.
彼女のミルクは最高でした。
Kiam mi iris sidi
sur ŝia kolo, ŝi aperis tute
kontenta.
私がその首にまたがると、彼女は実に満足そうな様子を見せました。
Kiam mi palpis ŝiajn
flankojn aŭ ŝian kolon, aŭ
metis la manon al
ŝia nazo aŭ
buŝo, ŝi direktis al
mi belajn okulojn kun saĝula, profunda rigardo.
私が彼女の脇腹や首に触れたり、鼻や口に手を当てたりすると、彼女は美しい瞳を知的で深い目で私に向けました。
Se iufoje mi ricevis
de unu el la servistoj de
la
grasulo iom da pano, mi
dividis mian panon kun
ŝi.
太った男の使用人の一人からパンをもらったことがあれば、私は彼女にパンを分けてあげました。
Ŝi ĉiam paŝis apud mi, ĉu
en la unua rango de la vico, ĉu
en la lasta rango.
彼女は列の先頭であろうと最後尾であろうと、いつも私の隣を歩いていました。
Kiam mi parolis al ŝi,
ŝi tuj komprenis.
私が彼女に話すと、彼女はすぐに理解してくれました。
Mi neniam devis eĉ frapeti,
por komprenigi al ŝi, kien ni iru.
どこへ行くのかをわからせるために、私は一度も軽くたたく必要さえありませんでした。
Mi nur dolĉe elparolis la vortojn,
kaj ŝi obeis.
私が優しくその言葉を言っただけで、彼女は従ったのです。
Se muŝoj ariĝis ĉe
ŝiaj okuloj, mi ilin foririgis kaj ŝi
rigardis al mi danke.
彼女の目にハエが集まってきたら、私がそれを取り除くと、彼女は感謝の気持ちで私を見つめました。
Ŝi perfekte sciis, ke niaj rilatoj estas diferencaj
de la rilatoj kun la aliaj en la
bovinaro.
彼女は、私たちの関係が、牛の群れのほかの仲間たちとの関係とは違うことを、ちゃんとわかっていました。
Kiam ŝia lango malsekigis mian manon, kvazaŭ
kise, mia koro iom pli
rapide batis.
彼女の舌がキスのように私の手を濡らすと、私の心臓の鼓動が少し速くなりました。
Mi estis
feliĉa.
嬉しかったです。
Profunde interne de mia koro
mi sentis, ke mi
vere amas ŝin.
心の奥底で、私は本当に彼女を愛していると感じました。
Kaj jen, kiam mi aĝis dekunu jarojn, la
terura novaĵo trafulmis mian
vivon:
そして私が十一歳になったとき、恐ろしい知らせが、まるで稲妻のように私の人生を貫きました。
"Ni ne plu restos ĉi tie," mia patro diris.
『もうここには住めない』と父は言いました。
"Ni ŝuldas tro multe da
mono al nia ole-vizaĝa samlokano.
『あの油ぎった顔の同郷人に、うちは金を借りすぎてしまった。
Li scias, ke ni ne povos repagi per
mono aŭ objektoj.
あの男も、私たちが金でも品物でも返せないことを知っている。
Li postulas repage nian
etan terpecon
kaj la domon.
だから返済として、うちの小さな土地と家をよこせと言っているのだ。
Kaj li ne povus preni min inter siajn kamplaboristojn, ĉar da ili li jam havas sufiĉe.
それに、あの男は自分の畑仕事の人手をこれ以上必要としていないから、私を雇い入れることもできない。
Ne estas alia rimedo solvi la problemon,
ol foriri urben.",
この問題を解決するには、町へ出て行くしかない。』
Estis terure.
ひどいものでした。
Ni pakis niajn kelkajn havaĵojn en ŝtofajn sakojn.
私たちは少ない持ち物を布製の袋に詰めました。
Ni foriris nokte longe
antaŭ ol kriis la unua koko,
kaj marŝis ĝis la sunleviĝo,
irante malsupren laŭ
rivero de sur la montoj,
kie nia vilaĝo staris.
私たちは、最初の鶏が鳴くずっと前の夜のうちに出発し、日の出まで歩きつづけて、村のあった山から川沿いに下って行きました。
Fine ni atingis lokon
kun vagonara stacio.
ようやく駅のある場所に到着しました。
Neniam mi vidis ion similan.
そのようなものは見たことがありません。
Estis multkoloraj reklamoj
pri aferoj, kiujn mi ne
konis.
見たこともないものについての色とりどりの広告がありました。
Sur unu vidiĝis
grandega botelo.
一つには巨大な瓶が見えました。
Sur alia paketo kun
blankaj rulaĵetoj.
別のには、白い棒のようなものが入った包みがありました。
Sur tria monto neĝe blanka.
さらに別のには、雪のように白い山が描かれていました。
Tiel oni reklamas pri biero, pri
cigaredoj, pri glaciaĵoj, iu
informis min, sed mi eĉ ne sciis, kio tiuj
estas.
それがビールやたばこやアイスクリームの広告なのだと、だれかが教えてくれましたが、私はそれが何なのかさえ知りませんでした。
Mi neniam vizitis kurson de legado
kaj do ne komprenis
la strangajn signojn — literoj oni
ilin nomis — kiuj rigardis min de sur tiuj reklamoj.
私は一度も読み方を習ったことがなかったので、それらの広告の上からこちらを見つめてくる奇妙な記号が、文字と呼ばれるものだということも、よくわかりませんでした。
Homoj sidis, aliaj staris.
座る人もいれば立った人もいた。
Familioj, paroj, unuopuloj.
家族連れ、二人連れ、一人の客。
De plafono pendis ronda
objekto kun strangaj
signoj kaj montriloj, kaj
mi demandis de iu, kiu sidis
tie apude, kio ĝi estas.
天井からは、奇妙な印と針のついた丸いものがぶら下がっていて、私は近くに座っていた人に、それは何かとたずねました。
Li respondis:
彼はこう答えた。
"Horloĝo.
『時計です。
De kie vi
venas, ke vi ne
scias, kio estas
horloĝo?
時計が何かも知らないなんて、いったいどこから来たのですか。
Ĉu la tempon ĉe vi oni
ne mezuras?"
そちらでは時間を計らないのですか？』
Mi ne povis imagi, ke
tempo estas mezurebla, kaj tute ne komprenis lian diron.
私には時間が測られるとは想像もできず、彼の言っていることが全く理解できませんでした。
Li ne estis malamika.
彼は敵対的ではなかった。
Sed en lia supereco mi sentis ion, kion mi
neniam sentis vilaĝe.
しかし、私は彼の優越感の中で、村では決して感じなかった何かを感じました。
Eĉ la grasulo ne alparolis nin tiel.
その太った男でさえ私たちにそのように話しかけませんでした。
Ni sentis, ke li estas riĉa
kaj multpova.
私たちは彼が裕福で力強い人だと感じました。
Verŝajne li havis
pli bonan sintenon en
antaŭa vivo, tiel ke li
naskiĝis bonŝancule en ĉi
tiu, sed lia
maniero superi ne similis
tiun: ni ĉiam sentis,
ke li havas konsideron
al ni, eĉ se li
devis
forpreni nian tutan monon
pro la ŝuldoj.
たぶん、あの太った男は前の生で、もっと立派な生き方をしたので、この世では幸運に生まれたのだろう。しかし、人より上に立つそのあり方は、この男のそれとは違っていた。借金のせいで私たちの金を全部取らねばならないときでさえ、あの太った男はこちらを気づかっていると、私たちはいつも感じていた。
Ĉe tiu stacio
estis
strangaj floroj kaj
verdaj plantoj,
kiajn
mi neniam vidis.
その駅には見たこともないような奇妙な花や緑の植物がありました。
Estis varme.
暑かったです。
Mi rigardis la du ŝajne senfinajn
metalajn liniojn, kiuj trapasis la stacion.
私は駅を走る 2 本の無限に見える金属線を眺めました。
Sur tiuj
pasas vagonaroj, klarigis mia patro, tion
oni nomas
fervojo.
父は、その上を電車が通る、それを鉄道と呼ぶのだと説明しました。
Estis uloj, kiuj aktivis kurante kaj kriante de
unu flanko al la alia,
portante
pezajn ujojn aŭ skatolojn aŭ
mi-ne-scias-kion.
重い入れ物や箱や何だかわからないものを運びながら、あちこち走り回っては叫んでいる男たちがいました。
Venis virinoj kun
korboj, plenaj je nevideblaĵoj.
目に見えないものを入れた籠を持った女たちもやって来ました。
La plej multaj homoj havis
pakojn apud si.
ほとんどの人が、自分のそばに包みを置いていました。
Patrino lavis infaneton ĉe fonteto.
小さな泉のところで、母親が幼い子を洗っていました。
Maljunulo atendis
la vagonaron
kun ŝafino, kies kolon
lia mano konstante palpadis.
年老いた男が雌羊を連れて列車を待っていて、その首をしきりに手でさすっていました。
Pluraj junaj viroj trinkis
strangajn trinkaĵojn el brunaj boteletoj aŭ eĉ el ruĝaj metalaj skatoloj,
longaj ujoj, rondaj ĉirkaŭe kaj
ebenaj ĉe la du flankoj.
何人かの若者は、茶色い小瓶や、あるいは赤い金属の缶から、見慣れない飲み物を飲んでいました。その缶は、ぐるりと丸く、両側だけが平らな細長い容器でした。
Kokino paŝis, rigardate de
neniu.
一羽の鶏が、だれにも見向きもされず歩いていました。
Kaj jen sonorilo eksonoris.
そして、鐘が鳴りました。
Malrapide alvenis
fumanta maŝino, kiu
ruliĝis
sur radoj,
kaj tiris post si longan vicon da veturiloj.
すると、煙を吐く機械がゆっくりとやって来て、車輪の上を転がりながら、その後ろに長い乗り物の列を引いていました。
Tiujn, mi tiam eksciis, oni nomas vagonoj.
そうしたものを『車両』と呼ぶのだと、そのとき初めて知りました。
Kun okuloj vaste malfermitaj pro
miro, mi rigardis tiun vagonaron, kaj precipe la radojn, kiuj
ruliĝis sur la
vojo fera.
私は驚きに目を見開いてその列車を見つめ、とりわけ鉄の道の上を回って行く車輪に見入りました。
Ili estis tiel
perfekte oleitaj, ke ŝajnis, ke
ili nur glitas.
油が実によく差してあって、ただ滑っているだけのように見えるほどでした。
Sed kiam la vagonaro
ekmalrapidis, tiuj
radoj faris akran bruon, kiu dolorigis al
mi la orelojn.
ところが列車が速度を落としはじめると、その車輪は耳に痛い鋭いきしみを立てました。
Dum ĉirkaŭe sonis ĉiaspecaj bruoj
kaj krioj, ni envagoniĝis.
周囲であらゆる騒音と悲鳴が響く中、私たちは馬車に乗り込んだ。
Post iom longa tempo, la
vagonaro ekiris
for.
しばらくして列車は動き出した。
Ju pli ni restis en
ĝi,
des pli estis varme.
私たちがそこに長くいるほど、暑くなってきました。
Kompreneble.
もちろんです。
Ni foriris matene el
norda monta regiono, kaj ju pli ni antaŭen veturis, des pli
ni iris suden, kaj des pli proksimiĝis tagmezo.
北の山間部を朝出発し、進むほど南下し、正午が近づきました。
Sur la vagonplafono estis fiksita ventumilo, sed ĝi apenaŭ efikis.
車両の天井には扇風機が取り付けられていましたが、ほとんど効果がありませんでした。
Ĝi nur movis la varmegan aeron.
熱風を移動させただけです。
Ne estis
sidlokoj por ni.
私たちに座る席はありませんでした。
Interne de la vagono, sur
la sidlokoj, troviĝis du virinoj kun longaj koloraj jupoj, kaj ankaŭ,
inter aliaj personoj, tre malgrasa individuo kun stranga insigno
sur siaj vestoj, kiu legis gazeton.
車両の中の座席には、色のついた長いスカートをはいた二人の女性がおり、また、他の人の中には、服に奇妙な記章を付けた非常に痩せた人がいて、新聞を読んでいた。
Li trafoliumis la
gazeton, legis artikolon sur
unu paĝo, transiris
al alia paĝo por legi
alian artikolon, kaj tiel plu
dum horoj.
彼は新聞をめくり、あるページの記事を読み、別のページに移動して別の記事を読む、ということを何時間も繰り返しました。
La tutan tempon li movis
la lipojn silente ("tio estas legi", mi pensis), kaj li konstante viŝis al si la kolon per
malpura eksblanka poŝtuko.
その間、彼は黙って唇を動かし（「それは読書だ」と私は思った）、汚れた古い白いハンカチで常に首を拭いていた。
Mi ne vizitadis lernejon, sed
mi tamen sciis multon
pri la ekstera mondo.
私は学校には通っていませんでしたが、外の世界についてはよく知っていました。
Mi sciis
pri bibliotekoj,
magazenoj, filmoj, bankoj.
図書館、倉庫、映画、銀行については知っていました。
Mi eĉ sciis
pri karbo.
石炭のことも知っていました。
Karbo estas nigra materialo, kiu brulas, kaj
kiun oni uzas en malvarmaj lokoj por varmigi
domojn, por boligi akvon
aŭ por kuiri rizon kaj
legomojn.
石炭は燃える黒色の物質で、寒い場所では家を暖めたり、水を沸かしたり、米や野菜を炊いたりするために使われます。
Kiam ni ankoraŭ loĝis
en la vilaĝo, foje venis al ni iu, kiu parolis pri la urbo.
私たちがまだ村に住んでいた頃、時々誰かが私たちのところに来て、町のことを話してくれました。
Li montris al mi libron kaj klarigis, ke en urbo
estas grandaj domoj kun
multegaj libroj, kiujn oni
povas legi
tie aŭ eĉ prunte preni hejmen.
彼は私に本を見せ、町には本がぎっしり並んだ大きな建物があって、そこで読んだり、家へ借りて帰ったりもできるのだと説明してくれました。
Bibliotekoj, oni tiujn nomas.
それを図書館というのだそうです。
Kaj estas aliaj domoj,
kien oni iras, kaj subskribas paperon, kaj
ricevas monon, se oni
rajtas (ni ne
rajtus).
それから、入って行って書類に署名すると、権利さえあれば金を受け取れる建物もあります（私たちにはその権利はないのですが）。
Ilin oni nomas bankoj.
それが銀行と呼ばれるものです。
Tiu persono
demandis, kiel mi nomiĝas, kaj skribis
por mian nomon sur
papero, kiun mi ĉiam konservis.
その人は私の名を尋ねて、私の名前を紙に書いてくれました。私はその紙をいつも大事に取っておきました。
Eĉ ĉi tie mi havis ĝin
kun mi en la vagono.
その紙は、この列車の中にも持ってきていました。
'Domaĝe, ke mi ne scias legi', mi pensis. 'Mi ŝatus
vizitadi klason
kaj sekvi kurson de
legado kaj skribado.
『自分が字を読めないのは、なんと残念なことだろう』と私は思いました。『学校に通って、読み書きの勉強をしたい。
Ĉu povus esti, ke en
la urbo tio eblos?'
町へ行けば、それができるのだろうか。』
Tiaj pensoj, kaj la ebleco rigardi
al tiom da
novaj aferoj tra la fenestro
helpis min elteni
la suferon forlasi la lokojn, kiujn mi plej amis en
la
mondo.
そのような考えと、窓を通して非常に多くの新しいものを見る可能性のおかげで、私は世界で最も愛した場所を離れる痛みに耐えることができました。
Mi rigardis trafenestre kaj vidis,
kiel ĉie homoj
aktivas en kampoj, kiel mia patro.
窓から覗いてみると、どこでも父と同じように人々が野原で活動している様子が見えました。
Kiam ni pasis sur
ponto super rivero, la radoj faris
resonan bruon, kiu plaĉis al
mi.
川にかかる橋を渡るとき、車輪が高く響く音を立てるのが、私には心地よかった。
Foje la vagonaro haltis en
stacio, kie regis apenaŭ elportebla
odoraĉo.
電車が停車した駅では、耐え難い悪臭が漂っていた。
"Kial tiel aĉe
odoras?" mi demandis
mian patron, sed la respondon
li ne sciis.
「どうしてこんなに臭いの？」父に尋ねましたが、答えは分かりませんでした。
Iu maljuna sinjoro, kiu staris apud mi,
diris:
私の隣に立っていた老紳士はこう言いました。
"Tiu karakteriza
odoro venas de la fabriko de plastaĵoj.
「この特有のにおいは、プラスチック工場から来ているのです。
Oni fabrikas ĉi tie plastan
materialon, kaj el la plasta materialo oni
fabrikas ĉiajn objektojn.
ここではプラスチック原料が製造され、そのプラスチック原料からあらゆる物が作られます。
Tio riĉigis ĉi tiun urbeton,
alportis laboron al multaj, sed
kun laboro ankaŭ tiun
karakterizan, plej
malplaĉan odoron.
それによってこの小さな町は豊かになり、多くの人に仕事をもたらしましたが、同時にその特有で、いちばん不快なにおいももたらしました。
Kaj la viroj ĉi tie eĉ komencis trinki alkoholaĵojn."
そしてここでは男たちまで酒を飲み始めたのです。」
"Mia nepo laboris ĉi tie," li
reparolis post momenteto.
『私の孫はここで働いていたのです』と、しばらくしてから彼はまた話し始めた。
"Li estis
bona knabo, kiam li estis malriĉa, sed nun...
『貧しかった頃はよい子だったのに、今では……
Ne sufiĉis al li havi loĝejon
plenan je plastaj objektoj, kiujn
li...
自分の住まいを、あれこれのプラスチック製品でいっぱいにするだけでは、あの子には足りなかったのです……
Eĉ plastajn meblojn li
havas, almenaŭ plastajn seĝojn
mi vidis ĉe li.
家具までプラスチックです。少なくとも、プラスチックの椅子はあの子のところで見ました。
Mi ne komprenas.
私には理解できません。
Urbo kelkfoje tiel efikas al bonedukitaj homoj, ĉar
mi certigas al vi,
ke li estis bone
edukita.
町というものは、ときに、きちんと育てられた人間にまであのような影響を及ぼすのです。あの子がちゃんと育てられたことは、私が保証します。
Ni edukis lin ne fumi,
ne trinki alkoholaĵon, ne
manĝi viandon, sed rezulte..."
私たちは、たばこを吸わないこと、酒を飲まないこと、肉を食べないことを教えて育てたのに、その結果が……』
(mi miris,
ke tiu
individuo neniam finis siajn
frazojn).
（この人が文を最後まで言い終えないのには、私は驚いた。）
"Li estas tre aktiva kaj inteligenta.
『あの子はとても活発で、頭もよかったのです。
Li iradis al
bona lernejo,
ĉiam ricevadis la
unuan rangon en la ekzamenoj
en sia klaso, ĉe ĉiuj
kursoj.
よい学校に通い、どの科目の試験でも、いつもクラスで一番でした。
Li eĉ studis
literaturon kaj anglan lingvon.
彼は文学と英語も勉強しました。
Post kiam ĉi tiu plastaĵa fabriko lin dungis, li rapide progresis kaj
iom post iom...
このプラスチック工場に雇われてからは、みるみる出世して、だんだん……
Ne sufiĉis al li perlabori bonan monon, ĉar li
bezonis...
よい金を稼ぐだけでは足りなかったのです。あの子には、もっと別のものが必要で……
Li havis
televidon, li povis rigardi
filmon ĉiuvespere.
彼にはテレビがあり、毎晩映画を見ることができました。
Ne sufiĉis al li.
彼にとってはそれだけでは十分ではありませんでした。
Li volis
ankaŭ la inojn, kiujn li
rigardis televide.
テレビで見た女たちまで欲しがるようになったのです。
Sed tiajn televidulinojn oni
ne povas havigi al si tiel
facile, eĉ kun bona laboro en
plastaĵa fabriko...
しかし、そういうテレビの中の女たちは、プラスチック工場でよい仕事についていても、そう簡単には自分のものにできません……
Tiu televido...
あのテレビが……
Tiu televido
ŝanĝis lian manieron pensi,
liajn gustojn, liajn sentojn.
そのテレビは彼の考え方、好み、感情を変えました。
Li komencis
vizitadi
virinaĉojn.
あの子は、ろくでもない女たちのところへ出入りするようになりました。
Ĉiesulinojn.
だれの相手でもする女たちのところへ。
Ili trinkis vinon,
kaj la diablo
scias...
その連中はワインを飲み、それから先は、悪魔だけが知っている……
Kaj nun, nun...
そして今、今...
Estas priplorinde
havi tian nepon, kiu eĉ...
あんな孫をもつとは、まったく嘆かわしいことです……。
Jes, estas priplorinde esti
la avo de tia nepo, ĉar..."
ええ、あんな孫の祖父であるとは、ほんとうに嘆かわしいことです。だって……』
Li ne precizigis, kio
okazis, kaj mi ne
kuraĝis demandi.
彼は何が起こったのか具体的には言わなかったので、私はあえて尋ねませんでした。
"Imagu, nepo mia, filo de mia filino...!
「想像してみてください、私の孫、娘の息子…！
Havi propran nepon en malliberejo, kia honto!"
自分の孫が刑務所にいるなんて、何と残念なことでしょう！」
Mi ne kuraĝis demandi, kial la nepo
estas en malliberejo.
なぜ孫が刑務所にいるのか、私はあえて尋ねませんでした。
Estis strange, ke, se li hontas, li rakontas
la aferon.
恥ずかしいと思っても、その話をしたのが不思議だった。
Eble li bezonis rakonti
al knabo, ĉar li ne
povis paroli pri ĝi kun plenkreskuloj.
大人には話せないから、少年に伝える必要があったのかもしれない。
Tiel pasis la tempo.
そうやって時間が経っていきました。
Mi rigardis,
pensadis, aŭskultis.
私は見て、考えて、聞きました。
Finfine ni atingis
la urbon, la
urbegon, en kiu, laŭdire, eblos trovi laboron
kaj do ricevi monon por
vivi.
ついに私たちは、仕事が見つかり、したがって生きていくための金が手に入ると言われている町、大都会へ着きました。
Mi sentis, ke mia patro timas.
