Vere aŭ Fantazie
Claude Piron『Vere aŭ Fantazie』全文対訳
Claude Piron『Vere aŭ Fantazie』の本文をもとに、エスペラント本文を全文掲載し、各文の直下に学習向けの日本語訳を順次配置しました。
原文: Claude Piron / 底本: 『Vere aŭ Fantazie』
表示版
現在表示中なのは、エスペラント文の直下に日本語訳を置いた全文対訳版です。
エスペラント本文の上に日本語注釈を載せたルビ版は vere_aux_fantazie.html です。
目次を開く
- ANTAŬPAROLOまえがき
- 1. BONA RESTORACIO, SED MULTEKOSTAおいしいレストラン、でも高い
- 2. LA MIRIGA SKATOLO不思議な箱
- 3. LA RIĈULO, KIU VOLIS DONI贈りたかった金持ち
- 4. SERĈAS LETERAN AMIKON文通相手を探して
- 5. AL MONDO TRANSA海の向こうの世界へ
- 6. LA VOJO LIBERECEN自由への道
- 7. PLEJ MULTAJ FELIĈUみんな、幸せに
- 8. AĈETU MIAN KAFEJON!私の喫茶店を買って!
- 9. TIMO HAVIGAS FLUGILOJN恐れは翼を与える
- 10. ĈU DIRI LA VERON?真実を言うべきか?
- 11. DUA RAKONTO PRI AFANTIアファンティの話 その2
- 12. LA VIRO POR ŜI彼女のための男
- 13. LA RESANIGO治癒
- 14. LEONA SUKCESOライオンの成功
- 15. INSTRUISTO DUNGGŬO RENKONTAS LUPONドングー先生、オオカミに会う
- 16. TRIA RAKONTO PRI AFANTIアファンティの話 その3
- 17. KOMERCA ALIRO商売のやり方
- 18. KOMPRENU MIN, SINJORO POLICISTOわかってください、警官さん
- 19. ĜUSTECO EN JUSTECO公正の中の節度
- 20. KOMUNECA SPIRITO助け合いの心
- 21. KVARA RAKONTO PRI AFANTIアファンティの話 その4
- 22. LA SANKTA FIŜO聖なる魚
- 23. NEATENDITA RENKONTIĜO思いがけない再会
- 24. LA VERON, MI PETAS!真実をお願いします!
- 25. KIU TIMU KIUN?誰が誰を怖がるのか
- 26. KIAM DORSO DOLORAS背中が痛むとき
- 27. KVINA RAKONTO PRI AFANTIアファンティの話 その5
- 28. MI PERDIS KELKAJN BOVINOJN牛を何頭か失った
- 29. AMINDA FAMULO愛すべき有名人
- 30. MISTRAFO誤った罰
- 31. PRINCIPOJ原則
- 32. LA ŜLOSITA ŜRANKO鍵のかかった戸棚
- 33. ĈU PRUNTO AŬ DONACO?借り? それとも贈り物?
- 34. MALBENITA LISTO呪われたリスト
- 35. PO KIOM?いくらで?
- 36. PERFEKTA BAKADO完璧な焼き上がり
- 37. SESA RAKONTO PRI AFANTIアファンティの話 その6
- 38. NE STARU TIE!そこに立たないで!
- 39. NE FACILAS REGI PUPOJN FADENE糸で操るのは簡単じゃない
- 40. KARA SUGA!親愛なるスガへ
- 41. MI TRO TIMAS私は怖がりすぎる
- 42. LA FAKTURO DE FRAŬLINO GUDULAグドゥラさんの請求書
- 43. KOKINO, MI, ĈU VERE?ニワトリ、私、本当に?
- 44. FINA LETERO最後の手紙
- 45. POSTPAROLOあとがき
Teksto
ANTAŬPAROLO
まえがき
Kara leganto,
親愛なる読者よ、
Vi komencis lerni esperanton.
あなたはエスペラントを学び始めました。
Kaj nun vi volas iri plu antaŭen.
そして今、あなたはさらに先へ進みたいと思っています。
Vi deziras plibonigi (pli-bonigi) vian scion de la lingvo.
あなたはその言語についての知識をもっとよくしたい(向上させたい)と望んでいます。
Ĉi tiu libro estas por vi.
この本はあなたのためのものです。
Por povi uzi la lingvon pli bone, kaj por ĝin pli bone kompreni, vi bezonas lerni novajn vortojn.
その言語をよりよく使い、またそれをよりよく理解するためには、あなたは新しい語を学ぶ必要があります。
La libro, kiun vi nun tenas per la mano, povos servi al vi tiucele: ĝi iom post iom venigos vin al la kompreno de la mil vortoj aŭ vorto-partoj, kiujn oni plej multe uzas en Esperanto, kaj per kiuj oni povas fari multajn milojn da aliaj vortoj, kiuj, fakte, ebligas paroli kaj skribi pri ĉio.
あなたが今手に持っているこの本は、その目的のためにあなたの役に立つでしょう。すなわち、エスペラントで最も多く使われる千の語、または語の部分の理解へと、少しずつあなたを導いてくれるのです。そして、それらによって実際にはさらに何千もの別の語を作ることができ、それらの語によってあらゆることについて話し、書くことが可能になります。
Dum mia vivo, mi havis la grandan feliĉon multe vojaĝi tra la mondo kaj labori en landoj plej diversaj.
私は人生のあいだに、世界中をたくさん旅し、実にさまざまな国々で働くという大きな幸運に恵まれました。
Ĉie mi parolis kun la lokanoj kaj provis kompreni iliajn vivojn, iliajn zorgojn, iliajn feliĉojn.
どこでも私はその土地の人々と話し、彼らの生活、彼らの悩み、彼らの幸せを理解しようと努めました。
Kaj ĉie mi aŭdis rakontojn; ili raportis kelkfoje pri veraj okazaĵoj, alifoje estis rakontoj, kiujn homoj elpensis*, kaj, ofte, kiujn gepatroj transdonas al siaj gefiloj, jam de multaj jarcentoj.
そしてどこでも私は物語を聞きました。それらは時には本当の出来事を伝えるものであり、別の時には人々が作り出した*話であり、またしばしば、親たちがもう何世紀にもわたって子どもたちに伝えてきた話でもありました。
Kiam mi havis la ideon havigi lego-libron al personoj, kiuj antaŭ nelonge komencis lerni la lingvon, mi pensis: ”Mi uzos kelkajn el tiuj rakontoj.”
少し前にその言語の学習を始めた人たちに読本を提供しようという考えを思いついたとき、私はこう考えました。『それらの物語のいくつかを使おう。』
Tion mi faris.
私はそのとおりにしました。
Al tiuj mi aldonis aliajn, kiujn mi elpensis mem kaj ankaŭ aferojn, kiuj okazis al mi, aŭ pri kiuj iu informis min.
それらに私は、自分で作った別の話や、自分に起こったこと、あるいは誰かが私に知らせてくれた事柄も加えました。
Kiam mi rakontis ion veran, mi kompreneble enmetis la ŝanĝojn necesajn, por ke neniu rekonu la personojn, pri kiuj mi parolas.
何か本当のことを語るときには、もちろん、私が話している人々を誰にも見分けられないように、必要な変更を加えました。
Tiel naskiĝis ĉi tiu rakontaro.
こうしてこの物語集が生まれたのです。
Mia granda zorgo estis rakonti per vortoj, kiujn vi povos plejparte kompreni, kaj vi certe pardonos min, se mi nun prenos iom de via tempo por klarigi, kiel mi faris.
私の大きな気づかいは、あなたが大部分を理解できる語で語ることでした。そして、私が今ここで少しあなたの時間をいただいて、どのようにそれを行ったかを説明しても、きっと許してくださるでしょう。
Ni rigardu, ekzemple, la vorton "malbona".
たとえば、「malbona」という語を見てみましょう。
Ĝi havas tri partojn: mal, bon, a.
それには三つの部分があります。mal、bon、aです。
Same, "nekompreneble" havas kvar partojn: ne, kompren, eble, e.
同様に、「nekompreneble」には四つの部分があります。ne、kompren、eble、eです。
Ni povas nomi tiajn partojn subvortoj.
このような部分を下位語要素と呼ぶことができます。
Vi verŝajne konas, pli malpli, 400 subvortojn, ĉar ilin instruas preskaŭ ĉiu lernolibro.
あなたはおそらく、多かれ少なかれ四百の下位語要素を知っているでしょう。というのも、ほとんどすべての教科書がそれらを教えるからです。
Fakte, persono, kiu lernis per la Zagreba Metodo, lernis 620 subvortojn; iu, kiu uzis la libreton Gerda Malaperis!, lernis 744; kaj leganto, kiu povas kompreni la plej facilan parton de la revuo Kontakto, konas 520.
実際、ザグレブ方式で学んだ人は六百二十の下位語要素を学んでおり、小冊子『Gerda Malaperis!』を使った人は七百四十四を学んでおり、雑誌『Kontakto』の最もやさしい部分を理解できる読者は五百二十を知っています。
Nur 405 subvortoj aperas en ĉiuj tri vortaretoj, tio estas: en la vortareto de Kontakto kaj en la du ĉi-supre nomitaj lernolibroj.
わずか四百五の下位語要素だけが、その三つすべての小語彙集、すなわち『Kontakto』の小語彙集と上に挙げた二つの教科書の中に現れます。
Mi prenis tiujn 405 kiel komencan vort-havaĵon.
私はその四百五を出発点の語彙として採用しました。
Mi deiris de la ideo, ke tiujn vi sufiĉe facile komprenos, kaj ke vi do ne bezonos serĉi ilin en vortaro.
私は、それらならあなたがかなり容易に理解でき、したがって辞書で引く必要はないだろう、という考えから出発しました。
Ĉi tiu antaŭparolo uzas nur subvortojn, kiuj troviĝas inter tiuj 405.
この前書きは、その四百五の中にある下位語要素だけを使っています。
Ĉu vi ĝin komprenas?
あなたはこれを理解できますか。
Se jes, mi invitas vin daŭrigi la legadon de la tuta libro.
もしそうなら、私はあなたにこの本全体を読み進めるようお勧めします。
Fakte, se vi legos ĉiun rakonton unu post la alia, vi lernos ĉiufoje dudekon aŭ dudekkvinon da novaj subvortoj.
実際、もしあなたがそれぞれの物語を一つずつ続けて読んでいけば、そのたびに二十ほど、あるいは二十五ほどの新しい下位語要素を学ぶことになります。
Ĉar ili troviĝas kun multaj, kiujn vi konas, vi jam scios ĉion necesan por povi kompreni 97 aŭ 98 elcentojn de ĉiu rakonto.
それらはあなたの知っている多くのものと一緒に出てくるので、あなたはすでに各物語の九七パーセントか九八パーセントを理解するのに必要なことをすべて知っていることになります。
Post ĉiu rakonto mi skribis tiujn novajn subvortojn, kiujn vi bezonos por kompreni ĝin tute.
各物語のあとに、あなたがそれを完全に理解するために必要となる新しい下位語要素を書いておきました。
Tiel vi povos serĉi ilin en vortaro aŭ demandi pri ili amikon aŭ instruiston, ĉu antaŭ ol legi la rakonton, ĉu – miaopinie, ĉi tio estas pli bona – post unua legado, dum kiu vi provis kompreni sen zorgi pri tiu aŭ alia vorto, kiun vi ankoraŭ ne konas.
こうしてあなたは、それらを辞書で調べることもできるし、友人や先生に尋ねることもできます。それは物語を読む前でもよいし、あるいは――私の考えではこちらのほうがよいのですが――最初に一度読んだあとでもよいのです。その最初の読書では、まだ知らないこの語やあの語を気にかけずに理解しようと努めたのです。
Tiuj novaj subvortoj reaperas kaj reaperadas multfoje en la libro.
それらの新しい下位語要素は、この本の中で何度も何度も再び現れます。
Ili do enskribiĝos en via memoro sen devigi vin multe labori por ilin lerni.
したがって、それらは、あなたにそれを学ぶための大きな労力を強いることなく、あなたの記憶に刻み込まれるでしょう。
La lastaj rakontoj preskaŭ ne enhavas novajn vortojn; ilia celo estas nur doni al vi eblecon revidi ree kaj ree vortojn, kiujn vi antaŭe ne sufiĉe ofte renkontis.
最後のほうの物語には、ほとんど新しい語は含まれていません。その目的はただ、以前にはまだ十分な回数出会っていなかった語を、あなたが何度も何度も見直す機会を与えることだけです。
Kiam vi alvenos al la fino de la lasta rakonto, vi tiel konos iom pli ol mil subvortojn, per kiuj vi povos paroli pri ĉiu afero de la ĉiutaga vivo.
最後の物語の終わりにたどり着くころには、こうしてあなたは千を少し超える下位語要素を知ることになり、それらによって日常生活のあらゆる事柄について話せるようになるでしょう。
Kelkaj el la rakontoj, kiujn vi legos, jam aperis en Kontakto aŭ en Franca Esperantisto, sed mi faris en ili ŝanĝojn, por ke vi povu, per ĉiu el ili, lerni ion novan lingve.
あなたがこれから読む物語のいくつかは、すでに『Kontakto』や『Franca Esperantisto』に掲載されたものですが、私はそれらに変更を加えました。あなたがその一つ一つによって、言語の面で何か新しいことを学べるようにするためです。
Mi fine diru ankaŭ ion alian, kio por mi gravas: mi provis rakonti bele, iom arte.
最後に、私にとって大切な別のことも言わせてください。私は、美しく、いくらか芸術的に語ろうと努めました。
Tio ne ĉiam estas facila, kiam oni rajtas uzi nur malmultajn subvortojn, sed tamen mi opiniis, ke estas mia devo tion provi.
使ってよい下位語要素が少ししかないとき、それはいつも簡単というわけではありませんが、それでも私は、それを試みるのが自分の務めだと考えました。
Ĉu mi sukcesis?
私は成功したでしょうか。
Ne mi povus diri.
それは私には言えません。
Sed mi esperas, ke mia rakontaro estos ne nur instrua al vi, sed ankaŭ plaĉa.
しかし、私の物語集があなたにとって、ためになるだけでなく、楽しいものでもあることを願っています。
Claude Piron
クロード・ピロン
*elpensi: fari, ne el io vera aŭ fakta, sed el siaj pensoj.
*elpensi:何か真実のもの、または事実のものからではなく、自分の考えから作ること。
Ĉapitro 1
1. BONA RESTORACIO, SED MULTEKOSTA
おいしいレストラン、でも高い
Ĉu vi jam aŭdis pri Afanti?
あなたはもうアファンティのことを聞いたことがありますか。
Afanti estis ano de la ujgura popolo, kiu vivis kaj vivas en Centra Azio.
アファンティは、中央アジアに昔も今も住んでいるウイグル民族の一員でした。
Oni multe rakontas pri li, ĉar li havis tre specialan, tute personan, manieron eliri el malfacilaj situacioj.
彼については多くの話が語られています。というのも、彼は困難な状況から抜け出すための、とても特別で、まったく独自のやり方を持っていたからです。
Foje, malriĉa amiko venis al li.
あるとき、貧しい友人が彼のところへやって来ました。
"Afanti, kara amiko," li diris, "mi venis peti vian helpon.
「アファンティ、親愛なる友よ」と彼は言いました。「私は君の助けを求めに来たのです。
Hieraŭ mi staris apud la enirejo de restoracio por riĉuloj, sur la ĉefa strato...
昨日、私は大通りにある金持ち向けのレストランの入口のそばに立っていました……
Ĉu vi scias, pri kiu restoracio mi parolas?
どのレストランのことを言っているか、わかりますか。
Ĝi havas neordinaran nomon: La Brila Suno aŭ La Brila Ĉielo, aŭ ion similan.
それは変わった名前で、『輝く太陽』だとか『輝く空』だとか、そんなような名前です。
Vi loĝis en la apuda domo antaŭ kelkaj jaroj, ĉu ne?"
君は数年前、その隣の家に住んでいましたよね。」
"Jes," respondis Afanti, "mi konas tiun lokon.
「ええ」とアファンティは答えました。「その場所は知っています。
La Brila Ĉielo estas ĝia nomo."
『輝く空』がその名前です。」
"Ĝuste.
「そのとおりです。
Mi staris tie tute trankvila.
私はそこでまったくおとなしく立っていました。
Mi faris nenion specialan.
何か特別なことは何もしませんでした。
Estis muzikistoj ene, kaj mi tie staris por trankvile aŭskulti la muzikon kaj rigardi la homojn, kiuj iris kaj venis sur la strato."
中には音楽家たちがいて、私はそこで静かにその音楽を聞き、通りを行き来する人々を見るために立っていたのです。」
"Kio okazis?"
「何が起こったのですか。」
"Io ne-kredebla.
「信じられないことです。
Jen elvenas la restoraciisto, rigardas min, kiel oni rigardus malamikan beston aŭ unu el tiuj kreskaĵoj, kiuj kaŭzas malsanojn, kaj li demandas, kion mi faras tie.
するとレストランの主人が出てきて、まるで敵の獣か、病気を起こすあの手の生きものの一つでも見るかのように私を見て、そこで何をしているのかと尋ねたのです。
Nenion, mi respondas.
何もしていません、と私は答えました。
Jes, jes, vi faras ion, li diras, kaj por tio vi devas pagi..."
いやいや、お前は何かしている、と彼は言い、そしてそのためにお前は払わなければならない……。」
"Kion?
「何をですって。
Li volis, ke vi pagu, ĉu?
彼はあなたに払えと言ったのですか。
Ke vi pagu kion?"
何を払えと。」
"Ĝuste tion mi demandis.
「まさにそれを私は尋ねました。
Kaj ĉu vi scias, kion li respondis?"
それで、彼が何と答えたか、わかりますか。」
"Kiel mi povus?"
「わかるはずがありません。」
"Li respondis: vi staras ĉi tie por senti la bonan odoron de miaj manĝoj; tiun odoron kaŭzas mi; tiu odoro ne ekzistus sen mia laboro; tiun odoron vi do devas pagi al mi."
「彼はこう答えました。お前はここに立って、私の料理のよい匂いをかいでいる。その匂いを生み出しているのは私だ。その匂いは私の仕事なしには存在しない。だからその匂いの代金を私に払わなければならない、と。」
"Kion vi faris?"
「あなたはどうしたのですか。」
"Mi malkonsentis.
「私は同意しませんでした。
Sed tiam li iĝis ege malkontenta.
しかしすると、彼はひどく不機嫌になりました。
Li pli kaj pli volis, ke mi pagu.
彼はますます私に払わせたがりました。
Mi plu respondadis: ne.
私は答え続けました。いやだ、と。
Tiam li decidis iri al la juĝisto.
すると彼は裁判官のところへ行くことに決めました。
Kaj nun la juĝisto volas, ke mi iru al li!
そして今、その裁判官が私に自分のところへ来いと言っているのです。
Ĉu vi bonvolos veni kun mi?
私と一緒に来てくださいますか。
Mi timas, ke, sola, mi ne sukcesos fari, ke tiu afero finiĝu bone por mi."
一人では、この件が自分にとってうまく終わるようにすることができないのではないかと心配なのです。」
Afanti dum minuteto pripensis, nenion dirante.
アファンティは少しのあいだ、何も言わずに考えました。
"Estis bona ideo veni peti mian helpon," li fine elparolis.
「私の助けを求めに来たのはよい考えでした」と彼はついに言いました。
"Tiu afero ne estas ordinara.
「その件は普通ではありません。
Ĝi tre interesas min.
私はとても興味をひかれます。
Venu, ni iru kune al la juĝejo."
さあ、一緒に裁判所へ行きましょう。」
Ĉiuj en la urbo konis Afantin.
町の誰もがアファンティを知っていました。
Vidante lin iri al la juĝejo, multaj homoj decidis sekvi.
彼が裁判所へ向かうのを見て、多くの人がついて行くことにしました。
Ili sciis, ke Afanti ĝenerale havas specialan manieron respondi al riĉuloj kaj grand-povuloj, kaj ili volis ne perdi bonan okazon ridi.
人々は、アファンティがふつう、金持ちや権力者たちに対して特別なやり方で答えることを知っており、笑うよい機会を逃したくなかったのです。
Kiam Afanti, lia malriĉa amiko kaj la multaj urbanoj eniris, la juĝisto estis parolanta plej amike kun la restoraciisto.
アファンティとその貧しい友人、そして多くの町の人々が入ってきたとき、裁判官はレストランの主人ときわめて親しげに話していました。
Estis klare, ke tiuj du estas amikoj.
その二人が友人同士であることは明らかでした。
Tion tuj montris la unuaj paroloj de la juĝisto:
それは裁判官の最初の言葉がすぐに示しました。
"Mi aŭdis, ke vi malkonsentas pagi al ĉi tiu restoraciisto la prezon de la odoro, kiun vi enigis en vin ĉe lia restoracio.
「あなたは、このレストランの主人の店で自分の中に取り入れた匂いの代金を、この主人に払うことに同意していないと聞きました。
Tio ne estas akceptebla..."
それは受け入れられません……。」
"Minuteton, sinjoro juĝisto, bonvolu atendi minuteton," Afanti inter-rompis.
「少々お待ちください、裁判官さま、少々お待ちください」とアファンティは口をさしはさみました。
"Ĉi tiu homo estas mia frato, kaj mi pagos por li."
「この人は私の兄弟です。私が彼の分を払います。」
Afanti havis kun si saketon plenan je mono.
アファンティは、金のいっぱい入った小袋を持っていました。
Nun li prenis ĝin, iris apud la restoraciiston kaj rapide movadis tien kaj reen la saketon antaŭ lia vizaĝo, tiel ke la mono bele aŭdeble sonis.
彼はそれを取り出し、レストランの主人のそばへ行き、その顔の前で小袋をすばやく行ったり来たりさせました。すると、中の金が心地よくはっきり聞こえる音を立てました。
"Ĉi tiu saketo estas plena je mono.
「この小袋は金でいっぱいです。
Ĉu vi aŭdas ĝin?
聞こえますか。
Bone aŭskultu.
よくお聞きなさい。
Ĉu vi aŭdas la monon?" li demandis al la restoraciisto.
金の音が聞こえますか」と彼はレストランの主人に尋ねました。
"Kompreneble mi aŭdas la monon.
「もちろん金の音は聞こえます。
Mia aŭd-povo estas tre bona.
私の聴力はとてもよいのです。
Kaj eĉ se ĝi ne estus bona, je tia proksimeco, mi ne povus ne aŭdi ĝin.
それに、たとえそれがよくなくても、こんな近さでは聞こえないはずがありません。
Certe estas multe da mono en via sako.
あなたの袋にはきっとたくさん金が入っているのでしょう。
Mi aŭdis pli ol sufiĉe.
私は十分すぎるほど聞きました。
Mi bezonas, ne aŭdi la monon, sed ricevi ĝin.
私に必要なのは、金の音を聞くことではなく、それを受け取ることです。
Donu ĝin al mi.
それを私に渡しなさい。
Kion vi atendas?"
何を待っているのですか。」
"Mi atendas nenion.
「私は何も待っていません。
Mia frato kaptis la odoron de viaj manĝoj.
私の兄弟はあなたの料理の匂いを受け取りました。
Nun vi kaptis la sonon de mia mono.
今度はあなたが私の金の音を受け取りました。
Vi ricevis pagon similan al tio, kion vi vendis."
あなたは、自分が売ったものにふさわしい、それと同じような支払いを受け取ったのです。」
Afanti turnis sin al la ĉe-estantoj.
アファンティはその場にいた人々のほうへ向き直りました。
"Ĉu ne ĝuste?"
「そのとおりではありませんか。」
"Tute ĝuste!" ĉiuj sam-tempe respondis.
「まったくそのとおりだ!」と皆が同時に答えました。
La juĝisto ne plu povis helpi al sia amiko.
裁判官はもはや自分の友人を助けることができませんでした。
La popolo videble estis kun Afanti kaj kun la malriĉulo, kontraŭ li kaj lia restoracia kunulo.
人々が明らかにアファンティとその貧しい男の側にいて、裁判官とそのレストラン仲間に反対していたからです。
Ĉiuj eliris el la juĝejo ridante.
皆は笑いながら裁判所を出ました。
Sed ne ridis la restoraciisto.
しかし、レストランの主人は笑いませんでした。
Nek la juĝisto.
裁判官もまた笑いませんでした。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Azio
アジア
besto
動物
brili
輝く
centro
中心
ĉielo
空
interesi
興味を引く
juĝi
判断する
kaŭzi
引き起こす
kreski
成長する
loĝi
住む
muziko
音楽
nek
~も~もない
odori
におう
ordinara
普通の
prezo
値段
restoracio
レストラン
rompi
壊す
sako
袋
speciala
特別な
trankvila
静かな
turni
回す
ujguro
ウイグル人
vizaĝo
顔
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĉe-esti
立ち会う
inter-rompi
途中で壊す
kresk-aĵo
成長物
Ĉapitro 2
2. LA MIRIGA SKATOLO
不思議な箱
Dum mi laboris en Afriko por Tutmonda San-Organizo, mi ĉeestis multajn mirigajn okazaĵojn, kiujn eĉ post longa pripensado mi ne sukcesas kompreni.
私がアフリカで世界保健機関のために働いていたあいだ、私は多くの驚くべき出来事に立ち会いましたが、それらは長く考えたあとでもなお理解できません。
Jen unu.
その一つをお話ししましょう。
Foje mi estis en vilaĝo kaj unu el la junuloj tie ek-malsan-iĝis.
あるとき私は村にいて、そこの若者の一人が病気になり始めました。
Li ne plu povis stari.
彼はもう立つことができませんでした。
Se oni starigis lin, li falis.
人が彼を立たせると、彼は倒れました。
Kaj li preskaŭ ne plu povis movi sin.
そして彼はほとんどもう身動きもできませんでした。
Nur malfacile li parolis.
話すこともやっとでした。
Ne temis pri ŝajnigo, ekzemple pro deziro ne labori, aŭ io simila.
それは、たとえば働きたくないという願いからのふりや、そのようなものではありませんでした。
La eŭropa doktoro, kiu tie troviĝis kun mi, faris ĉiujn provojn necesajn en tia okazo por certiĝi pri la vero.
そこに私と一緒にいたヨーロッパ人の医師は、このような場合に真実を確かめるために必要なすべての検査を行いました。
Estus neeble kaŝi al li la veron, ĉar li konis ĉiujn eblecojn kaj sciis, kiamaniere agi por ricevi certecon.
彼には真実を隠すことは不可能だったでしょう。なぜなら、彼はあらゆる可能性を知っており、確実さを得るためにどのように行動すべきかを知っていたからです。
La eŭropa doktoro faris multajn demandojn al la juna malsanulo kaj longe, stude, rigardis ĉion en li el ĉiuj flankoj, sed li povis nur diri:
そのヨーロッパ人医師は若い病人に多くの質問をし、長いあいだ、注意深く、彼のあらゆる面をあらゆる方向から観察しましたが、ただこう言うことしかできませんでした。
"Mi ne komprenas.
「私にはわかりません。
Ĉio devus funkcii bone.
すべては正常に働くはずです。
Vi ŝajne estas en bonega sano.
あなたは見たところ、とても健康です。
Vi devus povi stari kaj moviĝi, sed vi ne povas, kaj mi ne komprenas, kial."
立つことも動くこともできるはずなのに、あなたにはできない。そして私には、その理由がわからないのです。」
Iu amiko de la junulo decidis viziti tiun-kiu-havas-povon-pri-nevid-eblaĵoj — la fakulon pri super-naturaj aferoj: la sorĉiston — kaj li akceptis, ke ni iru kun li.
その若者のある友人は、「見えないものごとに力を持つ者」――超自然の事柄の専門家、すなわち呪術師――を訪ねることに決め、私たちが一緒に行くことも受け入れました。
"Nun ni vidos ion interesan," la doktoro diris al mi.
「これで何か面白いものが見られるでしょう」と医師は私に言いました。
Mi jesis.
私はうなずきました。
Mi min demandis, kian metodon la sorĉisto uzos por provi re-sanigi la junulon.
私は、呪術師がその若者を再び健康にしようとして、どんな方法を使うのだろうかと自問していました。
La sorĉisto estis maljuna viro, kiu bonvenigis nin plej amike.
その呪術師は老人で、私たちをきわめて親切に迎え入れました。
Tio iom mirigis min, ĉar mia antaŭa sperto estis, ke vilaĝaj sorĉistoj ne ŝatas eŭropajn doktorojn.
それは私を少し驚かせました。というのも、私のそれまでの経験では、村の呪術師たちはヨーロッパ人の医師を好まなかったからです。
Nia kunulo rakontis pri la malsano.
私たちの同行者がその病気について話しました。
Dum longa tempo la sorĉisto diris kaj faris nenion.
長いあいだ、呪術師は何も言わず、何もしませんでした。
Fine li ekstaris por iri preni brilan aĵon, kiu troviĝis ie en lia hejmo.
ついに彼は立ち上がり、自分の家のどこかにあった、光る物を取りに行きました。
Mi diras "aĵon", ĉar mi vere ne povus priskribi ĝin.
私が「物」と言うのは、それを本当に説明できないからです。
Estis eta afero kun multaj brilaj flankoj, kiuj donis al ĝi malsimplan formon.
それは多くの光る面を持った小さなもので、そのために複雑な形をしていました。
Kiam oni vidis tiun aĵon, oni tute ne povis bildigi al si, kio povas esti ĝia uzo.
その物を見ると、それが何に使われるのかをまったく思い描くことができませんでした。
Tiun aĵon li metis sur tableton kaj rigardis tre forte, sen-move.
彼はその物を小さな台の上に置き、身動きせずに、非常に強くそれを見つめました。
Neniam li turnis sin al ni aŭ al la vilaĝano.
彼は一度も私たちやその村人のほうへ向きませんでした。
Li nur rigardis la aferon.
ただその物を見つめているだけでした。
Post du aŭ tri minutoj, li komencis eligi tre malaltajn sonojn, pli malpli kantajn.
二、三分たつと、彼は非常に低い音を、いくらか歌うように出し始めました。
Ĉu estis kanto, ĉu estis poemo, ĉu estis simple rediraĵo, kiun li ree kaj ree ripetis, mi ne povas sciigi al vi, ĉar ni ne komprenis la vortojn.
それが歌だったのか、詩だったのか、それとも彼が何度も何度も繰り返していた単なる言い回しだったのか、私にはあなたにお伝えできません。というのも、私たちにはその言葉が理解できなかったからです。
Eĉ la vilaĝano ne komprenis.
その村人でさえ理解できませんでした。
La sono, fakte, estis tre malforta, preskaŭ ne aŭdebla.
実際、その音はとても弱く、ほとんど聞こえないほどでした。
Eble eĉ ne estis vortoj, nur sonoj sen lingva signifo.
もしかすると、それは言葉ですらなく、ただ言語的意味を持たない音だったのかもしれません。
Dum li tiel elkantis siajn ekster-ordinarajn sonojn, li malrapide movis sin.
そのように異様な音を歌うように出しながら、彼はゆっくりと体を動かしました。
Li restis sida, kompreneble, sed la supra duono de li moviĝis dekstren kaj maldekstren, tien kaj reen, fojfoje ankaŭ antaŭen kaj malantaŭen.
もちろん座ったままでしたが、彼の上半身は右へ左へ、あちらへこちらへ、ときには前へ後ろへも動きました。
La movoj kuniris kun la kanto.
その動きは歌と一緒に進んでいました。
Dum li tiel faris, li ĉiam rigardis same forte la brilan formon antaŭ si.
そのようにしているあいだじゅう、彼は常に、自分の前にあるその光る形を同じ強さで見つめていました。
La supra parto de li moviĝis, sed lia rigardo restis sam-direkta: ĉiam ĝin tenis la brilaĵo.
彼の上半身は動いていましたが、その視線は同じ方向のままでした。いつもその光る物が彼の視線を引きつけていたのです。
Kiom da tempo ni restis tie, senmove, senparole, mi ne povus diri.
私たちがどれほどのあいだそこで、身動きもせず、口もきかずにいたのか、私には言えなかった。
Estis tag-meze ekstere, kaj en la ĉielo brilis varmega suno, sed en la sen-fenestra hejmo, kie ni sidis, oni povus pensi, ke nun estas nokto, ĉar preskaŭ nenio videblis: nur tiu brila dudek-flanka afero, kaj, iomete, la sorĉisto, kiu movis sin malrapide per movoj, kiuj kunfunkciis kun la muziko de lia nekomprenebla kanto.
外は真昼で、空には焼けつくような太陽が輝いていたが、私たちが座っていた窓のない家の中では、今は夜なのだと思ってしまいそうだった。というのも、ほとんど何も見えなかったからである。見えたのは、あの輝く二十面体の物と、わずかに、理解できない歌の音楽に呼応する動きでゆっくり身を動かしていた呪術師だけだった。
Kaj jen li finis sian mirigan agadon.
すると彼は、その驚くべき行為を終えた。
Dum minuto li restis senmova.
一分ほど、彼は動かないままでいた。
Nenio aŭdiĝis.
何も聞こえなかった。
Iom post iom li aperis kiel homo, kiu malrapide eliras el dormo.
しだいに彼は、ゆっくり眠りから出てくる人のように見えてきた。
Li ekrigardis nin, kaj ŝajnis, ke li ne estas tute certa, kie li troviĝas kaj kiuj sidas apud li.
彼は私たちを見やり、今自分がどこにいて、そばに座っているのが誰なのか、完全にはわかっていないように見えた。
Li diris kelkajn vortojn en la loka lingvo.
彼は現地の言葉で二言三言話した。
Nia kunulo tradukis:
私たちの連れが訳した。
"La malsanon kaŭzis lia fratino," li diris, "la fratino de la junulo."
「病気を引き起こしたのは彼の姉妹です」と彼は言った。「その若者の姉妹です。」
"Kiel?", "Kial?" ni du diris samtempe.
「どうやって?」「なぜ?」と、私たち二人は同時に言った。
"Kial?
「なぜかって?
Ĉar, ŝia-opinie, li agis malbone, kaj ŝi sentis fortan malamon al li.
彼女の考えでは、彼は悪いことをしたのであり、それで彼女は彼に強い憎しみを抱いたのです。
Ŝi ne akceptas, ke li amas la knabinon, kun kiu li pli kaj pli ofte pasigas la tempon."
彼が、その娘とますます頻繁に時を過ごしている、その娘を愛していることを、彼女は受け入れないのです。」
"Kion ŝi faris por malsanigi sian fraton?"
「兄弟を病気にするために、彼女は何をしたのですか?」
"Ŝi kaptis lian volon, metis ĝin en ujon, kaj kaŝis ĝin ie en la naturo."
「彼の意志をつかまえ、それを容器に入れ、自然のどこかに隠したのです。」
"Lian volon, ĉu?"
「彼の意志、ですって?」
Ni ne komprenis, sed venis neniu respondo.
私たちにはわからなかったが、返事は来なかった。
"Kion ni faru?" demandis la doktoro.
「私たちはどうしたらよいのですか」と医者がたずねた。
La sorĉisto ekstaris.
呪術師は立ち上がった。
"Ni iru viziti la fratinon, kaj paroligu ŝin."
「その姉妹を訪ねて、話をさせよう。」
Kiam ni eliris el lia nokto-plena hejmo, la suno igis nin unu-minute senvidaj, tiel brila ĝi estis.
夜に満ちた彼の家から出ると、太陽があまりにまぶしくて、私たちは一分ほど目が見えなくなった。
Ni eksekvis la sorĉiston al dometo.
私たちは呪術師のあとについて小さな家へ向かった。
Tie la fratino loĝis.
そこにその姉妹が住んでいた。
La sorĉisto alprenis plej timigan sin-tenon, gravulan.
呪術師は、威厳に満ちた、実に恐ろしい身構えをとった。
Oni sentis, ke li estas ulo grand-pova, kiun oni ne kontraŭ-staru, se oni deziras plu vivi bonan vivon.
彼は大きな力を持つ男であり、これからもよい暮らしをしたいなら逆らってはならない相手なのだ、と感じられた。
"Mi scias, kion vi faris al via frato," li diris.
「お前が兄弟に何をしたか、私は知っている」と彼は言った。
Videble, ŝi ege ektimis.
見たところ、彼女はひどくおびえた。
"Mi devus scii, ke vi venos, kaj ke utilos al nenio fari mian faron," ŝi respondis.
「あなたが来ることも、私のしたことが何の役にも立たないことも、知っているべきでした」と彼女は答えた。
Ŝia sinteno montris, ke ŝi unu-flanke sub-metas sin, dum ali-flanke ŝi plej forte deziras malakcepti la intervenon de "la ulo kun la povoj".
その態度は、一方では従おうとしながら、他方では「力を持つ男」の介入をどうしても拒みたがっていることを示していた。
Sed kion ŝi povus fari?
だが、彼女に何ができただろうか。
Al sorĉisto oni ne povas kontraŭ-stari.
呪術師には逆らえないのだ。
"Diru, kien vi metis ĝin!"
「どこにそれを置いたのか言え!」
Ŝi ne demandis, pri kio li parolas.
彼女は、彼が何のことを言っているのか尋ねなかった。
Ŝi ne miris pri lia diro.
彼の言葉に驚きもしなかった。
Ŝi eligis tre simplajn vortojn: "Venu kun mi!"
彼女が口にしたのは、ごく簡単な言葉だった。「私と来て!」
Ni forlasis la vilaĝon.
私たちは村を離れた。
Post longa irado, komence sur mallarĝa vojeto, poste inter altaj kreskaĵoj, kie neniu vojo plu troviĝis, ni alvenis apud rivereton.
長く歩き、最初は細い小道を、その後はもう道などまったくない丈高い草木のあいだを進んで、私たちは小川のほとりに着いた。
Ŝi montris ter-levaĵon, malgrandan monteton, kiun iuj bestetoj faris el tero kaj pecoj de malnovaj kreskaĵoj.
彼女は土の盛り上がり、小さな塚を指さした。それは小さな動物たちが土と古い草木のかけらで作ったものだった。
"Mi ĝin kaŝis en tio," ŝi diris.
「私はそれをその中に隠しました」と彼女は言った。
Ni ĉiuj staris flanke, dum la sorĉisto malkonstruis la altaĵeton.
呪術師がその小高まりを崩しているあいだ、私たちはみな脇に立っていた。
El ĝi li fine eligis la ujon: tre etan skatolon, kiu ne povus enhavi pli ol ion ege malgrandan.
やがて彼はその中から容器を取り出した。とても小さな箱で、きわめて小さなものしか入らないはずのものだった。
Mi esperis, ke li tuj malfermos ĝin, sed tion li ne faris.
私は彼がすぐにそれを開けることを期待したが、彼はそうしなかった。
Nia grupeto samvoje revenis vilaĝen.
私たちの小さな一行は同じ道を通って村へ戻った。
Tuj ni iris al la loĝejo de la malsana viro.
そしてすぐに病気の男の住まいへ向かった。
Li kuŝis sur la tero ĉe sia pordo, duone ene, duone ekstere.
彼は戸口のところの地面に、半ば中に、半ば外に出るようにして横たわっていた。
La sorĉisto alparolis lin:
呪術師は彼に呼びかけた。
"Vian volon forprenis via fratino, kaj ĝin kaŝis, sed ni devigis ŝin redoni ĝin al ni.
「お前の意志はお前の姉妹に取り去られ、隠された。だが私たちは彼女に、それを私たちに返させた。
Tamen, antaŭ ol vi rajtos ĝin ricevi, mi devas unue scii, kion vi volas, ke okazu al via fratino."
だが、お前がそれを受け取ることを許される前に、まずお前が自分の姉妹にどうなってほしいのかを私は知らねばならない。」
La frato restis senparola.
その兄弟は言葉を失ったままだった。
Li movis sin eĉ ne iomete.
彼はほんの少しも動かなかった。
Malrapide li turnis la rigardon al la fratino.
ゆっくりと彼は視線を姉妹へ向けた。
En ĝi estis nek miro nek malamo.
そのまなざしの中には、驚きも憎しみもなかった。
"Nenio speciala okazu al ŝi," li fine diris, ege malrapide.
「彼女に特別なことは何も起こらないでほしい」と、彼はついに、きわめてゆっくりと言った。
Ŝajnis, ke li ne havas forton sufiĉan por fari la etajn movojn necesajn por paroli.
話すのに必要なわずかな動きをするだけの力さえ、彼には足りないように思われた。
Kaj li aldonis: "Ŝi komprenos.
そして彼は付け加えた。「彼女はわかるでしょう。
Eble jam nun ŝi komprenis.
もう今すでにわかったかもしれません。
Tio sufiĉas."
それで十分です。」
La sorĉisto transdonis la skatolon.
呪術師は箱を手渡した。
La malsanulo ĝin malfermis.
病人はそれを開けた。
Mi staris tute proksime kaj tre bone povis vidi: en ĝi estis nenio.
私はすぐそばに立っていて、はっきり見ることができた。中には何もなかった。
Dum la junulo rigardegis plu kaj plu tiun nenion, lia maniero sin teni ŝanĝiĝis.
その若者がその何もないものをいつまでも見つめているうちに、彼の身のこなしは変わっていった。
Lia senbrila rigardo refariĝis brila; li, antaŭe senmova, komencis moviĝi; vivo revenis en homon tri-kvarone endorman.
生気のなかった目はふたたび輝きを取り戻し、さっきまで動かなかった彼は動き始め、四分の三眠ったようだった人間に生命が戻ってきた。
Fine, li facil-move ekstaris kaj larĝe ridetis al ni.
ついには彼は軽やかに立ち上がり、私たちに大きく微笑んだ。
Li dankis nin kaj komencis paroli tute rapide.
彼は私たちに礼を言い、実に早口で話し始めた。
El la timiga malsano restis nenio plu.
あの恐ろしい病気はもう何も残っていなかった。
Longe la eŭropa doktoro kaj mi priparolis tiun okazaĵon, sed ni ne trovis respondon al niaj sindemandoj.
ヨーロッパ人の医者と私は、その出来事について長いあいだ話し合ったが、自分たちの問いへの答えを見つけることはできなかった。
Miriga okazaĵo, kiu aldoniĝis al aliaj mirigaĵoj, kiujn ni tra-vivis en Afriko.
それは、私たちがアフリカで体験したほかの不思議な出来事に加わる、驚くべき出来事だった。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias, kion opinii pri ĝi.
今日に至るまで、私はそれについてどう考えるべきかわからない。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu vi spertis similajn aferojn aŭ aŭdis pri ili de ver-ama persono, kiun vi bone konas kaj al kiu vi povas kredi?
では読者の友よ、あなたは似たようなことを体験したことがあるだろうか、あるいは、よく知っていて信じることのできる真実を愛する人から、そのような話を聞いたことがあるだろうか。
Kion vi opinias?
あなたはどう思うか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Afriko
アフリカ
Eŭropo
ヨーロッパ
fako
専門分野
formo
形
konstrui
建てる
lingvo
言語
levi
持ち上げる
metodo
方法
pasi
過ぎる
poemo
詩
ripeti
繰り返す
rivero
川
signifi
意味する
skatolo
箱
sorĉi
魔法をかける
sperti
経験する
temo
テーマ
traduki
翻訳する
utila
役に立つ
vilaĝo
村
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-ven-igi
歓迎する
pri-skribi
書き記す
sin-teno
態度
sub-meti
下に置く
Ĉapitro 3
3. LA RIĈULO, KIU VOLIS DONI
贈りたかった金持ち
Tan Fu estis tre riĉa, tiel riĉa, fakte, ke li ne konis la ĝustan valoron de sia mono.
タン・フーは非常に裕福で、実のところ、自分の金の正確な額さえ知らないほどだった。
Sed mono kontentigas nur la bezonon havi, ĝi ne liberigas el la deziro esti.
だが金は、持つという欲求を満たすだけで、ある者でありたいという欲望からは解放してくれない。
Kaj Tan Fu sentis tiu-rilate mankon, kiu forprenis multon el lia viv-plezuro.
そしてタン・フーは、その点で欠けているものを感じており、それが彼の人生の楽しみを大いに奪っていた。
Mankis al li universala famo.
彼に欠けていたのは、広く行き渡る名声だった。
Li opiniis, ke oni ne sufiĉe konsideras lin.
彼は、自分は十分に重んじられていないと思っていた。
Li forte deziris, ke ĉiuj ordinaraj homoj trovu lin ekster-ordinara.
彼は、すべての普通の人々が自分を並外れた人物だと思うことを強く望んでいた。
Li volis, ke la tuta urbo rigardu lin grava kaj bona, ke la tuta regiono pri-kantu lin kiel altan mult-povulon.
町じゅうが自分を重要で善良な人物として見なし、地域じゅうが自分を高貴で大きな力を持つ者として歌い上げることを、彼は望んでいた。
Li bezonis senti, per la diroj de la sam-urbanoj, ke li estas rimarkinda homo.
町の人々の言葉によって、自分が注目すべき人間であると感じることを、彼は必要としていた。
Proksime al li vivis malriĉa Ĝjaŭ.
彼の近くには、貧しいジャウが住んでいた。
Ĉi-lasta lin konis bone, sed neniam vizitis sian riĉan proksimulon.
このジャウは彼をよく知っていたが、その裕福な近所の男を一度も訪ねたことがなかった。
Pro tio Tan Fu ege malkontentis.
そのことでタン・フーはひどく不満だった。
Li vidis en tio superecan sintenon de Ĝjaŭ al li.
彼はそこに、ジャウが自分に対して優位に立とうとする態度を見ていた。
'Se li venus', li pensis, 'mi donus al li monon, grandule, kaj li certe rakontus pri mia bona koro en la tuta regiono.
『もし彼が来たなら』と彼は思った。『私は彼に気前よく金をやるだろうし、彼はきっと私のやさしい心を地域じゅうで語るだろう。
Oni ĉie pri-kantus mian altan valoron.
人々はどこでも私の大きな価値を歌い上げるだろう。
Li bel-parolus al mi pri mi, kun la espero ricevi pli, kaj tiel sentigus al mi mian grandegan povon.
彼はもっともらう望みを抱いて、私に向かって私のことを美辞麗句で語り、そうして私に自分の巨大な力を感じさせるだろう。
Estus plaĉe ricevi lian dankan rigardon.
彼の感謝に満ちたまなざしを受けるのは気持ちがよいだろう。
Kaj ne nur rigarde li dankus, sed ankaŭ bel-vorte.
しかも彼は目つきだけでなく、美しい言葉でも感謝するだろう。
Li amus min kaj li raportus al la tuta loĝantaro, kiel bon-kora mi estas.
彼は私を愛し、私がどれほど善良な心の持ち主であるかを住民全体に伝えるだろう。
La homoj salutus min estime kiel bon-faranton.
人々は善行者として敬意をもって私にあいさつするだろう。
Kaj tut-lande mia famo fine brilus kiel suno.'
そしてついには国じゅうで私の名声が太陽のように輝くだろう。』
Sed Ĝjaŭ neniam venis.
だがジャウは決して来なかった。
Tamen foje, nevole, ili renkontiĝis.
しかしあるとき、望まずして二人は出会った。
"Kial vi neniam vizitas min?" Tan Fu demandis.
「なぜ君は一度も私を訪ねないのか」とタン・フーはたずねた。
"Mi estas riĉa.
「私は金持ちだ。
Mi ŝatas doni, kaj vi bezonas monon.
私は与えるのが好きで、君は金を必要としている。
Se vi nur venus kaj petus...
君がただ来て頼みさえすれば……。
Estas granda feliĉo en la fakto senti sin dankinda.
感謝されるに値する者だと感じることには大きな幸福がある。
Se tiun plezuron vi havigus al mi, vi ricevus multe.
もしその喜びを君が私に与えてくれるなら、君は多くを受け取るだろう。
Multe pli ol vi antaŭ-vidus.
君の予想よりはるかに多くだ。
Mi ja sci-povas larĝe doni.
私は実際、気前よく与えることができるのだ。
Mi havas grandan koron."
私は大きな心を持っている。」
"Certe, certe," Gjaŭ respondis.
「なるほど、なるほど」とジャウは答えた。
"Vi havas multe da mono.
「あなたにはたくさんのお金があります。
Sed el viaj paroloj klaras, ke vi ne volas doni senpage.
ですが、あなたの言葉から明らかなのは、あなたが無償で与えたいのではないということです。
Vi pretas, ne doni, sed inter-ŝanĝi vian monon kontraŭ plezuro: la plezuro ricevi dankojn kaj senti vin bona.
あなたは与える準備があるのではなく、自分の金を喜びと交換する用意があるのです。すなわち、感謝を受け取り、自分を善人だと感じる喜びと。
Se mi poste rakontus, ke vi ŝatas doni pro simpla amo doni, pro pura ŝato igi homon feliĉa — kaj nur tio estas homa boneco, ĉu ne? — tiam mi dirus malveron.
もしあとで私が、あなたはただ与えること自体を愛して、ただ人を幸福にしたいという純粋な気持ちから与えるのだ――そしてそれだけが人間的な善なのですよね?――と語ったなら、私はうそを言うことになります。
Ĉu dono, kiun la ricevanto devas pagi, eĉ se nur per vortoj, ankoraŭ estas dono?"
受け取る者が、たとえ言葉だけであっても代価を払わねばならない贈り物は、まだ贈り物と言えるのでしょうか。」
'Li ne komprenas mian bon-korecon', Tan Fu pensis.
『彼は私の善意を理解していない』とタン・フーは思った。
'Por lin devigi ekkoni ĝin, mi prezentos al li ideon tiel mirigan, ke li ĵetos sin al miaj piedoj por elmontri danko-plenan miron'.
『それを彼に思い知らせるために、私はあまりに驚くべき考えを示して、彼が感謝に満ちた驚きを表すために私の足元に身を投げ出すほどにしてやろう。』
"Mi pretas doni al vi," li diris, "tutan kvinonon de miaj riĉaĵoj.
「私は君に」と彼は言った。「私の財産のまるまる五分の一を与える用意がある。
Vi tiam ne povos nei, ke mi estas granda bonulo.
そうなれば、私がたいへんな善人だということを君は否定できまい。
Vi iros rakonti ĉie la feliĉon, kiun mi kaŭzis al vi.
君は、私が君にもたらした幸福をあちこちで語って回るだろう。
Oni diras, ke vi brile poemas.
君は見事な詩を作ると言われている。
Certe vi verkos pri mi poemon, kiun la tuta lando ripetos al si."
きっと君は私について、国じゅうが口にする詩を書くことだろう。」
Sed Gjaŭ ne konsentis:
だがジャウは同意しなかった。
"Mi timas, sinjoro mult-monulo, ke vi ne havas ĝustan komprenon pri la situacio.
「おそれながら、大金持ちの旦那さま、あなたはこの状況を正しく理解しておられないようです。
Kiel eblus fari, kion vi deziras?
どうしてあなたの望むことが可能でしょうか。
Ni tute ne estos egalaj.
私たちはまったく対等にはなりません。
Ni eĉ estos tro malegalaj.
むしろ、あまりにも不平等です。
Vi havos kvar kvinonojn, mi havos nur unu.
あなたは五分の四を持ち、私はたった五分の一しか持ちません。
Mi sentos tiel forte mian subecon!
私は自分の劣った立場を痛いほど感じるでしょう。
Mia situacio aperos al mi malplaĉa rilate al la via.
私の境遇は、あなたのそれと比べると、不愉快なものに思えるでしょう。
Mi ne povos ne pensi multe pri tiuj kvar kvinonoj, kiujn vi havos.
あなたが持つその五分の四のことを、私はどうしても何度も考えてしまうでしょう。
Pripensu do: vi estos kvaroble pli riĉa ol mi!
考えてみてください。あなたは私の四倍も豊かなのです。
Kiel mi povus tion ŝati?
どうしてそんなことを私が好めるでしょう。
Mi malamos vin pro tio, ke la pli grandan parton de via riĉo vi tenis por vi.
あなたが財産のより大きな部分を自分のために取っておいたことで、私はあなたを憎むでしょう。
Ne.
いいえ。
Mi ne povus poeme prezenti vin bonulo."
私はあなたを善人として詩に描くことなどできません。」
"Kaj se mi donos al vi la duonon de mia tuta havaĵo?"
「では、私の全財産の半分を君にやるとしたら?」
"La duonon, ĉu vere?
「半分ですって、本当に?
Tio kompreneble estas io alia.
それはもちろん別の話です。
Ekde tiam, niaj situacioj estos samaj.
そうなれば、その時から私たちの境遇は同じになります。
Pri tio mi estos vere feliĉa.
そのことについて私は本当に幸福でしょう。
Mi plezure sentos min riĉa.
喜んで自分を富者だと感じるでしょう。
Mi ĝojos.
私はうれしいでしょう。
Sed ve!
ですが、ああ。
Mi ne povos grand-paroli pri via ekster-ordinara graveco, kiel vi deziras, ĉar ĝi ne plu estos io speciala.
あなたの望むように、あなたの並外れた偉さを大げさに語ることはできません。もはやそれは特別なものではなくなるからです。
Mi estos same riĉa, same ekster-ordinara, ĉar mi iĝos riĉa en unu minuto, dum vi longe laboris komerce por riĉigi vin.
私も同じだけ裕福で、同じだけ並外れた者になるのですから。私は一分で金持ちになるのに対し、あなたは金持ちになるために長いあいだ商売で働いたのです。
Mi povos daŭre pensi kaj pensadi, mi ne trovos en vi superecon, kiun mi povus prikanti."
私はいくら考え続けても、あなたの中に、私が歌い上げられるような優越性を見いださないでしょう。」
"Bone, bone," Tan Fu diris, pli kaj pli malkontenta.
「よろしい、よろしい」とタン・フーは、ますます不機嫌になりながら言った。
"Mi donos al vi ĉion, kion mi havas."
「私は君に、私の持っているものを全部やろう。」
"La tuton, ĉu vere?"
「全部ですって、本当に?」
"La tuton."
「全部だ。」
"La tutan tuton, ĉu?"
「全部の全部、ですか?」
"La tutan tuton, ĉion."
「全部の全部、何もかもだ。」
"Ĉion, ĉion, ĉion?"
「何もかも、何もかも、何もかも?」
"Ĉion, ĉion, ĉion."
「何もかも、何もかも、何もかもだ。」
Ĝjaŭ larĝe ridetis.
ジャウは大きく微笑んだ。
"Bone.
「よろしい。
Bonege.
すばらしい。
Mi estos ege riĉa.
私はとても金持ちになります。
Tio estas bonega ideo.
それは実にすばらしい考えです。
Mia koro estos en paco, ĉar mi ne plu havos zorgojn pri mono.
私はもう金の心配をしなくてよくなるので、心は安らぐでしょう。
Kaj eble ankaŭ via koro estos paca, ĉar vi ne plu havos zorgojn pri famo.
そしてたぶん、あなたの心も安らぐでしょう。もう名声の心配をしなくてよくなるのですから。
La tuta lando ja certe parolos pri vi, ĉu ne?"
国じゅうがきっとあなたのことを話すでしょう、そうでしょう?」
"Tute certe, jes.
「まったくその通り、そうだ。
Mi fin-fine ricevos la famon, kiun mi indas ricevi."
私はついに、自分が受けるに値する名声を手に入れるのだ。」
"Jes, vi ege ĝojos.
「ええ、あなたはたいそう喜ぶでしょう。
Ankaŭ mi ĝojos.
私も喜ぶでしょう。
Kiam mi montriĝos publike, la tuta ĉeestantaro salutos min kun granda estimo.
私が人前に姿を見せれば、その場の人々はみな大きな敬意をもって私にあいさつするでしょう。
Homoj ja ĝenerale alte konsideras riĉulojn.
人は一般に金持ちを高く評価するものですから。
Mi ĝojos pri tiu ĝenerala konsiderado, kiun dank' al vi mi ricevos, same kiel mi ĝojas nun pri la propra mem-estimo, pri mia bona sano kaj pri mia propra rid-plena maniero konsideri la vivon.
私は、あなたのおかげで受け取るその世間一般の高い評価を喜ぶでしょう。ちょうど今、自分自身への尊敬、自分の健康、そして笑いに満ちた自分自身の人生の見方を喜んでいるのと同じように。
Mi nur povos senti min vere danka al vi, ĉu ne?"
私はただ本当にあなたに感謝していると感じることができるだけでしょう、そうですよね?」
Tan Fu ridetis, kvankam li sentis sin iom malĝoja kaj ne sciis, kiel reagi al la paroloj de Ĝjaŭ.
タン・フーは少し悲しい気持ちになり、ジャウの言葉にどう反応してよいかわからなかったが、それでも微笑んだ。
"Jes, certe," li respondis.
「うむ、もちろんだ」と彼は答えた。
"Danka al mi."
「私に感謝するのだ。」
"Tio ĝojigos vin, kiu tiom ŝatas dankojn.
「感謝がそんなに好きなあなたは、それでうれしいでしょう。
Donu do al mi vian tutan riĉon, mi plezure akceptos.
では私にあなたの全財産をください、喜んで受け取りましょう。
Vi havos plu nenion.
あなたはもう何も持たなくなります。
Kaj mi, tiel supera al vi en la rigardo de la socio, ne bezonos bel-vorti pri vi.
そして私は、社会の目から見てあなたよりはるかに上位になるので、あなたについて美辞麗句を述べる必要はありません。
Kial mi tion farus?
なぜそんなことをするでしょう。
Vi ja estos nur senhava malriĉulo.
あなたはただの無一文の貧乏人になるのですから。
Mi plezure poemos pri la propra feliĉo.
私は喜んで自分自身の幸福について詩を書くでしょう。
Sed kiu venos por prikanti la grandecon de la alia, kun forta espero tiel ricevi iom da mono?
だが、そうして少しばかり金を得たいという強い望みを抱いて、他人の偉大さを歌いに来るのは誰でしょう。
Kiu venos eldiri sian grandan estimon kaj altan konsideradon?
大きな敬意と高い評価を口にするために来るのは誰でしょう。
Venos vi, ĉu ne?
来るのはあなたでしょう、そうですよね。
Ĉu ne mirige, ke kun aŭ sen mono, mi ĉiam kontentas pli?"
金があってもなくても、私のほうがいつもより満足しているとは、不思議ではありませんか。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
egala
等しい
estimi
尊敬する
famo
名声
ĝoji
喜ぶ
ja
はい
komerco
商売
konsideri
考慮する
koro
心
kvankam
〜だけれども
paco
平和
plezuro
喜び
preta
準備できた
propra
自分の
publiko
公共の
regiono
地域
socio
社会
universala
普遍的な
ve
ああ
verki
書く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
re-koni
見分ける
sci-povi
知ることができる
Ĉapitro 4
4. SERĈAS LETERAN AMIKON
文通相手を探して
Atentu, amiko leganto!
注意してほしい、読者の友よ。
Ĉi tiu rakonto estas longa.
この物語は長い。
Se vi trovos ĝin tro longa, legu hodiaŭ nur la unuan duonon.
もし長すぎると思うなら、今日は前半だけを読みなさい。
Se vi sukcesas legi ĝin ĝisfine en unu fojo, tio signifas, ke vi jam havas bonan komprenon de esperanto.
もし一度で最後まで読むことができるなら、それはあなたがすでにエスペラントをよく理解していることを意味する。
Kial Anjo opiniis, ke ŝi estas malbela, neniu povus diri, sed tio estis fakto.
アンヨがなぜ自分を不美人だと思っていたのか、それは誰にも言えなかったが、とにかくそれは事実だった。
Jes ja, ŝi ne estis superbelega, kaj oni eble ne akceptus ŝin sen plia pripenso por ludi junan belulinon en filmo, sed ŝi estis plaĉa, kaj nenie, kiam ŝi aperis, viroj forturnis la rigardon.
なるほど、彼女は飛びきりの美女ではなく、映画で若い美人の役をやるのに、何も考えずにすぐ選ばれるような人ではなかったかもしれない。だが彼女は感じのよい娘であり、彼女が現れると、どこでも男たちは顔をそむけたりはしなかった。
Male.
その反対だった。
Kiam ŝi eniris en publikan lokon, la knaboj unu-move direktis la rigardon al ŝi.
彼女が公共の場所に入ると、若者たちは一斉に彼女へ視線を向けた。
Kaj kion ili vidis, tio plaĉis, ĉiu-foje.
そして彼らの見たものは、そのたびごとに彼らの気に入った。
Rigardi Anjon ĉiam estis plezuro.
アンヨを見るのはいつでも楽しいことだった。
Sed Anjo tion ne kredis, kaj nun, dum ŝi tria-foje legis la leteron, kiun ŝi antaŭ nelonge ricevis el trans-mara lando, ŝi sentis sin senhelpa.
だがアンヨはそれを信じておらず、今、少し前に海の向こうの国から受け取った手紙を三度目に読みながら、自分はどうしようもないと感じていた。
La junulo, kiu skribis al ŝi, ja diris: "Bonvolu sendi foton de vi".
というのも、彼女に手紙を書いてきた若者がこう言っていたからである。「どうかあなたの写真を送ってください。」
Tiu letero estis respondo al peto, kiun ŝi presigis en revuo kun la celo interŝanĝi leterojn en la nova lingvo, kiun ŝi komencis lerni.
その手紙は、彼女が学び始めた新しい言語で手紙を交換する目的で雑誌に載せた募集への返事だった。
Ŝi deziris plibonigi sian scion de la lingvo; ĉu devi legi kaj respondi leterojn ne estus bona metodo tiu-cele?
彼女はその言語の知識を向上させたいと思っていた。手紙を読んで返事をしなければならないことは、その目的のためによい方法ではないだろうか。
La knabo, kiu skribis al ŝi, montriĝis mult-rilate inda fariĝi amiko.
彼女に手紙を書いたその少年は、多くの点で友人になるに値することがわかった。
Sed lia peto pri foto - eĉ se plej natura kaj komprenebla - metis ŝin en malplaĉan situacion.
だが、写真を求める彼の頼みは――それがきわめて自然で理解できるものであったとしても――彼女を不快な立場に置いた。
Ŝi ne sciis, kion fari.
彼女にはどうしてよいかわからなかった。
"Ne gravas," ŝi fine decidis; "li loĝas tiel malproksime, ke neniam ni renkontiĝos.
「かまわないわ」と彼女はついに決めた。「彼はあまりに遠くに住んでいるから、私たちは決して会わないでしょう。
Mi povas sendi al li foton de iu alia.
私はほかの誰かの写真を彼に送ることができる。
Li neniam scios la veron."
彼は決して本当のことを知るまい。」
Kaj, kontenta pri tiu ideo, ŝi enmetis kun sia responda letero belan foton de sia belega amikino Lenjo, tiu, kiu deziris fari el filmiĝo sian tutvivan okupon, aŭ, se tion ŝi ne sukcesos, ĉiu-tage montriĝi televide.
そして、その考えに満足して、彼女は返事の手紙に、美しい友人レンヨのきれいな写真を同封した。その友人は、映画に出ることを生涯の仕事にしたいと望んでおり、それがかなわないなら、毎日テレビに映る人になりたいと思っていた。
Antaŭ ol fermi la leteron, Anjo aldonis jenajn vortojn: "Mi ĉi-kune sendas al vi mian foton, kaj komprenas, ke vi deziras scii, kia mi aperas, sed kial vi ne havigis al mi vian?
手紙を閉じる前に、アンヨは次の言葉を付け加えた。「この手紙に私の写真を同封します。あなたが私がどんなふうに見えるか知りたがっているのはわかります。でも、なぜあなたは自分の写真を私に送ってくれなかったのですか。
Mi forte esperas, ke en la letero, kiun vi certe baldaŭ adresos al mi, mi trovos vian foton."
きっとまもなく私あてに送ってくださる手紙の中に、あなたの写真が入っていることを強く願っています。」
Ivo multrilate feliĉis pri la letero de Anjo.
イーヴォは、さまざまな点でアンヨの手紙をうれしく思った。
Ŝi skribis simple, sed ŝiaj vortoj estigis en li ian senton de varma kontenteco, kiun li ne povis bone klarigi, sed kiu ege plaĉis al li.
彼女の文章は素朴だったが、その言葉は彼の中に、うまく説明はできないけれどとても心地よい、あたたかな満足感のようなものを生み出した。
Longe li rigardis ŝian foton.
彼は長いこと彼女の写真を見つめていた。
Ŝi estis nekredeble bela.
彼女は信じられないほど美しかった。
Ne tute natura, eble, sed... foto estas nur foto.
もしかすると、まったく自然ではないのかもしれないが……写真はしょせん写真だ。
Sed nun li devis sendi sian bildon.
だが今や、彼は自分の写真を送らねばならなかった。
Pri tio li malkontentis.
そのことについて彼は不満だった。
Kiam li skribis al ŝi, lia sci-volo estis pli forta ol ĉio.
彼が彼女に手紙を書いたときには、知りたいという気持ちが何よりも強かった。
Li duone sentis, ke ne estas ĝuste peti foton sen sendi propran, sed tiun penson li forĵetis malproksimen de si, kaj li ne provis bildigi al si, kio okazos, kiam venos ŝia respondo.
自分の写真を送らずに相手の写真を求めるのは正しくないと、彼は半ば感じていた。だがその考えを彼は遠くへ追い払い、返事が来たとき何が起こるかを思い描こうともしなかった。
Kaj nun, li ne povis elturni sin el la neceso kontentigi ŝin: sendi foton al ŝia adreso li devis.
そして今、彼女を満足させねばならないという必要から、彼は逃れることができなかった。彼女の住所へ写真を送らねばならなかったのである。
Sendi foton, jes ja, sed ĉu necese sian?
写真を送る、なるほど。だが自分の写真でなければならないのだろうか。
"Mi havas ideon," li pensis, "mi sendos foton de Alberto."
「いい考えがある」と彼は思った。「アルベルトの写真を送ろう。」
Eble vi opinias, ke Ivo havis problemon similan al Anjo.
おそらくあなたは、イーヴォもアンヨと似た悩みを抱えていたのだと思うだろう。
Tute ne.
まったく違う。
Kontraŭe, eĉ.
むしろその反対ですらあった。
Ivo sciis, ke li estas bela, tre bela.
イーヴォは、自分が美しい、非常に美しいと知っていた。
Tion lia patrino multfoje diris al li.
それを彼の母親は何度も彼に言っていた。
Kaj ofte li rimarkis, ke, kiam iu lin unuafoje ekvidas, tiu eksentas... kiel diri?... frapon.
そして彼はよく気づいていた。誰かが彼を初めて目にすると、その人は……何と言えばいいだろう……衝撃を感じるのだと。
Ivo sentis, ke li disradias ian sun-brilon, ian ĉielan plaĉon, tiel bela li montriĝas.
イーヴォは、自分が何か太陽の輝きのようなもの、何か天上的な快さのようなものを放っていると感じていた。それほど彼は美しく見えたのである。
Li ne estis homo, li estis vida poemo pri beleco.
彼は人間ではなく、美についての視覚的な詩だった。
Kiam Naturo naskis lin, ĝi certe faris ĉef-verkon.
自然が彼を生み出したとき、それはきっと傑作を作ったのだった。
Se vi kredas, ke estas facile akcepti, ke oni estas mirindaĵo de la naturo, vi malĝuste opinias.
自分が自然の驚異なのだと受け入れるのは簡単だ、とあなたが思うなら、それは間違っています。
Kun sia beleco Ivo ne povis repaciĝi.
イーヴォは、自分の美しさと折り合いをつけることができなかった。
Ĉie, kien li iris, li sentis la rigardojn.
彼はどこへ行っても、視線を感じた。
Lin rigardis mez-junaj sinjorinoj, kaj li rimarkis, ke lia vido ekturnas iliajn sentojn ĉiu-direkte.
中年にさしかかった婦人たちが彼を見つめ、そして彼は、自分の姿が彼女たちの感情をあらゆる方向へとかき乱すのに気づいた。
Lin rigardis knabinoj, kiuj miris kaj tuj pretis ami.
少女たちも彼を見つめた。彼女たちは驚き、すぐにも恋する心の準備ができていた。
Lin rigardis viroj, pli diverse: kelkaj, tute certe, sentis deziron amikiĝi, sed al multaj Ivo ne malpli certe vidiĝis kiel io troa, kion necesus forigi, ĉar lia ĉeesto nur povos ŝanĝi la situacion rilate al knabinoj.
男たちも彼を見つめたが、その反応はよりさまざまだった。何人かは、まちがいなく親しくなりたいという願いを感じたが、多くの者には、イーヴォはやはりまちがいなく余計な存在、取り除くべき何かとして映った。というのも、彼の存在は、女の子たちとの関係における状況を変えてしまうだけだからである。
Ĉe kelkaj viroj li eĉ preskaŭ sentis, ke ili dezirus kapti lian belecon kaj ĝin proprigi al si.
中には、彼の美しさをつかまえて自分のものにしたいとさえ思っているのではないか、とほとんど感じられる男たちもいた。
Ĝis malamo tio kelkfoje iris.
それが憎しみにまで達することさえ、ときにはあった。
Tial al Ivo ne plaĉis la propra neordinara beleco.
だからこそ、イーヴォは自分の並はずれた美しさを好まなかった。
Nun mankus nur — por malsimpligi lian vivon - ke Anjo, pro foto, enamiĝu al li, aŭ eĉ nur rigardu lin kiel iu eksterordinara.
今の彼の人生をいっそうややこしくするために、あと足りないのはただ、アンヨが写真のせいで彼に恋したり、あるいはただ彼を何か特別な人間として見たりすることだけだった。
Tion li ne povus akcepti.
それを彼は受け入れられなかっただろう。
Li ne deziris amon, eble eĉ ankaŭ ne veran amikiĝon.
彼は愛を望んでいなかったし、たぶん本当の友情すら望んでいなかった。
Li deziris informojn.
彼が望んでいたのは情報だった。
Li deziris scii pri ŝia lando, pri la situacio tie, pri la tiea popolo kaj ĝia pens-maniero.
彼は彼女の国について、そこでの状況について、そこの人々とその考え方について知りたかった。
Li studis en universitato, kaj la leter-aferon li aliris kun universitata sinteno: studi kaj informiĝi estis liaj celoj.
彼は大学で学んでおり、文通という事柄にも大学人的な姿勢で臨んでいた。学び、情報を得ることが彼の目的だった。
Pri Alberto vi demandas, ĉu?
アルベルトのことを聞くのですか。
Ene, kaj en-vere, Alberto estis bona knabo, ĉiam preta doni kaj helpi, kun forta sento pri respondecoj kaj kun povo ĝuste agi en malfacilaj situacioj, eĉ se, ofte, lia unua reago estis timo.
内面では、そして本当のところ、アルベルトはよい若者だった。いつも与え、助ける用意があり、責任感が強く、しばしば最初の反応は恐れであったにしても、難しい状況で正しく行動する力を持っていた。
Sed ekstere, en apero, li montriĝis sen-forma dikulo, ŝajne ne tute homa, bestego plej malplaĉa al rigardo.
しかし外見では、見た目としては、彼は形のはっきりしない太った男に見え、まるで完全には人間でないかのような、見るにもっとも不快な獣のようだった。
Li estis tiel malbela, fakte, ke lia foto nur povos forigi la eblecon, ke Anjo eksentu amon al sia leter-kunulo.
実際、彼はあまりにも醜かったので、その写真はアンヨが文通相手に恋心を抱く可能性を消し去ることしかありえなかった。
Skribante la adreson, Ivo ridis al si: li sukcesis trovi kontentigan eliron el sia problemo.
住所を書きながら、イーヴォはひとり笑った。彼は自分の問題から満足のいく抜け道を見つけることができたのだ。
Letero sekvis leteron, el ĉi tiu lando al tiu alia, el tiu alia al tiu ĉi.
手紙が手紙に続いた。こちらの国からあちらの国へ、あちらの国からこちらの国へ。
Kun ĉiu letero plifortiĝis la intereso de Anjo al Ivo, de Ivo pri Anjo.
手紙を重ねるごとに、アンヨのイーヴォへの関心も、イーヴォのアンヨへの関心も強まっていった。
Jes, vi bone legis.
ええ、あなたはちゃんと読みました。
Ivo, nia universitatulo, kiu deziris nur informiĝi, trovis pli kaj pli da plezuro en la leteroj de Anjo.
ただ情報を得たいと望んでいた、われらが大学生イーヴォは、アンヨの手紙の中にますます大きな喜びを見いだすようになった。
Iom post iom io ŝanĝiĝis en li.
少しずつ、彼の中で何かが変わっていった。
Iom post iom sentoj okupis kampon, kie antaŭe vivis nur pensado.
少しずつ、以前は思考だけが生きていた場所を、感情が占めるようになった。
La lingvon ili uzis pli kaj pli bone.
二人はその言語をますます上手に使うようになった。
Venis la tago, kiam, same en tiu lando kiel en ĉi tiu, Anjo kaj Ivo akceptis respondecojn en siaj prilingvaj junularaj organizoj.