私は父が怖がっているのを感じた。
La vojaĝo estis akceptebla, ĉar tiam
la urbo estis nur bildo en niaj mensoj.
旅のあいだはまだ耐えられました。あのとき町は、私たちの頭の中にある一つの像にすぎなかったからです。
Sed la realo trafis
nin, kiam la tuta familio
elvagoniĝis.
けれども、家族そろって列車を降りたとき、現実が私たちにぶつかってきました。
Ne plu estis pensoj nun, sed komenco
de nova vivo.
もう考えごとをしている場合ではありません。新しい生活が始まったのです。
Mi ne trovis ĝin bela.
あまりきれいとは思えませんでした。
Ne plu estis unu el tiuj etaj
stacioj kun plantoj apude,
kiajn ni vidis grandnombre
laŭ la vojo,
sed vera vastega stacidomo, verdire en ne tre bona stato,
sed impresa per sia grandeco, kun
tre alta tegmento,
kontraŭ kiu
ĉiuj bruoj
plej forte resonis.
そこはもう、道々たくさん見かけた、そばに草花のある小さな駅ではありませんでした。状態はあまりよくないとはいえ、その大きさに圧倒される、本物の巨大な駅で、非常に高い屋根に、あらゆる物音がいっそう強くこだましていました。
Estis tiom da
aktivado ĉiuflanke, ke
interne de mia kapo, ŝajnis, ke ĉio turniĝas kaj
ruliĝas.
あまりにあちこちで人が動き回っていたので、頭の中で何もかもが回って転がるように感じられました。
Homoj kun korboj kaj sakoj,
ŝtofaj plejparte, sed jen
kaj jen plastaj, kaj ĉiaspecaj, ĉiaformaj, ĉiamaterialaj
pakaĵoj rapidis ĉiuflanken.
カゴやバッグを持った人々、ほとんどが布製でしたが、ところどころプラスチック製で、あらゆる種類、あらゆる形状、あらゆる素材の荷物を持った人々が四方八方に殺到しました。
Konatoj retroviĝis kaj brakumis unu la alian.
知人らは再会し、抱き合った。
Homoj kisis sin reciproke,
foje kvazaŭ iom malproksime, fojfoje kun forta palpa kuneco.
人々は互いにキスし合っていました。それも、どこかよそよそしく見えるときもあれば、強く触れ合う親密さを感じさせるときもありました。
Iu religiemulo, sidanta
ĉe muro, laŭte preĝkantis tute sola, ŝajne tute
nekonscia pri la ĉirkaŭa
ega aktiveca.
ある信心深そうな人は壁のそばに座り、まわりのものすごい騒がしさなどまるで気づかないかのように、ただ一人で大声で祈りの歌をうたっていました。
Oni aŭdis vokojn.
呼び声が聞こえました。
Homoj en divers-regionaj kostumoj
paŝis tien kaj reen.
さまざまな地域の衣装を着た人々が行き交っていました。
Ĉiaj lingvoj sonis, sed
malofte mi aŭdis
frazon en la
kara lingvo el la nordo.
ありとあらゆる言葉が響いていましたが、北の、あの懐かしい言葉の文を耳にすることはめったにありませんでした。
Nepoj retrovis geavojn, amikoj
amikojn, nevojn onkloj, kaj soluloj iris unuope, senfamilie, senĝoje, kun
rigardo de perditoj.
孫は祖父母を見つけ、友は友を、甥は叔父を見つけました。一方で、独り者たちは、家族もなく、喜びもなく、迷子のような目をして、ひとりひとり歩いていました。
Mia patro lasis nin en
angulo, ĉe la rando de
gazet- kaj cigared-vendejo, kaj diris:
父は私たちを隅の、新聞とタバコを売る店のそばに残して、こう言いました。
"Mi iras informiĝi.
「調べてみます。
Atendu min ĉi tie."
ここで待っていてください。」
Li malaperis sur larĝega ŝtuparo,
kaj mia koro
ŝiriĝis.
彼は非常に広い階段を上って消えていき、私の心は引き裂かれました。
Mi antaŭsentis, ke
neniam plu mi
revidos lin.
私は彼に二度と会うことはないだろうという予感を持っていました。
Mi malpravis.
私は間違っていた。
Post longa tempo (ĉu vere longa? mi ne povus diri,
ĉu duonhoro, ĉu pli, ĉu malpli: tiuperiode, tempo ne estis por mi io
mezurebla), li
revenis.
長い時間が経って（本当に長かったでしょうか？ 30 分だったのか、多かったのか、それ以下だったのかわかりませんでした。当時の私にとって、時間は測定できるものではありませんでした）、彼は戻ってきました。
"Ne estas eble tranokti
en la stacidomo," li diris, "ni iru eksteren.
『この駅の中で夜を明かすことはできない』と父は言いました。『外へ出よう。
Sur la strato, sur trotuaro,
ni faros al ni
lokon."
通りの歩道の上に、寝場所を作るのだ。』
Se la stacidomo estis
impresa, kiom
pli la strato!
駅が印象的なら、通りもさらに印象的です。
Estis milionoj da homoj, kiuj surtrotuare preterpasis, aŭ sidis, aŭ kuŝis, aŭ staris kaj
interparolis, aŭ rigardis montrofenestron aŭ reklamon.
何百万もの人々が歩道を歩いたり、座ったり、寝転んだり、立って話したり、ショーウィンドウや広告を眺めたりしていました。
Estis miloj da bruoj, homaj, maŝinaj,
bestaj.
人間、機械、動物など、何千もの騒音がありました。
Pasis bovinoj, pasis azenoj, pasis aŭtoj,
aŭtobusoj, portveturiloj ĉiaspecaj.
牛も通れば、ロバも通る。車も、バスも、ありとあらゆる荷車も通って行きました。
Estis grandegaj reklamoj kun grandega virina
vizaĝo, aŭ kun flugmaŝino,
aŭ kun objektoj, kiujn mi
neniam vidis.
巨大な女性の顔や飛行機械、あるいは私が見たことのない物体が描かれた巨大な広告がありました。
Kaj ĉie surskriboj,
surskriboj, surskriboj, per
divers-aspektaj
literoj, tiel diversaj kelkfoje, ke ili
ŝajnis deveni de malsamaj mondoj, kaj ili
rigardis min, sed diris al mi nenion.
そして、いたるところに文字、文字、文字。見た目の異なるさまざまな文字で書かれ、あまりに違うので、まるで別々の世界から来たかのように見えることさえありました。それらは私を見つめていましたが、私には何も語りかけてくれませんでした。
Ni devis serĉi longe antaŭ
ol trovi
lokon, sed ni
estis bonŝancaj.
場所を見つけるまでに長い間探さなければなりませんでしたが、幸運でした。
Ni ne dormis sur trotuaro, kiel multaj,
sed trovis aĉ-odoran,
parte malkonstruitan domon, kie multaj familioj
jam loĝis, kaj en kies korto
ni trovis
angulon por ni.
私たちは、多くの人のように歩道で眠るのではなく、いやな臭いのする、半ば壊れかけた家を見つけました。そこにはすでに多くの家族が住んでいて、その中庭に私たちのための一角が見つかったのです。
Mi estis
ege laca, kaj, kiam mi kuŝiĝis sur la
malmola ŝtona planko, mi
opiniis, ke mi tuj
endormiĝos.
とても疲れていて、固い石の床に横になったとき、眠ってしまうのではないかと思いました。
Sed dormo ne venis.
しかし眠りは訪れなかった。
Venis nur la bildo
de kara, plej kara bovino, kies lakto estis
senkompara.
ただ、そこに浮かんできたのは、比べようもなくよい乳をくれた、あの愛しい、いちばん愛しい牛の姿だけでした。
Venis ankaŭ ploroj, kiuj glitis
malsupren ĝis miaj lipoj kun karakteriza
sala gusto.
そして涙もやって来て、独特の塩辛い味とともに唇まで流れ落ちました。
"Suga!" mi apenaŭ aŭdeble ekplendis.
『スガ！』と私は、かろうじて聞こえるほどの声でつぶやきました。
Mi provis plori kiel eble plej silente,
por ne maltrankviligi
mian patrinon, kiu jam
havis sufiĉe da zorgoj sen mi.
私がいなくても十分に心配していた母を心配させないように、私はできるだけ静かに泣くように努めました。
Nur tiam mi vere ekkonsciis,
ke mian amikinon bovinon mi
neniam plu revidos.
そのとき初めて、私は牛の友人に二度と会うことはできないことを本当に悟りました。
Tiel mi dekunujara
kampara montarano ekkomencis
la vivon en urbego.
こうして私は、山里育ちの十一歳の少年として、大都会での生活を始めたのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
nepo
孫
neŭtrala
中立の
-op-
〜人組、〜個組
pomo
りんご
ŝuldi
借りている、負っている
Tibeto
チベット
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
brak-umi
抱きしめる
foli-umi
ページをめくる
vent-umi
あおぐ、扇ぐ
vent-um-ilo
扇風機、うちわ
ĉies-ul-ino
だれの相手でもする女
de-prunti
借りる
evolu-igi
発展させる
evolu-lando
発展途上国
fervojo
鉄道
glaci-aĵo
アイスクリーム、氷菓
montr-ilo
指し示すもの、ポインター
per-labori
働いて得る
post-resti
居残る、残る
reg-ist-aro
政府
re-soni
反響する、こだまする
sen-kompara
比べものにならない
sum-igi
合計する
sun-leviĝo
日の出
sur-skribo
碑文、書き込み
unu-op-ulo
単独者、一人組
========================================================================
41. MI TRO TIMAS
私は怖がりすぎる
========================================================================
En tiu ebena
regiono, ĉe la suda rando de Saharo, kie vivas la
Zafiaŭoj,
la gepatroj de knabino ĝenerale postulas, por
fordoni sian
filinon al edziĝ-deziranto, monsumon tiel
altan, ke ĝi superas
la eblojn de normala juna
viro.
サハラの南の端にあるその平たい土地、ザフィアウ族の住む地方では、娘の親はたいてい、結婚を望む男に娘を渡す代わりに、普通の若者には手の届かないほど高額の金を求める。
Kiel neriĉa knabo
povus realigi la
projekton fondi familion
en tiaj kondiĉoj?
貧しい若者が、そんな条件で家庭を築くという計画をどうやって実現できるだろうか。
Estas ja simple neeble al
junulo enspezi sufiĉe da
mono por pagi la prezon de bona vivkunulino.
実際、若い男が、よい伴侶を得る代価を払えるほどの金を稼ぐのは、ほとんど不可能である。
Tial estas tradicie, ke juna viro,
deziranta edziĝi, iras en alian
vilaĝon por kapti junulinon kaj de
tie forkondukas ŝin al
sia hejmo.
そのため、結婚したい若者が別の村へ行き、若い娘をさらって自分の家へ連れて来るのが、昔からのやり方になっている。
Efektive, por lerta junulo,
tio estas la plej
efika sistemo
eviti senĉesajn
diskutojn kun la estonta bofamilio.
実際、気の利いた若者にとっては、そのほうが将来の嫁の家族と延々話し合わずにすむ、いちばん手っ取り早い方法なのである。
Plej ofte, la kapto estas aranĝata interkonsente kun la
knabino.
たいていの場合、その『さらい』は娘本人の同意のうえで行われる。
Tian kapton decidis
efektivigi Jajo,
kiam li atingis la aĝon de 18 jaroj.
ヤヨも、十八歳になったとき、そのような娘さらいを実行しようと決めた。
Jajo estis ege kuraĝa.
ヤヨは非常に勇敢だった。
Entreprenema, plena je energio, timanta
nenion kaj neniun, li restis egalanima antaŭ ĉiuj
danĝeroj, kaj eĉ la plej sovaĝaj
bestoj ne sukcesis impresi
lin.
進取の気性に富み、力にあふれ、何ものも何びとも恐れず、どんな危険の前でも平然としていたし、もっとも荒々しい獣でさえ彼をひるませることはできなかった。
Jajo havis bonan, sinceran amikon, samaĝan, kies
nomo estis
Adum.
ヤヨには、アドゥムという、同い年のよい、誠実な友だちがいた。
Tiuj du knaboj ne povus pli diferenci.
この二人の若者は、これ以上ないほど違っていた。
Adum ja tiom timis,
kiom kuraĝis Jajo.
アドゥムは、ヤヨが勇敢であるのと同じほど、怖がりだった。
La vido de
sango, ekzemple, tuj kreis en Adum egan malkomforton,
nura penso pri sovaĝaj bestoj
igis liajn harojn ekstari, kaj ĉio nova efikis kvazaŭ preme al lia
koro.
たとえば血を見ると、アドゥムはたちまちひどく気分が悪くなったし、野獣のことを考えるだけで髪が逆立った。新しいものは何でも、胸を圧迫するかのように彼にのしかかった。
Domaĝe, ke tiu timo baris al
Adum tiom da
ebloj, ĉar, cetere, li estis
plej kapabla knabo.
その恐れがアドゥムから多くの可能性を奪っていたのは残念だった。というのも、それ以外の点では、彼はきわめて有能な若者だったからである。
Foje, iu fremda scienculo, kiu faris esploron
tiulande, petis ĉiujn junulojn de la vilaĝo provplenumi malfacilan taskon, ĉar
li bezonis helpanton
kun specialaj kapabloj
manaj, kun aparte bona vido kaj kun inteligenteco
supera al tiu de la
meznombro.
かつて、その国で研究をしていた外国人科学者が、村の若者全員に難しい仕事に挑戦するように頼みました。特別な手先の技能を持ち、特に視力が良く、平均より優れた知性を持った助手が必要だからです。
El la tuta vilaĝo, nur Adum
sukcesis.
村じゅうで、成功したのはアドゥムただ一人だった。
Li havis
eksterordinare akrajn okulojn, pli
lertis fingre ol la
ceteraj lokaj knaboj kaj lia menso funkciis aparte klare kaj vigle.
彼は並外れて鋭い目を持ち、村のほかの少年たちより手先が器用で、頭の働きもとりわけ明晰で活発でした。
Kontenta finfine trovi iun vere kapablan lin
helpi, la scienculo proponis al Adum trimonatan
dungiĝon ĉe li.
ついに本当に役立つ人材を見つけて喜んだその学者は、アドゥムに三か月、自分のもとで働かないかと持ちかけた。
Sed kvankam tiu dungo
estis plej
interesa, kun
tre bona pago kompare kun
ĉio, kion eblas ricevi tiuregione,
Adum malakceptis.
しかしその仕事は、この地方で得られるどんなものと比べてもずっと条件がよく、きわめて魅力的だったのに、アドゥムは断った。
Dungiĝo ja devigus lin iri al alia,
sufiĉe malproksima loko, kaj li nepre volis eviti
kontakton kun fremduloj.
確かに、就職すると彼は別の、かなり遠い場所に行かなければならなくなるので、見知らぬ人との接触は絶対に避けたかったのです。
La tuta vilaĝo rekomendis al li jesi,
sed li kapneis energie, kun la lipoj forte premataj kaj ĉiuj linioj
de la vizaĝo streĉataj
al esprimo
malkontenta.
村じゅうの者が引き受けるよう勧めたが、彼は唇を固く結び、不満そうに顔をこわばらせながら、激しく首を振った。
Kiam oni demandis lin,
kial li ne akceptas
tiun eksterordinare
favoran dungproponon, li
ne respondis.
なぜこの非常に有利な仕事のオファーを受け入れなかったのかと尋ねられたとき、彼は答えなかった。
Li perfekte konis la
kaŭzon de sia malkonsento, sed timis ĝin diri, ĉar oni mokus lin.
断る理由は自分でもはっきりわかっていたが、それを口にするのは怖かった。笑いものにされるからだった。
Lin teruris ne nur
la ideo gasti
plurmonate ĉe fremduloj,
sed precipe la fakto, ke
tien li devus veturi
aŭte.
彼をおびえさせたのは、見知らぬ人たちのもとに何か月も滞在するという考えだけではなかった。なにより怖かったのは、そこへ自動車で行かなければならないことだった。
Neniam li sidis en
aŭto, kaj li intencis
neniam fari tion.
彼は一度も車に乗ったことがなく、これからも絶対に乗るまいと思っていた。
Por ni plej ordinara veturila bruo estis por li malkomforte timiga.
私たちには何でもない乗り物の音が、彼にはいやなほど恐ろしく感じられた。
Timema estis Adum, sed ankaŭ
lerta, inteligenta,
bonkora kaj
bone edukita.
アドゥムは内気でしたが、賢く、知的で、親切で、十分な教育を受けていました。
Krome, la amikeco inter
Jajo kaj li
estis
plej profunda kaj sincera.
そのうえ、ヤヨと彼の友情はきわめて深く、誠実なものだった。
Tial venis la propono:
そこで次のような提案がなされました。
"Mi bezonas vian helpon," Jajo diris al li.
『きみの助けが必要なんだ』とヤヨは彼に言った。
"Mi intencas edziĝi.
『私は結婚したい。
Mi rimarkis
knabinon en
la brun-fonta vilaĝo.
褐色の泉の村で、一人の娘に目をとめた。
Mi konatiĝis
kun ŝi.
私は彼女と知り合いになった。
Ŝi plaĉas al mi, mi al
ŝi.
私は彼女が好きだし、彼女も私を好いてくれている。
Mi iros kapti ŝin, sed tion mi ne povus fari
sola.
彼女をさらいに行くつもりだが、一人ではできない。
Mi bezonos helpanton."
手伝ってくれる者が必要なんだ。』
Adum ege antaŭtimis
tian danĝeran
entreprenon, sed li ankaŭ timis perdi la estimon de
Jajo.
アドゥムはそんな危険な企てをひどく恐れたが、同時にヤヨの敬意を失うことも怖れていた。
Ĉilasta timo estis pli
forta: li jesis.
後者の不安のほうが強かったので、彼も同意した。
La du amikoj surkamele ekiris,
unu trankvila, la alia kun koro batanta pro timo.
二人の友人はラクダに乗って出発しましたが、一人は穏やかで、もう一人は恐怖で心臓が高鳴っていました。
La kapto okazis senprobleme.
娘をさらい出すこと自体は、何の問題もなく済んだ。
Gajis la etoso en la triopo, kiam
ĝi ekiris revene.
帰り道につくころには、三人のあいだの空気は明るくなっていた。
La knabino estis ridema, kaj Adum ŝin tuj ŝatis.
娘はほほえみを浮かべていて、アドゥムはすぐに彼女に好感を持った。
Sur la revena vojo,
kiam alvenis la horo ripozi kaj sensoifiĝi, Jajo petis de
Adum:
帰り道、休んで喉の渇きをいやす時刻になると、ヤヨはアドゥムに頼んだ。
"Iru preni akvon, bonvolu."
「水を汲みに行ってください。」
En tiu regiono,
riveroj ne estas riveroj kiel en la cetero de la mondo.
その地方では、川というものが、世界のほかの土地の川とは違っています。
Videblas, jes ja, du bordoj, kiuj laŭiras
specon de fosaĵo, natura fosaĵo.
たしかに、自然の溝のようなものに沿って、二つの岸が見えます。
Efektiva rivero tie fluas
somere dum du monatoj, post
la pluva sezono, sed dum la ceteraj monatoj de la jaro, oni ne
vidas akvon inter tiuj
riverbordoj, nur grandegajn
arbojn, kiuj
sukcesas tiri por si akvon el la subtera
profundo.
本当の川がそこを流れるのは、雨季のあと、年に二か月ほどの夏の間だけで、そのほかの季節には、その川岸の間に水は見えず、地下の深いところから水を吸い上げる大木があるばかりです。
Tra truoj, ofte fortigitaj per
tabulaj muroj, kiuj malhelpas disfalon,
ankaŭ la homoj povas
atingi la subteran akvon kaj ĝin preni por siaj ĉiutagaj
bezonoj.
人々もまた、崩れないよう板の壁で補強された穴を通って地下水に達し、日々の暮らしのためにそれを汲み上げることができます。
Tion Jajo
petis, ke Adum faru.
ヤヨがアドゥムに頼んだのは、そのことだった。
"Mi timas," Adum respondis, "mi konas
tiun akvoprenejon: ĝi estas fama pro la leonoj, kiuj ĝin
vizitadas."
『私は怖いのです』とアドゥムは答えた。『その水場は知っています。あそこはライオンがよく来ることで有名なんです。』
Tiu reago amuzis
Jajon, kaj kiam li apartigis
la lipojn ridete, liaj dentoj tiel radie
blankis ĉe la nigra
vizaĝo, ke la knabino
sentis sian koron moliĝi: kia bonŝanco esti
elektita
de tiel aminda junulo!
その反応がおかしくて、ヤヨは笑った。彼が唇を開いてほほえむと、その歯は黒い顔の中でまぶしいほど白く光り、それを見て娘の心はやわらいだ。こんな愛すべき若者に選ばれるなんて、なんという幸運だろう。
"Nu, bone," Jajo
respondis,
"ŝajnas, ke
vi kaj mi kaŭzas
ĉe leonoj malsamajn reagojn.
『なるほど』とヤヨは答えた。『どうやら、ライオンはきみと私とでは違う反応を示すらしい。
Eĉ plej sovaĝa leono ĝenerale
evitas min.
どんなに獰猛なライオンでも、たいてい私のことは避ける。
Tuj kiam mi montriĝas, tiuj bestoj forkuras kaŝi
sin en iu senhoma angulo.
私が姿を見せると、あいつらはすぐに逃げて、人のいない隅へ隠れてしまう。
Ili tuj konscias mian superecon,
ŝajnas.
どうやら、自分より上だとすぐにわかるらしい。
Restu do ĉe mia amatino; al akvo iros mi."
だから、私の恋人といっしょにここにいてくれ。水は私が汲みに行く。』
Sed ankaŭ resti sola ĉe
la knabino
timigis kompatindan
Adum, kaj tion li vigle esprimis.
だが、その娘と二人きりで残ることもまた、気の毒なアドゥムには恐ろしかったので、彼はその気持ちを激しく訴えた。
"Kial vi
ne ambaŭ irus?" demandis la junulino.
『それなら、お二人で行けばいいでしょう？』と娘は言った。
"Mi povas resti sola.
『私はここに一人で残れます。
Mi ne timas.
私は恐れていません。
Mi gardos la kamelojn kaj
la pakaĵojn."
ラクダと荷物は私が見ていましょう。』
La du amikoj kune do malproksimiĝis.
そこで二人の友人は、連れ立ってその場を離れた。
Kiam ili atingis la riverbordon,
Jajo proponis al Adum,
ke ĉi-lasta malsupreniru ĝis la truo, por preni akvon.
川岸に着くと、ヤヨはアドゥムに、穴のところまで降りて水を汲んでくるよう勧めた。
"Kial mi?"
「なぜ私が？」
Adum respondis.
とアドゥムは答えた。
"Eble vi
volas uzi tiun tempon,
dum mi pene iras malsupren, por rapidi al
via ino
kaj forkameli
kun ŝi, lasante min sola.
『どうせ君は、私が苦労して下っていくあいだに、その娘のところへ戻って、私を置き去りにしたまま二人でラクダに乗って逃げるつもりなのだろう。
Nun vi havas amatinon kun vi, vi
ne plu solas,
vi ne plu bezonas min.
今では君には恋人がいる、もう独りではない、もう私を必要としていない。
Mi ege timas.
私はとても怖い。
Krome, ne estus juste.
それに、公平ではない。
La penan laboron,
kial faru
nur mi?"
つらい仕事を、なぜ私だけがやらなければならないのか？」
"Adum, kio al vi
okazas?
『アドゥム、どうしたんだ？
Ĉu vi ne
estas mia amiko?
きみは私の友だちじゃないのか。
Ĉu mi ne ĉiam estis
justa al vi?
私はいつだって、きみに公平にしてきただろう。
Por montri, ke mi tute
ne volas lasi al
vi sola
la penajn taskojn,
mi iros mem."
つらい仕事をきみに一人で押しつける気などまったくないことを示すために、私も行くよ。』
"Sed tiam mi restos
sola ĉi tie supre!" preskaŭ plore
plendis Adum.
『でも、そうしたら私はこの上にひとりで残ることになるじゃないか！』と、アドゥムは泣きそうになって訴えた。
"Kio okazos al mi, se
leonoj venos?
『ライオンが来たら、私はどうなるの？
Ili estas akradentaj, kaj mi ilin timas!"
あいつらは歯が鋭いし、私はこわいんだ！』
"Adum, Adum
mia kara, vi ne estas kunulo, kun kiu vivo facilas.
『アドゥム、愛しい友よ、きみは本当に、いっしょにいるのが楽な仲間ではないな。
Feliĉe, ke vi estas mia
bona
amiko, kaj ke mia patrino edukis min agi
helpeme.
ありがたいことに、きみは私のよい友だし、私の母は、人に親切にふるまうよう私を育ててくれた。
Ni iru kune,
kaj kune revenu supren."
一緒に行って、一緒に戻って来よう。』
Efektive, la malsupreniro
estis pena, kaj eĉ pli pena la reveno al la bordosupro, kun
la akvo, kiu pezis,
kaj kiun plej singarde necesis
porti.
確かに、下降は困難でしたが、水が重く、最も慎重に運ぶ必要があったため、堤防の頂上に戻るのはさらに困難でした。
Sed ĉio disvolviĝis plej bone, kaj vigle
diskutante
pri leonoj, ili
revenis al la
loko, kie la
junulino sidis.
しかし、すべてがうまくいき、ライオンについて活発に議論した後、彼らは若い女性が座っていた場所に戻りました。
"Jam estas vespero," Jajo diris.
『もう夕方だよ』とヤヨは言った。
"Ni tranoktu ĉi tie.
『ここで一晩過ごそう。
Morgaŭ ni daŭrigos la vojaĝon."
明日、旅を続けよう。』
Ili manĝis kaj trinkis, manĝigis kaj trinkigis la
kamelojn, elprenis la kovrilojn kaj
aranĝis la pakaĵojn por komforte pasigi la nokton.
彼らは食べたり飲んだり、ラクダに餌や水を与えたり、毛布を取り出したり、夜を快適に過ごせるように荷物を整理したりしました。
"Ni bone dojmos ĉi tie,"
Jajo diris, kontente rigardante la
lokon.
『ここなら気持ちよく眠れそうだ』とヤヨは満足そうにその場所を見回しながら言った。
"Ni kuŝu, mi
ĉi-flanke, vi tiuflanke, kaj
ŝi inter ni."
『横になろう。私がこちら、きみがそちら、そして彼女が真ん中だ。』
"Ho Jajo, kiel
vi povas tion proponi?"
『ああ、ヤヨ、どうしてそんな提案ができるのですか』
Adum zorgvizaĝe demandis.
アドゥムが心配そうな顔で尋ねた。
"Se mi kuŝos ekstere, leono venos sensoifiĝi per mia sango, satiĝi
per mia viando."
『私が外側に寝たら、ライオンが来て、私の血で渇きをいやし、私の肉で腹を満たしてしまいます。』
Jajo kaj lia amatino interŝanĝis signifplenan rigardon.
ヤヨとその恋人は、意味ありげな視線を交わした。
"Ne gravas al mi," la knabino diris.
「気にしないよ」と少女は言った。
"Adum, kuŝu
meze, inter ni."
『アドゥム、私たちの間の真ん中に寝なさい。』
Tiel estis aranĝite, kaj la
tri baldaŭ endormiĝis.
こうして予定は決まり、三人はすぐに眠りについた。
Sed meze de la nokto,
Jajo kaj la
junulino vekiĝis, dum Adum plu dormis profunde.
しかし真夜中になると、ヤヨと娘は目を覚まし、アドゥムはぐっすり眠り続けていた。
La geknaboj ridetis
al si, ĝojaj
konstati, ke ambaŭ vekiĝis samtempe.
二人は、同時に目を覚ましたことに喜び、互いにほほえみ合った。
En tiu fakto
ili vidis, ke io
ligas ilin, iu ligilo jam forta, eĉ se ilia amo ankoraŭ
estas tre freŝdata.
その事実の中に、二人は自分たちを結ぶ何か、まだ生まれたばかりとはいえすでに強い絆を見た。
Jajo puŝis for sian
kovrilon, ekstaris, kaj signis al
la amatino, ke ŝi venu al
li.
ヤヨは毛布を押しのけて立ち上がり、恋人にこちらへ来るよう合図した。
Ankaŭ ŝi forpuŝis
la kovrilon kaj alproksimiĝis
al la knabo.
彼女も毛布を押しのけて、ヤヨのほうへ近づいた。
"Mi havas ideon," Jajo diris tiel mallaŭte, ke ŝi apenaŭ povis aŭdi.
『考えがあるんだ』とヤヨは、彼女にかろうじて聞こえるほどの小さな声で言った。
"Ni faru ŝercon
al Adum.
『アドゥムにいたずらをしよう。
Kiam mi iris preni
akvon, mi konstatis, ke sur la
riverbordo troviĝas
sekaj arboj, kiuj falis
foje, verŝajne trafite
de fulmo.
水を汲みに行ったとき、川岸に、たぶん雷に打たれて倒れたのであろう、乾いた木があるのに気づいたんだ。
Inter ili estas kelkaj samgrandaj
kiel vi kaj mi.
その中に、君や私と同じくらいの大きさのものが何本かある。
Ĉu vi bonvolos
veni kun mi ĝis tiu bordo kolekti du?
あそこまで行って、そのうち二本取って来てくれないか。
Ni kuŝigos ilin
ambaŭflanke de Adum kaj metos sur
ilin niajn kovrilojn.
それをアドゥムの両側に寝かせて、その上に私たちの毛布をかけよう。
Tiel li imagos, ke estas
vi kaj mi.
そうすれば、彼はあなたと私だと想像するでしょう。
Ni tuj foriros surkamele.
私たちはすぐにラクダに乗って出発する。
Kiam tagiĝos kaj la sunradioj
vekos nian timulon, tio estos leciono por
li.
夜が明けて、朝の光があの怖がりを起こせば、それは彼にとってよい教訓になるだろう。
Li konstatos, ke li dormis tute
sola, kaj ke neniu leono
lin manĝis!"
彼は自分が一人で眠っていたこと、そしてライオンに食べられなかったことに気づくでしょう！」
Ŝi ridis silente.
彼女は静かに笑った。
"Ŝercema vi estas, Jajo, ŝercema!
『ほんとうに、あなたはいたずら好きなのね、ヤヨ。
Al mi tio plaĉas!"
私はそういうの、嫌いじゃないわ。』
Tion ili
faris evitante fari bruon aŭ
movojn, kiuj povus veki
Adum, ĝojaj pri la sento de komuneco, de agrabla
kunlaboro en ŝerco.
二人は、アドゥムを起こしてしまいそうな物音や動きをできるだけ避けながら、その計画を実行した。いたずらをいっしょにやる楽しさと、二人で協力している心地よさが、彼らをうれしくさせた。
Kaj, meze de la bela
stelplena nokto, ili surkamelis for.
そして、美しい星空の真夜中に、彼らはラクダに乗って去っていきました。
Kiam Adum vekiĝis, li terure
konstatis, ke liaj gekunuloj foriris
kaj ke... leono
staras tuj
apud li.
アドゥムが目を覚ますと、仲間たちが去り、そして…ライオンが彼のすぐ隣に立っていることに恐怖を感じました。
La leciono pri nedanĝero leona
vere estis fuŝita!
ライオンに危険はないと教えてやろうという、その教訓は、見事に失敗したのだった。
Lin kaptis tia timego, ke, ne plene konscia, kion
li faras — eble li ankoraŭ duondormis —
li saltis sur la
dorson de l' leono kaj ekkaptis ties du orelojn.
彼はあまりにも怖くなったので、自分が何をしているのかよくわからず、おそらくまだ寝ぼけていたのでしょうが、ライオンの背中に飛び乗って、その両耳をつかみました。
Sentante iun
sur si, ne sciante, kion fari, la
leono ekkuris tra la senhomejo.
自分の上に何かが乗ったのを感じ、どうしてよいかわからなくなったライオンは、人気のない野を走り出した。
Tenante ĝiajn orelojn, Adum rimarkis, ke li
kapablas direkti ĝin.
耳をつかんだまま、アドゥムは、自分がそのライオンを操れることに気づいた。
Li ĝin turnis jen al tiu direkto,
jen al
tiu alia, ĝis li kondukis ĝin
al sia vilaĝo.
彼はあちらへ、こちらへと向きを変えさせ、ついには自分の村まで連れて行った。
Kiam li alvenis
en la vilaĝon,
Jajo kaj la knabino
ankoraŭ ne estis revenintaj.
彼が村に着いたとき、ヤヨと娘はまだ帰って来ていなかった。
Ili ĝuis sian kuneston for
de ĉiuj ceteraj homoj, kaj
tute ne deziris rapidi
hejmen.
二人は、人目を離れて一緒にいることを楽しんでいて、急いで村へ帰りたいとはまったく思っていなかった。
Vidante
Adum eniri fulmrapide la vilaĝon, side sur kuranta leono, la vilaĝanoj
apenaŭ povis kredi al
la propraj okuloj.
走るライオンの上にまたがって、アドゥムが稲妻のような速さで村へ入って来るのを見て、村人たちはわが目を疑った。
Krioj sonis:
叫び声が響き渡った。
"Estas Adum!
『アドゥムだ！
Kia kuraĝulo!
なんと勇敢な男でしょう！
Kiu diris, ke li estas
timema?
あいつが怖がりだなんて、だれが言った？
Rigardu!
見て！
Kia neordinara kuraĝo!
何という並外れた勇気でしょう！
Li sidas sur leono
kaj direktas
ĝin!"
ライオンにまたがって、それを乗りこなしているぞ！』
"Li indas fariĝi nia
ĉefo!" iu proponis.
『彼こそ私たちの長にふさわしい！』と、だれかが言い出した。
La antaŭa vilaĝestro antaŭ nelonge mortis, kaj oni ankoraŭ ne estrigis iun, kiu anstataŭu lin.
先代の村長がつい最近亡くなり、後任にはまだ誰も任命されていない。
"Jes!
『そうだ！
Adum nia ĉefo!
アドゥムを、私たちの長に！
Adum estu
nia ĉefo!" ĉiaj voĉoj laŭtis.
アドゥムを、私たちの長にしよう！』と、あちこちから声が上がった。
Ili ne konsciis, ke Adum estas preskaŭ morta pro timo.
彼らはアドゥムが恐怖で死にそうになったことに気づいていませんでした。
Sed ĉi-lasta bezonis helpon.
だが、当のアドゥムには助けが必要だった。
"Amikoj!
『みんな！
Mortigu ĉi tiun leonon," li kriis per voĉo, kiun markis timo.
このライオンを殺してくれ！』と彼は恐怖にふるえる声で叫んだ。
Sed oni ĉiam aŭdas laŭ tio, kion oni imagas, kaj anstataŭ timon aŭdi,
la vilaĝanoj
aŭdis venkosenton.
だが、人は自分が思いこんでいるものに従って聞く。村人たちは恐怖ではなく、勝利の響きを聞き取った。
Kiel, se
ne venke, povus reagi viro kapabla
vojaĝi sur
leono?
ライオンに乗ってやって来られる男が、勝者の調子でなくて何であろう。
Jam ili sentis lin
superulo kaj deziris
lin obei.
彼らはすでに彼を自分たちより上の存在と感じ、その命に従いたいと思っていた。
Ili do mortigis la leonon.
それで彼らはライオンを殺しました。
Nur tiam
Adum sukcesis deiĝi
de sur la sovaĝa, plej
timiga besto.
そうして初めて、アドゥムはその、最も恐ろしい野獣の背から降りることができた。
Tiel li fariĝis vilaĝestro.
こうして彼は村長になった。
Kiam Jajo kaj lia amatino alvenis,
la vilaĝanoj
anoncis al ili,
ke nova estro
ĵus estis elektita: Adum.
ヤヨとその恋人が着くと、村人たちは、たった今アドゥムが新しい長に選ばれたのだと告げた。
"Adum, ĉu vere?
『アドゥム、本当か？
Ĉu vi ŝercas?
冗談だろう？
Kia nekredebla anonco!"
なんと信じられない発表だろう！」
Jajo ekmiris.
とヤヨは驚いて言った。
Oni klarigis, ke
tute ne temas pri ŝerco, sed pri la efektiva,
de ĉiuj
konstatita, kuraĝo de Adum,
alveninta side sur leono.
それは冗談ではまったくなく、ライオンにまたがってやって来たアドゥムの現実の勇気を、だれもが見たのだと説明された。
Pri tiu antaŭe ne imagebla evoluo, la du geamantoj
ne sciis, kion pensi.
二人の恋人たちは、これまで想像もできなかったこの展開について何を考えるべきかわかりませんでした。
Sed ĉar temis pri
bonkora kaj
certe plej sincera amiko, ili
plezure akceptis lin kiel ĉefon.
けれども、相手は心優しく、疑いなく誠実な友だったので、二人は喜んで彼を長として受け入れた。
Ĉiuj ekaktivis por
prepari grandan
feston kaj prikanti la novan ĉefon kaj lian historian
grandfaron.
だれもが、大きな祝いを準備し、新しい長と、その歴史に残る偉業を歌い上げるために動きはじめた。
Oni kuiris bonajn
viandojn, trinkis,
laŭ la tradicio, multe da tre sukerita teo, kaj
lasis gliti tra la
lipoj, ĝue, tiun
grenbieron, kiun, laŭ la
religio, oni devus ne trinki, sed... nu, Islamo alvenis ĉi
tien ne antaŭ tiel longe,
kaj ĝi ne
sukcesis plene forpuŝi la antaŭajn
kutimojn.
人々はうまい肉を煮炊きし、伝統どおり、とても甘い茶をたくさん飲み、宗教上は飲むべきでないはずの穀物の酒まで、うまそうに口へ流し込んだ。もっとも、イスラムがこの地に来たのはまだそれほど昔のことではなく、それ以前の習慣を完全に追い払うには至っていなかったのだ。
Ekde tiu tago,
Adum neniam plu timis.
その日以来、アドゥムはもう二度と怖がらなかった。
Ĉiuj rigardis lin kuraĝulo.
だれもが彼を勇敢な男として見た。
Kion li povis fari,
krom agi kuraĝe?
彼に、勇敢にふるまうほかに何ができただろうか。
Tion farante, li
rimarkis, ke
ne estas tiel terure,
ke li efektive povas:
kuraĝo iom post iom fiksiĝis en li.
そうふるまううちに、彼は、それほど恐ろしくはないのだ、自分にも本当にできるのだと気づいた。こうして勇気は少しずつ彼の中に根づいていった。
Kaj ĉar li estis
lerta, inteligenta, kunsentema,
li montriĝis bonega vilaĝestro.
しかも彼は器用で、知的で、思いやり深かったから、すばらしい村長になった。
Nur kiam li mem iris ŝteli edzinon, li
diris al ŝi (ĉar
ambaŭ amis unu la
alian sincere, kaj li ne volis kaŝi
for de ŝi la veron):
彼自身が妻をさらいに行ったときにだけ、彼は彼女に言った（というのも、二人は互いを心から愛し合っており、彼はその真実を彼女から隠したくなかったからである）：
"Ĉu vi scias, kial mi alvenis ĝis la vilaĝo surleone?"
「私がなぜライオンに乗って村まで来たか知っていますか？」
"Ne," ŝi scivole respondis.
「いいえ」と彼女は不思議そうに答えた。
Eĉ al amata edzino
ne estis facile klarigi.
愛する妻にさえ説明するのは簡単ではありませんでした。
"Ĉar mi... nu, pro
timo mi... mi... mia
korpo eligis ĉion superfluan, ĉu
vi komprenas?
『だって私は……その、怖さのあまり……体の中の余計なものをみんな出してしまったんだ。わかるだろう？
Mi malsekiĝis.
私は濡れてしまった。
Nu... ĉio, kion mi antaŭe manĝis kaj
trinkis, elfluis kaj elglitis tra la malsupraj
korpotruoj.
その前に食べたり飲んだりしたものが、みんな下の穴から流れ出て、すべり落ちてしまったんだ。
Pro la suno kaj la varmo, la forĵetaĵoj duone resekiĝis kaj formis kvazaŭ gluaĵon, tiel ke mi
restis glue fiksita
al la dorso de tiu
leono.
太陽と暑さのせいで、その汚れが半ば乾いて、まるで糊のようになり、私はあのライオンの背中にぴったり張りついたままになってしまった。
Pro tio ĝis la vilaĝo mi restis sur ĝi!"
だから、村までずっとあの上に乗ったままだったのさ！』
NOVA/ VORTOJ: glui, Islamo, kamelo,
Saharo,
zafiaŭo
新しい単語: 接着する、イスラム教、ラクダ、サハラ、ザフィアウ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
egal-anima
平静な、落ち着いた
est-onta
未来の
freŝ-data
ごく最近の
kovr-ilo
ふた、カバー
mez-nombro
平均数、中間の数
speco de
〜の一種
super-flua
余分な、不要な
========================================================================
42. LA FAKTURO DE FRAŬLINO
GUDULA
グドゥラさんの請求書
========================================================================
Kompare kun multaj aliaj, tiu vintro de 1720
ne estis speciale terura.
他の多くの冬と比較すると、1720 年の冬は特にひどいものではありませんでした。
Sed dum juna Janĉjo laŭiris la neĝkovritajn stratojn
de Namuro, li ne ĉesis vortaĉi al
si plende.
しかし、若いヤンチョは雪におおわれたナミュールの通りを歩きながら、ぶつぶつ不平を言うのをやめなかった。
Vintron li malamegis.
彼は冬が嫌いだった。
Li atingis parkon, kaj pasis en ĝin.
彼は公園に着き、そこに入りました。
Li sin demandis, ĉu iri dekstren aŭ
maldekstren, sed ambaŭ ebloj estis egale senesperigaj.
彼は右に行くか左に行くか迷ったが、どちらの選択肢も同様に絶望的だった。
Li iris maldekstren parolante al
si preskaŭ sensone.
彼は左へ進みながら、ほとんど聞こえない声で独り言を言った。
"Dio mia! Dio mia!" li
alvokis la Plej-Altulon.
「神よ、神よ！」彼は至高者を呼び求めた。
Ĉu li ŝercis, ĉu li
seriozis, li mem verŝajne ne povus diri.
冗談なのか本気なのか、自分でも分からなかったのだろう。
Se estis
preĝo, ĝi estis iom
stranga.
祈りがあったとしたら、それは少し奇妙でした。
"Laŭ nia pastro," plu parolis la
apenaŭ aŭdebla
voĉo, "vi kreis la mondon, kun multo bela en ĝi, kaj ankaŭ, verdire, multo malbela.
「私たちの司祭によると、」かろうじて聞こえる声が続けた、「あなたは世界を創造し、その中には多くの美しいものもあれば、実際には多くの醜いものもありました。
Vi kreis montojn kaj ebenaĵojn, riverojn
kaj teron, arbojn kaj florojn,
pomojn kaj terpomojn.
あなたは山と平野、川と土地、木と花、リンゴとジャガイモを創造しました。
Nu, bone, konsentite.
まあ、そこまでは認めましょう。
Mi komprenas, ke vi kreis
printempon, someron kaj
aŭtunon; Iom da vetera diferenco
agrablas al ni ĉiuj.
春と夏と秋をお作りになったことは、私にもわかります。少しくらい季節の違いがあるのは、私たちみんなにとって心地よいことです。
Sed kreante vintron, vi troigis.
しかし、冬を作るにあたっては、やりすぎました。
La diferenco kun
la aliaj sezonoj estas
tro akra.
他の季節との差が激しすぎる。
Rigardu!
ご覧ください！
Jen refoje neĝpezaj nuboj kovras la ĉielon."
またしても雪雲が空を覆いました。」
Li ĉesis dum momento paroli.
彼は少しの間話すのをやめた。
Odoro de freŝe bakita
pano trafis lian nazon.
焼きたてのパンの香りが鼻をつきました。
Li nun paŝis sur parka vojo, kiu
troviĝis ĉe la rando de strato, sur kies
alia flanko fama panbakejo staris.
彼は今、通りの端にある公園の小道を歩いていましたが、その反対側には有名なパン屋がありました。
Sed li havis enpoŝe eĉ ne
unu moneron.
しかし、彼のポケットにはコインが一枚もありませんでした。
La penson pri bona buterita
pantranĉo li forĵetis malproksimen de si.
彼はバターを塗ったおいしいパンのことを頭から追い払いました。
Li rekomencis alparoli
Dion:
彼は再び神に語り始めました。
"Rigardu, kiel
malsekaj miaj
ŝuoj estas!