そして、あちらの国でもこちらの国でも、アンヨとイーヴォがそれぞれの言語関係の青年組織で責任ある役目を引き受ける日が来た。
Kaj kiam la gravuloj de la internacia asocio decidis, ke tut-monda junul-kongreso okazos en la urbo de Anjo, ĉiuj en la lando de Ivo opiniis, ke li estos ilia plej bona homo por paroli tie nome de la landa organizo.
そして国際協会の要人たちが、世界青年大会をアンヨの町で開くと決めたとき、イーヴォの国の誰もが、そこで自国組織を代表して話すのに彼が最適の人物だと考えた。
"Ni pagos al vi la vojaĝon kaj ĉiujn loĝ- kaj manĝo-kostojn", ili diris.
「旅費と宿泊費、それに食費もすべてこちらで出します」と彼らは言った。
Ĉu eblus al tio diri: ne?
これにノーと言うことができただろうか。
Ivo kompreneble jesis.
イーヴォはもちろん承諾した。
"Anjo!"
「アンヨ!」
La nomo, kiun li elparolis kun forto, resonis plu en la granda salonego.
彼が力をこめて発したその名は、大きなホールになお響き続けた。
Sed ŝi eĉ ne turnis sin al li.
だが彼女は彼のほうに振り向きさえしなかった。
Li rapidis post ŝi.
彼は急いで彼女のあとを追った。
"Anjo! Pardonu, ke mi alparolas vin tiel... tiel... kiel proksimulo, kiel amiko aŭ familiano, dum al vi ŝajnas, ke vi ne konas min, sed mi vin konas.
「アンヨ! こんなふうに……こんなふうに……親しい者のように、友人や家族のようにあなたに声をかけるのを許してください……あなたには私をご存じないように思えるでしょうが、私はあなたを知っています。
Ni fakte konas unu la alian.
私たちは実際には互いに知り合いなのです。
Mi klarigos ĉion.
すべて説明します。
Estas granda plezuro por mi renkonti vin."
あなたにお会いできて、私はとてもうれしいのです。」
"Se vi konus min, sinjoro, vi scius, ke mi nomiĝas Lenjo, ne Anjo.
「もし私をご存じでしたら、あなた、私の名がアンヨではなくレンヨだとご存じのはずです。
Mi konas iun Anjon, sed ŝi tute ne similas al mi, kaj vi ne povus vere preni min por ŝi.
私はアンヨという人を知っていますが、彼女は私にまったく似ていませんし、あなたが本気で私を彼女と取り違えるはずはありません。
Via maniero aliri knabinojn povas plaĉi al kelkaj, sed ne al mi.
あなたの女の子への近づき方は、気に入る人もいるでしょうが、私は違います。
Lasu min, mi petas.
放っておいてください、お願いします。
Mi havas multegon por fari en ĉi tiu mil-homa kongreso."
この千人規模の大会で、私はしなければならないことが山ほどあるのです。」
Ŝi parolis tiel malvarme, superule, forĵete, ke Ivo sentis sin kiel eta infano, al kiu la patrino timige eldiras sian nekontentecon.
彼女はあまりに冷たく、上から目線で、突き放すように話したので、イーヴォは、母親が恐ろしい口調で不満を言い渡すのを聞かされる小さな子どものような気持ちになった。
Ne ĉiufoje, ŝajnas, lia beleco igis virinojn ami lin.
どうやら、彼の美しさがいつでも女性たちに彼を愛させたわけではなかった。
Antaŭ ol la kongreso malfermiĝis, Anjo multe pensis kaj pensadis pri la situacio, en kiun ŝin lokis la ideo fote malveri al Ivo.
大会が始まる前、アンヨは、写真でイーヴォに偽ったという考えによって自分が置かれた状況について、ずいぶんと思い悩んでいた。
Ŝi fine decidis ne tuj diri la veron, sed serĉi lin, igi lin amika al ŝi kaj iom post iom venigi lin al kompreno pri ŝia vera esto.
彼女はついに、すぐには真実を告げず、まず彼を探し、彼を自分に親しくさせ、少しずつ自分の本当のあり方を理解させようと決めた。
Nun montriĝis bona okazo.
今、よい機会が現れた。
La malbela juna solulo, kiu sidis ĉe tablo antaŭ preskaŭ malplena glaso, tiel similis la foton, ke Anjo estis plej-plej certa.
ほとんど空になったグラスの前でテーブルにひとり座っていたその醜い若者は、写真にあまりによく似ていたので、アンヨはこれ以上なく確信した。
Ŝi aliris lin.
彼女は彼に近づいた。
"Mi scias, el kiu lando vi venis", ŝi diris al li tuj post sia saluto.
「あなたがどこの国から来たのか、私にはわかります」と、挨拶のすぐあとで彼女は彼に言った。
Li volis ekparoli, sed antaŭ ol li povis, jam ŝi interrompis lin: ŝi nomis la landon.
彼は話し始めようとしたが、その前に彼女がもう彼をさえぎり、その国の名を言ってしまった。
"Kiel vi scias?" li demandis.
「どうしてわかるのですか」と彼はたずねた。
"Tion mi eksciis per unu rigardo al via tuta persono, sed ĝenerale mi bezonas studi manon por ĉion scii pri homo.
「それはあなたの全体をひと目見てわかったのです。でも、ふつうは人についてすべてを知るには手を調べる必要があります。
Donu al mi vian maldekstran", ŝi diris, kaj ĝin prenis mem.
左手を出してください」と彼女は言い、自分でその手を取った。
"Haha! Mi vidas! Mi vidas multon!" diris ŝi, kaj ŝi metis en sian parol-manieron ian gravecon, kiu igis Alberton miri preskaŭ time.
「はは! 見えます! たくさん見えます!」と彼女は言い、その話しぶりにある種の重々しさをこめたので、アルベルトはほとんど恐れるほど驚いた。
'Kia eksterordinara knabino!' li pensis, sed jam ŝi daŭrigis:
『なんて並はずれた女の子なんだ!』と彼は思ったが、彼女はもう続けていた。
"Via mano informas min pri multego.
「あなたの手は、たいへん多くのことを私に教えてくれます。
Mi scias, kie vi loĝas, kie vi naskiĝis, kion vi faras en la vivo, mi volas diri: kian okupon vi havas.
あなたがどこに住んでいるか、どこで生まれたか、人生で何をしているか、つまりどんな仕事をしているか、私にはわかります。
Mi scias, kiel nomiĝas viaj frato kaj fratino.
あなたの兄弟姉妹の名前も知っています。
Mi scias, ke vi havis fraton, kiu mortis antaŭ du jaroj, kaj mi povas eĉ diri al vi, kiel".
二年前に亡くなった兄弟がいたことも知っていますし、どう亡くなったかさえ言えます。」
Kaj ŝi diris al li ĉion.
そして彼女は彼にすべてを語った。
Ne estis malfacile, ĉar Ivo multe rakontis pri sia persona kaj familia vivo en siaj leteroj, kaj ŝi ĉion bone memoris.
それは難しくなかった。というのも、イーヴォが手紙の中で自分の個人的・家庭的な生活について多くを語っており、彼女はそれをすべてよく覚えていたからである。
Ŝi rimarkis, ke la malbela junulo aperas pli kaj pli tima kaj senkomprena, sed tio venis, ŝiaopinie, de la ĝusteco de ŝiaj in-formoj.
彼女は、その醜い若者がますますおびえ、ますますわけがわからないという顔つきになっていくのに気づいたが、それは自分の情報の正確さから来ているのだ、と彼女には思われた。
Sed post kiam ŝi finis, li rigardegis sian manon kun tia timkaj mir-plena malcerteco, preskaŭ malamike, ke ankaŭ ŝi iĝis necerta pri si.
だが彼女が語り終えたあと、彼は自分の手を、恐れと驚きに満ちた、ほとんど敵意すら帯びた不確かさでじっと見つめたので、彼女のほうも自信を失った。
Tamen kun ŝajna memcerteco ŝi ekdiris:
それでも彼女は見かけ上は自信ありげに、こう言い始めた。
"Ĉu io malplaĉas al vi?
「何かお気に召しませんか。
Ĉu vin timigas la fakto, ke mi scias tiom pri vi?"
私があなたのことをそんなに知っているという事実が、あなたを怖がらせているのですか。」
Ŝi komencis ridi.
彼女は笑い始めた。
"Ne timu, estas nur ludo, mi tuj klarigos!"
「怖がらないで、ただの遊びです、すぐ説明します!」
Kaj ŝi ridis plŭ.
そして彼女はさらに笑った。
Sed li ne, kaj lia senrideco malhelpis ŝin daŭrigi.
だが彼は笑わず、彼のその無笑いが彼女の続きの言葉を妨げた。
Nur post senvorta minuto li ekparolis, per malfortaj, malaltaj sonoj, kiuj ŝajnis direktiĝi pli al li mem ol al ŝi.
ただ、無言の一分ほどのあとで、彼はようやく話し始めた。その弱々しく低い声は、彼女に向けられているというより、自分自身に向けられているように思えた。
Aŭdeblis, ke li malfacile sukcesas akcepti la propran penson:
自分の考えを受け入れるのに苦労しているのが、その声から聞き取れた。
"Ŝajnas, ke tiu ĉi mano estas ne mia, sed tiu de mia samklubano Ivo."
「どうやら、この手は私のではなく、同じクラブの仲間であるイーヴォのものらしい。」
Nun mirege lin rigardis ŝi.
今度は彼女のほうが、驚ききって彼を見つめた。
"Ĉu vi do ne estas Ivo?" ŝi demandis.
「では、あなたはイーヴォではないのですか」と彼女はたずねた。
"Rigardu min," li respondis, ne tre kontente.
「私を見てください」と、あまり愉快ではなさそうに彼は答えた。
"Ĉu vi iam vidis pli malbelan viron?
あなたはこれより醜い男を見たことがありますか。
Mi scias, kia mi aperas, kaj tio ĝenerale faras nenion al mi.
自分がどう見えるか、私は知っていますし、ふつうそれは私に何の影響も与えません。
Sed Ivo estas alta fortulo, bela vir-besto, kiu certe nur povas dolĉi al virinaj rigardoj.
しかしイーヴォは、背が高く力強い、美しい雄の獣で、女たちの視線に甘さを与えることしかできないような男です。
Vi montris, ke al vi mankas neniu informo pri tiu knabo.
あなたは、その若者について何ひとつ情報を欠いていないことを示しました。
Kiel vi povus ne-scii, al kio li similas?
それなのに、彼がどんな見た目か知らないなんて、どうしてありえますか。
Sed mi ne komprenas vian ludon.
でも、あなたのこの遊びは私にはわかりません。
Kion vi celas?
何をねらっているのですか。
Kial rakonti al mi lian tutan vivon, kaj ŝajnigi, ke ĝi estas mia?
なぜ彼の人生をそっくり私に語り、それが私のものだと装うのですか。
Via ag-maniero troviĝas trans mia komprenpovo."
あなたのやり方は、私の理解力を超えています。」
Dum longa minuto ŝi restis senparola.
長い一分間、彼女は言葉を失っていた。
Kiel ŝi povus klarigi la aferon?
このことをどう説明すればよいのだろう。
"Kompreneble, se vi ne estas Ivo, mia far-maniero ŝajnas al vi plej miriga..." ŝi komencis.
「もちろん、もしあなたがイーヴォでないなら、私のやり方はあなたにはこの上なく奇妙に思えるでしょう……」と彼女は言い始めた。
Sed tuj ŝi interrompis sin, ĉar ŝi ne sciis, kiel daŭrigi.
だがすぐに彼女は自分で言葉を切った。どう続ければよいのかわからなかったからである。
Tamen post kelka tempo ŝia pensado ekfunkciis pli klare kaj ŝi provis ĉion rakonti.
それでもしばらくすると、彼女の思考はよりはっきりと働き始め、彼女はすべてを語ろうとした。
Dum ŝi parolis, ŝi pli kaj pli sentis, ke ŝiaj klarigoj ne estas tre verŝajnaj.
話しながら、彼女は自分の説明があまりもっともらしくないことを、ますます強く感じた。
Interalie, ŝi ne povis klarigi, kial Ivo sendus kiel sian la foton de Alberto.
とりわけ、なぜイーヴォがアルベルトの写真を自分のものとして送るのか、彼女には説明できなかった。
Kiu kaŭzo povus igi belan knabon ŝajnigi sin malbela?
美しい若者に、自分を醜く見せかけさせるような理由が、いったい何だというのか。
Sed kion fari?
だが、どうしようもなかった。
Kiam, post sia longa malsimpla vortigado, ŝi fine diris "ĝis revido", ŝi sentis, ke li ne kredas ŝin.
長く入り組んだ説明の末、彼女が最後に「またお会いしましょう」と言ったとき、彼が自分を信じていないのを彼女は感じた。
Ĉar ŝi laboris por la kongreso, Anjo facile povis trovi, kie loĝas ĉiu membro, kiu parto-prenas en ĝi.
大会のために働いていたので、アンヨは参加者一人ひとりがどこに泊まっているかを簡単に調べることができた。
Malfeliĉa pri sia renkonto kun Alberto, ŝi decidis telefoni al Ivo.
アルベルトとの出会いに気落ちした彼女は、イーヴォに電話をかけることにした。
Post kelkaj sensukcesaj provoj — li ne estis en sia ĉambro — ŝi fine decidis atendi ĝis la morgaŭa tago.
何度かうまくいかない試みのあと――彼は部屋にいなかった――、彼女はついに翌日まで待つことに決めた。
Sed ĝuste tiam ŝia telefono eksonis.
だがちょうどそのとき、彼女の電話が鳴った。
Estis li.
彼だった。
"Anjo, mi ege bezonas paroli kun vi, aŭ mi ne sukcesos dormi ĉi-nokte.
「アンヨ、どうしてもあなたと話さなければ、私は今夜眠れそうにありません。
Dum la tuta nokto mi provos trovi respondon al miaj demandoj.
夜じゅう、私は自分の疑問への答えを探し続けるでしょう。
Kial vi estis tiel malvarma?
なぜあなたはあんなに冷たかったのですか。
Kial vi tiel maldolĉe parolis al via letera amiko?
なぜ文通の友だちである私に、あんなにつらく話したのですか。
Vere mi ne komprenas.
本当にわかりません。
Kaj tiu ne-kompreno malhelpas min vivi."
そして、そのわからなさが私の生を妨げています。」
Rapidaj, neklaraj, sed fortaj sentoj turniĝis en Anjo.
速く、はっきりしないが、強い感情がアンヨの中で渦巻いた。
Komence, ŝi ne sciis, kion pensi.
最初、彼女はどう考えてよいかわからなかった。
Sed baldaŭ ŝin kaptis deziro ridi.
だがまもなく、笑いたい気持ちが彼女をとらえた。
Ŝi pretiĝis paroli, kiam liaj vortoj eĉ pli rapide ekflugis, sento-plene:
彼女が話そうと身構えたとき、彼の言葉はさらに速く、感情いっぱいに飛び出した。
"Anjo, kial vi restas senparola?
「アンヨ、どうして黙っているのですか。
Kio okazis?
何があったのですか。
Jes ja, mi malbone agis pri la foto.
ええ、そうです、写真のことで私は悪いことをしました。
Bonvolu pardoni min.
どうか許してください。
Tio estis malbona ideo.
あれは悪い考えでした。
Kiam vi vidis min, vi ne povis kompreni.
あなたが私を見たとき、理解できなかったのも無理はありません。
Sed klarigo ekzistas, kaj mi volas doni ĝin al vi.
でも説明はありますし、それをあなたにしたいのです。
Tamen, mi petegas vin, unue diru, ke vi min ne malamas."
ただ、お願いです、まず私を憎んではいないと言ってください。」
"Atendu, Ivo, atendu, mi certiĝu, ke mi aŭdis vin bone.
「待って、イーヴォ、待って、私がちゃんと聞き取ったか確かめさせて。
Vi vidis min, ĉu ne tion vi diris?"
あなたは私を見た、と今そう言ったのよね。」
"Certe mi vidis vin, ĝuste pro tio..."
「もちろんあなたを見ました、まさにそのために……」
Ŝi interrompis:
彼女はさえぎった。
"Se vidi min metis vin en tian sento-movan situacion, ke pro ĝi vi ne povos dormi ĉi-nokte, mi... mi... mi unue bezonas kompreni.
「私を見たことが、あなたをそんな感情の揺れた状態に置いて、今夜眠れなくなるほどだというのなら、私……私……まず理解しなければならないわ。
Rakontu do, kion mi diris, kia mi estis."
だから話してちょうだい、私は何を言って、どんなふうだったのか。」
"Al mi ne plaĉas memori pri tio.
「私はそれを思い出したくありません。
Kial vi ludas per miaj sentoj?
なぜあなたは私の感情をもてあそぶのですか。
Letere ni amikiĝis.
手紙では、私たちは友だちになったではありませんか。
Kial ŝanĝi tiun rilaton?
なぜその関係を変えるのですか。
Tion mi pensis, kiam vi respondis al mi, ke vi ne konas min kaj ke mia metodo por aliri knabinojn ne sukcesos kun vi.
あなたが、私を知らない、そして女の子に近づく私のやり方はあなたには通じない、と私に答えたとき、私はそう思ったのです。
Mi nur volis klarigi, kiu mi estas, kaj kial mi ne similas al la foto, kiun mi sendis."
私はただ、自分が誰で、なぜ自分が送った写真に似ていないのかを説明したかっただけです。」
"Ivo kara, mi povus lasi vin paroli plu, tio eble igus min ridi, kaj okazon ridi oni neniam perdu, ĉu?
「イーヴォ、あなた、もっと話し続けさせてもよかったのだけれど、そうすれば私は笑えたかもしれないわね。そして笑う機会は決して逃してはいけない、でしょう。
Sed mi ne volas esti malbon-kora.
でも、私は意地悪になりたくないの。
Vi rajtas scii la veron.
あなたには真実を知る権利があるわ。
Mi neniam malvarme kaj malkontente reagis al vi pro plej simpla kaŭzo: ni neniam renkontiĝis.
私があなたに冷たく不満げにふるまったことは一度もないわ。理由はきわめて単純、私たちは一度も会っていないから。
La persono, kiun vi prenis por mi, certe estas Lenjo, amikino mia.
あなたが私だと思った人は、きっと私の友人レンヨよ。
Kiam vi petis foton, mi adresis al vi ŝian, ĉar mi estas tre malbela.
あなたが写真を求めたとき、私は彼女のものをあなたに送ったの。だって私はとても醜いから。
Mi pensis: nia rilato estos nur letera, kaj ni vivas tiel malproksime unu de la alia!
私はこう思ったの。私たちの関係は手紙だけのものになるし、それに私たちはこんなにも遠く離れて暮らしているのだから!
Kial ne kredigi min pli bela ol mi estas?
本当よりきれいだと思わせたっていいじゃない。
Sed ne estas plaĉe paroli pri ĉio ĉi telefone, kial ni ne renkontiĝus?
でも、こんなことを電話で話すのは気持ちのよいものではないわ。会わない?
Mi ja ankaŭ devas raporti al vi mian sperton kun tiu malbela sed aminda Alberto.
それに、あの醜いけれど感じのよいアルベルトとの私の体験も、あなたに報告しなければならないし。
Ĉu vi povus troviĝi en la kongresa trinkejo post duon-horo?"
三十分後に大会のバーに来られる?」
"Jes, jes, kun granda plezuro, sed kiel ni rekonos unu la alian, se vi ne estas la knabino sur mia foto?"
「はい、はい、よろこんで。でも、あなたが私の写真の女の子ではないなら、どうやってお互いを見分けるのですか。」
"Mi certe tuj rekonos vin.
「私はきっとすぐにあなたがわかるわ。
El la vortoj de Alberto mi komprenis, ke vi estas rimarkinde bela viro, da kiaj estas tre malmulte, ĉu ne vere?"
アルベルトの言葉から、あなたが目立って美しい男で、そんな人はごくわずかだとわかったもの。本当でしょう?」
"Je-e-es."
「え、ええ……。」
"Mi certe alvenos antaŭ ol vi, ĉar mi loĝas tuj apude.
「私はきっとあなたより先に着くわ。すぐ近くに泊まっているから。
Mi do atendos vin.
だから待っているわね。
Mi legos numeron de "Kontakto", tiel vi tuj scios, kiu mi estas.
『Kontakto』の一冊を読んでいることにするわ、そうすればあなたはすぐに私が誰かわかる。
Sed eĉ sen tio vi scius: nur elektu la plej malbelan knabinon."
でも、そんなものがなくてもわかるわ。いちばん醜い女の子を選べばいいだけだから。」
Kiam Ivo eniris la trinkejon, li sentis - kiel ĝenerale - ke ĉiuj rigardoj direktiĝas al li.
イーヴォがバーに入ったとき、彼は――いつものように――すべての視線が自分に向けられるのを感じた。
Dum ĉe la plimulto el la ĉeestantoj la rigardado daŭris kelk-tempe, bela knabino, sola ĉe tablo, nur ĵetis al li etan rapidan rigardon, kiu tuj revenis al ŝia legado.
その場にいた大半の人々はしばらく彼を見続けたが、テーブルにひとりでいた美しい少女だけは、彼に小さなすばやい一瞥を投げただけで、その視線はすぐ読書へ戻った。
Li ĉirkaŭ-rigardis.
彼はあたりを見回した。
Kontakto montriĝis kvarloke, ĉe apartaj tabloj.
『Kontakto』は四か所、別々のテーブルで見つかった。
Kvar knabinoj ja, du solaj, du kun gekunuloj, sidis kun numero de tiu revuo, ĉu en la mano, ĉu apud si surtable.
四人の少女、二人はひとりで、二人は仲間と一緒に、その雑誌の一冊を手に持つか、あるいはテーブルの上にそば置いて座っていた。
Unu el la solulinoj estis ege malbela kaj rigardis lin sen kaŝi sian intereson.
ひとりでいる娘の一人はひどく醜く、興味を隠さずに彼を見ていた。
Ŝi ridetis al li, espere.
彼女は期待をこめて彼にほほえんだ。
Li decidis ŝin aliri.
彼は彼女に近づくことに決めた。
"Anjo, mi ĝojas..." li komencis, sed la junulino tuj inter-rompis:
「アンヨ、うれしいです……」と彼は言い始めたが、その若い娘はすぐにさえぎった。
"Mi ne estas Anjo," ŝi diris, kaj io ete malfeliĉa bildiĝis tie, kie antaŭ nelonge brilis espero.
「私はアンヨではありません」と彼女は言い、少し前まで希望が輝いていたその顔に、わずかな不幸が浮かんだ。
"Ne, mi ne estas Anjo, sed mi scias, ke la knabino tie havas tiun nomon.
「いいえ、私はアンヨではないの。でも、あそこにいる女の子がその名前だと知っています。
Eble ŝin vi serĉas."
たぶん、あなたが探しているのは彼女です。」
Ŝi montris la alian solulinon.
彼女はもう一人のひとりの娘を指さした。
Ivo pardon-petis kaj turnis sin tien.
イーヴォは詫びて、そちらに向き直った。
Li rigardis la knabinon, nekomprene.
彼はその娘を、わけがわからないという顔で見つめた。
Estis tiu, kiu ĵetis al li tiun rapidan rigardon, kiam li eniris.
それは、彼が入ってきたときにあのすばやい一瞥を投げた娘だった。
Kiel ŝi povus esti Anjo?
どうして彼女がアンヨでありえよう。
Ĉi tiu estis bela.
この娘は美しかった。
Fakte, li trovis ŝin pli bela, multe pli bela ol Lenjo, ĉar kun beleco pli natura.
実際、彼は彼女をレンヨより美しい、ずっと美しいと感じた。より自然な美しさを備えていたからである。
Lenjo havis la belecon de filmulino.
レンヨは映画女優のような美しさを持っていた。
Estis io grand-urbana en ŝi, kio tute ne respondis al la Iva kompreno pri beleco.
彼女には大都会的な何かがあり、それはイーヴォの美についての理解にまったく合っていなかった。
Anjo sia-flanke estis plezuro por la vido: ŝi belis pli simple, pli hejmece, pli vilaĝe.
それに対してアンヨは、見ることそれ自体の喜びだった。彼女の美しさはもっと素朴で、もっと家庭的で、もっと村娘らしかった。
Sed tiu natura est-maniero ne malpliigis ŝian plaĉ-povon.
だが、その自然なあり方は彼女の魅力を少しも減じてはいなかった。
Tute male.
まったくその反対だった。
"Ĉu vi estas Anjo?" li necerte demandis.
「あなたがアンヨですか」と彼はおずおずとたずねた。
"Jes, sinjoro, tio estas mia nomo.
「はい、あなた、それが私の名前です。
Kiel mi povas utili al vi?"
どんなご用でしょうか。」
"Ĉu vi ne komprenas, kiu mi estas?
「私が誰かわからないのですか。
Ivo, kun kiu vi telefonis antaŭ duon-horo!"
さっき三十分前にあなたが電話で話したイーヴォです!」
"Ivo!
「イーヴォ!
Vi!
あなたが!
Ĉu vere?"
本当に?」
Ŝi longe rigardis lin.
彼女は長く彼を見つめた。
"Sed vi estas tute ordinara persono!"
「でも、あなたってまったく普通の人なのね!」
Tiujn vortojn Ivo vere ne atendis, sed ĝuste ili kaŭzis en li senton, kiun li sen-scie atendis jam de longe.
その言葉をイーヴォは本当に予想していなかった。だがまさにその言葉が、彼の中に、長いあいだ無意識に待ち望んでいた感情を引き起こした。
Io tre paca, plaĉa, dolĉa trairis lian tutan estaĵon.
とても平和で、心地よく、甘やかなものが、彼の全存在を通り抜けた。
Ĝojo, kian li neniam spertis antaŭe.
彼がこれまで一度も味わったことのない喜びだった。
Ŝi plu parolis, sed li ne aŭskultis ŝin.
彼女はなお話し続けたが、彼は聞いていなかった。
Li ekkomprenis, ke dum sia tuta vivo li atendis ĉi tiun minuton: esti ordinara, esti kiel la aliaj.
彼は悟り始めた。自分は生涯ずっとこの瞬間を待っていたのだ、と。普通であること、ほかの人たちのようであることを。
Kia ĉiela dono!
なんという天からの贈り物だろう!
Kia ĝojo sensimila!
なんという比べもののない喜びだろう!
"Ĉu vi ne aŭskultis min?"
「私の話、聞いていなかったの?」
Li rerigardis ŝin, plej amike, kaj dolĉa-sone respondis:
彼はあらためて彼女をこの上なく親しげに見て、やさしい声で答えた。
"Ne, pardonu, mi ne aŭskultis.
「いいえ、ごめんなさい、聞いていませんでした。
Mi pripensis.
考えていたのです。
Mi provis kompreni.
理解しようとしていたのです。
Kial vi diris malveron?
なぜあなたは嘘をついたのですか。
Vi estas ege bela.
あなたはとても美しい。
Multe pli bela ol tiu malvarma altulino, kiu rigardis min de supre kiel malutilan, malsan-portan, mortigindan besteton.
上から私を、有害で、病気を運び、殺されるべき小動物のように見おろした、あの冷たい背の高い女より、ずっと美しい。
Anjo!
アンヨ!
Kiel eblas koni sin tiel malĝuste?
どうして自分のことをそんなにも誤って知ることができるのですか。
Vi bildigas vin al vi mem tute alia ol vi fakte estas..."
あなたは、自分を実際とはまったく違うものとして思い描いているのですね……」
"Kaj ankaŭ vi vin, se vi trovas vin belega!" ŝi tuj diris.
「それはあなたも同じよ、自分をものすごく美しいと思っているのなら!」と彼女はすぐに言った。
Ili ekridis samtempe.
二人は同時に笑いだした。
Tiel komenciĝis persona interrilato ankoraŭ pli plaĉa ol la jam plaĉa letera.
こうして、すでに楽しかった文通以上に、さらに心地よい直接の交際が始まった。
En Eŭropo, malnovaj rakontoj ĝenerale finiĝas per la vortoj: ili geedziĝis, estis feliĉaj, kaj havis multajn infanojn.
ヨーロッパでは、昔話はたいてい「二人は結婚し、幸福に暮らし、たくさんの子どもをもうけました」という言葉で終わる。
Ĉu tiel fini ĉi tiun?
この話もそう終えるべきだろうか。
Ne.
いや。
Ĉar tio estus diri malveraĵon.
なぜなら、それでは嘘を語ることになるからだ。
Ili ne geedziĝis.
二人は結婚しなかった。
Post kiam la kongreso finiĝis kaj Ivo revenis hejmen, ili dum iom pli ol unu jaro daŭrigis sian leteran kontakton.
大会が終わってイーヴォが帰郷したあとも、二人は一年あまり文通を続けた。
Poste ili iom post iom forgesis unu la alian.
その後、二人は少しずつ互いを忘れていった。
Sed antaŭ ol disiĝi, fine de la kongreso, ili renkontiĝis kun Alberto kaj Lenjo, al kiuj ili ridoplene rakontis la aferon.
だが別れる前に、大会の終わりに、二人はアルベルトとレンヨに会い、この出来事を笑いながら語った。
Pasis ok jaroj.
八年が過ぎた。
Nun Alberto kaj Lenjo ege feliĉas.
今、アルベルトとレンヨはとても幸福である。
Kune kun siaj sep infanoj.
七人の子どもたちとともに。
NOVAJ VORTOJ
新出語
adreso
住所
aparta
特別な
asocio
協会
ĉirkaŭ
〜の周りに
elekti
選ぶ
filmo
映画
frapi
たたく
ha
はっ
klubo
クラブ
kongreso
大会
kontakto
接触
membro
会員
okupi
占める
presi
印刷する
radio
ラジオ
revuo
雑誌
salono
広間
studi
勉強する
telefono
電話
televido
テレビ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĉef-verko
傑作
el-paroli
言い表す
el-turni sin
向きを変える
preni por
〜とみなす
re-agi
反応する
re-pac-iĝi
仲直りする
re-koni
見分ける
respond-eco
応答性
sen-helpa
自力の
Ĉapitro 5
5. AL MONDO TRANSA
海の向こうの世界へ
Jam de longe la Tero ne plu videblis.
地球はもうずっと前から見えなくなっていた。
Ili forlasis ĝin antaŭ tiom da tempo, ke la surtera vivo ŝajnis ne plu ekzisti.
彼らがそこを離れてからあまりに長い時間がたっていたので、地上の生活はもはや存在しないかのように思われた。
Ĝi estis nur memoro.
それはただの記憶にすぎなかった。
La vera vivo estis en ĉi tiu vojaĝilo, kiu traflugis la senfinon kun nepensebla rapideco.
本当の生活は、この、思いもよらぬ速さで無限を飛び抜けていく乗り物の中にあった。
Baldaŭ ili alvenos.
まもなく彼らは到着する。
Kaj refoje ili kune sin demandis, kia estos tiu mondo, al kiu ili nun proksimiĝas.
そしてまた彼らは一緒に、いま近づいているその世界はどのようなものだろうかと自問した。
"Mi timas," diris Joĉjo.
「こわいよ」とジョーチョは言った。
"Ni estas frenezaj.
「ぼくらは狂っている。
Ni iras tien kiel la unuaj eŭropanoj al Afriko, sed la situacio estas tute malsama.
ぼくらは最初のヨーロッパ人たちがアフリカへ行ったようにそこへ向かっているが、状況はまったく違う。
Kontraŭ la bestegoj, kiujn ni renkontos, kion ni povos fari?
出会うことになる巨大な獣たちに対して、ぼくらに何ができるだろう。
Eble du minutojn post nia alveno ni jam ne plu vivos.
たぶん到着して二分後には、ぼくらはもう生きていない。
Ĉi tio estas ne vojaĝo, nur sinmortigo, freneza sinmortigo."
これは旅なんかじゃない、ただの自殺だ、狂った自殺だ。」
"Kial bestegoj?"
「どうして巨大な獣なの?」
Sjaoli demandis.
シャオリはたずねた。
"Kial ne ĉefe estaĵoj, kiuj pensas?"
「むしろ考える存在たちだとは、なぜ思わないの?」
"Se ili pensas, ili plej verŝajne akceptos nin malamike.
「もし彼らが考えるなら、十中八九ぼくらを敵意をもって迎えるだろう。
Kaj ili estos en la propra lando, en lokoj, kiujn ili konas senmanke, kun aĵoj, bestoj, kiujn ili povos utiligi kontraŭ ni, dum ni restos senhelpaj.
しかも彼らは自分たちの国にいて、完全に知り尽くした場所にいて、物や動物をぼくらに対して利用できるが、こちらは無力なままだ。
Ili plej facile kaptos nin, antaŭ ol ni havos la tempon rimarki, kio okazas.
何が起きているのか気づく時間もないうちに、彼らはごく簡単にぼくらを捕えるだろう。
Sed eĉ se nenio vivas tie, kiel scii, kontraŭ kio ni devas esti pretaj?
だが、たとえそこに何も生きていないとしても、何に備えなければならないのか、どうしてわかる?
Kiel ni povos agi lerte ĉe plej simpla problemo?
いちばん単純な問題に対してでさえ、どうやってうまく行動できる?
Mi min demandas, kial mi konsentis veni.
どうして来ることに同意したのか、自分でもわからない。
Tiuj, kiuj nin sendis, ne havas senton pri respondeco.
ぼくらを送り出した連中には責任感がない。
Aŭ ili estas same frenezaj, kiel ni."
あるいは、ぼくらと同じように狂っているんだ。」
"Mi komprenas vin," diris Rajmondo, "sed mi vidas la aferon tute malsame."
「君の言うことはわかるよ」とラジモンドは言った。「でも、ぼくはそのことをまったく違って見ている。」
"Mi scias, mi scias, kaj mi ne povas kompreni vian mankon de timo.
「わかってる、わかってる、でも君の恐れのなさは理解できない。
Pardonu, se mi diros ion malplaĉan, sed miaopinie io malbone funkcias en vi: via manko de timo estas manko de pri-penso."
不快なことを言うなら許してほしいが、ぼくの考えでは君の中では何かがうまく働いていない。君に恐れがないのは、よく考えることが欠けているからだ。」
"Mi ne konsentas.
「ぼくはそうは思わない。
Miaj ideoj aperas al mi plej verŝajnaj.
自分の考えのほうがいちばんありそうに思える。
Rigardu ĉi tiun regionon, ĉi tiun ĉielon, en kiun ni envenas.
この地域を、この、ぼくらが入りつつある空を見てごらん。
La sunoj ĉi tie estas sufiĉe proksimaj unu al la aliaj, dum la nia estas flanka suno, soleca.
ここの太陽たちは互いにかなり近いが、ぼくらの太陽は端にある孤独な太陽だ。
Kaj preskaŭ ĉiu el tiuj multaj sunoj havas siajn terojn, enloĝeblajn.
そして、その多くの太陽のほとんどそれぞれが、住むことのできる地球のような星々を持っている。
Kial ne estus ĝuste opinii, ke iliaj loĝantoj, dank' al tiu proksimeco, havas longan historion de inter-rilatoj?
その近さのおかげで、そこの住民たちが長い相互交流の歴史を持っていると考えるのが、なぜ正しくないだろう?
Kaj tio necese ege antaŭenigis ilian komprenon pri la mondo, pri ĉio.
そしてそれは必然的に、世界について、あらゆることについての彼らの理解を大いに前進させたはずだ。
Krome, niaj sciencistoj diras, ke ili ekzistas de pli longe ol ni.
そのうえ、ぼくらの科学者たちは、彼らのほうがぼくらより長く存在していると言っている。
Ili do havis pli da tempo por fariĝi lertaj kaj spertaj pri ĉio, por plibonigi sin, siajn metodojn, sian sciencon kaj sian socion."
だから彼らには、あらゆることに巧みで経験豊かになり、自分たち自身や方法や科学や社会を改良するための、より多くの時間があったのだ。」
Joĉjo videble ne samopiniis, sed li diris nenion.
ジョーチョは明らかに同意していなかったが、何も言わなかった。
"Certe," Rajmondo daŭrigis, "ĉe ili ekzistas ĉiu-kampe maŝinoj kun funkciado supera al ĉio, kion ni konas.
「きっと」とラジモンドは続けた。「彼らのところには、あらゆる分野で、ぼくらの知っている何よりもすぐれた働きをする機械がある。
Eble maŝino ne estas ĝusta vorto.
いや、機械というのは正しい言葉ではないかもしれない。
Maŝino estas tro malsimpla.
機械では複雑すぎる。
Verŝajne ili uzas malgrandajn iletojn, preskaŭ ne videblajn, sed kun grandega povo.
たぶん彼らは、ほとんど見えないほど小さいが、巨大な力を持つ道具を使っているんだ。
Mi ne mirus, se ili povus transsendi sian penson sen eldiri aŭ skribi ĝin.
もし彼らが、自分の思考を口に出したり書いたりせずに伝送できるとしても、ぼくは驚かない。
Malĝojiga fakto estas, ke ili certe havas formon tre malsimilan al ni, tiel ke ili aperos al ni malbelaj.
残念な事実は、彼らはきっとぼくらとは非常に違う姿をしていて、そのためぼくらには醜く見えるだろうということだ。
Tiun senton ni espereble iom post iom sukcesos superi.
その感情は、おそらく少しずつ乗り越えられるだろう。
Sed pri ilia scienca supereco mi estas tute certa."
だが、彼らの科学的優越については、ぼくはまったく確信している。」
Tiel ili parolis, plu kaj plu, ĝis venis la horo ĉion pretigi por la alveno.
そんなふうに彼らはいつまでも話し続け、ついに到着のためにすべてを準備する時が来た。
Antaŭe, ili estis lacaj pro la longa neni-faro.
それまでは、長いあいだ何もしないことのために、彼らは疲れていた。
Nun ĉio ŝanĝiĝis.
いまやすべてが変わった。
Ili plenis je nova energio.
彼らは新しい活力に満ちていた。
Ili sentis sin gravaj antaŭ tiu historie signif-plena minuto: baldaŭ ja okazos la unua ekrilato de homoj kun mondo ali-ĉiela.
彼らは、この歴史的に意義深い瞬間を前にして、自分たちを重要な存在だと感じていた。まもなく、人類と異なる天の世界との最初の接触が本当に起こるのだから。
Montriĝis, ke Joĉjo, kun sia timo al bestegoj kaj al malamika akcepto, faris al si tre malĝustan ideon pri la nova mondo, kien ili venis.
巨大な獣や敵対的な迎え方を恐れていたジョーチョが、彼らの来たその新しい世界について、ひどくまちがったイメージを抱いていたことが明らかになった。
Sed ne malpli Rajmondo, kun sia bril-kolora, scienc-bilda pensado.
しかし、きらびやかで科学小説めいた考えをしていたラジモンドも、それに劣らずそうだった。
"Rigardu!"
「見て!」
Sjaoli mire ekdiris.
シャオリが驚いて声を上げた。
"Ĉu ne urbo?"
「あれ、町じゃない?」
"Urbeto!"
「小さな町だ!」
Joĉjo pliĝustigis.
とジョーチョが言い直した。
Ili igis la vojaĝilon alpreni la irmanieron de malrapida flug-maŝino kaj direktis ĝin al la flanko de la malgranda urbo.
彼らは乗り物をゆっくり飛ぶ飛行機のような動き方に切り替え、小さな町のほうへ向けた。
Bela loko prezentiĝis por facila alteriĝo.
楽に着陸できそうなよい場所が現れた。
Ili aliris ĝin senprobleme.
彼らはそこへ問題なく近づいた。
Time kaj sci-vole, ili finfine eliĝis.
恐れながらも知りたくてたまらず、彼らはついに外へ出た。
La urbo ne estis malproksima, kaj ili decidis pied-iri al ĝi.
町は遠くなかったので、彼らはそこまで歩いて行くことにした。
Grandeco kaj pluraj aliaj ecoj igis ĉi tiun mondon tre simila al la fora Tero, de kie ili venis.
大きさやいくつかのほかの性質のために、この世界は、彼らの来た遠い地球にとてもよく似ていた。
Tial oni elektis ĝin kiel unuan trans-sunan celon.
それゆえ、それは最初の恒星間目的地として選ばれたのだった。
Kaj tial ili nun povis movi sin facile, senlace, preskaŭ kiel hejme.
そしてそのために彼らは今、ほとんど自宅にいるかのように、楽に、疲れずに動くことができた。
Ili iris ne multe pli ol kvin minutojn, kiam ili ekvidis la unuan lokanon.
彼らが最初の現地人を見かけたのは、歩き始めて五分少しほどしかたたないときだった。
Estis viro.
男だった。
Homo kiel vi kaj mi.
あなたや私と同じような人間だった。
Li rigardis ilin kun timo kaj miro, kaj unue ŝajnis, ke li deziras ilin alparoli, sed li ŝanĝis sian decidon kaj turnis sin kiel por ŝajnigi, ke la alvenantoj ne interesas lin.
彼は恐れと驚きをもって彼らを見つめ、はじめは彼らに話しかけたがっているように見えたが、考えを変え、到着者たちには興味がないふりをするかのように背を向けた。
Ili eniris en la urbon.
彼らは町に入った。
La loĝantoj, pli kaj pli multaj, rigardis ilin sen kaŝi sian miron.
住民たちは、ますます多くなりながら、驚きを隠そうともせず彼らを見つめた。
Viroj, virinoj, knaboj, knabinoj, sam-grandaj kiel ni, direktis al ili rigardojn, en kiuj legiĝis jen timo, jen deziro ekrilati, jen gravaj sindemandoj, kiuj samtempe invitis kaj malhelpis al kontakto.
男たち、女たち、少年たち、少女たちが、ぼくらと同じくらいの大きさで、彼らに視線を向けた。その視線には、あるときは恐れが、あるときは関係を始めたいという願いが、またあるときは、接触を誘いも妨げもする重大な自問が読み取れた。
La tiumonda suno brilis kaj la ĉielo estis plej pura.
その世界の太陽は輝き、空はこの上なく澄んでいた。
Sur la stratoj malrapidis veturiloj, kiujn bestoj tiris.
通りでは、動物に引かれた乗り物がゆっくり進んでいた。
La tri alvenis al larĝa, plaĉa loko, kie floroj multkoloris en tre bela kunmeto.
三人は、花々がたいへん美しい取り合わせで色とりどりに咲く、広くて心地よい場所に着いた。
Inter la floroj kaj aliaj kreskaĵoj, dolĉaj al la vido, seĝoj kaj tabloj staris.
目にやさしい花やほかの植物のあいだに、椅子やテーブルが置かれていた。
Ĉe multaj sidis lokanoj.
その多くには土地の人々が座っていた。
Videble tio estis publika trinkejo.
どうやらそこは公共の飲み屋だった。
La teranoj rigardis mire.
地球人たちは驚いて見回した。
Ĉe unu tablo, kvar kvindek-jaruloj kart-ludis.
一つのテーブルでは、五十歳くらいの四人がトランプ遊びをしていた。
Certe ne estis kartoj tute-tute similaj al la niaj, sed la movoj de la viroj, la esprimo de la vizaĝoj, la maniero teni la dik-paperaĵojn enmane, ride paroli unu al la alia kaj ĵeti sur la tablon finan karton por ĉion lerte kolekti kun la brila rigardo de tiu, kiu super-fortis la kunludantojn en plej paca militeto, ĉio ĉi estis tiel nature terana, ke niaj amikoj preskaŭ ne povis kredi, ke estas vera vidaĵo.
もちろん、それはぼくらのものとまったく同じ札ではなかった。だが、男たちの動き、顔の表情、厚い紙片を手に持つしぐさ、笑いながら互いに話す様子、そしてこの上なく平和な小さな戦いで相手より強かった者が、きらっとした目つきで最後の札をテーブルに投げて巧みにすべてをかき集める、そのあり方のすべてが、あまりにも自然に地球的だったので、ぼくらの友人たちはそれが現実の光景だとほとんど信じられなかった。
Iu amike alparolis ilin.
だれかが親しげに彼らに声をかけた。
Ne necesas diri, ke la lingvon ili ne komprenis.
言うまでもなく、その言葉は彼らにはわからなかった。
Sed la movo de la mano, la rideto, la rigardo estis sufiĉe klaraj.
しかし、手の動き、ほほえみ、まなざしは十分にはっきりしていた。
Li invitis ilin al sia tablo.
その人は彼らを自分のテーブルへ招いた。
Kiam oni volas komprenigi sin pri simplaj aferoj, oni ofte sukcesas.
単純な事柄について自分をわからせようとするとき、人はしばしば成功する。
Manoj, movoj, sonoj, rigardoj povas kune agi por esprimi multegon.
手、動作、音、視線は、一緒に働いて非常に多くのことを表現できる。
Tiel okazis inter la teranoj kaj la invitanto.
地球人たちと招いた人とのあいだでも、そうなった。
Post kelkvorta parolo de ĉi-lasta, servisto alportis plaĉan trinkaĵon kun eta ujo plena je manĝaĵetoj.
後者が二言三言話したあとで、給仕が心地よい飲み物と、食べ物の小片でいっぱいの小さな容器を運んできた。
La teranoj komencis lerni la lingvon: montri, demandi, aŭskulti, ripeti, kune ridi pri malĝustaĵoj, kio estas pli facila?
地球人たちはその言葉を学び始めた。指さし、たずね、聞き、繰り返し、まちがいを一緒に笑う――これよりやさしいことがあるだろうか。
Iom post iom, la ĉirkaŭa paco envenis ilin, kaj pli-kaj-pli okupis ilian tutan estaĵon.
少しずつ、周囲の平和が彼らの中へ入り込み、ますます彼らの全存在を満たしていった。
Fakte, ili lasis sin eniĝi en amindan senzorgecon, kiam ne-atendeble...
実際、彼らが愛すべき無頓着さの中へ身をゆだねていた、そのとき不意に……
Malantaŭ ili eksonis fortaj paroloj, malplaĉaj, malamikaj.
彼らのうしろで、強い、不快で敵意ある言葉が響いた。
Ektimo rekaptis la tri teranojn.
三人の地球人はふたたび恐怖にとらえられた。
Ili estis tiel feliĉaj, kaj jen!
あんなに幸福だったのに、なのに!
Dekono de minuto sufiĉis, por ke la paca sento malaperu for.
十分の一分で、あの平和な気持ちはきれいに消えてしまった。
Kio okazos?
何が起こるのか。
Zorgo-plene, pretaj kontraŭi al ĉia perforta ago, ili turnis sin al la direkto de la sonoj.
不安に満ち、どんな暴力行為にも対抗する用意をしながら、彼らはその音のしたほうへ振り向いた。
Fakte, estis nur malpaco en grupeto de trinkantoj.
実は、それはただ一群の飲み客のあいだのいさかいにすぎなかった。
Iu aŭdeble ege malkontentis pri la samtabluloj.
だれかが同じテーブルの仲間たちにひどく不満を抱いているのが、はっきり聞き取れた。
Tiu ekstaris, rigardis la kunulojn kun malamo, kaj ekfrapis la tablon kun tia forto, ke glaso falis teren, rompiĝe.
その者は立ち上がり、仲間たちを憎しみをこめて見つめ、それからたいへんな力でテーブルをたたいたので、グラスが地面に落ちて砕けた。
Dum ĉiuj rigardoj turniĝis al li, li forlasis la ejon.
皆の視線が彼に向くなか、彼はその場を去った。
Lia maniero foriri plej sukcese esprimis lian egan malkontenton.
その去り方は、彼の激しい不満をこれ以上なくよく表していた。
La tri teranoj rigardis unu la aliajn.
三人の地球人は互いに顔を見合わせた。
Sen vere scii tute klare, kial, ili kune ekridis, ridegis, ridadis dum pluraj longaj, ĝojaj minutoj.
なぜなのか自分でもはっきりわからないまま、彼らは一緒に笑い出し、笑いころげ、長く楽しい数分間ずっと笑い続けた。
Kompreneble.
もちろんだ。
La vojaĝo estis tiel longa, la atendo tiel problem-plena, la sentoj tiel fortaj kaj neordinaraj!
旅はあまりにも長く、待つ時間はあまりにも問題だらけで、感情はあまりにも強く異様だったのだ!
Tro longe necesis pli forti ol la scio pri sia eteco, ol la timo troviĝi senpova en novaj situacioj.
あまりにも長いあいだ、自分の小ささを知る思いにも、新しい状況で無力であることへの恐れにも、打ち勝っていなければならなかった。
Ne facilis estri sin, igi sin kiel eble plej paca, serĉi en si la povon elporti la senrespondajn demandojn, de kiuj vivo dependos.
自分を制し、できるだけ平静でいようとし、命がかかっている答えのない問いに耐える力を自分の中に探すことは、容易ではなかった。
Kaj nun ĉio montriĝis tiel plaĉa kaj natura!
しかも今や、すべてがこんなにも心地よく自然に思えたのだ!
Ilia rido verŝajne estis reago al la nefacile eltenebla malcerto, kiu ilin tiel longe okupis kaj kiu deprenis de ili pli da forto, ol ili konsentis klar-diri al si.
彼らの笑いはおそらく、長いあいだ彼らを支配し、自分たちでもはっきり認めようとする以上に多くの力を奪っていた、その耐えがたい不確かさへの反応だったのだろう。
Ili ĉirkaŭrigardis.
彼らはあたりを見回した。
Ili estigis, videble, ĝeneralan intereson.
彼らはどうやら、あたり一帯の関心を引き起こしていた。
Ilia samtablulo ridetis.
同じテーブルの相手はほほえんでいた。
Neniu montris malamikan sintenon.
だれひとり敵意ある態度を示さなかった。
"Mi atendis ĉion, krom tio: senti min hejme," diris Joĉjo.
「何でも予想していたけど、これだけは予想していなかった。自分が家にいるみたいに感じるなんて」とジョーチョは言った。
Dum li parolis, li faris unu el tiuj movoj, kiajn ni faras sencele kaj eĉ sen ilin rimarki: li metis la maldekstran manon malantaŭ sin.
話しながら、彼は、ぼくらが何の気なしに、しかも自分でも気づかずにするような動作の一つをした。左手を後ろへ回したのである。
Kaj jen li tie sentis ion, kontakton preskaŭ nesenteblan.
するとそこで彼は何かを感じた。ほとんど感じ取れないほどの接触を。
Ree ek-timo lin prenis.
再び恐怖が彼をとらえた。
Kio denove?
今度は何だ?
Zorga, preta reagi kiel necesos, li turnis sin.
警戒し、必要ならどうにでも反応できるよう身構えながら、彼は振り向いた。
Estis knabineto.
それは小さな女の子だった。
Ŝi prezentis tri florojn al li.
彼女は彼に三本の花を差し出していた。
Dum la lasta horo, tro da sentoj sekvis unu la alian kun tro rapidaj ŝanĝoj: timo, espero, sentimiĝo, zorgo, ekĝojo...
この一時間のあいだに、あまりにも多くの感情が、あまりにも急な変化とともに次々にやって来た。恐れ、希望、安心、不安、喜びのきざし……
Tro estas tro.
多すぎるものは多すぎるのだ。
Li ne povis elteni plu.
彼はもう耐えられなかった。
"Dankon," li diris.
「ありがとう」と彼は言った。
Kaj ekploris.
そして泣き出した。
NOVAJ VORTOJ
新出語
energio
エネルギー
esprimi
表現する
estro
上司
floro
花
freneza
狂った
karto
カード
kolekti
集める
laca
疲れた
lerta
器用な
maŝino
機械
pendi
ぶら下がる
plori
泣く
pluraj
いくつかの
tiri
引く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de-pendi
依存する
el-porti
運び出す
el-teni
耐える
per-forto
力ずくで
Ĉapitro 6
6. LA VOJO LIBERECEN
自由への道
Ĉu estas vi, sinjoro, kiu kolektas rakontojn pri faktoj veraj, sed eksterordinaraj?
旦那さん、本当ではあるが並外れた出来事についての話を集めているのは、あなたですか。
Jes, ĉu?
そうでしょう?
Kion mi travivis, tio do interesos vin.
では、私が体験したことは、あなたの興味をひくでしょう。
Mi donos al vi ĉiujn necesajn informojn, por ke vi povu certiĝi, ke mi diras la veron.
私が真実を語っているとあなたが確かめられるように、必要な情報はすべてお伝えします。
Sed estas plej verŝajne, ke vi ne kredos min.
ですが、おそらくあなたは私を信じないでしょう。
Mi estas tio, kion oni nomas "kredanto", tio estas: mi kredas je iu ekstertempa, nevidebla Senfinulo, kiu estas pli alta, pli bona, pli multpova ol ĉiu kaj ĉio sur nia Tero, kaj kiun oni ĝenerale nomas Dio.
私は、いわゆる「信者」です。つまり、時間を超越した、目に見えない無限者を信じています。その存在は、この地上のだれよりも何よりも高く、善く、力強く、一般には神と呼ばれています。
Mi facile akceptas, ke aliaj homoj malsamopinias, sed, tiel longe, kiel mi kaŭzas malbonon al neniu, mi devus havi la rajton kredi, kion mi kredas, kaj vivi, kiel mi elektis vivi, ĉu ne?
ほかの人々が違う考えを持つことは、私はたやすく受け入れます。ですが、だれにも害を与えないかぎり、私は自分の信じることを信じ、自分で選んだように生きる権利を持つべきでしょう、そうではありませんか。
Malfeliĉe, mi vivis en lando, kie tio ne eblas.
不幸なことに、私はそれが不可能な国に住んでいました。
La ŝtato tie havas sian idearon, kaj ne akceptas la mian.
その国の国家は自分たちの思想体系を持っていて、私のものを受け入れません。
Eĉ se ĝi ofte diras la malon al la ekstera mondo, ĝi fakte volus, ke la tuta popolo akceptu ĝiajn teoriojn.
外の世界にはしばしば反対のことを言っていますが、実際には国民全体がその理論を受け入れることを望んでいるのです。
Tiu politiko estis ege malfacila por mi.
その政策は私にとってたいへんつらいものでした。
Ĉu mi vere elektis kredi je Dio?
私が本当に神を信じることを選んだのでしょうか。
Mi ne povus diri.
それは何とも言えません。
Sed mi kredas kaj ne povas forĵeti mian kredon.
しかし私は信じており、その信仰を捨てることができません。
Gi havigas al mi enan pacon kaj feliĉon, kaj mi rigardas ĝin altvalora.
それは私に内なる平安と幸福を与え、私はそれをたいへん価値あるものと見なしています。
Sed ĝi ankaŭ kunportas devojn en la ĉiutaga vivo, kaj ne eblis sin teni je tiuj devoj, ĉar la leĝoj de nia ŝtato tion multrilate malhelpas.
しかしそれはまた日々の生活における義務も伴い、わが国の法律がそれを多くの点で妨げるため、それらの義務を守ることは不可能でした。
Resti tie kaj devi vivi en maniero kontraŭa al la devoj de mia kredo, tio fariĝis pli kaj pli neeltenebla.
そこにとどまり、自分の信仰の義務に反する生き方を強いられることは、ますます耐えがたいものになっていきました。
Sed nia ŝtato ne permesas al ŝtatanoj forlasi sian landon por iri vivi aliloke.
しかし、わが国は国民が国を離れて別の場所に住みに行くことを許しません。
Refoje kaj refoje mi petis permeson foriri.
私は何度も何度も出国の許可を求めました。
Neniam mi ricevis ĝin.
しかし一度も得られませんでした。
Finfine, post longa pripensado, mi decidis foriri senpermese.
ついに、長い熟慮ののち、私は無許可で立ち去る決心をしました。
Miaj samkreduloj diras: "Gravas la volo de Dio, ne la diroj de la homoj".
同じ信仰を持つ人々はこう言います。「大切なのは人間の言葉ではなく、神の意志である」と。
Mi havas familion, kaj ĉiuj akceptis la ideon foriri: edzino, gefiloj, frato, lia edzino, ni entute estis sep.
私には家族があり、妻、子どもたち、弟、そしてその妻、みな去るという考えを受け入れました。全部で七人でした。
Ni sciis, ke ne estos facile, ĉar la ŝtato organizis ĉion plej bone por malhelpi ellandiĝon.
国家が出国を妨げるためにあらゆることをできる限り整えていたので、容易ではないと私たちは知っていました。
Sed ni ne plu povis resti tie kaj ni opiniis, ke estas preferinde morti aŭ retroviĝi en malliberejo ol vivi kontraŭe al tio, kio por ni estas kredo kun devoj.
しかし、私たちはもはやそこにとどまれず、義務を伴う信仰であるものに反して生きるくらいなら、死ぬか牢獄に入るほうがましだと考えました。
Krome, mia frato iam laboris en regiono, kie, laŭ lia opinio, devus esti eble translimiĝi.
そのうえ、私の弟は以前、彼の考えでは国境越えが可能なはずの地域で働いていました。
Ni decidis iri tien.
私たちはそこへ行くことに決めました。
La vintra aero estis nekredeble malvarma, kiam, post longa vojaĝo envagone, ni alvenis al la monta regiono, kie ni intencis ellandiĝi.
長い列車の旅ののち、私たちが出国を企てていた山岳地帯に到着したとき、冬の空気は信じられないほど冷たかったのです。
Mi ne rakontos la tre multajn okazaĵojn, pro kiuj nia irado estis plej malplezura sinsekvo de timoj kaj zorgado.
私たちの行程を、恐れと心配のきわめて不愉快な連続にした非常に多くの出来事については、お話ししません。
Kiom da fojoj ni devis kaŝi nin, ĉar kelkloke konstante alvenis anoj de la polico, kiu kontrolas la regionon por ne ellasi ŝtatanojn el la lando senpermese!
地域を監視して国民を無許可で国外へ出さないようにしている警察の者たちが、ある場所には絶えずやって来たため、私たちはどれほど何度も身を隠さねばならなかったことでしょう!
Kiom ofte en la montaro kelkaj el ni ektimis sur la mallarĝaj vojetoj, kaj tamen necesis plu iri kaj ne fari iun sonon, por ke neniu sciu, ke ni tie senpermese iradas!
山の中で、私たちの何人かが狭い小道でどれほどしばしば恐れに襲われたことでしょう。しかも、それでも進み続け、少しの音も立ててはならなかったのです。そこを私たちが無許可で通っていると、だれにも知られないために!
Eĉ neintence faligi plej etan ŝtonon estis neakcepteble.
どんなに小さな石でも、うっかり落とすことさえ許されませんでした。
Kaj mi ne parolos pri tiuj fortegaj, malamikaj bestoj, kiujn ni jen kaj jen renkontis, kaj kiuj rigardis nin tiel timige, ke ni estis certaj - verŝajne malĝuste - pri ilia deziro nin manĝi.
また、ときおり出会ったあの非常に強く敵意ある獣たちについても話しません。彼らは私たちをあまりにも恐ろしく見つめたので、たぶん誤ってはいたのでしょうが、私たちは彼らが私たちを食べたがっていると確信していました。
Dum multaj longaj tagoj ni piediris en la senfina naturo, sur altaj montoj, en konstante malvarma vento.
何日も何日も、私たちは果てしない自然の中を、高い山々の上を、絶えず冷たい風の中で歩きました。
Kaj jen finfine, post semajnoj, dum kiuj ni nin ripete demandis, ĉu ni havos sufiĉajn fortojn por alveni al nia celo, jen finfine ni staris tute proksime al ĝi.
そしてついに、私たちが目的地までたどり着く力を持っているのだろうかと何度も何度も自問した数週間ののち、ついに私たちはそのすぐ近くに立っていました。
Estis froste, sed la aero estis pura, la suno brila, kaj plej bela la vidaĵo.
凍えるような寒さでしたが、空気は澄み、太陽は輝き、そして眺めはこの上なく美しかったのです。
Ni staris iom alte kaj rigardis malsupren.
私たちは少し高いところに立ち、下を見下ろしていました。
"Tie estas la limo," mia frato diris.
「あそこが国境だ」と弟は言いました。
Li konis la lokon.
彼はその場所を知っていました。
Kiam li loĝis en ĉi tiu regiono pro sia laboro, li jam deziris foriri eksterlanden, kaj interesiĝis pri la eblecoj tion organizi.
仕事のためにこの地域に住んでいたころ、彼はすでに国外へ出たいと思っていて、それを実行する可能性に関心を持っていたのです。
"Mi povus," li diris tiutempe, "sed mi ne volus tion fari sen la edzino, kaj ŝia ĉeesto malsimpligas la problemon,"
「私一人ならできるかもしれない」と彼は当時言いました。「だが妻を置いてそれをする気はないし、彼女がいることで問題はもっと複雑になる。」
Ĉi-foje, li kaj mi preparis ĉion kiel eble plej kontentige por sukcesi ankaŭ kun la familio.
今回は、家族連れでも成功できるように、彼と私はできるだけ十分にすべてを準備しました。
Ni prenis en konsideron ĉion, kion ni sciis pri similaj faroj, kaj la bona kono, kiun mia frato havis pri la regiono, estis plej utila.
私たちは似たような行為について知っていたことをすべて考慮に入れ、また弟のその地域に関する豊富な知識はきわめて役に立ちました。
Sed kvankam, niaopinie, ni ĉion konsideris, kaj kvankam ni provis plani plej bone, tamen restis demandoj, al kiuj ni povos trovi respondon nur surloke.
しかし、私たちなりにはすべてを考えたつもりであり、できる限りよく計画しようと努めたにもかかわらず、それでも現地でしか答えを見つけられない問題が残っていました。
Kaj surloke ni nun preskaŭ estis.
そして私たちは今、ほとんどその現地にいたのです。
"Rigardu," li plu diris.
「見てくれ」と彼はさらに言いました。
"Tiu rivero markas la limon inter la du landoj."
「あの川が二つの国の境を示している。」
"Kiom da tempo ni bezonos por alveni malsupren, laŭ via opinio?"
「下まで着くのに、あなたの考えではどれくらい時間が要るだろう?」
"Ne pli ol du horojn.
「二時間もかからない。
Sed tiam ni devos trairi la riveron, kaj tio min zorgigas.
だがそのあとで川を渡らなければならないし、それが心配なんだ。
Mi sciis, kie ni povus trovi ĉion necesan tiucele, sed tio estis antaŭ pluraj jaroj, kaj ĉio eble ŝanĝiĝis."
そのために必要なものをどこで見つけられるか、以前は知っていた。だがそれは何年も前のことだし、すべて変わってしまっているかもしれない。」
Ni decidis resti supre dum tuta tago kaj atendi la nokton.
私たちは丸一日上で過ごして夜を待つことに決めました。
Ni estis senfortaj pro la longa surmonta piedirado, kaj niajn fortojn ni certe plej plene bezonos.
長い山道歩きで私たちは弱りきっており、これからこそ力をもっとも完全に必要とするはずでした。
La virinoj decidis pasigi la tutan tagon en preĝo.
女性たちはその一日を丸ごと祈りのうちに過ごすことに決めました。
Fakte, ankaŭ ni, la mezjunaj viroj, preĝis.
実際、私たち中年の男たちも祈りました。
Kaj same la gejunuloj.
若者たちも同じでした。
Kiam venis la nokto, ni malsupreniris ĝis la rivero.
夜が来ると、私たちは川まで下って行きました。
Ĉiujn malhelpilojn, kiujn la ŝtato metis, ni sukcesis trairi.
国家が設けたあらゆる障害を、私たちはなんとか通り抜けました。
Ĉiu en nia grupeto ja plenis je ideoj kaj povis fari preskaŭ ĉion per siaj manoj.
私たちの小さな一団のだれもが工夫に富み、手でほとんど何でもできたのです。
Krome ni kunprenis multajn utilajn ilojn.
そのうえ、私たちは役に立つ道具をたくさん持ってきていました。
Tiuj ebligis, ekzemple, forpreni la teron de sub unu ege larĝa kaj longa vojfermilo por povi transiri sub ĝi: malrapida laboro, ne facila ankaŭ pro la neceso agi kaŝe, sed ni ĝin faris ĝisfine.
それらのおかげで、たとえば非常に幅広く長い道路封鎖の下の土を取り除き、その下をくぐって通れるようにすることができました。遅い作業であり、隠れて行動しなければならないためにも容易ではありませんでしたが、私たちは最後までやり遂げました。
Mi ne rakontos ĉion, kion ni devis prizorgi.
私たちが処理しなければならなかったことを、すべて話すつもりはありません。
Gravas nur, ke ni sukcesis.
大事なのは、私たちが成功したということだけです。
Sed la lasta malhelpo estis natura.
しかし、最後の障害は自然のものだった。
Ne estis unu el tiuj riveretoj, kun malmulte da akvo, kiujn eblas trairi piede.
それは、水が少なくて歩いて渡れるような小川の一つではなかった。
Krome, ĝi estis tiel rapida kaj frosta, ke naĝi ne estus eble, kun la portaĵoj.
そのうえ、その流れはあまりにも速く、また凍るように冷たかったので、荷物を持って泳ぐことなど不可能だった。
Malfeliĉe, la ejo, en kiu mia frato opiniis, ke li trovos ŝipeton por transporti nin transen, ne plu ekzistis.
不幸なことに、兄が、私たちを向こう岸へ運ぶ小舟が見つかるはずだと思っていた場所は、もはや存在していなかった。
Ni serĉis ĉie, sed nenie trovis ion, kio povus helpi.
私たちはいたるところを探したが、助けになりそうなものはどこにも見つからなかった。
Tiel proksime al la landlimo, la ŝtata interesiĝo pri eblaj senpermesaj el- kaj en-landiĝoj estis aparte viva: anoj de la landlima polico iradis kaj venadis, tiel ke ni ree kaj ree devis nin kaŝi.
国境にこれほど近い場所では、無許可の出国や入国の可能性に対する国の警戒はことさら厳しく、国境警察の者たちが行ったり来たりしていたので、私たちは何度も何度も身を隠さなければならなかった。
Ke ili ne vidu nin, ni tute bone sukcesis, sed nenion alian.
彼らに見つからないという点では私たちは十分うまくやれたが、それ以外は何一つうまくいかなかった。
Ĉiuj niaj provoj trovi metodon por transiri montriĝis senutilaj.
渡る方法を見つけようとする私たちのあらゆる試みは、無駄に終わった。
Ni uzis ĉion uzeblan por fari al ni transirilon, ni ege laboris, sed ni ne sukcesis konstrui ion sufiĉe fortan, por ke ni certe alvenu al la alia flanko.
私たちは、渡るためのものを作ろうとして使えるものは何でも使い、ひどく骨を折ったが、確実に向こう岸へ着けるほど頑丈なものを作ることはできなかった。
Ni faris ĉion por ne perdi la esperon, sed ĝi tamen iom post iom malaperis.
私たちは希望を失うまいとしてあらゆることをしたが、それでも希望は少しずつ消えていった。
Ni trovis bonan kaŝejon, en kiu ni povis tranokti, certaj, ke neniu nin vidos, sed ni ege zorgis pri la morgaŭo.
私たちは、誰にも見つからないと確信して一夜を過ごせるよい隠れ場所を見つけたが、翌日のことがひどく心配だった。
Kiel mi diris, ni estas homoj kun tre viva kredo al Dio.
私が言ったように、私たちは神への非常に強い信仰を持つ人間である。
Sen ĝi, ni ne povus ekfari vojaĝon plenan je tiom da necerteco.
それがなければ、これほど多くの不確かさに満ちた旅を始めることはできなかっただろう。
Ni decidis lasi al Dio la zorgon trovi metodon por nin irigi transen.
私たちは、私たちを向こうへ渡らせる方法を見つけることを神にお委ねすることにした。
"Pro Vi ni volas vivi alilande," ni infanece diris.
「あなたのために、私たちは外国で生きたいのです」と、私たちは子どものように言った。
"Manieron nin alvenigi tien bonvolu trovi Vi."
「どうか、私たちをそこへ着かせる方法を、あなたがお見つけください。」
Ni kune longe preĝis.
私たちは一緒に長いこと祈った。
Mi scias, ke vi ne kredos min.
あなたが私を信じないだろうことは、私にもわかっている。
Sed kion mi povas fari, se ne diri la veron?
だが、真実を語るのでなければ、私に何ができるだろうか。
La postan matenon, ni trovis nin en la apuda lando.
その翌朝、私たちは隣の国にいる自分たちを見いだした。
Neniu el ni komprenis, kiel ni tien transportiĝis.
どうやってそこへ運ばれたのか、私たちの誰にもわからなかった。
Ni kuŝiĝis nialande, ekdormis, kaj kiam ni eldormiĝis, ni estis sur la transa flanko de la rivero.
私たちは自国側で横になって眠りに落ち、そして目を覚ましたときには、川の向こう側にいた。
La afero ŝajnas nekredebla al vi, ĉu?
この話はあなたには信じがたく思えるでしょう、そうではないか。
Sed kiom pli al ni, kiuj ĝin travivis!
だが、それを実際に体験した私たちには、なおさらのことだった。
Tamen, fakto restas fakto, eĉ se ne klarigebla.
それでも、説明できなくても、事実は事実のままである。
La homoj tie estis ege bonkoraj al ni.
そこの人々は私たちにたいへん親切だった。
Ili donis manĝi kaj trinki, kaj poste la vilaĝestro veturis kun ni al la plej proksima urbo.
彼らは私たちに食べ物と飲み物を与え、その後、村長が私たちを連れて最寄りの町まで車で行ってくれた。
Tie oni havigis al ni lokon por tranokti kaj atendi la sekvon.
そこで私たちには、泊まってその後の成り行きを待つための場所が用意された。
Dum pluraj tagoj, grava policestro venigis mian fraton kaj min multfoje al sia oficejo por pridemandi nin.
何日ものあいだ、ある重要な警察署長が兄と私を何度も自分の執務室に呼びつけて尋問した。
Li volis scii, kiamaniere ni transvenis.
彼は、私たちがどのようにしてこちらへ渡って来たのかを知りたがっていた。
Ni povis diri nur: "Ni ne scias.
私たちに言えたのはただ、「わかりません。
Ni preĝis, ni endormiĝis, kaj la morgaŭon jen ni estis via-lande."
私たちは祈り、眠りこみ、そして翌朝には、ほら、あなたがたの国にいたのです。」ということだけだった。
Sed li ne povis kredi.
だが、彼には信じられなかった。
Post kelkaj tagoj, li montris al ni fotojn, kiujn liaj subuloj faris.
数日後、彼は部下たちが撮った写真を私たちに見せた。
Sur la fotoj tre bone videblas la markoj faritaj de niaj piedoj: la tero enhavis iom da akvo, kaj niaj piedoj klare markiĝis en ĝi sur la du flankoj de la rivero, sur la nia-landa kaj sur la alia.
その写真には、私たちの足が残した跡がはっきり写っていた。地面には少し水気があり、私たちの足跡は川の両側、自国側にも反対側にも、そこにくっきりと残っていた。
"Ŝajnas, ke vi flugis," la policestro diris al ni.
「あなたたちは飛んだとしか思えません」と警察署長は私たちに言った。
"Se vi uzus ion, kio iras sur la akvo, vi alvenus al iom pli malalta loko; vi ne povus alveni ĝuste vid-al-vide de la deirloko, kiel montras la piedmarkoj.
「もし水の上を進む何かを使ったのなら、もっと少し下流に着いたはずです。足跡が示しているように、出発地点と正面きっかり向かい合った場所に着くことはできなかったでしょう。
Kaj kompreneble ne eblas piediri en la rivero.
それに、もちろん川の中を歩いて渡ることはできません。
Sen paroli pri ĝia neelportebla malvarmeco.
その耐えがたい冷たさは言うまでもありません。
Vi ankaŭ ne naĝis.
あなたたちは泳いでもいません。
Pri tio ni havas certecon, ĉar ni bonege studis la lokon kaj viajn irmarkojn.
その点については確信があります。現場とあなたたちの移動の痕跡を徹底的に調べたからです。
Vi do flugis.
では、あなたたちは飛んだのです。
Kian flugmaŝinon vi uzis?
どんな飛行機械を使ったのですか。
Kiu funkciigis ĝin?"
誰がそれを動かしたのですか。」
Feliĉe, la fakto, ke ni ne povis respondi kontentige, ne ŝanĝis lian sintenon rilate al ni.
幸い、私たちが満足のいく返答をできなかったという事実は、私たちに対する彼の態度を変えなかった。
Li plu akceptis nin kiel homojn kun bona volo kaj kun puraj kialoj por ellandiĝi.
彼は引き続き、私たちを善意を持ち、国を出た理由も潔白な人間として認めてくれた。
Li fine komprenis, ke utilos al nenio nin pridemandi plu.
彼はついに、これ以上私たちを尋問しても何の役にも立たないと理解した。
Post tio, ĉio iris plej bone por ni.
その後は、私たちにとってすべてがこのうえなくうまく運んだ。
Nun ni atendas forflugon al Kanado, kie ni komencos novan vivon.
今、私たちはカナダへの出発便を待っている。そこで新しい生活を始めるのだ。
Dankon, ke vi aŭskultis min.
私の話を聞いてくれてありがとう。
Mi vidas, ke vi min ne kredas.
あなたが私を信じていないことは、私にもわかる。
Sciu, ke eĉ mi preskaŭ ne povas kredi min.