「見てください、私の靴がこんなに濡れているのです！
Tiu neĝo eniĝas
en ilin, kaj miaj ŝtrumpoj,
kvankam dikaj kaj ame faritaj propramane
de mia patrino, nun
impresas, kvazaŭ ili estus tuttage restintaj en fonto.
その雪が靴の中まで入り込み、母が愛情こめて手で編んでくれた厚い靴下まで、今ではまるで一日じゅう泉につかっていたかのようです。
Mi eĉ min demandas, ĉu unu
el miaj bonaj ŝtrumpoj ne
komencas havi truon.
私の大事な靴下の片方に、穴があきはじめているのではないかとさえ思います。
Tiu glacia akvo tenas
miajn karajn piedetojn en konstanta
frosto.
この氷のような水のせいで、私のかわいい足はずっと凍えたままです。
Kompatindaj miaj piedoj, kiuj
tiom ŝatas komforton, jen ili glaciiĝas ĝis-oste."
快適さが大好きな、かわいそうな私の足は、ほら、骨まで凍りついています。
En la parko troviĝis
neniu.
公園には誰もいなかった。
Post kelkminuta silenta marŝado, la
knabo rekomencis frazigi sian memkompaton, ĝis
la sinsekvo de pensoj
kondukis lin al jena
diro:
数分間黙って歩いた後、少年は再び自己憐憫の言葉を口にし始めたが、一連の思考が次のような言葉に至った。
"Tion mi ne meritas,
ĉu?
『こんな目に遭ういわれはないよな？
Kion mi faris por...
meriti... tian...
punon?"
いったい私は何をしたというのだろう……こんな……罰を受けるほどの？』
Ke la vortofluo en la
menso de la
16-jarulo subite
malrapidiĝis, tiel
ke la sonoj kvazaŭ ne
plu povis klare formiĝi, tio havis precizan kaŭzon: lasante siajn pensojn flui tiamaniere, Janĉjo plej akre resentis la memoron pri
ĵusa puninda misfaro.
十六歳の少年の頭の中で言葉の流れが急に遅くなり、音がもうはっきり形をなさなくなったのには、はっきりした理由があった。そんなふうに思いをめぐらせているうちに、ヤンチョは、ついさっき犯した、懲らしめを受けても仕方のない悪さの記憶を、いっそう鋭く感じたのだった。
Li iĝis klare konscia, ke li efektive
meritus la
koleron de la Ĉielaj Superuloj.
彼は、自分がほんとうに天上の方々の怒りに値するのだと、はっきり自覚するようになった。
Kial, vi
cetere demandas, la knabo
trapromenis la urbon
kaj ĝiajn parkojn de unu rando al alia malsekigante al si la ŝuojn,
kaj sekve la piedojn, malplaĉe marŝante sub tiu
grizplafona ĉielo?
ところで、なぜこの少年が、街と公園を端から端まで歩き回り、靴を濡らし、そのため足まで濡らしながら、この灰色の天井のような空の下をいやいや歩きつづけていたのか、とあなたはお尋ねになるでしょう。
Ĉar li ne kuraĝis
reveni hejmen.
彼は家に戻る勇気がなかったからです。
Kaj kial li malvolis hejmeniĝi?
そしてなぜ彼は家に帰りたがらなかったのでしょうか？
Ĉar...
なぜなら...
Sed por tion klarigi,
ni devas reiri iom pli fruen
en la tempo.
しかし、それを説明するには、もう少し昔に戻る必要があります。
Mastro Pikar, la
patro de Janĉjo, estis
lignaĵisto kaj meblisto.
ヤンチョの父、ピカール親方は、木工職人であり家具職人でもあった。
Bona laborulo, ĉiam ema al plej
perfekta kvalito, kaj
kun menso kreema, li pli kaj pli
sukcesis en sia profesio.
腕のよい職人で、つねに最高の仕上がりを目ざし、しかも工夫に富む頭を持っていたから、彼は仕事でますます成功するようになっていた。
En la momento, kiam ni ekrigardas lin,
li paŝas tre kontente,
tute ne rimarkante la
neĝon, la grizajn nubojn nek
la frostan veteraĉon.
私たちが彼に目を向けるそのとき、彼は雪も灰色の雲も凍てつく悪天候もまったく気にせず、たいへん満足そうに歩いている。
Li ĵus estis en
eta, sed bonfama hotelo, kie li plezure pritraktis gravan mendon:
la hotelestro deziras
modernigi sian meblaron kaj mendis ĉe Mastro Pikar
tutan serion da litoj kaj
ŝrankoj, kaj ankaŭ tablojn kaj
seĝojn por la
restoracio, kiu
dependas
de la hotelo.
彼はついさっき、小さいが評判のよいホテルにいて、そこで大きな注文の話を気分よくまとめたところだった。主人は家具を新しくしたがっていて、ピカール親方に、ベッドと戸棚を一式、それにホテル付属のレストランのためのテーブルと椅子も注文したのである。
Tiu homo estas riĉa.
あの人は金持ちです。
Li bone pagos.
彼はきちんと支払います。
Kaj la beleco de la mebloj certe
estos por Mastro Pikar reklamo, kiu alportos
al li aliajn aĉetontojn.
しかも、その家具の美しさは、きっとピカール親方にとって格好の宣伝となり、ほかの買い手も連れて来てくれるだろう。
La venontaj
monatoj prezentiĝis plej bone: multe da
laboro, multe da enspezo.
これから先の数か月は、実に良さそうに思われた。仕事は多く、収入も多い。
Jes ja, necesos tempo por pretigi ĉiujn varojn, sed pri tio
ili priparolis realisme kaj la
mendinto
akceptas trankvile atendi.
たしかに、品物を全部仕上げるには時間が要る。だが、その点については双方とも現実的に話し合ってあり、注文主も落ち着いて待つつもりでいた。
En Namuro, cetere,
oni neniam rapidas.
もっとも、ナミュールでは、もともとだれも急ぎはしない。
Rulante
en sia menso
plaĉajn pensojn pri la dikaj
enspezoj, kiujn tiu grava mendo alportos al li, Mastro Pikar
do estis plej gaja kaj kontenta.
この大きな注文がもたらすたっぷりした収入のことを、気持ちよく頭の中で転がしながら、ピカール親方は実に機嫌よく満足していた。
Li mallaŭte kantetis
al si kanton revenante hejmen.
彼は家に帰る途中、独り言のように歌をそっと口ずさみました。
Sed la kanteto frostiĝis
sur liaj lipoj,
kiam li eniris
sian laborejon.
しかし、仕事場に入ると、その鼻歌は唇の上で凍りついた。
Oj oj oj oj oj!
ああああ、なんということだ！
Kiel eblas fari tiajn
fuŝajn lignajn kadrojn!
どうしたら、こんなひどい木の枠ができあがるのだ！
Li preskaŭ ploris vidante, kiel terure lia filo
Janĉjo fuŝis sian laboron.
息子ヤンチョが自分の仕事をなんとひどくだめにしてしまったかを見て、彼は泣きそうになった。
Janĉjo ja helpis sian patron prilabori lignaĵojn, sed nun
montriĝis, ke li fuŝis la serion da
fenestrokadroj, kiujn li devis prepari por la nova
librovendejo
sur Ferstrato.
ヤンチョは父の木工仕事を手伝っていたのだが、今になって、鉄通りの新しい本屋のために作るはずだった窓枠一式を台無しにしてしまっていることがわかった。
"Janĉjo!
『ヤンチョ！
Janĉjo!
ヤンチョ！
Janĉjo!
ヤンチョ！
Kie sin kaŝas tiu
fuŝulo?" li
ekkriis kolere.
あのへま師はどこに隠れている？』と彼は怒鳴った。
La knabo provis forkuri
el la domo, sed la patro vidis lin, lin
kaptis, kaj, preskaŭ perdante la
kapon pro kolero,
prenis longan lignopecon
kaj ek!
少年は家から逃げ出そうとしたが、父親に見つかって捕まり、怒りのあまりほとんど我を失った父は長い木切れをつかむと、さあ打ちすえた。
Punaj batoj pluvis sur la junan
fuŝulon.
懲らしめの打撃が、その若いしくじり屋に雨あられと降り注いだ。
"Ĉu mi ne instruis al
vi?" la patro diris batante.
『私がおまえに教えなかったか？』と父は殴りながら言った。
"Ĉu vi ne
povas aŭskulti, kion mi klarigas
al vi, rigardi,
kion mi montras?
『私が説明することを聞き、私が見せることを見ることもできないのか？
Vi ne atentas la laboron!
おまえは仕事に注意を払っていない！
Jen mi fariĝas
pli kaj pli
bonfama pro la alta
kvalito de mia
laboro, sed vi faraĉas ion ajn, iel
ajn.
私は仕事の質の高さでますます評判になっているのに、おまえは何でもかんでも、でたらめに作る。
Ĉu vi neniam
lernos esti preciza, kalkuli ĝuste, zorge
rekomenci ion miskomencitan,
ĝis la rezulto estas
perfekta, vendinda?
正確であること、正しく計算すること、間違って始めたものを、売り物になる完璧な出来になるまで、注意深くやり直すことを、おまえはいつになったら覚えるのだ？
Ligno estas valora materialo, kiun oni
estimu.
木は、大切に扱うべき貴重な材料なんだ。
Oni ne traktu ĝin iel
ajn.
どうでもいいように扱ってよいものではない。
Ĉi tiu domo
produktas altkvalitajn varojn,
ĉu vi komprenas?, altkvalitajn.
この家は高品質の品物を作っているのだ、わかるか、高品質の品物をだ。
Oni mezuru, kontrolu, kalkulu, refaru..."
寸法を取り、確かめ、計算し、やり直すのだ……』
Dum li tiel parolis, li plu batis kaj
batis, ĝis liaj ostoj
komencis dolori same suferige, kiel
la tuta korpo doloris
al la filo.
そう言いながら、息子の全身が痛むのと同じくらい耐え難いほどに骨が痛み始めるまで、彼は殴り続けた。
Ne estas facile eduki filon.
息子を育てるのは簡単ではありません。
Anstataŭ konduki
Janĉjon al deziro pli bone
labori por estontece
eviti similajn punojn, la batado kreis en la
knabo nur deziron mem puni la patron pro tiu troa
puno, kiu preskaŭ odoris
je malamo.
その折檻は、ヤンチョに、今後同じ罰を避けるためもっとよく働こうという気持ちを起こさせるどころか、憎しみに近い匂いさえするその行きすぎた罰への仕返しとして、父をこそ罰したいという思いしか生まなかった。
La ideo, kiun lia kreema
menso baldaŭ proponis al li, tuj forgesigis la doloron.
彼の創造的な頭脳がすぐに提案したアイデアは、すぐに彼に痛みを忘れさせました。
Mastro Pikar ne
sciis
skribi kaj legi.
ピカール親方は読み書きができなかった。
Li apenaŭ kapablis skribi sian nomon, per
malrapida manmovo, ege mallerta.
ゆっくりとした、ひどくぎこちない手つきで、どうにか自分の名を書けるくらいだった。
Janĉjo, siaflanke, antaŭe vizitadis lernejon
kaj sciis skribi, legi
kaj kalkuli.
それに対してヤンチョは、以前学校に通っており、読み書きも計算もできた。
Estis li, kiu tenis la enspez- kaj
elspez-librojn
de la patro, notis
ĉion notindan, faris
la necesajn monkalkulojn (pri
kiuj, male al la patro,
li pli lertis ol
pri la lignomezuraj) kaj
pretigis la fakturojn.
父の収入と支出の帳簿をつけ、書きとめるべきことをすべて記し、必要な金勘定をし、そのうえ請求書を整えるのは彼の役目だった。もっとも、その種の計算なら、父よりもずっと得意で、木の寸法を量る仕事よりも向いていた。
Kaj ĝuste nun li devis skribi fakturon por fraŭlino Gudula.
そして、ちょうど今、彼はグドゥラ嬢宛ての請求書を書かなければならなかった。
Riĉa, f-ino (=
fraŭlino) Gudula
antaŭ ne longe
mendis ĉe Mastro Pikar kelkajn meblojn, kiujn
ŝi donacis al nevo
okaze de ties edziĝo.
金持ちのグドゥラ嬢は、少し前にピカール親方のところへいくつか家具を注文し、それを甥の結婚祝いに贈ったばかりだった。
Janĉjo sciis, ke lia patro mem
portos la fakturon al
f-ino
Gudula por tuj ricevi la
monon, aŭ almenaŭ parton de la kalkulita sumo.
ヤンチョは、父がその請求書を自分でグドゥラ嬢のところへ届け、すぐに金を、少なくとも請求額の一部を受け取るつもりでいることを知っていた。
Malfacile alprenante plej seriozan
esprimon — ĉar lia patrino troviĝis en tiu
sama ĉambro, kie staris
lia skribtablo, kaj li ne povis
permesi al si,
ke ŝi ion
suspektu — pene subpremante
fortan emon ridi,
la junulo skribis
fakturon vere originalan.
母親が同じ部屋にいて、何かを疑われるわけにはいかなかったので、若者は、できるかぎりまじめな顔を作り、こみ上げてくる笑いを必死にこらえながら、実に独創的な請求書を書いた。
Kaj ĝin fininte, li
iris al la laborejo, kie
lia
patro finfaris seĝon.
それを書き終えると、彼は父が椅子を仕上げている作業場へ行った。
"Mi petas vian pardonon pri la fuŝitaj fenestrokadroj," li
diris per voĉo de senvalora subulo.
『窓枠をだめにしてしまったことはお許しください』と彼は、取るに足らぬ下っ端のような声で言った。
"Mi punis vin, mi
vin batis, la afero nun estas finita,
ni ne plu
parolu pri ĝi," diris
Mastro Pikar, iom
honta pri la
tro forta kolero, kiu antaŭ
nelonge igis lin bati la filon pli kruele, ol tiu
efektive meritis.
『私はおまえを罰した。殴りもした。これでこの件は終わりだ。もうこのことは話すまい』とピカール親方は言った。少し前、あまりに強い怒りにかられて、息子を実際に受けるに値する以上に手ひどく打ってしまったことを、彼は少し恥じていた。
"Dankon pri via bona
koro, patro.
「お父さん、優しい心をありがとう。
Mi venis peti vin
subskribi la fakturon al
f-ino
Gudula."
グドゥラ嬢あての請求書に署名していただきたくて来たのです。』
"Ha jes, dankon, ke vi
ĝin preparis.
「ああ、準備してくれてありがとう。
Mi iros transdoni ĝin
al ŝi tuj, post kiam
mi estos fininta ĉi
tiun seĝon."
この椅子が完成したらすぐに彼女に渡しに行きます。」
La faktoj ĉi-supre
raportitaj
okazis en
la mateno.
上記の事実は午前中に起こった。
Kaj nun, posttagmeze,
Janĉjo promenas sencele, ĉar li timas revidi la patron.
そして今、午後になると、ヤンチョは父に会うのが怖くて、あてもなく歩き回っている。
Tiu ja certe iris al f-ino Gudula
kaj la diablo scias,
kiel ŝi reagis
al lia fakturo.
父はきっとグドゥラ嬢のところへ行ったに違いない。そして、あの請求書に彼女がどう反応したかは、悪魔だけが知っている。
Sed ne nur la diablo tion sciu.
しかし、それを知っているのは悪魔だけではありません。
Ankaŭ vi, kara leganto,
rajtas esti
informita.
親愛なる読者の皆さんにも、情報を得る権利があります。
Kun sia tro longa verda
jupo, siaj tro malgrandaj okulvitroj kaj
sia tro alta hararanĝo,
f-ino
Gudula aspektis iom
strange, sed la
lignaĵisto
elmontris nenion el
sia sento pri ŝia ridindeco.
長すぎる緑のスカートに、小さすぎる眼鏡、高すぎる髪型で、グドゥラ嬢は少し奇妙に見えたが、木工職人は彼女をおかしいと思う気持ちを少しも表に出さなかった。
Plej ĝentile li salutis
ŝin.
彼は彼女にとても丁寧に挨拶した。
Ŝi reciproke salutis plej
afable.
彼女はとても親切に挨拶を交わした。
"Ho, Mastro Pikar!
『おお、ピカール親方！
Ĉu vi fartas bone?
お元気でしたか？
Envenu, mi petas.
どうぞお入りください。
Vi certe alportas al mi la
etan fakturon."
きっと小さな請求書をお持ちくださったのでしょう。』
Ŝi kondukis lin al sidĉambro.
彼女は彼を居間へ案内した。
"Bonvolu sidiĝi.
「座ってください。
Tiu seĝo ne estas tiel komforta,
kiel viaj,
sed ĝi taŭgos."
その椅子はあなたの椅子ほど快適ではありませんが、それでも大丈夫です。」
Apenaŭ Mastro Pikar
havis la tempon eksidi, jam ŝi direktiĝis al
meblo, el kiu
ŝi prenis metalan skatolon.
ピカール親方が腰を下ろす暇もないうちに、彼女はある家具のほうへ行き、そこから金属の小箱を取り出した。
"Mia mono estas en ĉi
tiu skatolo, mi
tuj pagos
vin, tiel
mia ŝuldo estos nuligita, kaj
mi ne
ŝatas ŝuldi monon.
「私のお金はこの箱に入っています。今すぐ支払います。そうすれば私の借金は帳消しになります。私はお金を借りるのが好きではありません。」
Tiu serio da mebloj, kiun vi faris por mia nevo, estas belega.
あなたが私の甥のために作ったその家具セットは素晴らしいです。
Hieraŭ ankoraŭ mi rekomendis vin al
amiko, kiu
bezonas farigi mi-ne-memoras-kian
lignaĵan laboron."
ちょうど昨日も、何だか忘れてしまいましたが木工の仕事を頼みたいという友人に、あなたのことを勧めたところだったのです。』
Mastro Pikar ridetis.
ピカール親方は微笑んだ。
Li ŝatis
homojn pretajn
tuj pagi, kaj
plaĉis al li gratuloj
kaj buŝ-al-orela reklamado.
彼は、すぐに金を払ってくれる人が好きだったし、称賛の言葉や口コミの宣伝も気に入っていた。
Dum li interŝanĝis
kelkajn vortojn pri la vintro, ŝi metis la fingrojn al sia brusto.
彼が冬のことを少し話している間に、彼女は胸もとに指をやった。
Eta ŝlosilo tie pendis, fiksita
al fadeno aŭ ŝnureto,
kiu rondiris ŝian
kolon.
そこには小さな鍵が掛かっていて、首を回る糸かひもに結びつけられていた。
Ŝi tiris
la ŝnureton,
prenis la ŝlosileton, malŝlosis la metalan skatolon kaj rigardis
Mastro
Pikarn demande.
彼女はそのひもを引き、鍵を取り、それで金属の小箱を開けると、問いかけるようにピカール親方を見た。
Li transdonis la fakturon al ŝi.
彼は彼女に請求書を手渡した。
"Mi scias, ke vi
estas serioza homo, kaj ne riskas prezenti fuŝan
kalkulon, sed permesu, ke ne nur la
sumon mi rigardu, sed kontrolu
ĉiun eron.
「あなたが真面目な方だとは思いますので、いい加減な計算を提示する危険はありませんが、合計だけでなく、すべての項目をチェックさせてください。
Mi ne dubas pri vi, sed eĉ
plej bonintencaj homoj fojfoje faras erarojn en
kalkulado, ĉu ne?
あなたを疑うわけではありませんが、どんなに善意のある人でも、時々計算を間違えることがありますよね。
Ĉu vi scias, kial
mi estas
iom riĉeta?
なぜ私が少し裕福なのか知っていますか？
Ĉar mi ĉiam plej precize
kalkulas."
私は常に最も正確に計算しているからです。」
"Sendube, sendube," trankvile
respondis la lignaĵisto.
「間違いない、間違いない」大工は静かに答えた。
Sed tuj kiam ŝi komencis legi, ŝiaj lipoj premiĝis
kaj ŝia vizaĝo koloriĝis
sange.
しかし読み始めるや否や、彼女は唇をきっと結び、顔を血のように赤くした。
"Kiel eblas?" ŝi diris kaj ekrigardis lin nekomprene.
「どうしてそれが可能ですか？」彼女はそう言って、理解できない様子で彼を見た。
La ruĝa koloro sur ŝia vizaĝo
fariĝis pli malhela.
彼女の顔の赤い色はさらに濃くなった。
"De kie vi
prenis la fikuraĝon
enmanigi
al mi tiun... tiun... nu,
mi ne povas kompreni,"
ŝi plu diris, kaj ŝiaj okuloj disĵetis fulmojn.
『いったいどこで、こんな……こんなものを私に差し出すだけの、厚かましい勇気を得たのです？ まあ、私には理解できません』と彼女はなおも言い、その目は稲妻のようにぎらついた。
"Nu, kio okazas, estimata
fraŭlino?
『さあ、どうなさいました、グドゥラ嬢？
Mi estas certa, ke ĉio estas
en ordo, kaj
ke ĉiu
prezo estis plej ĝuste
kalkulita."
すべてきちんとしておりますし、値段もどれも正確に計算してあるはずですが。』
"Hontinde, hontinde!" ŝi
elparolis tra lipoj
preskaŭ fermitaj.
「恥ずかしい、恥ずかしい！」彼女はほとんど閉じた唇で話した。
"Neniam mi legis ion simile
malkonvenan."
「これほど不適切なものは読んだことがありません。」
"Pardonu min, estimata
fraŭlino, sed mi
ne komprenas.
『失礼ですが、グドゥラ嬢、私にはわかりません。
Se enestas eraro, bonvolu
precizigi al mi, pri
kio temas."
もし間違いがあるのでしたら、何が問題なのか、どうかはっきりおっしゃってください。』
"Neniam oni traktis min
tiel fie.
『こんな下劣な扱いを受けたことは一度もありません。
Kia fiaĵo!
なんという下品さでしょう！
Tio igas min...
これでは私は……
Nun, jen subite mi ne
plu bone fartas.
ああ、急に気分が悪くなってきました。
Mi timas, sinjoro...
恐れ入ります、あなた……
Mi timas, ke
necesos voki doktoron.
医者を呼ばなければならないかもしれません。
Mi apenaŭ povas spiri."
息がほとんどできません。』
"Se vi fartas malbone,
mi plezure servos vin
irante voki kuraciston, sed via
subita malbonfarto ne
povas rilati al mia
fakturo.
『もしお加減が悪いのでしたら、喜んで医者を呼びに参ります。ですが、急に気分が悪くなられたことと、私の請求書とは関係がないはずです。
Eble, antaŭ ol venigi
doktoron, mi donu al vi
glaseton da vino aŭ
alkoholaĵo.
医者を連れて来る前に、ワインか何かお酒を少し差し上げたほうがよいかもしれません。
Tio efikos refortige."
それを飲めば、少し元気が出ますよ。』
Dum tiu
fraz-interŝanĝo ŝi staris.
その文のやり取りの間、彼女は立っていた。
Nun ŝi preskaŭ falis
sur seĝon.
今、彼女は椅子に落ちそうになりました。
"Foriru, foriru," ŝi
ordonis akravoĉe.
「あっちへ、あっちへ」と彼女は鋭い声で命令した。
"Neniam plu mi mendos ion
ĉe vi.
『もう二度とあなたには何も注文しません。
Mi..."
私は……』
Dume, Mastro Pikar
trovis
botelon da fruktalkoholaĵo kaj plenigis glaseton por ŝi.
そのあいだに、ピカール親方は果実酒のびんを見つけ、彼女のために小さなグラスに注いだ。
"Trinku, estimata fraŭlino,
trinku, tio helpos vin
retrankviliĝi."
『お飲みください、グドゥラ嬢。これを飲めば気持ちが落ち着きます。』
Ŝi ne sciis, ĉu akcepti
aŭ ne la proponon de
tiu fiulo, sed fine ŝi tamen konsentis malsekigi siajn lipojn per la trinkaĵo.
彼女は、そのいやな男の申し出を受けるべきかどうか迷ったが、結局は、その飲み物で唇を湿らせることには同意した。
Ŝi rigardis
Mastro Pikarn.
彼女はピカール親方を見た。
Kiam ŝi vidis lian
obeulan, zorg-plenan, seriozan
vizaĝon, iĝis klare al
ŝi, ke li ne povas
esti kulpa.
その従順で、気づかわしげで、真面目な顔を見ると、彼自身に罪はありえないことが、彼女にもはっきりわかった。
Li sentis tiun ŝanĝon
en ŝi, kaj demandis dolĉavoĉe:
彼は彼女の中で何かが変わったのを感じて、やさしい声で尋ねた。
"Klarigu al mi.
『私に説明してください。
Kial mia
fakturo efikis malsanige?
なぜ私の請求書が、そんなふうに具合を悪くさせたのですか。
Mi certigas al vi, ke mi vere ne komprenas."
本当に、私にはまったくわからないのです。』
"Legu mem," ŝi diris.
「自分で読んでください」と彼女は言いました。
"Aŭ ĉu vi
ne scias, kion vi
skribis?"
『それとも、自分が何を書いたかさえ、わからないのですか？』
"Pardonu min, estimata
fraŭlino, sed mi
estas simpla laboristo,
kiu neniam iris al
lernejo, krom por alporti tablojn
kaj tabulojn, rebonigi fuŝitajn fenestrokadrojn, aŭ loki ŝrankon.
『お許しください、グドゥラ嬢。ですが私は、学校へは、机や板を運んだり、だめになった窓枠を直したり、戸棚を据えつけたりしに行くほかには、一度も通ったことのない、ただの職人なのです。
Mi ne scias skribi, nek legi.
私は、書くことも読むこともできません。
La fakturojn ĉiam
preparas mia
filo Janĉjo kaj..."
請求書はいつも息子のヤンチョが作るので……』
"Via filo!
『あなたの息子ですって！
Do estas li!
では、やはりあの子なのですね！
Kia hontindulo!
なんという恥さらしでしょう！
Vi ne scipovas legi,
vi diris.
あなたは字が読めない、とおっしゃいましたね。
Nu, bone, mi legos por vi.
Iomete.
ではよろしい、私が読んでさしあげます。少しだけ。
Car ĝis la fino mi
verŝajne ne povos."
最後まで全部は、とても読めそうにありませんから。』
"Bonvolu."
『どうぞ。』
"Jen. 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj'
('Guldeno' estis la
nomo de la mono uzata en Belgio
tiuperiode).
『ほら。「グドゥラはばかな女、二十五ギルダー」（「ギルダー」は当時ベルギーで使われていた貨幣の名です）。』
Ŝi parolis tre mallaŭte, kvazaŭ ŝi
timus la
sonojn, kiujn
ŝia buŝo ellasos.
彼女はまるで自分の口から発せられる音を恐れているかのように、とても穏やかに話しました。
"25 guldenoj, tio
estas por la eta vestoŝranko."
『二十五ギルダー、それは小さな衣装戸棚のお代です。』
"Vi ne aŭdis min, Mastro Pikar."
『いいえ、ちゃんと聞いていませんよ、ピカール親方。』
Ŝi laŭtigis sian voĉon.
彼女は声を上げた。
"Estas skribite: 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj'."
『「グドゥラはばかな女、二十五ギルダー」と書いてあるのです。』
"Ĉu vere?"
『本当ですか？』
Li ankoraŭ ne kredis al
siaj oreloj.
彼はまだ自分の耳を信じられませんでした。
En f-ino Gudula, la
fakto laŭtlegi frazon, kiun
ĝis tiam ŝi aŭdis
nur enmense, kreis
miksaĵon el honto kaj
kolero, kiu
ekrapidigis la sangofluon.
グドゥラ嬢の側では、それまで心の中でしか聞いていなかった一文を声に出して読むという行為が、恥と怒りの入り混じった感情を生み、そのため血の巡りが急に速くなった。
Sed dum ŝia vizaĝo rekoloriĝis
ruĝe, tiu de Mastro Pikar
iĝis morte
blanka.
そのため彼女の顔がまた赤く染まる一方で、ピカール親方の顔は死人のように青白くなった。
"Atendu la sekvon.
『まだ続きがあります。
Mi plu legas: 'lito por
ŝia amanto: 25 guldenoj'."
さらにこうあります。「彼女の愛人用のベッド、二十五ギルダー」。』
"Kion?"
"何？"
" 'Seĝeto por ripozigi
ŝiajn malbelajn piedojn: 10 guldenoj;
'Skatolo por pri-seksaj revuoj: 5
guldenoj; 'Libroŝranko por
malkonvenaj romanoj: 25
guldenoj; 'Kadro por bildoj pri nokta vivo
enparka: 2 guldenoj'."
『「彼女のみにくい足を休ませるための小さな椅子、十ギルダー」「いかがわしい雑誌を入れる箱、五ギルダー」「ふさわしくない小説のための書棚、二十五ギルダー」「公園での夜遊びの絵のための額縁、二ギルダー」』
"Nekredeble, nekredeble!
『信じられない、信じられない！
Kompatinda fraŭlino!
かわいそうなグドゥラ嬢！
Kiel mi povos pardonigi min?"
どうしたらお許しを願えるでしょう？』
Kaj Mastro Pikar,
konata en la tuta
urbo kiel
egalanima gajulo, ekploris
unuafoje ekde la aĝo de
ok jaroj.
そして、町じゅうで穏やかで陽気な男として知られていたピカール親方は、八歳のとき以来はじめて泣き出した。
F-ino Gudula rigardis lin.
グドゥラ嬢は彼を見た。
Dum la longa, peza silento,
kiu sekvis, ŝiaj sentoj
pli kaj pli evoluis
al kompata.
その後に続く長く重い沈黙の間に、彼女の感情はますます慈しみ深くなりました。
Ŝi ekstaris, prenis
glaseton kaj ĝin plenigis per la sama frukta alkoholaĵo.
彼女は立ち上がり、小さなグラスを取り、同じ果実酒を注ぎました。
"Trinku, kara sinjoro, bonvolu trinki.
「お飲みください、先生、お飲みください。
Ĝi estas iom forta, ĝuste tian alkoholaĵon vi bezonas."
少し強いですが、ちょうどいいお酒です。」
Li trinkis senpense.
彼は何も考えずに飲んだ。
"Mi ne scias, kion diri.
「何と言ったらいいのか分かりません。
Mi hontas.
恥ずかしいです。
Mi terure hontas.
とても恥ずかしいです。
Kiel eblas tiel
malbone eduki
sian filon?"
どうして息子をこんなふうに育ててしまったのでしょうか？』
Kaj jen la plorfonto
ree malfermiĝis.
そして、また涙があふれ出した。
"Ĉu vi akceptus pecon el kuko tute freŝe bakita?" ŝi demandis, kaj levis sin denove.
『焼きたてのケーキをひとかけ召し上がりますか？』と彼女は尋ね、再び立ち上がった。
El la apuda kuirejo ŝi revenis kun granda ronda pomkuko, kaj tranĉis ĝin.
彼女は隣のキッチンから大きな丸いアップルパイを持って戻ってきて、それを切りました。
Ŝi donis al li pecon
kaj prenis unu por
si mem.
彼女は彼に一切れ渡し、自分も一切れ取った。
Li viŝis al si la okulojn kaj
manĝetis la kukpecon.
彼は目を拭いてケーキをかじった。
Li trinkis iom pli el la alkoholaĵo.
彼はさらに酒を飲みました。
Liaj fortoj iom post iom revenis.
彼の体力は徐々に戻ってきました。
"fi-romanoj!
『いかがわしい小説！
Nekonvenaj revuaĉoj!
みだらな雑誌！
De kie li prenis tiajn ideojn?
あの子は、どこであんな考えを仕入れてきたのです？
Je lia aĝo!
あんな年で！
Li povas prepari sin al
plej terura puno.
あの子には、最も恐ろしい罰を覚悟してもらわなければなりません。
Jes, mi promesas al vi,
fraŭlino.
ええ、お約束しますわ、親方。
Lia krimo ne restos senpuna, bonvolu kredi min."
あの罪を罰なしにはしておきません。どうか信じてください。』
Nun estis la vico
de f-ino Gudula pardonpeti.
今度はグドゥラ嬢が謝る番だった。
Ŝi diris,
ke ŝi devus scii,
kia homo li estas,
kaj ke li ne povus kulpi pri
tia stulta ŝerco, se ŝerco
oni povas
tion nomi.
彼女は、彼がどのような人物であるかを知っておくべきで、冗談と呼べるのであれば、そのような愚かな冗談を彼が犯すはずはない、と言いました。
Ŝi promesis,
ke ŝi plu turnos sin al li, se ŝi bezonos servojn de lignaĵisto, kaj eĉ —
ĉar la vido de tiu
patra sufero pli kaj pli ŝire tuŝis ŝian koron — ke ŝi klopodos havigi al
li mendojn de
personoj, kiujn ŝi konas.
彼女は、これからも大工仕事が必要になれば彼に頼ると約束し、さらに、その父親の苦しむ姿に胸をますます強く打たれながら、自分の知り合いたちからも注文を回すよう努めると約束した。
Ili disiĝis bonamike.
彼らは円満に別れた。
Janĉjo ne dubis, ke
lia patro gardostaras ĉe la hejma pordo kaj pretas lin bati eĉ pli
kruele ol en la mateno.
ヤンチョは、父が家の戸口で見張りをし、自分を朝よりももっと手ひどく殴る気で待ち構えているに違いないと思っていた。
Sed nun jam estis
nokto, kaj li
sin demandis, kiamaniere reveni hejmen evitante la patran
koleron.
しかしもう夜だったので、どうすれば父の怒りを避けながら家に戻れるかと考えた。
Kiam oni marŝas sencele dum tuta duontago kun truitaj ŝuoj kaj pli kaj
pli traataj ŝtrumpoj sur
trotuaroj kovritaj de
neĝo, memoroj pri
la ĝuo malstreĉi sin
en komforta varma lito facile
okupas la
tutan menson.
雪におおわれた歩道を、穴のあいた靴と、ますますすり切れていく靴下のままで、半日ものあいだあてもなく歩いていると、あたたかく気持ちのよいベッドで体を休める快さの記憶が、たやすく頭の中をいっぱいにする。
La piedoj de Janĉjo estis tiel malsekaj, ke
li antaŭsentis la unuajn signojn de malsano.
ヤンチョの足はひどく濡れていて、彼はもう病気の最初の兆しを感じはじめていた。
Eviti malvarmumon en
tiaj kondiĉoj estus neeble.
こんな状態では、風邪を避けるなど不可能だろう。
Se li nur povus trovi
rimedon senriske reeniri hejmen...
せめて、無事に家へ入り直す手だてさえ見つかれば……。
Dum li sensukcese esploris sian menson serĉe al
solvo al
tiu malbenita problemo,
jen kure alproksimiĝis junulo, kies paŝoj
montriĝis necertaj.
そのいまいましい問題の解決策を求めて頭をしぼっても、どうにもならないでいると、足どりのおぼつかない若者が走り寄って来た。
Videble, tiu trinkis bieron aŭ
vinon, aŭ eĉ ion
pli fortan, pli
ol li devus, kaj
li ne plu
estis en plene konscia stato.
見れば、その男は、ビールかワインか、あるいはもっと強い酒まで、飲むべき量以上に飲んでしまっていて、もう意識もすっかりはっきりしていなかった。
"Helpu min!" li alvokis Janĉjon.
『助けてくれ！』と彼はヤンチョに呼びかけた。
"Policanoj postkuras
min."
『警官たちが私を追いかけているんだ。』
Li parolis malfacile, kvazaŭ lia lango
estus peza kaj liaj lipoj ne respondus al la ordonoj de la menso (se entute lia
menso plu funkciis).
彼は、まるで舌が重く、唇が心の命令に従わないかのように、やっとのことで話した。もっとも、その心そのものが、まだ働いていたのならの話だが。
El liaj neklaraj frazoj, Janĉjo
tamen sukcesis kompreni, ke tiu junulo, kun
menso nebula pro
troa vinĝuo, havis,
antaŭ kelkaj minutoj, la amuzan ideon voli
tondi la harojn de sia hartondisto,
kiu ŝance ankaŭ troviĝis en
la sama gastejo.
それでもヤンチョは、そのはっきりしない言葉の中から、この若者が、酒の飲みすぎで頭がぼんやりしたまま、数分前、たまたま同じ宿にいた自分の床屋の髪を切ってやろうと思いついたのだ、ということを何とか理解した。
La hartondisto ne konsentis, ke tiu fuŝmova vinplenulo uzu
akran tondilon ĉe lia kapo, kaj, por
senigi sin je li, finfine vokis la policon.
その床屋は、この酔って動きもあやしい男が自分の頭のそばで鋭いはさみを使うことに同意せず、しまいには彼を追い払うために警察を呼んだ。
La homoj en la gastejo
provis bari al li la vojon, sed
li estis tre forta
kaj sukcesis trapasi
tiun homan baraĵon.
宿の人々は彼の行く手をふさごうとしたが、彼は非常に力が強く、その人の壁を突き抜けることに成功した。
Tamen, laŭ tiu junulo,
tuta grupo da policanoj
nun serĉas
lin.
しかし、その若者の話では、いまや警官たちが一団となって彼を探しているという。
Ke lin ne haltigis
homa baraĵo,
sufiĉis lin rigardi por
tion tuj
kompreni.
人間の壁ごときで彼が止められなかったことは、ひと目見ればすぐわかった。
Li ja estis mirinde alta kaj
forta.
まさに驚くほど背が高く、力も強かったのである。
Krome, oni povis suspekti,
ke ankaŭ la barantaj homoj sufiĉe
vinis
aŭ bieris.
そのうえ、道をふさいだ人々のほうも、かなり酒やビールが入っていたのではないかと疑えた。
Ju pli li rigardis lin, des pli Janĉjo komprenis
la eblan utilon de tiaj
grandeco kaj
forto.
見れば見るほど、ヤンチョには、その体格と力がどれほど役に立ちそうかがわかってきた。
"Venu kun mi," li proponis, kaj kure li kondukis sian novan kunulon al la muro, kiu ĉirkaŭas la ĝardeneton de
la
familia hejmo.
『私といっしょに来てください』と彼は言い、急いで新しい道連れを、家の小さな庭を囲む壁のところへ案内した。
"Vi estas
granda kaj forta," li diris.
『あなたは大きくて力もある』と彼は言った。
"Ĉu vi povus teni
min tiel, ke
mi atingu la supron de la muro?
『私が壁のてっぺんに届くように、持ち上げてくれませんか。
Mi scias, kie ŝtupetaro troviĝas aliflanke.
向こう側に梯子がある場所を、私は知っています。
Se vi levos min
tien, mi tuj alportos ĝin al
vi.
そこまで持ち上げてくれたら、すぐにそれをあなたのところへ持ってきます。
Vi tiam facile
povos ŝtupeti al la mursupro,
kaj de tie en la
ĝardenon.
そうすれば、あなたは簡単に壁の上まで登れて、そこから庭へ入れます。
La polico ne komprenos, kien
vi malaperis.
警察は、あなたがどこに消えたのか見当もつかないでしょう。
Ili pasos preter la
domo rimarkante nenion."
何も気づかずに、この家の前を通り過ぎて行くはずです。』
Kvankam la egalpezo de
la vinplenulo estis neideala — multe mankis ĝis tio - tamen
li sukcesis altigi
Janĉjon ĝis la supro de la muro.
その酔っぱらいは、身体のつり合いという点では理想的とはほど遠かったが、それでもヤンチョを壁の上まで持ち上げることには成功した。
Post kelkaj momentoj, la juna
Pikarido malsupren saltis aliflanke.
しばらくすると、若いピカール家の息子は向こう側へ飛び降りた。
Fakte, li ne bezonis
serĉi la ŝtupetaron.
実のところ、彼は梯子を探す必要などなかった。
La bruo de
policaj paŝoj, pli kaj pli proksimaj, igis la junulon tutforte
provi savi sin.
警官たちの足音がますます近づいてきたので、その若者は必死になって自分を救おうとした。
Altkreska li estis,
kaj unusalte li sukcesis teni
sin ĉe la mursupro.
背が高かったので、一跳びで壁のてっぺんに手をかけて身を保つことができた。
Fortabraka, li facile tiris sin
supren, kaj baldaŭ
saltis apud Jan-ĉjon en la pikara ĝardeno.
腕力もあったから、たやすく体を引き上げ、まもなくピカール家の庭でヤンチョのそばへ飛び降りた。
"Venu," simple diris
la knabo, "vi estas savita."
『来てください』と少年はただ言った。『もう大丈夫です。』
Senbrue enirante, li konstatis, ke lia patro ne
gardostaras.
静かに入ると、彼は父親が警戒していないことに気づきました。
Mastro Pikar certe
gardis la pordon dum
parto de la
nokto, sed li verŝajne
laciĝis
kaj fine decidis iri
dormi.
ピカール親方は、確かに夜のある時間までは戸口を見張っていたのだろうが、おそらく疲れて、しまいには寝ることにしたのだろう。
Janĉjo kondukis sian kunulon al sia ĉambro, kaj la vinplena fortulo senpeziĝe, plezure, ekkuŝis
sur lian liton.
ヤンチョはその連れを自分の部屋に案内し、酒の入ったその大男は、ほっとしてうれしそうに彼のベッドに横になった。
Janĉjo, kiu
konis sian patron, opiniis pli saĝa kuŝi sub
la lito.
父の性格をよく知っていたヤンチョは、自分はベッドの下に寝るほうが賢明だと考えた。
Samtempe honta kaj kolerega, Mastro Pikar
malprofunde dojmis.
恥ずかしさと怒りを同時に抱えたピカール親方は、浅い眠りについていた。
"Mi ĵus aŭdis bruon,"
li diris
al la edzino.
「今、物音が聞こえたんです」と彼は妻に言いました。
"Certe estas tiu
krimulo Janĉjo."
『あの罪人ヤンチョに違いない。』
Li ellitiĝis, prenis sian
lignan batilon, kaj rapidis al la ĉambro de l'
filo.
彼は立ち上がって、木製のこん棒を持ち、息子の部屋に急いだ。
La fenestrokovriloj estis fermitaj kaj nenio
videblis en tiu
densa nokto, en
kiu, cetere, nuboj kaŝis la lunon, sed li ne
bezonis lumon.
雨戸は閉められていて、厚い夜闇の中では何も見えなかった。しかも、その夜は雲が月を隠していた。だが彼には明かりなど要らなかった。
Li perfekte sciis, kie
la lito troviĝas.
彼はベッドがどこにあるのかをよく知っていました。
Ne necesis do pli ol kelkaj momentoj,
por ke li staru ĉe
la lito kaj komencu bati,
kriante vortaĉojn al la
kuŝanto.
それで、彼がベッドのそばに立ち、寝ている者に悪態を浴びせながら殴り始めるまでに、ほんの数瞬しかかからなかった。
Sed - ho miraĵo! — apenaŭ
post du batoj jen sin
levis el la lito
vasta, grandega homformo, tute ne simila al la
16-jara, maldika
kaj mallarĝa Janĉjo.
ところが、ああ驚いたことに、わずか二発打ちすえたところで、ベッドからのっそりと、大きく巨大な人影が起き上がった。それは十六歳の、痩せて細いヤンチョとは似ても似つかなかった。
"Eeeeeeej," sonis
el tiu
moviĝanta
formo voĉo apenaŭ (aŭ tute ne) homa,
malakre, neklare.
『えええええい』と、その動く塊から、かろうじて人間の声とも言える、あるいはまったくそうとも言えない、鈍く不明瞭な声が聞こえた。
"Kiu vi
estas?"
『おまえはだれだ？』
Mastro Pikar demandis.
とピカール親方はたずねた。
Sed tro da nekutimaj aferoj okazis ĉi-tage, li ne ripozis sufiĉe por havi klaran menson, kaj li
ne plu estis certa,
ĉu li vekiĝis aŭ dorme bildigas al si teruraĵojn.
だがその日は、あまりにも異様なことが多すぎたし、彼は頭がはっきりするほど休んでもいなかったので、自分が目覚めているのか、それとも眠りながら恐ろしい幻を見ているのか、もう確信が持てなかった。
"La dia-a-a-a-a-a-blo," diris la fortulo, kaj, prenante ion
el sia poŝo,
daŭrigis: "Jen mi
havas tondilon.