私自身でさえ、自分のことをほとんど信じられないのだと知ってほしい。
Sed mi estas ĉi tie, kaj tio sufiĉas al mi.
だが、私はここにいる。それで私には十分だ。
La vivo enhavas pli da nekompreneblaj okazoj ol homoj povas elpensi.
人生には、人間が考え出せる以上に多くの不可解な出来事が含まれている。
Se la afero vin interesas, jen la nomo kaj adreso de tiu policestro.
この件に興味があるなら、これがその警察署長の名前と住所だ。
Li montros al vi la fotojn, kaj certe raportos, al kio alvenis finfine ilia serĉado kaj ilia ĉia-metoda provado kompreni.
彼はあなたに写真を見せ、そしてきっと、彼らの調査や、あらゆる方法で理解しようとした試みが最終的にどこへ行き着いたのかを話してくれるだろう。
Mi ne mirus, se li sukcesis eltrovi respondon akcepteblan por ordinara homa pensado.
もし彼が、普通の人間の考え方にとって受け入れやすい答えを見つけ出していたとしても、私は驚かない。
Se tiel, la respondo estas malvera.
もしそうなら、その答えは偽りである。
Nenion pli mi povus aldoni.
これ以上、私に付け加えられることは何もない。
Forto supera al ĉi-mondo nin translokis.
この世を超えた力が、私たちを移したのだ。
Al Tiu iras nia plej ama, plej pura, plej sentoplena danko.
その御方にこそ、私たちの最も愛に満ち、最も清く、最も心のこもった感謝が捧げられる。
NOVAJ VORTOJ
新出語
dio
神
frosto
霜、凍結
intenci
意図する、~するつもりだ
-it-
受動・過去分詞語尾
konstanta
一定の、 постоянな
kontroli
確認する、調べる
laŭ
~に沿って、~によれば
leĝo
法律
limo
境界、限界
marko
印、マーク
naĝi
泳ぐ
ofico
職務、役職
plano
計画
polico
警察
politiko
政治
preĝi
祈る
prepari
準備する
ŝtato
国家、州
ŝtono
石
teorio
理論
vagono
車両、客車
vento
風
vintro
冬
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
tiel longe
それほど長く、~の間
kiel; vid-al-vide
~のように;向かい合って
Ĉapitro 7
7. PLEJ MULTAJ FELIĈU
みんな、幸せに
Antaŭ jarcento tie estis vilaĝo, antaŭ kvindek jaroj urbeto, nun urbego staras kaj grandiĝas pli kaj pli.
百年前にはそこは村だった。五十年前には小さな町だった。今では大都市がそびえ、ますます大きくなっている。
Eŭropanoj ja venis, kun siaj scienco kaj iloj.
ヨーロッパ人たちは、たしかに自分たちの科学と道具を携えてやって来た。
Kaj ene de la tero ili trovis grandegan riĉon: metalon.
そして地中に、彼らは莫大な富を見つけた。すなわち金属である。
Ili vidis, ke elterigi ĝin oni povos dum jarcentoj.
彼らは、それを採掘することが何世紀にもわたって可能だと見て取った。
Helpe de multa laboro, jes ja, sed tio ne estis problemo: ne mankis laborforto surloke.
たしかに多くの労働を必要とはしたが、それは問題ではなかった。現地には労働力が不足していなかったからである。
La metalon oni do komencis elpreni.
そこで、その金属の採掘が始められた。
Tiel, antaŭ kvindek jaroj, aperis la unuaj domoj eŭropecaj.
そうして、五十年前、最初のヨーロッパ風の家々が現れた。
Hodiaŭ videblas pli kaj pli da altaj domegoj.
今日では、高層の大きな建物がますます多く見られる。
Al ĉi tiu loko afrika, ŝajnas, Ameriko venis.
このアフリカの地には、まるでアメリカがやって来たかのように見える。
Kun la transmaranoj venis laboro kaj mono, kaj kun mono ĉio ŝanĝiĝis.
海の向こうから来た人々とともに、仕事と金がやって来た。そして金とともに、すべてが変わった。
En tiu urb-komenca tempo, la kamparanoj, kiuj foje venis, malfacile povis kredi la propran vidadon, tiel mirinda ĉio estis.
その町のはじまりの時代、ときおりやって来る農民たちは、あまりにすべてが驚くべきものだったので、自分の目を信じることがなかなかできなかった。
Aperis belaj magazenoj, kie oni trovis ĉion, eĉ aĵojn, pri kiuj antaŭe neniu povus pensi.
立派な商店が現れ、そこではあらゆるものが手に入り、以前なら誰ひとり思いつきもしなかったような品物さえ見つかった。
Ĉiu magazeno plena je mirindaĵoj havis montro-fenestron, kiu lumis nokte.
驚異に満ちたどの店にも、夜に明るく輝くショーウインドーがあった。
Kaj en kelkaj eĉ pli mirigaj ejoj, oni povis sidi en mallumo sur plaĉa seĝo kaj rigardi brilan rakonton, en kiu ŝajnis, ke ĉiu kaj ĉio vivas kaj ekzistas en-vere.
そして、さらにいっそう驚くべきいくつかの場所では、心地よい椅子に座って暗闇の中から、あらゆる人や物が本当に生き、存在しているかのように見える輝く物語を眺めることができた。
Filmo oni tion nomis.
それは映画と呼ばれていた。
Ĝis malproksimaj vilaĝoj alvenis la famo, ke tie en la urbo mirindaĵoj ĉie videblas, kaj ke tie oni povas labori, ricevi monon, kaj per la mono aĉeti la mirindaĵojn.
遠く離れた村々にまで、あの町では至るところで驚くべきものが見られ、そこで働いて金を受け取り、その金でそうした驚異を買うことができるのだ、という評判が届いた。
Tial la iama urbeto kreskis, kreskis kaj plu kreskas.
そのため、かつての小さな町は成長し、成長し、今もなお成長し続けている。
Nun, bicikloj, aŭtobusoj, aŭtoj veturas kiel eble plej rapide sur ĝiaj stratoj bru- kaj mov-plenaj.
今では、自転車、バス、自動車が、騒音と動きに満ちたその街路を、できるかぎり速く走っている。
Kaj la homoj forlasas siajn kampojn.
そして人々は自分たちの畑を捨てていく。
Kial daŭrigi fortoprenan laboron, malpurigan al la manoj, por malriĉe vivi en seninteresa loko, dum tie ĉio belas kaj brilas?
あちらでは何もかもが美しく輝いているのに、なぜ面白みのない場所で貧しく暮らすために、手を汚す骨の折れる労働を続ける必要があるのか。
Kial militadi al malamika naturo, dum ekzistas aŭtoj kaj televido, maŝinoj por purigi, maŝinoj por kuiri, maŝinoj por tio kaj tio ĉi, mirindaĵo apud mirindaĵo?
自動車やテレビがあり、掃除する機械、料理する機械、あれこれの機械があり、驚異が驚異のそばにあるのに、なぜ敵のような自然と闘い続けるのか。
Ne ĉiu sukcesas trovi laboron, tute certe, sed iamaniere oni elturniĝas.
もちろん、誰もが仕事を見つけられるわけではないが、それでも何とかやっていく。
Vilaĝe, ĉion decidas maljunuloj, kaj libereco tute mankas.
村では、何もかも老人たちが決め、自由はまったくない。
Kaj en vilaĝo, verdire, preskaŭ ne vidiĝas mono.
それに、村では、正直なところ、金などほとんど見かけない。
Mono!
金!
Pri ĝi multege pensis Mbagema, malkontente.
ムバゲマはそれについて、ひどく不満げに、ずっと考えていた。
Jam de pluraj jaroj li petis, ke lia terpeco, en bona loko ĉe-urba, ricevu la urbajn akvon kaj elektron.
彼はもう何年も前から、町に近い良い場所にある自分の土地に、都市の水道と電気を引いてもらいたいと求めていた。
Pro la ne-ago de la urbaj oficistoj pri tio respondecaj, lia terpeco ne havis la valoron, kiun ĝi indus havi.
そのことに責任のある市の役人たちが動かなかったために、彼の土地は本来持つべき価値を持っていなかった。
Jam ofte, de pluraj flankoj, oni petis lin vendi ĝin, por tie konstrui magazenojn, riĉulan hotelon aŭ domegon multloĝejan.
すでに何度も、さまざまな方面から、そこに商店や高級ホテルや集合住宅の大きな建物を建てるために、それを売ってくれと彼は頼まれていた。
Kaj ĉiufoje oni pretis pagi tiom da mono, ke simple ne eblas bildigi al si, kion ĝi fakte signifus en la vivo.
しかもそのたびに、実際の暮らしの中でそれが何を意味するのか、とても想像もつかないほどの金額を払う用意が相手にはあった。
Sed ree kaj ree la esperoj ekfalis ĉe la sama demando: "Ĝi havas urbajn akvon kaj elektron, ĉu ne?", al kiu, ree kaj ree, Mbagema nur povis respondi: "Ne".
だが、何度も何度も、希望は同じ問いのところで崩れ落ちた。「そこには都市の水道と電気が来ているのですね?」――その問いに対して、ムバゲマは何度も何度も、「いいえ」としか答えられなかった。
Ĉi-foje ne plu eblis atendi.
今度ばかりは、もう待ってはいられなかった。
La lasta persono, kiu deziris aĉeti, pretis doni tiel altan pagon, ke tio aperis donaĵo de la dioj.
最後に買いたいと望んだ人物は、あまりにも高い代価を払う用意があったので、それは神々からの贈り物のように思えた。
Ĉu al la dioj oni malamik-vortu?
神々に向かって、敵意ある言葉を吐く者があるだろうか。
Refoje respondi "ne" estus direkti al la dioj la plej malbelan parolon eblan en la lingvo.
もう一度「いいえ」と答えることは、言語の中で可能なかぎり最も醜い言葉を神々に向けることになるだろう。
Mbagema decidis viziti la sorĉiston.
ムバゲマは呪術師を訪ねることに決めた。
"Montru al mi la terpecon," petis ĉi-lasta.
「その土地を私に見せてくれ」と後者は頼んだ。
Surloke, li longe rigardis, kaj restis same longe senvorta.
現地で、彼は長いこと見つめ、同じく長いこと無言のままでいた。
"Revenu viziti min, kiam la luno rekomencos kreski," li fine diris.
「月がまた満ち始めたら、もう一度私を訪ねて来なさい」と、彼はついに言った。
Ĉe tiu dua vizito li havis respondon.
その二度目の訪問のとき、彼は答えを持っていた。
"Mi rilatis kun la supernaturaj estaĵoj, kiuj amikas al mi, kaj ili informis min," li diris tre malrapide, kiel parolas gravulo.
「私は、私に親しい超自然の存在たちと交信し、彼らが私に知らせてくれた」と、彼は大物が話すように、ひどくゆっくりと言った。
"Mi nun scias, ke tiun terpecon havis via patro.
「私は今、その土地を持っていたのはお前の父親だったと知っている。
Post lia morto vi prenis ĝin por vi sola.
彼の死後、お前はそれを自分ひとりのものとして取った。
Sed vi havas du fratojn kaj tri fratinojn."
しかし、お前には二人の兄弟と三人の姉妹がいる。」
"Kiam mortis mia patro," Mbagema respondis, "li treege malkontentis pri miaj gefratoj, ĉar ili malbon-agis al li.
「父が死んだとき」とムバゲマは答えた、「父は私の兄弟姉妹たちにひどく不満を抱いていました。彼らが父に悪いことをしたからです。
Tial li decidis, ke tiu terpeco estos nur mia.
だから父は、その土地は私だけのものにすると決めたのです。
Tion ili scias, eĉ se ili diras la malon."
彼らもそれは知っています。たとえ反対のことを言っていても。」
"Eble tiel estas.
「たぶんその通りなのだろう。
Sed viaj fratoj kaj fratinoj malamas vin pro tio, kaj ili metis sorĉaĵon en vian teron, kaj dum tiu sorĉaĵo tie restos, nenio utila al vi eblos pri via terpeco."
だが、お前の兄弟姉妹たちはそのためにお前を憎み、お前の土地に呪いを仕込んだ。そしてその呪いがそこに残っているあいだは、お前の土地についてお前にとって役に立つことは何一つ可能にならない。」
"Kio estas tiu sorĉaĵo?"
「その呪いとは何ですか。」
"Pli bone, ke vi ne sciu.
「知らないほうがよい。
Sed ĉu estas tre grave por vi, ke oni alligu vian terpecon al la urbaj akv- kaj elektro-servoj?"
だが、お前の土地が都市の水道と電気の設備に接続されることは、お前にとってそんなに重要なのか。」
"Kompreneble, estas treege grave.
「もちろん、きわめて重要です。
Mi tion deziregas."
私はそれを切望しています。」
"Mi povas forpreni la sorĉaĵon, sed tio kostos al mi multe, ĉar la supernaturaj estaĵoj tre amas sian povon tie, kaj mi devos aĉeti multegon al ili por igi ilin konsenti pri forlaso de tiu povo."
「私はその呪いを取り除くことができる。だが、それには私にも大きな費用がかかる。超自然の存在たちはそこにおける自分たちの力をたいへん愛しているので、彼らにその力を手放すことに同意させるには、私は彼らから非常に多くのものを買わねばならないのだ。」
Sekvis longa interparolado pri mono.
そのあと、金について長い話し合いが続いた。
Mbagema ne sciis, kion fari.
ムバゲマにはどうしたらよいかわからなかった。
Se li akceptos pagi, li ricevos el la vendo de la terpeco ege multe malpli, ol pagos tiu, kiu deziras aĉeti.
支払いを受け入れれば、土地の売却から彼が得る金は、買いたがっている者が払う額よりはるかに少なくなってしまう。
Sed ĉu ne preferindas iom ol nenio?
だが、まったく何もないよりは、少しでもあったほうがましではないか。
Mbagema fine jesis.
ムバゲマはついに承知した。
Post nur unu semajno la oficejo, kiu zorgis pri tiuj aferoj, informis lin, ke jam la morgaŭan matenon komenciĝos la laboroj por havigi al lia terpeco urbajn akvon kaj elektron.
わずか一週間後、それらの事柄を扱う役所は彼に、早くも翌朝には彼の土地に都市の水道と電気を引く工事が始まると知らせた。
Post nelonge la vendo okazis.
まもなく売買は成立した。
Mbagema plej feliĉis.
ムバゲマはこのうえなく幸福だった。
Li ricevis tiom da mono, ke eĉ ne estis vere malagrable transdoni grandan parton de ĝi al la "faranto de miraĵoj".
彼はあまりにも多くの金を受け取ったので、その大きな部分を「奇跡を起こす者」に渡すことさえ、実はそれほど不快ではなかった。
Ankaŭ feliĉis la sorĉisto, al kiu Mbagema pagis tiel bele.
ムバゲマがあれほど気前よく支払った呪術師もまた幸福だった。
Sed ne nur tiuj du feliĉis.
だが、幸福だったのはその二人だけではない。
Feliĉis krome la greko, per kiu la vendo okazis.
そのうえ、売買を仲介したギリシア人も幸福だった。
Li ja transdonis al Mbagema nur la dekonon de la mono, kiun li ricevis de la araba aĉetanto.
というのも、彼はアラブ人の買い手から受け取った金の十分の一しかムバゲマに渡さなかったからである。
Feliĉis la arabo, certa pri bona uzo de tiu mono, kiu jar-post-jare havigos al li plian kaj plian riĉon.
その金が年ごとにさらに多くの富を自分にもたらすと確信していたアラブ人も幸福だった。
Feliĉis multaj lokanoj, ĉar, oni-dire, la novaj riĉulaj hotelo kaj magazenoj ebligos al ili trovi agrablan laboron.
多くの地元民も幸福だった。というのも、噂によれば、新しい高級ホテルと商店群が彼らに快適な仕事を見つけることを可能にするからである。
Feliĉis la urbestro kaj aliaj urbaj gravuloj: ili ricevis belajn mon-donojn de la araba aĉetanto kaj de lia greka peranto, ĉar tiuj du tre deziris certigi al si bonajn rilatojn por la posta tempo.
市長やその他の町の有力者たちも幸福だった。彼らはアラブ人の買い手とそのギリシア人の仲介人から立派な金の贈り物を受け取った。というのも、その二人は今後のためによい関係を確かなものにしておきたかったからである。
Feliĉis la loka UN-funkciulo, kiu povis verki plian raporton pri sia utila agado surloke, kiun ekzempligis tiu nova riĉigo de la urbo, tiu nova labordona konstruado.
現地の国連職員も幸福だった。その町の新たな富裕化、その新たな雇用を生む建設が、自分の現地での有益な活動の実例だとして、さらにもう一本報告書を書くことができたからである。
Kiuj aliaj feliĉis, viaopinie?
ほかに誰が幸福だったと、あなたは思うだろうか。
Ĉu la gefratoj?
兄弟姉妹たちだろうか。
Ne.
違う。
Bona urba sorĉisto scias kapti la necesajn informojn sen konigi sian celon.
腕のよい町の呪術師は、自分の目的を悟らせずに必要な情報をつかむ術を知っている。
La gefratoj de Mbagema eĉ ne sciis, ke ilia malamo havas monan valoron kaj ke ĝin uzas "faranto de miraĵoj".
ムバゲマの兄弟姉妹たちは、自分たちの憎しみに金銭的価値があることも、それが「奇跡を起こす者」に利用されていることも、まったく知らなかった。
Sed feliĉis la urbaj oficistoj respondecaj pri akvo kaj elektro.
だが、水道と電気に責任を持つ市の役人たちは幸福だった。
La sorĉisto ja alte pagis ilin por ilia kunlaboro, same utila por ilia mona situacio, kiel por viv-teni la gravecon de la sorĉista funkcio, tiu alta kultura valoraĵo.
呪術師は彼らの協力に対して高額を支払ったのである。その協力は、彼らの金回りに役立つのと同じように、あの高い文化的価値である呪術師という役割の重要性を生かし続けることにも役立った。
Se finfine ĉion konsideri, ĉu ne li, la sorĉisto, dank' al sia povo super homoj, estas la granda urbofeliĉiganto?
結局のところ、すべてを考え合わせれば、人々の上に立つその力のおかげで、町に大いなる幸福をもたらす者は、この呪術師その人ではないだろうか。
Kaj kio estas pli bela ol feliĉigi la homfratojn?
そして、人間の兄弟たちを幸福にすることより美しいことがほかにあるだろうか。
Tiel pensis nia sorĉisto, kaj tiu penso igis lin eĉ pli feliĉa pri si.
われらの呪術師はそう考え、その考えが彼を、自分自身についてさらにいっそう幸福にした。
Estas agrable senti sin bona, ĉu ne?
自分を善い人間だと感じるのは気持ちのよいことだ、そうではないか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
agrabla
感じのよい、快適な
Ameriko
アメリカ
arabo
アラブ人、アラビア人
aŭtobuso
バス
biciklo
自転車
brui
音を立てる、騒ぐ
elektro
電気
greko
ギリシャ人
hotelo
ホテル
kuiri
料理する
kulturo
文化
ligi
結ぶ、つなぐ
lumi
光る、照る
luno
月
magazeno
店、商店
metalo
金属
preferi
好む、より選ぶ
UN
国連
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
peri
伝える、仲介する
per-anto
媒介者、使者
Ĉapitro 8
8. AĈETU MIAN KAFEJON!
私の喫茶店を買って!
Ekstere estis ege malvarme.
外はひどく寒かった。
Kiel longe daŭris la vintro!
冬はなんと長く続くのだろう!
Ŝajnis, ke ĝi neniam finiĝos.
それは決して終わらないかのように思えた。
Kaj anstataŭ iom post iom ŝanĝiĝi al printempo, kiel ĝi devus en ĉi tiu tempo de la jaro, ŝajnis, ke ĉiu mateno alportas pli vintran vintron ol ekzistis en la antaŭa vespero.
しかも、この季節なら少しずつ春へ変わっていくはずなのに、毎朝ごとに、前の晩よりもさらに冬らしい冬が運ばれてくるように思えた。
En la kafejo estis plaĉe varme.
カフェの中は気持ちよく暖かかった。
Sed ne por la koro de Paŭlo.
だが、パウロの心にはそうではなかった。
Paŭlo sentis, ke li povus baldaŭ plori.
パウロは、自分がもうすぐ泣き出してしまいそうだと感じていた。
Kial havi kafejon, se neniu vizitas ĝin?
誰もやって来ないのなら、カフェを持っていて何になるのか。
Li ĉirkaŭrigardis.
彼はあたりを見回した。
Ne estis necese: li sciis tute bone, kion li vidos.
そんな必要はなかった。何が見えるか、彼にはよくわかっていたからだ。
Sed tamen li ĉirkaŭrigardis.
それでも彼は見回した。
La kafejo — lia kafejo, kiun li tiom amis — estis tute senhoma.
そのカフェ――彼があれほど愛していた彼自身のカフェ――には、まったく人影がなかった。
Kiel hieraŭ.
昨日と同じように。
Kiel antaŭhieraŭ.
一昨日と同じように。
Kiel ĉiutage, ekde kiam...
あの日以来、毎日のように……
Estis malesperige.
絶望的だった。
Eĉ nun, en ĉi tiu horo, kiam en ĉiuj aliaj trinkejoj de la ĉefurbo estis preskaŭ neeble trovi sid-lokon, ĝi estis plorige malplena.
今この時間でさえ、首都のほかのどの飲み屋でも座る場所を見つけるのがほとんど不可能なほどなのに、ここは涙が出るほど空っぽだった。
Se diri la veron, tiu kafejo neniam estis plena antaŭe, eĉ tiu-hore, sed ĝi sufiĉe ofte estis duonplena, kaj tiu duonpleneco almenaŭ havigis sufiĉe da mono por pagi la kostojn kaj vivi.
本当のことを言えば、そのカフェが以前、たとえこの時間でも満員になったことは一度もなかった。だが、かなりしばしば半分くらいは埋まっていて、その半ばの賑わいでも、少なくとも経費を払い、生活するだけの金はもたらしてくれていた。
Paŭlo deziris nur vivi simple, sen-probleme.
パウロはただ、簡素に、問題なく生きることだけを望んでいた。
Riĉula vivo ne interesis lin.
金持ちの生活には彼は興味がなかった。
Nek Monikan.
モニカも同様だった。
La penso pri Monika igis lin ege malĝoja.
モニカのことを思うと、彼はひどく悲しくなった。
Ree, li preskaŭ ekploris.
またしても、彼は泣き出しそうになった。
Pro ŝia foresto la kafejo nun estas senhoma.
彼女がいないせいで、カフェは今や無人なのだ。
Kial ŝi foriris?
なぜ彼女は去ってしまったのか。
Kial?
なぜ。
Kial?
なぜ。
Li neniam komprenos.
彼には決してわからないだろう。
Li neniam trovos la respondon al tiu timiga demando, kiu forprenis de li lian enan pacon.
彼の心の平安を奪い去ったあの恐ろしい問いへの答えを、彼は決して見つけられないだろう。
Li amis ŝin.
彼は彼女を愛していた。
Estis klare, ke li ne malplaĉis al ŝi.
彼が彼女に嫌われてはいなかったことは明らかだった。
Kaj tute certe, ŝi amis la kafejon.
そして、彼女がそのカフェを愛していたこともまったく確かだった。
Ŝi ŝatis la trinkantojn.
彼女は客たちが好きだった。
Ŝi sciis diri la ĝustajn vortojn, kiuj igis ĉiun senti sin bone.
彼女は、誰もが気分よく感じるようにする、ちょうどよい言葉を言うことができた。
Ŝi vivigis la lokon.
彼女がその場所に生命を吹き込んでいた。
Pro ŝi, nur pro ŝi, ĝi estis plaĉa, kvankam ĝi ne estis speciale bela kaj kvankam la strato, kie ĝi staris, troviĝis en ne tre vizitinda parto de la urbo.
彼女のおかげで、ただ彼女のおかげで、そこは居心地のよい場所だった。特別に美しいわけでもなく、またその店のある通りが町のあまり人の来ない地区にあったにもかかわらず。
Sed pensi pri Monika utilis al nenio.
だが、モニカのことを考えても何の役にも立たなかった。
Ŝi lin forlasis, kaj malĝojaj pensoj ne revenigos ŝin.
彼女は彼を置いて去ったのであり、悲しい思いにふけっても彼女は戻ってこない。
Ŝi ne estas unu el tiuj virinoj, kiuj faras decidon, kaj tuj poste ŝanĝas ĝin, neniam certaj, ĉu ili decidis ĝuste aŭ malĝuste.
彼女は、決断をしてはすぐにそれを変え、自分が正しく決めたのか間違って決めたのかいつまでも確信できない、そんな女たちの一人ではない。
Li ne pensu pri ŝi, li pensu pri la vendo.
彼は彼女のことを考えるべきではない、売却のことを考えるべきなのだ。
Tio ja estas la grava afero nuntempe.
今はそれこそが重要なことなのだから。
La ŝancoj havi eblecon vendi la kafejon preskaŭ ne ekzistis antaŭ unu semajno.
一週間前までは、そのカフェを売る機会を持てる見込みはほとんど存在していなかった。
Tio estis la plej malesperiga aspekto de lia situacio.
それが彼の状況のもっとも絶望的な側面だった。
Sed hieraŭ, Fredo informis lin, aĉetanto prezentiĝis.
だが昨日、フレドが彼に知らせたところによれば、買い手が現れた。
Gravas ne lasi tiun for.
その相手を逃がさないことが重要だ。
Necesas, necesegas, ke li aĉetu la kafejon.
その人がそのカフェを買うことが必要だ、どうしても必要なのだ。
Se la situacio daŭras kiel nun, sen vendo de eĉ kafeto dum tuta tago, Paŭlo perdus tiom da mono, nur pro la daŭraj kostoj, ke li baldaŭ ne plu povus vivi.
もし状況が今のまま続き、一日じゅう小さなコーヒー一杯すら売れないなら、パウロは固定的にかかる費用のせいだけであまりにも多くの金を失い、まもなく生きていけなくなってしまうだろう。
Eĉ pli: li ne plu povus pagi la monon, kiun li ankoraŭ devas pagi, kaj tiam...
それどころか、まだ支払わなければならない金も払えなくなり、そうなれば……
Ne.
いや。
Pri tio, kio tiam okazus, li preferis ne pensi.
そのとき何が起こるかについては、彼は考えないでおくほうを選んだ。
Sed tiu persono, kiu havas la strangan ideon aĉeti kafejon en ĉi tiu malplaĉa urbo-parto, certe perdos ĉian deziron tion fari, kiam li vizitos la ejon kaj trovos ĝin nekaŝeble senhoma.
だが、この感じの悪い街区でカフェを買おうなどという奇妙な考えを持っているその人物も、ここを訪れて、隠しようもなく人けのないこの店を見たら、きっとそんな気をすっかり失ってしまうだろう。
Neniu aĉetas vendejon, en kiu nenio vendiĝas!
何も売れていない店を買う者などいない!
Sed kiel plenigi kafejon, kiu ne plu plaĉas al la iamaj trinkantoj?
だが、かつての客たちにもう好まれなくなったカフェを、どうやっていっぱいにできるのか。
Sen-elira situacio!
逃げ道のない状況だ!
Feliĉe, tiu ulo estas for, Fredo diris.
幸い、その男は今ここにいない、とフレドは言った。
Li nun vojaĝas eksterlande.
彼は今、外国を旅行している。
Ĝis li revenos, ĉu ne eblus organizi ion?
彼が戻るまでに、何か手を打つことはできないだろうか。
Inviti amikojn, eble, ĉu?
たとえば友人たちを呼ぶとか、どうだろう。
Ankaŭ tiu penso estis malĝojiga.
その考えもまた悲しいものだった。
Post kiam Monika foriris, kiam la kafejo komencis perdi sian vivon kaj la homoj ĉesis veni pasigi la tempon en ĝi, ankaŭ la amikoj malaperis.
モニカが去り、カフェがその活気を失い始め、人々がそこで時間を過ごしに来なくなってからは、友人たちもまた姿を消した。
Kio montras, ke ili ne estis amikoj.
それは、彼らが友人ではなかったことを示している。
La sola amiko, kiu nun restas, estas Fredo, kara, bona, aminda Fredo.
今残っている唯一の友人はフレド、親愛なる、善良な、愛すべきフレドだけだ。
Sed Fredo ne povas, sola, plenigi tutan kafejon!
だがフレド一人では、カフェ全体をいっぱいにすることなどできない!
Tiu penso estis tiel ploriga, ke Paŭlo dum kelka tempo simple ĉesis pensi.
その考えはあまりにも涙を誘うものだったので、パウロはしばらくのあいだ、ただ考えるのをやめてしまった。
Strangas la funkciado de homo.
人間の働きというものは奇妙だ。
Antaŭ kelkaj minutoj, Paŭlo preskaŭ ploris.
数分前、パウロはもう少しで泣くところだった。
Poste venis tiu senpensa daŭro.
そのあと、あの無思考の時間がやって来た。
Kaj nun li sentis, ke li baldaŭ ridos.
そして今、彼はもうすぐ自分が笑い出すだろうと感じていた。
Ideo ja naskiĝis en li.
たしかに、彼の中にひとつの考えが生まれていた。
"Jes, tio estas bonega ideo," Fredo diris.
「はい、それはすばらしい考えです」とフレドは言った。
"Mi helpos vin.
「私はあなたを手伝います。
Vi estas bon-ŝanca: la homo, kiu volas aĉeti, nun decidis pri la vizito.
あなたは運がいい。買いたいと思っている人が、いま訪問について決めたのです。
Li telefonis al mi.
彼は私に電話をかけてきました。
Li venos la 15-an de marto vespere, je la 21-a, por rigardi, kia aperas la trinkejo.
彼は3月15日の晩、21時に、酒場がどのように見えるかを見るために来ます。
Tio lasas al ni sufiĉe da tempo por ĉion organizi laŭ via ideo."
それなら、あなたの考えどおりにすべてを準備するのに、私たちには十分な時間があります。」
"Ĉu vi ne trovas stranga, ke homo, kiu volas aĉeti kafejon en ĉi tia seninteresa urboparto, vojaĝas eksterlande?
「こんな面白みのない街の一角でカフェを買おうとしている人が、外国へ旅行するなんて、変だと思いませんか。
Vojaĝi, tio kostas monon!"
旅行には、お金がかかるんですよ!」
"Stranga, ne stranga, mi ne scias.
「妙だとか妙でないとか、私にはわからない。
Verŝajne li bezonas kafejon por siaj propraj celoj, kiuj eble tre interesus la policon, se tiu ilin ekscius.
たぶん彼は自分自身の目的のためにその喫茶店を必要としているのだろう。その目的は、もし警察がそれを知ったら、ひょっとすると大いに興味を持つようなものかもしれない。
Sed tio ne estas nia afero.
だが、それは我々の関わることではない。
Nia problemo estas plenigi la kafejon.
我々の問題は、その喫茶店をいっぱいにすることだ。
Ni organizu la laboron inter ni."
我々のあいだで仕事を割り振ろう。」
Ili skribis multajn leterojn, jen sen subskribo, jen kun la nomo de iu alia, laŭ la enhavo.
彼らは多くの手紙を書いたが、その内容に応じて、あるときは署名なしで、あるときは他人の名前であった。
Ili telefonis al la polico, sen nomi sin, kaj diris nur kelkajn frazojn, fermante la telefonon, antaŭ ol la policano havis la tempon ion demandi.
彼らは警察に電話をかけ、自分の名を名乗らず、ただ二、三の文句だけを言って、警官が何か尋ねる時間を持つ前に電話を切った。
Ili telefonis al diversaj ŝtataj servoj, sammaniere.
彼らは同じように、さまざまな官庁にも電話をかけた。
Ili presigis plurajn anoncojn kaj skribis leterojn responde al la respondoj.
彼らはいくつもの広告を印刷させ、そしてその反応に答えて手紙を書いた。
Unuvorte, ili multe laboris.
一言でいえば、彼らは大いに働いた。
"Bele!
「すばらしい!
Ĝi estas plenplena!" diris la ulo, kiu volis aĉeti.
それはぎっしり詰まっている!」と、買おうとしていた男は言った。
"Jes, jes," Paŭlo diris plej simple.
「はい、はい」と、パウロはごくあっさりと言った。
Laŭ lia voĉo ŝajnis, ke tio estas plej ordinara okazaĵo.
彼の声からすると、それはごくありふれた出来事のように思われた。
"Estas kelkaj tabloj kun du personoj, sed preskaŭ ĉiu sidas sola ĉe propra tablo, strange," la ulo miris.
「二人いるテーブルもいくつかあるけれど、ほとんど皆がそれぞれ自分のテーブルに一人で座っているなんて、変だな」とその男は驚いて言った。
"Ne strange por mi," Paŭlo respondis.
「私にとっては不思議ではありません」とパウロは答えた。
"Tio estas tute ordinara ĉi tie.
「それはここではまったく普通のことです。
Estas kafejo, kiu plaĉas al soluloj."
ひとりの人たちに好まれるカフェがあるのです。」
"Tute ne gravas.
「まったく重要ではありません。
Tio ne interesas min.
それは私の関心を引きません。
Ne pro tio mi ŝanĝos la prezon, kiun mi diris al vi eĉ antaŭ ol vidi, kiel ĉio aspektas ene de via kafejo.
そのことで、あなたのカフェの中がどのように見えるかを見る前にさえ私があなたに言った値段を、私は変えるつもりはありません。
Se vi akceptos mian prezon, mi aĉetos.
もしあなたが私の値段を受け入れるなら、私は買います。
Se ne, vendu al iu alia.
そうでないなら、ほかの誰かに売ってください。
Ne povus esti pli simple kun mi."
私との話は、これ以上ないほど簡単でしょう。
La prezo estis sufiĉe alta kaj Paŭlo ne opiniis ebla ricevi pli.
値段はかなり高く、パウロはこれ以上を得るのは無理だと思っていた。
Kion li timis, tio estis, ke vidante malplenan kafejon, la aĉetanto ĉesos interesiĝi pri ĝi.
彼が恐れていたのは、空っぽのカフェを見た買い手が、それに興味を失ってしまうことだった。
Sed nun, videble, tio ne plu povus okazi.
だが今では、見たところ、もうそんなことは起こりえなかった。
"Ne estas problemo, tiu prezo taŭgas al mi," li respondis per plej kontenta voĉo.
「問題ありません、その値段で私にはちょうどいいです」と、彼はこの上なく満足そうな声で答えた。
"Ni do interkonsentas.
「では、私たちは合意するのですね。
Bone.
よろしい。
Necesos subskribi la interkonsenton kaj prizorgi la paperojn, kiuj necesas laŭ la leĝo.
合意書に署名し、法律上必要な書類を整える必要があります。
Ĉu morgaŭ matene ni povus renkontiĝi en mia oficejo...?"
明日の朝、私の事務所でお会いできるでしょうか……?」
Nun, kiam la aĉetanto estis for, post momento de grandega ĝojo, Paŭlo rigardis la sidantojn kaj eksentis timon.
さて、買い手が去った今、ほんのひとときの大きな喜びのあとで、パウロは座っている人々を見回し、不安を覚えた。
"Ĉu povus okazi io?"
「何か起こるかもしれないのだろうか?」
"Kial? Kio?"
「なぜだい? 何が?」
Fredo responde demandis.
とフレードが問い返した。
"Nu, neniu el ili sukcesos havi tion, kion li venis trovi ĉi tie!"
「だって、あの人たちのだれ一人として、ここへ探しに来たものを手に入れることはできないのだから!」
"Tiuj, ĉu?"
「あの人たち、だろう?」
Kaj per larĝa man-movo Fredo montris al la tuta sidantaro.
そしてフレードは大きく手を振って、その場に座っている人々全体を示した。
"Ne zorgu pri ili.
「あの人たちのことは気にするな。
Mi konas la homojn.
私は人間というものを知っている。
Kelkaj eble malkontentos enkore, sed ili diros nenion."
何人かは心の中では不満に思うかもしれないが、何も言わないだろう。」
Ne tre juna vireto, malgranda, malforta, proksimiĝis al ili.
それほど若くない、小柄で弱々しい男が彼らに近づいてきた。
"Cu vi ne vidis," li demandis, kaj ia timo aŭdiĝis en lia voĉo, "junulinon ne tre altan, kun verdaj okuloj kaj brunaj haroj, kiu..."
「あなたがたは見ませんでしたか」と彼はたずね、その声にはある種の恐れがにじんでいた、「あまり背の高くない、緑の目と茶色の髪をした若い娘を、その娘は……」
"Ne.
「いいえ。
Mi rigardas la koloron de ĉiuj okuloj," Fredo diris, rimarkante, ke Paŭlo aperis ne tre certa pri si.
『私はみんなの目の色を見ているんです』とフレードは言い、パウロがあまり自信ありげではないように見えるのに気づいた。
"Neniu kun verdaj okuloj venis ĉi-vespere.
『今晩、緑の目をした人はだれも来ていません。
Sed bonvolu atendi plu.
でも、どうぞもう少しお待ちください。
Ne zorgu.
心配しないでください。
Virinoj ofte malfruas, ĉu ne?
女性はよく遅れるものですよね。
Ĉu eble gazeto helpus vin pasigi la tempon?
新聞があれば、時間をつぶす助けになるかもしれませんが、いかがですか。
Jen..."
さあ……』
Kaj li iris preni por la vireto la gazeton de tiu vespero.
そして彼は、その小男のためにその晩の新聞を取りに行った。
Paŭlo ne sciis, kiel danki sian amikon.
パウロは、自分の友人にどう感謝してよいかわからなかった。
"Feliĉe, ke vi venis!
「来てくれてよかった!
Mi neniam povus respondi al ili tiel bele, kiel vi.
私には、あなたのようにあんなに見事には彼らに返事できない。
Tio estis unu, al kiu ni sendis respondon al lia anonco pri edziĝ-deziro, ĉu ne?"
あれは、私たちが結婚願望の広告に返事を送った相手の一人だった、そうでしょう? 」
Li ekridis.
彼はふいに笑いだした。
"Ha jes!
「ああ、そうだ!
Mi memoras, kiel belan virinan skribmanieron vi uzis en la letero, per kiu vi petis lin veni ĉi tien por renkonti... vin!
彼をここへ来させて……あなたに会わせるための手紙で、あなたがどんなに見事な女らしい筆跡を使ったか、私は覚えているよ!
Se li scius, ke lia Aminda estas vi, kaj vi lia Aminda!"
もし彼が、自分の『いとしい人』が君であり、しかも君にとっての『いとしい人』が彼だと知ったらね!」
Li turnis la rigardon al alia loko.
彼は視線を別の場所へ向けた。
"Kaj viaopinie, kiuj estas tiuj tri ĉe la sama tablo tie?
「それで、あなたの考えでは、あそこの同じテーブルにいるあの三人は誰ですか。
Estas strange, ke tri venis kune, kiuj konas unu la alian."
互いに知り合っている三人がいっしょにやって来たというのは、奇妙です。」
"Tiuj estas homoj el la polico.
「あれは警察の者たちだ。
Kiam ni sennome telefonis, ke ĉi tie venos Rikardo-la-Kantisto kaj du el liaj kunlaborantoj, kiujn la polico serĉadas sensukcese jam de pluraj monatoj, ekde kiam ili perforte forprenis la tutan monon el la hotelo, kie la doktoroj kongresis, la polico certe decidis, ke ĝi bezonos almenaŭ tri virojn por sekvi ilin, se ili disiros post la renkontiĝo ĉi tie..."
私たちが匿名で、リカルド歌手とその仲間二人がここへ来る、と電話したとき、その二人は、医者たちが会議をしていたホテルから全額の金を暴力的に奪い取って以来、もう何か月も警察がむだに探し回っている者たちなのだが、警察はきっと、もし彼らがここでの会合のあと別々に散るなら、彼らを追うのに少なくとも三人の男が必要だと判断したのだろう……"
"Kaj kion vi opinias pri tiu virino, tute sola?"
「それで、あの女の人についてあなたはどう思いますか、まったくひとりきりで?」
"Ĉu vi ne rekonas ŝin laŭ ŝia foto?
「彼女の写真を見て、あなたには彼女だとわからないのですか。
Estas unu, kiu respondis al anonco nia kaj al kiu ni skribis, ke ŝi venu ĉi tien por renkonti la sinjoron, kiu povos havigi al ŝi oficon kun alta pago kaj ne-multe da laboro, sed kun iom specialaj devoj..."
こちらの広告に応募してきた者が一人いて、私たちはその人に、こちらへ来て、彼女に高い報酬で仕事はあまり多くないが、少し特別な義務のある職を世話してくれる紳士に会うよう、手紙を書いたのです……」
"Ŝi videble malkontentas.
「彼女は見るからに不満そうだ。
Mi demandas min, ĉu..."
私は思う、ひょっとすると……」
"Lasu ŝin malkontenti.
「彼女が不満に思うなら、そのままにしておきなさい。
Kion ŝi povas fari?
彼女に何ができるというのですか。
Se ŝi deziras iom specialan oficon, kun multe da mono kaj malmulte da laboro, ŝi prenu sur sin la respondecon de siaj decidoj.
もし彼女が、金はたくさんもらえて仕事は少ししかない、いくらか特別な職を望むのなら、自分の決定の責任は自分で負うべきです。
Sed tiu alia, kiu ankaŭ sendis al ni sian foton laŭ nia peto, fariĝos eble tro malkontenta.
しかし、私たちの求めに応じて自分の写真も送ってきたもう一人のほうは、ひどく不満に思うようになるかもしれません。
Necesus agi.
行動する必要があるでしょう。
Aŭskultu, iru apuden kaj telefonu ĉi tien.
いいですか、すぐ隣へ行って、ここに電話をかけなさい。
Diru, kion vi volos; ne gravas, kion.
話すことは何でもいい、何を言ってもかまいません。
Gravas nur, ke ŝi aŭdu la telefonon.
大事なのは、彼女がその電話の音を聞くことだけです。
Rapidu!"
急ぎなさい!」
Paŭlo eliris, nekomprene, kaj iris telefoni al la propra kafejo.
パウロはわけがわからないまま外に出て、自分のカフェに電話をかけに行った。
Ĝuste kiam li revenis, la sinjorino malfermis la pordon de la kafejo, elirante.
ちょうど彼が戻って来たとき、その婦人はカフェのドアを開けて、出てきた。
"Kio okazis?" li demandis Fredon.
「何が起こったの?」と彼はフレドに尋ねた。
"Kiam la telefono eksonis, vi aŭdis, ĉu ne?, ke mi respon-das: jes, jes, bone, mi tuj diros al ŝi.
「電話が鳴ったとき、私が『はい、はい、わかりました、すぐに彼女に伝えます』と答えるのを、あなたは聞いたでしょう。
Mi tuj iris al ŝia tablo, kaj demandis, ĉu ŝi estas s-ino Delfonto.
私はすぐに彼女の机のところへ行って、あなたはデルフォント夫人ですか、と尋ねました。
Ŝi diris: jes.
彼女は、はい、と言いました。
Tiam mi informis ŝin, ke s-ro Igor ĵus telefonis, ke li havas problemon kaj ne povos veni, kaj ke li petis min diri al ŝi, ke li rekontaktos ŝin poste.
それから私は、イゴール氏がたった今電話してきたこと、彼には問題があって来ることができないこと、そしてあとで彼女に再び連絡すると彼が彼女に伝えるよう私に頼んだことを、彼女に知らせました。
Ŝi foriris tute kontenta."
彼女はすっかり満足して立ち去りました。」
"Feliĉe, ke ni notis ĉiun nomon kaj ĉiufoje la kialon de la venigo ĉi tien, kaj petis fotojn kiel eble plej ofte," Paŭlo diris.
「幸い、私たちは一人ひとりの名前と、そのたびにここへ連れて来られた理由を記録し、できるだけたびたび写真を求めていた」とパウロは言った。
Sed videble, la timo ne plene forlasis lin.
しかし見たところ、その恐れはまだ完全には彼から去っていなかった。
Tamen, kiam li rigardis du ge-kvardek-jarulojn, kiuj interparolis kun videbla plezuro, iom da paco revenis en lin.
しかし、目に見えて楽しげに語り合っている四十歳前後の男女二人を彼が見たとき、彼の心にはいくらかの平安が戻ってきた。
"Pri tiuj du mi miris," diris Fredo, kiu sekvis lian rigardon,
「あの二人について私は不思議に思った」と、彼の視線を追っていたフレドが言った。
"ĉar ŝajnis tute normala renkontiĝo.
なぜなら、まったく普通の出会いのように見えたからだ。
Ĉu ili estas homoj, al kiuj ni skribis?"
彼らは、私たちが手紙を書いた人たちなのか?」
"Jes.
「はい。
Tion faris mi," Paŭlo klarigis.
それをしたのは私です」とパウロは説明した。
"Tiuj du respondis al niaj edziĝ-anoncoj kaj el iliaj leteroj estis klare, ke ili sufiĉe bone taŭgas unu al la alia.
「その二人は私たちの結婚広告に返事をしてきたのです。そして、二人の手紙から、互いにかなりよくお似合いだということは明らかでした。
Mi do skribis al la viro uzante la nomon de la virino.
そこで私は、その女性の名前を使って男のほうに手紙を書きました。
Do, ŝajnigante, ke mi estas ŝi, mi petis lin veni ĉi tien hodiaŭ vespere, kaj mi aldonis: por ke mi tuj komprenu, al kiu tablo mi iru, bonvolu aĉeti florojn en la florvendejo de Odeon kaj meti ilin sur vian tablon, tiel ke ili estu bone videblaj.
つまり、私が彼女であるふりをして、今晩ここへ来てくれるよう彼に頼み、さらにこう書き添えました。『私がすぐにどのテーブルに行けばよいかわかるように、どうぞオデオンの花屋で花を買って、よく見えるようにあなたのテーブルの上に置いてください。』
Kaj al ŝi mi skribis, kompreneble kun la nomo de la viro: por ke vi tuj sciu, kie mi sidas atendante vin, mi havos sur mia tablo florojn en travidebla papero kun la nomo 'Florvendejo de Odeon'.
そして彼女のほうには、もちろん男の名前で、こう書きました。『私があなたを待ちながらどこに座っているか、あなたがすぐわかるように、私のテーブルの上には「オデオン花店」という名の入った透明な紙に包まれた花を置いておきます。』
Kiam ŝi eniris, ŝi tuj vidis la florojn, iris iom time al li, kaj ili interkoniĝis."
彼女が入ってきたとき、彼女はすぐにその花を見つけ、少しおずおずと彼のところへ行き、そして二人は知り合いになったのです。」
"Bonega ideo.
「すばらしい考えだ。
Vi vidas, ke estas senutile timi.
怖がってもむだだと、ほら分かるでしょう。
Ĉio finiĝos plej bone.
すべてはこの上なくうまく終わるでしょう。
Rigardu, jam unu foriras.
ごらん、もう一人帰っていく。
Estas certe unu el tiuj, al kiuj mi skribis: se mi ne kontaktis vin antaŭ tiu aŭ tiu alia horo, mi ne venos, mi rekontaktos vin pli poste."
それはきっと、私が手紙を書いた人たちの一人だ――もしその時刻までに私があなたに連絡しなかったら、私は行かない、もっとあとでまた連絡する、とね。」
lom post iom, ili foriris.
少しずつ、彼らは立ち去った。
La lastaj, kiuj eliris, estis ne tre juna geo.
最後に出てきたのは、もうあまり若くない一組の男女だった。
"Mi ĝojas, ke vi venis, kaj mi trovas vin vere aminda," la viro diris al la virino.
「あなたが来てくれてうれしいし、あなたは本当に魅力的だと思います」と男は女に言った。
"Sed vere, mi ne komprenas, kial vi petis min veni al ĉi tiu stranga trinkejo, en ĉi tiun malplaĉan urboparton..."
「でも本当に、なぜあなたが私に、この奇妙な酒場へ、この感じの悪い街の一角へ来てほしいと頼んだのか、私にはわかりません……」
Parolante, ili iris plu, ekstere.
話しながら、彼らは外をさらに歩いていった。
Lia voĉo perdiĝis en la nokto.
彼の声は夜の中に消えていった。
Paŭlo fermis la pordon, feliĉa.
パウロは、幸福な気持ちでドアを閉めた。
La respondon li preferis ne aŭdi.
その返事は、彼は聞かないほうを選んだ。
NOVAJ VORTOJ
新出語
almenaŭ
少なくとも
anonci
発表する、知らせる
anstataŭ
~の代わりに
aspekto
外観、様子
bruna
茶色の
ĉesi
やめる、停止する
ĉia
あらゆる、どんな
frazo
文、フレーズ
gazeto
新聞、雑誌
haro
髪の毛
kafo
コーヒー
normala
普通の、正常な
noto
メモ、注記
okulo
目
printempo
春
stranga
奇妙な、変な
ŝanco
機会、チャンス
taŭgi
適する、役立つ
verda
緑の
vetero
天気
voĉo
声
Ĉapitro 9
9. TIMO HAVIGAS FLUGILOJN
恐れは翼を与える
Ĉu vi scias, kiel oni nomas la fakton movi sin rapidege antaŭen per la propraj fortoj, piede?
自分の力で、歩いて、ものすごく速く前へ進むということを、何と呼ぶか知っていますか。
Tion oni nomas kuri.
それを走ると言います。
Peĉjo povis kuri ege rapide.
ペーチョはとても速く走ることができた。
Li estis naŭ-jara.
彼は9歳だった。
En la tuta lernejo ne ekzistis unu knabo, nek unu knabino, kiu kapablis kuri same rapide kiel li.
学校じゅうを探しても、彼と同じくらい速く走れる男の子も女の子も一人もいなかった。
Kial li havis tiun kapablon?
なぜ彼にはその能力があったのだろうか。
Eble ĉar li ne estis tre forta, kompare kun la aliaj knaboj.
たぶん、ほかの男の子たちと比べると、彼はあまり力が強くなかったからだ。
Sekve, se okazis batalo, li ne povis superforti ilin.
そのため、けんかになると、彼は彼らを力でねじ伏せることができなかった。
Li nur povis forkuri.
彼にできるのは逃げることだけだった。
Tial li iom post iom plibonigis sian kur-kapablon.
だから彼は、少しずつ走る力を伸ばしていった。
Nun, neniu el la fortuloj de lia lernejo povis ĝiskuri lin.
今では、彼の学校の力の強い子たちのだれも、彼に追いつくことができなかった。
Sufiĉis, ke li ekkuru: neniu tuŝos lin.
彼が走り出しさえすれば十分だった。だれも彼に触れることはできないのだ。
Tiaj batal-situacioj prezentiĝis sufiĉe ofte — knaboj ja estas knaboj, ĉu ne? — kaj ĉiufoje Peĉjo kuris pli bone.
そうした戦いのような状況はかなりたびたび起こった――男の子はやはり男の子なのだから、そうだろう?――そしてそのたびごとに、ペーチョは以前よりうまく走った。
Sekve, lia koro fortiĝis, li havis pli kaj pli bonan spiron, kaj la forton, kiu mankis al liaj manoj, liaj piedoj kaj kruroj ricevis.
その結果、彼の心臓は強くなり、息づかいもますますよくなって、彼の手に欠けていた力を、彼の足と脚が受け取った。
Ĝenerale, kiu postkuris Peĉjon, tiu post nelonge devis forlasi la iradon, ĉar li baldaŭ ne plu povis spiri, tiel rapide Peĉjo devigis lin iri.
一般に、ペチョンを追いかけた者は、まもなく走るのをやめねばならなかった。というのも、ペチョンがそれほど速く相手を走らせたので、彼はすぐに息ができなくなったからである。
Peĉjo tiam rigardis post sin kaj plezure rimarkis, ke la postkuranto, spirante pli kaj pli malfacile, komencas perdi la rapidecon.
そのときペチョンは後ろを振り返り、追ってくる者がますます苦しそうに息をしながら、だんだん速度を失いはじめているのを、嬉しく見て取った。
Dume, la knabo mem daŭre spiris senprobleme kaj pli kaj pli malproksimiĝis.
その間、その少年自身は相変わらず難なく呼吸しながら、ますます遠ざかっていった。
Tiel estis, ordinare.
ふつうは、そうだった。
Sed ne ĉi-foje.
だが、今回はちがった。
Ĉi-foje la viro, kiu postkuris Peĉjon, estis ne nur alta, forta kaj timiga.
今回、ペチョンを追いかけていたその男は、背が高く、力強く、恐ろしいだけではなかった。
Li estis ankaŭ rapida.
彼は足も速かった。
Peĉjo timis.
ペーチョはおびえていた。
Okazis miskompreno.
誤解が起こった。
La afero komenciĝis, kiam Peĉjo, ridante kun kelkaj kunuloj, eliris el la lernejo.
その出来事は、ペーチョが何人かの仲間と笑いながら学校を出たときに始まった。
Li nevole ektuŝegis viron, kiu ĝuste tiumomente troviĝis tie, kiam Peĉjo estis diranta ion al sam-klasano uzante vortojn, verdire, kiujn oni devus neniam uzi.
彼は、まさにそのときそこにいた一人の男に、思わずどんと触れてしまった。そのときペーチョは、クラスメートに向かって、実のところ決して使うべきではない言葉を使って何かを言っているところだった。
La viro miskomprenis, ke la ne tre belaj — sed vivplenaj! — paroloj de Peĉjo direktiĝas al li.
その男は、ペーチョのあまり上品ではない――だが生き生きとした!――言葉が自分に向けられたものだと誤解した。
Li ege malkontentis.
彼はひどく不満だった。
Li estis eĉ multe pli ol malkontenta: kolera.
彼はただ不満だっただけではなく、もっとずっとひどかった。つまり、怒っていたのだ。
Kiam li turnis sin al Peĉjo kaj ekdiris per malamika voĉo ion, kion la knabeto tute ne komprenis, ĉi-lasta jam eksentis teruran timon.
その男がペーチョのほうを向き、敵意のこもった声で、その小さな少年にはまったく分からないことを何か言いはじめたとき、後者はすでにひどい恐怖を感じはじめていた。
Sed kiam la grandulo, verŝajne ĉar Peĉjo, ne komprenante, ne reagis kiel li volis, eklevis la manon por frapi lin, la lernejano ekrapidis for kun la tuta rapideco de siaj junaj kruroj.
しかし、その大男は、たぶんペーチョが理解できずに自分の望むような反応をしなかったので、彼を殴ろうとして手を振り上げた。そのとき、その生徒は若い脚の持つかぎりの速さで走り去った。
Kaj jen ĝi okazis.
すると、とうとうそれが起こった。
Kio okazis, vi demandas?
何が起こったのか、とあなたはたずねるのか。
La nekredeblaĵo.
信じられないことだ。
Sed antaŭ ol diri al vi, pri kio temas, mi devas priskribi la lokon, ĉar tio estas grava.
だが、それが何のことなのかをあなたに話す前に、私はその場所を描写しなければならない。なぜなら、それは重要だからだ。
Peĉjo, kurante, turnis sin al mallonga kaj mallarĝa strateto, en kiu estas neniu pordo, neniu fenestro, same sur la dekstra flanko, kiel sur la maldekstra.
ペチョは走りながら、右側にも左側にも扉も窓もまったくない、短くて狭い路地へと曲がった。
Estas nur longaj muroj.
あるのは長い壁ばかりだ。
Unuflanke ja tie staras malliberejo kaj aliflanke iu industria laborloko.
というのも、そこには片側に監獄が建っており、もう片側には何かの工場があるのだ。
En tiu mallonga strateto la nekredeblaĵo okazis: Peĉjo flugis.
その短い小路で、信じられないことが起こった。ペーチョが飛んだのだ。
Mi komprenas, ke vi ne estas certa, ĉu vi bone legis, ĉar la afero estas eksterordinara.
このことが並外れているので、自分がちゃんと読んだのかどうか、あなたが確信を持てないのはわかります。
Sed tamen vi legis ĝuste.
しかし、それでもあなたは正しく読んだのです。
La knabo ekflugis.
その少年は飛び立ったのです。
Kiel birdo flugas.
鳥が飛ぶように。
Ne, ne tute kiel birdo, multe pli rekte, multe pli laŭ-cele.
いや、鳥のようにといってもまったく同じではなく、もっとまっすぐに、もっと目標に向かって。
Lia celo ja estis klara: forkuri for de la terura sekvanto, kiu, laŭ neniam okazinta sperto, kuris same rapide, se ne pli rapide ol li.
彼の目的は、まさにはっきりしていた。あの恐ろしい追跡者から逃げ去ることだった。その追跡者は、これまで一度もありえなかったことだが、彼と同じ速さで、いや彼よりも速く走っていた。
Peĉjo estis diranta al si: "Se mi nur povus jam esti ĉe la fino de ĉi tiu strateto, antaŭ ol tiu ulo sin turnos en ĝin, li ne scius, ĉu mi iris dekstren aŭ maldekstren."
ペーチョは心の中でこう言っていた。『あの男がこの細い通りに曲がって入ってくる前に、僕がこの路地の突き当たりにもう着いていられさえすれば、僕が右へ行ったのか左へ行ったのか、あいつにはわからないだろう。』
Liaj kruroj ne povus porti lin tien sufiĉe rapide, por ke la postkuranto ne vidu lin.
彼の脚では、追ってくる者に見られないほどの速さで、そこまで彼を運ぶことはできなかった。
Sed li tiom deziris jam troviĝi tie, tiom streĉis ĉiujn fortojn, tiom kunigis siajn tutajn volon kaj povon, ke...
だが彼は、もうそこにいることをあまりにも強く願い、あらゆる力をあまりにも張りつめ、意志と力のすべてをあまりにも一つに集中させたので……
Nu, li ne scias, kion li faris.
さて、彼には自分が何をしたのかわからない。
Li deziris, li volis.
彼は願った、意志した。
Kaj jen li rimarkis, ke li flugas.
すると彼は、自分が飛んでいることに気づいた。
Post momento, antaŭ ol la kolera fortegulo alvenis al tiu strateto, Peĉjo jam troviĝis ĉe ĝia angulo.
少しして、その怒った大男がその小道に着く前に、ペーチョはもうその角に来ていた。
Post la angulo, sufiĉos trairi vojon, kaj li estos en parko.
その角を曲がれば、道を一本渡るだけで、彼は公園の中に入れる。
En la parko, ĉio fariĝos facila, ĉar tie estas tiom da vojetoj, kiuj turne iras ĉiudirekte, ke ne plu eblos lin trovi.
公園の中では、すべてが簡単になるだろう。というのも、そこには曲がりくねって四方八方へ延びる小道があまりに多くあるので、もう彼を見つけることはできなくなるからだ。
En tiu parto de la parko, plej proksima al la angulo de la strateto, kie la ekflugo okazis, neniam estas multaj personoj.
公園のその部分、つまり飛び出しが起こった小道の角に最も近い場所には、いつもあまり人がいない。
Hodiaŭ estis neniu.
今日は一人もいなかった。
Neniu por helpi, eble, sed ankaŭ neniu por malhelpi.
助けてくれる人は、たぶんいない。だが、邪魔する人もまたいない。
Kiu povas scii?
だれにわかるだろうか。
Plenkreskuloj ofte agas tiel strange kun infanoj!
大人は子どもに対して、よくこんなふうに妙なふるまいをするのだ!
Ne rigardante post sin, Peĉjo volis kuri plu en la parko.
うしろを振り返らずに、ペチョは公園の中をさらに走り続けようとした。
Kaj jen ree li flugis.
すると、またしても彼は飛んだ。
Ne alte.
高くではない。
Pro tio ne estus ĝuste kompari lin al birdo.
そのため、彼を鳥にたとえるのは適切ではないだろう。
Eĉ ne tutan metron super la vojeto.
小道の上たった一メートルですらなかった。
Sed liaj piedoj ne tuŝis la teron dum eble dek kvin metroj.
しかし彼の足は、おそらく十五メートルほどのあいだ地面に触れなかった。
Kiam, de malproksime, li ekvidis iun, kiu enparke promenis, li realteriĝis (re-al-ter-iĝis).
遠くから、公園の中を散歩しているだれかの姿が目に入ると、彼は再び地面に降り立った。
"Mi nun ne plu bezonas kuri," li pensis.
「もう私は走り続ける必要はない」と彼は思った。
"Li ne plu trovos min."
「彼はもう私を見つけられないだろう」
Peĉjo decidis atendi kelkan tempon en la parko, antaŭ ol reveni hejmen, por lasi al la kolerulo la tempon perdi sian koleron kaj reiri al siaj aferoj.
ペーチョは家に帰る前にしばらく公園で待つことにした。その怒った男が怒りを静め、自分の用事に戻る時間を与えるためだった。
Promenante en la parko, li miris pri tio, kio okazis al li.
公園を歩きながら、彼は自分の身に起こったことに驚いた。
"Mi kapablas flugi!" li ripetis al si, ĝoje.
「ぼくは飛べるんだ!」と彼はうれしそうに自分に言い聞かせた。
Li sin demandis, ĉu tio envere okazis.
彼は、それが本当に起こったのだろうかと自問した。
"Estas nur unu maniero certiĝi," li diris al si, "mi reprovu".
「確かめる方法は一つしかない」と彼は自分に言った。「もう一度やってみよう」
Li ne volis tion fari antaŭ homoj kaj decidis trovi lokon, kie promenas neniu.
彼は人前でそれをしたくなかったので、だれも歩いていない場所を見つけることにした。
Tian trovinte, li ekkuris, rapidiĝis kaj ek!
そんな場所を見つけると、彼は走り出し、勢いをつけて、さあ!
Jen li flugis dum kelkaj metroj.
すると彼は数メートルのあいだ飛んだ。
Vi kaj mi pri tio tiel miras, ke ni simple ne kredus lin, eĉ se ni lin vidus.
あなたも私もそのことにひどく驚くので、たとえ彼を目にしたとしても、私たちはそのまま彼を信じないだろう。
Sed por infano ĉio estas pli simpla.
しかし子どもにとっては、すべてがもっと単純だ。
Peĉjo facile akceptis la fakton.
ペーチョはその事実をたやすく受け入れた。
La ideo, ke li verŝajne estas la sola homo sur Tero, kiu kapablas flugi, ŝanĝis nenion en li.
自分はおそらく地球上で空を飛べるただ一人の人間なのだという考えは、彼の中の何も変えなかった。
Li eĉ pensis, ke se tio okazis al li, simila sperto verŝajne prezentiĝas al multaj aliaj infanoj.
彼はさらに、もしそれが自分に起こったのなら、同じような体験はおそらくほかの多くの子どもたちにも生じているのだろう、とさえ考えた。
Reveninte hejmen, li ne sciis, ĉu paroli pri tio aŭ ne.
家に帰ってくると、彼はそのことを話すべきかどうかわからなかった。
Unuflanke, li tre deziris, ke la aliaj sciu kaj rekonu lian neordinaran kapablon.
一方では、彼はほかの者たちにそのことを知ってもらい、自分の並外れた力を認めてもらいたいと強く思っていた。
Aliflanke, li estis certa, ke oni ne kredos lin.
他方では、誰も自分を信じないに違いないと彼は確信していた。
Li devos montri.
彼は見せなければならないだろう。
Sed montri en la domo ne estos eble.
だが、家の中で見せることはできないだろう。
Li do devos venigi la tutan familion eksteren al taŭga loko.
だから彼は、家族全員を外のふさわしい場所へ連れて行かなければならないだろう。
Kaj se tiam la afero ne plu funkcios?
そして、そのときにはもうそれが働かなかったら?
Kiu scias?
誰にわかるだろう?
Li sentis tiun povon kiel ne plene certan, ne necese daŭran.
彼にはその力が、十分に確かなものでもなく、必ずしも持続するものでもないように感じられた。
Eble ĝi estis nur momenta helpo de la dioj, kiu ne ripetiĝos.
おそらくそれは、二度と繰り返されない神々の一時的な助けにすぎなかったのだ。
Post la manĝo, li rakontis la aferon al sia frato.
食事のあと、彼はそのことを兄弟に話した。
Tiu kompreneble ne volis kredi.
その者は、もちろん信じようとしなかった。
"Venu, mi montros al vi," Peĉjo diris, kaj li kondukis lin al la industria kaj mallibereja strateto, en kiu, ĉar ne estis fenestroj, certe neniu lin vidos.
「来て、見せてあげるよ」とペーチョは言い、そして彼を工業地帯と監獄のある小路へ連れて行った。そこでは窓がなかったので、きっと誰にも彼を見られないはずだった。
Li ekkuris, kunstreĉis la fortojn kaj... falis teren eĉ antaŭ ol forlasi la vojon.
彼は走り出し、力をふりしぼって、そして……道を離れる前にもう地面に倒れてしまった。
Li provis refoje.
彼はもう一度やってみた。
Nova malsukceso.
またしても失敗だった。
Post la tria kaj lasta provo li sentis sin ridinda kaj malfacile sukcesis ne plori.
三度目の、そして最後の試みのあと、彼は自分がひどくみじめでばかげているように感じ、泣かないようにするのがやっとだった。
Sed plori antaŭ la frato ne estus akcepteble.
だが、兄弟の前で泣くのは許されないことだった。
Post kiam ili revenis hejmen, li ne povis resti tie kun sia malĝojo.
彼らが家に戻ったあと、彼はその悲しみを抱えたままそこにとどまっていられなかった。
Li bezonis pli certiĝi.
彼はもっと確かめる必要があった。
Li decidis reiri, sola, al la strateto.
彼はひとりでその路地へ戻ることに決めた。
Li ekkuris eĉ antaŭ ol alveni al ĝi.
そこに着く前からもう彼は走り出した。
Tuj post la angulo li rapidiĝis, kaj ek!
角を曲がるやいなや彼は速度を上げ、すると、さあ!
Li senprobleme flugis ĝis la alia angulo.
彼は何の苦もなく反対側の角まで飛んでいった。
Li sentis sin multe pli bone kaj iris al la parko.
彼はずっと気分がよくなり、公園へ行った。
En ĝia senhoma parto li ree ekflugis plej facile.
人気のない場所で、彼はまたいとも簡単に飛び上がった。
Sed, anstataŭ plaĉe al-teriĝi, kiel antaŭe, li falis teren.
だが、前のように気持ちよく着地するかわりに、彼は地面に落ちた。
Kial?
なぜか?
Ĉar virino alvenis kaj komencis turni la okulojn al li.
それは、ひとりの女性がやって来て、彼に目を向け始めたからだった。
Kiam la rigardo de tiu sinjorino tuŝis lin, li jam estis falinta.
その婦人の視線が彼に触れたときには、彼はもう落ちていた。
Tiam li komprenis: "Mi kapablas flugi, sed nur kiam neniu rigardas min".
そのとき彼は悟った。『ぼくは飛べる、でもだれもぼくを見ていないときだけだ』と。
Kaj la terura sekvo de tiu rimarko tuj venis: "Neniam oni kredos min."
そして、その気づきの恐ろしい帰結がすぐにやって来た。『だれも決してぼくを信じないだろう。』
Kiam Peĉjo revenis hejmen, li sentis sin sola, terure sola.
ペーチョが家に帰ると、彼はひとりぼっちだと感じた、恐ろしくひとりぼっちだと。
Li sciis, ke li neniam havos amikojn, al kiuj li povos diri ĉion, vere ĉion, kune kun ĉi tiu plej miriga parto de lia personeco.
彼は、自分には決して、何もかも、本当に何もかも、この自分の人格のもっとも驚くべき部分まで含めて話せる友だちはできないだろうとわかっていた。
Li estis ĝoja, ke li kapablas flugi.
自分が飛べることはうれしかった。
Sed li estis malĝoja, ke tiun veron li devos porti en si kiel kaŝaĵon ĝis la fino de sia vivo.
だが、その真実を一生の終わりまで秘密として自分の内に抱えていかなければならないことは悲しかった。
Kaj eĉ mi, la instruisto, kiun li tiom amis, ke finfine, post longaj jaroj de kaŝa vivo, li sentis, ke jen homo, al kiu li povas raporti la faktojn, eĉ tiu amika kaj por li aminda viro, mi, ne sukcesis kredi lin.
そして、あれほど彼に愛されていた私、この教師でさえ、ついに長年の隠れた暮らしののちに、彼が、この人なら事実を打ち明けられる、と思ったその相手である私、その親しい、彼にとっていとしい男である私でさえ、彼を信じることができなかった。
NOVAJ VORTOJ
新出語
angulo
角、隅
batali
戦う、闘争する
birdo
鳥
-int-
過去分詞語尾
industrio
産業
kapabla
有能な、できる
klaso
クラス、階級
koleri
怒る
konduki
導く、運転する
kompari
比べる
kruro
脚、足
kuri
走る
metro
メートル
momento
瞬間
muro
壁
nu
さて
parko
公園
promeni
散歩する
rekta
まっすぐな、直接の
spiri
呼吸する
streĉi
張る、緊張させる
teruro
恐怖、恐ろしさ
tuŝi
触る
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
flug-ilo
飛行器具、翼
plen-kresk-ulo
大人
Ĉapitro 10
10. ĈU DIRI LA VERON?
真実を言うべきか?
La ĉina verkisto Lusin foje rakontis, ke, kiam li estis lernejano, li iam diris al la instruisto, ke li ŝatus verki.
中国の作家魯迅はかつて、自分が学生だったころ、あるとき先生に、自分は物を書きたいのです、と言ったことがあると語った。
Li petis lian helpon.
彼はその助けを求めた。
"Kiel oni verkas?" li demandis.
『どうすれば文章が書けるのですか。』と彼はたずねた。
"Malfacile," la instruisto respondis, "jen mi rakontos al vi ion por klarigi."
『むずかしいよ。』と先生は答えた。『では、説明のためにひとつ話してあげよう。』
lam (la instruisto rakontis) estis familio, en kiu infano naskiĝis.
昔のことだが、と先生は語った、ある家族に子どもが生まれた。
Vira infaneto.
男の赤ん坊だった。
Ĉiuj familianoj, amikoj, samstratanoj venis por rigardi la etulon kaj gratuli la gepatrojn.
親族も、友人たちも、同じ通りの人たちも皆、その小さな子を見て両親を祝うためにやって来た。
Ĉiuj estis tre ĝojaj.
皆とても喜んでいた。
Ĉiuj ankaŭ serĉis vortojn plej plaĉajn por kontentigi la gepatrojn.
皆また、両親を喜ばせるために、できるだけ気持ちのよい言葉を探していた。
"Rigardante lin," unu diris, "mi vidas, ke li estos feliĉa.
『この子を見れば、』とひとりが言った。『この子が幸せになるのがわかります。
Li riĉiĝos.
この子は金持ちになります。
Li havos multe da mono.
たくさんのお金を持つでしょう。
Kaj dank' al tiu riĉeco, li povos havigi al siaj gepatroj plej feliĉan maljunecon.
そしてその富のおかげで、両親にこの上なく幸福な老後を与えることができるでしょう。
Jes, vi estas bonŝancaj: tiu estos vera riĉulo."
ええ、あなたがたは幸運です。この子は本物の大金持ちになりますよ。』
La gepatroj havis larĝan, brilan rideton, kiam ili dankis la parolinton pro tiuj belaj vortoj, kiuj ilin ĝojigis.
両親は、そのうれしい言葉を述べた人に礼を言いながら、明るく大きな笑みを浮かべていた。
Alia vizitanto proksimiĝis al la liteto.
別の来客が小さな寝床に近づいた。
"Ho jes, vi estas bonŝancaj," li diris.
『ああ、まったく、あなたがたは幸運ですよ。』と彼は言った。
"Nur rigardu tiun vizaĝon!
『この顔をごらんなさい!
Kia inteligenteco!
なんという知性!
Kia volforto!
なんという意志の強さ!
Tiu certe fariĝos iu grava en la ŝtata oficistaro.
この子はきっと官界で重要な人物になります。
Li iros alten, alten.
高く、高く昇っていくでしょう。
Estas klare pri li, ke li atingos tre altan lokon en la ŝtato, proksime al la ŝtatestro mem.
国家の中で非常に高い地位に、国家元首その人の近くにまで到達することは、この子については明らかです。
Eble mi troigas pri ĉi-lasta punkto, sed pro tiu inteligenta vizaĝo oni povas antaŭvidi, sen povi erari, ke li atingos plej bonan situacion, kiu ajn la vojo, sur kiun la vivo lin irigos."
最後の点については少し言いすぎかもしれませんが、この知的な顔つきを見れば、人生がこの子をどんな道へ進ませようとも、この子が最高の地位に達することは、まちがいなく予見できます。』
"Espereble, espereble," diris la patro.
『そうだといい、そうだといいですね。』と父親は言った。
"Mi dankas vin pro tiuj belaj pensoj kaj vortoj."
『そのすばらしいお気持ちと言葉に感謝します。』
"Mi nur diras la veron, kiun mi legas sur ĉi tiu vizaĝo," la viro respondis.
『私はただ、この顔に読み取れる真実を述べているだけです。』とその男は答えた。
"Vi estas vera amiko," la patrino belvoĉis.