『あ、あ、あ、あ、あくまだ』とその大男は言い、ポケットから何かを取り出して、さらに続けた。『ほら、ここにはさみがある。
Se vi plu
atakos min, mi tondos viajn
harojn.
これ以上私を襲うなら、おまえの髪を切ってやる。
Plej neregule.
それも、むちゃくちゃに。
Plej fuŝe.
さんざん下手くそに。
Vi estos tiel malbela, ke vi
ne plu kuraĝos eliri al
la strato."
もう二度と通りへ出る勇気がなくなるほど、みにくくしてやるぞ。』
Li palpis sian pantalonon.
彼はズボンのあたりを探った。
"Cetere, ankaŭ tranĉilon mi havas,
tio povos helpi..."
『そのうえ、ナイフも持っている。そっちのほうも役に立つかもしれない……』
Mastro Pikar ne
atendis la finon de la frazo.
ピカール親方は、その言葉を最後まで聞かなかった。
Li forkuris al sia
ĉambro kaj ŝlosis ties
pordon.
彼は自分の部屋に走って行き、ドアに鍵をかけた。
"La diablo estas en la
ĉambro de Janĉjo," li diris al
la edzino,
spiregante.
『ヤンチョの部屋に悪魔がいる』と彼は息を切らしながら妻に言った。
"Li volas tondi kaj tranĉi.
『あいつは切るだの、刻むだのと言っている。
Dio mia! Dio mia!
神さま、神さま！』
Kaj, kiel
bona katoliko,
li faris sur si
krucosignon.
そして、よきカトリック教徒らしく、自分の胸に十字を切った。
"Venu dormi,
anstataŭ diri
stultaĵojn," respondis la edzina voĉo, dormepeza.
「くだらないことを言うより、寝なさいよ」と妻の眠りの重い声が答えた。
Time, Mastro Pikar,
streĉante la orelojn por
provi aŭde kompreni, kio plu okazas, repaŝis
al la gea lito.
おそるおそる、ピカール親方は、これから何が起こるのか耳を澄ませて聞き取ろうとしながら、夫婦のベッドのほうへ戻った。
En la fila ĉambro, Janĉjo plej
mallaŭte gratulis sian
kunulon:
息子の部屋では、ヤンチョができるだけ小さな声で仲間をほめたたえた。
"Vi agis
belege.
『見事でした。
Ĉu vi ofte
teatras?
芝居でもよくやるのですか。
Vi ludis vian rolon
perfekte.
あなたは役を完璧に演じました。
Mi des pli gratulas, ĉar
ni ne havis la tempon interkonsenti pri tio,
kiel vi
rolu.
どんな役どころにするか打ち合わせる時間がなかったのに、なおさら感心します。
Kiel freŝbakita
diablo, vi estis rimarkinda.
できたてほやほやの悪魔として、実に見事でした。
Nu, vi estas libera nun.
さあ、もう自由ですよ。
La polico certe ĉesis serĉi vin.
警察はあなたの捜索をやめたに違いありません。
Mi rekondukos vin eksteren.
外まで連れて行きます。
Sed atentu, gardu vin fari eĉ plej etan
bruon, aŭ vi riskos, ke tiu
frenezulo, kiu vekis vin batile, rekomencos frapi.
ただし、ほんの少しでも音を立てないよう気をつけてください。さもないと、棒であなたを起こしたあの気狂いが、また殴り始めるおそれがあります。
Normale, la duan fojon, li
estas pli danĝera.
ふつう、二度目のほうがもっと危険です。
Mi rekomendas al vi
eliri tuj."
すぐに出て行くことをおすすめします。』
Senbrue ili paŝis ĝis la stratpordo, kaj, farinte
mokan soldatan saluton, la juna fortulo malaperis
en la formiĝanta
nebulo.
二人は音を立てずに通りの戸口まで歩き、若い大男は、からかうような兵隊式の敬礼をしてから、立ちこめはじめた霧の中に消えた。
La sekvantan
matenon, kiam la patrino de Janĉjo vekis sian
filon, ŝi demandis:
翌朝、ヤンチョの母が息子を起こすと、こうたずねた。
"Ĉu vi scias, kio okazis hieraŭ?
『昨日、何があったか知っている？
Via patro estis en terura stato, sed li volas klarigi
nenion al mi.
お父さんはひどい様子だったのに、私には何も説明しようとしないの。
Kaj eĉ dumnokte ŝajnas
al mi, ke li
iom freneziĝis.
夜の間まで、少し気が変になってしまったように、私には思えたわ。
Mi aŭdis ion, mi,
kiu ĉiam dormas tiel
profunde.
いつもあんなにぐっすり眠るこの私にまで、何か聞こえたのよ。
Jes, mi aŭdis, kvazaŭ
okazus frapoj kaj krioj."
ええ、何かを打つ音や叫び声がしていたようだったわ。』
"Mi scias nenion, patrineto," malveris Janĉjo kun vizaĝo
de obeema,
plej sincera infano.
『ぼくは何も知りませんよ、お母さん』とヤンチョは、従順で、この上なく真面目そうな子どもの顔つきで嘘をついた。
"Mi dormis en mia lito trankvile la
tutan nokton."
『ぼくは一晩じゅう、自分のベッドで静かに眠っていました。』
Tiumomente,
la patro eniris
la dormĉambron de sia filo.
その瞬間、父親が息子の寝室に入ってきました。
"Ĉu vi ne
hontas?!
『おまえは恥ずかしくないのか？！
Fari tian krimon kontraŭ via patro!
父親に対して、あんな罪を犯すとは！
Mi ĉi-foje batos vin ĝismorte!" li ekkriis.
今度こそ、おまえを殴り殺してやる！』と彼は叫んだ。
Sed la knabo restis
tute trankvila.
しかし、少年は完全に平静を保っていた。
"Kiun krimon,
patro?" li demandis kun
plej senkulpa esprimo.
「何の罪ですか、お父さん？」彼はとても無邪気な表情で尋ねた。
"La fakturo de f-ino
Gudula...
『グドゥラ嬢への請求書が……
Kiam mi transdonis
ĝin al ŝi... ho,
kia honto!
あれをあの人に渡してみたら……ああ、なんという恥だ！
Kiel vi
havis la ideon..."
いったいどうして、あんなことを思いついたんだ……』
Li tro koleris por kapabli
bonorde vortigi siajn
pensojn.
彼は怒りのあまり自分の考えを適切に言葉にすることができなかった。
Janĉjo interrompis:
そこでヤンチョがさえぎった。
"Vi certe ne transdonis
la fakturon de f-ino Gudula al ŝi.
『お父さんは、グドゥラ嬢への請求書を、あの人に渡してはいませんよ。
Tiu fakturo
ankoraŭ kuŝas sur mia
skribotablo.
その請求書なら、まだぼくの書き物机の上にあります。
Mi vidis
ĝin hieraŭ, kiam mi revenis hejmen."
昨日、家に帰ったときに見ました。』
"Kion?
『何だって？
Sur via
skribotablo, sed...
おまえの書き物机の上に？ だが……
Ni iru kontroli."
行って確かめよう。』
"Jen, rigardu,"
Janĉjo diris enirinte la skribĉambron.
『ほら、ご覧なさい』とヤンチョは、書き物部屋に入りながら言った。
"Vi eĉ ne subskribis ĝin."
「あなたはそれに署名さえしませんでした。」
La antaŭan tagon,
antaŭ ol verki la specialan
fakturon, li preparis la
veran kaj intence ĝin lasis sur la skribotablo.
前日、特別請求書を書く前に、本物の請求書を用意し、わざと机の上に置いた。
Ĉar lia patro ne sciis legi, li riskis
nenion.
父は字が読めなかったので、彼にとっては少しも危険ではなかった。
"Maria!"
『マリア！』
Mastro Pikar vokis sian
edzinon.
とピカール親方は妻を呼んだ。
"Vi, kiu kelkfoje diras, ke vi
iomete konas la
literojn.
『おまえは、ときどき自分は少しは字がわかると言っているな。
Ĉu vi kapablus legi eĉ nur unu vorton
de ĉi tiu
malbenita skribaĵo?"
このいまいましい書きものから、一語でも読めるか？』
Ŝi prenis la paperfolion.
彼女は紙を手に取った。
"Mi povas legi la nomon.
『名前なら読めます。
Estas skribite: 'F-ino
Gudula', kaj unu
alian vorton mi rekonas: 'seĝo'.
「F-ino Gudula」と書いてあります。それから、もう一つわかる語は「seĝo」です。
Pri la aliaj mi eble povus, sed
estus tro lacige."
ほかのところも、読めないことはないかもしれませんけれど、あまりに疲れますわ。』
La patro nenion plu komprenis.
父親はもう何も理解できませんでした。
"Kio estas la papero,
kiun vi donis al mi hieraŭ?"
「昨日あなたが私にくれた紙は何ですか？」
"Mi donis al vi neniun paperon, patreto," la knabo respondis,
plu konservante la saman
senkulpan, bonknaban esprimon.
『ぼくは、お父さんに紙なんて一枚も渡していませんよ』と少年は、相変わらず無邪気な、いい子らしい表情を保ったまま答えた。
"Vi batis min, ĉar mi
fuŝis la fenestrokadrojn,
kiujn ni devis prepari
por la nova
librovendejo.
『ぼくが、新しい本屋のために作らなければならなかった窓枠をだめにしたので、お父さんはぼくを殴りました。
Kaj tiam,
ŝajnas al mi, vi perdis la kapon.
それから、ぼくには、お父さんは正気を失ってしまったように思えました。
Vi tiom batis min,
ke vi ne
plu sciis, kion vi faras.
あまりに強く殴ったので、自分で何をしているのか、わからなくなっていたのです。
Mia impreso estis, ke diablo ekokupis vian
menson."
ぼくには、悪魔がお父さんの心に取りついたように見えました。』
"La diablo!" kriis la
patro.
「悪魔だ！」と父親は叫んだ。
Li refoje krucosignis.
彼は再び十字架のサインをした。
"Pardonu min, filo," li diris.
「許してください、息子よ」と彼は言った。
"Mi kuras al la preĝejo.
『私は教会へ走って行く。
Ŝajnas, ke efektive diablo venis ĉi
tien.
どうやら本当に悪魔がここへ来たらしい。
Mi eĉ renkontis
lin dumnokte.
夜のうちに、私は実際にそいつに会ったのだ。
Dum la tago, certe, li
baris normalan disvolvon de la laboro.
昼の間も、あいつは仕事の正常な進み方をさまたげた。
Li metis malordon en la rilatojn.
人間関係までかき乱した。
Li lokis min en hontovekan situacion.
私を、ひどく恥ずかしい立場に置いた。
Li fuŝis mian tutan tagon."
私の一日をまるごと台無しにしたのだ。』
Kure li foriris.
彼は駆けて去った。
"Kompatindulo!"
「かわいそうに！」
Janĉjo diris al la patrino.
とヤンチョは母に言った。
Kaj nur kiam ŝi estis for, li ellasis el
si la senkompatan, sed
gajan, tro longe subpremitan ridon.
そして、母がいなくなって初めて、彼は、長いこと押し殺していた、その容赦のない、しかし愉快な笑いをついに噴き出させた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Belgio
ベルギー
fi
なんとまあ、いやな
guldeno
ギルダー
-ism-
主義、〜イズム
Namuro
ナミュール
oj
複数語尾
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
alt-kreska
背の高い
la diablo scias
知るか、さあね
est-ont-eco
将来性、未来のあり方
fenestro-kovrilo
雨戸、窓ぶた
fin- (fin-fari)
終える、やり遂げる
freŝ-bak-ita
焼きたての
gardo-stari
見張りをする
gast-ejo
宿、宿泊所
konsent-ite
承知しました、了解で
kruco-signo
十字記号
mal-varm-umi
冷やす
okul-vitroj
眼鏡
real-ismo
写実主義、リアリズム
sia-flanke
その人の側では
ŝtup-et-aro
階段
terpomo
じゃがいも
tro-igi
やりすぎる
turni sin al iu
人に頼る、相談する
ven-onta
来るべき、次の
========================================================================
43. KOKINO, MI, ĈU VERE?
ニワトリ、私、本当に？
========================================================================
Koko vekis min.
オンドリが私を起こしてくれました。
Estis ankoraŭ nokto, sed rapida rigardo
al mia brakhorloĝo montris, ke la koko ne
eraras: baldaŭ tagiĝos.
まだ夜でしたが、時計を一目見ると、鶏の鳴き声は間違っていないことがわかりました。もうすぐ夜が明けます。
Kiel tiuj
birdoj povas
tiel ĝuste scii pri baldaŭa sunleviĝo, mi
neniam komprenos.
どうしてあの鳥たちが、差し迫った日の出をこれほど正確に知ることができるのか、私には決して理解できません。
Preskaŭ ĉiuj
aliaj vojaĝantoj plu dormis.
他のほとんどすべての旅行者は眠り続けました。
Ni troviĝis sub
vasta branĉa tegmento,
kiun subtenis senbranĉigitaj eks-arboj, kaj kies
normalan uzon mi ne povis imagi.
私たちは、枝を払った木の幹に支えられた広い枝屋根の下にいたが、それが本来何に使われるものなのか、私には見当もつかなかった。
Ĉu ĝi estis aŭtobusa
stacio?
ここはバスの停留所なのだろうか。
Tiuloke, meze de sovaĝa naturo, tio
ne estis verŝajna.
大自然の真っ只中のあの場所では、そんなことはありえない。
Eble ĝi iam utilis
kiel vendejo de azenoj
aŭ ĉevaloj.
あるいは、昔はロバや馬の売り場だったのだろうか。
Aŭ ĉu oni uzis ĝin kiel teatron?
それとも劇場として使われていたのだろうか。
Se jes, kial
tiel malproksime de la
vilaĝo, kiu troviĝis
plurajn kilometrojn
for?
もしそうなら、どうして数キロも離れた村からこんなに遠い場所にあるのだろう。
Je kelkaj centoj da metroj, sur la tera
vojo, videblis nia
fuŝita aŭtobuso.
数百メートル先の未舗装の道に、私たちの故障したバスが見えました。
Hieraŭ vespere, kiam ĝi subite ĉesis
funkcii, tiel
ke ni devis halti en ĉi tiu ne
antaŭvidita loko, neniu el la
vojaĝantoj miris, neniu plendis.
昨夜、バスが急に動かなくなり、この予定外の場所で止まらざるをえなくなったときも、乗客はだれ一人驚かず、だれ一人文句も言わなかった。
Male.
それどころか
Ĉiuj fakte ĝojis, ke la kutima fuŝo okazis ĉi-foje proksime
al tiu
stranga senmura konstruaĵo.
むしろ、あの奇妙な壁のない建物の近くで、いつもの故障が今回起きてくれたことを、みな実際には喜んでいた。
Ne ĉar ni bezonus tegmenton
kontraŭ pluvo; ĝi ne venos ĉi-somere.
雨を防ぐ屋根が必要だからではありません。この夏は来ないでしょう。
Sed ĉar la senherba tero, sur kiu eblis
kuŝi, verŝajne estis pli senriska, rilate
al insektoj kaj aliaj malplaĉaj bestetoj, ol medio
plene natura.
それは、そこなら横になれる草のない地面があり、虫やほかの不快な小動物の点で、まったくの自然の中よりはたぶん安全だったからである。
Por eviti tiujn ĝenantojn, la sola
solvo estus tranokti
en la aŭtobuso, sed dormi
sur seĝo plaĉas al
neniu.
そうしたやっかいな連中を避けるには、バスの中で夜を明かすしかないのだが、椅子に座ったまま眠るのを好む者はいない。
La taga lumo alvenis tre rapide,
kaj iom post iom la
vojaĝantoj vekiĝis.
夜が明けるのはとても早く、旅人たちは少しずつ目を覚ました。
Ili salutis unu la alian ridete, kelkfoje eĉ
ride.
彼らは笑顔で、時には笑いながらお互いに挨拶しました。
Por ili, ŝajnis, la
aŭtobusa nekapablo plu iri
estis pli ŝerco ol malfeliĉo.
彼らにとって、バスが走行不能になったことは不幸というよりも冗談のようなものだったようだ。
Ĉi tie, verdire, tempo havas tute alian valoron ol en mia
horloĝ-fabrika lando, kaj, ĉar
komforto estas maloftaĵo, la fakto
devi pasigi nokton sur
malmola tero ne aperis eksterordinara.
実のところ、ここでは時間の価値は、時計づくりの国である私の国とはまったく違っていた。しかも快適さというもの自体がめったに得られないので、固い地面の上で一夜を過ごさなければならないことも、さほど特別には感じられなかった。
Mi ĉirkaŭrigardis.
私は周りを見回した。
Estis kvazaŭ pentraĵo pri la
vivo, aŭ, pli
ĝuste, vivteatro,
en kiu plej diversaj roloj ludiĝis.
それはまるで人生を描いた絵画のようであり、むしろ人生の劇場であり、その中でさまざまな役割が演じられていました。
Viro ekbruligis
cigaredon.
男がタバコに火をつけた。
Knabineto premis
al sia brusto pupon, kaj ne estis klare, kiu
gardas kiun kontraŭ kiu danĝero.
少女は人形を胸に抱きしめていたが、いったい少女が人形を守っているのか、それとも人形が少女を守っているのか、しかも何から守っているのか、よくわからなかった。
Alia individuo tiris el
unu el siaj pakaĵoj
boteleton, kiun li tuj portis
al sia buŝo.
別の人は自分の荷物の中から小さな瓶を取り出し、すぐに口に運びました。
Ĉu tiel frumatene li
jam
komencis trinki alkoholaĵon?
彼はこんな朝早くからもう酒を飲み始めていたのだろうか？
Mi memoris lin: en la
aŭtobuso, li dormis la
tutan tempon, kun sia flava
sunĉapelo kovranta la
vizaĝon ĝis la nazo kaj la ĉemizo malfermita,
vidiganta dikan, graspezan bruston.
私は彼のことを思い出しました。バスの中で、彼は黄色い日よけ帽子をかぶって鼻まで顔を覆い、シャツをはだけて分厚い胸を露わにして、ずっと眠っていました。
Virino, metinte speguleton sur aron da pakaĵoj, kiujn ŝnuro helpis
teni fermitaj, zorge kombis sin.
ある女は、ひもで縛って閉じてある荷物の山の上に小さな鏡を置き、念入りに髪をとかしていた。
Soldato preme kisis la amatinon.
兵士は恋人に強く口づけした。
Juna virino senvestigis sian bruston por
nutri infaneton patrinlakte.
若い女性が赤ん坊に母乳を与えるために胸を露出した。
Ĉie staris korboj,
plastaj kaj ŝtofaj
sakoj, ujoj plej diversaj.
かご、ビニール袋や布製の袋、あらゆる種類の容器がありました。
Inter ili ruliĝis pilko, kiun du knabetoj postkuris.
ボールが彼らの間を転がり、二人の小さな男の子がそれを追いかけました。
Unu el ili kun-puŝiĝis kun virino, kiu, se
mi bone vidis, pretigis
sin por kudri butonon al
la ne tre pura ĉemizo de sia apudulo.
そのうちの一人が、私の見間違いでなければ、そばの男のあまりきれいではないシャツにボタンを縫いつけようとしていた女にぶつかった。
Ŝi pikis sian fingron, la viro provis kapti
la kulpulon,
sed, ne sukcesinte, ĵetis al li aron da plej malbelaj
vortaĉoj, dum la virino,
etigante siajn okulojn,
penis pasigi la
fadenon tra la
kudrila trueto.
彼女は指を刺し、男はそのいたずらっ子を捕まえようとしたが失敗し、思いつくかぎりの下品な悪態を浴びせた。そのあいだ女は、目を細めながら針の穴に糸を通そうと懸命になっていた。
La du knabojn la kolerulo ne
impresis, kaj ili kuris plu, interpuŝiĝis, kaj
renversis aron
da pakaĵoj, metitaj
unu sur la alia en
verdire facile rompebla
egalpezo, kaj,
vidante,
ke ili
tiel kreas eĉ
pli da malpaco, fine opiniis pli saĝa malaperi eksteren.
二人の少年は、その男の怒りなど少しも気にせず、なおも走り回ってぶつかり合い、やっと均衡を保って積み上げられていた荷物の山をひっくり返した。そうしてさらに騒ぎを大きくしたと見ると、最後には外へ消えるのが賢明だと判断した。
Ie aŭdiĝis muziko.
どこからか音楽が聞こえてきました。
Iu ŝajne kunportis etan radio-aparaton
aŭ simplan kased-aŭdigilon.
誰かが小型ラジオか簡易カセットプレーヤーを持ってきたらしい。
Knabeto, tute ne ĝenata de
la ĉirkaŭaj bruoj
aŭ movoj, tenis en
la mano maldikan longan feraĵon kaj
uzis ĝin skribile
por desegni sur la griza
tero.
小さな男の子が、周囲の物音や動きにまるで頓着せず、細長い金属片を手に持ち、それを筆のように使って灰色の地面に絵を描いていた。
Ĉiaspecaj bazaj homaj agadoj prezentiĝis sub
ĉi
tiu branĉa
plafono: oni amis, laboris, manĝis, trinkis,
ludis, arte kreis,
ĝuis muzikon, palpis
pakaĵojn kaj
vestojn, interrilatis jen malafable,
jen kun dolĉaj, kortuŝaj
vizaĝesprimoj...
この枝屋根の下には、人間の基本的な営みが、ありとあらゆる形で繰り広げられていた。人々は愛し、働き、食べ、飲み、遊び、何かを作り、音楽を楽しみ、荷物や服に手をやり、ときに不機嫌に、ときに胸を打つほどやさしい表情で関わり合っていた……
Apudulino mia, ege maljuna virino, direktis
al mi sendentan, sed
ne pro tio malpli
radian, rideton.
隣人である非常に年配の女性は、歯はないが、それでも負けず劣らず晴れやかな笑顔を私にくれた。
Ŝi proponis al mi frukton, kiun ŝi
ĵus tiris el sako.
彼女は袋から取り出したばかりの果物を私に差し出しました。
Mi akceptis,
reciproke ridetante kun
plej dankaj okuloj.
私は感謝の気持ちで微笑み合いながらそれを受け入れました。
Miavice, mi malfermis mian feran skatolon plenan
je sekaj kuketoj kaj proponis ilin al ŝi.
次に、私はドライクッキーがいっぱい入った鉄の箱を開け、彼女に差し出しました。
Ŝi trovis
tion plej amuza, ŝajne, sed
plezure prenis unu.
彼女はそれがとても面白かったようですが、喜んで受け取りました。
Post nelonge, mi decidis iri
paŝi ekstere.
しばらくして、外を散歩することにしました。
La nokto en tiu nekomforta
ejo ja tute ne estis ripoziga, kaj mi
sentis bezonon refreŝigi min en la malvarmeta matena
aero.
その居心地の悪い場所での夜は全く落ち着かず、朝の涼しい空気の中でリフレッシュする必要があると感じました。
Mi marŝis sencele dum kelkaj minutoj,
ĝis, vidinte, iom pli
altan ol la vojo, ŝtonan
formaĵon, de
kie oni certe havos
belan vidon al la ĉirkaŭaĵo, mi direktis miajn paŝojn al
ĝi.
私は数分間あてもなく歩いたが、道路より少し高いところに、確かに周囲の美しい景色が見渡せるであろう石層が見え、そこに向かって足を進めた。
La loko estis plaĉa, la vidaĵo
efektive bela, kaj mi tie sidis,
ĝuante la
ankoraŭ ne tro varman sunon.
その場所は快適で、景色は本当に美しく、私はそこに座って、まだ暑すぎない太陽を楽しみました。
Du viroj — kunvojaĝantoj miaj — alvenis sur la vojo.
私の仲間の旅行者である二人の男が道路に到着した。
Ili sidiĝis sur falintan
arbon, kiu kuŝis vojrande, kaj,
kvankam ili
troviĝis
tre proksime,
ili ne vidis min,
ĉar inter ni staris
sufiĉe densa aro
da kreskaĵoj.
二人は道端に倒れた木に腰を下ろした。かなり近くにいたのに、私たちの間にこんもり茂った草木があったので、彼らは私に気づかなかった。
Se mi ne vidus ilin
alveni, mi ne povus scii,
ke ili sidas tie,
sed miaj okuloj senpene
ilin sekvis, kaj nun,
tra la folioj kaj branĉoj,
mi duonvidis
ilin.
彼らがやって来るのを見なかったら、彼らがそこに座っていることに気づかなかったはずですが、私の目は何の努力もなく彼らを追っていました、そして今、私は葉や枝を通して彼らを半分見ることができました。
Kaj bone aŭdis.
そしてよく聞こえました。
Mi atendis ion
ajn, sed ne tion, kio
prezentiĝis: ili parolis... pri mi!
私はいろいろ予想していたが、目の前に現れたのはそんなものではなかった。彼らは……私のことを話していたのだ！
Unue mi ne kredis
je miaj oreloj kaj dum
momento estis konvinkita,
ke min kaptis ia
memcentreco, kiu misformis
la
aŭdatajn sonojn.
最初は自分の耳を疑い、一瞬、自分のことだと思い込みすぎて、聞こえた音をゆがめて受け取っているのだと思った。
Ilian lingvon mi ne flue
parolis, kaj kvankam mi
komprenis ĝin sufiĉe bone, tamen misaŭskulto povus
facile okazi.
私は彼らの言葉を流暢に話せたわけではなく、かなり理解はできても、聞き違いは十分ありえた。
Sed iom post iom la
afero fariĝis tute
klara.
しかし、しだいに事情はすっかりはっきりしてきた。
Kelkaj precizaj detaloj, kiujn ili elvokis, ne lasis lokon al dubo.
彼らが口にしたいくつかの具体的な細部が、疑いの余地を残さなかった。
Mi estis
la momenta temo de ilia
interparolo.
私はまさに、そのとき彼らの話題になっていたのだ。
Kaj ne nur ili parolis pri mi,
sed unu eĉ ĵus nomis min "kokino"!
しかも、彼らは私のことを話していただけではない。そのうちの一人は、私を「雌鶏」とまで呼んだのだ！
Tion mi trovis
plej stranga.
私が最も奇妙に感じたのはそれです。
Komparon kun koko mi eventuale komprenus — ĉar,
mi forgesis
tion al
vi diri, mi apartenas
al la vira sekso — sed kokino!
たとえば雄鶏との比較なら、まだわからないでもない。言い忘れていましたが、私は男ですから。だが、雌鶏とは！
Kia stranga
ideo!
なんとも奇妙なアイデアですね！
Mi spertis etan senpeziĝon, kiam mi konstatis, ke ne
nur al mi la komparo
estis malklara:
この比較が不明確だと感じたのは私だけではないとわかったとき、少し安心しました。
"Kial vi
nomas lin kokino?" la pli juna
demandis.
「なぜ彼を鶏と呼ぶのですか？」若者は尋ねた。
"Ĉiuj tiuj
uloj estas kokinoj, ĉu mi neniam klarigis al vi?"
「あの人たちはみんなニワトリだよ、私があなたに説明したことがないの？」
Mi streĉis
la orelojn, kaj provis
sidi iom pli komforte, penante ne
fari bruon.
私は耳を澄まして、音を立てないように少し楽に座ろうとしました。
"Ni ĉi tie en la sudo estas fiŝoj, vi jam aŭdis tiun
rakonton, ĉu ne?
「ここ南部の私たちは魚です、その話を聞いたことがあるでしょう？」
Oni moke diras pri
mi,
ke ĝi estas mia
plej ŝatata prelego!"
冗談で一番好きな講義だと言われるんです！」
"Jes, tiun
komparon mi konas.
「はい、その比較は知っています。
Ĝi rapide disvastiĝis
en ĉiuj lokaj grupoj de
aktivuloj.
それはすぐに地元のすべての活動家グループに広がりました。
Tiuj el
la nordo, la
blankuloj, kiuj diras,
ke ili volas helpi nin, estas birdoj.
北から来た人たち、私たちを助けたいと言っている白人たちは鳥です。
Ili faras belajn planojn, ili ekzamenas ĉion de alte.
彼らは美しい計画を立て、すべてを上から検討します。
Tie supre, ili ekhavas ideojn, ili imagas solvojn al
ĉiu problemo.
そこで彼らはアイデアを思いつき、あらゆる問題の解決策を想像します。
Ili elpensas proponojn kaj projektojn.
彼らは提案やプロジェクトを考え出します。
Ili havas, kiel alta birdo, universalan
rigardon al la situacio.
彼らは、高い鳥のように、状況に対する普遍的な視点を持っています。
Por ili ĉio estas
facila, ĉar ili estas
malpezaj kaj ne renkontas kontraŭstaron de la
medio, tute male: eĉ la aero ilin portas.
彼らは軽くて環境からの反対に遭わないので、彼らにとってすべてが簡単です。まったく逆で、空気さえも彼らを運びます。
Ili rapidege transflugas de loko
al loko, kaj diras
al ni: 'Jen
kiel vi faru.
彼らは場所から場所へと素早く飛び回り、私たちにこう言います。『こうするべきだ』と。
Ni studis, ni trovis solvon, faru kiel ni'.
私たちは研究し、解決策を見つけたので、そのようにしてください。」
Ili forgesas nur unu punkton, nome..."
彼らが忘れているのはただ一つ、それは……」
"... ke ni estas fiŝoj.
「……私たちは魚だということ。
Ni ne povas vojaĝi tiel
malproksimen en tiel malmulta tempo.
そんなに短い時間では遠くまで旅行することはできません。
Ni ne povas vidi ĉion
de alte.
高いところからすべてを見ることはできません。
Ni iras pene, malrapide, en
akvo plena je danĝeroj kaj
kontraŭstaroj.
私たちは、危険と反対に満ちた海の中を、海のスピードで困難を抱えて進みます。
Akvo ne tre pura, ĝenerale.
一般的に、水はあまりきれいではありません。
Kaj anstataŭ
kompreni nin, ili nin malestimas,
ĉar ni progresas tro malrapide.
そして、私たちの進歩が遅すぎるため、彼らは私たちを理解する代わりに、私たちを軽蔑します。
Ili volas evoluigi nin al
siaj ideoj.
彼らは私たちを彼らのアイデアに合わせて発展させたいと考えています。
Ili volas, ke ni imitu ilin,
kvazaŭ fiŝo povus imiti birdon!"
魚が鳥の真似をするように、彼らは私たちにも真似して欲しいのです！」
"Jes, mi tre ŝatas
tiun komparon.
「はい、その比較がとても気に入っています。
La tuta problemo pri tio, kion ili nomas evolulando bele esprimiĝas en
ĝi.
彼らが発展途上国と呼ぶものの問題全体がそこに見事に表現されています。
Kaj ankaŭ la problemo de
la streĉiĝoj inter urbo
kaj kamparo.
そして都市と田舎の間の緊張の問題も。
La homoj en la registaroj loĝas
en urbo, kaj tial ili
vidas la problemojn birde,
sed ni naĝas en tiuj kiel fiŝoj.
政府の人たちは都市に住んでいるので、問題を鳥のように上から眺める。だが、私たちはその問題の中を魚のように泳いでいるのだ。
Nu, bone, la komparo estas
bela, sed al ĝi sumiĝas tio, kion mi aŭdis.
うん、この比較はたしかにうまい。だが、それに加えて、私が実際に耳にしたこともあるのだ。
Neniam oni parolis al
mi pri kokinoj en
tiu kunteksto."
そのような文脈で鶏について言われたことは一度もありません。」
"La kokinoj estas kiel tiu ulo
kun la UN-pasporto, kiu vojaĝas en nia aŭtobuso kaj
pri kiu ni parolis
antaŭe."
『あの雌鶏たちは、さっき話していた、私たちのバスに乗っている国連の旅券を持った男みたいなものだ。』
(Oj, mi pensis, kion ili
nun diros pri mi?
（ああ、今頃彼らは私のことを何と言うでしょうか？と思いました。
Sed jam li daŭrigis).
しかしすでに彼は続けた）。
"Ili estas birdoj,
sed ili eĉ ne
kapablas flugi!
「彼らは鳥だけど飛ぶこともできない！」
Al la birdoj, pri kiuj ni
parolis antaŭe, tute mankas realismo, ĉar ili rigardas ĉion de tro alte por vidi la
konkretajn detalojn, kaj
ili estas tiel facilmovaj, ke
por ili ĉio simplas.
前に話した鳥たちは、具体的な細部が見えないほど高いところからすべてを見ているため、現実感がまったくありません。また、鳥は非常に機敏であるため、すべてが彼らにとって単純です。
Sed almenaŭ ili havas
vastan, universalan
rigardon al la mondo, kaj ili provas fari ion.
でも少なくとも彼らは広く普遍的な世界観を持っていて、何かをやろうとしている。
Male, tiuj etaj funkciuloj...
それどころか、あの小役人たちは…
Ili estas kokinoj, ili kredas sin superaj al la
fiŝoj, ĉar birdoj ili estas.
彼らは鶏であり、鳥であるため、自分たちが魚よりも優れていると考えています。
Sed fakte ili eĉ ne vidas nin fiŝojn.
しかし実際には、彼らは私たちを魚としてさえ見ていません。
Kaj, kvankam birdoj, ili ne kapablas flugi kaj kompreni la problemojn
el alta, vast-rigarda vidpunkto.
そして、鳥ではありますが、飛ぶことはできず、高く広い視点から問題を理解することはできません。
Ĉu vi jam
aŭdis la bruon de
granda kokinejo?
大きな鶏小屋の騒音を聞いたことがありますか?
Kluk-kluk-kluk klulĉ-klukkluk kluk-kluk-kluk.
コッコッコッ、クルックックッ、コッコッコッ。
La tutan tagon tiel.
一日中こんな感じ。
Kluk-kluk-kluk-kluk-kluk.
コッコッコッコッコッ。
Ili nur
kapablas vorti."
彼らは話すことしかできません。」
Mi faris
mallertan movon, kiu faligis ŝtonon.
ぎこちない動きをして石を落としてしまいました。
Ili rigardis supren.
彼らは顔を上げた。
"Ĉu estas iu tie?"
「そこに誰かいますか？」
Sed mi restis nevidebla pro la foliplenaj branĉoj.
しかし、葉の茂った枝のせいで私は見えませんでした。
"Kaj vorti sensignife," li
finis.
「そしてナンセンスな話をします」と彼は締めくくった。
NOVAJ VORTOJ
新出語
kluki
コッコと鳴く
pasporto
パスポート
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
mem-centr-eco
自己中心性
kun-teksto
文脈
========================================================================
44. FINA LETERO
最後の手紙
========================================================================
Nun mi povas konfesi
al vi, ke
mi celis
altan celon.
今では、私が高い目標を掲げていたことを認めることができます。
Verkante ĉi tiun rakontaron, mi iel
deziris, ke ĝi estu kvazaŭ eta-eta esperanto-biblioteko,
komenco de
biblioteko.
この物語集を書くとき、なんとなくエスペラント語の小さな図書館、図書館の始まりのようなものにしたいと思いました。
Se ĉi tiu estas via unua
libro en
esperanto, la vorto "biblioteko"
ne taŭgas,
ĉar, kiel
vi scias, biblioteko estas iom vasta libraro.
これがエスペラント語での初めての本である場合、「図書館」という言葉は適切ではありません。ご存知のとおり、図書館はかなり膨大な本のコレクションだからです。
Sed imagu, ke anstataŭ aĉeti ĉi tiun rakontaron sub formo de unu
libro, vi
povus aĉeti
ĉiun rakonton
aparte.
ただし、この物語集を 1 冊の本として購入する代わりに、各物語を個別に購入できると想像してください。
Imagu ankaŭ, ke ĉiu
estus presita sur
tre dika papero per grandegaj literoj.
また、それぞれが非常に厚い紙に大きな文字で印刷されることを想像してください。
Tiam vi
havus bibliotekon kun 43 libroj!
そうすれば、43 冊の本がある図書館ができるでしょう。
(Ĉu vi opinias, ke mi diras
sensencaĵojn?
（私がナンセンスなことを言っていると思いますか？
Vi certe rimarkis, ke
tio estas
ĉe mi malnova kutimo, ho ve!
悲しいかな、これが私の昔からの習慣であることに気づいたはずです。
Sed, bonvolu pardoni, mia
tasko ankoraŭ ne estas
tute plenumita, kaj
mi devas
iom daŭrigi.)
でも、すみません、私の仕事はまだ終わっていないので、もう少し続けなければなりません。)
Alia karakterizo de biblioteko estas, ke
en tia libraro la pritraktitaj temoj estas tre diversaj.
図書館のもう一つの特徴は、そのような図書館では扱われるトピックが非常に多様であることです。
Tiun principon,
ke regu diverseco, mi
provis obei en ĉi tiu
rakontaro.
この物語集では多様性が優先されるべきであるという原則に従おうとしました。
Mia deziro estis, ke la tekstoj de ĉi
tiu libro spegulu
plej diferencajn aspektojn de
la vivo.
私は、この本の文章が人生の実にさまざまな側面を映し出すものになってほしいと願っていました。
Mi provis elekti temojn sufiĉe universalajn, por
ke la legantoj komprenu
ilin kaj interesiĝu pri ili, kiaj
ajn iliaj
deveno, medio kaj kulturo,
sed ankaŭ sufiĉe lokaj, por ke ili
havu ian realan, konkretan, bongustan
etoson.
私は、読者が出自や環境や文化にかかわらず理解でき、関心を向けられるほど普遍的でありながら、同時に、現実感があり具体的で、その土地の匂いのする雰囲気を持つほどには地域色のある題材を選ぼうと努めました。
Mia tasko, se
paroli sincere, ne estis
facila.
正直に言うと、私の仕事は簡単ではありませんでした。
Mi devis prizorgi, ke
de rakonto al rakonto vi konstante progresu
en la kompreno de la
vortoj.
物語から物語へ、常に言葉の理解が進んでいくようにしなければなりませんでした。
Tiucele mi konstante devis kontroli,
ĉu tiu aŭ alia vorto jam estis enkondukita, kiom da fojoj mi
uzis ĝin, kaj okupiĝi pri aliaj
redaktaj punktoj,
kiujn oni ne atentas en normala verkado.
そのために、この言葉やその言葉がすでに登場しているかどうか、何回使用したかを常に確認し、通常の文章では注意されないその他の編集ポイントに対処する必要がありました。
Se, ekzemple, mi nun demandos vin, ĉu, viaopinie, mia
rakontaro estas sufiĉe bona spegulo de la diverseco de homaj
travivaĵoj aŭ ĉu
vi ne trovas neakcepteble
stulta la komparon de ĉi tiu
verketo kun tuta biblioteko,
vi suspektos, ĉu ne?,
ke tiujn vortojn
mi ne uzis nur
pro tio, ke mia imago
ŝance prezentis ilin
al mi.
たとえば今、私の物語集は人間の体験の多様さをかなりよく映し出していると思うか、あるいは、この小さな作品を図書館全体に比べるのはとうてい受け入れられないほどばかげていると思うか、と私があなたにたずねたとしたら、あなたは、そうした語を私が使ったのは、ただ想像が偶然それを思い浮かばせたからではないのだろう、と疑うはずです。
Kaj vi
pravos.
そしてあなたは正しいでしょう。
Kiel vi
prave suspektis, mi uzis ilin
laŭplane.
ご推察どおり、私はそれらの語を計画的に使ったのです。
La vortoj 'biblioteko'
kaj 'spegulo' ankoraŭ ne aperis sufiĉe
ofte por bone
fiksiĝi en via memoro
—
mi pensas precipe pri
neeŭropanoj,
al kiuj
longa vorto kiel 'biblioteko' povas aperi tro fremd-aspekta por facile
memoriĝi — kaj mi ne sciis, en
kiun rakonton
ilin meti.
『biblioteko』と『spegulo』という語は、まだあなたの記憶にしっかり定着するほど十分には出てきていません。私はとくに非ヨーロッパ人の読者のことを考えています。『biblioteko』のような長い語は、彼らには見た目があまりに異質で、覚えにくく感じられるかもしれないからです。けれども、それをどの物語に入れたらよいのか、私にはわかりませんでした。
Do jen ili
estas, en ĉi tiu fina
letero al vi.
そこで、それらをこの最後の手紙の中に入れることにしたのです。
Mi esperas, ke tiu
devo uzi difinitajn vortojn
kaj aperigi ilin laŭ
difinita nombro
da fojoj
ne igis miajn rakontojn
tro malnaturaj.
こうして一定の語を使い、しかも一定の回数だけ登場させなければならないという条件が、私の物語をあまりに不自然なものにしていなければよいのですが。
Sed, sincere, mi dubas,
ĉu eblis
sukcesi.
しかし、率直に言って、それが成功する可能性があるかどうかは疑問です。
Mi timas, ke mi celis tro altan celon.
目標が高すぎたのではないかと思います。
Eble vi vin demandas, kial vi aĉetis ĉi tiun libron,
anstataŭ iri
regule al klaso, sidi antaŭ
nigra tabulo (aŭ, se via klaso estas tre moderna,
antaŭ verda aŭ blanka tabulo),
kaj krajone noti ĉiufoje
en via kajero aŭ notlibro la novajn
vortojn, kiujn
la kursgvidanto notas sur
la tabulo.
なぜこの本を買ったのか、とあなたは思っているかもしれません。定期的に授業へ通い、黒板の前に座って、もしそのクラスがとても現代的なら緑か白の板の前に座って、講師が板書した新しい語をそのつど自分のノートに鉛筆で書きつけるほうがよかったのではないか、と。
Eble ankaŭ vi opinias, ke vi
progresus pli rapide kaj pli agrable en
la lingvo, se vi simple abonus
esperanto-revuon kaj ĝin legus regule, ĝis via abono
estos finita.
あるいは、エスペラントの雑誌を購読し、購読期間が終わるまで定期的に読むだけのほうが、もっと速く、もっと気持ちよく上達できると考えているかもしれません。
(La ĉi-suprajn konsiderojn
mi prezentis nur, ĉar
mi ne sukcesis pli frue enmeti
sufiĉe ofte la vortojn 'tabulo' kaj 'aboni').
（今のようなことを書いたのは、単に『tabulo』と『aboni』という語を、それまで十分な回数だけ入れられなかったからです。）
Mi ne listigos ĉi tie
ĉiujn eblajn
metodojn progresi en lingvoscio.
ここでは、言語知識を向上させるための考えられるすべての方法を列挙するつもりはありません。
Se vi klopodos, vi trovos multajn,
kaj povos elekti tiun,
kiu plej plaĉas al vi.
試してみると、たくさんのものが見つかり、最も満足できるものを選択できるでしょう。
Se do ĉion
konsideri, estas verŝajne,
ke vi
ne estas tre kontenta
pri ĉi tiu varo, kiun vi aĉetis
ĉe via
esperanta libroservo.
ですから、あれこれ考え合わせると、エスペラント書籍サービスで買ったこの本に、あなたはあまり満足していないのかもしれません。
Eble via
ekonomia situacio pro tiu aĉeto
malboniĝetis.
この買い物のせいで、家計が少し苦しくなったのかもしれません。
Vi deziris amuziĝi legante, ne
havigi al vi bazan vorthavaĵon.
あなたは、基本的な語彙を身につけることより、楽しく読みたかったのです。
Ĉu valoris la penon ĉi-sistema
vortlernado, vi vin demandas.
このような体系的な語彙学習には、それだけの価値があったのだろうか、とあなたは自問していることでしょう。
Kaj mi reciproke min demandas, ĉu entute valoris la penon verki.
そして私のほうでも、そもそも書くだけの価値が本当にあったのだろうか、と自分に問い返しています。
Sincere, mi multe preferas
paroli.
正直に言えば、私は話すことのほうをずっと好みます。
Mi ŝatus gastigi vin en restoracio, eble en unu el tiuj landoj, kie
la homoj plu
surhavas lokajn
aŭ
naciajn kostumojn.
できることなら、あなたをレストランにお招きしたいのです。できれば、人々が今も土地の衣装や民族衣装を身につけている国のレストランに。
Uzante forkon kaj tranĉilon ĉe
bongusta manĝaĵo, ni plezure pritraktus ĉiaspecajn aferojn, kaj tio vastigus
vian vortoscion.
おいしい食事を前に、フォークやナイフを使いながら、私たちはいろいろなことを楽しく語り合うでしょうし、それによってあなたの語彙も広がるでしょう。
Aŭ, se vi
preferas manĝi sen telero,
sen forko,
sen tranĉilo, aŭ kun
telero sed nur per la
manoj, kiel
oni faras
en multaj afrikaj kaj aziaj
regionoj, al mi estus
egale.