『あなたは本当の友人です。』と母親は美しい声で言った。
"Viaj paroloj tuŝis rekte mian koron, mi sentas min tute dankoplena."
『あなたのお言葉は私の心にまっすぐ届きました。私は感謝の気持ちでいっぱいです。』
Ambaŭ gepatroj ridetis.
両親は二人ともほほえんでいた。
Iliaj vizaĝoj elmontris plej profundan ĝojon.
その顔には深い喜びがあらわれていた。
Venis la vico de tria persono.
三人目の番が来た。
Estis juna viro.
若い男だった。
Longe li rigardis la infaneton.
彼は長いことその赤ん坊を見つめていた。
"Vi diras nenion, ĉu?" la patro diris.
『何もおっしゃらないのですか。』と父親は言った。
"Ĉu vi aŭdis, kiel bele parolis pri li niaj amikoj, kiuj ĵus esprimis siajn pensojn?" demandis la patrino.
『たった今思ったことを述べた私たちの友人たちが、この子についてどんなに美しく語ったか、お聞きになりましたでしょう?』と母親はたずねた。
Sed la juna viro plu rigardis senvorte.
だが、その若い男は黙ったまま見つめつづけた。
"Nu, nu, ne estu timema," la patro diris.
『さあさあ、遠慮なさらずに。』と父親は言った。
"Certe ankaŭ vi havas ideojn pri tio, kio okazos al ĉi tiu nia karuleto.
『きっとあなたにも、このかわいい子に何が起こるかについて何かお考えがあるでしょう。
Rigardu lin bone.
よく見てください。
Certe vi ekscios ion pri li."
きっとこの子について何かわかるはずです。』
Post refoje silenta momento, la viro rigardis al la gepatroj rekte en la okulojn.
もう一度沈黙のひとときがあったあと、その男は両親の目をまっすぐ見た。
"Jes.
『はい。
Mi estas tute-tute certa pri io, kio koncernas lin.
この子に関して、私はひとつのことをまったく確実に知っています。
Pri tio mi scias, ke ĝi estas la plej senmanka vero."
それがまちがいのない真実であることを、私は知っています。』
La patro ridete reparolis:
父親はほほえみながら言い返した。
"Diru do, diru do.
『では、言ってください、どうぞ言ってください。
Se vi scias kun plena certeco, tio ege interesos nin."
完全な確信をもってご存じなら、それは私たちにとって大変興味深いことです。』
"Mi scias, ke li mortos," diris la juna viro.
『この子が死ぬことを、私は知っています。』と若い男は言った。
Peza silento ekokupis la ĉambron.
重い沈黙が部屋を満たした。
La homoj ne plu kapablis paroli, tiel ili miris, tiel nepermesebla ili trovis la sintenon de la junulo.
人々はもう口がきけなかった。それほど彼らは驚き、それほどその若者の態度を許しがたいものと思ったのだった。
Kaj post tiu silenta minuto, ili ĉiuj ekparolis kune, forte, tre forte, kelkaj eĉ vere kriis.
そしてその沈黙の一分のあと、彼らは皆いっせいに話し始めた、激しく、とても激しく、中には本当に叫ぶ者さえいた。
"Ne eblas!", "Kia sinteno!", "Mi neniam imagus...", "Plej netaŭga diro!", "Nekredeble!" oni aŭdis, kun multaj aliaj krioj kaj paroloj, kiuj superis unu la alian, tiel ke nenio klare kompreniĝis.
『そんなはずはない!』『何という態度だ!』『まさかこんな……』『この上なく不適切な発言だ!』『信じられない!』そのほかにも、互いをかき消し合う多くの叫びや言葉が聞こえ、何ひとつはっきりとはわからなかった。
La gepatroj rigardis la viron pli malame ol malĝoje, kvazaŭ li estus rompinta ilian mondon kaj pro tio indus morti.
両親はその男を、悲しみよりもむしろ憎しみをもって見た。まるで彼が自分たちの世界を壊し、そのために死に値するかのように。
La plimulto el la vizitantoj simple ne povis elteni la situacion.
来客たちの大半は、その状況にどうしても耐えられなかった。
Ili komencis frapi la junulon, kaj forkurigis lin, sekvante lin eksteren kun krioj plenaj je malamo.
彼らはその若者を殴り始め、外へ追い立て、憎しみに満ちた叫びを上げながらあとを追っていった。
"Ĉu ne interese," la instruisto daŭrigis, "ke tiuj, kiuj diris malveraĵojn ĝojigis la gepatrojn kaj la tutan ĉeestantaron, kvankam ĉiuj sciis, ke ili parolas pri aferoj, kiujn ili ne povas scii?
『興味深いと思わないかね、』と先生は続けた。『嘘を語った者たちが、両親もその場の全員も喜ばせたのだ。しかも皆、彼らが自分には知りえないことについて話していると知っていたのに。
Kaj la sola, kiu kuraĝis diri la solan aferon, kiu estis tute-tute certa, tiun oni frapis kaj kurigis for!
それなのに、ただひとり、完全に確実な唯一のことを言う勇気を持った者は、殴られ、追い出されたのだ!
Vi volas verki, vi diris.
君は文章を書きたいと言ったね。
Ĉu vi volas priskribi la veron?
真実を描きたいのかい?
Aŭ diri malveraĵojn, por ke oni danku kaj gratulu vin?"
それとも、人から感謝され祝福されるために、嘘を語りたいのかい?』
"Mi volas diri nenion malveran," Lusin decide respondis.
『私は何ひとつ嘘を言いたくありません。』と魯迅はきっぱり答えた。
"Sed," li aldonis post pripensa momento, "mi ankaŭ ne ŝatus, ke oni frapu min, kriu al mi, kaj min perforte elkurigu.
『でも、』と彼は少し考えたあと付け加えた。『私もまた、殴られたり、怒鳴られたり、無理やり追い出されたりはしたくありません。
Kion mi povus fari en simila situacio?"
そんな状況では、私はどうすればよいのでしょう?』
"Se vi volas ne diri malveron, kaj tamen agi tiamaniere, ke certe oni ne frapos vin, restas al vi nur unu eblo: rigardu la infaneton, ridetu, kaj diru: Ha, tiu knabeto!
『もし嘘を言いたくなく、しかも絶対に殴られないようにふるまいたいのなら、君に残されている道はただひとつだけだ。赤ん坊を見て、にっこり笑って、こう言うのだ。ああ、この坊や!
Ho, kia infaneto!
おお、なんという赤ん坊!
Ha-ha!
はは!
Hoho!"
ほほ!』
NOVAJ VORTOJ
新出語
ambaŭ
両方
ajn
~でも、どんな~でも
atingi
達する、到達する
ema
~しがちの、~したがる
erari
間違う、誤る
gratuli
祝う、お祝いする
ho
ああ、おお
imagi
想像する
inteligenta
頭のよい、知的な
ĵus
ちょうど、たった今
koncerni
関係する、かかわる
krii
叫ぶ、叫び声を上げる
kuraĝa
勇敢な
kvazaŭ
まるで~のように
lito
ベッド
pezi
重い
profunda
深い
punkto
点、ポイント
silenti
黙る
vico
列、順番
Ĉapitro 11
11. DUA RAKONTO PRI AFANTI
アファンティの話 その2
(Por ke vi ne tro lacigu vian kapon provante kompreni malfacilajn verketojn, ni prezentos al vi de tempo al tempo rakonteton pri la kara Afanti, kiun vi ekkonis komence de ĉi tiu libro.
(難しい文章を理解しようとして頭をあまり疲れさせないように、この本のはじめで知り合った、親愛なるアファンティの小話を、ときどきあなたに紹介することにしよう。
Tiuj rakontoj enhavos nur du aŭ tri novajn vortojn.)
それらの話に含まれる新しい単語は二つか三つだけである。)
La reĝo foje demandis al Afanti:
あるとき王はアファンティにたずねた。
"Afanti, se oni diras al vi: vi povas ricevi unu el du aferoj, monon aŭ justan koron, kion vi elektus?"
『アファンティ、もしお前に、金と正しい心のどちらか一つを与えよう、と言われたら、どちらを選ぶかね?』
Afanti eĉ ne prenis la tempon pripensi.
アファンティは考える時間すら取らなかった。
"Monon," li tuj respondis.
『お金です。』と彼はすぐに答えた。
La reĝo ege miris.
王はたいそう驚いた。
"Ĉu vere tion vi farus?" li diris.
『本当にそうするのか。』と王は言った。
"Mi ne komprenas vin.
『私にはお前がわからない。
Mi tute certe elektus justecon.
私ならまちがいなく正義を選ぶ。
Mono, mono, tio estas plej ordinara.
金、金など、そんなものはごくありふれたものだ。
Sed justeco estas io alia.
だが正義は別のものだ。
Vi povas travojaĝi la mondon: vi rimarkos, ke justajn korojn oni ne trovas facile."
世界中を旅してみるがよい。正しい心というものは、そうたやすく見つからないと気づくだろう。』
"Ho granda reĝo!" sonis la voĉo de Afanti.
『おお、偉大なる王よ!』とアファンティの声が響いた。
"Homo ĉiam deziras havi tion, kio mankas al li, ĉu ne?
『人はいつでも、自分に欠けているものを欲しがるものではありませんか。
Kion vi elektus, tio povas esti nur, kio al vi mankas..."
あなたがお選びになるものは、あなたに欠けているもの以外ではありえません……』
NOVAJ VORTOJ
新出語
justa
公正な、正しい
reĝo
王
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de tempo al tempo; preni la tempon
時々;時間をかける
Ĉapitro 12
12. LA VIRO POR ŜI
彼女のための男
"Li estas tre malfeliĉa, vi scias."
『あの人はとても不幸なのよ、わかるでしょ。』
"Ho jes, mi scias.
『ええ、わかるわ。
Mi tro scias.
わかりすぎるほどに。
Sed tio ŝanĝas nenion.
でも、それで何も変わらない。
Mi ne plu povis resti kun li."
もうあの人と一緒にはいられなかったの。』
"Kial?"
『どうして?』
Ŝi rigardis sian amikinon.
彼女は女友だちを見た。
Ŝi ĉiam alte estimis ŝiajn opiniojn kaj ne bone komprenis, kial, ĉifoje, ŝi ne estis certa, ĉu ŝi volas aŭ ne volas daŭrigi la interparolon.
彼女はいつもその意見を高く評価していたし、今回、自分がこの会話を続けたいのか続けたくないのか確信が持てないのはなぜなのか、よくわからなかった。
"Mi malestimas lin.
『私はあの人を軽蔑しているの。
Oni ne povas vivi kun iu, kiun oni malestimas, ĉu?"
軽蔑している相手と一緒には暮らせないでしょう?』
"Verŝajne ne.
『たぶんそうね。
Sed mi ne komprenas, kiel povis okazi, ke vi ĉesis lin estimi.
でも、どうしてあなたがあの人を尊敬しなくなったのか、私にはわからないわ。
Li..."
あの人は……』
"Li ne estas viro," ŝi interrompis.
『あの人は男じゃないの。』と彼女はさえぎった。
"Kaj mi bezonas viron.
『そして私は男が必要なの。
Veran viron."
本当の男が。』
"Ne viro, li, ĉu?
『男じゃない、あの人が?
Tia sportulo!"
あんなスポーツマンなのに!』
"Guste.
『そのとおり。
Ĉiuj eraras pri li pro lia sportula aspekto.
みんなあのスポーツマンらしい外見のせいで、あの人について思い違いをするのよ。
Kiam li sportas, li ŝajnas forta kaj kuraĝa, klare, sed fakte..."
運動しているときは、たしかに強くて勇敢に見える、でも実際は……』
"Mi ne kapablas imagi, ke li montriĝas alia en la ĉiutaga vivo.
『日常生活では別人みたいになるなんて、私には想像できないわ。
Mi ĉiam trovis lin plej kara."
私はいつも、あの人は本当に感じのいい人だと思っていたもの。』
"Ĝuste.
『そのとおり。
Vi uzas ĝustan vorton.
あなたはぴったりの言葉を使ったわ。
Li estas kara.
あの人は感じがいいの。
Li estas aminda.
愛すべき人よ。
Li estas bonkora.
親切だし。
Li estas ĝoja kaj feliĉa.
明るくて幸福そう。
Li ĉiam estas prava.
いつも正しい。
Tio kolerigas min!"
それが私を腹立たせるのよ!』
"Mi ne komprenas.
『わからないわ。
Ĉu ne estas agrable esti kun aminda, bonkora kaj ĝenerale prava junulo?"
愛すべき、親切で、たいてい正しい若者と一緒にいるのは、気持ちのいいことじゃないの?』
"Estas plej malagrable.
『これ以上ないほど不愉快よ。
Oni sentas, kvazaŭ oni estus, ne kun viro, sed kun servisto.
まるで男と一緒にいるんじゃなくて、召使いと一緒にいるみたいに感じるの。
Kion ajn mi petas, li faras tuj.
私が何を頼んでも、あの人はすぐにやる。
Li neniam kontraŭstaras.
一度も逆らわない。
Li neniam decidas.
自分で決めることもない。
Ĉiam estas mi, mi, mi.
いつだって私、私、私。
'Kiel vi volas, mia kara, kiel vi volas' (ŝi diris tion per moka, knabineca voĉo).
『君の望むとおりに、かわいい人、君の望むとおりに』と、彼女はそれを、あざけるような少女っぽい声で言った。
Tio igas min kolera.
それが私を怒らせるの。
Ŝajnas, ke li ne havas propan personecon.
まるで自分自身の人格がないみたい。
Li ne vivas, li obeas."
あの人は生きているんじゃない、従っているだけなの。』
La amikino ŝin rigardis per brilaj okuloj.
女友だちは目を輝かせて彼女を見た。
"Nu, al mi tio certe plaĉus," ŝi diris.
『まあ、私ならそれはきっと気に入るけど。』と彼女は言った。
Kaj enpense ŝi ĝojis pri la fakto, ke li nun iĝis libera.
そして心の中では、彼が今や自由の身になったことを喜んでいた。
"Eble vi..." ŝia kunulino komencis diri, kaj malestima esprimo bildiĝis sur ŝia vizaĝo.
『あなたなら、たぶん……』と連れの女は言いかけ、軽蔑したような表情がその顔に浮かんだ。
"Sed tian personecon mi ne elportas.
『でも、あんな性格、私は耐えられない。
Li estas tro mola.
あの人は柔らかすぎるの。
Viro, kiu estas mola, ne estas viro, ĉu?
柔らかい男は、男じゃないでしょう?
Se li ne kapablas kontraŭstari min, kiel li povus defendi min en la vivo?
私に逆らうこともできないなら、人生の中でどうやって私を守れるっていうの?
Viro devas esti forta, kaj forto estas io alia ol kapablo porti kaj levi pezajn objektojn.
男は強くなくちゃいけない、そして強さというのは、重い物を持ったり持ち上げたりする力とは別のものよ。
Forto estas kapablo kontraŭstari al premo.
強さとは、圧力に抗する力なの。
Mi ne povas diri, ke mi premis lin forte, sed neniam li faras ion alian ol akcepti mian vidpunkton."
私が彼に強い圧力をかけたとは言えないけれど、それでもあの人は、私の考えを受け入れる以外のことを決してしないのよ。』
En la kafejo, ili sidis ĉe sia kutima tablo.
カフェで、彼女たちはいつものテーブルについていた。
Ili ne rimarkis, ke Ivano, la viro, kiu servis la trinkodezirantojn, staris kiel kutime malantaŭ ili kaj subaŭskultis.
飲み物を求める客たちに給仕している男イヴァーノが、いつものように彼女たちの後ろに立って立ち聞きしていることに、彼女たちは気づかなかった。
Ĉiusemajne la du amikinoj renkontiĝis tiuloke.
毎週、その二人の女友だちはその場所で会っていた。
Kaj ĉiusemajne ili interesis, kaj, ofte, amuzis lin.
そして毎週、彼女たちは彼の興味を引き、しばしば彼を楽しませていた。
Ili ja ĉiam venis je horo, kiam li havis malmulton por fari.
というのも、彼女たちはいつも、彼のすることがあまりない時間にやって来たからだ。
Ili estis trankvilaj en sia kutima kafeja angulo.
彼女たちはカフェのいつもの隅で落ち着いていた。
Kaj li ĝojis, ke ili ĉiam tiel interese plenigas tiun por li malplenan duonhoron.
そして彼は、その彼にとって空虚な三十分を、彼女たちがいつもこんなふうに興味深く満たしてくれることを喜んでいた。
Samkafeje, samtable, samhore, ses monatojn poste.
同じカフェ、同じテーブル、同じ時刻、六か月後。
"Mi aŭdis, ke vi disiĝis."
『あなたたち、別れたって聞いたわ。』
"Jes.
『ええ。
Mi ne povis resti kun li.
あの人と一緒にはいられなかったの。
La vivo ne eblas kun tia ulo."
あんな男とは暮らしていけないわ。』
"Kial?
『どうして?
Vi ĉiam diris, ke vi volas virojn tre virajn.
あなた、いつもとても男らしい男がいいって言っていたじゃない。
Ĉu li ne estas tia?"
あの人はそうじゃないの?』
"Se vi nur scius!
『あなたが知っていたら!
Ne estis eble igi lin agi laŭ miaj deziroj.
あの人を私の望みどおりに動かすなんて、とても無理だったの。
Li volas ĉiam ordoni.
いつも命令したがる。
Li volas esti la estro.
自分が主人でいたがるの。
Mi bezonas liberecon, mi bezonas kontentiĝon.
私は自由が必要だし、満足も必要なの。
Sed se io ne plaĉis al li, ĉu vi opinias, ke li venis al mi kun propono fari laŭ mia bontrovo?
でも、何かがあの人の気に入らないとき、私の好きなようにしましょう、なんて提案を持って来たと思う?
Tute ne.
とんでもない。
Li volis, ke mi faru laŭ lia deziro."
あの人は、私が自分の望みどおりにすることを求めたのよ。』
"Ĉu li neniam konsideris vin, viajn dezirojn, viajn gustojn?"
『あなたのこと、あなたの望みや好みを、あの人はまったく考えてくれなかったの?』
"Jes, jes, se tio taŭgis por li.
『いいえ、いいえ、あの人に都合がよければね。
Sed ne ĉiam.
でも、いつもじゃない。
Se ni havis la saman ideon, ne estis problemo.
二人の考えが同じなら問題はなかった。
Sed kiam mi deziris ion, kaj li ion alian, li ne akceptis aliĝi al mia deziro.
でも、私が何かを望み、あの人が別のことを望んだとき、あの人は私の望みに従うことを受け入れなかった。
Li trovis, ke li estas la estro en la paro, kaj ke kiam niaj voloj batalas, li devas superforti min."
自分はこの二人の中で主人なのだ、そして私たちの意志が争うときには、自分が私をねじ伏せなければならないのだ、とあの人は考えていたの。』
"Almenaŭ tiu ne estas mola!"
『少なくとも、その人は柔らかくはないわね!』
"Li imagas, ke ordoni kaj estri, tio estas agi virece.
『命令したり支配したりすることが男らしくふるまうことだと、あの人は思い込んでいるのよ。
Sed mi ŝatas viron, kiu havas konstantan konsideradon al la virino, kun kiu li estas.
でも私は、自分と一緒にいる女性への思いやりをいつも持っている男が好きなの。
Tiu virisma sinteno estas plej malagrabla.
ああいう男ぶった態度はこの上なく不愉快よ。
Konstante ŝajnis al mi, ke mi troviĝas antaŭ muro.
いつも私は、壁の前に立っているような気がした。
Muro senporda.
扉のない壁。
Oni ne povas movi lin pli ol muron, oni povas fari nenion, nur sekvi.
壁以上にあの人を動かすことはできない、こちらにできることは何もなく、ただついていくしかないの。
Li ĉiam antaŭiras, ĉiam proponas, ĉiam decidas, ĉiam organizas.
あの人はいつも先に立ち、いつも提案し、いつも決め、いつも取り仕切る。
Li igis min senti min infano."
あの人のせいで、私は自分が子どものように感じられたの。』
Kiel kutime, Ivano troviĝis malantaŭ ŝi kaj aŭskultis kun intereso, sed nek ŝi nek ŝia amikino rimarkis lin.
いつものように、イヴァーノは彼女の後ろにいて、興味深く聞いていたが、彼女もその女友だちも彼に気づかなかった。
"Li ĉiam postulas tion aŭ tion ĉi," ŝi daŭrigis.
『あの人はいつもあれこれ要求するの。』と彼女は続けた。
"Ĉu vi povus vivi kun postulema viro?"
『要求の多い男と一緒に暮らせる?』
"Tio dependus de lia personeco, de lia maniero postuli.
『それはその人の性格や、要求のしかたによるわね。
Kelkfoje postulemo devigas onin pliboniĝi."
要求されることで、人はよくなるよう促されることもあるもの。』
"Viaj pensoj estas strangaj, fojfoje," ŝi diris kun miro, kun kiu miksiĝis iom da malestimo.
『あなたの考えって、ときどき変わってるわね。』と彼女は、少しの軽蔑の混じった驚きをこめて言った。
"Por mi, tio estas neakceptebla; fino; fina punkto.
『私にとって、それは受け入れられない、終わり、それでおしまい。
Jen vi nun scias la kaŭzon, pro kiu ni disiĝis.
これで今、私たちが別れた理由がわかったでしょう。
Ne estis eble daŭrigi."
続けることはできなかったの。』
Kiam ili revenis la postan semajnon okazis io stranga al Ivano.
翌週、彼女たちが戻ってきたとき、イヴァーノに奇妙なことが起こった。
Kiel kutime, li troviĝis je sia loko, de kie li superrigardis la kafejon, atendante la mendojn.
いつものように、彼は注文を待ちながらカフェを見渡す持ち場にいた。
Sed ĉi-foje, la du junulinoj ne povis havi la kutiman tablon, ĉar iu jam sidis tie.
だが今回は、その二人の若い女性はいつものテーブルを使えなかった。そこにはすでに誰かが座っていたからだ。
Kaj anstataŭ vidi ilin de malantaŭe, kiel kutime, Ivano vidis ilin rekte antaŭ si.
そして、いつものように後ろから彼女たちを見るかわりに、イヴァーノは彼女たちを真正面に見た。
Neniam antaŭe li vere rimarkis, kiel bela ŝi estas.
彼はそれまで一度も、彼女がどれほど美しいかを本当には気づいていなかった。
Dum li rigardis ŝin, lia koro batis pli kaj pli rapide.
彼女を見つめているうちに、彼の心臓はますます速く打った。
Sentoj turniĝis en li, strangaj sentoj, kiajn li antaŭe neniam spertis.
彼の内側で感情が渦を巻いた。それは奇妙な感情で、彼がこれまで一度も経験したことのないものだった。
Li deziris esti kun ŝi.
彼は彼女と一緒にいたかった。
Li deziris teni ŝin en siaj brakoj, premi ŝin forte al si, tuŝi ŝin per amoplenaj manoj.
彼は彼女を腕に抱き、強く自分に引き寄せ、愛に満ちた手で彼女に触れたかった。
Amplenaj, ĉu?
愛に満ちた、だって?
Jes, li ekkomprenis, preskaŭ terure: li amas.
そうだ、彼はほとんど恐ろしいほどにはっきりとわかり始めた。自分は恋しているのだ。
Kaj jen li ekridetis al si.
そして彼はふと自分に向かって微笑んだ。
Li aŭdis ŝin tiel ofte!
彼は彼女の話をあれほど何度も聞いてきたのだ!
Li sciis tre ĝuste, kian viron ŝi deziras.
彼は、彼女がどんな男を望んでいるかを正確に知っていた。
Li estos tia viro.
彼はそんな男になろう。
Estos facile, konante tiel bone ŝiajn gustojn.
彼女の好みをこんなによく知っているのだから、たやすいはずだ。
Li skribis kelkajn vortojn sur papero, kiun li transdonis al ŝi.
彼は紙に数語を書きつけ、それを彼女に渡した。
Tia agmaniero kaŭzos en ŝi miron, kiu certe tuŝos ŝian koron.
こんなやり方は彼女に驚きを起こし、それがきっと彼女の心に触れるだろう。
Estis invito vespermanĝi kun li.
それは彼と夕食をともにしようという誘いだった。
"Ivano ne plu laboras ĉi tie, ĉu?"
『イヴァーノはもうここでは働いていないのよね?』
"Ne.
『ええ。
Kiam mi forsendis lin, dirante, ke li ne estas viro taŭga por mi, li sciis, ke ne plu estus eble vidi min ĉi tie ĉiusemajne.
私が、あなたは私にふさわしい男ではないと言って彼を去らせたとき、彼は、もう毎週ここで私に会うことはできないとわかっていたの。
Mi komprenigis al li, ke mi ne ŝanĝos mian kutimon kaftrinki ĉi-loke kun vi, nur pro tio, ke li kaj mi dum kelka tempo estis kune.
彼と私がしばらく一緒にいたというだけで、ここであなたとコーヒーを飲むという私の習慣を変えるつもりはない、と私は彼にわからせたの。
Li do serĉis ion alian.
だから彼は別の仕事を探した。
Li nun laboras en la stacidoma trinkejo."
今は駅のバーで働いているわ。』
"Jen plia knabo, kiu ne sukcesis kontentigi vin!"
『またひとり、あなたを満足させられなかった男の子が増えたのね!』
"Kiel Ivano povus?
「イワーノがどうしてそんな相手になれたでしょう?
Kelkfoje li provis ludi la estron.
ときどき彼はボスぶろうとしました。
Li alprenis ordonajn sintenojn, volis ĉion direkti.
命令するような態度をとり、何もかも指図したがりました。
Li aspektis forta en tiaj okazoj, sed kun forteco malagrabla por mi, ĉar li sentigis al mi ian superecon.
そんなとき彼は強そうに見えましたが、その強さは私には不快でした。というのも、彼は自分の優位のようなものを私に感じさせたからです。
Sed tion li rimarkis, kaj tiam li iĝis mola kiel printempa floro en vespero somera.
でも彼はそれに気づくと、夏の夕べの春の花のようにやさしくなりました。
Li faris ĉion, kion mi volis, li montriĝis tiel ema plaĉi al mi, ke nenio plu restis el lia bela vira supereco.
彼は私の望むことを何でもし、私を喜ばせようとあまりにも熱心だったので、彼のあの魅力的な男らしい優位は何ひとつ残らなくなりました。
Tiu knabo estas tro ŝanĝiĝema.
あの子はあまりにも変わりやすすぎます。
Mi bezonas iun, kiu konstante restas si mem.
私には、いつも変わらず自分自身でいる人が必要なのです。
Mi neniam povus kutimi vivi kun tia ulo."
あんな男と暮らすことには、私にはとても慣れそうにありません。」
"Kaj jen vi retroviĝas sola, ĉu ne terure?"
「そしてまた、あなたはひとりきりになってしまうのね、ひどくつらいでしょう?」
"Terure jes.
「ええ、とても。
Mi ne elportas solecon.
私は孤独に耐えられないの。
Tiom pli terure estas, ĉar ĉiuj miaj amikinoj havas knabon, kun kiu ili sentas sin bone.
しかもなおさらつらいのは、私の女友だちはみんな、一緒にいて心地よく感じる男の子がいるから。
Kial tiu feliĉo neniam okazas al mi?
どうしてそういう幸せは、私には決して訪れないの?
Vere mi ne komprenas.
本当にわからないわ。
Kial mi devas ĉiam retroviĝi sola, sola, sola, dum mi tiom bezonas iun?"
どうして私はいつも、こんなに誰かを必要としているのに、ひとり、ひとり、ひとりになってしまわなければならないの?」
La alia nenion diris.
もう一人のほうは何も言わなかった。
Ŝi konis sian amikinon sufiĉe bone por scii, ke tiu ne estis preta akcepti la veron pri si.
彼女は友人を十分によく知っていたので、その友人が自分についての真実を受け入れる用意ができていないことを知っていた。
'Ŝi ne akceptas la Teron', ŝi pensis, 'ŝi ne akceptas la vivon sur ĉi tiu nia Tero, en ĉi tiu nia mondo.
『彼女は地を受け入れていないのだ』と彼女は思った。『この私たちの地上、この私たちの世界での生を、彼女は受け入れていない。
Ŝi ne akceptas la regulojn de la vivo.
彼女は生の掟を受け入れていない。
Oni povas kontentiĝi nur, se oni deziras ion, kio estas ebla.
人は、可能なことを望むときにのみ満足できる。
Kaj ĉio, kio estas ebla, sur ĉi tiu Tero, estas mankohava.
そしてこの地上で可能なものは、どれも欠けたところのあるものなのだ。
Kiel ŝi povas tion ne vidi?
どうして彼女にはそれが見えないのだろう?
Ĉu eble la vivo estis tro facila por ŝi?
もしかすると、人生が彼女にはあまりに易しすぎたのだろうか?
Aŭ tro malfacila?
それとも、あまりに厳しすぎたのだろうか?
Sed ŝi neniam sentas sin bone, ĉiam dezirante, kion ŝi ne elportas, kaj ne elportante, kion ŝi deziras.
だが彼女は決して心よく感じない。自分が耐えられないものをいつも望み、そして自分が望むものに耐えられないのだから。
Ĉu sian kontraŭdiron ŝi iutage vidos?
いつの日か、自分のこの矛盾に彼女は気づくのだろうか?
Cu tio igos ŝin ŝanĝi sian sintenon?'
それが彼女の態度を変えさせるのだろうか?』
La rigardo, kiun ŝi direktis al sia samtablulino, estis plena je amikeco.
彼女が同席の女へ向けたまなざしは、友情に満ちていた。
Sed en la kunulinaj okuloj legiĝis responde nur malestimo, pliafoje.
しかし相手の目に読み取れた返答は、またしても軽蔑だけだった。
Senvorte ŝi ekstaris, kaj iris for.
彼女は無言で立ち上がり、立ち去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
amuzi
楽しませる
bati
たたく
brako
腕
defendi
守る
gusto
味
kutimi
慣れる
mendi
注文する
miksi
混ぜる
moki
からかう
mola
柔らかい
obei
従う
objekto
物体
ordoni
命じる
paro
一対
postuli
要求する
prava
正しい
premi
押す
proponi
提案する
regulo
規則
somero
夏
sporto
スポーツ
stacio
駅
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
kontraŭ-diri
反論する
kontraŭ-stari
抵抗する
vid-punkto
観点
Ĉapitro 13
13. LA RESANIGO
治癒
La urbeto estis belega sub la suno.
その小さな町は、日の光の下でたいへん美しかった。
Malproksime, la suproj de la alta montaro brilis, blankaj pro neĝo.
遠くでは、高い山並みの頂が、雪に白く輝いていた。
Sed kie ni sidis, la verdaĵoj montriĝis plej printempaj, kaj la penso, ke tie supre povas esti malvarme, eĉ ne prezentiĝis al ni.
だが私たちが座っていた場所では、緑はじつに春らしく見え、あの上のほうでは寒いかもしれないなどという考えは、私たちにはまるで浮かびもしなかった。
Jes, de sur tiu altaĵo, kie ni sidis, ni havis larĝan vidon al la malnovaj domoj, al la mallarĝaj stratoj, al la tuta dormema urbeto, kaj tiun vidon mi ĝuis.
そう、その私たちの座っていた高みからは、古い家々、狭い通り、眠たげな町全体が広々と見渡せて、私はその眺めを味わっていた。
Beleco ĉiam forte tuŝas mian koron.
美しさはいつも強く私の心に触れる。
La sono, kiun subite eligis mia kunulo, estis kvazaŭ dolora, kaj mi streĉe ekrigardis lin.
突然私の連れが発した音は、まるで苦痛の声のようで、私ははっとして彼を見つめた。
Li estis mezjuna indiano, ne tre parolema, kiel multaj el tiuj indianoj en la Ameriko, kiun ni nomas latina, kvankam ĉi-lande la latineco ne estis tre videbla, se ĝi entute ekzistis.
彼は中年のインディオで、あまり口数の多くない人だった。私たちがラテン・アメリカと呼ぶアメリカの多くのインディオたちと同じように。もっとも、この国では、もしそもそもラテン性というものが存在するとしても、それはあまり目に見えるものではなかった。
Inter la moviĝemaj, rapidvortaj, ridemaj italoj, kiujn mi konis – kaj al kiuj min pensigis, eble malprave, la vorto "latina" — kaj ĉi tiu malrapida, silenta, serioza popolo mi ne vidis multon komunan.
私の知っている、身ぶりが多く、早口で、よく笑うイタリア人たち――そして「ラテン」という言葉から、たぶん誤って、私が思い浮かべていたその人々――と、このゆっくりして無口で真面目な民とのあいだに、私はあまり多くの共通点を見いださなかった。
"Ĉu vi sentas vin bone?" mi demandis.
「気分は大丈夫ですか」と私は尋ねた。
"Ĉu io doloras al vi?"
「どこか痛むのですか」
Lia vizaĝo esprimis teruran doloron, doloron tiel fortan – mi pensis – ke li eĉ ne povis aŭdi miajn vortojn.
彼の顔は恐ろしい苦痛を表していた。その苦痛は――私は思った――あまりに激しく、彼は私の言葉さえ聞こえないほどだった。
"La indianoj povas travivi terurajn dolorojn sen esprimi ion ajn," antaŭe diris al mi blanka loĝanto de la ĉefurbo.
「インディオたちは、何ひとつ表に出さずに恐ろしい痛みに耐え抜けるのです」と、以前、首都の白人の住民が私に言ったことがあった。
"Ili restas senmovaj, senesprimaj, eĉ kiam ili ege suferas."
「彼らは、ひどく苦しんでいる時でさえ、身じろぎもせず、無表情なままです。」
Eble.
そうかもしれない。
Mi ne rajtus tion priparoli, kun tiom malmulte da sperto ĉi-lande.
この国での経験がこんなに少ない私には、そのことを論じる資格はないだろう。
Sed jam plurfoje mi rimarkis, ke inter tio, kion diras la homoj en la ĉefurbo, kaj la vera vivo vilaĝa ekzistas konsiderinda diferenco.
だが私はもう何度も、首都の人々の言うことと、村の本当の暮らしとのあいだには、かなり大きな違いがあると気づいていた。
"Kio okazas al vi?" mi plu demandis.
「どうしたのですか」と私はさらに尋ねた。
"Vi aspektas, kvazaŭ vi ege suferus."
「とてもひどく苦しんでいるように見えます。」
Li rigardis min kun tia dolora esprimo, ke mi eksentis profundan kompaton al li.
彼はあまりにも痛ましい表情で私を見たので、私は思わず彼に深い同情を覚えた。
Sed kompato neniam helpas, ĝi eĉ ofte estas iom supereca sento, kaj mi bedaŭris tiun mian naturan reagon.
だが同情は決して助けにならないし、それはしばしばいくらか上からの感情ですらあるので、私は自分のその自然な反応を残念に思った。
Neniakoste mi akceptus, ke li sentu sin malsupera.
彼が自分を劣った者だと感じるなど、どんなことがあっても私は認めたくなかった。
Liaj okuloj tenis la miajn en tiel prema rigardo, ili tiel forte petegis pri helpo, ke mi sentis egan malkomforton.
彼の目はあまりにも切迫したまなざしで私の目をとらえ、あまりにも強く助けを乞うていたので、私はひどい居心地の悪さを覚えた。
Iu, tre profunde en li, vokis min kvazaŭ per forta kria voĉo, sed tiu voĉo estis silenta, kaj la voko esprimiĝis nur per la rekta rigardo de la nigraj okuloj, per la nehome dolora vizaĝo.
彼のずっと深いところで、何かがまるで強い叫び声で私を呼んでいた。だがその声は無音で、その呼びかけはただ黒い目のまっすぐなまなざしと、人間離れした苦痛に満ちた顔によってのみ表されていた。
Mi prenis lian manon, tenis ĝin en mia, metante en miajn movetojn kiel eble plej multe da amikeco.
私は彼の手を取り、自分の手の中に包み、できるだけ多くの親しさを自分の小さな動作にこめた。
Ŝajnis, ke la doloro iomete malpliiĝas.
痛みが少しやわらいだように見えた。
"Ĉu vi povas diri ion nun?
「今は何か言えますか。
Ĉu vi povas klarigi?"
説明できますか。」
"Dankon," li nur diris komence.
「ありがとう」と、彼は最初はそれだけ言った。
Sed lia stato pliboniĝis, ĉar rideto — mallarĝa, certe, sed tamen vera — subite formiĝis.
しかし彼の状態はよくなった。というのも、微笑み――たしかにかすかなものではあったが、それでも本物の――が突然浮かんだからである。
"Vi timas, ĉu ne?" li diris.
「あなたは怖がっている、そうでしょう」と彼は言った。
"Vi volus helpi, kaj ne scias, kion fari.
「助けたいのに、何をすればいいかわからない。
Vi sentas kompaton.
あなたは同情を感じている。
Kaj via senhelpeco ĝenas vin."
そして自分の無力さが、あなたを苦しめている。」
Mi miris, kiel ĝuste li komprenis miajn sentojn.
彼が私の気持ちをなんと正確に理解しているのかと、私は驚いた。
"Vi tute pravas," mi respondis.
「まったくその通りです」と私は答えた。
"Mi volus helpi, sed ne scias kiel, kaj tio ĝenas min."
「助けたいのですが、どうすればよいかわからず、それが私を苦しめるのです。」
"Vi blankuloj ĉiam volas fari ion.
「あなたがた白人は、いつも何かをしようとする。
Agi.
行動する。
Batali.
闘う。
Superi.
克服する。
Vi neniam lasas la aferojn fariĝi mem.
あなたがたは、物事がそれ自体で起こるにまかせることを決してしない。
Vi ne scias meti vin en la manojn de Dio.
神の手に自分をゆだねることを知らない。
Kaj pro tio vi multege suferas."
そのために、あなたがたはひどく苦しむのです。」
Mi ne sciis, kion respondi, kaj restis silenta.
私は何と答えてよいかわからず、黙っていた。
"Ne zorgu," li post momento diris.
「心配しないでください」と、しばらくして彼は言った。
"Mi scias.
「わかっています。
Estas ĉiufoje simile.
いつも同じようなものです。
Jen nun ĝi malaperas."
ほら、今それが消えていきます。」
"Kio?"
「何が?」
"La malbono."
「悪いものが。」
"Kion vi volas diri?"
「どういう意味ですか。」
"Vi venis ĉi tien por studi la indianan arton sanigi, ĉu ne?
「あなたはインディオの癒やしの術を学ぶためにここへ来たのでしょう?
Nu, vi ĉeestis sanigadon."
では、あなたは癒やしの現場に立ち会ったのです。」
Li profunde spiris plurfoje, tre malrapide, kaj plu diris:
彼は何度も深く、たいへんゆっくりと息をし、さらに言った。
"Jes, jes, mi venigis ĝin al mi, kaj nun mi ĝin eligas, iom post iom.
「そう、そう、私はそれを自分のもとへ呼び寄せ、そして今、少しずつそれを外へ出しているのです。
Ni atendu ankoraŭ iomete, ĉar mi estas tro malforta por iri tien tuj."
すぐにそこへ行くには私は弱りすぎているので、もう少し待ちましょう。」
Mi ne komprenis multon el liaj paroloj.
私は彼の言葉の多くを理解できなかった。
"Iri kien?" mi demandis.
「どこへ行くのですか」と私は尋ねた。
"Al Panĉo.
「パンチョのところへ。
Vi vidis lin, ĉu ne?"
あなたも彼を見たでしょう?」
Ho jes, mi vidis Panĉon.
ああ、たしかに私はパンチョを見ていた。
Homo plej kompatinda.
この上なく気の毒な人だった。
Mi ne priskribos al vi lian malsanon, ĉar vi ne konas la fakajn vortojn, kaj estus tro malsimple.
彼の病気については、あなたは専門用語をご存じないし、あまりに複雑になりすぎるので、私は説明しないでおこう。
Mi nur diru, ke li havis tre gravan malsanon, malfacile kuraceblan, sed ege dolorigan.
ただ、彼は非常に重い病気にかかっていて、治しにくく、しかもひどく苦しいものだった、とだけ言っておこう。
Rezulte de tiu malsano, li perdis la etan laboron, kiun li havis, kaj pro la manko de mono, lia familio danĝere ekiris la vojon, kiu iras de terura malriĉeco al eĉ pli terura neni-havo.
その病気の結果、彼は持っていたわずかな仕事を失い、金がないために、彼の家族は恐ろしい貧しさから、さらに恐ろしい無一物へと至る道を危うく歩み始めていた。
Ni restis duonhoron silentaj.
私たちは三十分ほど黙っていた。
Mi rigardis la montojn kun la blankaj suproj, tie fore, kaj mi trovis stranga la ekziston de videbla neĝo ĉe tiu varmo.
私は、あの遠くの白い頂を持つ山々を眺め、この暖かさの中に目に見える雪が存在していることを不思議に思った。
Por mi, kiu venis el Centra Eŭropo, simila varmo ne povis kunekzisti kun neĝo.
中央ヨーロッパから来た私にとって、そのような暖かさは雪と共存しえないものだった。
Mi ĝuis la purecon de la aero, la bluan ĉielon, la belecon de tiu urbeto, aŭ vilaĝego, kompatinde malriĉa, sed bela, dum mi konis tiom da riĉaj urboj, kiuj ege malbelis.
私は空気の清らかさ、青い空、その小さな町、あるいは大きな村の美しさを味わっていた。哀れなほど貧しいが、美しかった。しかも私は、ひどく醜い裕福な町をこれまでたくさん知っていたのだった。
Estas malfacile priskribi, kion mi sentis.
私が何を感じていたのかを言い表すのは難しい。
La vorto "alteco" tion eble elvokas.
「高み」という言葉が、おそらくそれを呼び起こすだろう。
Mi sentis min en ia alteco.
私は何かの高みの中にいるように感じていた。
Ne ĉi-monda, ne ĉi-tera, kiel diri?
この世のものではない、この地上のものではない、どう言えばよいのだろう。
Preĝa.
祈りのようなものだった。
La ĝua rigardo al belaĵoj, la plena silento, la kunsento kun la eksterordinara sperto de mia kunulo, la ideo, ke mi nenion komprenas, sed multon sentas pri li, ĉio ĉi estis iurilate kvazaŭ kontakto kun iu supernatura ekzistejo.
美しいものを味わうまなざし、完全な静けさ、連れのこの並外れた体験への共感、私は何ひとつ理解していないのに、彼について多くを感じているという思い、これらすべてが、ある意味では、何か超自然的な存在の場との接触のようだった。
Kaj ĉu ne tion oni nomas preĝo?
そして、それこそ人が祈りと呼ぶものではないだろうか。
Jen kiel eble pli bone mi povus traduki tiun travivaĵon: mi sentis, pli forte ol iam ajn antaŭe, la ĉeeston de bono ĉirkaŭ mi.
その体験をもっとうまく言い換えるなら、こうなるだろう。私は、それまでのいつにもまして強く、自分の周囲に善の現前を感じていたのだ。
Tiu indiano disradiis plej altan kaj profundan bonon, kaj ankaŭ la tuta ĉirkaŭaĵo iel diskantis pri boneco al mi.
あのインディオは、もっとも高くもっとも深い善を放っていたし、周囲のすべての景色もまた、どこかで私に善良さを歌い添えていた。
Li ekstaris.
彼は立ち上がった。
"Mi estas sufiĉe forta nun, ni povas iri."
「もう十分に力が戻りました、行けます。」
Kiam ni atingis la dometon de Panĉo, tiu staris ĉe-porde, atendante lin.
私たちがパンチョの小屋に着くと、彼は戸口に立って、彼を待っていた。
Panĉo, kiu kuŝis dum pluraj semajnoj, nin akceptis kun ĝojplena vizaĝo.
何週間も寝ていたパンチョは、喜びに満ちた顔で私たちを迎えた。
"Mi estas ankoraŭ malforta," li klarigis, "sed ĝi estas for, mi sentas, ke ĝi estas for."
「まだ弱っています」と彼は説明した、「でも、それはもう去りました、去ったのがわかります。」
"Ne reiru labori tuj," la sanigisto diris.
「すぐに仕事へ戻ってはいけません」と癒やし手は言った。
"Povus esti nur la penso: vi povus malveri al vi pro troaj espero kaj deziro.
「ただそう思っているだけかもしれない。強すぎる希望や願いのために、あなたは自分に偽るかもしれないのです。
Ni atendu certiĝi.
確かになるまで待ちましょう。
Mi revenos."
また来ます。」
Post du tagoj, kiam ni revenis, estis klare, ke Panĉo resaniĝis.
二日後、私たちが戻ったとき、パンチョが回復したことは明らかだった。
Li estis preta reiri labori.
彼は仕事に戻る準備ができていた。
"Jen, por vi," li diris al mia kunulo.
「これを、あなたに」と彼は私の連れに言った。
Kaj li enmanigis al li ion.
そして彼に何かを手渡した。
Estis poto, poto el tero, belega, kun eksterordinaraj koloroj.
それは壺だった。土の壺で、見事で、並外れた色合いをしていた。
Videble ĝi estis la plej bela havaĵo, kiu restis al li.
見たところ、それは彼に残された持ち物の中でいちばん美しいものだった。
La sanigisto ĝin redonis.
癒やし手はそれを返した。
"Ne," li diris.
「いいえ」と彼は言った。
"La tagon, kiam mi akceptos pagon por mia sanigado, la povo forlasos min.
「自分の癒やしに対して報酬を受け取る日が来たら、その日に力は私を去るでしょう。
La kapablo resanigi estas dono, kiun mi ricevis, kaj mi ne rajtas ricevi pagon por ĝi, sub iu ajn formo.
癒やす力は、私が受けた授かりものです。ですから私は、どんな形であれ、その対価を受け取ってはならないのです。
Mia pago estas la feliĉo, kiun mi legas el viaj okuloj."
私の報いは、あなたの目の中に読み取る幸せです。」
Ni foriris.
私たちは立ち去った。
Survoje mi demandis lin, kvankam mi estis preskaŭ certa, ke li ne volos respondi:
途中で私は彼に尋ねた。彼が答えたがらないだろうことは、ほとんど確かだと思っていたのだが。
"Kiel vi faras?
「あなたはどうやるのですか。
Kio estas via metodo?"
あなたの方法は何なのですか。」
"Mi ne rajtas diri.
「言うことは許されていません。
Sed eĉ se mi dirus, vi ne komprenus, vi ne kredus.
だが、たとえ言ったとしても、あなたには理解できないでしょうし、信じもしないでしょう。
Vi ja ne kredas je la ekzisto de tiuj fortoj, kiujn mi alvokas.
あなたは、私が呼び起こすあの力の存在を、そもそも信じていないのですから。
Mi povas diri nur ĉi tion: kiam mi de malproksime resanigas iun, mi devas dum iu daŭro suferi tre forte la doloron de la malsanulo.
私に言えるのはこれだけです。私が遠くから誰かを癒やすとき、私はしばらくのあいだ、その病人の苦痛を非常に激しく苦しまなければならないのです。
Kiam la malsano forlasas lin, ĝi devas pasi tra mi.
病がその人を去るとき、それは私を通り抜けなければなりません。
Tio estas terura horo, ĉar mi sentas en sufiĉe nelonga tempo la tuton de la sufero de la alia."
それは恐ろしいひとときです。というのも、私はかなり短い時間のうちに、相手の苦しみの全部を感じるのですから。」
"Kaj vi neniam akceptas pagon, ĉu?"
「では、あなたは決して報酬を受け取らないのですね?」
"Mi ne povus.
「できません。
Mi perdus la povon."
力を失ってしまいます。」
"Eĉ ne donon de objekto?"
「品物の贈り物ですら、だめなのですか?」
"Eĉ ne aĵojn."
「物でさえも、だめです。」
"Vi estas bona homo," mi diris.
「あなたは善い人です」と私は言った。
Kaj li respondis kun kortuŝa simpleco:
すると彼は胸を打つような素朴さで答えた。
"Mi ne scias."
「わかりません。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
bedaŭri
残念に思う
blanka
白い
blua
青い
danĝero
危険
diferenco
違い
dolori
痛む
ĝeni
困らせる
ĝui
楽しむ
indiano
インド人
italo
イタリア人
kazo
場合
komforto
快適さ
kompati
同情する
komuna
共通の
kuraci
治療する
latina
ラテン語の
neĝo
雪
nigra
黒い
poto
鍋
rezulti
結果になる
serioza
深刻な
stato
状態
subita
突然の
suferi
苦しむ
voki
呼ぶ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-voki
呼び出す
Ĉapitro 14
14. LEONA SUKCESO
ライオンの成功
Ne malproksime de vilaĝo, sed ankaŭ ne proksime al ĝi, samloke vivis homo kaj besto.
村から遠くはないが、かといって近くでもない場所に、人と獣が同じところで暮らしていた。
La homo estis virino, la besto leonino.
人は女で、獣は雌ライオンだった。
Videblis, ke la virino baldaŭ naskos infanon, kaj same ankaŭ la leonino havis en si idon, kiu certe naskiĝos post ne tre longe.
その女がまもなく子を産むことは見て取れたし、同じく雌ライオンもまた、そう遠くないうちに生まれるはずの子を宿していた。
Fakte, ambaŭ inoj naskis samtempe, tiel ke la knabeto kaj la leonido komencis sian vivon unu apud la alia.
実際、二匹ならぬ二人の雌は同時に子を産み、こうして男の子とライオンの子は並んで生を始めた。
Ĉiumatene la virino kaj la leonino foriris por serĉi manĝaĵon, kaj la infano restis kun la leonido.
毎朝、女と雌ライオンは食べ物を探しに出かけ、子どもはライオンの子と一緒に残った。
Ambaŭ ludis kune kaj bone amuziĝis.
二人は一緒に遊び、楽しく過ごした。
Ambaŭ lernis la multegajn aferojn, kiujn vivo instruas al tiuj, kiuj ĉiutage interrilatas kun naturo.
二人は、日々自然とかかわって生きる者たちに人生が教える、数多くのことを学んだ。
Tiel la ido de homo kaj la ido de leono kune kreskis.
こうして人の子とライオンの子は一緒に育った。
Ili diris unu al la alia, ke, kio ajn okazu, neniam ili disiĝos.
二人は互いに、何が起ころうとも決して離れ離れにはならないと言い合った。
La leonido sciis, ke ĝi estas la pli forta, kaj ĝi promesis al la hometo, ke ĝi defendos lin kontraŭ ĉiaj danĝeroj, kontraŭ ĉiaj malamikoj.
ライオンの子は自分のほうが強いことを知っていて、小さな人間の友に、どんな危険からも、どんな敵からも彼を守ると約束した。
Sed venis terura tago.
だが、恐ろしい日がやって来た。
Foje, ja, la leonino ne sukcesis trovi beston, kiun ĝi povis mortigi por alporti al la ido, tiel ke ambaŭ povu sate manĝi ties viandon.
あるとき、雌ライオンは、殺して子のもとへ持ち帰り、二人がその肉を腹いっぱい食べられるような獲物を見つけることができなかった。
La du malsatis, kaj malsato kaŭzas suferon.
二人は飢え、飢えは苦しみをもたらす。
Ĉi-foje ĝi krome kaŭzis koleron: la leonino koleris pri sia malsukceso trovi viandon, kaj ankaŭ pro la timo perdi sian famon de bona viando-donanto por sia ido.
このときはさらに、それは怒りも引き起こした。雌ライオンは肉を見つけられなかった自分の失敗に腹を立て、また子にとってよい肉の与え手であるという自分の評判を失うことも恐れていた。
La kolero perdigis al ĝi la kapon.
怒りは彼女を我を忘れさせた。
La leonino saltis sur la virinon, kaj ŝin mortigis.
雌ライオンはその女に跳びかかり、彼女を殺した。
Ĝi alportis la korpon al sia leonido, por ke tiu satiĝu manĝante el ĝi.
そしてその死体を自分の子のもとへ運び、それを食べて腹を満たさせようとした。
Sed la leonido siavice ekkoleris kaj malkonsentis manĝi.
だが今度はライオンの子のほうが怒り出し、食べることを拒んだ。
Ĝia amiko, al kiu ĝi sin ligis per portut-viva promeso, ploris kaj ploregis.
生涯の約束で自分を結びつけたその友は、泣き、泣きわめいていた。
Kaj tio igis la leonidon tiel malfeliĉa, ke ĝi decidis mortigi la propran patrinon.
そのことがライオンの子をあまりにも不幸にしたので、彼は自分の母を殺そうと決意した。
Jes, ĝis tio ĝin venigis la promeso resti por ĉiam korligita al sia amiko.
そう、その友と永遠に心を結んでいるという約束が、彼をそこまで追いやったのだ。
Alsaltita de la ido, la leonino baldaŭ mortis.
子に跳びかかられた雌ライオンは、まもなく死んだ。
Vi certe komprenos, ke la du amikoj ne plu povis vidi la lokon, kie okazis tiuj teruraĵoj, kvankam estis la loko, kie ili kune travivis sian infanecon kun multe da ludoj, ridoj kaj plezuro.
その二人の友が、もはやあの恐ろしい出来事の起きた場所を見ることに耐えられなかったのは、きっとおわかりだろう。そこは、たくさんの遊びや笑いや楽しみとともに二人が子ども時代を過ごした場所でもあったのだが。
Ili do decidis foriri.
そこで二人は立ち去ることに決めた。
Tiel okazis, ke la du junuloj, la homa kaj la leona, iutage alvenis ĉe alia vilaĝo, kaj nek proksime al ĝi, nek malproksime, ili konstruis sian loĝejon.
こうして、人間の若者とライオンの若者の二人は、ある日別の村にたどり着き、その村から近くもなく遠くもないところに住まいを作った。
Tie ili plu grandiĝis kune kaj iĝis pli kaj pli spertaj en la arto plej bone vivi en plena, senhoma naturo.
そこで二人は引き続き一緒に成長し、人けのない完全な自然の中で最もよく生きる技に、ますます熟達していった。
Foje la knabo, nun plenkreska, iris preni akvon ĉe fonto, kaj tie troviĝis, kiam alvenis knabino neimageble bela.
あるとき、今や大人になったその若者が泉へ水を汲みに行っていると、そこへ想像もできないほど美しい娘がやって来た。
Li salutis ŝin, kaj ŝi respondis per tre malforta voĉo, timeme mallevante la kapon.
彼は彼女に挨拶し、彼女はおずおずと頭を下げながら、ごくかすかな声で答えた。
Sed post momento ŝi relevis ĝin kaj ekrigardis lin rekte en la okulojn.
だがしばらくすると、彼女は頭を上げ、彼の目をまっすぐに見た。
Ankaŭ ŝi trovis lin ŝatinda.
彼女のほうも、彼に好感を抱いた。
Lia natura aspekto, lia videbla forto kaj io tre bonkora, kio legiĝis el lia esprimo, ege plaĉis al ŝi.
彼の自然な姿、目に見える力強さ、そしてその表情から読み取れるとても善良な何かが、彼女を大いに惹きつけた。
Ili ridetis unu al la alia.
二人は互いにほほえみ合った。
Ili ekridis.
二人は笑い出した。
Ili kune parolis, pli longe ol ŝi devus laŭ la ordono de la patro.
二人は、父の言いつけによれば彼女がそうしてよいはずの時間よりも長く、語り合った。
Sed ili ne disiĝis antaŭ ol decidi, ke ili revidos unu la alian.
だが二人は、また会おうと決めるまで別れなかった。
Ekde tiu tago, ili regule renkontiĝis.
その日以来、二人は定期的に会った。
La leono foje venis kun sia amiko kaj komprenis la amon, kiu disvolviĝis inter la du gejunuloj.
ライオンはときおり友と一緒に来て、若い二人のあいだに育っていく愛を理解した。
Kaj ĉar li kapablis ĝuste juĝi la homojn, kaj ŝatis belecon, li plene konsentis kun la ideoj de sia amiko.
そして彼は人を正しく見きわめることができ、美を愛したので、友の考えにすっかり賛成した。
"Ĉu vi konsentus iĝi mia edzino?" la junulo foje kuraĝis demandi.
「私の妻になってくれますか」と、その若者はあるとき思い切って尋ねた。
"Vi scias, ke mi trovas vin agrabla.
「あなたのことを感じのよい人だと思っているのは、あなたも知っているでしょう。
Mi scias, ke vi amas min kaj ke vi estus bona edzo.
あなたが私を愛していることも、よい夫になるだろうことも、私は知っているわ。
Sed la afero certe ne eblas, ĉar vi ne estas riĉa.
でも、そのことはきっと無理なの。あなたは裕福ではないから。
Kiel vi povus pagi mian patron?" ŝi diris, ege malĝoja.
どうやって父に支払えるというの?」と彼女はひどく悲しそうに言った。
"Mi ne estas riĉa je aĵoj, sed mi scias multegon pri la naturo, kaj ĉiuj bestoj amikas al mi.
「私は物においては豊かではない。だが自然については実に多くを知っているし、すべての獣たちは私の友だ。
Ĉu tio ne estas riĉeco?
それは豊かさではないのかい?
Kaj se vi scius pri la kantoj en mia koro, la pensoj en mia kapo, la dancoj en mia tuta korpo, vi trovus tie riĉecon, kiun vi ne trovus eĉ... eĉ en... eĉ en... nu, kiun vi trovus nenie."
それに、もし君が私の心の中の歌、頭の中の思い、全身の中の踊りを知ったなら、そこに君は、たとえ……たとえ……たとえ……いや、どこにも見つからないような豊かさを見いだすだろう。」
"Sed mia patro..."
「でも、父が……」
"Ne temas pri via patro," li diris.
「これは君の父のことではない」と彼は言った。
"Temas pri vi kaj mi.
「問題なのは、君と私だ。
Ĉu vi povus vivi kun mi en naturo, aŭ ĉu vi bezonas la komforton de vilaĝo?"
君は私と自然の中で生きていけるのか、それとも村の快適さが必要なのか?」
"Mi pretus vivi kun vi en naturo.
「私はあなたと自然の中で生きる覚悟はあるわ。
Ĉia-okaze, vi ne loĝas malproksime de la vilaĝo kaj mi facile konigus miajn amikinojn al vi.
いずれにしても、あなたは村から遠くに住んでいるわけではないし、私の女友だちをあなたに簡単に紹介できるでしょう。
Sed vi ne komprenas la problemon.
でも、あなたは問題をわかっていないの。
Mi estas la filino de la vilaĝestro.
私は村長の娘なのよ。
Li ne ellasos min senpage."
父は、ただでは私を手放さないわ。」
Kaj ŝi subite ekploris.
そして彼女は突然泣き出した。
"Mi trovos solvon al la problemo," li diris.
「その問題の解決を見つけるよ」と彼は言った。
"Mi promesas al vi.
「君に約束する。
Vi vivos kun mi kaj estos feliĉa.
君は私と生きて、幸せになる。
Ne ploru, ne malĝoju.
泣かないで、悲しまないで。
La vivo estos bela por ni.
人生は私たちにとって美しいものになる。
Mi trovos solvon en mia ena riĉo aŭ en la riĉo de miaj amikoj la bestoj."
私の内なる豊かさの中に、あるいは私の友である獣たちの豊かさの中に、私は解決を見つけるだろう。」
Reveninte hejmen, li rakontis la aferon al la leono.
家へ戻ると、彼はそのことをライオンに話した。
Ambaŭ longe pripensis.
二人は長く考え込んだ。
Solvon ili efektive trovis.
そして二人は実際に解決策を見つけた。
Post kelkaj tagoj, la filino de la vilaĝestro promenis kune kun aliaj knabinoj el la vilaĝo.
数日後、村長の娘は村のほかの娘たちといっしょに散歩していた。
La leono paŝis malantaŭ ŝi, kaŝante sin malantaŭ la arboj aŭ aliaj kreskaĵoj, por ke ŝi ne vidu lin.
ライオンは彼女の後ろを歩き、彼女に見つからないように木々やほかの草木の陰に身を隠していた。
Ĝi tion faris bone.
それはうまくやっていた。
Ŝi tute ne supozis, ke iu interesiĝas pri ŝi.
彼女は、だれかが自分に関心を寄せているなどとはまったく思っていなかった。
Kiam ili alvenis ĉe la rivero, tie, kie la virinoj, kun multaj gajaj interparoloj kaj ridoj, purigas la vestojn, ĝi decidis agi.
彼女たちが川辺、すなわち女たちがにぎやかなおしゃべりと笑い声の中で衣服を洗うその場所に着くと、それは行動に移すことを決めた。
Ek! ĝi saltis sur ŝin.
えいっと、それは彼女に飛びかかった。
La aliaj virinoj, kun krioj de teruro, diskuris for.
ほかの女たちは恐怖の叫び声をあげながら、四方に逃げ散った。
La leono zorgis kaŭzi al la belulino neniun doloron, sed ĝi tenis ŝin tre forte, tiel forte, ke ŝi ne povis liberigi sin.
ライオンはその美女に少しの痛みも与えないよう気をつけていたが、それでも彼女を非常に強く、彼女が自力では逃れられないほど強く押さえていた。
Ŝi ege timis, ne komprenante, kio okazas.
何が起こっているのかわからず、彼女はひどく怯えていた。
Tamen, mire, ŝi rimarkis, ke tiu leona teno tute ne dolorigas ŝin.
しかし驚いたことに、そのライオンの抱え方は彼女にまったく痛みを与えていないと彼女は気づいた。
La virinoj iris raporti al la vilaĝestro, kio ĵus okazis.
女たちは、たった今起こったことを村長に報告しに行った。
Li sendis la plej fortajn virojn al la rivera lavejo, sed neniu sukcesis superforti la leonon.
村長は最も力の強い男たちを川の洗い場へ向かわせたが、だれ一人としてライオンを打ち負かすことはできなかった。
Tiu eligis tiel terurajn sonojn, kaj montris sin ĉiurilate tiel timiga, ke ĝi senkuraĝigis eĉ la plej sentimajn el la vilaĝa viraro.
そのライオンはあまりにも恐ろしい声を発し、またあらゆる点であまりにも恐ろしく見えたので、村の男たちの中でも最も大胆な者たちさえ気後れさせた。
Ĉiuj viroj formis rondon por diskuti pri la afero, ne tro proksime al la leono, sed tamen en loko, kie tiu estis bone videbla.
男たちは皆、その件について相談するために輪になった。ライオンに近すぎない場所ではあったが、それでもその姿がよく見える場所だった。
Kaj jen alvenis nia amiko, aŭ pli ĝuste la amiko de la leono.
そこへわれらの友人、いや、より正確にはライオンの友人がやって来た。
Li salutis la vilaĝestron kaj diris:
彼は村長にあいさつして、こう言った。
"Se vi volas, mi povas liberigi vian filinon."
「もしご希望なら、私はあなたの娘を解放できます。」
"Ĉu vere?" la ĉefo diris.
「本当か」と長が言った。
Li ne sciis, kian sintenon alpreni.
彼はどんな態度をとるべきかわからなかった。
Unu-flanke, li malestimis tiun strangulon, kiu vivis sola ekster la vilaĝo.
一方では、村の外でひとり暮らしをしているその変わり者を彼は軽蔑していた。
Sed aliflanke, tiu knabo, vivanta tiel proksime al naturo, eble pravis, kiam li parolis pri sia kapablo deleonigi lian filinon.
しかし他方では、あれほど自然の近くで生きているその若者が、自分の娘をライオンから離せる力があると語るとき、ひょっとすると正しいのかもしれなかった。
"Se vi tion povas fari, fara.
「それができるのなら、やれ。
Mi profunde dankos vin."
心から感謝しよう。」
"Mi faros tion nur je unu kondiĉo," la junulo respondis.
「ただ一つの条件でのみ、そうします」と若者は答えた。
"Ke vi akceptu min kiel edzon de via filino."
「あなたが私をあなたの娘の夫として受け入れることです。」
"Kion? Vi volas edziĝi al mia filino, ĉu? Vi, ĉu vere?"
「何だと。お前が私の娘と結婚したいというのか。お前が、本気でか。」
Tio estis tro.
それは度を越していた。
La vilaĝestro koleregis.
村長は激怒した。
Kiel tiu juna knabo, kiu venas de oni-ne-scias-kie, sen patro, sen patrino, vivanta kiel besto, senscia pri homaj kutimoj kaj pri la devo montri per sia sinteno malsuperecon al la ĉefo, kiel tia ulo kuraĝas peti fordonon al li de vilaĝestra filino, tio estis nekomprenebla, neimagebla, tio estis bato al la tuta socia vivo vilaĝa.
どこの馬の骨とも知れぬ、父も母もなく、獣のように暮らし、人間の習慣も、長に対して態度で自らの低い立場を示すべき義務も知らぬそんな若造が、どうして村長の娘を自分に嫁にくれと彼に願い出る勇気を持てるのか、それは理解しがたく、想像もできず、村の社会生活全体への打撃であった。
"Kion vi respondas? Ĉu jes? Ĉu ne?" la junulo diris.
「返事はどうです。はいですか。いいえですか」と若者は言った。
"Unue iru lerni, ke oni ne parolas tiamaniere al vilaĝa ĉefo," vizaĝfrapis la respondo.
「まず、村の長にそんな口のきき方はしないと学んでこい」と、平手打ちのような返事が飛んだ。
Multaj koleraj vortoj interbatiĝis en la kapo de la junulo, sed li silentigis ilin.
怒りに満ちた多くの言葉が若者の頭の中でぶつかり合ったが、彼はそれらを黙らせた。
Ne estus bone respondi en maniero, kiu igos la patron malamika al li.
父親を自分の敵にしてしまうような返し方をするのはよくないだろう。
"Se vi preferas, ke ŝin liberigu viaj militistoj, mi konsentas.
「あなたの戦士たちに彼女を助け出させたいというのなら、私はそれでかまいません。
Mi tute ne volis devigi vin uzi miajn servojn," li diris per afabla voĉo, sentima kaj senkolera.
私は少しも、あなたに私の力を使わせようと強いるつもりはありませんでした」と、彼は恐れも怒りもない親切な声で言った。
"Estis nur propono."
「ただの提案でした。」
Kaj li foriris.
そして彼は立ち去った。
La vilaĝanoj provis fari ion, sed ili timis, ke se ili tro malkontentigas la leonon, ĉi-lasta mortigos la knabinon.
村人たちは何とかしようとしたが、あまりライオンを怒らせれば、そのライオンが娘を殺してしまうのではないかと恐れた。
Tia rezulto estus pli malbona ol ŝia nuna mallibereco.
そんな結果は、彼女の今の拘束状態よりも悪かった。
La vilaĝestro longe enpensiĝis.
村長は長いこと考え込んだ。
Sed kiel ajn li tumis la problemon en sia kapo, ne troviĝis alia solvo ol voki la junulon.
しかし頭の中でどのようにその問題をひねり回しても、若者を呼ぶ以外の解決策は見つからなかった。
Almenaŭ tiu provu.
せめて彼にやらせてみよう。
Eble, se oni devigos lin fari ion, li montriĝos ne pli kuraĝa, ne pli kapabla ol la vilaĝanoj.
ひょっとすると、何かをやらせてみれば、彼も村人たち以上に勇敢でも有能でもないことがわかるかもしれない。
Li sendis iun voki lin.
彼はだれかをやって、その若者を呼びに行かせた。
Kiam la junulo revenis, ĉiuj vilaĝanoj sekvis lin, ne tute proksimen, sed sufiĉe por vidi, kio okazos.
若者が戻ってくると、村人たちは皆、すぐそばまでは寄らないものの、何が起こるか見える程度には近くまでついて来た。
Li paŝis rekte al la leono, venis tute proksimen al ĝi, rigardis ĝin en la okulojn.
彼はまっすぐライオンの方へ歩いて行き、そのすぐ近くまで寄って、その目を見つめた。
Kiam li metis la manon sur ĝian kapon, el la ĉeestantaro aŭdiĝis sono de estima ekmiro.
彼がその頭に手を置いたとき、居合わせた人々の中から感嘆まじりの敬意の声がもれた。
"Amiko leono," li diris per voĉo samtempe forta kaj tute trankvila, "bonvolu ellasi ŝin.
「友なるライオンよ」と、彼は力強く、しかもまったく落ち着いた声で言った。「どうか彼女を放してくれ。
La vilaĝestro diris, ke ŝi estos mia edzino."
村長は、彼女が私の妻になると言ったのだ。」
La leono tiam, laŭ la antaŭa aranĝo kun sia amiko, ellasis ŝin.
するとライオンは、その友人との前もっての取り決めに従って、彼女を放した。
Kiam ŝi ekkuris en liajn brakojn, la tuta vilaĝo miris pliafoje.
彼女が彼の腕の中へ走り込んだとき、村じゅうはもう一度驚いた。
Ili pensis, ke ŝi unue iros al sia patro.
人々は、彼女がまず父のところへ行くだろうと思っていた。
Sed la senpeziĝo de la koroj estis tiel granda, ke ĉiuj forgesis pri la streĉiĝo inter la estro kaj la ekstervilaĝa junulo.
しかし心の重荷が取り除かれた安堵はあまりに大きく、皆、長と村外れの若者との間の緊張を忘れてしまった。
Longe oni dancis tiunokte.
その夜、人々は長いこと踊った。
Ĝis kapo-perdo.
夢中になるまで。
NOVAJ VORTOJ
新出語
afabla
親切な
aranĝi
整える
arbo
木
danci
踊る
diskuti
議論する
efektiva
実際の
fonto
源
gaja
陽気な
ido
子ども
kapo
頭
kondiĉo
条件
kondiĉo
条件
korpo
体
lavi
洗う
leono
ライオン
paŝi
歩く
promesi
約束する
rondo
円
salti
跳ぶ
sata
満腹の
socio
社会
solvi
解決する
supozi
仮定する
ties
その人の
vesto
服
viando
肉
volvi
巻く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
dis-volvi; perdi la kapon; plen-kreska
広げる; 頭を失う; 大人の
Ĉapitro 15
15. INSTRUISTO DUNGGŬO RENKONTAS LUPON
ドングー先生、オオカミに会う
La okazaĵoj, kiujn mi rakontos al vi hodiaŭ disvolviĝis antaŭ multaj jarcentoj, en tempo, kiam la lando, kiun oni nun nomas Ĉinio, konsistis el pluraj ŝtatoj, kiuj militis inter si.
今日これからあなたに語る出来事は、今でいう中国という国が、互いに戦い合ういくつもの国々から成っていた時代、何世紀も前に展開したものである。
Ekster la muroj de la ĉefurbo de unu el tiuj — Pu-lando — staris fama lernejo, kies instruisto estis la ne malpli fama Dunggŭo.
そのうちの一つ、プー国の首都の城壁の外に、有名な学校が建っていた。その教師は、同じく名高いドゥンググオであった。
Junuloj, kiuj deziris fariĝi oficistoj, komercistoj, ŝtat-funkciuloj, venis el la tuta lando por lerni ĉe li.
役人や商人や官吏になりたいと望む若者たちが、彼に学ぶために国じゅうからやって来た。
Instruisto Dunggŭo estis ege bonkora homo, kaj lia instruado ne estis nur konkreta kaj praktika.
ドゥンググオ先生はたいへん情け深い人で、彼の教えは具体的で実際的であるだけではなかった。
Ĝi krome celis komprenigi al la lernantoj, kial valoras la penon agi bone kaj provi vivi kiel "vera homo", kiel oni tiutempe diris en Ĉinio.
それはさらに、なぜ善く行い、「真の人」として生きようと努めることに価値があるのかを、生徒たちに理解させることを目的としていた。当時の中国ではそう言ったのである。
Foje, instruisto Dunggŭo ekfaris longan vojaĝon.
あるとき、ドゥンググオ先生は長い旅に出た。
Li piede iris, unue en la kamparo, kaj tuj poste en la senhomejo.
彼は徒歩で進み、まずは田園地帯を、それからすぐに人けのない荒野へ入っていった。
En tiu regiono, forlasinte la urbon, oni unue pasis tra vilaĝoj kaj kampoj, sed ne necesis iri tre longe antaŭ ol atingi landoparton, kie neniu homo vivis.
その地方では、町を離れるとまず村々と畑を通るのだが、そこからさほど長く行かないうちに、だれ一人住んでいない地帯に達した。
S-ro Dunggŭo paŝis trankvile apud sia azeno, sur kiu troviĝis sako plena je libroj.
ドゥンググオ氏は、書物でいっぱいの袋を載せた自分のロバのそばを、落ち着いて歩いていた。
La tago estis bela, agrable malvarmeta, kaj s-ro Dunggŭo tre ĝuis tiun piedan vojaĝon.
その日はよい日和で、心地よく涼しく、ドゥンググオ氏はその徒歩の旅を大いに楽しんでいた。
Kvankam en la senhomejo vivis lupoj kaj aliaj danĝeraj bestoj, li ne timis.