あるいは、多くのアフリカやアジアの地域でそうするように、皿もフォークもナイフも使わずに、あるいは皿は使っても手だけで食べるほうがあなたの好みなら、それでも私にはまったく構いません。
Ni trafus la saman rezulton.
結果は同じだからです。
Kune manĝi kreas aŭ
favoras amikecon, kaj
kune paroli ekzercas la
parolantojn esprimi sin flue.
いっしょに食事をすることは友情を生み、また深めますし、いっしょに話すことは、話し手が流暢に自分を表現する練習にもなるのです。
Sed eble tuta manĝo, kun
viando, legomoj, terpomoj, ne
estas necesa.
けれども、肉や野菜やじゃがいもをそろえた本格的な食事までは、必要ないのかもしれません。
Pli simple ni povus
sidi ĉe kafo aŭ teo
en trinkeja
angulo kaj longe diskuti pri
tio aŭ tio ĉi.
もっと簡単に、喫茶店や酒場の片隅でコーヒーかお茶を前にして、あれこれ長く語り合うこともできるでしょう。
Tiel vi
lernus multajn vortojn.
そうすれば、あなたはたくさんの語を学べるはずです。
Alia sistemo estus, ke
mi feriu kun vi.
別の方法としては、私があなたといっしょに休暇を過ごすというのもあります。
Jes, longa vojaĝo dum la
someraj ferioj, aŭ eble en aŭtuno — jes, pli
bone en aŭtuno, ĉar estas malpli
da turistoj tiuperiode — estus bonega okazo
instrui al vi
multajn novajn utilajn vortojn.
そうです、夏休みのあいだの長い旅、あるいはむしろ秋の旅がよいでしょう。ええ、その時期のほうが観光客が少ないので、秋のほうがよいですね。そうした旅は、役に立つ新しい語をたくさん教える絶好の機会になるでしょう。
Per simpla ĉiutaga praktikado de
la lingvo, ne
nur en vagonaro aŭ
ŝipo, sed ankaŭ en stacidomoj, se vagonare ni
vojaĝus, aŭ
en havenoj, se ŝipe, ni
povus longe interŝanĝi
ideojn kaj memorojn pri kutimoj
kaj tradicioj, pri kuirarto,
pri travivaĵoj, pri zorgoj kaj ĝojado, pri
muziko kaj kantoj, pri muzeoj
kaj kampoj, pri literaturo, politiko,
amo ktp ktp.
言語を日々ごく自然に使うだけで、列車や船の中だけでなく、列車旅なら駅で、船旅なら港でも、私たちは習慣や伝統、料理、体験、心配事や喜び、音楽や歌、博物館や野原、文学、政治、恋愛などなどについて、長く意見や思い出を交わすことができるでしょう。
Eĉ pri ekonomiaj
aspektoj de ŝipa transportado, ekzemple,
se tio interesas vin, aŭ pri
la manieroj trovi plej bonan
kaj malmultekostan restoracion,
se al tiaj praktikaj temoj vin portas viaj
gustoj.
もしあなたがそうしたことに興味をもつなら、たとえば海上輸送の経済的側面についてでもよいですし、あるいは、あなたの関心がもっと実用的な話題に向くなら、いちばん良くてしかも安いレストランを見つける方法についてでもよいのです。
Aŭ — kial ne? — pri
la organizo de stacidomoj aŭ la teatra utiligo
de naciaj kostumoj.
あるいは、どうしていけないでしょうか、駅の仕組みについてでも、民族衣装を舞台でどう生かすかについてでもよいのです。
Jes, en iu ajn ombra
loko ni agrable sidus
kaj parolus.
ええ、どこか日陰になる場所で、私たちは心地よく腰を下ろして語り合えるでしょう。
Egale, al kiu kampo
direktus nin
nia lingvo- kaj lango-uzo, ni
praktikus esperanton, kaj tiumaniere via mastrado de la lingvo ĉiutage progresus.
いずれにせよ、私たちが言葉を用い、舌を動かす先がどんな分野であれ、私たちはエスペラントを実際に使うことになりますし、そうすることであなたのこの言語の使いこなしは日ごとに進歩するでしょう。
Ĉu necesas legi paĝon post
paĝo de ne tre serioza
rakontaro por
iĝi ĝisosta esperantisto?
筋金入りのエスペランティストになるためには、あまり大まじめとも言えない物語集を、一ページまた一ページと読み進めなければならないのでしょうか。
Ĉu pravigas la ekziston
de tiom da tekstaĉoj la
celo enkapigi vortojn
sendolore?
語をなるべく苦痛なく頭に入れさせるという目的は、これほど多くの「駄文」の存在を正当化するのでしょうか。
Laŭ miaj principoj, celo neniam
pravigas rimedon.
私の考えでは、目的が手段を正当化することは決してありません。
Uzi malbonan rimedon por
bona celo ne
estas ĝuste (se vi havas alian
teorion, aŭ starpunkton, mi
respektas ĝin; mi nur
esprimis mian, eble ne tre modernan).
よい目的のために悪い手段を用いるのは正しくありません。もっとも、もしあなたに別の理論や立場があるなら、私はそれを尊重します。ここでは、もしかするとあまり現代的ではないかもしれない、私自身の考えを述べているだけです。
Sed, krome, eble mi miskalkulis.
それに、そもそも私の見積もりが間違っていたのかもしれません。
Eble miaj klopodoj ne havos la efikon, kiun mi
esperas kaj supozas.
私の努力は、私が期待し想定しているような効果を持たないのかもしれません。
Terure!
それは恐ろしいことです。
Sed tia estas la
vivo: entrepreni ion ĉiam
estas riski.
けれども、人生とはそういうものです。何かを始めることは、いつでも危険を引き受けることなのです。
Kaj nun mi devas pardonpeti.
そして今、私は謝らなければなりません。
Mi petas la pardonon de
tiuj multaj legantoj, kiuj ne trovis ĉilibre rakonton el sia
popolo.
この本の中に自分の民族の物語を見いだせなかった多くの読者に、私はお詫びします。
Mi klopodis trovi kiel
eble plej diversajn, sed miaj
fontoj estis kompreneble
tre limigitaj, kaj
mi ne sukcesis fari
pli bone ol mi faris.
できるだけ多様なものを集めようと努めはしましたが、私の資料源はもちろん非常に限られており、結局のところ、私がした以上にうまくはできませんでした。
La sola alia solvo al tiu grava problemo
konsistus en pluraj jaroj
da esplorado.
この重大な問題に対する唯一の別の解決策は、数年がかりの調査を行うことに尽きるでしょう。
La tempon por tio necesan mi
bedaŭrinde ne disponas.
残念ながら、私にはそのために必要な時間がありません。
Verki libron konsistantan el kvardeko da
esperantlingvaj
rakontoj per zorge studita
vortolisto ne estas
mia profesio, kaj mi devas perlabori
mian vivon alimaniere.
慎重に検討した語彙表に基づいて、四十編ほどのエスペラントの物語から成る本を書くことは、私の本業ではありませんし、私は別のやり方で生計を立てなければならないのです。
Domaĝe, sed tiel estas.
残念ですが、そういうことなのです。
Al la anoj de la popoloj,
kiuj trovis ĉi tie rakonton de ili
konatan,
mi same petas pardonon.
この本の中に自分たちのあいだで知られている物語を見つけた民族の人々にも、私は同じくお詫びします。
Estas tre verŝajne,
ke mi miskomprenis
kaj misprezentis ilian kulturon, eble eĉ
mi ofendis aŭ tuŝis malagrable iliajn sentojn.
私は彼らの文化を誤解し、誤って描いてしまった可能性が高く、ひょっとすると彼らの感情を傷つけたり、不快に触れてしまったりさえしたかもしれません。
Se tio okazis, sciu,
ke mi tion
ne faris intence.
もし本当にそうなっていたなら、それは決して故意ではなかったのだと、どうか知ってください。
Sed belaj intencoj ne sufiĉas por igi kulpulon senkulpa.
しかし、善意だけで罪のある者を無罪にすることはできません。
Mi do povas nur kalkuli je via
komprenemo kaj amikeco.
ですから私は、あなたの理解と友情に頼るほかありません。
Ne estas facile kompreni de interne la
pens- aŭ sent-manieron de
tute alia popolo.
まったく別の民族の考え方や感じ方を、その内側から理解するのは容易ではありません。
Miajn fuŝojn, espereble, vi grandanime pardonos al mi.
私の拙い失敗を、どうか寛大にお赦しくださることを願っています。
Nun...
今...
Permesu, ke
mi ĵetu rigardeton al mia vortlisto.
私の単語リストを見てみましょう。
La vortojn 'kato' kaj 'drato' — kiel en 'pikdrato', ĉu vi memoras? — mi
devus uzi ankoraŭ unufoje,
la vorton 'ŝtono' dufoje,
kaj ankaŭ...
「猫」と「ワイヤー」、つまり「有刺鉄線」という言葉を覚えていますか? ――「石」という言葉をもう一回、二回、そしてまた……。
Ho ne, ne!
おお、いや、もうだめです。
Sufiĉas!
もう十分です。
Mi ne suferigu vin plu.
これ以上あなたを苦しめるのはやめましょう。
Ni haltu.
ここでやめにしましょう。
Mi sentas min, kvazaŭ mi
ne plu povus antaŭeniri, kvazaŭ
ŝtonmuro aŭ
pikdrata barilo barus al
mi la vojon, formante baraĵon tiel
densan, tiel fermitan, ke eĉ kato ne povus gliti
sub ĝi.
私はもうこれ以上先へ進めないような気がします。まるで石の壁か有刺鉄線の柵が私の行く手をふさぎ、あまりに密で、あまりに閉ざされているため、猫でさえその下をくぐり抜けられない障壁になっているかのようです。
Jes, ni haltu ĉi tie.
ええ、ここでやめにしましょう。
Tiu vorto
'kato' dormu en angulo de via memoro.
「猫」というその語は、あなたの記憶の片隅で眠らせておいてください。
Se katoj interesas vin, vi certe memoros la vorton; se ne, ne.
猫に興味があるなら、その語はきっと覚えているでしょうし、そうでないなら、覚えていなくてもかまいません。
Ne gravas.
それは大したことではありません。
Io alia multe pli gravas.
もっとずっと大切なことが、ほかにあります。
Jeno.
それは次のことです。
Se vi legis de
la unua paĝo ĝis ĉi tiu
punkto, vi
renkontis iom pli ol mil malsamajn
"subvortojn", se repreni la esprimon,
kiun mi uzis en la antaŭparolo (la faka vorto,
kiun uzas lingvistoj,
estas morfemo).
もしあなたが最初のページからここまで読み進めてきたのなら、前書きで私が使った言い方を借りれば、千を少し超える異なる「下位語要素」に出会ったことになります。言語学者が用いる専門語では、これは「形態素」です。
El tiu tuta
nombro, 92 elcentoj aperis
almenaŭ kvinfoje, 80 elcentoj
almenaŭ sepfoje, kaj 72 elcentoj almenaŭ dekfoje.
その総数のうち、92パーセントは少なくとも五回、80パーセントは少なくとも七回、そして72パーセントは少なくとも十回現れました。
Por memori freŝdate viditan vorton, oni
devas
rerenkonti ĝin post kelka
tempo en alia
kunteksto.
つい最近見た語を記憶にとどめるためには、しばらくしてから別の文脈でもう一度出会う必要があります。
Tiun principon
mi sekvis, kaj, ĉar
memoro funkcias grandparte per ripetado, oni povas supozi,
ke vi nun vere proprigis al vi tiujn vortojn aŭ
subvortojn kun iliaj diversaj sencoj.
私はこの原則に従いました。そして記憶は大きく反復によって働くのですから、あなたはいま、そうした語や語要素を、そのさまざまな意味とともに、本当に自分のものにしつつあると考えてよいでしょう。
Mi gratulas vin.
おめでとうございます。
Vi havas nun bonan bazon por plu disvolvi vian scion de
esperanto.
あなたは今、エスペラントの知識をさらに発展させていくための、よい土台を手にしています。
Per tiu bazo vi
ja povas
pritrakti multegajn demandojn,
kiel montras al vi
la diverseco de la temoj en la
rakontaro, kiu konsistigas la enhavon de ĉi
tiu libro.
実際、その土台があれば、この本を成す物語集の話題がきわめて多様であることが示しているように、非常に多くの事柄を扱うことができるのです。
Sed ĉiaokaze, se vi vere atingis ĉi tiun
punkton en via legado,
vi estas
gratulinda.
ともあれ、もしあなたが本当に読書の歩みをここまで進めてきたのなら、あなたは称賛に値します。
Vi ne senkuraĝiĝis.
あなたはくじけませんでした。
Vi penis ĝisfine.
最後まで努力を続けました。
Via esplorema menso volis scii pri
ĉiu okazaĵo ĉi tie raportita.
探究心のあるあなたの心は、ここに語られた出来事の一つひとつについて知りたいと望んだのです。
Eble vi
plurfoje dum
la legado malbenis la verkinton, eble eĉ
via sango bolis kolere
pro liaj stultaĵoj, sed
vi ne forĵetis la libron, kvankam vi konsciis ĝiajn
multajn notindajn mankojn.
もしかすると、読んでいるあいだにあなたは何度も著者を呪い、あるいはその愚かさのせいで怒りに血が煮えたぎったことさえあったかもしれません。それでもあなたは、この本に目立つ欠点がたくさんあると分かっていながら、投げ出しはしませんでした。
Tial permesu, ke mi amike salutu vin
kaj restu dankeme kaj
gratuleme via,
ですから、どうか私が親しくあなたに挨拶を送り、感謝と祝意をこめて、あなたの
Claude Piron
クロード・ピロン
NOVAJ VORTOJ
新出語
morfemo
形態素
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĝis-osta
骨まで達する、骨の
kalkuli je
〜を当てにする、〜を見込む
lim-igi
制限する、限定する
sen-senc-aĵo
無意味なもの
star-punkto
出発点、基点
(nigra) tabulo
（黒）板、黒板
========================================================================
45. POSTPAROLO
あとがき
========================================================================
Mi havas grandegan dankoŝuldon, kiun
mi ne scias, kiel
repagi.
私には、どう返せばよいのか分からないほど大きな感謝の負い目があります。
Multaj personoj konigis al mi
tradiciajn rakontojn
el sia kulturo, aŭ raportis pri
interesaj travivaĵoj, propraj aŭ aliulaj,
kiuj havigis al mi bazon
por mia verkado.
多くの人々が、自分たちの文化に属する伝承の物語を私に教えてくれましたし、また、自分自身あるいは他人の興味深い体験を語ってくれました。それらは私の執筆の土台となりました。
Al ĉiuj mi plej profunde dankas.
そのすべての方々に、私は心から深く感謝します。
Ofte, rakonto,
sama en la
ĉefa plano, sed kun detaloj
pli malpli
malsimilaj, venis al
mi diversvoje.
しばしば、筋立ての大枠は同じでも細部が多少異なる物語が、いくつもの経路を通って私のもとにやって来ました。
Bona ekzemplo tiurilate estas la rakontoj pri Afanti.
そのよい例が、アファンティの物語です。
Ilin konigis al mi antaŭ
pli ol tridek jaroj
ĉina
amiko kaj lingvo-instruisto.
それらを私に教えてくれたのは、三十年以上前の、中国人の友人であり語学教師でもあった人でした。
Sed mi longe poste retrovis
plurajn el ili
en la dulingva (ĉinaangla)
parto de The Straits Times, la konata singapura gazeto, en Sovetskij Uzbekistan kaj en
la libro de Zhong Qin Meiri Hanyu (Pekino: Xin Shijie,
1985).
しかしずっと後になってから、私はそのうちのいくつかを、有名なシンガポール紙『The Straits Times』の中国語・英語二言語欄、Sovetskij Uzbekistan 紙、そして Zhong Qin
Meiri
Hanyu（北京: Xin Shijie, 1985）という本の中に再び見いだしました。
Alia ekzemplo estas la
rakonto pri Ali kaj Aŭdu, kiun mi
prezentis sub la ĉapelo Komuneca Spirito.
別の例としては、私が『助け合いの心』という表題のもとで紹介した、アリとアウドゥの物語があります。
La parton pri la komitata kunsido kaj
la evoluigo mi aldonis por enkonduki vortojn el mia "malbenita listo",
sed por la
resto de la
rakonto mi sekvis tion, kion rakontis al mi foje ano
el la haŭsa popolo, kun
kiu mi rilatis en
Brazzaville, dum mi tie laboris por Tutmonda San-Organizo.
委員会の会合と開発についての部分は、私の「呪われた一覧表」の語を導入するために付け加えたものですが、それ以外の物語部分については、私がブラザヴィルで世界保健機関のために働いていた頃に知り合ったハウサ人の一人が、かつて私に語ってくれた話に従いました。
Tiu rakonto
troviĝas, iom malsimila, ankaŭ en Ka Karatu (Zaria:
Gaskiya Corporation, 1967) kaj en Abraham, R. C. Hausa Literature and
the Hausa
Sound
System (London: University of London Press, 1959).
その物語は、多少形を変えた形ではありますが、Ka Karatu（Zaria: Gaskiya Corporation,
1967）や、Abraham,
R. C.,
Hausa Literature and the Hausa Sound System（London: University of London Press, 1959）にも見られます。
La rakonto pri
Janĉjo kaj F-ino
Gudula apartenas
al la folkloro de Namuro
(Belgio).
ヤンチョとグドゥラ嬢の物語は、ナミュール（ベルギー）の民間伝承に属します。
La ĉefrolulo, kiun mi
nomis Janĉjo, fakte estas Jean Biétrumé Picard (oni elparolas
proksimume: ĵan bjetrime' pikar').
私がヤンチョと呼んだ主人公は、実際には Jean Biétrumé Picard
であり、その発音はおおよそ「ジャン・ビエトリュメ・ピカール」です。
Liaj amuzaj fi-faroj,
post longtempa parola transdoniĝado, estis
publikigitaj de la
gazeta verkisto Victor Petitjean en 1843 (reeldono aperis antaŭ iom pli ol jardeko: Petitjean, V.,
Jean Biétrumé Picard, Gemblou: Duculot, 1974).
彼の滑稽ないたずらの数々は、長く口伝えで伝承されたのち、新聞記者 Victor Petitjean
によって
1843
年に出版されました（再版は一〇年以上前に出ています。Petitjean, V., Jean
Biétrumé
Picard, Gemblou:
Duculot, 1974）。
Kompreneble, la neceso konstante
atenti la rilaton inter konataj kaj
nekonataj vortoj, kaj
enkonduki iom post iom vortojn el difinita listo — la milmorfema listo, kiu konsistigas la "mezan nivelon" en
Kontakto — devigis min larĝmezure
ŝanĝi la originalajn rakontojn aŭ
la faktojn raportitajn.
もちろん、既知語と未知語の関係に常に気を配り、さらに、Kontakto
の「中級レベル」を成す千形態素の一覧から語を少しずつ導入しなければならなかったため、私は元の物語や報告された事実をかなり大きく書き換えざるをえませんでした。
Mia imago, ofte,
tiom helpis min, ke
la originala raportaĵo fariĝis nerekonebla.
しばしば私の想像力があまりにも大きく手を貸したので、もとの話は見分けがつかないほどになってしまいました。
Granda parto el la baza
materialo, kiun
mi uzis,
estis
transdonita al mi
okaze de ŝancaj renkontoj, antaŭ
longe, en tempo, kiam mi tute ne pensis, ke
iutage mi verkos per ĝi lern- aŭ
leglibron.
私が用いた基礎材料の大部分は、ずっと以前、まだ自分がいつかこれを教材や読本に仕立てるとはまったく考えていなかった頃に、偶然の出会いの機会を通して私に伝えられたものでした。
Rezulte, mi ne povas
laŭnome danki multajn el
miaj informintoj.
その結果、情報を与えてくれた多くの人々に、名指しで感謝することができません。
Ili sciu,
ke iliaj
vizaĝoj restas
vivaj en mia memoro, kaj
ke mi konscias, kiom mi ŝuldas al ili.
それでも、その人たちの顔が今も私の記憶の中に生き生きと残っていること、そして私が彼らにどれほど負っているかを自覚していることを、どうか知ってほしいと思います。
Kelkaj personoj, de kiuj mi petis
permeson prezenti
ĉi-libre okazaĵojn, kiujn ili
raportis al mi, konsentis, sed nur
kondiĉe, ke mi ne diru ilian nomon.
私がこの本の中で、彼らが私に語ってくれた出来事を紹介してよいか許可を求めた何人かの人々は、ただし名前を出さないことを条件に、同意してくれました。
Ankaŭ tiuj
memvolaj sennomuloj
akceptu mian amikan dankadon.
そうした自ら名を伏せることを望んだ方々にも、私の親しい感謝の気持ちを受け取っていただきたいと思います。
Fine, ĉar kelkajn nomojn mi
tamen povas
diri, permesu,
ke mi ĉi tie publike danku
al Ching Liben,
Mahmud Idris, karmemora Goh Kah-bin, Tusiama
Mabinda kaj
Aleksandr
Ŝtejnman.
最後に、いくつかの名前については実際に挙げることができますので、ここで公に、Ching Liben、Mahmud
Idris、故 Goh Kah-bin、Tusiama Mabinda、そして Aleksandr
Ŝtejnman に感謝させてください。
Mi esperas, ke ili
bonvole pardonos la transformojn, kiujn mi faris en iliaj rakontoj
aŭ raportaĵoj.
彼らが、自分たちの物語や報告に私が加えた変形を、どうか快く赦してくれることを願っています。
C. P.
C・P
NOVAJ VORTOJ
新出語
haŭsa
ハウサ語の、ハウサ人の
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
materialo: verk-materialo
材料、執筆素材
bazo uzata por verki
執筆のための基礎、素材
kar-memora: oni uzas tiun vorton por esprimi, ke
la persono for-pasis (=
mortis) kaj ke oni
konservas karan memoron pri
li aŭ ŝi
kar-memora:
その人がすでに亡くなっており、それでいてその人への親しい思い出を今も大切にしていることを表す語です。
trans-formi: ŝanĝi (la formon de)
trans-formi:
形を変える、変形させる。