その荒野には狼やほかの危険な獣たちが生きていたが、彼は恐れなかった。
Iel li opiniis, ke, ĉar li ŝatas ĉiujn bestojn kaj ĉiam malkonsentis mortigi eĉ plej malgrandan, la bestoj tion sentos kaj ne endanĝerigos lin.
どういうわけか彼は、自分はすべての動物を愛し、どんなに小さなものでも殺すことにいつも反対してきたのだから、動物たちはそれを感じ取って、自分を危険にさらしはしないだろうと思っていた。
Kaj jen subite alkuris lupo.
すると突然、一匹の狼が駆け寄ってきた。
Tuj estis klare, ke la lupo tute ne deziras ataki instruiston Dunggŭon.
その狼がドゥンググオ先生を襲う気などまったくないことは、すぐに明らかだった。
Kontraŭe.
それどころか。
Ĝi montris sin malforta kaj petema.
それは弱々しく、助けを乞うような様子を見せていた。
La vojaĝanto tuj sentis, ke tiu bezonas helpon, kaj li pretis helpi ĝin.
旅人はすぐに、それが助けを必要としていると感じ、助ける用意があった。
"Sinjoro, rapide, rapide, savu min," la lupo diris.
「旦那さま、早く、早く、私を助けてください」と狼は言った。
"Mi sentas, ke vi estas bonkora homo.
「あなたが情け深い人だとわかります。
Nur vi povas helpi min ne perdi la vivon."
命を失わずにすむよう助けられるのは、あなただけです。」
"Kio okazas? Kio estas tiu bruo?" demandis la instruisto.
「何が起こっているのです。あの音は何ですか」と先生はたずねた。
Oni aŭdis malproksiman bruon, malfortan, ne vere tre aŭdeblan, sed sufiĉan por iel elvoki danĝeron.
遠くの物音が聞こえていた。弱く、決してとてもはっきり聞こえるわけではなかったが、どことなく危険を感じさせるには十分だった。
"Tio estas ĉevaloj.
「馬です。
Oni postkuras min surĉevale."
馬に乗って私を追いかけているのです。」
"Oni, ĉu? Kiuj?"
「追っている者、ですって。だれが?」
"Soldatoj.
「兵士たちです。
Estas granda grupo da soldatoj.
大勢の兵士の一団です。
Ili aperas tre koleraj.
ひどく怒っているようです。
Anstataŭ ataki la homajn malamikojn, ili volas mortigi nin lupojn.
人間の敵を攻撃する代わりに、私たち狼を殺そうとしているのです。
Sed vi estas tro parolema.
でも、あなたは話しすぎです。
En momento de danĝero, oni agu, ne parolu.
危険なときには、話すのではなく行動すべきです。
Se vi bonvolos permesi, ke mi kaŝu min..."
もし私が身を隠すことをお許しくださるなら……」
"Tamen lasu min pripensi, kie mi povus kaŝi vin."
「とはいえ、どこにあなたを隠せるか考えさせてください。」
"Ni ne havas la tempon pripensi.
「考えている時間はありません。
Ĉu vi ne aŭdas la bruon de la ĉevaloj, kiel ili proksimiĝas?
馬の音が近づいてくるのが聞こえないのですか。
Rapidu.
急いでください。
En la sakon mi iru.
袋の中に入りましょう。
Sur via azeno ili ne serĉos min."
あなたのロバの上なら、彼らは私を探さないでしょう。」
S-ro Dunggŭo forprenis el la sako la librojn, provis meti la lupon en ĝin, sed estis neeble, la besto estis tro granda.
ドゥンググオ氏は袋から本を取り出し、狼をその中に入れようとしたが、不可能だった。その獣は大きすぎたのである。
"Ne eblas," li diris.
「無理です」と彼は言った。
"Jes, eblos," la lupo rebatis, kaj ĝi streĉis antaŭen la kvar piedojn.
「いえ、できます」と狼は言い返し、四本の足を前に突き伸ばした。
"Ligu miajn piedojn per ŝnuro, tiel mi facile eniĝos."
「私の足を縄で縛ってください。そうすれば簡単に入れます。」
Tion faris instruisto Dunggŭo.
ドゥンググオ先生はそのとおりにした。
Li ligis la krurojn de la lupo, bone streĉis la ŝnuron, kaj metis la beston en la sakon.
彼は狼の脚を縛り、縄をしっかり締め、その獣を袋の中に入れた。
Poste, por pli bone kaŝi ĝin, li almetis sur ĝin kelkajn librojn.
それから、よりよく隠すために、その上に何冊か本を載せた。
Tiumomente alvenis surĉevale soldatoj.
そのとき、兵士たちが馬で到着した。
"Ĉu vi ne vidis lupon?" la estro demandis.
「狼を見ませんでしたか」と隊長がたずねた。
"Ne."
「いいえ。」
"Mi ne komprenas.
「おかしいな。
Ĝi venis ĉi tien."
こちらへ来たはずだ。」
"Rigardu, ĉu vi vidas tiun arbaron tie?
「ごらんなさい、あそこの森が見えますか。
Mi bone konas la lokon.
私はこの場所をよく知っています。
Mi scias, ke en ĝi estas multaj etaj vojetoj.
その中には小道がたくさんあるのを知っています。
Ĝi verŝajne forkuris arbaren.
おそらくあれは森へ逃げ込んだのでしょう。
Kio estus pli normala?
それほど自然なことがほかにあるでしょうか。
Sed se jes, ne estos facile por vi, ĉar vi ne scios, kiun vojeton ĝi elektis.
しかし、もしそうなら、どの小道を選んだのかわからないのですから、あなたがたには簡単ではないでしょう。
Ĝis ĉi tiu loko ĝi ne alvenis."
ここまでは来ていませんでした。」
"Bone, dankon.
「わかった、ありがとう。
Ni traserĉos la arbaron."
森をくまなく捜索しよう。」
Kaj li ordonis al la soldataro sekvi lin tien.
そして彼は兵たちに自分についてそこへ来るよう命じた。
Kiam la bruo de la ĉevaloj sciigis, ke ili estas sufiĉe malproksime, s-ro Dunggŭo eligis la lupon el la sako.
馬の音が、彼らが十分に遠ざかったことを知らせると、ドゥンググオ氏は狼を袋から出した。
La lupo rigardis ĉiudirekten, ĉu restas soldatoj aŭ aliaj homoj, certiĝis, ke estas neniu, kaj ekdiris kun aĉa rideto:
狼は兵士やほかの人間が残っていないか四方を見回し、だれもいないことを確かめると、いやらしい笑みを浮かべて言い出した。
"Mi estas ege malsata.
「私はひどく腹が減っています。
Mi dankas, ke vi savis min.
助けてくれたことには感謝します。
Sed kiam oni savas iun, oni devas tiun savi ĝisfine, alie la savo nenion valoras.
しかし、だれかを助けるときには最後まで助けねばなりません。さもなければ、その救いには何の価値もありません。
Permesu do, ke mi manĝu vin."
ですから、あなたを食べることを許してください。」
Kaj tion dirinte, ĝi eksaltis al s-ro Dunggŭo.
そう言うやいなや、それはドゥンググオ氏に飛びかかった。
Feliĉe, ĉi-lasta sukcesis flanken salti kaj iris kaŝi sin mal-antaŭ la azeno.
幸い、この人は脇へ飛びのいてロバの後ろに身を隠すことができた。
La lupo ree kaj ree provis salti sur la instruiston, sed ĉiufoje malsukcesis.
狼は何度も何度も先生に飛びかかろうとしたが、そのたびに失敗した。
Tamen, kompatinda Dunggŭo sentis, ke li pli kaj pli malfacile spiras.
しかし、かわいそうなドゥンググオは、息をするのがだんだん苦しくなっていくのを感じた。
Li ankoraŭ ne estis maljuna, sed li ne pli estis juna viro, kaj tute ne kutimis sporti.
彼はまだ老人ではなかったが、もはや若者でもなく、運動にはまったく慣れていなかった。
La konstanta tro rapida movado pli kaj pli forprenis liajn fortojn, ĝis li sentis, ke ne plu longe li eltenos.
絶え間ない速すぎる動きがしだいに彼の体力を奪い、ついにはもう長くは持ちこたえられないと感じるまでになった。
Li ege bedaŭris sian kompaton.
彼は自分の情け深さをひどく後悔した。
Li koleris same al si kiel al la lupo.
彼は狼に対すると同じだけ、自分自身にも腹を立てていた。
Sed bedaŭro neniam praktike helpas en danĝera situacio, kaj li komencis malesperi, kiam alvenis maljuna kamparano, trankvile paŝanta sur la vojo.
しかし後悔は危険な状況で実際の助けになることは決してなく、彼が絶望し始めたそのとき、一人の年老いた農夫が道を静かに歩いてやって来た。
"Sinjoro maljunulo, sinjoro maljunulo!" li vokis.
「おじいさん、おじいさん!」と彼は叫んだ。
"Helpu min, savu min!"
「助けてください、救ってください!」
"Kio okazas?" la maljunulo demandis.
「何があったのかね」と老人はたずねた。
"Tiu lupo, tiu malbona bestaĉo...
「あの狼、あの悪いけだものが……
Mi savis ĝin de la soldatoj, kiuj volis ĝin mortigi, kaj ĝi volas manĝi min."
私はあれを殺そうとしていた兵士たちから助けたのに、あれは私を食べようとしているのです。」
"Nevere! Nevere! Kiel vi kuraĝas tion diri, vi malaminda malverulo!" la lupo kriis.
「うそだ。うそだ。よくもそんなことが言えるな、この憎むべき嘘つきめ!」と狼は叫んだ。
"Li ligis miajn krurojn per ŝnuro, li metis min en sakon, li aldonis librojn sur min: klare, li volis min mortigi.
「こいつは私の脚を縄で縛り、袋に入れ、その上に本まで載せた。つまり、私を殺そうとしたのだ。
Necesas liberigi la mondon je tia danĝera homaĉo.
こんな危険な人間くずから世界を解放しなければならない。
Tion mi volis fari manĝante lin."
だから私は、こいつを食べることでそれをしようとしたのだ。」
"Aĉulo! Vi aĉa bestaĉo! Eĉ ne unu vorto via esprimas plej simplan veron.
「卑劣漢め。このいやらしいけだものめ。お前の言葉には、いちばん単純な真実すら一つもない。
Mi..."
私は……」
"Silentu," la maljunulo diris.
「黙りなさい」と老人は言った。
"Mi estos la juĝisto.
「わしが裁定役になろう。
Mi kredas nek vin, nek vin," li diris plu, turnante sin jen al s-ro Dung-gŭo, jen al la lupo.
お前も、お前も、どちらも信じない」と、彼はドゥンググオ氏と狼のほうへ交互に向きながら続けた。
"Sed..." la lupo komencis.
「しかし……」と狼は言いかけた。
"Silentu, mi diris!"
「黙れ、と言った!」
La maljunulo ne lasis ĝin paroli.
老人はそれにしゃべらせなかった。
En lia voĉo estis tiom da personeca forto, ke la lupo ne provis daŭrigi.
その声には人格的な力があまりにもこもっていたので、狼はそれ以上続けようとしなかった。
Ĝi fakte elmontris timon.
実際、それは恐れを見せていた。
"Mi kredas neniun el vi," la kamparano ripetis.
「お前たちのどちらも信じん」と農夫は繰り返した。
"Kaj la kaŭzo de mia nekredo estas, ke ne eblus meti tian grandan lupon en tian malgrandan sakon."
「そして信じない理由は、そんなに大きな狼をそんなに小さな袋に入れるなど不可能だからだ。」
"Ho jes, estas eble, tio okazis," la lupo diris, kolera, ke oni ne kredas ĝuste tiun parton de lia rakonto, kiu estas vera.
「いや、可能です。実際そうだったのです」と狼は言った。自分の話のうち、まさに本当であるその部分を信じてもらえないので腹を立てていた。
"Ne.
「いや。
Tion mi ne povas kredi.
それは信じられん。
Mi bezonus vidi propraokule."
自分の目で見なければならん。」
"Se vi volas..." la lupo diris.
「お望みなら……」と狼は言った。
Kaj li ekkuŝis sur la tero, prezentis la krurojn al s-ro Dunggŭo, lasis tiun ligi ilin kaj ilin forte premi per la ŝnuro, kaj poste enigi ĝin en la sakon.
そしてそれは地面に横たわり、ドゥンググオ氏に脚を差し出し、その脚を縛り、縄で強く締めつけ、それから自分を袋に入れさせた。
Tiam la maljuna kamparano sin turnis al la instruisto:
そこで老農夫は先生のほうを向いて言った。
"Jen.
「ほら。
Nun, ĝi ne plu povas fari malbonon al ni.
もうこいつはわしらに害をなせん。
Ni batu ĝin ĝis-morte."
打ち殺してしまおう。」
Tion ili faris.
二人はそのとおりにした。
"Mi rekonis vin," la maljunulo klarigis.
「あなたがだれかわかったのだ」と老人は説明した。
"Vi estas instruisto Dunggŭo, la homo plej bonkora al ĉiuj bestoj.
「あなたはドゥンググオ先生、あらゆる動物にいちばん情け深い人だ。
Bonkori estas plaĉe al la koro, ĉu ne?
情け深くあることは心地よいものだ、そうだろう。
Oni sentas sin granda kaj valora kaj pura.
人は自分を立派で、価値があり、清らかだと感じる。
Kaj tio ofte estas bonega sinteno.
そしてそれはしばしばすばらしい態度だ。
Sed kredu min, bonkori al malbonulo, tio estas kuraĝigi lin malboni eĉ pli.
だが信じなさい、悪人に情けをかけることは、その者がさらに悪くなるのを励ますことなのだ。
Espereble la instruon vi memoros, instruisto!"
どうかこの教訓をお忘れなく、先生。」
Kaj li paŝis for eĉ ne atendante dankon.
そして彼は礼を待ちさえせずに歩み去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
-aĉ-
悪い感じの接尾辞
aĉa
ひどい
ataki
攻撃する
azeno
ロバ
ĉevalo
馬
Ĉinio
中国
konkreta
具体的な
konsisti
成り立つ
lupo
オオカミ
peni
努力する
praktiko
実践
savi
救う
soldato
兵士
ŝnuro
ひも
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
arb-aro
森林
re-bati
反撃する
Ĉapitro 16
16. TRIA RAKONTO PRI AFANTI
アファンティの話 その3
Afanti sidis hejme ĝuante la ĉirkaŭan pacon.
アファンティは家に座って、まわりの静けさを楽しんでいた。
Antaŭ kelkaj tagoj, li havis teruran dento-doloron, sed finfine la malsana dento falis kaj li nun sentis sin tute bone.
数日前、彼はひどい歯痛に苦しんでいたが、とうとう悪い歯が抜け落ち、今ではまったく気分がよかった。
El la dento-doloro restis nur memoro, kaj la memoro de tiu maldolĉa sperto igis la plezuron senti sin bone, eĉ pli plaĉa.
歯痛から残ったのは記憶だけで、その苦い経験の記憶が、気分よく感じる喜びをいっそう心地よいものにしていた。
Ve!
ああ。
La paco ne daŭris longe.
その平和は長くは続かなかった。
Alvenis vizitanto.
来客があった。
Afanti rekonis lin eĉ antaŭ ol li atingis lian domon.
アファンティは、その男が自分の家に着く前から彼だとわかった。
Estis vendisto de spicoj.
香辛料売りだった。
"Ho Afanti, vi ĉiam estas plej bonkora, ĉu ne?" la spicisto komencis post plej ĝentila saluto.
「おおアファンティ、あなたはいつもこの上なく親切ですよね」と、その香辛料商人はたいへん丁重なあいさつのあとで切り出した。
Afanti pensis: tiu tuj vortigos peton; homoj konstante ĝenas min per petoj; ĉu ili ne kapablas mem fari siajn aferojn?
アファンティは思った。こいつはすぐに頼み事を言い出すぞ。人はしょっちゅう頼み事で私をわずらわせる。自分の用事は自分でできないのか。
"Ĉu mi estas bonkora, vi demandas.
「私が親切か、とあなたはたずねる。
Nu, tia estas mia famo," Afanti respondis.
まあ、そういう評判ではある」とアファンティは答えた。
"Sed ĉu ĝi estas vera, ĉu ĝi estas malvera, kiel eblus scii?"
「だが、それが本当なのか、そうでないのか、どうすればわかるのだろう。」
"Ho Afanti, ne ŝajnigu vin pli senscia, ol vi estas.
「おおアファンティ、実際以上にものを知らないふりをなさらないでください。
Mi scias, ke vi estas bonkora.
私はあなたが親切だと知っています。
Kaj tion certe scias ankaŭ vi."
そしてそのことは、きっとあなた自身も知っているはずです。」
"Se vi antaŭe sciis, kial vi demandis?
「最初から知っていたのなら、なぜたずねたのだ。
Kial ne diri tuj, kion vi deziras?"
なぜすぐに、何を望んでいるのか言わないのだ。」
"Estimata Afanti, ne estas facile peti ion de homo, speciale de famulo.
「尊敬するアファンティ、人に何かを頼むのは簡単ではありません。とくに名のある方には。
Tial ĝenerale oni aliras la aferon nerekte.
だから普通は、遠回しに話を始めるものなのです。
Mi aŭdis, ke vi scias skribi, ĉu tio estas vera?"
あなたは字が書けると聞きましたが、それは本当ですか。」
"Jes.
「そうだ。
Mi scias skribi.
私は字が書ける。
Nun via peto fariĝas iom pli klara: vi deziras, ke mi skribu ion por vi, ĉu ne?"
これで君の頼みは少しはっきりした。私に何かを書いてほしいのだろう。」
"Jes, ho estimato!
「はい、ああ尊敬するお方。
Mia frato loĝas en la urbego, norde, kaj mi bezonas informi lin pri io.
私の兄弟は北の大都会に住んでいて、私はあることを彼に知らせる必要があるのです。
Temas pri malsimpla afero rilata al spicoj.
それは香辛料に関する、やや込み入った件です。
Li havas okazon aĉeti spicojn je plej interesa prezo, kaj li proponas tion fari por mi.
彼には非常に有利な値段で香辛料を買える機会があり、私のためにそうしようと申し出てくれています。
Estus grave por mia spic-komerco.
それは私の香辛料商売にとって重要なのです。
Sed mi devas klarigi al li la aranĝojn, kiujn mi proponas por la transporto el la norda regiono ĉi tien.
しかし、北の地方からここまで運ぶために私が提案する手はずを、彼に説明しなければなりません。
Ĉu vi bonvolos skribi por mi la leteron?"
私のためにその手紙を書いていただけませんか。」
"Mi plezure tion farus, se mi havus tempon.
「時間があれば喜んでそうするのだが。
Sed mi ne havos la tempon iri norden al la urbo."
だが、北の町まで行く時間が私にはない。」
"Vi miskomprenis min.
「私の言うことを誤解なさいました。
Mi ne petas vin iri tien.
あそこへ行ってほしいと頼んでいるのではありません。
Mi ne volus ĝeni vin, petante vin viziti mian fraton.
兄弟を訪ねてほしいなどと頼んで、あなたにご迷惑をかけたくはありません。
La aranĝon oni povas proponi skribe, ĉu ne?
その取り決めは文書で提案できるでしょう。
Mi petis nur, ke vi skribu leteron al li."
私はただ、彼に手紙を書いてほしいとお願いしただけです。」
"Mi perfekte komprenis vin jam la unuan fojon," Afanti klarigis.
「私は最初から完全にわかっていたよ」とアファンティは説明した。
"Sed neniu, krom mi, sukcesas kompreni mian skribon.
「だが、私以外にはだれも私の字を読み取れないのだ。
Se mi ne ĉeestos por legi mian leteron al li, via frato ne povos ĝin kompreni.
私がそこにいて、その手紙を彼に読んでやらなければ、君の兄弟には理解できないだろう。
Pro tio mi diris, ke mi devus iri norden ĝis la urbo."
だから私は、北の町まで行かなければならないと言ったのだ。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
dento
歯
nordo
北
spico
香辛料
Ĉapitro 17
17. KOMERCA ALIRO
商売のやり方
— Kredu min, estas granda plezuro revidi vin kaj paroli kun vi pri la pasinta tempo.
— 信じてください、またあなたに会えて、そして過ぎた日々についてあなたと話せるのは大きな喜びです。
— Ĉu vere?
— 本当に?
Vi mirigas min.
あなたには驚かされます。
Vi estas tiel malsama!
あなたはこんなにも変わってしまったのね!
Mi restis tio, kio mi estis, kiam ni ambaŭ estis knabinoj en la sama lernejo, sed vi fariĝis riĉulino.
私は、私たち二人が同じ学校の少女だったころの私のままなのに、あなたは金持ちの女になった。
Vi vivas en socia rondo, kiun mi eĉ ne povas imagi.
あなたは、私には想像さえできない社交界で暮らしている。
Vi konas famulojn.
あなたは有名人たちを知っている。
Mi miras pri via nekredebla socia antaŭeniro.
私はあなたの信じがたい社会的上昇に驚いている。
Ofte, aŭdante pri vi, mi min demandis: kiel eblas?
しばしばあなたのことを聞くたびに、私は自分に問いかけました。どうしてそんなことが可能なのか、と。
Kiel ŝi sukcesis plibonigi sian vivon tiel eksterordinare, ŝi, kiu sidis apud mi en la klaso?
教室で私の隣に座っていたあの人が、どうしてあれほど並外れて自分の人生を良くすることができたのだろう。
— Estas tre simple.
— とても簡単よ。
Nur necesas aliri la aferon komerciste.
ただ、そのことに商売人のように取り組めばいいの。
— La aferon?
— そのことって?
Kiun aferon?
何のこと?
Aferoj ne taŭgas al mi.
商売のことなんて私には向いていないわ。
Mi tute ne povus sukcesi en komercaj aferoj.
私は商売ごとではとても成功できないでしょう。
— Mi ne parolas pri komercaj aferoj.
— 私は商売のことを言っているんじゃないの。
Mi parolas pri komercista maniero aliri edzinecon.
結婚というものに、商売人流のやり方で取り組むことを言っているのよ。
— Edzinecon, ĉu?
— 結婚を、ですって?
Mi malpli kaj malpli komprenas.
ますますわからなくなってきたわ。
— Jes.
— ええ。
La plej malfacila parto de la supreniro estas la unua.
上昇のいちばん難しい部分は最初なの。
Vi devas trovi viron kun sufiĉe da mono kaj tiri lin al vi.
十分なお金を持った男を見つけて、自分のほうへ引き寄せなければならない。
Por tio vi uzu la rimedojn de via imago.
そのためには想像力の手段を使うのよ。
Necesas tiri rezulton el ĉio, kion vi havas: el beleco, el la maniero paroli, el la inteligenteco, kiun vi povas enmeti en la komprenon de la celo.
自分の持っているすべてから成果を引き出さなくてはならない。美しさから、話し方から、そして目標の理解に注ぎ込める知性から。
— La celo?
— 目標?
Ŝajnas al mi, kvazaŭ vi parolus alian lingvon.
あなたがまるで別の言葉を話しているみたいに思えるわ。
Mi nenion komprenas.
私には何もわからない。
Pri kiu celo vi parolas?
あなたはどんな目標のことを言っているの?
— Mi devus diri: la celato.
— 言うべきだったわね、標的、と。
Jes, la celato, tio estas pli ĝusta.
ええ、標的、それのほうがより正確だわ。
La viro, kiun oni celas.
狙いをつける男のことよ。
La viro kun iom da mono.
いくらか金を持った男のこと。
— Kaj per sia beleco, inteligenteco, komprenemo kaj maniero paroli oni trafas la celon!
— そして自分の美しさ、知性、理解力、話し方でその標的を射止めるのね!
Kion tio signifas?
それはどういう意味?
Ke li elektas vin kiel edzinon, ĉu?
つまり、彼があなたを妻として選ぶということなのね?
— Jes.
— ええ。
Li proponas, kaj vi akceptas.
彼が申し込み、あなたが受け入れる。
Vi scias, ke la geedza vivo ne sukcesos, ĉar vi elektis lin nur pro la mono kaj per laŭ-celaj rimedoj, kiuj neniel rilatas al amo kaj al tiuj aferoj, sur kiuj, laŭdire, oni normale bazas paran vivon.
あなたは、結婚生活がうまくいかないとわかっている。なぜなら、あなたは彼を金のためだけに、しかも愛や、ふつう夫婦生活の基礎にすると言われているような事柄とはまったく関係のない、目的に沿った手段によって選んだから。
Ĉar la para vivo ne estas kontentiga, li elportas ĝin malpli kaj malpli bone.
夫婦生活が満足のいくものではないので、彼はそれにだんだん耐えられなくなっていく。
Sed vi devas esti bona virino, ne tro bona, sed sufiĉe bona, por ke li povu diri nenion malbonan pri vi.
でもあなたは、良い女でいなければならない。良すぎてはいけないけれど、少なくとも彼があなたについて悪く言えない程度には良い女で。
Vi devas krei senton, ke li faris eraron petante vin edziniĝi al li.
彼があなたに結婚してくれと頼んだのは誤りだった、という感覚を彼の中に作り出さなくてはならない。
— Kial?
— なぜ?
Tio devas esti malfacile akceptebla.
それは受け入れがたいはずだわ。
Oni certe sentas sin malfeliĉa, ĉu ne?
きっと人は不幸に感じるでしょう、そうじゃない?
— Ne.
— いいえ。
Oni sentus sin malfeliĉa, se oni dezirus ami kaj feliĉi edzine.
人が不幸に感じるのは、結婚生活の中で愛したい、幸せになりたいと望んでいる場合だけよ。
Sed tio ne estas via celo.
でもそれはあなたの目的ではない。
— Jes, estas mia celo.
— いいえ、それは私の目的よ。
— Mi volas diri, tio ne estas onia celo.
— つまり、そういうのは人の目的ではない、ということ。
Mi klarigas al vi mian metodon.
私はあなたに私の方法を説明しているの。
Mi ne diras "vi" pri vi persone.
「あなた」と言っても、あなた個人のことを言っているのではないわ。
Mi parolas ĝenerale.
一般論として話しているの。
Ni do ne serĉas feliĉon.
だから私たちは幸福を求めない。
Ni planas.
計画するの。
Ni havas longdaŭran planon por altiĝi socie, por atingi la plej suprajn ŝtupojn de la socio.
私たちは、社会的に上昇し、社会の最上段の階段に達するための長期計画を持つ。
Kaj ni efektivigas nian planon, paŝon post paŝo.
そしてその計画を、一歩一歩実行していく。
Por tio necesas scii, kion oni faras, kaj kial.
そのためには、自分が何をしているのか、そしてなぜそれをしているのかを知っていなければならない。
— Ĝuste, vi ne respondis, kial oni kreas en la edzo la senton, ke li eraris.
— そう、その点よ、あなたはなぜ夫の中に自分は誤ったという感覚を作り出すのか、まだ答えていないわ。
— Por ke li serĉu alian virinon.
— 彼が別の女を探すようにするためよ。
— Alian virinon, ĉu vere?
— 別の女を、ですって、本当に?
Mi ne komprenas.
私にはわからない。
— Kaj mi ne komprenas, ke eblas ne kompreni.
— 私には、わからないことがありうるということのほうがわからないわ。
Niaj kapoj funkcias vere tute malsame, Irina.
私たちの頭は本当にまったく違うふうに働くのね、イリーナ。
Necesas, ke li serĉu alian virinon, trovu ŝin, kaj enamiĝu al ŝi.
彼が別の女を探し、その女を見つけ、そしてその女に恋しなければならないの。
Oni eĉ povas faciligi la trovon, se li estas iom stulta pri tio, kiel ofte viroj.
男というものはしばしばそうだけれど、その点で少し愚かなら、その女を見つけるのをこちらで容易にしてやることさえできる。
Tiuokaze, estas tre simple, oni serĉas mem taŭgan virinon, amikiĝas al ŝi, kaj invitas ŝin hejmen.
その場合はとても簡単で、自分でふさわしい女を探し、その女と親しくなり、家に招けばいい。
Mi fojfoje pensis, ke oni eĉ povus antaŭe aranĝi la aferon kun ŝi, sed ĝis tio mi neniam kuraĝis iri.
私はときどき、その女と前もって話をつけておくことさえできるのではないかと思ったこともあるけれど、そこまで踏み込む勇気は一度もなかった。
Nu, ĉar la vivo kun vi fariĝis ĉiam sama, egale nekontentiga de tago al tago, li rimarkas tiun virinon, kiun vi invitis.
さて、あなたとの生活がいつも同じで、日ごとに変わりなく不満なものになっているから、彼はあなたが招いたその女に気づく。
Kompare kun vi, ŝi estas multe pli agrabla.
あなたと比べれば、彼女のほうがずっと感じがよい。
Ambaŭ havas komunajn gustojn.
二人には共通の好みがある。
Tion vi devis esplori antaŭ ol venigi ŝin via-hejmen: vi devas serĉi virinon, kiu havas ĝuste tiun guston komune kun li, kiun vi ne havas.
それは彼女を家へ連れて来る前に調べておかなければならなかったことよ。つまり、あなたが持っていない、まさにその好みを彼と共有している女を探さなければならないの。
— Kiel planema vi estas!
— なんて計画的なの!
Mi neniam povus.
私にはとてもできないわ。
— Ĝuste ĉar mi kapablas plani mi sukcesis.
— 計画する力があるからこそ、私は成功したのよ。
Sed kelkfoje ne necesas aranĝi tian renkontiĝon.
でも、そういう出会いをこちらで仕組む必要がないこともある。
Kelkfoje ili trovas mem.
自分たちで見つけることもあるの。
Nu, kiam li trovis, vi bezonas aranĝi la aferojn tiamaniere, ke vi povu igi eĉ la plej stultan juĝiston tute certa, ke, krom gustoj, ankaŭ lito iĝis komuna inter ili.
さて、彼が見つけたら、今度はこちらが事をうまく運んで、いちばん愚かな裁判官でさえ、好みだけでなく寝床まで二人の共通になったのだと完全に確信するようにしなければならない。
Estas manieroj faciligi tian disvolviĝon.
そういう成り行きを容易にする方法はいろいろあるのよ。
— Ho jes, oni legas pri tio.
— ああ、そういうことは本で読んだことがあるわ。
Al mi tio ege malplaĉas.
私はそれがひどく嫌だわ。
— Nu, al mi ne.
— まあ、私はそうじゃない。
Tio estas ludo, kiu min ege amuzas.
それは私をひどく楽しませる遊びなの。
Do, kiam ne povas esti dubo pri la aĉa agado de tiu kompatinda viro, vi petas eksedziĝon (eks-edz-iĝon).
だから、その哀れな男の卑劣な行為について疑いの余地がなくなったら、あなたは離婚を求めるのよ。
— Mi komencas kompreni.
— 少しわかってきたわ。
Sed kiel vi povas tiel malvarme ludi per la sentoj...
でも、どうしてそんなに冷たく感情をもてあそべるの……
— Oni sciu, kion oni volas en la vivo.
— 人は人生で自分が何を望むのかを知っていなければならないの。
Vi do petas eksedziĝon.
そこであなたは離婚を求める。
Kaj ĉar vi ĉion bone planis kaj aranĝis, vi sukcesas ricevi rajton je multe da mono, kiun devos pagi li, la aĉulo, kiu havis tiel karan, belan, amindan edzinon, kaj kiu iris samliti kun alia.
そして、すべてをよく計画し整えてあるから、あなたは多額の金を受け取る権利を手に入れる。その金を払わねばならないのは、あの卑しい男、あれほど愛らしく、美しく、いとしい妻を持ちながら、ほかの女と寝た男なのよ。
— Terure!
— ひどい!
— Tre agrable.
— とても気分がいいわ。
Estas tre plaĉe ricevi monon ĉiumonate sen labori, sen fari ion ajn.
働きもせず、何もせずに毎月お金を受け取るのはとても心地よいものよ。
Sed vi devas atenti pri la mono.
でもお金には気をつけなければならない。
Vi ne elspezu ĝin tro rapide.
それをあまり早く使ってしまってはいけない。
Tio estus grava eraro.
それは重大な誤りになる。
Kiam oni havas longdaŭran planon, oni devas atenti multajn detalojn.
長期計画を持っているときには、多くの細部に注意しなくてはならないの。
Do, se vi agas saĝe, kaj ne malsaĝe elspezas vian monon, ĝi iom post iom grandiĝas.
だから、賢くふるまい、愚かにも金を使い散らしたりしなければ、その金は少しずつ増えていく。
Ĉiumonate vi atentas elspezi kiel eble plej malgrandan parton de la ricevata mono, tiel ke ĝi amasiĝas.
毎月、受け取る金のうちできるだけ少ない部分だけを使うよう気をつける。そうすれば金は積み上がっていくの。
— Kaj kion vi faras per la amaso da mono?
— それで、その積み上がった大金をどうするの?
— Kiam vi amasigis sufiĉe, vi uzas ĝin por perfektiĝi mult-flanke.
— 十分にためたら、それを多方面で自分を磨くために使うの。
Tri kampoj tre gravas: la aspekto de la hejmo, la vestoj kaj la kulturo.
とても重要な分野が三つある。家の見た目、服装、そして教養よ。
— Kial?
— どうして?
— Irina, vere, vi intence montras vin pli stulta ol vi estas.
— イリーナ、ほんとうに、あなたはわざと自分を実際より馬鹿に見せているのね。
Plej simple ĉar per bela hejmo, taŭgaj vestoj kaj brila kulturo vi povas kapti viron, kiu vivas je pli alta nivelo.
いちばん単純な理由は、美しい家、ふさわしい服装、輝かしい教養があれば、もっと高い水準で生きている男をつかまえられるからよ。
— Kiel vi altigis vian kulturan nivelon?
— どうやって教養の水準を高めたの?
— En vespera lernejo.
— 夜間学校で。
Ekzistas vesper-kursoj pri tio, kion ili nomas ĝenerala kulturo.
彼らが一般教養と呼ぶものについての夜間講座があるの。
Tio ege helpis min, kvankam tiutempe mi ne vere disvolvis min tiom, kiom mi povis.
それは私にとても役立ったわ、もっとも、そのころ私は本来できたほどには本当に自分を伸ばしてはいなかったけれど。
— Sed tio sufiĉis, ĉu ne?, por kapti duan viron.
— でも、それで十分だったのね、そうでしょう、二人目の男をつかまえるには。
— Ha ha, Irina.
— はは、イリーナ。
Via kapo finfine ne fŭnkcias tiel malsame.
あなたの頭もついにはそれほど違うふうには働かないのね。
Vi rapide lernas.
覚えが早いわ。
Jes, mi sukcesis iĝi la edzino de nova viro, pli aĝa, pli riĉa, socie pli altnivela.
ええ、私は新しい男の妻になることに成功した。もっと年上で、もっと金持ちで、社会的にももっと上の男の。
Sen la kursoj pri kulturo, sen la belaj vestoj, kiujn la unua havigis, mi tion neniam sukcesus.
教養の講座がなければ、最初の男が与えてくれた美しい服がなければ、私は決してそれに成功しなかったでしょう。
— Kaj vi faris al li vivon ne tre agrablan dum la unuaj monatoj, ĉu ne?
— それで、最初の数か月のあいだ、あなたは彼にとって暮らしをあまり愉快でないものにしたのでしょう、そうでしょう?
— Jes, tiel ke li necese devis trovi alian virinon.
— ええ、だから彼はどうしても別の女を見つけるほかなかった。
Mi trovis ŝin per anonco.
私は広告でその女を見つけたの。
— Kial?
— どうして?
Ĉu vi ne povis trovi per pli simplaj rimedoj?
もっと簡単な手段では見つけられなかったの?
— Ne.
— いいえ。
Li amas tre specialan malnovan muzikon, kiun mi vere malŝatas.
彼はとても特殊な古い音楽を愛していて、私はそれが本当に嫌いだったの。
Kaj tiukampe mi sciis nenion.
しかもその分野では私は何も知らなかった。
Mi ne rakontos la detalojn.
細かいことは話さないわ。
Sed per anonco mi kaptis ŝin.
でも広告で私はその女をつかまえた。
Mi aranĝis miskomprenon, por ke ambaŭ retroviĝu foje, dum mi "erare" ne ĉeestis.
私は行き違いを仕組んで、私が「たまたま」いないあいだに、二人が何度か再会するようにしたの。
Ne daŭris longe ĝis la eksedziĝo povis okazi, kun vere belaj pri-monaj aranĝoj tute respondaj al miaj interesoj.
そうしてまもなく、離婚が可能になった。金銭に関する取り決めは本当に見事で、私の利益に完全にかなうものだった。
Kaj ne diru, ke mi ne konsideris liajn sentojn.
それに、私が彼の気持ちを考えなかったなどと言わないで。
Li estas tre feliĉa nun jam de multaj jaroj kun sia muzikama edzino.
彼は今ではもう何年も、音楽好きの妻ととても幸せに暮らしている。
Sen mi li neniam trovus ŝin.
私がいなければ、彼は決して彼女を見つけなかったでしょう。
— Pri tio mi ne dubas.
— それは疑わないわ。
Nu, mi supozas, ke tiun monon vi saĝe enmetis en pli belajn vestojn, pli belan loĝejon kaj en edukiĝon, ĉu ne?
さて、そのお金をあなたは賢く、もっと美しい服と、もっと美しい住まいと、教育に注ぎ込んだのでしょう、そうでしょう?
— Jes, vi prave supozas.
— ええ、その推測は正しいわ。
Ĉi-foje mi pagis al mi instruiston pri la arto paroli.
今度は私は話し方の技術の教師にお金を払ったの。
Vi scias, el kiu urboparto mi venas: ĝi estas la sama, kiel la via.
私がどの街区の出身か、あなたも知っているでしょう。あなたと同じところよ。
En niaj laboristaj hejmoj, ni ne lernis elparoli bele, nek bone nin esprimi.
私たちの労働者の家庭では、美しく発音することも、うまく自己表現することも学ばなかった。
Ni estis malriĉaj ne nur mone, sed ankaŭ vorte.
私たちは金銭的にだけでなく、言葉の面でも貧しかったの。
Dank' al tiu mono, mi lernis paroli kiel la homoj sur Monstrato.
その金のおかげで、私はモン通りの人たちのように話すことを覚えた。
Oni kelkfoje eĉ imagas, ke mi iradis al universitato.
ときには、私が大学に通っていたのだと想像されることさえあるわ。
— Kial vi ne iris?
— どうして行かなかったの?
— Tio timigas ilin.
— それでは彼らを怖がらせるのよ。
Oni devas paroli bele, sed fojfoje iom stulte.
人は美しく話さなければならない、でも時には少し間の抜けたふうにも。
Tiel ili sentas sin superaj.
そうすれば彼らは自分が上だと感じるの。
Tuj kiam ili demandas, ĉu mi studis universitate, mi rapidas trankviligi ilin.
彼らが私に大学で学んだのかと尋ねるやいなや、私は急いで彼らを安心させるの。
Ne.
いいえ、と。
Danĝeron ili ne timas pri mi tiuflanke.
その点で彼らは私を脅威だとは恐れない。
Estas amuze vidi, kiel ili spiras pli trankvile tuj post tia diro.
そんなふうに言った直後に、彼らがほっと息をつくのを見るのはおもしろいわ。
— Kaj kiom da viroj vi kaptis entute, agante laŭ via plano?
— それで、あなたの計画どおりに行動して、これまで全部で何人の男をつかまえたの?
— Mi nun eluzas la sesan.
— 今は六人目を使い切っているところよ。
— Sed kion vi celas finfine?
— でも、結局あなたは何を目指しているの?
Vi ne plu povas altiĝi pli supren, ĉu?
もうこれ以上上には上がれないでしょう?
— Vi pravas.
— そのとおりね。
Mi ne scias, kio estas nun mia celo.
今の私の目標が何なのか、自分でもわからない。
Mi atingis...
私は到達してしまった……
— Ĉu vi estas feliĉa?
— あなたは幸せなの?
— Rigardu min, aŭskultu min.
— 私を見て、私の話を聞いて。
Vi konis min bone, kiam ni estis junaj.
私たちが若かったころ、あなたは私をよく知っていた。
Kion vi opinias?
あなたはどう思う?
— Jes.
— ええ。
Kontraŭe al ĉiuj miaj ideoj, vi aperas tute feliĉa.
私の抱いていた考えとは反対に、あなたはまったく幸せそうに見える。
Mi eĉ kredas, ke vi estas feliĉa.
私は、あなたは本当に幸せなのだとさえ思うわ。
Kaj mi min demandas, kiel estas eble kun tia maniero vivi.
そして、こんな生き方でどうしてそれが可能なのかと、自分に問いかけてしまうの。
(Longa silento: ambaŭ profunde enpensiĝas).
(長い沈黙。二人とも深く考え込む。)
— Vi trovas en tio amuzon.
— あなたはその中に楽しみを見いだしているのね。
— Jes.
— ええ。
Trafe.
そのとおり。
Miaopinie vi pravas.
私も、あなたは正しいと思う。
Mi scias nun, kial mi fakte feliĉas.
今では、なぜ私が実は幸福なのかがわかる。
Tio fariĝis sporto.
それはスポーツになったのよ。
Ĉu vi memoras, kiam ni estis en la lernejo, kiel mi ĉiam deziris esti la unua, antaŭeniri?
私たちが学校にいたころ、私がいつも一番になりたい、先へ進みたいと望んでいたのを覚えている?
Mi ne malamis tiujn, kiuj superis min, se mi ne estis la unua, sed la unua-econ mi ege deziris.
自分が一番でなかったとき、自分を追い越した人たちを私は憎んではいなかったけれど、一番であることを私はひどく欲していた。
Estas same nun.
今も同じなの。
Mi malamas neniun.
私は誰も憎んでいない。
Estas egale al mi, se aliaj inoj sukcesas alveni pli alten.
ほかの女たちがもっと高いところまで上がることに成功しても、私にはどうでもいい。
Sed mi tamen aliras la aferon ne komerciste, kiel mi unue diris, sed sportule.
でも私はやはり、そのことに商売人らしくではなく、最初に言ったのとは違って、スポーツ選手のように取り組んでいるの。
Mi kolektas sukcesojn.
私は成功を集めているのよ。
Kaj la tuta afero estas kvazaŭ ludo, kiu min ege amuzas.
そしてその全部が、私をひどく楽しませる遊びのようなものなの。
Ĉu vi trovas tion stranga?
それを変だと思う?
— Mi ne povus tion fari mem, sed stranga, nestranga, kion tio signifas?
— 私自身にはそんなことはできないけれど、変だとか変でないとか、それにどんな意味があるの?
Mi iom kompatas la virojn, ĉar vi uzas ilin kiel objektojn.
あなたが男たちを物のように使うから、私は少し彼らを気の毒に思うわ。
Sed se ili estus iom saĝaj, ili vidus vin, kia vi estas.
でも、もし彼らがもう少し賢ければ、あなたがどんな人か見抜いただろう。
Ili do ne estas vere kompatindaj.
だから彼らは本当に気の毒というわけではない。
Ili ricevis repagon por tio, kion ili mem elektis.
彼らは自分で選んだことに対する報いを受けたのよ。
Estas interese, vi sukcesis.
興味深いことに、あなたは成功した。
Kaj ankaŭ mi kun mia laborista edzo sukcesis.
そして私も、私の労働者の夫とともに成功したわ。
Eble vi ne povus tion kompreni.
たぶんあなたにはそれが理解できないでしょう。
Sed ni amas unu la alian.
でも私たちは愛し合っているの。
Vere.
本当に。
Profunde.
深く。
Kaj kiom da ĝojo tio donas!
それがどれほどの喜びを与えてくれることか!
Se vi nur scius!
あなたにそれがわかりさえすれば!
Jes, mi feliĉas en geedza vivo.
ええ、私は結婚生活の中で幸せよ。
Kaj kelkfoje mi diras al mi, ke niatempe, tio estas rimarkinda sukceso.
そして時には、今の時代にあって、それは注目すべき成功なのだと自分に言うの。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aĝo
年齢
amaso
大勢
-at-
受け身の接尾辞
atenti
注意する
bazo
基礎
detalo
詳細
dubi
疑う
eduki
教育する
eks-
元の〜
esplori
調べる
krei
作り出す
kurso
講座
nivelo
レベル
perfekta
完璧な
rimedo
手段
saĝa
賢い
spezi
費やす
stulta
愚かな
ŝtupo
段階
tiri
引く
trafi
当たる
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-spezi
使い果たす
el-uzi
使い切る
en-tute
全体で
foj-foje
時々
(socia) rondo
(社会)サークル
Ĉapitro 18
18. KOMPRENU MIN, SINJORO POLICISTO
わかってください、警官さん
— Ĉu vi ne hontas, vi, persono, kies okupo estas plentempe religia?
— 恥ずかしくないのですか、あなた、自分の仕事がフルタイムで宗教にかかわる人間なのに?
— Nu, sinjoro policisto...
— あの、お巡りさん……
— Vi devus esti ekzemplo por ĉiuj.
— あなたはみんなの模範であるべきだ。
Vi estas kiel patro.
あなたは父のようなものだ。
Pastro, patro, estas preskaŭ la sama vorto, ĉu ne?
司祭、父、ほとんど同じ言葉でしょう?
— Jes, sinjoro policisto...
— はい、お巡りさん……
— Vi diros al mi: estas novjaro.
— あなたは私にこう言うだろう、新年なんです、と。
Kaj novjaron oni festas.
そして新年は祝うものだ。
Sed ĉu vi ne havas senton pri respondecoj?
しかし責任というものを感じないのですか?
Oni festu, jes ja, sed kial festi danĝere?
祝うのは結構、もちろんだ。だが、なぜ危険な祝い方をするのです?
— Nu, sinjoro policisto...
— あの、お巡りさん……
— Kiam via aŭto trafis tiun muron...
— あなたの車があの壁にぶつかったとき……
Imagu, sinjoro pastro, se tie troviĝus iu, vi tiun mortigus.
想像してみなさい、神父さん、もしそこに誰かいたら、あなたはその人を殺していたのです。
Pastro mortiganto!
人殺しの神父!
Terure!
恐ろしい!
Ĉu vi ne pensis pri tio, kion la popolo disdirus pri vi?
人々があなたについて何と言いふらすか、考えなかったのですか?
Kaj vi scias, kiel facile la popolo ĝeneraligas: ili parolaĉus ofende pri la tuta religiularo.
しかも、人々がどれほど簡単に一般化するか、あなたも知っているでしょう。連中は聖職者全体について侮辱的に悪口を言い立てるのです。
Pro vi, nur pro vi.
あなたのせいで、ただあなたのせいで。
— Jes, sinjoro policisto, sed...
— はい、お巡りさん、でも……
— Vi ĉiam diras sed kaj se.
— あなたはいつも「でも」とか「もし」とかばかり言う。
Tamen, via agmaniero estas plejplej hontinda.
とにかく、あなたの行為はこの上なく恥ずべきものです。
Mi apenaŭ sukcesas subpremi mian koleron.
私は怒りを抑えるのがやっとです。
Kiam mi pensas, ke miaj infanoj iradas al preĝejo — pro mia edzino, kredu min, ne pro mi! — kaj aŭskultas homojn, kiel vi...
私の子どもたちが教会に通っていることを思うと――それは妻のせいであって、私のせいじゃない、信じてください!――しかもあなたのような人間の話を聞いていると思うと……
— Vi pravas, sinjoro policisto, vi pravas, kaj mi hontas, sed...
— あなたのおっしゃるとおりです、お巡りさん、そのとおりです、そして私は恥じています、でも……
— Sed kio?
— でも、何だというのです?
Ĉu vi parolos fine?
いいかげん話すのですか、話さないのですか?
Se vi havas klarigon, diru ĝin.
説明があるなら言いなさい。
Kvankam verdire mi ne povas imagi, kiel vi lavos vin el tiu kulpo.
もっとも、正直言って、どうやってその罪をそそぐつもりなのか私には想像もつきませんがね。
Vi estas kulpa, klare kulpa.
あなたは有罪だ、明らかに有罪です。
Vi trinkis tiom, ke vi ne plu sciis, kion vi faras.
あなたは、自分が何をしているのかわからなくなるほど飲んだのです。
Uzi aŭton en tiaj kondiĉoj estas ne nur malsaĝe, estas mortige.
そんな状態で車を使うのは、愚かなだけではない、命取りです。
— Mi scias, ke mi devus ne fari ion similan.
— 私がそんなことをすべきでなかったのはわかっています。
Tamen...
ですが……
— Tamen kio?
— ですが、何です?
Diru, diru do.
言いなさい、さあ言いなさい。
Kial vi ne parolas?
なぜ話さないのです?
Je la nomo de Dio!
神にかけて!
— Bonvolu ne envoki Dion en tiun ĉi malfeliĉan aferon, sinjoro policisto.
— この不幸な件に神の名を持ち出さないでください、お巡りさん。
Mi plezure klarigus, sed vi ne lasas...
喜んで説明したいのですが、あなたがそうさせてくださらないのです……
— Mi ne lasas vin, ĉu?
— 私がさせない、ですって?
Kaj vi iros ripeti al la kredantoj, ke polico vin traktis terure.
そしてあなたは信者たちのところへ行って、警察にひどい扱いを受けたと言いふらすつもりだ。
Tro facile.
あまりにたやすい。
Mi lasas al vi ĉiun eblecon sciigi la faktojn al mi.
私はあなたに、事実を私に知らせるためのあらゆる機会を与えているのです。
Jen.
さあ。
Parolu.
話しなさい。
— Jes, sinjoro policisto.
— はい、お巡りさん。
Dankon, sinjoro policisto.
ありがとうございます、お巡りさん。
Mi ne diris, ĉu?, ke mi laboras en malsanulejo.
私は病院で働いていると、まだ言っていませんでしたね?
— Laboras?
— 働いている?
Kian laboron vi faras tie?
そこでどんな仕事をしているのです?
Vi okupiĝas pri la animoj, ĉu ne?
魂の世話をしているのでしょう?
Mi ne nomus tion laboro.
私ならそれを仕事とは呼びませんな。
— Kiel plaĉas al vi, sinjoro policisto.
— それはあなたのお好きなように、お巡りさん。
Vorto estas, kia oni difinas ĝin.
言葉というものは、人がどう定義するか次第です。
Vi difinas laboron unumaniere, mi ĝin alimaniere difinas.
あなたは仕事を一つのしかたで定義し、私は別のしかたで定義する。
Sed, ĉu mi laboras aŭ ne, tio ne gravas.
しかし、私が働いているかどうか、それは重要ではありません。
Fakto estas, ke mi estas la animzorganto de la urba malsanulejo.
事実は、私が市立病院のチャプレンだということです。
Ĉu vi scias, kiel disvolviĝas la novjara nokto en malsanulejo?
病院で大みそかの夜がどのように過ぎていくか、ご存じですか?
— Kiel mi scius?
— どうして私が知っているはずがある?
Mi scias, kiel ĝi disvolviĝas en policejo.
警察署でどうなるかなら知っている。
Ne agrable.
気分のいいものじゃない。
Pro stultuloj kiel vi, kun korpo plena je vino, kaj okuloj, kiuj vidas duoble, tiel ke ili mortigas homojn.
あなたのような馬鹿どものせいでね。体はワインでいっぱい、目は二重に見えて、そのせいで人を殺すのです。
— Mi mortigis neniun.
— 私は誰も殺していません。
Nu, mi estis en la malsanulejo kaj... kiel klarigi?
ええと、私は病院にいて……どう説明したらいいでしょう?
En malsanulejo estas multaj apartaj servoj, kiel oni diras.
病院には、いわゆるいろいろな個別の科があります。
Servo por kor-malsanuloj, servo por haŭt-malsanuloj, servo por rompitaj ostoj, servo por malsanaj infanoj, ktp ktp (= kaj tiel plu, kaj tiel plu).
心臓病患者の科、皮膚病患者の科、骨折の科、病気の子どもたちの科、などなどです。
— Vi ne bezonas priskribi al mi malsanulejon.
— 病院を私に説明する必要はありません。
Mi konas.
私は知っている。
— Nu, mia funkcio estas rondiri al ĉiuj servoj por viziti la malsanulojn, ĉeesti tiun aŭ tiun alian, kiu baldaŭ mortos aŭ eble eĉ estas jam mortanta.
— ええと、私の務めはすべての科を回って病人たちを訪ね、まもなく死ぬ人、あるいはもう今まさに死につつある人に付き添うことです。
Se vi imagas, ke mi faras nenion, iru foje morti en malsanulejo, kaj vi vidos, ĉu tiuhore vi ne bezonas iun apud vi, iun, kiu kapablas aŭskulti, kompreni, teni vian manon.
もし私が何もしていないと思うのなら、一度病院で死にかけてみるといい。そのとき、自分のそばに、話を聞き、理解し、手を握ってくれる誰かが必要でないかどうか、わかるでしょう。
Sed...
ですが……
Pardonu, mi ne deziras ofendi vin.
失礼、あなたを怒らせたいわけではありません。
Nu, mi ĉiam volas esti ĝentila.
私はいつも礼儀正しくありたいのです。
En novjara nokto, ĝentileco postulas, ke la animzorganto iru al ĉiuj servoj por prezenti siajn novjarajn bondezirojn.
大みそかの夜には、礼儀として、チャプレンはすべての科へ行って新年の祝意を述べなければなりません。
Tion mi do faris.
ですから、私はそうしました。
En ĉiu servo oni festis novjaron.
どの科でも人々は新年を祝っていました。
"Venu, Patro, venu, sinjoro animzorganto", oni kriis al mi, tuj kiam oni vidis min alveni.
「おいでください、神父さま、どうぞ、チャプレンさん」と、私が到着するのが見えるやいなや、人々は私に叫びました。
"Venu festi kun ni.
「私たちと一緒に祝いましょう。
Vi ne malakceptos glaseton da ĉampano, ĉu?
シャンパンを一杯お断りにはならないでしょう?
Tio estus ofende al ni."
そんなことをされたら私たちは傷つきますよ。」
— Kaj vi, kvankam pastro, akceptis!
— それであなたは、神父でありながら、それを受けたのだ!
— Kompreneble mi akceptis.
— もちろん私は受け入れました。
Ĉu vi ne povas bildigi al vi la situacion?
その状況が想像できませんか。
Diri "ne" estus agi tre malĝentile kaj ofende.
「いいえ」と言うのは、とても無礼で人を傷つける振る舞いになったでしょう。
Mi ne povas permesi al mi havi malbonajn rilatojn.
私は人間関係を悪くするわけにはいきません。
Kiel pastro povus ofendi homojn je novjara festo?
司祭である私が、新年の祝いの席でどうして人を不快にさせられるでしょうか。
Mi do jesis la unuan fojon.
それで私は最初の一回は承知したのです。
— Kaj certe ankaŭ la duan, ĉu ne?
— そして二回目も、もちろんそうだったのでしょう?
Kaj la trian.
それに三回目も。
— Kompreneble.
— もちろんです。
Kaj tiam, mi jam komencis malpli bone estri min.
そしてそのころには、私はもう自分をあまりうまく抑えられなくなり始めていました。
Bedaŭrinde, mi nenion manĝis antaŭe, kaj vino kun ne-manĝo povas esti tre... tre efika.
残念ながら、その前に何も食べていなかったので、空腹で飲むワインはとても……とてもよく効くのです。
— Tiel ke je la kvara servo...
— つまり四つ目の病棟では……
—...mi ne plu havis sufiĉe da volforto por diri "ne".
—……もう「いいえ」と言うだけの意志の力が残っていませんでした。
— Kiom da servoj estas en via malsanulejo?
— あなたの病院には病棟がいくつあるのですか。
— Ĝi estas tiom via, kiom mia: ĝi apartenas al la urbo.
— それは私のものと同じくらい、あなたのものでもあります。市のものですから。
En nia malsanulejo estas dudek servoj.
私たちの病院には二十の病棟があります。
— Vi do trinkis dudek glasojn da ĉampano?
— では、シャンパンを二十杯飲んだのですか。
— Jes.
— はい。
Tio estis mia unuafoja novjara nokto en malsanulejo.
それは私にとって病院で迎える初めての大晦日でした。
Mi ne sciis, ke ĉiuj servoj estas tiel unuanimaj en sia gusto pri ĉampano.
どの病棟もシャンパンの好みについてそんなに一致しているとは知りませんでした。
Sed tiel estas.
でも実際そうなのです。
Ĉampanon mi ĉiufoje trinkis.
そして私はそのたびごとにシャンパンを飲みました。
— Nekredeble!
— 信じられない!
— Kaj kiam mi alvenis al la elirejo, la du pordistoj min vokis.
— そして出口に着くと、二人の門番が私を呼んだのです。
"Venu trinki, Patro", ili diris.
「おいでください、神父さん、一杯やりましょう」と彼らは言いました。
Mi sentis min malforta ĉe la kruroj.
私は足に力が入らないのを感じました。
"Ĉu vi povus doni al mi kafon, fortan kafon?" mi demandis.
「コーヒーをいただけませんか、濃いコーヒーを?」と私はたずねました。
Ili estas italoj kaj faras bonegan kafon.
彼らはイタリア人で、すばらしいコーヒーを入れるのです。
"Jes," ili respondis, tute ĝoje, "venu trinki bonan varman kafon, antaŭ ol iri en la malvarmon eksteren".
「ええ」と彼らは実にうれしそうに答えました。「外の寒さの中へ出ていく前に、おいしい温かいコーヒーを飲みに来てください。」
— Almenaŭ vi faris ion saĝan en tiu nokto.
— 少なくともその夜、あなたは一つ賢明なことをしたのですね。
— Jes.
— はい。
Ili preparis tason da kafo por mi.
彼らは私のために一杯のコーヒーを用意しました。
Kaj lastmomente, ĝuste kiam mi volis preni ĝin, la pli aĝa pordisto elmetis larĝan rideton kaj diris: "Hodiaŭ estas novjaro, oni ne trinkas kafon nur tiel", kaj li faligis en mian kafon belan kvanton da frukt-alkoholaĵo.
そして最後の瞬間、ちょうど私がそれを手に取ろうとしたとき、年長の門番が大きくにっこり笑ってこう言いました。「今日は新年です、コーヒーをただそのままでは飲みませんよ。」そう言って、彼は私のコーヒーの中に果実酒をたっぷり注ぎ入れたのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
alkoholo
アルコール
animo
魂
aparteni
属する
apenaŭ
ほとんど〜ない
ĉampano
シャンパン
difini
定義する
efiki
効く
festi
祝う
frukto
果物
ĝentila
丁寧な
haŭto
皮膚
honti
恥じる
kulpa
有罪の
kvanto
量
ofendi
侮辱する
osto
骨
pastro
牧師
religio
宗教
taso
カップ
trakti
扱う
vino
ワイン
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-deziro
願い
Patro
父
rond-iri
回る
(ofica) servo
(公務の)勤務
unu-anima
一心同体の
Ĉapitro 19
19. ĜUSTECO EN JUSTECO
公正の中の節度
Sekvu min al Irano hodiaŭ, ĉu vi konsentas?
今日は私についてイランへ行きましょう、いいですか。
Ni flugu tien kune.
一緒にそこへ飛んで行きましょう。
Imago estas tiel rapida vojaĝilo!
想像力はなんと速い乗り物でしょう!
Rigardu: ĉi tiu urbo estas bela, ĉu ne?
ごらんなさい。この町は美しいでしょう。
Ni malsuprenflugu ĝis la nivelo de la tero kaj de la homoj, kaj trankvile paŝu sur la stratoj.
地面と人々の高さまで降りて、静かに通りを歩きましょう。
Jen.
さあ。
Ni promenu.
歩きましょう。
Sed en kiu tempo ni estas?
でも、私たちはいつの時代にいるのでしょう。
Mi ne scias, sed certe ne plu estas la dudeka jarcento.
私にはわかりませんが、もう二十世紀ではないことだけは確かです。
Ho, kial tiom da infanoj ariĝis ĉi tie?
おや、どうしてこんなにたくさんの子どもたちがここに集まっているのでしょう。
Ha jes, rigardu!
ああ、そうか、見てください!
Maljuna viro eldiras rakonton.
年老いた男が物語を語っています。
Eĉ plenkreskuloj staras en la rondo, plej atentaj.
大人たちまで輪の中に立って、じっと耳を傾けています。
Ankaŭ ni aŭskultu.
私たちも聞きましょう。
Kaj nun (la maljunulo diras) mi rakontos al vi pri la malriĉulo en la juĝejo.
そして今から(と老人は言う)、私はあなたがたに法廷の貧乏人について語ってあげよう。
Temas pri malriĉulo, kiu atingis tian profundecon de senhavo, ke ne estis alia solvo al la problemo manĝi ol stari sur vojoj kaj stratoj kaj petadi monon de la homoj, kiuj pasis.
それは、あまりの窮乏にまで落ち込み、食べるという問題の解決法が、道や通りに立って通りかかる人々に金を乞うことしかないような貧乏人の話である。
La tago estis malbela, kun ĉielo griza pro la multaj nuboj.
その日はひどい天気で、空はたくさんの雲のために灰色だった。
Rigardante la ĉielon kun tiuj nuboj, kiuj amasiĝis, kaj pli kaj pli transiĝis de grizo al nigro, oni povis nur certiĝi, ke baldaŭ pluvos.
空にたまってゆき、灰色からますます黒へと変わっていくその雲を見れば、まもなく雨が降るに違いないと確信するほかなかった。
Malvarma, rapida vento blovis senkompate tra la rektaj stratoj de la urbo.
冷たく速い風が、町のまっすぐな通りを容赦なく吹き抜けていた。
La malriĉulo tute ne ŝatis pluvan veteron, nek tiun fortan venton, malvarman, pli ol malvarman, fakte, frostan, tiel frostan, ke ŝajnis, ke ĝi frostigos la korpon ĝis-oste.
その貧乏人は雨模様の天気がまったく好きではなかったし、あの強い風も嫌いだった。冷たい、いや冷たい以上に、実際には凍るような風で、骨の髄まで体を凍らせてしまいそうに思えるほどだった。
Kiam la unuaj pluveroj falis, li kuris en la unuan magazenon, kiu prezentiĝis.
最初の雨粒が落ちてきたとき、彼は目の前に現れた最初の店へ走り込んだ。
Estis fruktovendejo.
それは果物屋だった。
Multaj personoj tie staris.
そこには多くの人が立っていた。
Komence, la malriĉulo tre kontentis, ke neniu atentas lin.
最初、貧乏人は誰も自分に注意を向けないことに大いに満足した。
Estis bone stari ene kaj vidi, kiel terure pluvas ekstere kaj senti sin trans la atingo de tiu frosta vento.
中に立って、外でひどく雨が降っているのを見ながら、自分はあの凍るような風の及ばないところにいると感じるのは心地よかった。
Sed tre rapide la vento flugigis la nubojn for, kaj baldaŭ la ĉielo rebluiĝis, kaj aperis varma, plaĉa, brila suno.
だが風はたちまち雲を吹き払ってしまい、やがて空は再び青くなり、暖かく心地よく輝く太陽が現れた。
Vidi tiujn fruktojn, aŭdi tiom da homoj aĉeti jen tion, jen tion ĉi, tio igis la malriĉulon konscia pri malsato.
あの果物を見、たくさんの人があれこれ買うのを聞いているうちに、貧乏人は自分の空腹をいやでも意識させられた。
La antaŭan tagon, li manĝis ovon, sed de tiam nenion pli.
前の日、彼は卵を一つ食べたが、それ以来ほかには何も食べていなかった。
Krome, li ne trinkis de longe kaj sentis malagrablan soifon.
そのうえ、長いこと何も飲んでおらず、不快なのどの渇きを感じていた。
Li ne havis multe da mono, sed tamen iom, kiun li ricevis tuj antaŭ ol ekfalis la unuaj pluvaj akveroj.
彼はたくさんの金を持っていたわけではないが、それでも少しは持っていて、それは最初の雨粒が落ち始める直前にもらったものだった。
Li pensis: frukto estas bona por satigi malsatan personon kaj sensoifigi homon, kiu soifas.
彼は考えた。果物は、腹をすかせた人を満たし、のどの渇いた人の渇きをいやすのによい。
Ju pli li pensis pri tio, ju pli li rigardis, des pli la fruktoj ŝajnis manĝindaj, des pli lia deziro al ili kreskis kaj kreskadis.
そう考えれば考えるほど、見れば見るほど、その果物は食べたくなるものに思え、彼の欲求はますます大きくなっていった。
La mastro de la magazeno estis tre okupita pri aliaj aferoj.
店の主人はほかのことで非常に忙しかった。
Multaj aĉetantoj staris tie kaj postulis, ke oni atentu ilin.
多くの買い手がそこに立っていて、自分たちに応対するよう求めていた。
La malriĉulo atendis kaj atendis, kaj sentis sin pli kaj pli malbone, ĉar oni neniam okupiĝis pri li.
貧乏人は待っても待っても、誰も自分を相手にしてくれないので、だんだん気分が悪くなっていった。
'Riĉuloj ne bezonas, ke oni rapide prizorgu ilin.
『金持ちはすぐに応対してもらう必要なんてない。
Sed en mi malsato kaj soifo krias tre laŭte, eĉ se neniu povas aŭdi tiujn kriojn.
だが私の中では空腹と渇きがひどく大声で叫んでいる、たとえ誰にもその叫びが聞こえなくても。
Mi nepre bezonas manĝi kaj trinki.
私はぜひとも食べ、そして飲まねばならない。
Ĉu tiu fruktisto ne vidas, ke necesas okupiĝi pri mi?'
あの果物屋は、私に応対する必要があるとわからないのか。』
Jen kiaj pensoj disvolviĝis en lia kapo.
そんな考えが彼の頭の中でふくらんでいった。
Sed la mastro tute ne atentis lin.
だが主人はまったく彼に注意を向けなかった。
Finfine, ne plu eltenante, la malriĉulo kriis:
ついに、もう耐えきれなくなって、貧乏人は叫んだ。
"Prizorgu min.
「私に応対してくれ。
Mi atendas ĉi tie jam longe, kaj vi okupiĝas pri personoj, kiuj alvenis post mi.
私はもう長いことここで待っているのに、あなたは私のあとに来た人たちばかり相手にしている。
Tio ne estas justa."
それは公平ではない。」
Sed la malriĉulo estis malbone vestita, li aspektis ne tre pure, kaj el lia korpo malplaĉa odoro disflugis.
だが貧乏人はみすぼらしい服装をしていて、あまり清潔には見えず、その体からは不快なにおいが漂っていた。
Pro tio la mastro de la magazeno ne emis aliri lin.
そのため店の主人は彼に近づきたがらなかった。
Li preferis vendi al la belvestuloj, kiuj konstante envenadis.
彼はひっきりなしに入ってくる身なりのよい人々に売るほうを好んだ。
Kaj jen alvenis la momento, kiam la malriĉulo tiel koleris, ke li ekĵetis plej aĉajn vortaĉojn al la fruktisto.
そしてついに、貧乏人があまりにも腹を立て、果物屋に向かってこの上なくひどい悪口を浴びせ始める瞬間が来た。
Ofendita, ĉi-lasta respondis same malĝentile.
侮辱された果物屋も、同じように無礼に言い返した。
La aliaj personoj en la fruktovendejo amuziĝis.
果物屋にいたほかの人々は面白がっていた。
Ĉu vi rimarkis, ke ofte homoj trovas amuzon, kiam diskuto ŝanĝiĝas al vorta batalo?
議論が口げんかに変わると、人はしばしばそれを面白がるものだと、あなたは気づいたことがありませんか。
Sed al la malriĉulo ege dolorigis la malĝentilaj parolaĉoj de la fruktovendisto.
だが貧乏人は、果物売りの無礼な暴言にひどく傷つけられた。
Li forprenis de sia piedo ŝuon kaj frapis la mastran kapon per ĝi.
彼は自分の足から靴を脱ぎ、それで店主の頭を打った。
"Tio estas tro," kriis la frapito, tenante la kapon per siaj du manoj.
「それはひどすぎる」と、殴られた男は両手で頭を押さえながら叫んだ。
"Vi ne povas ataki min senpune.
「ただで私に襲いかかれると思うな。
Ŝuon al mia kapo!
この私の頭に靴だと!
Ŝuon odoraĉan de odoraĉa vi!
悪臭を放つお前の、悪臭を放つ靴を!
Mi iras tuj plendi al la juĝisto."
今すぐ裁判官に訴えてやる。」
Al la juĝisto li rakontis la tutan aferon.
彼は裁判官に事の一部始終を話した。
La juĝisto kompreneble pridemandis la ŝu-uzinton:
裁判官はもちろん、その靴を使った男に尋ねた。
"Kial vi batis lin per via ŝuo?"
「なぜお前は靴で彼を打ったのか。」
"Ĉar li parolaĉis al mi.
「あいつが私にひどい口をきいたからです。
Li traktis min kiel hundon.
私を犬のように扱いました。
Hundaĉo mi ne estas.
私は犬畜生ではありません。
Li ne rajtas ĵeti al mi tiajn nomaĉojn.
あいつには、そんなひどい呼び名を私に投げつける権利はありません。
Mi estas homo.
私は人間です。
Kiel diras nia saĝo-libro Piv sur paĝo 1126-a, "ĉu riĉeco donas rajton trakti ofende tiujn, kiuj ĝin ne havas?"
私たちの知恵の書Pivの1126ページにあるように、『富は、それを持たぬ者たちを侮辱的に扱う権利を与えるのか?』
Kontraŭ liaj ofendoj mi devis reagi.
私はあいつの侮辱に対して反応せざるをえませんでした。
Ĉu vi ne trovas, ke lecionon li bezonis?"
あいつには教訓が必要だったと思われませんか。」
"Sed li estas tiel malpura kaj malbonodora, ke la homoj ne plu venis en mian magazenon," la fruktisto stulte respondis.
「しかしこいつはあまりに汚くて臭いので、人々がもう私の店に入ってこなくなったのです」と果物屋は愚かにも答えた。
Stulte, ĉar se li, en la magazeno, okupiĝus pri la malriĉulo, tiu pli frue forirus.
愚かにも、というのは、もし店の中でこの貧乏人に応対していれば、彼はもっと早く立ち去っただろうからである。
"Tio ne estas vera," ĉi-lasta tuj rebatis.
「それは本当ではない」と、この後者はすぐに言い返した。
"Lia magazeno plenis je riĉaj aĉetantoj."
「あいつの店は金持ちの買い手でいっぱいでした。」
"Silentu!" la juĝisto interrompis.
「黙れ!」と裁判官はさえぎった。
"Ke vi estas malriĉa, tio ne pravigas malpravan agon.
「お前が貧乏だからといって、不当な行為が正当化されるわけではない。
Vi tre malbone agis frapante la mastron per via ŝuo kaj vi meritas punon.
靴で主人を打つとは、たいへん悪いことをしたのだし、お前は罰を受けるに値する。
Vi volas doni lecionojn al la aliaj, ĉu?
お前は他人に教訓を与えたいのだろう?
Ankaŭ vi ricevu lecionon.
ではお前も教訓を受けるがよい。
Tamen, ĉar vi estas tre malriĉa, mi kompatos vin kaj estos bonkora.
とはいえ、お前はひどく貧しいのだから、私はお前に情けをかけ、寛大にしてやろう。
Donu duonon de ki-rano al ĉi tiu fruktisto kaj foriru."
この果物屋にキラノ半分を渡して去れ。」
(kirano estas la nomo de tiu-tempa irana monero).
(キラノとは、その当時のイランの貨幣の名である)。
"Kostas duonon de kirano, ĉu?" la malriĉulo demandis, kaj lia voĉo estis tiel stranga, ke neniu komprenis, kion li vere celas.
「キラノ半分の値段なのですね?」と貧乏人は尋ねたが、その声があまりに奇妙だったので、誰も彼が本当は何を意図しているのかわからなかった。
"Vi aŭdis min," diris la juĝisto.
「聞こえただろう」と裁判官は言った。
"Duonon de kirano vi pagu!"
「キラノ半分を払え!」
"Jen mi havas tutan kiranon," la senhavulo diris, eltirante moneron el sia poŝo.
「ほら、私には一キラノまるごとあります」と、その無一物の男は言って、ポケットから硬貨を取り出した。
"Prenu ĝin tute," li aldonis direktante siajn vortojn al la juĝisto.
「全部お取りください」と、彼は裁判官に向かって言葉を続けた。
Kaj, antaŭ ol iu ajn povis kompreni, kion li faras, li tiris de sia piedo ŝuon, frapis al la juĝisto la kapon per ĝi, kaj diris:
そして、誰も彼が何をしているのか理解できないうちに、彼は足から靴を脱ぎ、それで裁判官の頭を打って、こう言った。
"Se tio estas justeco, tenu duonon de kirano por vi, kaj donu la alian duonon al tiu fruktisto."
「それが正義だというのなら、キラノ半分はあなたが取って、もう半分をその果物屋におやりなさい。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
blovi
吹く
des
〜すればするほど
-er- (ero)
〜個の要素
griza
灰色の
hundo
犬
ju
〜すればするほど
konscii
自覚する
laŭta
大きな声の
leciono
授業
mastro
主人
meriti
値する
nepre
必ず
nubo
雲
ovo
卵
plendi
不平を言う
pluvi
雨が降る
poŝo
ポケット
puni
罰する
soifi
のどが渇く
ŝuo
靴
kirano
うるさい人
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ar-iĝi
群になる
Ĉapitro 20
20. KOMUNECA SPIRITO
助け合いの心
Ali kaj Aŭdu kune revenis de komitata kunsido.
アリとアウドゥは委員会の会合から一緒に帰ってきた。
Ili estis tre parolemaj junuloj, kaj ankaŭ ĉiuj iliaj amikoj ŝatis paroli.
彼らはとてもおしゃべりな若者たちで、友人たちもみな話すことが好きだった。
Tial la kunvenoj ĉiufoje daŭris longe.
そのため会合は毎回長引いた。
Ne estis facile interkonsenti pri la programo, tamen finfine ili sukcesis.
計画について意見を一致させるのは容易ではなかったが、それでも最後には成功した。
La fakulo, kiu venis por ilin helpi fari la decidojn, ŝajnis al ili iom freneza, sed, nu, ĝenerale tiel estas.
彼らが決定を下すのを助けるために来た専門家は、彼らには少し気が変に見えたが、まあ、たいていそういうものだ。
Tiuj homoj studis longe en universitatoj, multe legis en bibliotekoj, ili iras de lando al lando por prelegi, sed ĉu ili vere komprenas la regionajn kondiĉojn?
そういう人たちは大学で長く学び、図書館でたくさん本を読み、国から国へと講演に回る。だが、彼らは本当に地域の事情を理解しているのだろうか。
Multon pri la loka vivo ĉi tie ili ne vere scias.
ここの土地の暮らしについて、彼らは実際のところ多くを知らない。
Tamen estis interese aŭdi, kiel li proponas organizi la vendon de freŝaj fruktoj kaj legomoj al kelkaj landoj, kiuj ilin ege deziras, havas monon por ilin pagi, sed ne povas ilin produkti mem.
それでも、新鮮な果物や野菜の販売を、それらを大いに欲しがり、支払う金もあるが、自国では生産できないいくつかの国々に向けてどう組織しようと彼が提案するのかを聞くのは興味深かった。
Tio estas plej konkreta propono.
それはきわめて具体的な提案だ。
Se ĝi bone sukcesos, eble okazos sufiĉa evoluo de la regiono, por ke ĝi iom post iom tiri sin el sia ankoraŭ tro malalta vivnivelo.
それがうまく成功すれば、この地域は、まだ低すぎる生活水準から少しずつ抜け出せるだけの発展を遂げるかもしれない。
Krome, estis agrable ekscii, ke internacia organizaĵo povus preni sur sin la kostojn de reklamado, almenaŭ komence.
そのうえ、少なくとも初めのうちは、国際機関が宣伝費を引き受けてくれるかもしれないと知ったのは喜ばしかった。
Sen reklami, oni ne povas vendi nuntempe,
今どき、宣伝なしには物は売れない。
Kaj vendi je kiel eble plej altaj prezoj la lokajn produktojn nun estas la ĉefa afero, kiun necesos fari por evoluigi la regionon.
そして、この地域を発展させるために今なすべき最大のことは、土地の産物をできるだけ高い価格で売ることなのだ。
"Estis amuze, kiel tiu eksterlandano volis meti ordon en nia diskuto, ĉu ne?" Ali diris.
「あの外国人が私たちの議論に秩序をつけようとしていたのはおかしかったね、そうだろう?」とアリは言った。
"Jes.
「うん。
Li ne komprenas, kiel ni ŝatas paroli ĉi tie.
この土地で私たちがどんなふうに話すのを好むか、彼にはわかっていない。
Ni alvenus al sama rezulto, sed post pli da tempo, kaj alimaniere."
私たちは同じ結果にたどり着いただろうけれど、もっと時間をかけ、別のやり方でね。」
"Estis ridinde, kiel li volis gvidi la diskuton al jam preparita celo.
「彼があらかじめ用意した結論へ議論を導こうとしたのは滑稽だった。
Li ne akceptis niajn ideojn.
彼は私たちの考えを受け入れなかった。
Tamen, se dank' al tiu frenezulo nia regiono evoluos al pli bonaj vivkondiĉoj, ni ne tro moku lin."
それでも、もしあの気違いのおかげで私たちの地域がもっとよい生活条件へと発展するのなら、あまり彼をあざけらないことにしよう。」
"Li ne estas freneza, fakte, li nur aspektas freneze.
「彼は気違いじゃないよ、実際のところ、ただ気違いじみて見えるだけだ。
Tio estas alia afero.
それは別のことだ。
Ekzemple lia ideo, ke necesas disvolvi komunecan pensmanieron, kaj labori en komuneca spirito, estas plej saĝa."
たとえば、共同体的な考え方を育て、共同体の精神で働く必要があるという彼の考えは、とても賢明だ。」
"Jes, sed diri tion estas maltrafe ĉi tie, ĉar en nia regiono komuneca spirito jam ekzistas de jarcentoj.
「そう、でもここでそんなことを言うのは的外れだ。というのも、私たちの地域では共同体の精神はもう何世紀も前から存在しているのだから。
Ni ne bezonas fakulojn pri ekonomio aŭ sociaj aferoj por tion lernigi al ni."
そんなことを教えてもらうのに、経済や社会問題の専門家なんて必要ないよ。」
"Prave.
「そのとおり。
Tiurilate li estis iom freneza.
その点では彼は少し変だった。
Ĉe ni komuneca aliro al la problemoj ĉiam estis tute tradicia."
私たちのところでは、問題に対する共同体的な取り組み方は昔からまったく伝統的なものだったのだから。」
Tiel diskutis Aŭdu kaj Ali revenante el la urbeto vilaĝen.
アウドゥとアリは、小さな町から村へ帰りながらそのように議論していた。
"Ho, kio estas tio?" Ali diris, vidante ion, kio kuŝis, kvazaŭ kaŝite, flanke de la vojo, sur kiu ili paŝis.
「おや、あれは何だ?」とアリは言った。彼らが歩いていた道の脇に、まるで隠されるようにして何かが横たわっているのが見えたのだ。
Li prenlevis ĝin.
彼はそれを拾い上げた。
Estis sako, kaj ĝi estis peza.
それは袋で、しかも重かった。
Li ĝin malfermis kaj nekredeme vidis, ke ĝi enhavas multajn monerojn el oro.
彼はそれを開き、中にたくさんの金貨が入っているのを信じられない思いで見た。
"Dio estu dankata!
「神に感謝を!
Kiel bonŝancaj ni estas!" Aŭdu ĝojkriis.
なんて運がいいんだ、私たちは!」とアウドゥは喜び叫んだ。
"Ni, ĉu?
「私たち、だって?
Kial ni?
どうして私たちなんだ?
Mi vidis tiun sakon, mi prenis ĝin.
その袋を見つけたのは私だし、拾ったのも私だ。
Mi estis bonŝanca.
運がよかったのは私だ。
Pri vi, mi ne scias."
君については、知らないね。」
Aŭdu ekhaltis kaj penseme rigardis sian kunulon.
アウドゥは立ち止まり、考え込むように仲間を見た。
"Tiel vi disvolvas nian komunecan spiriton, ĉu?
「それが君のいう共同体精神の育て方なんだね?
Bone, kiel vi volas.
いいさ、好きにするがいい。
Se vi kredas, ke Dio ĝin donis al vi kaj nur al vi, konservu ĝin.
神がそれを君に、しかも君だけに与えたのだと信じるなら、それを取っておくがいい。
Mi povas vivi sen oro."
私は金がなくても生きていける。」
Post kelka tempo, ili atingis la lokon, kie la vojo pasas tra arbaro.
しばらくして、彼らは道が森を通る場所に着いた。
Ili plu marŝis silente.
二人は黙ったまま歩き続けた。
Fakte, ili ĉesis diskuti tuj post la vortoj ĉi-supre raportitaj.
実際、彼らは上に述べた言葉のあとすぐに議論をやめていた。
La silento estis peza.
その沈黙は重かった。
Ambaŭ malkontentis pri la ŝanĝo en iliaj rilatoj.
二人とも、自分たちの関係に生じた変化を不満に思っていた。
Ali unuflanke sin ĝenis, sed aliflanke ne volis perdi eĉ nur parton de sia trovaĵo.
アリは一方では自分でも気まずく感じていたが、他方では自分の拾い物をほんの一部たりとも失いたくなかった。
Kaj kiom koncernas Aŭdun, ĉi tiu provis forigi de si la deziron bati sian amikon, por restarigi justecon kaj veran komunecan spiriton inter ili, kvankam profunde en sia koro li ne sciis, kiel li estus aginta, se li estus la trovinto de la orplena sako.
そしてアウドゥのほうはというと、二人のあいだに正義と真の共同体精神を取り戻すために友人を殴りたいという欲求を自分から追い払おうとしていた。もっとも心の奥では、自分がその金の詰まった袋の発見者だったならどう行動したか、彼自身にもわからなかった。
Ili estis tiel profunde perditaj en siaj pensoj, ke, kiam ŝtelistoj saltis de sur la arboj, ili tute ne estis preparitaj al tuja reago.
二人は考え事にあまりにも深くふけっていたので、盗賊たちが木の上から飛び降りてきたとき、とっさに反応する準備がまったくできていなかった。
Tamen, junaj, facilmovaj, ili sukcesis ekkuri antaŭ ol la ŝtelistoj ilin kaptis.
それでも、若く身軽だったので、盗賊たちに捕まる前に走り出すことに成功した。
"La best-homoj," diris Aŭdu, apenaŭ aŭdeble.
「獣人どもだ」とアウドゥは、かすかに聞こえるほどの声で言った。
Tiu grupo, kiu faris multajn ŝtelojn en la regiono, estis bone konata.
その一団は、この地域で多くの盗みを働いていて、よく知られていた。
La du junuloj forkuris kiel eble plej rapide.
二人の若者はできるかぎり速く逃げた。
Sed al Ali, pro la peza sako, estis ege malfacile rapidi sufiĉe por vere elsavi sin.
だがアリにとっては、重い袋のために、本当に助かるほど十分に速く走るのはきわめて難しかった。
"Jes, la best-homoj," li diris al si kurante.
「そうだ、獣人どもだ」と彼は走りながら心の中で言った。
"Mi aŭdis pri ili.
「あいつらのことは聞いたことがある。
Ili estas kruelaj, famaj pro sia granda krueleco.
残酷なやつらで、そのひどい残酷さで有名なんだ。
Se mi falos en iliajn manojn..."
もしあいつらの手に落ちたら……」
Aŭdu nun estis longe antaŭ li.
アウドゥはもうずっと前方にいた。
Ali sentis, ke la ŝtelistoj lin baldaŭ atingos.
アリは、盗賊たちがもうすぐ自分に追いつくと感じた。
Li decidis forlasi la sakon.
彼は袋を捨てる決心をした。
Ne estis alia maniero savi sin.
助かる道はほかになかった。
Li sentis, kvazaŭ io ŝiriĝus en li, dum li faligis ĝin teren.
それを地面に落とすあいだ、彼は自分の中で何かが引き裂かれるように感じた。
La ridoj kaj laŭtaj ĝojaj esprimoj de la ŝtelistaro, kiu haltis, vidante, ke Ali teren ĵetas ion, eĉ pli ol la sakfalo ŝiris lian animon.
アリが何かを地面に投げるのを見て立ち止まった盗賊どもの笑い声と大きな喜びの叫びは、袋を落としたこと以上に、彼の心を引き裂いた。
"Atendu!" li vokis sian kunulon.
「待ってくれ!」と彼は仲間に呼びかけた。
"Ili ne plu sekvas nin."
「もうあいつらは私たちを追ってこない。」
Aŭdu turnis sin, rigardis, vidis, ke Ali diras la veron, kaj atendis, stare sur la vojo.
アウドゥは振り向いて見て、アリが本当のことを言っているのを確かめ、道に立ったまま待った。
"Mi... mi... mi devis..." Ali provis diri, sed spiro al li mankis.
「ぼくは……ぼくは……ぼくは、そうせざるを……」とアリは言おうとしたが、息が足りなかった。
"Mi devis lasi al ili la sakon, ĝi estis tro peza, mi ne povis kuri kun ĝi."
「袋はあいつらに残していくしかなかったんだ。重すぎて、それを持っては走れなかった。」
"Mi trovis tre stranga tiun orplenan sakon lasitan apud la vojo," Aŭdu voĉis.
「あの金のいっぱい入った袋が道端に置き去りにされているのは、ひどく妙だと思っていたんだ」とアウドゥは言った。
"Nun mi komprenas.
「今わかったよ。
Certe iu riĉulo, kiu ĵus traktis plej sukcese gravan komercan aferon, vidis de malproksime la ŝtelistojn kaj, pro ilia famo pri krueleco, preferis lasi sian oron tie ol submetiĝi al ilia doloriga traktado.
きっと、重要な商売をうまくまとめたばかりの金持ちが、遠くから盗賊たちを見つけ、その残酷さの評判のために、彼らの痛ましい仕打ちを受けるよりは、金をそこに置いていくほうを選んだのだ。
Li verŝajne pensis, ke, se li revenos iom poste, certiĝinte, ke ne plu..."
たぶん彼は、少したってから戻り、もう……でないことを確かめれば……と考えたのだろう。」
Sed Ali ne aŭskultis lin.
だがアリは彼の話を聞いていなかった。
"Dio mia! Dio mia!" li vokis, eĉ ne konscia, ke li interrompas sian amikon.
「なんてことだ! なんてことだ!」と彼は叫んだ。自分が友人の話をさえぎっていることにさえ気づいていなかった。
"Ĉio iris tiel bone, kaj jen!
「すべてはあんなにうまくいっていたのに、それが!
Jen ni devis pasi sur vojo, kiu gvidis nin rekte al tiuj ŝtelistoj.
よりによって、私たちはあの盗賊どものところへまっすぐ通じる道を通らなければならなかった。
Kiel malbonŝancaj ni estas!"
なんて運が悪いんだ、私たちは!」
"Ni?
「私たち?
Ĉu vere vi diris: ni?" Aŭdu rebatis.
本当に君はいま『私たち』と言ったのか?」とアウドゥは言い返した。
"Mi perdis nenion.
「私は何も失っていない。
Preĝu Dion, ke li instruu al vi, amiko, kial malbonŝanca estas vi!"
神に祈るがいい、友よ。なぜ運が悪いのが君なのかを、神が君に教えてくださるように!」
NOVAJ VORTOJ
新出語
apenaŭ
ほとんど〜ない
biblioteko
図書館
ekonomio
経済
evolui
発展する
freŝa
新鮮な
gvidi
導く
halti
止まる
komitato
委員会
konservi
保つ
kruela
残酷な
legomo
野菜
marŝi
行進する
oro
金
ordo
秩序
prelegi
講演する
produkti
生産する
programo
予定
reklamo
広告
spirito
精神
ŝiri
引き裂く
ŝteli
盗む
tradicio
伝統
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĝeni sin
気をもむ
kun-sido
会議
kun-veno
集会
ŝiri (koron
胸を引き裂く
animon)
心を引き裂く
trakti (aferon
扱う
demandon; homon)
問題・人を扱う
Ĉapitro 21
21. KVARA RAKONTO PRI AFANTI
アファンティの話 その4
Foje ŝtelisto enrompis en la domon de Afanti.
あるとき、盗人がアファンティの家に押し入った。
Afanti ektimis kaj iris meti sin en larĝan keston por sin kaŝi.
アファンティはぎょっとして、身を隠すために大きな箱の中へ入っていった。
La ŝtelisto iris kaj venis en la domo, sed trovis nenion valoran, nenion forprenindan.
盗人は家の中を行ったり来たりしたが、価値のあるものは何一つ、持ち去れるものは何も見つけられなかった。
Afanti ja estis malriĉa.
アファンティは実際、貧しかったのだ。
Finfine la ŝtelisto proksimiĝis al la kesto.
ついに盗人はその箱に近づいてきた。
Kaptita de plej terura timo, Afanti aŭdis lin stari tie apude.
この上ない恐怖にとらわれながら、アファンティは盗人がすぐそばに立っているのを聞いた。
Dum longa, neelportebla minuto, nenio okazis.
長く、耐えがたい一分のあいだ、何も起こらなかった。
Afanti aŭdis la ŝteliston spiri.
アファンティには盗人の息づかいが聞こえた。
Li ne sciis, kion tiu faras.
その男が何をしているのか、彼にはわからなかった。
'Ŝtelistoj ofte estas kruelaj,' li pensis, 'kaj ĝenerale ili havas kun si tranĉilon, ĉar ili ĝin bezonas por sia hontinda laboro.
「泥棒というものはしばしば残酷だ」と彼は思った。「それにたいていナイフを持っている。恥ずべき仕事にそれが必要だからだ。
Ĉu eble li volos tranĉi al mi la kolon?
ひょっとして、あいつは私の首を切ろうとするだろうか。
Ĉu li mortigos min?'
私を殺すだろうか。」
Afanti, tre malriĉa, kiel ĵus dirite, havis nenion hejme.
アファンティは、たった今述べたように、非常に貧しく、家には何もなかった。
Li do timis, ke, kolera pro la malsukceso de siaj penoj, la ŝtelisto havos kontraŭ li plej malbonajn, eble eĉ mortigajn, intencojn.
それで彼は、自分の骨折りが失敗に終わったことに腹を立てた泥棒が、自分に対して最悪の、ひょっとすると殺意さえ含む意図を抱くのではないかと恐れた。
Li sin demandis, kiel reagi plej bone.
彼は、どう振る舞うのがいちばんよいかと自問した。
Fine la ŝtelisto malfermis la keston kaj vidis Afantin.
ついに泥棒は箱を開け、アファンティを見た。
Lia mano tuj iris al lia tranĉilo: li atendis eksalton, kaj pretis defendi sin.
泥棒の手はすぐさまナイフに伸びた。飛びかかられることを予期し、身を守る用意をしたのである。
Sed Afanti ne moviĝis.
だがアファンティは動かなかった。
"Kion vi faras en kesto?" la ŝtelisto mire demandis.
「おまえは箱の中で何をしているんだ?」と泥棒は驚いてたずねた。
"Nu, nu, estiminda sinjoro..." respondis la eks-kaŝito, pensante, ke antaŭ ĉio necesas trankviligi la ŝteliston per plejaj ĝentileco kaj afableco, "komprenu min.
「いや、いや、ご立派な旦那さま……」と、先ほどまで隠れていた男は、何よりまず最大限の礼儀正しさと愛想のよさで泥棒を落ち着かせる必要があると考えながら答えた。「どうかわかってください。
Mi hontis, ke en mia domo troviĝas nenio, kio respondus al viaj estimindaj gustoj.
私の家には、あなたのご立派なお好みにかなうようなものが何一つないのが恥ずかしかったのです。
Mi hontis prezentiĝi antaŭ vi kun tiel malplena, malbela, senorda domo.
こんなに空っぽで、見苦しく、散らかった家であなたの前に出るのが恥ずかしかったのです。
Jen vi vizitas min, kaj mi povas proponi al vi nenion.
せっかくあなたが私を訪ねてくださったのに、私は何一つ差し上げられません。
Hontinde, ĉu ne?
恥ずべきことでしょう、そうではありませんか。
Tial mi min kaŝis."
それで私は身を隠していたのです。」
Neniam la ŝtelisto vidis tiel ĝentilan priŝtelaton.
泥棒は、これほど礼儀正しい盗難被害者を見たことがなかった。
Li plej afable salutis, kaj iris for.
彼はきわめて愛想よくあいさつし、立ち去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
kesto
箱
kolo
首
tranĉi
切る
NOVAJ KOMBINOJ:
新しい複合語:
en-rompi, pri-ŝteli
押し入る、盗みに入る;盗みを働く、盗む
Ĉapitro 22
22. LA SANKTA FIŜO
聖なる魚
Mi hontas, sed tamen estas vere: mia avo kaŭzis la morton de homo.
恥ずかしいことですが、それでも事実です。私の祖父は一人の人間の死を引き起こしました。
Eble nevole, eble nerekte.
故意ではなく、また間接的にだったのかもしれません。
Liajn intencojn mi ne volas juĝi.
祖父の意図を私は裁こうとは思いません。
Sed fakto estas fakto, kaj la fakton mi konfesas: mia avo estas, iusence, mortiginto, kvankam tion li mem neniam akceptus vidi.
しかし事実は事実であり、その事実を私は認めます。私の祖父は、ある意味では人殺しです。もっとも、祖父自身はそんなふうに見ることを決して認めなかったでしょうが。
Mi tuj rakontos al vi.
すぐにお話ししましょう。
Ĉe la flanko de la vojo, kiu foriras oriente de nia regiona centro, direkte al la montoj, staras altega arbo, maljuna, dika, forta.
私たちの地方の中心地から東へ、山のほうへ向かって延びる道の脇に、たいへん高い木が立っています。古く、太く、たくましい木です。
Kiel kelkfoje okazas ĉe tiaj grandegaj arboj, ĝi havas en si larĝan truon.
そうした巨大な木には時々あることですが、その木には大きなうろがあります。
Tiu truo, preskaŭ ebena kaj rimarkinde profunda, troviĝas ĉe loko, kie tri dikaj branĉoj disiĝas.
そのうろは、ほとんど平らで、目立って深く、三本の太い枝が分かれる場所にあります。
La vetero estis malbela dum la periodo, pri kiu mi parolas.
私が話しているその時期の天気はひどかった。
Pluvis, pluvis, pluvadis senĉese.
雨が降り、降り、降り続いていた。
Ĝis jen, iun tagon, la pluvo finfine ĉesis.
ところが、ある日ついに雨がやんだ。
Dum tiu unua bela tago, fiŝvendisto laŭiris la orientan vojon ĵus priparolitan.
その最初の晴れた日に、一人の魚売りが、たった今述べた東の道を通って行った。
Tenante korbon plenan je ĵus kaptitaj fiŝoj, kiuj ankoraŭ vivis, li plezure marŝis, kontenta pri la freŝa bela vetero, kaj gaje kantetis al si kanton.
彼は、捕れたばかりでまだ生きている魚をいっぱい入れた籠を持ち、新鮮でよい天気に満足して、上機嫌で歩きながら、楽しそうに鼻歌を歌っていた。
Li pasis preter la arbo, kiam brila lumo dum momento trafis liajn okulojn.
彼がその木のそばを通り過ぎたとき、まばゆい光が一瞬その目に差し込んだ。
Li miris.
彼は驚いた。
Estis fakte nur sunradio, kiu, falante sur la akvon en la arbotruo kiel sur spegulon, resendis sian lumon al la preterpasanto.
実際には、それはただの太陽光線で、木のうろの中の水面に鏡のように当たり、その光を通りがかりの彼に跳ね返したにすぎなかった。
Ĉiam interesata pri strangaĵoj, la fiŝvendisto proksimiĝis al la arbo, kaj mire rimarkis la grandan, larĝan, profundan truon, nun plenan je pluva akvo.
変わったものにいつも興味をもつ魚売りは木に近づき、驚いて、その大きく、広く、深いうろが今は雨水でいっぱいになっているのに気づいた。
Lia gajeco donis al li amuzan ideon.
その上機嫌が、彼におもしろい思いつきを与えた。
Li ŝerce prenis fiŝon el sia korbo kaj ĝin metis en la akvon de la arbotruo.
彼は冗談半分に籠から魚を一匹取り出し、それを木のうろの水の中に入れた。
La fiŝo tuj naĝis kontente.
魚はすぐに満足そうに泳いだ。
Plu kantante, la fiŝvendisto daŭrigis sian vojon.
魚売りは歌い続けながら、そのまま道を進んでいった。
Li estis jam for de longe, kiam alvenis ŝafisto, gvidanta grandan ŝafaron.
彼が去ってからずいぶんたったころ、一人の羊飼いが大きな羊の群れを連れてやって来た。
Unu el la ŝafoj apartiĝis de la aro, kaj por iri revenigi ĝin, li pasis preter la arbo.
羊のうちの一匹が群れから離れ、それを連れ戻しに行くために、彼はその木のそばを通った。
Ankaŭ al li lumo trafis neatendite en la okulon.
彼の目にもまた、思いがけず光が差し込んだ。
Proksimiĝinte, li mire rimarkis, ke en la centro de arbotruo fiŝo, videble vivanta, tute trankvile naĝas.
近づいてみると、彼は驚いて、木のうろの中央で一匹の魚が、明らかに生きたまま、まったく平然と泳いでいるのに気づいた。
Tiu fiŝo apartenis al neniu speco de li konata.
その魚は、彼の知っているどの種類にも属していなかった。
Kaj, antaŭ minuto, ĝi konigis sian ĉeeston per eksendo de lumo!
しかも、その少し前には光を発して自分の存在を知らせたのだ。
'Miraĵo!' li pensis.
「奇跡だ!」と彼は思った。
'Dia spirito ĉi tie intervenis.
「神の霊がここに介入したのだ。
Ĉi tiu arbo estas sankta'.
この木は聖なる木だ。」
Li komence klinis la kapon, kaj baldaŭ troviĝis en preĝa sinteno kun la kapo tuŝanta la teron.
彼はまず頭を垂れ、やがて頭が地面に触れる祈りの姿勢になっていた。
Kiam li revenis hejmen, li rakontis pri la mirindaĵo.
家に帰ると、彼はその奇跡について語った。
Pluraj anoj de lia familio iris kontroli lian diron.
家族の何人かが彼の話を確かめに行った。
Estis vere.
本当だった。
Fiŝo vivis en arbotruo, malproksime de ĉiaj lago, maro aŭ rivero.
どんな湖や海や川からも遠く離れた木のうろの中に、魚が生きていた。
Baldaŭ el la proksima urbeto venis homoj pli kaj pli multe.
やがて近くの町から、ますます多くの人々がやって来た。
Ili kliniĝis antaŭ la arbo, bruligis bonodoraĵon, kaj preĝkantis.
彼らは木の前で身をかがめ、香をたき、祈りの歌を歌った。
Ĉiutage venis novaj homoj por rigardi la miraĵon kaj preĝi ĉe la sankta arbo.
毎日、新しい人々がその奇跡を見て、聖なる木のもとで祈るためにやって来た。
Pli kaj pli la homoj venis amase.
人々はますます群れをなして来るようになった。
Mia avo iradis tien ĉiutage.
私の祖父も毎日そこへ通っていた。
"Multpova spirito sidas en tiu arbo," li diris.
「全能の霊があの木に宿っている」と祖父は言った。
"Mi sentas lin.
「私はそれを感じる。
Estas bonvolema spirito.
善意ある霊だ。
Li helpas min en la malfacilaĵoj de la vivo.
人生の困難の中で私を助けてくれる。
Tion mi sentas tre klare.
それを私は非常にはっきり感じる。
Tiu miraĵo okazis por nia tuta regiono, por ke ĝi sciu, ke la altuloj el la nevidebla mondo amikas al ni."
この奇跡は私たちの地方全体のために起こったのだ。見えない世界の高き者たちが私たちに友好的であることを、この地方が知るために。」
Jes, mia avo prenis aparte serioze ĉi tion, kion li rigardis plej certe dia interveno.
そう、祖父は、自分がまちがいなく神の介入だと見なしたこの出来事を、とりわけ真剣に受け止めていた。
Ĉar li estis tre maljuna, kaj saĝa multrilate (bedaŭrinde ne ĉiel!), la homamaso sekvis liajn ideojn, lin tre amis kaj altkonsideris.
彼は非常に年老いており、多くの点で賢かったので(残念ながら、あらゆる点でではなかったが)、群衆はその考えに従い、彼を深く愛し、高く敬っていた。
Foje, li tie staris kun granda homamaso kaj gvidis preĝkantojn, kiam la fiŝvendisto preterpasis.
あるとき、祖父が大勢の群衆とともにそこに立って祈りの歌を先導していたところへ、あの魚売りが通りかかった。
"Kio okazas ĉi tie?" tiu demandis staranton.
「ここで何が起こっているのですか」とその男は立っていた人にたずねた。
Oni klarigis al li, ke okazis mirindaĵo, ke en tiu loko malproksima je ĉiaj rivero, maro aŭ lago, bela fiŝo vivas kaj naĝas en arbotruo.
人々は彼に、奇跡が起こったのだと、その場所はどんな川、海、湖からも遠いのに、美しい魚が木のうろの中で生きて泳いでいるのだと説明した。
La fiŝvendisto ekridis.
魚売りは吹き出した。
"Lasu min rigardi ĝin," li diris.
「それを見せてください」と彼は言った。
"Estas mi, kiu ĝin tien metis!
「そこにそれを入れたのは私なのです。
Ĉu ĝi vere plu vivas kaj bonsanas?
本当にまだ生きていて元気なのですか。
Amuze!"
おもしろい!」
Li volis antaŭeniri inter la starantaj homoj ĝis la arbo.
彼は立っている人々の間を進んで木のところまで行こうとした。
"Mi volas rigardi ĝin; estas mi, kiu ĝin metis tien, mi estas fiŝvendisto," li ripetis.
「見たいのです。そこにそれを入れたのは私です。私は魚売りです」と彼は繰り返した。
Sed la homoj nur respondis: "Atentu!
しかし人々はただこう答えるだけだった。「気をつけろ。
Ne faru ion ajn.
何もするな。
Tiu ĉi loko estas sankta!"
ここは聖なる場所だ!」
Kiam finfine li sufiĉe proksimis, li kriis ridante: "Mi metis tiun fiŝon tien, la unuan belan tagon post la longa pluvado.
ついに彼が十分近づいたとき、彼は笑いながら叫んだ。「あの魚をそこへ入れたのは私です。長雨のあと最初の晴れた日に。
Lasu min repreni ĝin.
それを取り戻させてください。
Ĝi estas mia."
それは私のものです。」
Tiam mia avo ekkoleris:
すると祖父は怒り出した。
"Forpreni la sanktan fiŝon?
「聖なる魚を持ち去るだと。
Kiu estas tiu ŝtelisto de sanktaĵoj?
その神聖なものを盗む泥棒は誰だ。
Ne lasu lin!"
そいつを通すな!」
Li parolis ege efike, tiel efike, ke la homamaso eĉ ne havis dubon dum minuto, ke tiu fiŝdeziranto estas malaminda ŝtelisto, kiu volas proprigi al si, por si sola, donaĵon de la dia spirito, kiu decidis marki per miraĵo la sanktecon de ĉi tiu loko.
祖父の話しぶりはきわめて効果的で、あまりに効果的だったので、群衆はほんの一分たりとも疑わなかった。その魚を欲しがる男は憎むべき泥棒であり、この場所の神聖さを奇跡によって示そうと決めた神の霊からの贈り物を、自分ひとりのものにしようとしているのだと。
"Ne lasu lin proksimiĝi," mia avo laŭtvoĉis.
「あいつを近づけるな」と祖父は大声で叫んだ。
"Zorgu, ke li ne venu ĝin ŝteli.
「それを盗みに来ないように見張れ。
Li altirus sur nin ĉiajn malfeliĉojn.
あいつはあらゆる不幸を私たちの上に引き寄せるだろう。
Tiu sankta arbo kaj dia fiŝo nin defendas kontraŭ ĉiuj danĝeroj.
この聖なる木と神の魚が私たちをあらゆる危険から守ってくれているのだ。
Ne lasu lin forpreni ĝin.
それを持ち去らせるな。
Li povas veni nur de la Plej-Malbonulo!"
あいつは最悪の悪魔から来たにちがいない!」
"Sed, sed," la fiŝvendisto trankvile respondis, "mi certigas al vi.
「でも、でも」と魚売りは落ち着いて答えた。「どうか信じてください。
Post la granda pluvo mi preterpasis ĉi tie kaj vidante la truon en la arbo, mi trovis amuza la ideon vidi..."
大雨のあと、私はここを通りかかり、木のうろを見て、こうしてみたらおもしろいと思ったのです……」
Li neniam havis la tempon fini sian frazon.
彼は自分の文を言い終える時間をついに持てなかった。
La homamaso koleris kaj lin atakis.
群衆が怒って彼を襲ったのだ。
Okazis granda malordo.
大混乱が起こった。
Oni frapis lin, batis lin ĉiamaniere, kun plej kolera forto, kaj kiam li volis forkuri, la homamaso ĵetis ŝtonojn al li.
人々は彼を殴り、あらゆるやり方で打ちすえ、怒りの限りの力をこめて痛めつけた。そして彼が逃げようとすると、群衆は石を投げつけた。
Pluraj ŝtonoj trafis lin al la kapo tiel forte, ke li falis.
何個もの石が頭に激しく当たり、彼は倒れた。
Post nelonge li perdis la vivon.
ほどなくして彼は命を落とした。
Mia avo certe respondecas pri lia morto.
祖父が彼の死に責任を負っているのはたしかです。
Se li ne uzus sian personecan forton kaj la altan konsideron, kiun la amaso havis por li, tiamaniere, ke li direktis la popolan koleron kontraŭ tiu fiŝvendisto, tiu certe plu vivus.
もし祖父が、自分の人格的な力と、群衆が自分に抱いていた高い敬意を、民衆の怒りをあの魚売りへ向けるようなしかたで用いなかったなら、その人はたしかに今も生きていたでしょう。
Sed de kelkaj tagoj jam li enamiĝis al la sankteco de tiu loko.
しかし祖父は、もう数日前からその場所の神聖さに魅せられていたのです。
Li ne povis elporti, ke ĝi refariĝu io normala.
それが再びありふれたものに戻ることに耐えられなかったのです。
Ne estas agrable por mi konfesi la veron, nek akcepti la ideon, ke mi estas filo de la filo de tia ulo, sed tio estas la faktoj.
真実を認めるのも、自分がそんな男の息子の息子であるという考えを受け入れるのも、私には愉快なことではありません。ですが、それが事実なのです。
Mi esperas, ke Dio, se li aŭ ŝi aŭ ĝi ekzistas, bonvolos pardoni al mia avo kaj ebligi al li el la postmortejo, kie li vivas, se oni plu vivas ie postmorte, repagi al la fiŝvendisto kaj al ties familio la malbonon, kiun tiu senkulpe kaj senkaŭze suferis.
私は願っています。神が、もし神というものが彼であれ彼女であれそれであれ存在するなら、どうか祖父を赦し、そして死後の世界というものがあり、そこでなお生きているのなら、祖父がその場所から、あの魚売りとその家族に、彼が罪もなく理由もなく被った害を償うことができるようにしてくださいますように。
NOVAJ VORTOJ.
新出語。
avo, branĉo, bruli, ĉiel, ebena, fiŝo, klini, konfesi, korbo, lago, neniel, oriento, periodo, preter, sankta, senco, speco, spegulo, ŝafo, ŝerci, ŝtono, ties, truo.
祖父、枝、燃える・燃やす、あらゆる点で、平らな、魚、かがめる・身をかがめる、告白する・認める、籠、湖、決して~ない、東、期間、~のそばを通って、聖なる、意味、種類、鏡、羊、冗談を言う、石、その人の・そのものの、穴・うろ。
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-am-iĝi
恋に落ちる
inter-veni
仲裁する
Ĉapitro 23
23. NEATENDITA RENKONTIĜO
思いがけない再会
La vivo estas vere stranga.
人生は本当に奇妙なものです。
Mi ne ŝatus esti verkisto, ĉar, kio okazas en mia vivo, tio estas tiel nekredebla, ke neniu leganto akceptus tion trovi en romano, kaj se ne paroli pri la vera vivo, kial entute verki?
私は作家になりたくありません。なぜなら、私の人生で起こることはあまりにも信じがたく、どんな読者もそれが小説の中にあることを受け入れないでしょうし、現実の人生について語らないのなら、そもそもなぜ書くのでしょうか。
Foje mi partoprenis en tutmonda kongreso kun mia bofrato, en Londono.
あるとき私は義兄と一緒にロンドンで開かれた世界大会に参加しました。
Ni decidis partopreni en unu el la ekskursoj aranĝitaj por la kongresanoj.
私たちは大会参加者のために用意された見学旅行の一つに参加することにしました。
Tio estis profesia kongreso, sed tiuj similas kelkrilate al la esperantistaj.
それは職業上の大会でしたが、いくつかの点ではエスペランティストの大会に似ています。
Ankaŭ en ĉi tiu, kiel en esperanto-kongreso, organiziĝis meze de la semajno serio da ekskursoj por konigi kelkajn aspektojn de la regiono al la diverslandanoj.
この大会でも、エスペラント大会と同じく、週の半ばに、その地方のいくつかの面を各国から来た人々に紹介するための見学旅行がいくつも企画されていました。
Ni volis iri al Cambridge kaj Oxford, sed okazis ia fuŝo pri la aŭtobusoj, kaj ni retroviĝis en veturilo, kiu iris aliloken, nome, al Stonehenge kaj Bath.
私たちはケンブリッジとオックスフォードへ行きたかったのですが、バスについて何か手違いがあり、気がつくと別の場所、つまりストーンヘンジとバースへ向かう乗り物に乗っていました。
Ni decidis pri la ekskurso lastminute, kaj al ni estis egale, ĉu ni vizitu tiun landoparton aŭ tiun alian.
私たちはその見学旅行を土壇場で決めたので、その地方のこちら側を訪れようとあちら側を訪れようと、どちらでもよかったのです。
Ni kutimas kongresi, kaj scias, kiel malfacile estas plene eviti fuŝojn, kiam oni aranĝas similajn aferojn.
私たちはこうした大会には慣れていて、この種のことを企画するとき、手違いを完全に避けるのがどれほど難しいか知っています。
Ni ambaŭ rigardas fuŝojn neevitebla aspekto de la vivo, kaj scias, ke ili okazas precipe, kiam neprofesiuloj provas organizi ion por centoj da homoj el la tuta mondo.
私たち二人とも、手違いは人生の避けがたい一面だと考えていますし、とりわけ素人たちが世界中から来た何百人ものために何かを企画しようとするとき、それが起こるのだと知っています。
Fakte, mi tre ĝojis pri la fuŝo, ĉar Stonehenge kun siaj altaj ŝtonegoj starigitaj antaŭ jarmiloj per metodo, kiun oni ĝis nun ankoraŭ ne komprenis, interesis min pli ol la du universitataj urboj.
実を言うと、私はその手違いを大いに喜びました。なぜなら、数千年前に、今に至るまでまだ理解されていない方法で立てられた高い巨石をもつストーンヘンジのほうが、その二つの大学町より私には興味深かったからです。
Mi konfesas, ke, stulte, antaŭ ol decidi, mi eĉ ne rimarkis, ke la organizantoj proponas ekskurson al Stonehenge.
白状しますが、私は愚かにも、決める前には主催者がストーンヘンジへの見学旅行を提案していることにさえ気づいていませんでした。
Kiom koncernas min, la fuŝo do ne estis vera fuŝo.
ですから、私に関するかぎり、その手違いは本当の手違いではありませんでした。
Mi trovis Stonehenge eksterordinara.
私はストーンヘンジを並はずれたものだと思いました。
Mi jam ofte vidis fotojn de ĝi antaŭe, sed la realo estas multe pli impresa ol ĉiaj priskribo aŭ fotoj.
それまでにその写真は何度も見ていましたが、実物はどんな描写や写真よりもずっと印象的です。
Bedaŭrinde, estis amaso da turistoj, kaj ni ne restis sufiĉe longe por ricevi ĝustan impreson pri la loko.
残念ながら観光客が大勢いて、私たちはその場所について正しい印象を得るのに十分なほど長くは滞在しませんでした。
La gvidisto rakontis al ni multon pri la diversaj teorioj rilate al tiuj strangaj konstruaĵoj, al ilia celo kaj al la metodoj ilin starigi, sed li parolis en rapida angla lingvo, kiun mi malbone komprenis.
ガイドは、その奇妙な建造物に関するさまざまな説、その目的、それを建てる方法について多くを話してくれましたが、彼は速い英語で話したので、私はよく理解できませんでした。
Post Stonehenge ni iris al Bath, kaj tie ni manĝis.
ストーンヘンジのあと、私たちはバースへ行き、そこで食事をしました。
La manĝo estis mirige bongusta (mirige por Anglio, anglaj legantoj pardonu min) kaj mi des pli ŝatis tiujn ege plaĉe kuiritajn viandon kaj legomojn, ĉar estis tradicia angla kuirarto, kaj ne kelkaj el tiuj manĝaĵoj, nomataj "internaciaj", kiujn oni tiel ofte ricevas en hoteloj kaj restoracioj, kaj al kiuj tute mankas lokaj odoro kaj gusto.
その食事は驚くほどおいしく(イギリスにしては驚くほど、イギリス人読者のみなさんお許しください)、しかもそれが伝統的なイギリス料理であって、ホテルやレストランでよく出される、いわゆる「国際的」な料理のいくつかではなかったので、私はその実に気持ちよく調理された肉や野菜をいっそう気に入りました。そうした「国際的」な料理には土地の香りも味もまったく欠けているのです。
Tie okazis la neeblaĵo.
そこで不可能事が起こりました。
Mi sidis kun mia bofrato.
私は義兄と一緒に座っていました。
Ni diskutis pri la kuirmaniero de la diversaj landoj kaj pri la tradicia angla, malmulte konata, kiam viro alvenis kaj eksidis ĉe eta tablo vid-al-vide de ni.
私たちはさまざまな国の料理法や、あまり知られていない伝統的なイギリス料理について話し合っていました。そこへ一人の男がやって来て、私たちの向かいの小さなテーブルに座りました。
Li mendis botelon da biero kaj ĉirkaŭrigardis.
彼はビールを一本注文し、あたりを見回した。
Mi rimarkis, ke liaj okuloj haltas je la vido de mia bofrato.
その目が義兄を見たところで止まるのに私は気づいた。
Li rigardis lin fikse, sindemande.
彼は、いぶかしむように、義兄をじっと見つめた。
Tiu fiksa rigardo estis iom ĝena por mia bofrato, kiu sentis ĝin antaŭ ol vere rerigardi al ĝi.
そのじっとした視線は義兄にはいささか不快で、彼は本当に見返す前にすでにそれを感じ取っていた。
Sed kiam li turnis la vizaĝon rekte al la rigardanto, ankaŭ li fiksis la okulojn al tiu, kun similaj intereso kaj malcerteco.
しかし顔をまっすぐその見つめる相手のほうへ向けると、義兄のほうもまた、同じような関心とためらいをこめて、その男を見つめた。
Finfine, la ĵus-alveninto ekstaris kaj venis al li.
ついに、たった今来たその男は立ち上がり、義兄のところへ来た。
"Senkulpigu min," li diris angle.
「失礼ですが」と彼は英語で言った。
"Ĉu via nomo ne estas...?" kaj li diris la nomon de mia bofrato.
「あなたのお名前は……ではありませんか?」そして彼は義兄の名前を口にした。
Ĉi-lasta respondis en lingvo nekonata de mi, tiel ke eĉ ne unu vorton mi komprenis.
後者は私の知らない言語で答えたので、私は一語たりとも理解できなかった。
Finfine, li turnis sin al mi por prezenti tiun viron: estis lia frato.
やがて彼は私のほうを向いてその男を紹介した。義兄の兄弟だった。
Mi eĉ ne sciis, ke mia bofrato havas fraton.
私は義兄に兄弟がいることさえ知りませんでした。
Mi malprecize memoris, ke antaŭ multaj jaroj li forlasis sian landon, ĉar la politika situacio tie estis neeltenebla por li, kaj ke li faris al si novan vivon niaregione.
ずっと昔に彼が自国を去ったのは、そこの政治状況が彼には耐えがたいものだったからで、そしてこの地方で新しい生活を築いたのだ、ということを私はぼんやり覚えていました。
Li nun klarigis, ke kiam li eliris el sia lando, la tiea situacio estis plej malsimpla kaj senorda.
彼は今、自分が国を出たとき、そこの状況はこの上なく複雑で混乱していたのだと説明しました。
Lia tuta familio disiĝis.
家族全体が離れ離れになったのです。
Pluraj familianoj decidis foriri lastminute, kaj ĉio disvolviĝis tiamaniere, ke dum dudek jaroj li ne plu havis informojn pri sia frato.
家族の何人かは土壇場で出国を決め、事態はそういうふうに展開したために、彼は二十年ものあいだ兄弟についての情報をまったく持てませんでした。
Kaj jen nun, pro neimagebla ŝanco, ambaŭ retroviĝis samloke.
そして今、想像もできない偶然によって、二人は同じ場所で再会したのです。
Kiam mi rakonis tiun okazaĵon al amikoj, kelkaj miris, ke la du fratoj ne tuj estis certaj rekoni unu la alian.
私がこの出来事を友人たちに話すと、二人の兄弟がすぐには互いを確かに見分けられなかったことに驚く人もいました。
Mi miris pri ilia miro: dudek jaroj, kun longa tempo da suferado, ja ŝanĝas la vizaĝon de homo.
私はその驚きにむしろ驚きました。二十年という歳月、それも長い苦難の時間をともなえば、人の顔はたしかに変わるものです。
Sed eble ĉefe malhelpis tujan kontakton la ideo, ke tia retrovo ne povas esti reala.
しかしおそらく、すぐに接触するのをいちばん妨げたのは、そんな再会が現実であるはずがないという考えだったのでしょう。
Oni opinias: "Mi eraras.
人はこう思うのです。「私の見まちがいだ。
Miaj okuloj rakontas malveraĵojn al mi.
私の目が私に嘘を語っている。
Ne estas eble."
そんなことはありえない。」
Ke tia ŝanca renkontiĝo estas preskaŭ neebla, tion vi komprenos eĉ pli bone, kiam mi diros, ke la koncerna frato fakte loĝas en Aŭstralio.
こうした偶然の出会いがほとんど不可能だということは、その兄弟が実はオーストラリアに住んでいると言えば、なおさらよくおわかりになるでしょう。
Dum mia bofrato forkuris al Okcidenta Eŭropo, lia frato travojaĝis Azion, laborante jen tie, jen aliloke, sed neniam trovante lokon, en kiu li sentis sin sufiĉe hejme por rekomenci taŭgan vivon.
私の義兄が西ヨーロッパへ逃れた一方で、その兄弟はアジアを旅して回り、あちこちで働きましたが、きちんとした生活を再び始めるのに十分わが家のように感じられる場所はついに見つけられませんでした。
Finfine li iris al Aŭstralio, kie li facile trovis laboron, iom post iom plibonigis sian situacion, edziĝis kun fraŭlino el sama deveno, kaj komencis agrablan familian vivon, en kiu li tenis vivaj la tradiciojn de la patrolando.
ついに彼はオーストラリアへ行き、そこでたやすく仕事を見つけ、少しずつ境遇を改善し、同じ出自の娘と結婚して、祖国の伝統を生きたものとして保つ心地よい家庭生活を始めました。
Li provis kontakti membrojn de la familio, sed nemulte sukcesis.
彼は家族の者たちと連絡を取ろうとしましたが、あまり成功しませんでした。
Pri mia bofrato li tute ne povis atingi rezulton, ĉar tiu neniam akceptis partopreni en asocio de samlandanoj.
私の義兄についてはまったく成果を得られませんでした。義兄は同国人の会に参加することを決して受け入れなかったからです。
Sian antaŭan vivon en la gepatra lando li nepre volis forgesi.
彼は母国での以前の生活をどうしても忘れたかったのです。
Kaj lia frato provis nur serĉi pere de tiaj asocioj.
そしてその兄弟のほうは、そうした会を通じてしか探そうとしなかったのです。
Kiel mi diris komence, romanisto, kiu metus tian okazaĵon en verkon sian, estus rigardata kiel uzanta tro facilajn solvojn al siaj verkproblemoj.
最初に言ったように、こんな出来事を自分の作品に入れる小説家は、自分の創作上の問題にあまりに安易な解決を用いていると見なされるでしょう。
Kaj tamen la renkonto envere okazis.
それなのに、その出会いは現実に起こったのです。
Ĝi estas eĉ pli neverŝajna, se konsideri, ke la frato venis de Aŭstralio al Britio tute eksterordinare.
そのことは、その兄弟がオーストラリアからイギリスへ来た事情がまったく例外的なものだったと考えると、いっそうありそうもなく思えます。
Ne li devis veni, sed alia persono, kiu laboris en la sama komerca domo.
来るはずだったのは彼ではなく、同じ商社で働いていた別の人物でした。
Tiu malsaniĝis, sed ĉar oni nepre bezonis sendi al Londono iun kapablan fari la necesajn traktadojn, oni lastminute proponis tiun komision al la frato de mia bofrato (t.e. al mia alia bofrato).
その人が病気になってしまったのですが、必要な交渉をこなせる誰かをぜひともロンドンへ送る必要があったので、土壇場でその任務が私の義兄の兄弟、つまり私のもう一人の義兄に提案されたのです。
Estante en Londono kaj disponante libertagon, la frato decidis viziti Stonehenge kaj Bath, sed en ĝenerala turista organizo, ne en la nia, kiu estis nur por la kongresanoj.
ロンドンにいて自由な一日を持っていたその兄弟は、ストーンヘンジとバースを訪れることにしましたが、それは私たちのものではなく、一般の観光向けの企画ででした。私たちの企画は大会参加者だけのものでした。
Se aldoni, ke ni devus iri, ne tien, sed al Oxford kaj Cambridge, vi komprenos, kiom da ŝancoj necesis por efektivigi la renkonton.
しかも、私たちは本来そこではなくオックスフォードとケンブリッジへ行くはずだったのだと付け加えれば、この出会いを実現するのにどれほど多くの偶然が必要だったかおわかりになるでしょう。
Jam estis eksterordinare retroviĝi en Bath samhore, sed estis neniu kaŭzo, ke ni elektu la saman restoracion, ĉar ambaŭflanke la organizantoj lasis la partoprenantojn liberaj tagmanĝi, kie ili deziris.
同じ時刻にバースで居合わせるだけでもすでに並はずれたことでしたが、私たちが同じレストランを選ぶ理由は何もありませんでした。というのも、双方の主催者とも参加者には好きな場所で昼食を取る自由を与えていたからです。
Krome, ni troviĝis en la supra parto de la restoracio, kiun oni atingis nur suprenirante sur kelkaj ŝtupoj: tiun parton oni ne povis vidi el la enirejo.
そのうえ、私たちはレストランの上の部分にいたが、そこへは数段の階段を上って行くしかなく、その場所は入口からは見えなかった。
Kaj nur ŝanco faris, ke la frato decidis rigardi, kiel la manĝoĉambro prezentiĝas supre.
そして、ただの偶然によって、その兄弟は上の食堂がどんな様子か見てみようと思い立ったのだった。
Li ricevis tie la lastan liberan sidlokon, kio signifas, ke, se li venus kvin minutojn pli malfrue, oni certe dirus al li: "Ne iru supren, ĉio jam estas okupita."
彼はそこで最後の空席を得た。つまり、もし彼が五分遅く来ていたなら、きっとこう言われただろう。「上へは行かないでください、もう全部ふさがっています。」
Kio estas ŝanco?
偶然とは何だろうか。
Stranga afero, ĉu ne?
不思議なことではないか。
Se oni restudas ĉi tiun okazaĵon detalon post detalo, ĉio aperas, kvazaŭ la afero estus planita.
この出来事を細部から細部へとたどり直してみると、すべてが、まるでこのことがあらかじめ計画されていたかのように見えてくる。
Ĉu altaj nevideblaj spiritoj direktas la vivon de homo, almenaŭ en kelkaj momentoj de lia vivo?
高次の目に見えない霊たちが、人の人生を、少なくともその生のいくつかの瞬間には、導いているのだろうか。
Ĉu temas nur pri plej ŝanca ŝanco, t.e. pri unu el mirigaj okazaĵoj, kiuj necese prezentiĝas, ĉar la serio de ebloj estas tiel senfina, ke ne povus ne okazi de tempo al tempo io tute neverŝajna?
それとも、これはただこの上なく偶然な偶然、すなわち、可能性の連なりがあまりに無限であるため、ときおりまったくありそうもないことが起こらないはずはなく、その結果として必然的に現れる驚くべき出来事の一つにすぎないのだろうか。
Ĉu la kaŭzo kuŝas en speco de penso-transsendo?
原因は一種の思念伝達にあるのだろうか。
Kial ne?
なぜそうではないと言えよう。
Kial inter membroj de sama familio ne ekzistus okazoj, kiam la penso de unu transsendiĝas al la alia, kiel radioprogramoj nevideble traflugas la aeron por fariĝi aŭdeblaj je miloj da kilometroj?
同じ家族の成員どうしの間で、一方の思いが他方へ伝わることがあって、なぜいけないのだろう。ちょうどラジオ番組が見えないまま空中を飛び、何千キロも離れた場所で聞こえるようになるように。
Neniu el la du fratoj havis la impreson, ke li ricevas informon transdonitan de malproksime, sed ĉu tiaj aferoj ne povus funkcii senkonscie?
二人の兄弟のどちらも、遠くから送られた情報を受け取っているという感じは持たなかった。だが、そのようなことは無意識のうちに働くこともありうるのではないか。
Al ĉiuj ĉi demandoj mi ne havas respondon.
こうした問いのすべてに対して、私には答えがない。
Mi nur rakontis la faktojn al vi.
私はただ事実をあなたに語っただけだ。
Ili estas veraj, eĉ se vi ilin ne kredas.
あなたがそれを信じなくても、それらは真実である。
Kaj ili ne ĉesis mirigi min.
そして、それらは今なお私を驚かせてやまない。
NOVAJ VORTOJ
新出語
angla
英語の
Aŭstralio
オーストラリア
biero
ビール
bo-
義理の〜
botelo
瓶
Britio
イギリス
disponi
自由に使える
ekskurso
遠足
eviti
避ける
fiksi
固定する
fraŭlo
独身男性
fuŝi
失敗する
impresi
印象づける
kilometro
キロメートル
komisii
委託する
Londono
ロンドン
okcidento
西
precipe
特に
preciza
正確な
profesio
職業
reala
現実の
romano
小説
serio
シリーズ
turisto
観光客
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
parto-preni
参加する
patro-lando
祖国
sen-kulp-igi
無罪にする
t.e. (= tio estas)
すなわち
radio (radio-programo; sun-radio)
ラジオ;放射線
Ĉapitro 24
24. LA VERON, MI PETAS!
真実をお願いします!
Al Pablo tute ne plaĉis lia situacio.
パブロは自分の置かれた状況がまったく気に入らなかった。
Tiuj multegaj homoj, tiu terura varmo kun la sennube blua ĉielo kaj la suno senkompate brila-brula, tiu muziko...
あのあまりにも大勢の人々、雲ひとつない青空と容赦なく照りつける灼熱の太陽を伴ったあのひどい暑さ、あの音楽……
Estas ĝene senti sin la centro de ĉies atento, la objekto de ĉies rigardoj.
皆の注意の中心、皆の視線の的になっていると感じるのはつらいことだ。
Li provis rekoni amikojn aŭ almenaŭ konatojn en la homamaso.
彼は群衆の中に友人たち、せめて知り合いでも見つけようとした。
Li ne sukcesis.
しかし、うまくいかなかった。
Ne estis vizaĝoj, ne estis personoj, estis nur milkapa besto, el kiu nenio individua elstaris.
そこには顔も、人もなく、ただ千の頭を持つ獣がいるだけで、その中からは何ひとつ個別的なものが際立っていなかった。
La muziko ĉesis.
音楽がやんだ。
Ĉe signo de la prezidanto, la ulo, kiun Pablo malamis, serioz-vizaĝe marŝis ĝis la loko preparita por la paroladoj.
大統領の合図で、パブロが憎んでいた男が、深刻な顔つきで演説のために用意された場所まで歩いて行った。
Kiam li komencis vorti, la laŭtparoliloj resonigis lian voĉon inter la domoj, por la knabo plej malplaĉe.
彼が話し始めると、拡声器がその声を家々の間に響き渡らせ、少年にはこの上なく不快だった。
"Ne ofte oni donas al strato la nomon de homo vivanta, sed ĉi tiu knabo tiel meritas la dankemon de la tuta popolo, ke ni decidis signi per tia eksterordinara okazo la memoron pri lia grandfaro.
「生きている人の名を通りにつけることはめったにありません。だが、この少年は国民全体の感謝にこれほど値するので、私たちはこの並外れた出来事によって、彼の偉業の記憶を刻むことに決めました。
Kuraĝo..."
勇気……」
La vortoj resonis tiel forte, ke al Pablo la kapo komencis dolori.
その言葉はあまりに強く響いたので、パブロは頭が痛くなり始めた。
Li ne sciis, kion pensi, li ne sciis kiel sin teni.
彼には何を考えればよいのか分からず、どうふるまえばよいのかも分からなかった。
Li estis ege malfeliĉa.
彼はひどく不幸だった。
"Tre gravan komunikaĵon li akceptis porti al niaj samcelanoj, kiuj trovis lokon transmontare por prepari la venkan atakon.
「彼は、勝利の攻撃を準備するため山の向こうに拠点を得ていた我々の同志たちへ、きわめて重要な伝達を運ぶことを引き受けました。
Sed por ilin atingi.
しかし、彼らにたどり着くためには。
necesis pasi tra la linioj de niaj malamikoj.
我々の敵の戦線を通り抜ける必要がありました。
Danĝera tasko.
危険な任務です。
kiun li sindone, inteligente kaj kuraĝe plenumis..."
それを彼は献身的に、賢明に、そして勇敢に成し遂げたのです……」
Akceptis porti, ĉu?
引き受けて運んだ、だって?
Kiel eblas nomi tion akcepto?
どうしてそんなものを引き受けたなどと呼べるのか。
Li estis dekunujara, kiam la afero okazis.
そのことが起きたとき、彼は十一歳だった。
La landon ŝiris terura interna milito.
国は恐ろしい内戦に引き裂かれていた。
Homoj malamis homojn, frato mortigis fraton.
人は人を憎み、兄弟が兄弟を殺した。
Soldatoj venis kaj foriris.
兵士たちは来ては去っていった。
Veraj soldatoj de la ŝtato, kaj ne-soldataj batalantoj, kiuj leviĝis kontraŭ la ŝtato, sed tamen estis organizitaj kiel soldatoj.
国家の本当の兵士たちもいれば、国家に反旗を翻した非正規の戦闘員たちもいたが、彼らもまた兵士のように組織されていた。
Vilaĝo apartenis jen al tiuj, jen al tiuj ĉi.
村は、ある時はあちらの側に、またある時はこちらの側に属した。
Ofte viroj venis kun plej timiga aspekto sendolĉe pridemandi la vilaĝanojn por scii, kiuj transiris al la kontraŭŝtataj unuoj.
しばしば、いかにも恐ろしい風体の男たちが来て、村人たちを容赦なく尋問し、誰が反政府側の部隊に移ったのかを知ろうとした。
Aŭ, se la kontraŭ-ŝtatuloj ĉi-foje okupis la vilaĝon, kiuj transiris al la defendantoj de la ŝtato.
あるいは、その時たまたま反政府側が村を占領していたなら、誰が国家の擁護者たちの側に移ったのかを知ろうとした。
Ambaŭ flankoj laŭdire defendis libe-recon kaj vivon vere homan.
双方とも、自由と真に人間らしい生活を守っているのだと言われていた。
Iujn oni nomis bluaj, aliajn ruĝaj.
ある者たちは青と呼ばれ、別の者たちは赤と呼ばれた。
Pablo komprenis nenion el ĉio ĉi.
パブロにはこのすべてが何も分からなかった。
lutage, kiam la situacio estis speciale streĉa, alvenis José, lia kuzo.
ある日、状況がことさらに緊迫していたとき、彼のいとこホセがやって来た。
Pablo malŝategis tiun kuzon.
パブロはそのいとこが大嫌いだった。
Li estis kiel besto.
彼は獣のようだった。
Forta kaj timiga, nekapabla kompreni, kiel infano sentas kaj reagas.
強くて恐ろしく、子どもがどう感じ、どう反応するかを理解できない男だった。
Plaĉis al li ofendi Pablon, aŭ almenaŭ lin ĝeni.
パブロを傷つけること、少なくとも困らせることが彼は好きだった。
Li aĝis ok jarojn pli kaj jam kiam li estis deksesjara kaj Pablo okjara, jam tiam li tiris plezuron el suferigo al sia eta kuzo.
彼は八歳年上で、彼が十六歳、パブロが八歳だったころからすでに、この小さないとこを苦しめることに喜びを見いだしていた。
Kaj jen tiufoje dikbrusta, fortbraka José alpremis Pablon al muro, en loko, el kie forkuri ne eblis, kaj li diris:
そしてその時、胸板が厚く腕力の強いホセは、逃げ出すことのできない場所でパブロを壁に押しつけ、こう言った。
"Vi konas min.
「おまえは俺を知っている。
Vi scias, ke mi povas suferigi vin.
俺がおまえを苦しめることができると知っている。
Tutvive, se necesos.
必要なら、一生でもな。
Mi havas ordonon por vi, komision.
おまえに命令がある、任務だ。
Se vi ne obeos, mi mortigos vin.
従わなければ、おまえを殺す。
Sed ne dolĉe, kredu min.
だが、楽には殺さない、信じろ。
Mi pagigos al vi vian malakcepton per teruraj doloroj.
断った代償を、おまえに恐ろしい苦痛で払わせてやる。
Mi do konsilas al vi agi kiel mi diros, plej lerte.
だから、俺の言うとおり、できるだけうまくやることを勧める。
Se vi malsukcesos, la malamikoj vin mortigos.
失敗すれば、敵がおまえを殺す。
Se vi ne iros, mi mortigos vin.
行かなければ、俺がおまえを殺す。
La situacio ne povus esti pli kara, ĉu?"
これ以上わかりやすい状況はないだろう、そうだろう?」
Kion Pablo povis fari?
パブロに何ができただろうか。
La kuzo ordonis al li foriri trans la montojn, evitante esti rimarkata de la malamiko, kiu okupis vastan regionon ĉi-flanke de la montaro, por porti gravegan komunikaĵon al iaj samgrupanoj, kiuj kampadis tie transe.
いとこは彼に、山脈のこちら側の広い地域を占領している敵に見つからないようにしながら山の向こうへ行き、向こうで野営している仲間たちにきわめて重要な伝達を届けるよう命じた。
Kaj hodiaŭ...
そして今日……
"... juna kuraĝulo... senkonsidere pri la danĝero, al kiu li elmetis sian junan vivon... kun nekredebla lerteco, kaj kun la tuta energio, kiun li tiris el sia certeco pri la justeco de nia Afero, pri la graveco senigi la landon de tiuj, kiuj agas kontraŭ ties bono..."
「……若き勇者……自らの若い命をさらした危険をものともせず……信じがたいほどの巧みさをもって、そして我らの大義の正しさ、この国の善に逆らって行動する者たちから祖国を解放することの重要さへの確信から汲み取った全エネルギーをもって……」
Kuraĝa, certa pri la Afero!
勇敢で、大義を確信していただって!
Pablo volis ne morti, ne suferi, li ege timis la kuzon.
パブロは死にたくも苦しみたくもなかったし、いとこをひどく恐れていた。
Al tio sumiĝas la kaŭzoj de lia agado.
彼の行動の理由はそれに尽きる。
Ĉu li akceptis?
彼は引き受けたのか。
Ne.
いや。
Oni perforte devigis lin.
彼は無理やり強いられたのだ。
Se li estus libera, li certe ne irus.
もし自由であったなら、彼は決して行かなかっただろう。
Li ne kredis je tio aŭ tio ĉi.
彼はあれこれの思想を信じてはいなかった。
Li aŭdis tro kontraŭdirajn parolojn, kaj nenion komprenis pri la kaŭzoj de la milito.
あまりにも矛盾した話ばかり聞かされ、戦争の原因については何も理解していなかった。
Se oni demandus lin, ĉu li estas por la ruĝuloj aŭ por la bluuloj, li dirus, ke li ne scias, ke li dezirus nur vivi pace, sen milito.
もし彼に、赤の味方か青の味方かと尋ねたなら、分からない、ただ戦争なしに平和に生きたいだけだ、と答えただろう。
Lerta, ĉu?
巧みだった、だって?
Fakte, li estis kaptita.
実際には、彼は捕まったのだ。
Nur pro ŝanco, kiu faris, ke lia kaptinto estis subite informita per krioj pri io por li terure doloriga, nur pro tiu ŝanco li sukcesis forkuri libere.
ただ偶然、その彼を捕らえた男が、自分にとって恐ろしくつらい何かについて叫び声で突然知らされ、その偶然のおかげでのみ、彼は自由に逃げ出すことができた。
Kaj la reveno ne estis pli facila.
そして、帰り道もそれ以上に楽ではなかった。
Sed denove bonŝanco ridetis al li.
だが、再び幸運が彼に微笑んだ。
Poste la ĉefo de la transmontanoj rakontis, kiel mire li foje vidis knabon alveni kaj transdoni komunikaĵon.
のちに山向こうの者たちの長は、ある時一人の少年がやって来て伝達を手渡したのをどれほど驚いて見たかを語った。
Tiu komunikaĵo estis tiel grava, ke la evoluo de la tuta milito dank' al ĝi ŝanĝiĝis, donante la venkon al la koncerna politika partio.
その伝達はあまりに重要で、それによって戦争全体の成り行きが変わり、当該の政治勢力に勝利を与えたのだった。
Pablo petis, ke oni ne disrakontu pri li.
パブロは、自分のことを言いふらさないでほしいと頼んだ。
Li timis, ke se la alia partio poste revenos al la supro de la povo, ĝi mortigos lin.
もう一方の党派がのちに再び権力の頂点に返り咲いたら、自分は殺されるのではないかと彼は恐れていた。
Sed, kion ajn li deziru, lia famo disvastiĝis.
だが、彼が何を望もうとも、彼の名声は広まっていった。
Kaj nun oni nomas straton laŭ lia nomo kaj faras grandan feston kun prezidanto, parolantoj, muziko, kaj grandega homamaso, kiu rigardas lin.
そして今、人々は通りに彼の名をつけ、大統領や演説者たちや音楽、そして彼を見つめる巨大な群衆を伴う盛大な祝典を開いている。
Kiu scias, ĉu en ĝi ne troviĝas iu, kiu nun decidas foje ĉesigi lian vivon?
その中に、今この場でいつか彼の命を絶とうと決めている者がいないと、誰に分かるだろうか。
'Krii', li pensis, 'Mi sentas teruran emon krii.
『叫ぶんだ』と彼は思った。『ものすごく叫びたい。
Krii: haltu, ĉesu tiel belvorte paroli, tio ne estas la vero.
叫ぶんだ――やめろ、そんなふうに美辞麗句で語るのをやめろ、それは真実じゃない。
Mi ne scias, kion volis la uloj, por kiuj mi plenumis tiun taskon.
あの仕事を果たした相手の連中が何を望んでいたのか、僕は知らない。
Kaj ne estis bonvola servo.
それに、好意からした務めなんかじゃなかった。
Mi ĝin faris, ĉar ne eblis eltiri min.
逃れようがなかったからやったんだ。
Mi koleras kontraŭ mia kuzo José, kiu refoje uzis sian korpan superecon por devigi min plenumi ion, kion mi tutanime nur deziris eviti.
僕は、またしても自分の体の優位を使って、心の底から避けたかったことを僕に無理やりやらせた、いとこのホセに腹を立てている。
Ĉu vi ne komprenas?
分からないのか。
Mi ne estas via estiminda kuraĝulo.
僕はあなたたちの立派な勇者なんかじゃない。
Mi ne volas vidi mian nomon sur domo, por signi straton.
通りを示すために家に僕の名前が出ているのなんか見たくない。
Mi volas iri ludi.
僕は遊びに行きたい。
Mi volas, ke vi lasu min en paco kaj trankvilo.
僕を静かに、平穏に放っておいてほしい。
Ĉio ĉi estas malvera, malvera, malvera.
こんなのは全部うそだ、うそだ、うそだ。
Kaj José estas bestaĉo, kiu meritas morton.
それにホセは、死に値するけだものだ。
Kial vi prezentas lin kiel savanton de la popolo?...'
なぜあなたたちは彼を人民の救い手みたいに語るんだ……?』
Li atingis tiun punkton en sia pensado, kiam li subite rimarkis, ke la parolado ĉesis, kaj ke ĉiuj gravuloj rigardas lin, kvazaŭ ili atendus, ke li faru ion.
彼は考えのその地点に達したとき、ふと演説が終わっていて、居並ぶ要人たち全員が、まるで彼が何かするのを待っているかのように自分を見ていることに気づいた。
Sed li ne atentis iliajn vortojn kaj tute ne sciis, kion oni atendas de li.
だが彼は彼らの言葉に注意を払っておらず、自分に何を期待しているのかまったく分からなかった。
Li malprecize memoris, ke, kiam oni aranĝis la detalojn de la festo, oni diris, ke je difinita momento, li devos ion fari.
祝典の細部を取り決めたとき、ある決まった時点で自分が何かをしなければならないと言われたことだけは、ぼんやり覚えていた。
Sed li forgesis.
だが彼は忘れてしまっていた。
Kiom ajn li provis serĉi en sia memoro, neniu ideo pri la planita faro retroviĝis.
どれほど記憶を探ろうとしても、予定されていた行為についての考えは何ひとつ戻ってこなかった。
Liaj sentoj estis tiel fortaj, neklaraj kaj doloraj, ke li ne povis elteni.
彼の感情はあまりにも強く、曖昧で、痛ましく、もう耐えられなかった。
Ĉiuj bariloj, konstruitaj en li de eduko por malhelpi lin fari agojn, kiujn gepatroj kaj instruistoj nomis nekonvenaj, subite dissaltis sub la premo de la sentoj turniĝantaj en li, en kiuj miksiĝis timo, deziro, malakcepto, honto, malamo kaj kolero.
親や教師が不適切と呼ぶ行為をしないよう、教育によって彼の中に築かれていたあらゆる柵は、彼の内で渦巻く感情の圧力の下で突然はじけ飛んだ。その感情の中には、恐れ、願望、拒絶、恥、憎しみ、そして怒りが入り混じっていた。
Gajnis kolero.
勝ったのは怒りだった。
Li ekkriis:
彼は叫びだした。
"Vi malvere parolas.
「あなたはうそを言っている。
Vi nenion komprenis.
あなたは何も分かっていない。
Mi ne agis pro kuraĝo aŭ por havigi la venkon al vi.
僕は勇気からでも、あなたたちに勝利をもたらすためでも行動したんじゃない。
Mi ne scias, ĉu la popolo pli feliĉos kun vi aŭ pli feliĉus kun tiuj, kiuj malvenkis.
人民があなたたちといるほうが幸せになるのか、それとも負けた人たちといるほうが幸せだったのか、僕には分からない。
Kiel mi povus, je mia aĝo?
こんな年で、どうして分かるだろう。
Vi ne..."
あなたたちは……」
La gravuloj estis tiel mirigitaj, ke ili restis senmovaj dum la kvaron-minuto, kiu necesis por eldiri tiujn vortojn.
要人たちはあまりに驚いたので、その言葉が言い終えられるのに必要だった十五秒のあいだ、身動きできずにいた。
Du aferoj okazis samtempe.
二つのことが同時に起こった。
La muzikestro ekkomprenis sian devon kaj soldata marŝmuziko eksonis, kovranta la knaban voĉon.
楽団長は自分の務めを悟り、軍隊風の行進曲が鳴り響いて、少年の声をかき消した。
Dume, la policestro atingis Pablon, metis la manon sur lian buŝon, fermante ĝin, kaj kun kunulo perforte kondukis for la knabon, kies kruroj kaj piedoj kolere moviĝis ek kaj ek, senutile batante la aeron.
その一方で警察署長はパブロのもとにたどり着き、手を彼の口に当ててふさぎ、仲間とともにその少年を無理やり連れ去った。少年の脚と足は怒りにまかせて何度も動き、むなしく空を蹴っていた。
La prezidanto reparolis:
大統領が再び話し始めた。
"Bonvolu pardoni ĉi tiun interrompon," li diris.
「この中断をどうかお許しください」と彼は言った。
"Tro premata de fortaj sentoj, tuŝata plej profunde de teruraj memoroj, nia juna kuraĝulo momente perdetis la kapon.
「強い感情にあまりにも圧倒され、恐ろしい記憶に深く触れられて、我らの若き勇者はしばし正気を失ったのです。
Jen plia ekzemplo de la malbono, kiun kaŭzis la surmarŝindaj uloj, kiuj..."
これもまた、あの打ち倒されるべき連中が引き起こした悪のさらなる一例です、彼らは……」
Lerta, tre lerta li estis.
巧みだった、実に巧みだった。
Li sciis, ke malfacile la popolo akceptos lian klarigon, sed li same bone sciis, ke ĝi estas laca militi kaj akceptos pacon je iu ajn prezo.
民衆が自分の説明をすんなり受け入れはしないと彼は知っていた。だが同時に、民衆が戦いに疲れきっており、どんな代償を払ってでも平和を受け入れるだろうことも、よく知っていた。
Fakte, dum unu minuto, la tuta politika egalpezo de la lastaj monatoj preskaŭ disrompiĝis.
実際、この一分のあいだに、ここ数か月の政治的均衡全体がほとんど崩れかけた。
Venkis la laceco.
勝ったのは疲労だった。
Ĉiuj pensis, ke pli saĝe estas ŝajnigi, ke nenio okazis.
何も起こらなかったふりをするほうが賢明だと、皆が思った。
Pri la afero oni longe diskutos en la hejmoj kaj trinkejoj, sed agi... tio estus tro danĝera.
この件については家庭や酒場で長く語られるだろう。だが行動することは……それは危険すぎた。
En la oficejo de la politika polico, Pablo estis longe pridemandata.
政治警察の事務所で、パブロは長いあいだ取り調べを受けた。
Li diris la veron.
彼は真実を語った。
Finfine li povis tion fari kaj li tre ĝuis la eblecon rakonti pri la perforto, pri la premo farita de Jose per la promesoj suferigi, se la knabo ne akceptus, pri sia timego dum
ついにそれができたので、彼は、もし少年が引き受けなければ苦しめるというホセの脅しによる強要のこと、自分が感じた暴力のこと、そして山へ向かって歩いているあいだの恐怖について語る機会を大いに喜んだ。
li marŝis transmonten, pri la fojo, kiam li iĝis kaptita de la kontraŭuloj, kaj kiel bonŝanco savis lin.
彼は山の向こうへ歩いて行ったときのこと、敵方に捕まってしまったときのこと、そして幸運がどのように彼を救ったかを語った。
Li diris, ke li ne elportas havi sian nomon sur la unuaj kaj lastaj domoj de strato pro famo, kiun li ne meritas, kaj kiu tute ne respondas al la vero.
そして、自分に値しない、しかもまったく真実に対応していない名声のために、通りの最初と最後の家に自分の名前が掲げられているのには耐えられない、と彼は言った。
Kiam li aldonis, ke li verŝajne ne povos ne diskonigi la realon, la politika polico sciis, kion fari.
おそらく自分は真実を広めずにはいられないだろう、と彼が付け加えたとき、政治警察は何をすべきかを知った。
Pablo mortis jam dum tiu nokto.
パブロはその夜のうちに死んだ。
Hodiaŭ, lernante legi, ĉiuj lernejanoj de la lando interese konatiĝas kun tiu dekunujarulo, kies kuraĝo kaj netimo morti por justa Afero iam savis la landon.
今日、読み方を学びながら、国中のすべての学童たちは、かつて正義の大義のために死を恐れぬその勇気によって国を救ったあの十一歳の少年を、興味深く知るのである。
NOVAJ VORTOJ
新出語
bari
ふさぐ
brusto
胸
buŝo
口
ĉies
だれのものでもない
favora
有利な
gajni
得る
individuo
個人
interna
内部の
komuniki
伝える
konsili
助言する
konveni
合う
kovri
覆う
kuzo
いとこ
linio
線
partio
政党;パーティー
prezidi
議長を務める
ruĝa
赤い
signo
しるし
sumo
合計
tasko
課題
-um-
語尾 -um-
vasta
広い
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
Afero
事柄
de-nove
再び
el-meti
取り出す
el-stari
立ち出る
kamp-adi
野営する
sin-done
献身的に
plen-umi
満たす
unuo
単位
Ĉapitro 25
25. KIU TIMU KIUN?
誰が誰を怖がるのか
"Mi tuj alportos teon," ŝi diris, kaj malaperis en la kuirejon.
「すぐにお茶を持ってきますよ」と彼女は言い、台所へ消えた。
Mi sentis min malvarma kaj alproksimiĝis al la fajro.
私は寒く感じて、火のそばに近寄った。
Fajroj ĉiam altiris min.
火というものはいつも私を引きつけた。
Mi rigardis ĝin.
私はそれを見つめた。
Ĝiaj ruĝaj kaj flavaj lumoj dancis en miaj okuloj.
その赤や黄の光が私の目の中で踊っていた。
La fakto, ke iom da fumo eliĝis el la fajro kaj plenigis la ĉambron per sia karakteriza odoro, tute ne ĝenis min.
少し煙が火から立ちのぼり、その独特の匂いで部屋を満たしていたが、私はまったく気にならなかった。
La teo estis varma kaj bongusta, ne tro forta, feliĉe, ĉar mi ne ŝatas tro fortan teon, male al kafo, kiu plaĉas al mi nur, se ĝi estas forta, densa, nigra.
お茶は温かくておいしく、濃すぎもしなかった。それはありがたかった。というのも、私は濃すぎるお茶は好きではないからだ。コーヒーは別で、濃く、重く、黒いのでなければ私は好きになれない。
"Mi ne komprenas, kial vi biciklas en tia vetero," ŝi diris.
「こんな天気の中で、どうしてあなたが自転車に乗るのか分かりません」と彼女は言った。
"Ne estas pro devo, ĉu?
「義務でやっているのではないのでしょう?
Estas nur sporto, mi supozas."
ただのスポーツなのでしょうね」
"Jes," mi respondis, "estas nur sporto.
「ええ」と私は答えた、「ただのスポーツです。
Mi ŝatas vojaĝi bicikle.
私は自転車で旅するのが好きなんです。
Nun estas la ferioj.
今は休暇です。
Kiam mi foriris ĉi-matene, la vetero estis bela.
今朝出発したときは、天気はよかったんです。
Kiu povis supozi, ke ekfalos tia frosta pluvo?
こんな凍えるような雨が降り出すなんて、誰が予想できたでしょう。
La radio nenion similan anoncis.
ラジオもそんなことは何も告げていませんでした。
Kaj mi ne povis antaŭvidi, ke mia rado estos fuŝita."
それに、自転車の車輪がだめになるなんて予想できませんでした」
"Vi estas bonŝanca, ke vi venis ĉi tien.
「あなたはここへ来られて運がよかったのですよ。
La vilaĝo estas malproksima.
村は遠いのです。
Tuj post ĉi tiu domo, la arbaro komenciĝas, kaj dum dudek kilometroj estas plu neniu."
この家のすぐ先から森が始まり、二十キロのあいだ、その先には何もありません」
"Ĉu vi vivas sola ĉi tie?"
「ここにはお一人で住んでいるのですか?」
"Normale ne.
「ふつうはいいえ。
Mia filo loĝas kun mi.
息子が私と一緒に暮らしています。
Li havis edzinon, sed ŝi forlasis lin.
あの子には妻がいましたが、彼女は息子のもとを去りました。
Nun li eksedziĝis.
今では離婚しています。
Sed de tempo al tempo li devas vojaĝi por sia komerco."
でも、ときどき仕事のために旅に出なければならないのです」
Nun ne plu pluvo falis, sed neĝo.
今や降っているのはもう雨ではなく、雪だった。
Dikaj, densaj neĝeroj.
大きく、密な雪片だった。
Mi min demandis, kiel mi daŭrigos mian vojaĝon morgaŭ, se dum la tuta nokto plu neĝos tiel dense.
こんなふうに一晩じゅう雪が激しく降り続いたら、明日どうやって旅を続ければいいのだろう、と私は自問した。
Plus tiu fuŝita rado, kiun mi iel devos prizorgi.
そのうえ、どうにかして直さなければならない壊れた車輪もある。
Eble finfine la gepatroj pravis.
もしかすると、結局のところ両親のほうが正しかったのかもしれない。
Eble ne estis tre saĝe fari biciklan vojaĝon tute sola en iom monta regiono en aprilo.
四月に、少し山がちな地方を、まったく一人で自転車旅行するのは、あまり賢明ではなかったのかもしれない。
Speciale sur tiu malnova biciklo, ne plej bone funkcianta.
とりわけ、あのあまり調子のよくない古い自転車では。
Sed plendi utilus al nenio.
だが、愚痴をこぼしても何の役にも立たない。
La hejmo estis malproksima.
家は遠かった。
Neniu povus min helpi.
誰も私を助けられないだろう。
Jam mi estis ege bonŝanca, ke ĉi tiu soleca domo ekzistas, kaj ke en ĝi loĝas afabla maljunulino.
こんな人里離れた家が存在し、しかもそこに親切な老婦人が住んでいるだけでも、私は大変な幸運だった。
"Ni dividos mian simplan vespermanĝon," ŝi proponis.
「私のささやかな夕食を分け合いましょう」と彼女は申し出た。
Ŝi preparis legomojn.
彼女は野菜を用意した。
Kun pano kaj butero, plus unu frukto, estis ĉio.
パンとバター、それに果物が一つ、それですべてだった。
Mi malsatis kaj plezure enbuŝigus ion pli satigan, kiel estus viando aŭ almenaŭ ovoj, sed tion ŝi ne havis aŭ ne proponis.
私は空腹で、肉か少なくとも卵のような、もっと腹にたまるものを喜んで口に入れただろうが、彼女はそれを持っていないか、あるいは勧めなかった。
Mi ne kuraĝis peti ion alian.
私はほかのものを求める勇気がなかった。
Kaj kiam mi konstatis, ke ŝi ne metis salon en la legomojn, mi ĝenis min demandi, ĉu salo ie troviĝas.
そして、彼女が野菜に塩を入れていないと気づいたときも、どこかに塩があるか尋ねるのがためらわれた。
Eble la kuracisto malkonsilis al ŝi sali siajn manĝojn, sed tio ne koncernis min.
もしかすると医者が彼女に食べ物へ塩を入れないよう忠告していたのかもしれないが、それは私には関係のないことだった。
Kiam mi petis salon, ŝi tuj montris al mi, kie ĝi estas, sed mi ne komprenis, kial estis al mi tiel malfacile eldiri tiel simplan peton.
私が塩を頼むと、彼女はすぐにそれがどこにあるかを示してくれた。だが、なぜこんな単純な頼みごとを口に出すのが私にはこれほど難しかったのか、私には分からなかった。
Ekde kiam ni komencis manĝi, ŝi parolis pli kaj pli libere.
食べ始めてからというもの、彼女はますます気楽に話すようになった。
Ŝi rakontis pri sia vivo, sia infaneco.
彼女は自分の人生や子ども時代について語った。
Ŝia avo, ŝia patro, ŝia edzo, ĉiuj laboris en la arbaro.
彼女の祖父も父も夫も、みな森で働いていた。
Arbaristoj ili estis.
彼らは林業の人たちだった。
Tial ŝi vivis en tiu ĉe-arbara domo.
だから彼女はその森のそばの家に住んでいたのだ。
Aŭskultante ŝin, mi tamen plu pripensis pri mia propra sinteno, pri kiu mi miris: kial mi tuj forlasis la ideon peti ion pli satigan por manĝi?
彼女の話を聞きながらも、私はなお自分自身の態度について考え続けていた。そしてそれが不思議だった。なぜ私は、もっと腹にたまるものを食べたいと頼む考えをすぐに捨ててしまったのだろう。
Certe, ŝi ion tian havis.
きっと彼女はそういうものを何か持っていたはずだ。
Kaj kial mi apenaŭ kuraĝis peti salon?
それに、なぜ私は塩を頼むことさえほとんどできなかったのだろう。
Mi kutime ne tiel agas.
ふだんの私はそんなふうにはふるまわない。
Finfine mi komprenis: pro timo.
ついに私は分かった。恐れのためだった。
Mi alvenis ĉi tien kiel ĝenanto, ne invitita.
私は招かれざる邪魔者としてここへ来たのだ。
Sed kiel eblis, ke mi, dekokjara, ne speciale malforta knabo, timis tiun preskaŭ nur-ostan sepdekjarulinon?
だが、十八歳で、とくに弱くもない私が、あのほとんど骨ばかりの七十歳の女を恐れているなど、どうしてありえたのだろう。
Ŝi aperis sana, kvankam ŝia haŭto estis iom tro flava laŭ mia gusto, sed ŝi povus fari nenion ĝenan al mi.
彼女は、私の好みからすると肌が少し黄色すぎたものの、健康そうに見えた。だが、私に何か害になることをできるようには思えなかった。
Dum ŝi rakontis ion pri sia filo, kio tute ne interesis min, tiel ke mi aŭskultis, kiel oni diras, nur unu-orele, mi komprenis mian timon: mi timis, ke ŝi timos min.
彼女が、私にはまったく興味のない息子のことを話していて、だから私はいわば片耳でしか聞いていなかったそのあいだに、私は自分の恐れの正体を理解した。私は、彼女が私を恐れるのではないかと恐れていたのだ。
Mi subite vidis min kiel dikan grandegulon — kio mi tute ne estas — kiu unubate povus ŝin mortigi kaj tion ial dezirus.
私は突然、自分を、ずんぐりした大男――実際にはまったくそうではないのだが――として見た。その男なら一撃で彼女を殺せるし、しかも何かの理由でそうしたいと思うかもしれない。
Ŝi estis senhelpa, sendefenda.
彼女は無力で、身を守るすべがなかった。
Mi povus fari ion ajn el ŝi.
私は彼女を相手に何でもできてしまう。
Tiu sento pri mia povo subite min terure ĝenis.
自分の力についてのその感覚が、突然、ひどく私を苦しめた。
"Mi ĝojas, ke venis gasto al mi," ŝi diris.
「お客さんが私のところへ来てくれて、うれしいわ」と彼女は言った。
"Mi kutimas je soleco, sed havi iun junan en la domo estas agrable.
「私はひとりなのには慣れているけれど、家の中に若い人がいるのはうれしいものです。
Vi dormos en la gastĉambro.
あなたは客間で寝ることになります。
Mi devos iom ordigi ĝin, kaj ĝi estas malvarma, sed mi preferus ne devi ŝanĝi la littukojn de mia filo.
少し片づけないといけないし、そこは寒いのだけれど、でも息子のベッドのシーツは替えずにすませたいの。
Cetere, ankaŭ tiu estas malvarma.
それに、そっちもやはり寒いのです。
La ĉambro, mi volis diri, ne mia filo, ha-ha.
部屋のことよ、つまり、息子じゃなくてね、はは。
Ĉiuj dormĉambroj ĉi tie estas malvarmaj, mi bedaŭras."
ここの寝室はどれも寒いの、ごめんなさい。」
Kaj tiam mi elparolis la bedaŭrindajn vortojn:
そしてそのとき、私はあの残念な言葉を口にした。
"Ĉu vi ne timas?"
「あなたは怖くないのですか?」
Ŝi rigardis min komence mire, poste kun stranga, ne klare difinebla, esprimo.
彼女ははじめ驚いたように私を見つめ、それから奇妙な、はっきりとは言い表せない、表情を浮かべて私を見た。
"Ne. Mi ne timas," ŝi diris.
「いいえ。私は怖がっていません」と彼女は言った。
Sed ne estis dubo, ke mi ĵus mispaŝis.
だが、私がたった今しくじったことに疑いはなかった。
La teo, kiun ŝi proponis al mi tuj antaŭ ol ni iris enlitiĝi, havis maldolĉan guston, kiun mi bedaŭrinde rimarkis nur post unu enbuŝigo, kiam mi povis fari nenion, krom lasi ĝin plu sekvi sian vojon en mi.
私たちが寝に行く直前に彼女が私に勧めてくれたそのお茶は、苦い味がしたのだが、残念ながら私はそれに一口飲んだあとでようやく気づき、そのときには、それが私の中でそのまま先へ進んでいくのを許すほか何もできなかった。
Mi plurfoje eldormiĝis kaj reendormiĝis en tiu nokto.
その夜、私は何度も目を覚まし、また眠りに落ちた。
Ĉiu-foje, mi sentis egan malkomforton, kiun mi ne bone komprenis, ĉar mi duon-dormis tamen la tutan tempon.
そのたびに、私はひどい不快感を覚えたが、ずっと半分眠っていたので、それが何なのかよく分からなかった。
Mi ja estis tre laca pro la longa biciklado, kiun sekvis la longa marŝado, dum kiu mi puŝis la biciklon.
実際、私は長い自転車走行のためにとても疲れていたし、そのあとには、自転車を押しながらの長い徒歩が続いた。
Kaj la neĝo, kiu daŭre falis tutnokte, helpis al profunda dormo.
そして、一晩中降り続いていた雪が、深い眠りを助けた。
Tamen, kiam mi eldormiĝis matene, pli frae ol tagiĝo, tiel ke ankoraŭ ne estis lumo, mi komprenis la kialon de mia malkom-forto: mi estis ligita en la lito.
しかし、朝、夜明けよりも早く、まだ明るくなっていないうちに目を覚ましたとき、私は自分の不快さの理由を悟った。私は寝床の中で縛られていたのだ。
Forta ŝnuro min tenis ne tute streĉe, sed sufiĉe bone, por ke mi ne povu movi la brakojn, nek malligi min per la fingroj.
丈夫な縄が私を、まったくきつくではないにせよ、十分しっかりと押さえていて、そのため私は腕を動かすことも、指で自分をほどくこともできなかった。
Mi koleris, sed kion mi povis fari?
私は腹を立てていたが、何ができただろうか。
Krii kaj tiri ŝin el la dormo estus tro malĝentile.
叫んで彼女を眠りから引きずり起こすのは、あまりに無作法すぎるだろう。
Kial vi ĝentilu al persono, kiu ligile malliberigis vin, vi eble demandos.
あなたを縛って閉じ込めた人に、なぜ礼儀正しくする必要があるのか、とあなたはたぶん尋ねるだろう。
Nu, mi ne havas respondon.
いや、私には答えがない。
Ne estis konvene.
それは適切ではなかった。
Mi komprenis ŝin: ŝi ektimis kaj decidis min ŝnurligi; ŝi liberigos min, kiam tagiĝos.
私は彼女のことを理解していた。彼女は怖くなって、私を縄で縛ることにしたのだ。夜が明ければ、彼女は私を解放するだろう。
Maljunaj personoj ĝenerale ellitiĝas frue, mi diris al mi por rehavi kuraĝon.
年を取った人はたいてい早く起きるものだ、と私は自分に言い聞かせて勇気を取り戻そうとした。
Sed kiam la matena lumo fine envenis la ĉambron, mi rimarkis, ke sur la seĝo apudlita estis fiksita skribaĵo:
しかし、朝の光がついに部屋に差し込んできたとき、私はベッド脇の椅子に書き置きが留められているのに気づいた。
"Kara Sinjoro!
「親愛なる旦那様!
"Pardonu, ke mi ligis vin, sed vi min timigis.
「縛ってしまってすみません。でも、あなたが私を怖がらせたのです。
Mi ofte akceptis neatenditajn kaj nekonatajn gastojn ĉi tie, kaj neniam timis.
私はここで、思いがけない見知らぬ客をしばしば迎え入れてきましたが、決して怖いと思ったことはありませんでした。
Sed gazetoj pli kaj pli rakontas pri junuloj, kiuj atakas senfortajn personojn.
けれども、新聞には、無力な人々を襲う若者たちのことが、ますます多く載るようになっています。
Kaj eble mi parolis al vi pri la kaŝejo kun miaj ormoneroj.
それに、私が金貨を隠してある場所のことを、あなたに話したかもしれません。
Mi ne memoras bone.
私はよく覚えていません。
Mia memoro ne plu estas, kia ĝi estis.
私の記憶は、もう以前のようではありません。
Nuntempe mi emas tuj forgesi, kion mi ĵus diris aŭ faris.
今では、ついさっき言ったことやしたことを、すぐ忘れてしまいがちです。
"Mi metis dormigilon en vian tason ĉi-vespere, sed vi trin-kis nur malmulte, kaj eble vi ne dormos profunde pli ol unu aŭ du horojn.
「今夜、私はあなたの杯に睡眠薬を入れましたが、あなたは少ししか飲みませんでしたし、たぶん深く眠れるのは一、二時間ほどでしょう。
Mi uzas tiujn por meti vin en staton sendanĝeran por mi.
私はそれを、あなたを私にとって危険のない状態にするために使っています。
Mi malligos vin nur, kiam estos viro en la domo."
家の中に男がいるときにだけ、あなたをほどきます。」
"Eble vi estas bona homo kaj mi petas vian pardonon.
「たぶん、あなたは善い人なのでしょう、そして私はあなたに許しを請います。
Sed via demando, ĉu mi timas, naskis timon en mi."
しかし、私が恐れているのかというあなたの問いが、私の中に恐れを生じさせたのです。」
Ĉu vi scias, kio estis plej zorgiga al mi en tiu momento?
あのとき、私にとって何がいちばん気がかりだったか、あなたにはわかりますか。
Kio, cetere, montras, kiel stulte la homa persono estas aranĝita.
ところでそれは、人間というものがどれほどばかげた具合にできているかを示しています。
Estis la fakto, ke mi nepre bezonis iri al necesejo.
それは、私がどうしてもトイレに行く必要があったという事実でした。
Mi trinkis multe da teo post mia alveno, mi trinkis multe da akvo dum la vespermanĝo, kaj legomoj, onidire, estas precipe akvo.
私は到着後にたくさんお茶を飲み、夕食のあいだにもたくさん水を飲みましたし、それに野菜は、言うところでは、ほとんど水分なのです。
Krome, estis malmulte da salo, kaj salo fiksas akvon en la korpo, mi aŭdis.
そのうえ、塩気がほとんどなく、塩は体内に水分をとどめるものだと私は聞いていました。
Nu, kiaj ajn la kaŭzoj, mi terure bezonis, kaj la ideo malpurigi la littukojn estis neelportebla.
ともかく、原因が何であれ、私はひどく行きたくて、シーツを汚してしまうという考えには耐えられませんでした。
Kaj jen io subite okazis, kio preskaŭ igis min perdi mian povon super mi tiurilate.
するとそのとき、突然あることが起こり、そのことで私はその点で危うく自分を抑える力を失いかけた。
Ekstere la vento blovis.
外では風が吹いていた。
Nenio bone funkciis en tiu malnova domo, kaj ventobato faris, ke la pordo de mia ĉambro iom malfermiĝis.
その古い家では何一つまともに機能せず、風の一打ちで私の部屋のドアが少し開いた。
Mi rimarkis nenion tuj.
私はすぐには何も気づかなかった。
Sed post momento, rigardante al granda spegulo, mi povis vidi parton de tio, kio troviĝis trans la pordo.
だがしばらくして、大きな鏡を見ているうちに、ドアの向こうにあるものの一部が見えた。
Aŭ, pli ĝuste: tiun, kiu.
いや、より正確には、そこにいた者の一部が、である。
Ĉar tuj ekster mia ĉambro kuŝis ŝi, senmova.
というのも、私の部屋のすぐ外に彼女が横たわっていたからだ、ぴくりとも動かずに。
Mi krie vokis, sed ŝi ne faris eĉ plej etan movon.
私は叫んで呼んだが、彼女はほんのわずかな身動きすらしなかった。
lel, mi sciis, ke ŝi estas morta.
だから、私は彼女が死んでいるのだとわかった。
Estis terure.
恐ろしいことだった。
Ŝi, tie, senviva.
彼女はそこにいて、生命を失っていた。
Kaj mi tie ĉi, eĉ ne povanta helpi, se mi supozis malĝuste kaj finfine montriĝus, ke ŝi ankoraŭ vivas.
そして私はここにいて、もし私の思い違いで、結局彼女がまだ生きているとわかったとしても、助けることすらできないのだった。
Mi sentis, ke mi freneziĝos.
私は気が狂ってしまいそうだと感じた。
Neniam mi imagis tian situacion ebla.
こんな状況がありうるなど、私は一度も想像したことがなかった。
La tempo pasis ege malrapide, kaj nenio okazis.
時間はひどくゆっくり過ぎ、何も起こらなかった。
Mi malsatis kaj soifis, sed ne pri tio mi vere pensis, Okupis mian penson, senkompate, la nekontentigebla bezono iri necesejen, kaj la timo, ke neniu dum pluraj tagoj venos al ĉi tiu soleca domo.
私は空腹で喉も渇いていたが、本当に考えていたのはそれではなかった。容赦なく私の頭を占めていたのは、満たしようのない便所へ行きたい欲求と、何日ものあいだ誰もこの孤立した家に来ないのではないかという恐れだった。
Jes ja, mia gastigantino diris, ke ŝi liberigos min nur ĉe la ĉeesto de viro, kio ŝajnis signifi, ke iu devas veni.
そうだ、家の女主人は、男がいるときにだけ私を解放すると言っていた。それは、誰かが来るはずだという意味に思えた。
Tiu penso redonis esperon.
その考えは希望を取り戻させた。
Sed alifoje mi diris al mi: ne; ŝi intencis iri mem al la vilaĝo peti iun veni ĉi tien kaj okupiĝi pri mi.
だが別のときには、いや、と私は自分に言い聞かせた。彼女は自分で村へ行って、誰かにここへ来て私の世話をするよう頼むつもりだったのだ。
Se mi bone vidis, ŝi ne havis telefonon.
私の見たところでは、彼女は電話を持っていなかった。
Mi kompreneble provis malligi min.
私はもちろん、自分をほどこうとした。
En romanoj kaj filmoj, kaptito ofte sukcesas tion fari.
小説や映画では、捕らわれた人はしばしばそれに成功する。
Estis neĝojige devi konfesi al mi, ke, kvankam la ŝnuron ligis maljuna senforta avino, mi ne kapablis malfari ŝian laboron.
老いて力のないおばあさんが縄を結んだのに、その仕事を私はほどけないのだと自分に認めねばならないのは、情けないことだった。
Sed tiel estis.
だが、実際そうだった。
Kaj jen finfine mi aŭdis iun ekstere.
そしてついに、私は外に誰かいるのを聞いた。
Tiu frapis la pordon kaj vokis plurfoje: "Sinjorino Ada! Sinjorino Ada!"
その人はドアをたたき、何度も呼んだ。『アダさん! アダさん!』
Mi krie respondis: "Help! Venu supren!"
私は叫んで答えた。『助けて! 上に来て!』
Estis vilaĝano, kiu alportis al ŝi panon, lakton, ovojn kaj diversajn aliajn manĝaĵojn, kiujn ŝi certe antaŭe mendis.
それは村人で、彼女がきっと前もって頼んでおいたパン、牛乳、卵、そしてさまざまなほかの食べ物を彼女のところへ持ってきたのだった。
"Liberigu min," mi petis.
『私を解放してください』と私は頼んだ。
"Mi tuj klarigos al vi."
『すぐに説明します』
"Kiu vi estas?" li demandis.
『あなたは誰だ?』と彼はたずねた。
Sed li ekvidis la kuŝantan korpon, kaj, ne atendante respondon, tuj klinis sin al ĝi.
だが彼は横たわる体に気づき、返事を待たず、すぐにそこへ身をかがめた。
"Ŝi mortis," li diris post atenta tuŝado.
『彼女は死んでいる』と、注意深く触れてみたあとで彼は言った。
"Ne povas esti dubo."
『疑いようがない』
Nur tiam li envenis en la ĉambron.
彼が部屋に入ってきたのは、そのときになってからだった。
"Liberigu, vi diris, ĉu ne?"
『解放しろ、とあなたは言ったんだな?』
Li vidis, ke mi estas ligita.
彼は私が縛られているのを見た。
Sed tuj poste li rimarkis la paperon kun ŝia skribaĵo.
だがその直後、彼女の筆跡のある紙に彼は気づいた。
"Mi vin petegas, liberigu min, mi nepre devas iri al la nece-sejo."
『お願いします、私を解放してください、どうしてもトイレに行かなければならないんです』
Li rigardis min sindemande.
彼は疑わしげに私を見た。
"Kiel mi povas scii, ĉu vi estas danĝera aŭ ne? Mi havas pli bonan ideon."
『あなたが危険かどうか、どうして私にわかる? もっといい考えがある』
Li iris al alia ĉambro.
彼は別の部屋へ行った。
Tute klare, li bonege konis la domon.
まったく明らかに、彼はその家を非常によく知っていた。
Post nelonge li revenis kun unu el tiuj ujoj, kiujn oni uzas en malsanulejoj por la homoj, kiuj ne kapablas moviĝi kaj do ne po-vas senigi sin je bezonpremo en taŭga loko.
まもなく彼は、病院で、動くことができず、そのため適切な場所で用を足すことのできない人々のために使う、あの容器の一つを持って戻ってきた。
"Vi devos helpi min," mi diris, "ĉar mi ne povas fari eĉ plej etan movon per la brakoj."
『あなたに手伝ってもらわなければなりません』と私は言った。『腕ではほんの少しも動かせないのですから』
Mi sentis min honta kaj malfeliĉa, sed li akceptis, kaj mi malplenigis min en la ujon.
私は恥ずかしく不幸な気持ちだったが、彼は承知し、私はその容器の中に排泄した。
La senpeziĝo estis nekredeble bonvena.
その解放感は信じられないほどありがたかった。
"Mi devas venigi doktoron, por ke li pretigu la necesajn paperojn pri tiu morto," li diris.
『あの死について必要な書類を医者に作ってもらうため、医者を呼ばなければならない』と彼は言った。
"Kaj ankaŭ informi la policon."
『それに警察にも知らせなければならない』
"Bonvolu forpreni miajn ligilojn," mi petis.
『どうか私の縛めを外してください』と私は頼んだ。
Sed liaj duboj pri mi estis tro gravaj.
だが、彼の私に対する疑いはあまりに大きかった。
"Ne. Mi unue rigardu, ĉu ŝia oro plu troviĝas sialoke."
『いや。まず彼女の金がまだ元の場所にあるかどうか見てみよう』
Li baldaŭ revenis kun serioza, neamika esprimo survizaĝe.
彼はまもなく、真面目で友好的ではない表情を顔に浮かべて戻ってきた。
Mi komence miris, ke li konas la lokon, sed poste mi pensis, ke en tia eta vilaĝo, ĉiuj certe konas ĉion pri ŝi.
私は最初、彼がその場所を知っていることに驚いたが、そのあと、そんな小さな村では、きっと皆が彼女について何もかも知っているのだと思った。
Se juĝi laŭ la antaŭa vespero, ŝi estis parolema kaj facile forgesis, kion ŝi aŭ oni ĵus diris.
前夜から判断するなら、彼女はおしゃべりで、自分や相手がたった今言ったことをすぐ忘れてしまう人だった。
Tia homo verŝajne ne povas longe teni ion ne-diskonata.
そういう人は、何かを長く人に知られないままにしておくことは、おそらくできない。
"Ĝi malaperis.
「それは消えた。
Plej verŝajne vi ĝin prenis kaj ie kaŝis, dum ŝi rimarkis nenion."
おそらくあなたがそれを取って、どこかに隠したのだ、彼女は何も気づかないあいだに。」
"Kaj kiel mi ligis min mem?"
「では、私はどうやって自分自身を縛ったというのですか?」
"Vi havas kunulon, eble.
「あなたには仲間がいるのかもしれない。
Aŭ vi trovis manieron igi ŝin tion fari.
あるいは、彼女にそれをさせる方法を見つけたのだ。
Eble dirante al ŝi, ke tiel ŝi ne timos."
たとえば、そうすれば彼女は怖がらずにすむ、と言って。」
"Sed ĉi tiun komunikaĵon fiksitan al la seĝo ŝi skribis propramane.
「だが、椅子に留められていたこの書きつけは、彼女が自分の手で書いたのだ。
Certe tion vi rekonas."
それはもちろん、あなたにも分かるはずだ。」
"Nu, mi ne scias.
「さて、私には分かりません。
Ne estas mia tasko kompreni pri tiaj aferoj.
そのようなことを理解するのは私の役目ではありません。
Mi informos la policon."
警察に知らせましょう。」
La doktoro venis.
医者が来た。
Li diris, ke ŝia koro estis malforta kaj verŝajne ne eltenis la timon plus la forto-streĉon necesan por bone ligi min.
彼は、彼女の心臓は弱っており、おそらく恐怖に加えて、私をしっかり縛るのに必要な力の緊張に耐えられなかったのだと言った。
Venis policano.
警官が来た。
Li diris, ke mi devos resti surloke, ĝis la esplorado pri la stranga situacio, kun mi ligita en lito kaj ŝi morta eksterĉambre, estos finfarita.
彼は、私がベッドに縛られ、彼女が部屋の外で死んでいたというこの奇妙な状況についての捜査が終わるまで、私はその場にとどまらなければならないと言った。
Sed ĉar li ne volis lasi min sola tie, time, ke mi forkuros, kaj ĉar li opiniis, ke neniu en la vilaĝo konsentos gastigi eblan mortiginton, plus konsidere al la malmulta mono, kiun mi disponis kaj igis hotelon neebla solvo, li proponis, ke mi loĝu en la policejo, kiu troviĝis ne tre proksime, en malgranda kampara urbeto.
だが、彼は私をそこに一人で残したくなかった。私が逃げ出すのを恐れたからであり、また村の誰もが殺人犯かもしれない者を泊めることに同意しないだろうと考え、さらに私の持ち金が少なく、宿屋は不可能な解決策だったことも考え合わせて、あまり近くない小さな田舎町にある警察署に私が泊まるよう提案した。
Tie mi restis plurajn tagojn.
私はそこで数日過ごした。
Pluraj vilaĝanoj memoris tre bone, kie la maljuna avino kaŝis sian oron.
何人もの村人が、その年老いたおばあさんがどこに金を隠していたかをよく覚えていた。
Ŝi ne timis la konatojn kaj jen parolis pri ĝi, jen eĉ montris ĝin.
彼女は顔見知りを怖れず、ときにはそのことを話し、ときにはそれを実際に見せさえした。
Tiu kaŝejo nun estis malplena.
その隠し場所は今や空だった。
La fakto, ke oni trovis reston de dormigilo en te-taso ankoraŭ ne purigita, ne faciligis la solvon de la problemo.
まだ洗われていないティーカップの中に睡眠薬の残りが見つかったという事実は、問題の解決を容易にはしなかった。
Ĉu mi ne metis ĝin por ŝin mortigi?
私が彼女を殺すためにそれを入れたのではないか?
Kiel scii, kiom estis metita kaj kiom ŝi trinkis?
どれだけ入れられ、彼女がどれだけ飲んだのか、どうすれば分かるのか?
Eble mi perforte devigis ŝin skribi la leteron kaj poste ligi min, sciante, ke la dormigilo ne efikos antaŭ ol duonhoro.
おそらく私は彼女に無理やりその手紙を書かせ、そのあと私を縛らせたのだ、睡眠薬が効き始めるまでに半時間はかかると知っていて。
"Kial mi farus ion tiel malsimplan?" mi diris.
「どうして私がそんな回りくどいことをするでしょう?」と私は言った。
"Se mi prenus ŝian oron, mi tuj forirus kun ĝi!"
「もし私が彼女の金を取ったのなら、私はすぐにそれを持って立ち去っていたはずだ!」
"Eble tion vi intencis fari komence, sed ne povis pro la neĝo."
「たぶん最初はそうするつもりだったのだろうが、雪のせいでできなかったのだ。」
"Se mi ŝtelis la oron, kien mi metis ĝin?"
「もし私が金を盗んだのなら、それをどこに置いたというのですか?」
"Jes.
「そうだ。
Tion vi devus sciigi al ni..."
それは君が我々に知らせるべきことだ……」
La esplorjuĝisto, ne kontenta, ne tre certa pri si, decidis ne ellasi min.
予審判事は、満足せず、自信もあまりなく、私を釈放しないことに決めた。
La filo de la maljuna sinjorino vere estis plej afabla.
その老婦人の息子は、本当にこの上なく親切だった。
Post kiam li klarigis al la polico, ke ĉifoje, antaŭ ol vojaĝi for por kelka tempo, li akceptigis al sia patrino, ke ŝi lasu lin meti ŝiajn ormonerojn en sendanĝeran lokon en sia oficejo, en la urbo, kie li laboras, oni liberigis min.
彼が警察に、今回はしばらく旅に出る前に、母親に、自分が働いている町の自分の事務所にある安全な場所へ彼女の金貨を自分に置かせることを承知させていたのだ、と説明すると、私は釈放された。
Li vere ne estis memcentra homo.
彼は本当に自己中心的な人間ではなかった。
Li tre malĝojis pri la forpaso de la patrino, sed ne preteratentis pro tio mian strangan situacion.
彼は母親の死を深く悲しんでいたが、そのために私の奇妙な境遇を見過ごしはしなかった。
Li sentis sin kulpa pro la maniero, laŭ kiu lia patrino min traktis, kiom ajn komprenebla ĝi estis.
彼は、どれほど理解できるものであったにせよ、彼の母親が私を扱ったそのやり方について、自分に責任があるように感じていた。
"Mi ne estas malriĉa," li diris.
「私は貧しくありません」と彼は言った。
"Mi havas bonan oficon, mi ne havas gefilojn kaj mia patrino preskaŭ nenion elspezis.
「私はよい職についていますし、子どももいませんし、母はほとんど何も使いませんでした。
Permesu, ke mi faru ion, por ke vi pardonu ŝin."
どうか、あなたが母を許してくださるように、私に何かさせてください」
Kaj li aĉetis por mi tute novan biciklon.
そして彼は私のためにまったく新しい自転車を買ってくれた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aprilo
4月
butero
バター
cetera
他の
densa
濃い
dividi
分ける
fajro
火
ferio
休暇
fingro
指
flava
黄色い
fumo
煙
gasto
客
ial
何らかの理由で
iel
何らかの方法で
karakterizi
特徴づける
konstati
確認する
orelo
耳
plus
さらに
puŝi
押す
rado
車輪
salo
塩
teo
茶
tuko
布
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
esplor-juĝ-isto
審査官
forto-streĉo
緊張
mem-centra
自己中心的な
neces-ejo
トイレ
preter-atenti
見落とす
Ĉapitro 26
26. KIAM DORSO DOLORAS
背中が痛むとき
"Bela mateno, ĉu ne?"
「いい朝だね、そうでしょ?」
Ĉiufoje, kiam Tejho renkontas Maevan, lia koro elsaltas el sia kutima regula, paca irado.
テイホがマエヴァに会うたびに、彼の心はいつもの規則正しい穏やかな歩みから飛び出す。
"Ho, Tejho, vi! Saluton. Jes, la mateno estas vere bela."
「ああ、テイホ、あなた! こんにちは。ええ、本当にいい朝ね」
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas Tejhon, ŝia koro rapidiĝas, kaj io neklarigebla, plaĉe varma, plenigas ĝin.
マエヴァがテイホを見るたびに、彼女の心は速くなり、何か説明しがたい、心地よく温かなものがそれを満たす。
Io poema.
何か詩のようなものが。
"Ĉu vi fartas bone?"
「お元気?」
"Tre bone, dankon, kaj vi?"
「とても元気です、ありがとう、あなたは?」
La vortoj glitas facile el ŝia buŝo.
その言葉は彼女の口からやすやすと滑り出る。
Nenio vidigas, ke ŝi devas streĉi la fortojn por ne tuj proksimigi la kapon al lia brusto.
すぐにも頭を彼の胸に近づけないように、彼女が力をこめてこらえねばならないことを示すものは何もない。
Kaj ĝin kisi.
そしてそれに口づけしないように。
"Ankaŭ mi plej bone fartas."
「私もとても元気です」
Ili ekridegas.
二人はどっと笑い出す。
Ŝajnas, en tiu trankvila loko, ke responde ridas ankaŭ la naturo.
その静かな場所では、自然もまた応えるように笑っているかのようだ。
Birdo ekflugas gajkante.
一羽の鳥が楽しげに鳴きながら飛び立つ。
La lumo sur la maro dolĉas al la okuloj.
海の上の光は目にやさしい。
Estas unu el tiuj tagoj, kiam la vivo vastadone disradias ĝojon.
それは、人生が豊かに喜びを放っているような、そういう日の一日である。
Kiam oni estas juna, bonfarta, kun tiu beleco, kiun juneco ofte havigas al homoj viglaj kaj sanaj — eble ĉar naturo pretigas ilin por amo — oni facile sin ĝenas antaŭ persono de la alia sekso, sed tiun sinĝenon oni volas ne elmontri.
若く、健康で、若さがしばしば生き生きとして健康な人々に与えるあの美しさを備えているとき――おそらく自然が彼らを愛のために準備しているからだろう――人は異性の前ではたやすく気おくれするものだが、その気おくれは表に出したくないものである。
Ĉu plej bona metodo por kaŝi ĝin ne estas eligi laŭtan ridon?
それを隠す最良の方法は、大きな笑い声をあげることではないだろうか。
"Fakte, mi ne diris al vi la veron," voĉas Tejho, post kiam la ridoj trankviliĝis, "parolante pri bonfarto.
「実は、ほんとうのことをあなたに言わなかったんだ」と、笑いがおさまったあとでテイホは言う、「元気かどうかということについてはね。
Mia dorso doloras."
背中が痛いんだ」
"Ĉu vere? Ĉu vi estas malsana?"
「ほんとう? 病気なの?」
"Ne malsana.
「病気じゃない。
Ĉu vi scias, kie mi laboris lastsemajne?"
先週どこで働いていたか知ってる?」
"Ie ĉe la haveno, ĉu ne? Ĉu vi helpis el- kaj en-ŝipigi varojn?"
「港のどこかでしょう? 荷物の積み下ろしや積み込みを手伝っていたの?」
"Ne, tute ne.
「いや、まったく違う。
Sed vi pravas pri la loko.
でも場所については君の言うとおりだ。
Mi laboris apud la haveno, ĉe tiu ĉino, kiu vendas malnovajn objektojn el fero.
港のそばで、古い鉄製品を売っているあの中国人のところで働いていた。
Li dungis min por kelka tempo.
彼はしばらくの間、僕を雇ったんだ。
Li bezonis iun por ordigi la amason da plej diversaj varoj el plej diversaj materialoj, kiujn li havas.
彼が持っている、さまざまな材料からできた実にさまざまな品物の山を整理する人手が必要だったんだ。
Teorie, li okupiĝas pri malnovaj objektoj el metalo, ĉefe fero, sed fakte li havas multon ankaŭ el aliaj materialoj, ekzemple el ligno.
建前では、彼は金属製品、とくに鉄の古物を扱っていることになっているけれど、実際にはほかの材料のものもたくさん持っている。たとえば木のものとか。
Ankaŭ lignajn meblojn li vendas, ĉu vi scias?
木の家具だって売っているんだよ、知ってた?
Tiu homo kapablas aĉeti kaj revendi ion ajn.
あの男はどんなものでも買って転売できるんだ。
Maŝinojn, aparatojn, strangajn artaĵojn, ĉion oni trovas ĉe li."
機械、器具、奇妙な美術品、彼のところには何でもあるんだ」
"Ĉu vere? Sed kiel tio rilatas al via dorso? Kio okazis?"
「そうなの? でもそれがどうしてあなたの背中に関係あるの? 何があったの?」
"Nu, eble mi ne estas sufiĉe forta por tio, kion mi devis fari."
「うーん、たぶん、しなければならなかったことをするには、僕は十分に力が強くないんだろう」
Ne sufiĉe forta, ĉu?
十分に強くない、ですって?
Ridinde!
おかしいわ!
Maeva rigardas lin.
マエヴァは彼を見る。
Sur ĉi tiu insulo, nur la ĉinaj komercistoj, la malmultaj eŭropanoj kaj usonanoj, kaj la homoj, kiuj laboras en oficejo, en hotela akceptejo aŭ similloke, surhavas ĉemizon.
この島では、中国人商人たち、少数のヨーロッパ人やアメリカ人、それに事務所やホテルの受付やそのような場所で働く人たちだけがシャツを着ている。
Tejho neniam surmetas ion alian ol pantalonon.
テイホはズボン以外何も身につけない。
Ĉiufoje, kiam Maeva rigardas lin, lia aspekto tuŝas ŝian koron.
マエヴァが彼を見るたびに、その姿は彼女の心に触れる。
Ŝi sentas ion en si, ion ne tre esprimeblan, emon tuŝi, eble, deziron, ke haŭto sentu la kontakton de haŭto.
彼女は自分の中に何かを感じる。あまりうまく言い表せない何かを。触れたい気持ち、たぶん、肌が肌の触れあいを感じることへの願いを。
Li estas nek dika, nek speciale alta.
彼は太っているわけでもなく、とくに背が高いわけでもない。
Tiu iom bruna haŭto, tiu vizaĝo regule trankvila, tiu korpo, senvesta krom la mallonga pantalono, estas simple belaj.
そのやや褐色の肌、そのふだん穏やかな顔、その短いズボン以外は裸の体は、ただただ美しい。
Ili ĉiam movas sentojn en ŝi.
それらはいつも彼女の中に感情を動かす。
Ne sufiĉe forta, ĉu?
十分に強くない、ですって?
Tiuj brakoj, tiu brusto, tiu dorso aperas kapablaj levi kaj porti ion ajn.
あの腕、あの胸、あの背中は、どんなものでも持ち上げて運べそうに見える。
"Vi ne imagas, kiel pezaj kelkaj el tiuj varoj estas.
「ああいう品物のいくつかがどれほど重いか、君には想像できないよ。
Mi devis levi iun malnovan aparaton, kies uzon mi eĉ ne provus imagi.
僕は、何に使うのか想像しようとさえ思わないような古い器具を持ち上げなければならなかった。
Li volis ekspozicii ĝin en centra loko...
彼はそれを中央の目立つ場所に置いて見せたかったんだ……
Ĉu vi jam vizitis muzeon?"
博物館に行ったことはある?」
"Ne."
「ないわ」
"Mi jes, foje, en la granda insulo.
「僕はある、一度、大きい島で。
Estas domo kun ĉiaspecaj objektoj.
いろいろな物がある建物なんだ。
Ĉio, sed ne modernaj aĵoj.
何でもある、でも現代の品物じゃない。
Mebloj, maŝinoj, aparatoj, manĝiloj, iloj el metalo, ŝtono, ligno, moneroj..."
家具、機械、器具、食器、金属や石や木の道具、貨幣……」
"Vi ne bezonas diri.
「説明しなくていいわ。
Mi neniam vidis muzeon, sed mi sidadis sufiĉe longe en lernejo por scii, kio ĝi estas.
博物館を見たことは一度もないけれど、それが何かを知るには十分なだけ長く学校に座っていたもの。
Kial vi parolas pri muzeo?"
どうして博物館の話をするの?」
"Ĉar unu el la konstruaĵoj, kie mi laboris por tiu ĉino, estas kvazaŭ muzeo, tiom da nekredeblaj aferoj ĝi enhavas.
「私があの中国人のために働いていた建物の一つは、まるで博物館なんだ。信じられないような物がそれほどたくさん入っているから。
La tutan tagon mi devis preni aĵojn el unu loko kaj ilin porti al alia."
一日じゅう、私は物をある場所から取り出して、別の場所へ運ばなければならなかった。」
"Sed kiel vi dolorigis al vi la dorson?
「でも、どうやって背中を痛めたの?
Vi tamen ne levas objektojn kiel okcidentanoj, kiuj tenas la krurojn rektaj por preni ion de sur planko, kaj klinas nur la korpo-supron, tiel ke la dorso elportas la tutan penon, ĝis ĝi malboniĝas."
あなたは西洋人みたいに物を持ち上げたりはしないでしょう。西洋人は床の上の物を取るのに脚をまっすぐにしたまま、上半身だけを曲げるから、背中が全部の負担を引き受けて、しまいには悪くなってしまうのよ。」
Dum ŝi parolas, ŝi klinas la dorson kaj mallevas la brakojn, tenante la krurojn rektaj.
彼女はそう話しながら、脚をまっすぐにしたまま背を曲げ、腕を下へおろす。
Ŝi ŝajnigas, ke ŝi prenlevas ion de sur la tero laŭ la maniero de la okcidentanoj.
彼女は、西洋人のやり方で地面から何かを持ち上げるふりをする。
Ambaŭ ridegas.
二人は声を立てて笑う。
"Ne, tute ne.
「いや、まったくそんなことはない。
Sed tiu stranga aparato ne estis fakte, kia ĝi aperis.
でも、あの奇妙な器具は、見た目どおりのものでは実際なかったんだ。
Ĝi estis multe pli peza en unu flanko ol en la alia, kaj, kiam mi levis ĝin, mi sentis, ke jen ĝi glitas el miaj manoj.
片側がもう一方よりずっと重くて、持ち上げたとき、今にも手からすべり落ちそうなのを感じた。
Nu, mi ne povis allasi, ke ĝi falu teren kaj rompiĝu, time ke la ĉino koleros kaj devigos min pagi.
だから、それを地面に落として壊すわけにはいかなかった。中国人が怒って、私に弁償させるのではないかと怖かったから。
Kiel mi povus pagi?
どうやって払えるだろう?
De kie mi prenus la monon por tia sendube multekosta aparato?
そんな、きっと高価に違いない器具の金を、どこから持ってくるというんだ?
Mi provis teni min egalpeze, mi sukcesis, ke la aparato ne falu, sed mi tiucele faris movon neĝustan kaj ekde tiam mia dorso iom doloras."
私は体の釣り合いを保とうとして、器具を落とさずにすませることはできたけれど、そのために無理な動きをしてしまって、それ以来、背中が少し痛むんだ。」
"Kompatinda!" ŝi diras dolĉavoĉe, kaj sammomente trakuras ŝian tutan korpon neatendita sento, plaĉa, iom ĝua.
「かわいそうに!」と彼女はやさしい声で言う。その瞬間、思いがけない感覚が彼女の全身を走る。心地よく、少し官能的な感覚が。
Nur pro ĝi ŝi ekrimarkas, ke ŝi nun tuŝas lian brakon.
そのせいで初めて、彼女は自分が今、彼の腕に触れていることに気づく。
"Ne zorgu," li respondas, same dolĉe.
「心配しないで」と彼も同じようにやさしく答える。
"Doloras nur iomete."
「ほんの少し痛むだけだよ。」
"Tamen, tamen," ŝi rebatas.
「それでも、それでも」と彼女は言い返す。
"Ĉu ĉi tie?" ŝi demandas, promenigante sian manon sur lia dorso, laŭ la rando de la pantalono.
「ここ?」と彼女はたずねながら、ズボンの縁に沿って彼の背中の上を手でなぞる。
"Jes, tie."
「うん、そこだ。」
Ne eblus scii, ĉu lia voĉo esprimas sufereton aŭ ĝuon.
彼の声が、わずかな苦痛を表しているのか、それとも快さを表しているのか、わからない。
Ĉu ambaŭ?
両方だろうか。
Ĉiaokaze, ĝi sonas bele, altire.
いずれにせよ、それは美しく、魅力的に響く。
"Via mano estas vere kuraca.
「君の手はほんとうに治療になる。
Jes.
そう。
ĝuste tie, sed ankaŭ ĉirkaŭe.
まさにそこ、でもその周りも。
Jes, tiel, plu, plu, mi petas.
そう、そうやって、もっと、もっと、お願いだ。
Viaj fingroj havas resanigan efikon.
君の指には癒やす力がある。
Kaj krome ili... kiel diri?... ili plej agrable poemas.
それにそのうえ、それは……なんと言えばいいかな……ひどく心地よく詩をなしている。
Jes, jes, ne ridu.
そう、そう、笑わないでくれ。
Via tuŝo havas la dolĉecon de poemo."
君の触れ方には詩の甘さがある。」
Ŝia kontakto rapidigas lian koron, dum io fajra varmas ene kaj estigas plaĉajn sentaĵojn.
彼女の触れ合いは彼の心臓の鼓動を速め、内では何か火のようなものが熱を帯びて、快い感覚を生み出す。
Tiam...
そのとき……
Knabo, knabino.
少年、少女。
Blua maro, ĉielo sennuba, suno.
青い海、雲ひとつない空、太陽。
Neniu bruo de maŝino, neniu veturilo, neniu homa voĉo, krom iliaj.
機械の音も、乗り物も、人の声もない。あるのは二人の声だけ。
Nur birdoj krias unu al la aliaj super la maro, nebele, nekante, kvazaŭ milite.
ただ鳥たちだけが海の上で互いに叫び合っている。霧のようにぼんやりと、否定するように、まるで戦っているかのように。
Ili batalas pri fiŝoj.
魚をめぐって争っているのだ。
Tejho, Maeva ne atentas ilin.
テイホもマエヴァもそれには注意を向けていない。
Ne estus ĝentile plu rigardi tiujn du.
あの二人をこれ以上見つめるのは礼儀正しくないだろう。
Ni havu konsideron pri ilia rajto soli, aŭ, pli ĝuste, ge-soli.
二人きりでいる権利、いやもっと正確には、男女二人きりでいる権利を尊重しよう。
Ni pro ĝentileco almenaŭ fermu la okulojn.
礼儀として、せめて目を閉じよう。
Kaj se la tiela mallumo vigligas vian imagon, nu, tio estas via afero, ĉu ne?
そして、そうした暗闇があなたの想像力をかき立てるとしても、まあ、それはあなた自身の問題だろう、そうではないか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aparato
装置
ĉemizo
シャツ
ĉina
中国の
dorso
背中
dungi
雇う
ekspozicio
展示会
farti
元気である
fero
鉄
gliti
滑る
haveno
港
insulo
島
kisi
キスする
ligno
木材
materialo
材料
meblo
家具
moderna
現代的な
muzeo
博物館
pantalono
ズボン
planko
床
rando
端
sekso
性
Usono
アメリカ
varo
商品
vigla
活発な
Ĉapitro 27
27. KVINA RAKONTO PRI AFANTI
アファンティの話 その5
Komercisto, kiu estis amiko de Afanti, devis foriri por longa vojaĝo.
アファンティの友人である商人は、長い旅に出なければならなかった。
Antaŭ ol ekiri for, li venis viziti sian amikon, por diri al li varman, plej amikan ĝisrevidon.
出発する前に、彼は友人を訪ね、心のこもった、いかにも友情深い別れのあいさつを言いに来た。
Li apenaŭ eksidis kaj komencis paroli pri sia baldaŭa vojaĝo, kiam li rimarkis, ke Afanti havas belan oran ringon ĉe la ringofingro.
彼は座ってほどなく、まもなくの旅のことを話し始めたが、そのときアファンティが薬指に美しい金の指輪をはめているのに気づいた。
"Mi tre bedaŭras, ke mi devas foriri, ĉar mi tre ŝatas nian rilatadon," li diris.
「行かなければならないのが本当に残念だ。私は私たちの付き合いがとても好きだから」と彼は言った。
"Vi estas mia plej bona amiko, Afanti, ĉu vi tion kredas?"
「君は私のいちばんの親友だよ、アファンティ。そう信じてくれるかい?」
"Mi certe kredas vin, kara," Afanti respondis.
「もちろん信じるとも、親愛なる友よ」とアファンティは答えた。
"Tial mi havas por vi simplan, sed bonan, konsilon: ne foriru."
「だからこそ、君に単純だがよい助言がある。行かないことだ。」
La alia eligis profundan spiron, zorgvizaĝe.
相手は心配そうな顔で深いため息をついた。
"Mi devas, Afanti, mi devas.
「行かなければならないんだ、アファンティ、どうしても。
Miaj komercaj aferoj ne ebligas al mi ne foriri.
商売の都合で、行かずにはいられない。
Mi bezonas monon por vivi, ĉu ne?
生きるにはお金が必要だろう?
Por ricevi monon, mi bezonas komerci.
金を得るには商売をしなければならない。
Kaj por mia komerco mi devas vojaĝi for."
そして商売のためには旅に出なければならないんだ。」
Afanti nenion respondis.
アファンティは何も答えなかった。
"Sed la ideo resti tiel longatempe sen vidi vin igas min ege malĝoja.
「だが、そんなに長いあいだ君に会えずにいると思うと、とても悲しくなる。
Gi ŝiras mian koron.
それは私の心を引き裂く。
Kiel mi elportos?
どうやって耐えればいいのだろう?
Ne estos facile."
たやすいことではないよ。」
Afanti plu restis silenta.
アファンティはなおも黙ったままでいた。
"Jen mi havas ideon," la amiko diris kun ekbrilo en la okuloj.
「そうだ、いい考えがある」と友人は目を輝かせて言った。
"Lasu min havi vian ringon.
「その指輪を私に持たせてくれ。
Mi metos ĝin al mia fingro, kaj konstante vidos ĝin.
自分の指にはめて、いつもそれを見るようにする。
Ĉiufoje, kiam mi ĝin rigardos, mi sentos, kvazaŭ mi vidus vin envere.
それを見るたびに、まるで本当に君を見ているような気持ちになるだろう。
Ĝi estos mia animpacigilo."
それは私の心を慰めるものになるのだ。」
Afanti rigardis sian ringon.
アファンティは自分の指輪を見た。
Ĝi estis bela.
それは美しかった。
Ĝi estis valora.
それは高価だった。
Estis eĉ la sola valoraĵo, kiun li iam ajn havis.
それは、彼がこれまでに持ったただ一つの貴重品ですらあった。
Per serioza voĉo li ekparolis:
彼は真面目な声で話し始めた。
"Min tuŝas la sentoj, kiujn vi esprimas.
「君が表してくれた気持ちには心を打たれる。
Kio estas pli valora ol amikeco?
友情より貴重なものがあるだろうか?
Kaj ĝuste mia amikeco al vi kaŭzas al mi problemon.
そしてまさに、君に対する私の友情が、私に問題をもたらしている。
Ĉar ankaŭ mi ne povos havi pacon enkore, dum vi estos for.
というのも、君が留守のあいだは、私も心の平安を持てないだろうから。
Ankaŭ mi bezonus vidi vin."
私もまた、君を見られる必要があるのだ。」
Same kiel lia kunulo antaŭ minuto, Afanti eligis profundan spiregon, bruan, malĝoj-espriman.
一分前の相手と同じように、アファンティもまた、物音のする、悲しみを表す深いため息をついた。
Dum momento silento okupis la ĉambron.
しばらくのあいだ、沈黙が部屋を満たした。
La komercisto sin demandis, pri kio pensas Afanti.
商人は、アファンティが何を考えているのだろうと自問した。
Ĉilasta aperis profunde enpensiĝinta, kvazaŭ serĉante solvon al suferiga problemo.
当のアファンティは、苦しい問題の解決を探しているかのように、深く考え込んでいるように見えた。
Sed la esprimo de Afanti subite ŝanĝiĝis: larĝa rideto formiĝis sur liaj lipoj.
だが、アファンティの表情は突然変わった。大きな笑みが彼の唇に浮かんだ。
"Jen!
「そうだ!
Ankaŭ mi finfine ekhavis ideon, bonan, solvan ideon.
私にもついに考えが浮かんだ。よい、解決になる考えが。
Certe vi bonvolos agi kompate al mi: lasu min konservi la ringon.
きっと君は親切にも私を思いやってくれるだろう。つまり、指輪は私に持たせてくれ。
Ĉiufoje, kiam mi rigardos ĝin, mi memoros, kiel mia plej bona amiko deziris ĝin havi pro varmaj amikaj sentoj al mi.
それを見るたびに、私の最良の友が、私への温かい友情のためにそれを欲しがったことを思い出すだろう。
Tio varmigos mian koron.
それが私の心を温める。
Mi memoros, kiel vi petis ĝin, kiel gravis por vi havi ion, kio tenu viva en vi mian memoron, kaj kiel vi tamen plej grandanime akceptis, ke mi ĝin konservu.
君がそれを求めたこと、私の記憶を君の中に生かし続ける何かを持つことがどれほど君にとって大切だったか、そしてそれでもなお、なんと寛大にも私がそれを取っておくことを受け入れてくれたかを、私は思い出すだろう。
Tiel mi ne povos ne pensi pri vi konstante.
そうすれば、私は絶えず君のことを思わずにはいられない。
Vi pravas.
君の言うとおりだ。
Amikeco estas io ege valora, kaj ĉi tiu ringo estos por mi porĉiama signo de nia porĉiama amikeco."
友情は実に貴重なものだ。そしてこの指輪は、私たちの永遠の友情の永遠のしるしとなるだろう。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
ligo
結びつき
ringo
指輪
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-pens-iĝi
考え込む
ĝis re-vido
また会いましょう
ringo-fingro
薬指
Ĉapitro 28
28. MI PERDIS KELKAJN BOVINOJN
牛を何頭か失った
— Kultura Centro Esperantista?
— エスペラント文化センター?
Ĉu tio estas en la Alpoj?
それはアルプスにあるのですか?
— Ne.
— いいえ。
Tute ne.
まったく違います。
Estas en la plej okcidenta parto de Svislando, en la ĵurasa montaro.
スイスのいちばん西の部分、ジュラ山地にあります。
Ne estas tiel akraj montoj kiel la Alpoj, sed ili estas tre agrablaj por promeni.
アルプスほど険しい山々ではありませんが、散歩するにはとても気持ちがよいのです。
Kaj la Kultura Centro troviĝas je iom pli ol mil metroj super la marnivelo, tute proksime al naturo, rande de la plej alta urbo de Eŭropo.
そしてその文化センターは、海抜千メートルを少し超える高さ、自然のすぐそば、ヨーロッパで最も高い町の端にあります。
Mi diras "urbo", ĉar ekzistas pli altaj vilaĝoj, sed La Chaux-de-Fonds (elparolu: La Ŝodfon') estas vera urbo, centro de horloĝa industrio, tamen je mil metroj de alteco.
私は「町」と言います。もっと高い村はあるからです。しかしラ・ショー=ド=フォン(発音は「ラ・ショドフォン」)は本当の町で、時計産業の中心地でありながら、高度は千メートルあるのです。
— Interese.
— おもしろいですね。
— Ĉu vi konas la svisan Ĵurason?
— スイスのジュラ地方をご存じですか?
— Jes.
— ええ。
Mi tie perdis bovinojn siatempe.
昔、そこで牛をなくしたことがあります。
— Perdis bovinojn, ĉu vere?
— 牛をなくした、本当ですか?
Kiel eblas?
どうしてそんなことが?
— Tio okazis dum la dua mondmilito.
— それは第二次世界大戦中のことでした。
Mi estas judo, kiel vi eble scias.
私はユダヤ人です、ご存じかもしれませんが。
Pariza judo.
パリのユダヤ人です。
Mi estis dekokjara, studis pri literaturo.
私は十八歳で、文学を学んでいました。
Por mi, kamparo estis stranga medio, nekonata, ekster mia vivo.
私にとって田舎は、奇妙で、未知で、自分の生活の外にある環境でした。
Medio tute fremda al mi.
私にはまったく異質な環境でした。
Regionoj, kien oni iras ferii aŭ pasigi dimanĉon.
休暇を過ごしたり、日曜日を過ごしに行ったりする土地。
Sed mi havis neniun veran kontakton kun la kampara vivo.
しかし、田舎の暮らしと本当の意味で接したことはまったくありませんでした。
— Ĉu vi estis en Parizo, kiam la germanoj okupis Francion?
— ドイツ軍がフランスを占領したとき、あなたはパリにいたのですか?
— Jes.
— はい。
Mia familio ne prenis serioze ĉion, kion oni diris pri la malamindaj idealoj de tiu frenezulo Hitler kaj pri liaj klaraj intencoj.
私の家族は、あの狂人ヒトラーの忌まわしい思想や、その明白な意図について人々が言っていたことを、真剣には受け取っていませんでした。
Verŝajne ili prenis siajn dezirojn por realo.
おそらく、自分たちの願望を現実だと思ってしまったのでしょう。
Kiam la germanoj alvenis, oni trovis por mi kaŝejon en religia lernejo, katolika.
ドイツ軍が来たとき、私は宗教学校、つまりカトリックの学校に隠れ場所を見つけてもらいました。
Sed tio ne povis daŭri, ĉar, almenaŭ tiuregione, la germanoj komencis kontroli tiujn lernejojn, serĉante judojn por ilin sendi al morto.
しかし、それは続けられませんでした。少なくともその地方では、ドイツ軍がそうした学校を調べ始め、ユダヤ人を探して死へ送ろうとしていたからです。
— Kiel vi elturniĝis?
— どうやって切り抜けたのですか?
— Ni havis amikojn, bonajn amikojn, kiuj ĉion aranĝis.
— 私たちには友人たちがいました、よい友人たちがいて、すべてを手配してくれました。
Ili savis mian vivon.
彼らが私の命を救ったのです。
Neniam estos limo al la dankemo, kiun mi sentas al ili.
彼らに対して私が感じる感謝には、決して限りがありません。
Ili organizis eliron al Svislando.
彼らはスイスへの脱出を手配してくれました。
Mi vojaĝis ĝis la landlima regiono, kaj tie estis akceptita de franca kamparano, kiel planite.
私は国境地帯まで移動し、そこで予定どおりフランス人の農夫に迎えられました。
Tiu transirigis homojn de Francio al Svislando kaŝe, por mono.
その人は金のために、人々をひそかにフランスからスイスへ渡らせていました。
Estis danĝere, ĉar oftis germanaj kontroloj.
ドイツ軍の検査がしばしばあったので、危険でした。
— Kiu pagis?
— 誰が払ったのですか?
— La estro de tiu katolika lernejo pagis parton, tiuj amikoj alian parton.
— そのカトリック学校の校長が一部を払い、友人たちが別の一部を払いました。
Juda organizo repagis ilin post la milito.
戦後、ユダヤ人組織が彼らに返済しました。
Miaj gepatroj devis pagi antaŭ ol foriri al Svislando, kie ni devis rekuniĝi, sed iu franco raportis pri ilia kaŝejo al la germanoj, kaj ili estis kaptitaj: Mi neniam revidis ilin.
私の両親は、私たちが再会するはずだったスイスへ出発する前に支払わなければなりませんでした。しかし、あるフランス人が彼らの隠れ場所をドイツ軍に密告し、両親は捕まりました。私は二度と彼らに会えませんでした。
— Terure!
— ひどい!
— Jes.
— ええ。
Kiu ne travivis ion similan, tiu ne povas imagi.
似たようなことを体験したことのない人には、想像できません。
— Alrnenaŭ vi saviĝis.
— 少なくとも、あなたは助かったのですね。
— Jes.
— はい。
— Kia homo estis tiu translima pasiganto?
— その国境越えの案内人はどんな人でしたか?
— Mi memoras nur, ke mi ne povis ekscii tiutempe, ĉu li havas homajn sentojn aŭ ne.
— 覚えているのはただ、そのとき彼に人間らしい感情があるのかどうか、私にはわからなかったということだけです。
Mi legis sur lia vizaĝo neniun kompaton, neniun komprenon pri tio, kion mi travivis.
彼の顔には、私への憐れみも、私の体験への理解も、何ひとつ読み取れませんでした。
Por li, transkonduki homojn trans la landlimon, estis ia kutima laboro.
彼にとって、人々を国境の向こうへ連れて行くことは、何か日常的な仕事だったのです。
Li certe ne estis idealisto, kaj mi ofte min demandis, kion kaŝas lia senvarma vizaĝo.
彼が理想主義者ではなかったのは確かで、私はよく、その冷たい顔の奥に何が隠れているのだろうと自問しました。
Mi volis rakonti al li pri miaj timoj kaj esperoj, sed li silentigis min per kelkaj akraj vortoj.
私は自分の恐れや希望を彼に話したかったのですが、彼は二言三言きつい言葉を発して、私を黙らせました。
— Eble vi estis por li nur mongajnilo.
— あなたは彼にとって、ただの金づるだったのかもしれませんね。
— Eble jes.
— そうかもしれません。
Mi restis kun li nur malmultajn horojn.
私は彼とほんの数時間いっしょにいただけでした。
Mi min demandis, ĉu li rigardas min speco de bovo, kiun oni iras vendi ie.
私は、自分がどこかへ売りに行く牛の一種として彼に見られているのではないか、と考えました。
Sed mi fakte opinias, ke tio estis nur lia ekstera aspekto, kaj ke sub tiu kvazaŭ senkora ŝajno kaŝiĝis homa kunsento.
しかし実際には、それはただ彼の外見上の様子にすぎず、そのまるで無情な見かけの下には人間的な共感が隠れていたのだと私は思っています。
— Nu, tion ni neniam scios.
— まあ、それは永遠にわからないでしょう。
Sed kion pri la bovinoj, kiujn vi perdis?
でも、あなたがなくしたという牛たちの話はどうなったのですか?
— Atendu, atendu.
— 待ってください、待ってください。
Mi tranoktis ĉe tiu kamparano.
私はその農夫の家に泊まりました。
Ege frue matene, antaŭ ol tagiĝis, li vekis min.
朝まだき、夜が明ける前に、彼は私を起こしました。
Mi prenis la sakon, en kiu mi portis miajn kelkajn havaĵojn, kaj sekvis lin.
私はわずかな持ち物を入れた袋を持って、彼のあとについて行きました。
Ni piediris unue tra kampoj, sed baldaŭ tra arbaro.
最初は野原を歩きましたが、まもなく森の中に入りました。
Ni supreniris pli kaj pli, sufiĉe alten sur la monto.
私たちはどんどん登っていき、山のかなり高いところまで行きました。
— Ĉu ne troviĝis germanoj, kiam vi foriris?
— 出発したとき、ドイツ兵はいなかったのですか?
— Tute ne.
— まったくいませんでした。
Sed ni sciis, ke ili troviĝas en la regiono.
でも、この地域に彼らがいることはわかっていました。
Kaj mi kolerigis mian kunulon foje, ĉar...
それに私は一度、連れを怒らせてしまいました。なぜなら……
Nu, mi devas unue diri, ke post la unua arbaro ni alvenis super la limon de la arba nivelo.
ええと、まず言っておかなければならないのは、最初の森を過ぎたあと、私たちは森林限界より上に出たということです。
Tie estis nur herbo kaj ŝtonoj.
そこには草と石しかありませんでした。
Estis la komenco de vasta herbejo, kie bovinoj pace herbmanĝis rigardante nin pasi.
そこは広い牧草地の始まりで、牛たちが私たちが通るのを見ながら、静かに草を食んでいました。
— Ĉu estis bela vetero?
— 天気はよかったのですか?
En kiu sezono vi translandiĝis?
どの季節に国境を越えたのですか?
— Somere.
— 夏です。
Tial la bovinoj estis ekstere.
だから牛たちは外にいたのです。
Jes, la vetero estis bela.
ええ、天気はよかったです。
La tagoj estis sekaj tiuperiode, sed tie supre, je tiu horo, estis malvarmete kaj kelkloke renkontiĝis nebulo, fojfoje eĉ tre densa nebulo.
その時期は日中は乾いていましたが、あの高いところでは、その時刻には少しひんやりしていて、ところどころ霧があり、ときにはとても濃い霧さえありました。
— Pardonu, ke mi interrompis vin per mia demando pri vetero.
— 天気について質問して、お話をさえぎってしまってすみません。
Vi komencis rakonti, kial vi kolerigis vian kamparanon.
あなたは、その農夫をなぜ怒らせたのか語り始めたところでした。
— Plej simple.
— ごく簡単なことです。
Ĉar mi krietis.
私が叫んだからです。
Estis apenaŭ aŭdebla krieto, sed mi ne povis subpremi ĝin.
ほとんど聞こえないほどの小さな叫びでしたが、抑えることができませんでした。
Ni estis en nebulo kaj la ĉielo ankoraŭ estis malhela.
私たちは霧の中にいて、空はまだ暗かったのです。
Mi pikis min vere dolorige.
私は本当に痛く刺してしまいました。
Oni ne vidis bone.
よく見えませんでした。
La limo inter tiuj herbejoj estis markita per dratoj.
それらの牧草地の境は針金で示されていました。
Pikdratoj.
有刺鉄線です。
— Ne estas limoj.
— 国境ではありません。
Nur estas bariloj, por ke bovinoj ne transiru al alia loko, sed restu tie, kie ili devas.
ただの柵です。牛たちが別の場所へ行かず、いるべき場所にとどまるための。
— Ĉu vere?
— 本当ですか?
Kiel stulta mi estas!
なんて私は愚かなんでしょう!
Kompreneble, vi pravas.
もちろん、あなたの言うとおりです。
Vi ne imagas, kiel ĉefurbano povas stulti pri neurbaj aferoj.
都会人が都会でない事柄についてどれほど間抜けになれるか、あなたには想像もつかないでしょう。
Nu, mi provis pasi sub tia drata barilo.
さて、私はそんな針金の柵の下をくぐろうとしました。
Mi faris stultan movon, iom glitis, mia nazo trafis ion lignan, mi saltetis kaj pikilo de la pikdrato eniĝis en la dorson de mia mano.
私はばかな動きをして、少し滑り、鼻を木の何かにぶつけ、ぴょんと跳ねた拍子に、有刺鉄線のとげが私の手の甲に刺さりました。
Mia krieto estis vere mallaŭta, eĉ ne estis krieto, nur eligo de malakra dolorsono, sed mia gvidanto koleris.
私の叫びは本当に小さく、叫びですらなく、鈍い痛みの声が漏れただけでしたが、案内人は怒りました。
— Kiel li povis koleri senkrie?
— 叫ばずにどうやって怒れたのですか?
— Li sukcesis.
— それができたのです。
Nun, kiam mi revidas lin enpense, mi trovas la situacion amuza.
今、心の中でそのときの彼を思い浮かべると、その状況はおかしく思えます。
Sed ĝi ne amuzis min tiutempe.
でもその当時の私は、少しもおかしくありませんでした。
Li esprimis sian koleron tute silente.
彼は完全に無言で怒りを表しました。
Nur per vizaĝaj esprimoj kaj movoj de la brakoj, de la korpo, de la kapo, de la manoj.
ただ顔の表情と、腕、体、頭、手の動きだけで。
Liaj lipoj moviĝis kvazaŭ por montri, ke li krias, sed neniu sono venis.
彼の唇は、叫んでいることを示すかのように動きましたが、音は何も出ませんでした。
Li imitis kriojn sen krii.
彼は叫ばずに叫びを真似たのです。
Finfine, li retrovis sian trankvilon kaj ni daŭrigis nian iradon.
やがて彼は落ち着きを取り戻し、私たちは歩き続けました。
Ni revenis al arbara regiono.
再び森林地帯に入りました。
Ie, meze de tre densa arbaro, li haltis, kaj signis, ke mi haltu.
どこか、非常に深い森の真ん中で、彼は立ち止まり、私にも止まれと合図しました。
— Ĉu li aŭdis germanojn?
— ドイツ兵の気配を聞いたのですか?
— Mi ne sciis.
— 私にはわかりませんでした。
Bedaŭrinde, li nenion volis aŭ povis diri al mi.
残念ながら、彼は私に何も言おうとしなかったか、言えなかったのです。
Li metis fingron sur la lipojn por signi, ke mi faru neniun bruon.
彼は唇に指を当てて、音を立てるなと合図しました。
Se vi scius, kiel mia koro batis!
私の心臓がどれほど激しく打っていたか、あなたにわかるなら!
— Mi povas imagi.
— 想像できます。
— Eble.
— そうかもしれません。
Mi pli kaj pli perdis mian trankvilon, ĉar mi ne komprenis, kio okazas.
私は何が起きているのかわからず、ますます落ち着きを失っていきました。
Ni tie staris silente, senmove, dum pasis minutoj, longegaj minutoj.
私たちはそこで、長い長い何分ものあいだ、黙って、身動きせずに立っていました。
Lia sinteno povis signifi nur, por mi, ĉeeston de danĝero, kaj mi, urbano, tute ne kutimis al danĝero.
彼の態度は、私には危険の存在しか意味しえませんでした。そして私は都会人で、危険にはまったく慣れていなかったのです。
Mi ankaŭ, verdire, ne kutimis al malkomforto.
正直に言えば、不快さにも慣れていませんでした。
Miaj piedoj estis malsekaj pro la longa marŝado en herbejo je la horo, kiam malsekeco formiĝas tie surmonte (aŭ ĉu la malsekeco formiĝas dum la tuta nokto?
山の上で湿り気が生じるその時間帯に、牧草地を長く歩いたせいで、私の足は濡れていました(あるいはその湿り気は一晩じゅう生じるのでしょうか?
Kiel nescia mi estas pri naturo!).
私は自然についてなんと無知なのでしょう!)。
Mi estis pensanta pri miaj malvarmaj, malsekaj piedoj, kiam insekto min pikis.
冷たく濡れた自分の足のことを考えていたとき、虫に刺されました。
Kia plaĉa medio!
なんと快適な環境でしょう!
Tio igis min eĉ pli streĉita.
そのせいで私はさらに緊張しました。
— Sed kial vi longe staris tie senmove?
— でも、なぜそこで長くじっと立っていたのですか?
Kio estis la danĝero?
危険とは何だったのですか?
— Fakte ne estis danĝero.
— 実際には危険はありませんでした。
Mi jam rimarkis antaŭe, ke mia kunulo havas nekredeble akrajn okulojn, kapablajn vidi tra plej malhela nokto, ĉu germanoj ie marŝis.
私は前から、私の連れが信じられないほど鋭い目を持ち、どんな暗い夜でも、どこかにドイツ兵が歩いているかどうか見抜けることに気づいていました。
Nu, ni estis en densnebula loko kaj li provis rigardi.
さて、私たちは濃霧の場所にいて、彼は見ようとしていたのです。
Krome, per siaj same akraj oreloj li tre streĉe aŭskultis, ĉu germanoj ie proksime pasas.
そのうえ、同じく鋭い耳で、近くのどこかをドイツ兵が通っていないか、必死に聞き耳を立てていました。
Ni ja troviĝis tute proksime al la landlimo.
私たちはまさに国境のすぐ近くにいたのです。
Post iu longa, lasta kontrolado senmova - plej streĉa, kredu min - li proksimigis la lipojn al mia orelo kaj elparolis la unuajn vortojn, ekde kiam ni forlasis lian domon: "Rigardu tiun vojeton" (mi apenaŭ vidis ion, sed ege mallarĝa piedvojeto trairis inter la arboj) "sekvu ĝin.
長い最後の、身動きひとつしない確認のあとで――信じてください、いちばん緊張した瞬間でした――彼は唇を私の耳に近づけ、彼の家を出て以来初めての言葉を口にしました。「あの小道を見ろ」(私にはほとんど何も見えませんでしたが、木々の間にきわめて細い踏み道が通っていました)「それをたどれ。
Post kvin minutoj, vi estos en Svislando."
五分後には、お前はスイスにいる。」
— Ĉu estis tiel simple?
— そんなに簡単だったのですか?
— Tiel simple estis.
— それほど簡単でした。
Simple, sed ege streĉe.
簡単でしたが、ものすごく緊張しました。
La sola problemo estis ne perdi la vojeton.
唯一の問題は、その小道を見失わないことでした。
Feliĉe, mi baldaŭ eliris el la nebulo.
幸い、私はまもなく霧の外に出ました。
Mi tiam jam estis en Svislando, sed tion ne sciis.
そのとき私はすでにスイスにいましたが、自分ではそれを知りませんでした。
Mi eksciis nur, kiam la vojeto finfine atingis vilaĝon.
それを知ったのは、その小道がついに村に着いたときだけでした。
— Sed ĝis nun en via rakonto vi nur preterpasis bovinojn, neniam ilin perdis.
— でも、今までの話では、あなたは牛のそばを通り過ぎただけで、一度も牛をなくしていませんよ。
Kion vi diris komence?
最初に何と言いましたか?
Ĉu mi misaŭdis?
私の聞き間違いでしたか?
— Tio estas tute alia afero.
— それはまったく別の話です。
Ĝi okazis poste.
それはそのあとに起こりました。
La svisoj estis bonkoraj kun mi (ne ĉiam kaj ĉie tiel estis; mi estis bonŝanca).
スイス人たちは私に親切でした(いつでもどこでもそうだったわけではありません。私は運がよかったのです)。
Post iom da tempo, ili sendis min al kamparano.
しばらくして、彼らは私をある農夫のもとへ送りました。
Mi devis resti tie kaj labori kun li por pagi mian restadon en la lando.
私はそこでとどまり、滞在費の代わりに彼と一緒に働かなければなりませんでした。
Mi do iris tien kaj la kamparano estis plej afabla.
それで私はそこへ行きましたが、その農夫はこのうえなく親切でした。
Li vere varme bonvenigis min.
彼は本当に温かく私を迎えてくれました。
Li invitis min promeni en la ĉirkaŭaĵo, "por montri ĉion", li diris.
彼は「何もかも見せるために」と言って、近くを散歩しようと私を誘いました。
Survoje ni renkontis bovinarojn kaj li salutis la bovinojn per ilia nomo.
道すがら私たちは牛の群れに出会い、彼は牛たちにそれぞれの名前で呼びかけてあいさつしました。
Estis gajaj sonoj, tie, ĉar ĉiu bovino havis sonorilon ĉe la kolo, jen pezan, jen malpezan, jen kun akra sono, jen kun malakra.
そこには陽気な音が響いていました。どの牛も首に鈴をつけていて、重いものもあれば軽いものもあり、鋭い音のものもあれば鈍い音のものもあったからです。
— Kaj la paca muziko de tiuj sonoriloj estis tiel plaĉa al viaj oreloj de juna ĵus-foririnto el mortodanĝero, ke vi atentis ĝin pli ol la bovinojn mem!
— そして、死の危険からたった今逃れてきた若者であるあなたの耳には、その鈴の穏やかな音楽があまりにも心地よかったので、牛そのものよりもそちらに気を取られたのですね!
— Ĝuste.
— そのとおりです。
Tute prave.
まったくそのとおりです。
Kion mi miskomprenis kiel promenon, tio estis precizigoj por la laboro.
私が散歩だと誤解していたものは、実は仕事のための説明だったのです。
Sed, vere, li ne estis klara pri tio.
でも、本当に、その点について彼の言い方ははっきりしていませんでした。
Vespere, li diris al mi: "Iru al tiu kaj tiu kaj tiu lokoj, kiujn mi montris al vi posttagmeze kaj revenigu la bovinojn hejmen."
夕方、彼は私にこう言いました。『午後に私がおまえに見せたあそことあそことあそこへ行って、牛たちを家へ連れ戻してこい。』
— Kompatinda!
— お気の毒に!
— Mi ne kuraĝis diri, ke mi eĉ ne estis certa, ĉu mi trovos la vojon.
— 私は、自分が道を見つけられるかどうかさえ確信がないとは、とても言い出せませんでした。
La loknomoj, kiujn li diris dum la posttagmeza promeno, kaj ripetis en sia ordono, kompreneble signifis nenion por mi.
午後の散歩のあいだに彼が口にし、命令の中でも繰り返した地名は、もちろん私には何の意味もありませんでした。
Mi tamen foriris.
それでも私は出かけました。
Mi feliĉe grandparte memoris, tra kie ni pasis antaŭe.
幸い、前にどこを通ったかは大部分覚えていました。
Mi sukcesis atingi la bovinojn, kiujn mi opiniis liaj.
私は、彼の牛だと思った牛たちのところまでたどり着くことができました。
Ili eĉ memvole grupiĝis, kaj mi miris, ke ili tiel facile akceptas sekvi min.
牛たちは自分から群れになってくれさえして、こんなに簡単に私について来るのを受け入れるのかと私は驚きました。
Sed mi ne sciis, kiom ili devas esti.
でも、何頭いるはずなのか私は知りませんでした。
Kiam mi revidis ilian mastron, mia bovinaro estis mankhava.
その持ち主に再び会ったとき、私の連れていた牛の群れは数が足りませんでした。
— Kion li faris?
— 彼はどうしたのですか。
— Li diris, ke li tuj vidis, ke mi estas urba senkapulo, al kiu oni povos nenion ordoni kun certeco, ke li plenumos la taskon.
— 彼は、私が町育ちの間抜けで、命令してもきちんとやり遂げると当てにできるような相手ではないことは、ひと目でわかった、と言いました。
Mi aŭskultis senresponde.
私は何も言い返さずに聞いていました。
Kion mi povis diri?
何を言えたでしょう?
Sed io ege mirigis min.
でも、ひどく私を驚かせたことがありました。
Por mi, ĉiu bovino estas nur bovino, simila al ĉiu alia bovino.
私にとっては、どの牛もただの牛で、ほかのどの牛とも似たり寄ったりです。
Sed li tuj diris, ke mankas tiu, kaj tiu ĉi, kaj tiu alia.
ところが彼はすぐに、あれが足りない、これが足りない、あの牛もいない、と言ったのです。
Laŭ la nomoj li priparolis ilin.
彼はその牛たちを名前で挙げて話していました。
Li devigis min iri kun li.
彼は私に自分と一緒に行くよう強いました。
Li trovis ĉiun laŭ la sono de ĝia sonorilo.
彼はそれぞれを、その鈴の音によって見つけ出しました。
Li ne nur konis ĉiun vizaĝon bovinan (eble ne la vizaĝon, mi ne scias, kiel li ilin rekonis), sed li ankaŭ konis ĉiujn sonorilajn sonojn.
彼は牛の顔を一頭一頭知っていただけでなく(いや、顔ではなかったのかもしれません、どうやって見分けたのか私にはわかりませんが)、鈴の音も全部知っていたのです。
Ĉu ne mirinde?
不思議ではありませんか。
— Tiel vi konatiĝis kun svisa Ĵuraso!
— そうやってあなたはスイスのジュラ地方を知ることになったのですね!
Ĉu poste vi lernis voki ĉiun bovinon laŭnome?
そのあと、牛を一頭ずつ名前で呼べるようになったのですか。
— Ne.
— いいえ。
Mi ne havis tempon.
私には時間がありませんでした。
La sekvantan tagon, mi jam estis for.
次の日には、私はもうそこを去っていました。
La kamparano plendis pri mi.
その農夫は私のことで苦情を言いました。
Oni sendis min al la horloĝa industrio, kaj tie mi estis brila knabo, kiu ricevis nur gratulojn.
私は時計産業のほうへ回され、そこでは私は見事な少年で、受けるのは賞賛ばかりでした。
Ĉu vi sciis, kiel la israela verkisto David Ŝahar difinas la malbonon?
イスラエルの作家ダヴィド・シャハルが悪をどう定義しているか、ご存じですか。
— Ne.
— いいえ。
— Li diras, ke malbono estas io, kio ne troviĝas ĝustaloke.
— 彼は、悪とは、あるべき場所にないものだと言っています。
Kafo en taso, li diras, estas io bona.
彼によれば、カップの中のコーヒーはよいものです。
Kafo sur pantalono estas io malbona.
ズボンの上のコーヒーは悪いものです。
Estis erare postuli, ke juna parizano okupiĝu pri bovinoj!
若いパリっ子に牛の世話をさせようとしたのが間違いだったのです!
NOVAJ VORTOJ
新出語
akra
鋭い
Alpoj
アルプス
bovo
牛
dimanĉo
日曜日
drato
針金
franca
フランスの
fremda
外国の
germana
ドイツの
hela
明るい
herbo
草
horloĝo
時計
idealo
理想
imiti
まねる
insekto
昆虫
israela
イスラエルの
juda
ユダヤの
Ĵuraso
ジュラ山脈
katolika
カトリックの
kvalito
品質
literaturo
文学
medio
環境
nazo
鼻
nebulo
霧
Parizo
パリ
piki
刺す
seka
乾いた
sezono
季節
sonori
鳴る
svisa
スイスの
veki
起こす
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-turn-iĝi
横を向く
sia-tempe
当時
tra-nokti
夜を明かす
Ĉapitro 29
29. AMINDA FAMULO
愛すべき有名人
Li estis tiel fama.
彼はとても有名でした。
Lia nomo, en grandaj literoj, legiĝis ĉie en la urbo.
彼の名は大きな文字で町じゅうのいたるところに掲げられていました。
Li certe estis la plej populara kantisto.
彼はたしかにいちばん人気のある歌手でした。
La stelo, kiu brilis en la nokto.
夜に輝く星でした。
La plej aminda kantisto niatempa.
現代でもっとも魅力的な歌手でした。
Liaj muzikoj estis frenezaj, oni diris.
彼の音楽は熱狂的だ、と人は言っていました。
Li kantis rapide, vigle, ĝue.
彼は速く、生き生きと、楽しげに歌いました。
Kaj liaj vigleco kaj ĝuemo iel transdoniĝis al la publiko.
そして彼の活気と楽しさは、何かしら観客にも伝わるのでした。
Sed estis io poezia en la vortoj, kiujn li kantis.
でも、彼の歌う言葉には詩的なものがありました。
Kaj li estis kuraĝa.
そして彼は勇敢でした。
Malŝatantoj diris, ke li krias.
嫌う人たちは、彼はわめいているのだと言いました。
Ne, li ne kriis.
いいえ、彼はわめいていたのではありません。
Li vokis.
彼は呼びかけていたのです。
Li devis voki, ĉar li volis veki.
彼は目覚めさせたかったので、呼びかけなければならなかったのです。
Li alvokis nin kontraŭstari maljustecon.
彼は私たちに、不正に立ち向かうよう呼びかけていました。
Li volis veki la homojn el la dormo, en kiun la moderna vivo ilin tenis.
彼は、人々を現代生活が閉じ込めている眠りから目覚めさせたかったのです。
Por ke ili fariĝu aktivaj.
人々が行動的になるために。
Por ke ili agu kontraŭ ĉio malbona en nia socio.
私たちの社会にあるあらゆる悪に対して行動するために。
Por ke ili igu la socion progresi al pli bona vivo, al mondo pli justa.
社会を、よりよい生活へ、より公正な世界へと進歩させるために。
Kiun ŝancon mi havis, mi, eta sekretariino, ke li rimarku min?
小さな秘書にすぎない私に、彼が気づいてくれる見込みなどどれほどあったでしょう?
Miaj ideoj estis malsaĝaj.
私の考えは愚かでした。
Sed mi volis ian kontakton kun li.
でも私は、彼と何らかの接点がほしかったのです。
Mi sciis, ke nenio serioza eblas inter li kaj mi.
彼と私のあいだに本気の関係などありえないと、私は知っていました。
Sed scii ne sufiĉas por forigi ideon, ĉu?
でも、知っているだけでは考えを追い払うには足りませんよね。
Mi volis, ke li amu min.
私は彼に私を愛してほしかったのです。
Kiam li aperis antaŭ ĉies okuloj, en la plenplena ejo, lia kostumo brilis.
満員の会場で、みなの目の前に彼が現れたとき、その衣装は輝いていました。
Ŝajnis, ke miloj da steletoj estas kudritaj sur ĝi.
何千もの小さな星が縫いつけられているように見えました。
Ili respegulis la lumon, kiu estis direktita de la plafono al li, en konstante ŝanĝiĝanta danco.
それらは、天井から彼に向けられた光を、絶えず変化する踊りのように反射していました。
Dum li kantis, lia tuta korpo dancis.
彼が歌っているあいだ、彼の全身が踊っていました。
Li ne kantis nur per la buŝo, la lipoj, la lango.
彼は口や唇や舌だけで歌っていたのではありません。
Li kantis tutkorpe.
全身で歌っていたのです。
Kaj pro tio la aŭskultantoj dancis sian sidan danceton, laŭ la muziko, sur siaj seĝoj.
そのため聴衆も、音楽に合わせて、椅子の上で座ったまま小さな踊りを踊っていました。
Mi ĉiam trovis tre belaj, sur la fotoj, liajn harojn tiel plaĉ-aranĝe kombitajn.
写真の中で、気持ちよく整えられて梳かされた彼の髪を、私はいつもとても美しいと思っていました。
Sed dum li dance kantis tie, ankaŭ liaj haroj dancis, kaj el la bonorda kombado restis plu nenio.
でも、そこで彼が踊るように歌っているときは、髪もまた踊っていて、きちんとした整髪はもはや何も残っていませんでした。
Strange, mi trovis lin eĉ pli aminda tiel.
不思議なことに、私はそんな彼をいっそう魅力的だと思いました。
Kiam li finis, mi iris atendi lin.
彼が終わると、私は彼を待ちに行きました。
Mi havis tri diskojn kun mi.
私はレコードを三枚持っていました。
Mi intencis peti lin subskribi sian nomon sur ili.
それらに彼の名前を署名してもらうつもりでした。
Mi sciis, ke li eĉ ne rigardos min.
彼が私のことなど見もしないだろうと、私はわかっていました。
Estos nur momenta renkontiĝo, interŝanĝo de kelkaj vortoj, manmovo, kiun li faris milionfoje eble, por irigi la plumon sur la centra ronda papero meze de plasta disko.
それはほんの一瞬の出会い、二言三言のやりとり、そして、プラスチックのレコードの中央にある丸い紙の上でペンを走らせる、彼がたぶん何百万回もしてきた手の動きにすぎないはずでした。
Jes, mi sciis tion.
ええ、私はそれを知っていました。
Mi ne atendis ion alian.
それ以外は何も期待していませんでした。
Kaj tamen mi esperis.
それでも私は期待していたのです。
"Via nomo estas Vera, ĉu ne?" li demandis, rigardante min fikse, rekte en la okulojn.
「君の名前はヴェラだね?」と彼は、私の目をまっすぐに見つめながら尋ねました。
"Kiel vi povas scii? Jes," mi respondis nekomprene.
「どうしてわかるのですか? はい」と、私はわけがわからないまま答えました。
Estis nekompreneble.
理解できませんでした。
Kiel eblas rekoni personon, kiun oni neniam vidis?
一度も会ったことのない人を、どうして見分けられるのでしょう?
"Mi tuj rekonis vin," li plu diris.
「私はすぐに君だとわかったよ」と彼はさらに言いました。
"Li estas bonega."
「彼はすばらしい。」
Pli kaj pli strange!
ますます妙でした!
"Kiu estas bonega?"
「誰がすばらしいのですか?」
"Sergjo," li respondis.
「セルギョだよ」と彼は答えました。
"Sergjo?" Mi konis neniun tiunoman, kaj mi aldonis: "Kiel li estas bonega? Pri kio?"
「セルギョ?」私はそんな名前の人を誰も知りませんでしたので、さらにこう言いました。「どういう意味ですばらしいのですか? 何について?」
Homamaso premis min tiel forte, ke fariĝis pli kaj pli malfacile spiri.
群衆があまりにも強く私を押したので、息をするのがだんだん苦しくなってきました。
Ĉiuj deziris, ke la famulo skribu sian nomon sur iliaj diskoj, aŭ sur papero.
誰もが、その有名人に自分のレコードや紙に名前を書いてほしいと思っていました。
Ili malkontentis pri tio, ke mi malrapidigis la aferon.
私がその流れを遅らせていることに、彼らは不満でした。
Li rigardis ilin.
彼は彼らのほうを見ました。
"Aŭskultu," li amikvoĉis, "ĉu vi akceptus vespermanĝi kun mi morgaŭ?"
「ねえ」と彼は親しげな声で言いました。「明日、私と夕食を一緒にしてくれませんか?」
Li enmanigis al mi karton.
彼は私の手にカードを握らせました。
"Jen la adreso de la restoracio.
「ここにレストランの住所があります。
Ekde la oka mi atendos vin.
八時から君を待っています。
Ni ne povus paroli trankvile ĉi tie.
ここでは落ち着いて話せません。
Sed morgaŭ mi havos libertagon.
でも明日は休みなんです。
Ripozigos min vespermanĝi kun vi."
君と夕食をとって、のんびりすることにします。」
Mi jesis, dankis, foriris, apenaŭ konscia pri la multaj rigardoj, kiuj provis ekkompreni, kial la dio elektis min prefere ol iun ajn alian.
私は承諾し、礼を言い、立ち去りました。神のような彼がなぜ他の誰でもなく私を選んだのかを理解しようとする多くの視線のことは、ほとんど意識していませんでした。
Dormi mi ne povis.
私は眠れませんでした。
Mi pasigis la nokton demandante min, kio okazis.
何が起こったのかと自問しながら夜を過ごしました。
Ĉu entute la invito estis reala?
そもそもあの招待は本物だったのでしょうか?
Ĝi estis apenaŭ kredebla.
ほとんど信じられないことでした。
Post kiam mi dormetis kelkan tempon, mi post nelonge vekiĝis, kaj la pensoj plu kaj plu turniĝis en mia kapo, sen prezenti respondon al la multaj demandoj, kiuj kaptis min.
しばらくうとうとしたあと、私はすぐにまた目を覚まし、私をとらえていた多くの疑問に答えを与えることもなく、考えは何度も何度も頭の中を巡り続けました。
Plurfoje, certa, ke la afero estis nur imagita, mi ellitiĝis por rigardi la restoracian karton.
何度も、あれはただの思い込みだったに違いないと思って、私は起き上がってそのレストランのカードを確かめました。
Ĝi estis reala.
それは本物でした。
Matene, mi sentis min tiel malbone post tiu preskaŭ sendorma nokto, ke mi telefonis al la oficejo, ke mi malsanas, kaj ne iros labori.
朝になると、ほとんど眠れなかったその夜のせいで気分があまりに悪く、私は会社に電話して、病気なので出勤しないと言いました。
Tiam okazis kvaronhora batalo inter miaj principoj kaj mia deziro.
そのあと、私の主義と欲望とのあいだで十五分間の戦いが起こりました。
Unu el miaj principoj estas, ke dormo devas veni nature: dormigilon mi neniam uzas.
私の主義の一つは、眠りは自然に来るべきだということです。睡眠薬は私は決して使いません。
Mi havas kelkajn hejme, ĉar kiam mia patrino vizitas min, ŝi ĉiam lasas iom da ili.
家にはいくつかあります。母が私を訪ねてくるたびに、いつも少し置いていくからです。
Sed ĉi-foje miaj principoj malvenkis: mi enbuŝigis dormigilon kaj finfine glitis dormen.
でも今回は私の主義が負けました。私は睡眠薬を口に入れ、ついに眠りへと滑り込んでいきました。
Mi ja bezonis esti bela, kaj sendorma nokto ne favoras beliĝon.
だって私はきれいでいる必要がありましたし、眠れない夜は美しくなる助けにはならないのです。
Kiam mi forlasis mian loĝejon tiuvespere, mi timis, ke iu el la oficejo vidos min kaj faros al si ĝustajn ideojn pri mia "malsano".
その晩、部屋を出るとき、会社の誰かに見られて、私の「病気」について正しい推測をされるのではないかと私は怖れていました。
Sed mi povis nenion fari tiurilate.
でも、その点について私にできることは何もありませんでした。
Mi estis preskaŭ certa, ke li ne estos tie.
彼はそこにいないだろうと、私はほとんど確信していました。
Kial li estus?
どうしているはずがあるでしょう?
Tiaj famuloj ne estas tre seriozaj, onidire.
そういう有名人はあまり誠実ではない、と言われています。
Dio scias, kial li havis tiun ideon pri mi.
彼がどうして私にそんなことを思いついたのか、神のみぞ知るです。
Mi tre bedaŭrus, se li ne tenus sian promeson.
もし彼が約束を守らなかったら、私はとても残念に思うでしょう。
Mankus al mi, ne nur la plezuro dividi manĝon kun viro, kiun mi de malproksime ege ŝatis, eble eĉ amis, sed mankus ankaŭ la respondo al la mirigaj demandoj: Kiel li povas scii mian nomon?
遠くからとても好いていた、ひょっとすると愛してさえいた男性と食事を共にする喜びが失われるだけでなく、驚くべき疑問への答えも失われることになるでしょう。どうして彼は私の名前を知っているのか?
Kiu estas Sergjo?
セルギョとは誰なのか?
Fakte, kontraŭ mia atendo, sed laŭ mia espero, li tie sidis en la trinkeja parto de la restoracio, tuj ĉe la enirejo.
実際には、私の予想に反して、しかし私の希望どおりに、彼はレストランのバーの部分、入口のすぐそばに座っていました。
Li direktis al mi larĝan rideton, kiam li ekvidis min.
私に気づくと、彼はにっこりと大きな笑みを向けてきました。
"Venu," li diris.
「どうぞ」と彼は言いました。
"Ni havas tablon en aparta ĉambro, tiel neniu ĝenos nin.
「別室に席を取ってあります、そうすれば誰にも邪魔されません。
Ne estas agrable esti fama.
有名でいるのは気持ちのいいことではありません。
Oni malfacile defendas sin kontraŭ scivolemuloj kaj kolektantoj de subskriboj."
物見高い人たちやサイン集めの人たちから身を守るのは難しいのです。」
Li kondukis min al eta aparta manĝoĉambro.
彼は私を小さな個室の食堂へ案内しました。
"Kiel vi fartas?" li afable demandis, post kiam li mendis la manĝon.
「お元気ですか?」と、料理を注文したあとで彼はやさしく尋ねました。
"Mi kuŝis sendorme dum la tuta nokto.
「私は一晩じゅう眠れずに横になっていました。
Pro vi."
あなたのせいで。」
"Ĉu mi estas tiel terura?"
「私はそんなにひどいのですか?」
"Tion mi ne povas diri, ne konante vin.
「それは言えません、あなたを知らないのですから。
Oni konas homon nur post kiam oni manĝis tutan kilogramon da salo kun li aŭ ŝi.
人を本当に知るのは、その人と塩を一キロ食べるほど長く付き合ってからだと言います。
Kaj je ĉiu manĝo, kiom da salo ni enprenas?
しかも、一度の食事で私たちはどれだけ塩を取るでしょう?
Ne vi estas terura, sed viaj nekompreneblaj sintenoj.
ひどいのはあなたではなく、あなたの理解しがたい振る舞いです。
Kiel vi povas koni mian nomon?"
どうして私の名前を知っているのですか?」
"Mi diris al vi: pro Sergjo."
「言ったでしょう、セルギョのおかげです。」
"Sed mi konas neniun Sergjon."
「でも私はセルギョという人を誰も知りません。」
"Ĉu vere?
「本当に?
Kion pri la desegn-instruisto?"
では、デッサンの先生は?」
"Ha, tiu!
「ああ、あの人!
Mi eĉ forgesis lian nomon.
私は彼の名前さえ忘れていました。
Jes, li estis mia instruisto en la meza lernejo.
ええ、彼は中等学校での私の先生でした。
Foje li petis la permeson desegni min."
一度、私を描かせてほしいと頼んだことがありました。」
"Ĝuste.
「そのとおり。
Li estas ŝanca konato de mia frato, kaj foje mi vizitis lin.
彼は私の兄の偶然の知り合いで、あるとき私は彼を訪ねたのです。
Mi vidis tiun belan desegnaĵon en lia sidĉambro.
私は彼の居間でその美しいデッサンを見ました。
Kaj mi enamiĝis al la belega knabino sur ĝi.
そして、その上に描かれたとても美しい少女に恋をしたのです。
Kompare kun la realo, tamen, tiu desegnaĵo estas nenio."
でも実物と比べたら、そのデッサンなど何でもありません。」
"Kaj dume mi enamiĝis al vi pro viaj kantoj!"
「その一方で、私はあなたの歌のおかげであなたに恋をしたのです!」
Mi estis plej malsaĝa.
私はこの上なく愚かでした。
Pro li mi forlasis mian sekretarian laboron.
彼のために私は秘書の仕事を辞めました。
Mi forlasis mian urbon.
私は自分の町を去りました。
Mi sekvis lin de loko al loko, kie li kantis.
彼が歌う場所から場所へと、私は彼について回りました。
Li estis freneza pri mi, mi pri li.
彼は私に夢中で、私も彼に夢中でした。
Ĝis venis la tago, kiam ni malpacis, kiam ĉio inter ni ŝajnis subite neelporteble supraĵa, kiam ambaŭ komprenis, ke tio estas kvazaŭ ludo, aŭ pli ĝuste interludo inter la seriozaj okazaĵoj de la vivo.
ところが、ついに私たちが仲たがいした日が来ました。私たちのあいだのすべてが突然、耐えがたいほど表面的に思われ、二人とも、それはまるで遊び、いやむしろ人生の重大な出来事のあいだにはさまった間奏曲にすぎないのだと悟ったのです。
Mi revenis hejmen, laca, eĉ ne konscia, ke mi almenaŭ riĉiĝis per speciala, instrua sperto...
私は疲れて家へ帰りました。少なくとも特別で教訓的な経験によって自分が豊かになっていたことにさえ気づかないまま……
Sed mia vivo ĉiam plenas je strangaj ŝancaj okazaĵoj.
でも、私の人生はいつも奇妙な偶然の出来事に満ちています。
En la vagono, kie mi sidis revenante, mi ne sukcesis subpremi la plorojn.
帰りの列車で私が座っていた車両の中で、私は泣くのをこらえることができませんでした。
Mi provis interesiĝi pri tio, kio vidiĝas tra la fenestro, sed ne vere sukcesis.
窓の外に見えるものに関心を向けようとしましたが、うまくはいきませんでした。
Mi sukcesis atenti nenion, ankaŭ ne la viron, kiu eksidis vid-al-vide de mi.
私は何にも注意を向けられず、向かい側に座った男にも気づきませんでした。
Nur kiam li amike metis la manon sur mian brakon kaj demandis:
ただ、彼が親しげに私の腕に手を置き、こう尋ねたときになって初めて――
"Vera, ĉu vi malĝojas?", nur tiam mi mirsaltetis: estis Sergjo!
「ヴェラ、悲しいの?」――そのときになって私は驚いて飛び上がりました。セルギョだったのです!
Sergjo kaj mi vivas kune nun jam la okan jaron.
セルギョと私は、もう八年目になる今も一緒に暮らしています。
Kaj ĉiutage ni feliĉas pli kaj pli.
そして日に日に、私たちはますます幸せになっています。
Li ofte aŭskultas diskojn aŭ kasedojn de mia iama amanto, ĉar li tre ŝatas lian manieron kanti.
彼は私のかつての恋人のレコードやカセットをよく聴きます。あの歌い方がとても好きだからです。
Ankaŭ mi.
私もです。
Sed mi scias, ke la vespera kantisto estas iu, kaj la viro matena, tagmeza, nokta, feria, iu tute alia.
でも私は知っています。夜の歌手はある一人の人物であり、朝の、昼の、夜更けの、休みの日の男は、まったく別の人物なのです。
Ankaŭ nia kantisto tion scias.
私たちのあの歌手も、そのことを知っています。
Li foje diris al mi: "Kiam mi staras antaŭ publiko, kiam la lumoj en la salonego mallumiĝas, kaj nur forta, densa lumo elektra direktiĝas al mi, kaj mi ekkantas, tiam, ŝajnas, ke la ordinara "mi" iras flanken, kaj lin anstataŭas alia persono, multe pli brila, pli bona, pli sentema, pli alt-anima ol mi".
彼はかつて私にこう言いました。『私が観客の前に立ち、ホールの明かりが暗くなり、ただ強く濃い電灯の光だけが私に向けられ、そして私が歌い始めると、そのとき、ふつうの「私」は脇へ退き、私よりもずっと輝かしく、ずっと立派で、ずっと敏感で、ずっと気高い別の人物がそれに取って代わるように思えるのだ』。
La kantisto kaj la ĉiutagulo: du viroj loĝas en la sama korpo, kaj unu dormas, dum la alia okupas la direktejon.
歌手と日常の男。二人の男が同じ身体の中に住んでいて、一方が眠っているあいだ、もう一方が操縦席を占めるのです。
La unuan mi plu amas, ege forte, kaj la dua... la dua ne estas malbona knabo, sed ankaŭ ne tia viro, kun kia mi deziras vivi.
私は前者を今も、ひどく強く愛しています。そして後者は……後者も悪い人ではありませんが、私が一緒に生きたいと思うような男でもありません。
Mi eĉ ne bedaŭras, ke la unua ne vivas nur por mi.
前者が私だけのために生きていないことさえ、私は残念には思いません。
Kompare kun Sergjo, li apenaŭ ekzistas.
セルギョと比べれば、彼はほとんど存在しないも同然だからです。
NOVAJ VORTOJ.
新しい単語。
aktiva, ĉies, desegni, disko, kasedo, kilograrno, kombi, kostumo, kudri, lango, litero, miliono, plafono, plasta, plumo, poezio, populara, principo, progresi, ripozi, sekretario, stelo
活動的な、みんなの、描く、レコード、カセット、キログラム、髪をとかす、衣装、縫う、舌、文字、百万、天井、プラスチックの、ペン、詩、人気のある、原則、進歩する、休む、秘書、星
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
inter-ludo
中間試合
sci-vol-ema
好奇心の強い
sub-skribi
署名する
vid-al-vide
向かい合って
Ĉapitro 30
30. MISTRAFO
誤った罰
"Maljusta, tio estas maljusta," Ijabo ripetis al si, dum ŝi de malproksime rigardis Olun ordigi la aĵojn, kiujn li intencis kunporti vojaĝe al la ĉefurbo.
「不公平だ、それは不公平だ」と、イャボは自分に繰り返していた。遠くから、オルが首都への旅に持って行くつもりの品々を整えているのを見ながら。
Ŝi estis en la ĝardeno, kolektanta legomojn por la vespermanĝo.
彼女は庭で、夕食のための野菜を集めていた。
Ŝi proksimiĝis al la domo.
彼女は家に近づいた。
Nun ŝi vidis lin bone, kaj lin eĉ pli malamis pro lia maniero bonorde aranĝi siajn aĵojn antaŭ ol ilin paki,
今や彼女には彼の姿がよく見えた。そして、荷造りする前に持ち物をきちんと整然と並べるそのやり方のせいで、彼女はますます彼を憎んだ。
Tiel ĉiam agis Olu — ordeme — kaj tial, sendube, li konstante pri ĉio sukcesis.
オルはいつもそうだった――きちんとしていた――だからこそ、疑いなく、彼は何をやってもつねにうまくいったのだ。
Neniam Sule agis tiamaniere.
スレは決してそんなふうにはしなかった。
Kaj Sule neniam sukcesis.
そしてスレは決して成功しなかった。
Pensante pri sia malamo al Olu, ŝi ekpensis pri la same aĉa sento, kiun ŝi havis rilate al Jetunde, lia patrino.
オルに対する自分の憎しみを思いながら、彼の母ジェトゥンデに対して抱いていた同じように嫌な感情のことも思い始めた。
Tiumomente, se vi venus al ŝi kaj dirus, ke antaŭ dek jaroj la du edzinoj de Adejemi — Jetunde kaj ŝi — rilatis vere amike, ŝi ne konsentus kredi vin.
その瞬間、もしあなたが彼女のところへ来て、十年前にはアデイェミの二人の妻――ジェトゥンデと彼女――が本当に仲よくしていたのだと言っても、彼女は信じようとはしなかっただろう。
Tiujn feliĉajn tagojn ŝi sukcesis plene forigi el sia memoro.
そうした幸福な日々を、彼女は自分の記憶からすっかり追い払うことに成功していた。
Adejemi estis sufiĉe riĉa por pagi al si du edzinojn, sed li tre ŝatis pacon en la hejmo, kaj sekve, kiam li decidis realigi sian deziron pri dua edzino, antaŭ multaj jaroj nun, li longe priparolis la aferon kun sia unua edzino, Ijabo.
アデイェミは二人の妻を持てるだけの金持ちだったが、家庭の平和をとても大切にしていた。そこで、今からもうずいぶん前、二人目の妻を持ちたいという望みを実現しようと決めたとき、彼はその件を最初の妻イャボと長いこと話し合った。
Ijabo plene jesis al lia elekto, kaj Jetunde fariĝis ŝia plej bona amikino.
イャボは彼の選択に完全に同意し、ジェトゥンデは彼女のいちばんの女友達になった。
Tiu amikeco eĉ pli fortiĝis, kiam ambaŭ samperiode naskis infanon, ĉar ambaŭkaze estis knabo.
その友情は、二人が同じ時期に子どもを産み、しかもどちらも男の子だったことで、いっそう強まった。
La knaboj ege amis unu la alian kaj konstante kune ludis, sen iam ajn malpaci.
その男の子たちは互いをとても愛し、けんかをすることもなく、いつも一緒に遊んでいた。
Havante la saman aĝon, ili interesiĝis samtempe pri la samaj ludoj, kaj nek Sule nek Olu estis pli forta ol la alia.
同い年だったので、二人は同時に同じ遊びに興味を持ち、スレもオルも相手より強いということはなかった。
Adejemi estis tre religia kaj ĉiutage, farante la laŭdevajn preĝojn, dankis Dion pri la granda beno, kiun li ricevis: amoplena familio kun du bonaj edzinoj kaj du bonaj filoj, unuvorte: feliĉo.
アデイェミはとても信心深く、毎日、定められた祈りをささげながら、自分が授かった大いなる恵みについて神に感謝していた。二人のよい妻と二人のよい息子を持つ、愛に満ちた家族、ひと言でいえば幸福である。
Ĉu per sia profunda dankemo al Dio li kolerigis la diablon?
神への深い感謝によって、彼は悪魔を怒らせたのだろうか?
Tio estas la klarigo, kiun mi aŭdis de loka saĝulo, konata de ĉiuj kiel homo plej sankta.
それが、土地の賢者で、誰からももっとも聖なる人として知られている人物から私が聞いた説明である。
Sed pri tio mi ne povus juĝi.
だが、そのことについて私には判断できない。
Se la diablo agis, li agis pere de la onklo de Sule.
もし悪魔が働いたのだとすれば、それはスレのおじを通してであった。
Olu timis altecon.
オルは高いところが怖かった。
Kiam li troviĝis ie alte, li havis la impreson, ke io tiros lin malsupren, kaj ke li falos.
高い場所にいると、何かが自分を下へ引っ張り、落ちてしまうような気がした。
Tiu timo vekis kapturniĝon.
その恐れはめまいを引き起こした。
Sekve, li neniam iris sur altan lokon, se ne troviĝis ĉe ties rando barilo aŭ io simila malhelpanta fali.
そのため、縁に柵やそれに似た落下を防ぐものがないかぎり、彼は決して高い場所へは行かなかった。
Iutage, Sule estis kun sia onklo sur la tegmento de domo, kiun ili kovris per materialoj por ĝin plifortigi konsidere al la baldaŭa pluvsezono.
ある日、スレはおじと一緒に家の屋根の上にいた。まもなく来る雨季に備えて、それを強化するための材料で覆っていたのである。
La onklo proponis al la du knaboj, ke ili helpu lin, sed li sciis, ke Olu certe ne jesos.
おじは二人の少年に手伝うよう持ちかけたが、オルがきっと承知しないことを知っていた。
Kaj tie supre, dum Sule samtempe amuziĝis kaj laboris, la diablo traonkla parolis al li:
そしてその高いところで、スレが楽しみながら働いているあいだ、悪魔はおじを通して彼に語りかけた。
"Mi aŭdis, ke Olu sukcesas tre bone en la lernejo."
「オルは学校でとてもうまくやっているそうだね。」
Sule jesis.
スレはうなずいた。
"Tiu knabo malakceptis veni helpi min sur la tegmento.
「あの子は屋根の上で私を手伝いに来るのを断った。
Kia timulo!"
なんという臆病者だ!」
"Estas vere, ke li timas multajn aferojn, kiuj al mi aperas tute sendanĝeraj," Sule respondis.
「彼が、僕にはまったく危険でないと思える多くのことを怖がるのは本当です」とスレは答えた。
"Vidu, tia estas la vivo: ĉar li pli timas, li malpli laboras en la arboj, en la kampoj, en la domo, kaj tial li estas malpli forta ol vi.
「いいかい、人生というのはそういうものだ。彼はより多く怖がるから、木の上でも、畑でも、家の中でも、あまり働かない。だから、おまえより力が弱いのだ。
Forton oni ricevas uzante sian korpon.
力というものは、自分の体を使うことで得られる。
Jes, li estas multe malpli forta ol vi.
そうだ、彼はおまえよりずっと弱い。
Malpli vira."
男らしさも足りない。」
Sule ege kontentis.
スレはたいへん満足した。
Lin iom ĝenis, ke la duonfrato ĉiam iom pli bone sukcesas en la lernejaj taskoj, kaj pro tio li sentis sin iom malsupera al li.
異父兄弟のほうが学校の課題ではいつも少しだけ自分よりよくできることが、彼には少し気にさわっており、そのため彼はその兄弟に対して少し劣っているように感じていた。
La vortoj de la onklo redonis superecon.
伯父の言葉は、その優越感を彼に取り戻させた。
"Mi konas multajn tiajn ulojn," la onklo diable plu diris, "kiuj pli bone man-uzas krajonon ol laborilon.
「わしはそういうやつをたくさん知っている」と伯父は悪魔のようにさらに言った、「道具より鉛筆を手で使うほうがうまい連中をな。
Ili fariĝas malfortaj kaj malkuraĝaj, kiel virinetoj."
そいつらは弱く、臆病になっていく、まるで小娘みたいにな」
"Ĉu vere?"
「本当?」
"Jes.
「ああ。
Ĉu vi aŭdis pri Odjo?
オジョのことを聞いたことがあるか?
Vi ne konis lin, ĉar li estis tiel timema, ke foje li ne sciis defendi sin, kaj li mortis.
おまえは彼を知らなかった、あまりに気が小さくて、ときには自分を守ることもできず、それで死んだからだ。
Li estis kiel Olu.
あいつはオルみたいだった。
Ĉiam li okupis la unuan rangon en la klaso.
いつもクラスで一番だった。
Per plumo, krajono kaj papero li superis ĉiujn, sed kiam ekpluvis fortege kaj la ĉielon traflugis fulmo, li iris kaŝi sin en la jupo patrina.
ペンと鉛筆と紙ではみんなをしのいでいたが、雨がひどく降り出して稲妻が空を走ると、母親のスカートの中に隠れに行った。
Kiom utilas havi belajn kajerojn plenajn je bela skribo, se eĉ muŝo vin timigas?"
ハエ一匹にさえ怖がるのなら、美しい字でいっぱいのきれいなノートを持っていて、何の役に立つ?」
"Nu, Olu estas mia frato, kaj mi amas lin.
「でも、オルは僕の兄弟だし、僕は彼を愛している。
Estos domaĝe por li, se li fariĝos malkuraĝa.
彼が臆病者になったら気の毒だ。
Eble mi povus helpi lin, ĉu ne?
もしかしたら僕は彼を助けられるかもしれない、そうでしょう?
Ofte li helpas min kompreni la aferojn en la lernejo.
彼はよく学校のことを僕が理解するのを助けてくれる。
Kial mi ne..."
だったら僕も……」
"Li eble estas via frato, sed li ne estas mia nevo," la onklo interrompis.
「あいつはおまえの兄弟かもしれんが、わしの甥ではない」と伯父はさえぎった。
"Nur vi estas mia nevo, ĉar mi havas nur unu fratinon, kaj ŝi estas via patrino.
「おまえだけがわしの甥だ。わしには姉妹が一人しかおらず、それがおまえの母親だからだ。
Vi kaj mi havas la saman sangon, li ne.
おまえとわしには同じ血が流れているが、あいつには流れていない。
Vere, mi ne povas ne malestimi lin.
本当に、わしはあいつを軽蔑せずにはいられん。
Timo ne estas akceptebla ĉe viro."
恐れは男には許されない」
"Parolante pri sango," Sule diris, ĉar la diabla agado iom komencis efiki en li, "estas fakto, ke Olu timas sangon.
「血の話だけど」と、悪魔的な働きが少し彼の中で効きはじめていたので、スレは言った、「オルが血を怖がるのは事実だよ。
Eĉ la propran sangon.
自分の血でさえね。
Kiam li estis eta, foje li falis, li ŝiris al si iom da haŭto, kaj sango fluis.
小さかったころ、一度転んで、少し皮膚を傷つけて、血が流れたんだ。
Li ekploris kiel knabineto."
そしたら女の子みたいに泣き出したんだ」
"Nu, vi vidas! Malestiminda ulo.
「ほら見ろ! 軽蔑すべきやつだ。
Ĉu vi plorus, ĉar vi sangas?"
おまえなら、血が出たからといって泣くか?」
"Ne.
「いいや。
Vi pravas.
あなたの言うとおりだ。
Mi ne timas sangon."
僕は血なんか怖くない」
"Ne estas bone pasigi la vivon inter libroj kaj kajeroj, aŭ kovri multajn paĝojn per krajona aŭ pluma skribo.
「本やノートに囲まれて一生を過ごしたり、鉛筆やペンの字でたくさんのページを埋めたりするのはよくない。
Kial kelkaj knaboj tion faras?
どうしてそうする少年がいると思う?
Ĉu vi scias?
わかるか?
Pro timo.
恐れているからだ。
Ili timas ricevi malpli da poentoj ol la kunuloj.
仲間より点数が低くなるのを恐れる。
Ili timas malsukcesi ĉe ekzameno.
試験に失敗するのを恐れる。
Ili timas, ke la gepatroj malkontentos.
親が不満に思うのを恐れる。
Sed knabo, kiu ne timas pri siaj poentoj, pri la ekzamenoj aŭ pri malkontentaj gepatroj, ne perdas la energion pri tiuj senutilaj aferoj, kaj li lernas labori pri realaĵoj, kiel vi nun faras ĉi tie sur tegmento kun mi.
だが、自分の点数も、試験も、不満な親も恐れない少年は、そんな役に立たないことに力を無駄にせず、ここで今おまえがわしと一緒に屋根の上でしているように、現実のものを相手に働くことを学ぶ。
Labori sur tegmento, sen timo fali, tio estas maniero fariĝi vera viro."
落ちるのを恐れずに屋根の上で働く、それが本当の男になるやり方だ」
Ekde tiu tago, Sule pli kaj pli vizitis sian onklon kaj laboris kun li.
その日以来、スレはますます頻繁に伯父を訪ね、彼と一緒に働くようになった。
Ili pasigis longajn horojn kune en la arbaro, aŭ ĉe la bordo de rivero.
二人は森の中や川のほとりで、長い時間をともに過ごした。
Sule sentis sin pli kaj pli supera al Olu.
スレはオルより自分がますます優れていると感じるようになった。
Kaj liaj poentoj en la lernejo pli kaj pli falis — sed Sule, kiel dirite, ne timis falon — dum lia duonfrato plu sin tenis sur rimarkinde bona nivelo lerneje.
そして彼の学校での点数はますます下がっていった――だが、言ったように、スレは落ちることを恐れなかった――その一方で、彼の異父兄弟は学校で目立ってよい水準を保ち続けた。
Kaj nun, multaj jaroj jam pasis.
そして今では、もう何年もが過ぎた。
Sule ne sukcesis la ekzamenon por eniri la mezlernejon, kaj restis en la vilaĝo, dum Olu iris studi plu.
スレは中等学校に入るための試験に受からず、村にとどまったが、オルはさらに勉強しに行った。
Kaj Olu pli kaj pli brile sukcesis.
そしてオルはますます見事に成功していった。
La du fratoj disiĝis, ĉesis amike rilati.
二人の兄弟は離れ、友好的な関係ではなくなった。
Strange, ambaŭ sentis sin supera kaj malsupera.
奇妙なことに、二人とも自分が優れているとも劣っているとも感じていた。
Sule sentis kulturan malsuperecon rilate al sia frato, kaj ne tre ŝatis aŭdi, kiel tiu bele parolas, uzante brilajn vortojn, kiuj neniam venus al li en la kapon, eĉ se li ilin konas, kaj kiel Olu povis diskuti pri io ajn, ĉar ŝajne liaj scioj kovris ĉiujn eblajn temojn en la mondo.
スレは兄弟に対して文化的な劣等感を抱いており、たとえ知っている言葉でも自分の頭には決して浮かばないような見事な言葉を使ってオルが美しく話すのを聞くのがあまり好きではなかったし、またオルがどんなことについても論じることができるのも気に入らなかった。彼の知識は、どうやらこの世のありとあらゆる話題を覆っているようだったからである。
Olu, siaflanke, trovis Sulen pli forta, kaj eĉ pli inteligenta.
一方のオルは、スレのほうが自分より強く、さらには知的でさえあると思っていた。
Ĉar por uzi laborilon, rebonigi ion fuŝitan aŭ fari objektojn, li estis tiom pli kapabla!
というのも、道具を使ったり、だめになったものを直したり、物を作ったりすることでは、彼のほうがはるかに有能だったからだ!
La onklo ne tute malpravis: Olu rigardis sian duonfraton pli vira, ol li sentis sin mem.
伯父はまったくの見当違いではなかった。オルは、自分自身が感じるよりも、異父兄弟のほうをもっと男らしいと見ていたのだ。
Ijabo, la patrino de Sule, povus kontenti pri la juna viro, kiu estis ŝia filo: bela, kuraĝa, forta, kapabla.
スレの母イジャボは、自分の息子であるその若者に満足していてもよかっただろう。美しく、勇敢で、強く、有能なのだから。
Sed ŝi delonge komprenis, ke Olu gajnos pli da mono kaj atingos pli altan nivelon en la socio, pli altan povon.
だが彼女は以前から、オルのほうがより多くの金を稼ぎ、社会の中でより高い地位、より高い権力に達するだろうと理解していた。
Se li fariĝos ŝtatfunkciulo, li havos povon multe superan al Sule, kiaj ajn ties korpa forto kaj realaj kapabloj.
もし彼が官吏になれば、スレの肉体的な強さや実際の能力がどれほどであろうと、彼はスレをはるかに上回る権力を持つことになる。
Ĉi-vespere ŝi ne plu eltenis.
今夜、彼女はもう耐えられなかった。
Morgaŭ Olu foriros al la ĉefurbo, ĉar la ŝtato pagas al li studojn tie, tiel brila li estis en la lastaj ekzamenoj.
明日オルは首都へ発つ。国がそこでの学業費を彼に支給するのだ、それほど彼はこの前の試験で優秀だったのである。
Dum ŝia filo restos en la vilaĝo kaj vivos malriĉan vivon pene laborante ĉiutage, la filo de la kunedzino ĝuos nenifaron en bela urba oficejo, kaj per tiu senutila funkcio ricevos pli da mono ĉiumonate ol ŝi iam ajn vidis en la tuta vivo.
自分の息子は村に残って毎日骨身を惜しまず働きながら貧しい暮らしをするのに、その共同妻の息子は町のきれいな事務所で何もしない生活を楽しみ、その役にも立たない仕事によって、彼女が生涯で見たこともないほどの金を毎月受け取ることになるのだ。
"Maljusta," ŝi diris al si.
「不公平だ」と彼女は心の中で言った。
"La vivo estas maljusta."
「人生は不公平だ」
Kaj jen, subite, ŝi sciis, kion fari.
そしてそのとき、突然、彼女には何をすべきかわかった。
Olu tre ŝatis ŝian specialan manieron kuiri rizon kun legomoj.
オルは、彼女特製の野菜入りご飯の作り方が大好きだった。
Kio estus pli natura ol prepari iom da ĝi por li sola, kiel signon de bondeziro antaŭvojaĝa?
旅立ちの前の幸運を願うしるしとして、それを彼だけのために少し作ってやるより自然なことがあるだろうか。
Ŝi do preparis la rizon.
そこで彼女はそのご飯を作った。
Kaj dum la akvo bolis, ŝi metis en ĝin la mortigan herbaĉon, pri kiu ŝia frato foje instruis ŝin.
そして水が煮え立っているあいだに、彼女はそこへ、かつて自分の兄が教えてくれた致命的な雑草を入れた。
Kiam la rizo estis preta, ŝi lasis ĝin en la domo kaj reiris al la ĝardeno, de kie ŝi povos bone vidi, kiu momento plej taŭgas por iri ĝin proponi al Olu.
米の支度ができると、彼女はそれを家の中に置いたまま、また庭へ戻った。そこからなら、いつがそれをオルに差し出しに行くのにいちばん適した時か、よく見定められるだろう。
Ĉi-lasta nun estis ekster la domo.
そのオルは、今は家の外にいた。
Preferindus atendi ankoraŭ iom da tempo.
もうしばらく待つほうがよさそうだった。
Ŝi tiom atentis la movojn de Olu, ke ŝi ne rimarkis, ke ŝia filo revenas kaj eniras la domon.
彼女はオルの動きにあまりにも注意を向けていたので、自分の息子が戻って来て家に入るのに気づかなかった。
Kiam Ijabo reeniris la hejmon por preni la rizon kaj ĝin porti al Olu, ŝi vidis la poton malplena kaj sian filon kuŝanta kun dolorstreĉita vizaĝo.
イジャボが米を取ってそれをオルのもとへ運ぶために家に入り直したとき、彼女は鍋が空になっているのと、苦痛に引きつった顔で横たわっている自分の息子とを見た。
Ŝi eligis krion, teruran krion, pri kiu la tuta vilaĝo ekmiris.
彼女は叫び声を上げた。村じゅうの者がぎょっとするような、恐ろしい叫び声だった。
Tiu sengusta, senodora herbaĉo efikas tre rapide kaj la ŝanĝoj, kiujn ĝi kaŭzas en la korpo, estas nekuraceblaj.
その無味無臭の雑草はきわめて速く作用し、それが身体に引き起こす変化は治療不能である。
Kiam, antaŭ ne tre longe, Sule revenis hejmen kaj vidis la poton, li tuj sciis, por kiu tiu rizo estis preparita.
それほど前ではないあるとき、スレが家に戻って鍋を見たとき、彼はその米が誰のために用意されたものかをすぐに悟った。
Por ke tiu ne ĝuu ĝin, li manĝis ĉion.
その相手にそれを味わわせまいとして、彼は全部食べてしまった。
Oni diris al mi, ke tuj post la krio de Ijabo aŭdiĝis lauta, sango-frostiga ridaĉo.
イジャボの叫びのすぐあとに、朗々とした、血も凍るような下品な笑い声が聞こえた、と私は聞かされた。
De la diablo, oni diris al mi.
悪魔のものだ、と私は聞かされた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
beni
祝福する
boli
沸く
bordo
岸
diablo
悪魔
domaĝe
残念ながら
ekzameni
調べる
flui
流れる
fulmo
稲妻
ĝardeno
庭
jupo
スカート
kajero
ノート
kazo
場合
kovri
覆う
krajono
鉛筆
muŝo
ハエ
nevo
甥
onklo
おじ
paĝo
ページ
paki
詰める
poento
点
rango
順位
rizo
米
sango
血
tegmento
屋根
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
du-on-frato
異母兄弟
Ĉapitro 31
31. PRINCIPOJ
原則
— La homoj ĉe ni faras al si vestojn, ĉar tiuj, kiujn oni povas aĉeti, ne plaĉas al ili.
— うちの土地の人たちは、自分で服を作るのです。買えるものは気に入らないからです。
Pro tio la loĝantaro de nia regiono bezonas grandan kvanton da kudriloj, tondiloj, butonoj, ktp.
だから、私たちの地域の住民には、針やはさみやボタンなどが大量に必要なのです。
— Eble, jes, sed nia plano...
— たぶん、そうでしょう。だが、私たちの計画は……
— Lasu la planon ripozi en paco kaj rigardu la realon.
— 計画のことはひとまず眠らせて、現実を見てください。
Povas esti froste ĉi tie vintre, ĉu ne?
ここの冬は凍えるほど寒くなりうるでしょう、そうではありませんか。
Tiel froste, ke eĉ la rivero glaciiĝas.
川さえ凍るほどに。
Kaj ĉu vi vidis, kiaj montriĝas la tute pretaj manteloj, kiujn eblas trovi magazene?
それに、店で見つかる出来合いの外套がどんな代物か、ご覧になったことがあるでしょう。
Kaj krome, por tiuj aĉaj, hontigaj varoj, kiom longe oni devas atendi en vico!
しかも、あんなひどくて恥ずかしい品物のために、どれほど長く列に並んで待たねばならないことか。
La homoj iel trovas la ŝtofon por tondi kaj kudri mem.
人々は何とかして、自分で裁って縫うための布を見つけ出します。
Tial ili deziras tiel altan nombron da tondiloj kaj kudriloj, al kio necesas aldoni la butonojn, la fadenon, kaj kompreneble la ŝtofon.
だからこそ、彼らは非常に多くのはさみや針を欲しがるのですし、それに加えてボタン、糸、そしてもちろん布も必要なのです。
— Jes, mi scias, ke la homoj tion bezonas.
— はい、人々がそれを必要としていることは知っています。
Sed ne estas mia kulpo, se tiujn oni nuntempe ne trovas en la magazenoj.
ですが、それらが今では店で見つからないからといって、それは私のせいではありません。
— Kompreneble ne estas via kulpo.
— もちろん、あなたのせいではありません。
Estas nenies kulpo.
誰のせいでもない。
Estas la kulpo de la Plano, verŝajne.
おそらく計画のせいなのでしょう。
La demando ne estas, ĉu iu kulpas, kaj kiu.
問題は、誰かに責任があるか、あるなら誰か、ということではありません。
Sed estas multe da mono gajnebla ĉi-kampe.
しかし、この分野では大いに金が儲かるのです。
Gajnebla, gajninda, ĉu ne?
儲けられる、儲ける価値がある、そうでしょう?
— Mi ne konsentas.
— 私は賛成しません。
Ni ne povas kontentigi tiujn dezirojn.
私たちにはそうした要望を満たすことはできません。
Fadeno, ŝtofo, butonoj kaj similaj varoj tute ne rilatas al nia produktado.
糸や布やボタンや、その類いの品は、私たちの生産とはまったく関係がありません。
— Mi ne parolis pri tio.
— 私が話しているのはそのことではありません。
Mi scias, ke pri tiaj varoj vi povas nenion fari.
そうした品について、あなたには何もできないことは分かっています。
Sed vi produktas kulerojn, ĉu ne?
でも、あなたがたはスプーンを作っているでしょう?
— Jes.
— はい。
Kuleroj, kuleregoj, tranĉiloj, forkoj troviĝas inter niaj produktaĵoj.
スプーン、大さじ、ナイフ、フォークは、私たちの製品に含まれています。
Kune kun ĉiaspecaj kuiriloj, kiel ekzemple potoj kaj tiuj ujoj, en kiuj oni donas formon al kukoj.
鍋や、菓子に形を与えるあの容器のような、あらゆる種類の調理器具もです。
Se io estas farata el malpeza metalo kaj rilatas al manĝoj aŭ al kuirado, ni fabrikas ĝin.
軽金属でできていて、食事や料理に関係するものなら、私たちがそれを製造しています。
Sed butonoj...
しかし、ボタンは……
— Ne temas pri butonoj, sed ĉefe pri tondiloj.
— ボタンの話ではなく、主としてはさみの話です。
Se vi fabrikas tranĉilojn, kial vi ne entreprenus tondil-produktadon?
ナイフを製造しているのなら、なぜはさみの生産に乗り出さないのですか。
— Vi perfekte scias kial.
— なぜかは、あなたもよくご存じでしょう。
Pro la Plano.
計画のためです。
Kaj ŝanĝi nian planon ne estas simple.
しかも、私たちの計画を変えるのは簡単ではありません。
Vi ne imagas...
あなたには想像もつかない……
— Sed kiu parolas pri planŝanĝado?
— だが、誰が計画変更の話などしていますか。
La sistemo, kiu plej gajnigas monon, ne povas esti leĝa.
いちばん金を生ませる仕組みが合法であるはずがないのです。
La projekto, kiun oni proponas al vi, estas uzi parton de viaj maŝinoj dum parto de la tempo por propra eksterleĝa kaj eksterplana produktado.
あなたに提案されている計画は、あなたの機械の一部を、時間の一部だけ使って、独自の違法かつ計画外の生産を行うというものです。
— Tion mi ne faros.
— そんなことはしません。
— Ĉu vi timas?
— 怖いのですか。
— Jes, mi timas.
— はい、怖いです。
La kontroloj pli kaj pli oftiĝas, ekde kiam ni havas tiun novan estron ĉe la regiona partia komitato.
地域の党委員会にあの新しい責任者が来て以来、監査はますます頻繁になっています。
Sed ne temas nur pri timo.
ですが、問題は恐れだけではありません。
Via projekto tute simple ne konvenas.
あなたの計画は、単純に言って不適切です。
Ĝi disrompus la tutan organizon de la ekonomio.
それは経済の組織全体をばらばらにしてしまうでしょう。
Se ĉiuj tiel farus...
もし皆がそんなことをしたら……
— Sed, precize, tiel ĉiuj faras.
— だが、まさに皆そうしているのです。
Ne ŝajnigu, ke vi ne scias.
知らないふりはやめてください。
— Mi ŝajnigas nenion.
— 私は何のふりもしていません。
Mi nenion scias, kaj mi volas scii nenion.
私は何も知りませんし、何も知りたくもありません。
Mi akceptis principojn, kiam mi estis infano, kaj eĉ nun, kiam mi havas gravajn respondecojn en fabriko, mi kredas je tiuj principoj kaj volas ilin defendi.
私は子どもの頃に原則を受け入れました。そして今、工場で重い責任を負う立場になった今でも、その原則を信じ、それを守りたいと思っています。
— Kaj pro homoj kiel vi, la tuta popolo frostas sen taŭgaj vestoj.
— そして、あなたのような人間のせいで、国民全体が適切な衣服もなく凍えているのです。
Multaj havas la necesan kapablon por fari al si belaĵojn por kovri sin, kaj nur pro vi kaj viaj principoj mankas al ili la bazaj iloj kiel tondiloj kaj fingringoj.
多くの人は、自分の身を覆うための美しいものを自分で作るだけの能力を持っています。なのに、ただあなたとあなたの原則のせいで、はさみや指ぬきのような基本的な道具が彼らには欠けているのです。
— Se la homoj ne estas kontentaj, ili povas plendi.
— 人々が満足していないのなら、不満を訴えることができます。
Skribi al gazetoj.
新聞に手紙を書くこともできます。
Tio estas efika.
それは効果があります。
Kiam gazeto presis artikolon pri tia plendo, ofte la situacio ŝanĝiĝas.
新聞がそうした苦情についての記事を載せると、状況が変わることはしばしばあります。
— Mi ne komprenas vin.
— あなたが分かりません。
Kelkaj laboristoj, kiuj ĉiaokaze nenion faras, farus ion por ni.
どうせ何もしていない労働者が何人か、私たちのために働いてくれるでしょう。
Mi scias, ke en via fabriko, laboristoj ne estas tiom okupitaj, kiom ili devus.
あなたの工場では、労働者たちは本来あるべきほど忙しくしていないと、私は知っています。
Ili ne laboras plentempe.
彼らはフルタイムでは働いていません。
Se vi permesus al ili fabriki la objektojn antaŭviditajn en nia projekto, ili tre ĝojus, ĉar tio signifus krompagon.
もし彼らに、私たちの計画で予定されている品物を作ることを許せば、彼らは大いに喜ぶでしょう。なぜなら、それは割増の支払いを意味するからです。
La laboristoj kontentus, ni ambaŭ kontentus, la popolo kontentus.
労働者たちは満足し、私たち二人も満足し、人民も満足するでしょう。
— Kaj kiel vi vendos la neleĝajn varojn?
— それで、違法な商品をどうやって売るつもりなのですか。
— Tio ne estas via problemo.
— それはあなたの問題ではありません。
Via problemo estas produkti, via fabriko ja havas la maŝinojn kaj la laborforton.
あなたの問題は生産することです。あなたの工場には機械も労働力もあるのですから。
Pri la vendado miaj amikoj okupiĝas.
販売については私の仲間たちが引き受けます。
Tio estas bone pritraktita en la projekto.
その点は計画の中でよく扱われています。
Mi devos havigi al vi tiun tekston.
その文書をあなたに渡さなければなりませんね。
Necesas, ke vi legu ĝin.
あなたにはそれを読む必要があります。
Mi havas ankoraŭ du kopiojn.
まだ二部あります。
Kiam vi legos tiun projekto-tekston, vi tuj vidos, ke temas pri plej serioza organizo.
その計画文書を読めば、これはきわめて本格的な組織の話だとすぐ分かるでしょう。
Ĝin preparis homoj, kiuj scias entrepreni.
それを用意したのは、事業を起こすことを知っている人々です。
Ili kune formis asocion, sen iu ajn leĝa bazo, sed ege efikan, kaj plej saĝe organizitan el ekonomia vidpunkto.
彼らは一緒になって、いかなる法的根拠も持たないが、きわめて有効で、経済的観点からこの上なく賢明に組織された団体を作りました。
Ĝia ĝenerala sekretario estas inteligenta, aktiva, plej entreprenema virino.
その書記長は、知的で活動的で、非常に進取の気性に富んだ女性です。
— Eĉ se ŝi estas, ne nur aktiva kaj entreprenema, sed ankaŭ bela kiel rozo, mi ne favoras la proponon krimi kontraŭ la ŝtato.
— その女性が活動的で進取的であるだけでなく、薔薇のように美しかったとしても、国家に対して犯罪を行うという提案には私は賛成しません。
Kaj mi eĉ ne ŝatas la ideon tiel proksime interesiĝi al via projekto.
それどころか、あなたの計画にそんなに近く関わるという考え自体、私は気に入りません。
Mi klopodas plenumi mian taskon en la kadro de la leĝo, kaj tio jam ne estas facila.
私は法の枠内で自分の任務を果たそうと努めていますが、それだけでもすでに容易ではないのです。
— Kompreneble, ne estas facile.
— もちろん、容易ではありません。
La leĝoj estas neplenumeblaj.
法律は実行不可能なのです。
La Plano estas neplenumebla.
計画も実行不可能です。
Ne diru al mi, ke vi ricevas laŭleĝe ĉiujn materialojn, kiujn bezonas via fabriko por sia produktado; mi ne kredos vin.
あなたの工場が生産に必要なすべての材料を合法的に受け取っている、などとは言わないでください。私は信じません。
— Nu, ni devas elturniĝi kiel eble plej lerte, ĉar ni ne ĉiam ricevas ĉion je la ĝusta tempo, kaj la tempolimoj estas gravaj, sed ĝenerale mi sufiĉe bone sukcesas.
— まあ、必要な時に必要なものが常に全部届くわけではなく、期限は重要ですから、私たちはできるだけ巧みにやりくりしなければなりません。しかし全体としては、私はかなりうまくやっています。
Tamen, bonvolu ne kompari tion, kion ni faras por plenumi la planon, kun projekto entrepreni tute novan produktadon.
しかし、どうか、計画を達成するために私たちがしていることを、まったく新しい生産に乗り出す計画と比べないでください。
— Ŝajnas, ke mi ne sukcesos konvinki vin.
— どうやら、あなたを説得することはできそうにありません。
Vi preferas la lecionojn de la ŝtato al la lecionoj de la vivo.
あなたは人生の教訓より国家の教訓のほうを好むのですね。
— Mi ne estas facile konvinkebla pri neleĝaj aferoj.
— 違法なことについて、私はそう簡単には説得されません。
Multaj eble trovas min stulta, sed pri ilia opinio mi ne zorgas.
多くの人は私を愚かだと思うかもしれませんが、私は彼らの意見など気にしません。
Gi ne koncernas min.
それは私には関係ありません。
Mi havas principojn.
私には原則があります。
Unu el ili estas: neniam enmiksi min en kriman agadon.
その一つは、決して犯罪行為に関わらないことです。
— Mi devos klopodi ĉe alia fabriko.
— 別の工場で当たってみるしかありません。
Sed ne estos facile.
だが、簡単ではないでしょう。
Vi havas ĉion necesan ĉi tie.
ここには必要なものがすべてありますから。
Ĉu... ĉu vi raportos pri mi?
あなたは……私のことを通報しますか?
—...
—……
—...?
—……?
— Ĉu vi deziras cigaredon?
— 煙草を一本いかがですか。
Mi fumos unu.
私は一本吸います。
— Dankon.
— ありがとう。
Cigaredo ĉiam ricevindas.
煙草はいつだってもらってよいものです。
Kvankam eble estas la cigaredo por tiu, kiun oni baldaŭ juĝos kaj punos per morto, ĉu ne?
もっとも、これはまもなく裁かれ、死をもって罰せられる者のための煙草なのかもしれませんね、そうでしょう?
La tradicia lasta cigaredo.
昔ながらの最後の一本です。
— Kial mi sendus vin al morto, aŭ, pli verŝajne, al ia alia puno?
— なぜ私があなたを死へ、あるいはもっとありそうなところでは何らかの別の罰へ送るのですか。
— Kiu scias?
— 誰に分かるでしょう。
Vi havas principojn.
あなたには原則がある。
Vi apartenas al la partio.
あなたは党に属している。
Vi havas oficialajn funkciojn.
あなたには公的な職務がある。
Vi estas imitinda ekzemplo por ĉiuj, oficiale.
あなたは公式には、万人の模範たるべき存在だ。
Diri en iu partia kunsido, ke vi suspektas min, aŭ mian "mantelfaran klubon", povus fortigi vian situacion, ebligi al vi altiĝi en la partiaj aŭ ŝtataj kadroj.
どこかの党の会合で、私や私の「外套作りクラブ」を疑っていると口にすれば、あなたの立場は強まり、党や国家の幹部層で昇進する道も開けるかもしれない。
Sed eĉ sen konsideri vian propran intereson, se vi estas konvinkita, ke mi malutilas al la ŝtato kaj al ĝia sankta-sankta Plano, eble viaj principoj volos, ke vi diru al la ŝtato, kion mi faras.
だが、あなた自身の利益を考えないとしても、もし私が国家とそのこの上なく神聖な計画に害をなしていると確信しているなら、あなたの原則は、私が何をしているかを国家に告げることをあなたに求めるかもしれない。
Homoj kun principoj povas esti danĝeraj en nia socio.
原則を持つ人間は、私たちの社会では危険になりうるのです。
— Vi havas strangajn ideojn.
— あなたは妙な考えを持っていますね。
Ĉu vi ne rimarkis, ke tiuj, kiuj raportas pri tiaj projektoj, kiel la via, malutile al la koncernatoj, estas ĝuste tiuj, kiuj ne havas principojn?
あなたのような計画について、当事者に不利になるように通報するのは、まさに原則を持たない者たちだと気づいていないのですか。
Homoj, kiuj serĉas nur la propran intereson?
自分の利益しか求めない人々だと?
— Vi estas grandanima.
— あなたは寛大なのですね。
Ne voli malutili al la ŝtato.
国家に害を与えたくない。
Ne voli malutili ankaŭ al la amikoj, eĉ se ili estas malamikoj de la ŝtato.
そのうえ、たとえ国家の敵であっても、友人たちにも害を与えたくない。
La malamikoj de viaj amikoj do tamen estas viaj amikoj!
では、あなたの友人たちの敵も、やはりあなたの友人なのですね!
Interese.
面白い。
Mi gratulas kaj dankas.
お祝いし、感謝します。
Kaj mi ne dubas, ke vi parolas la veron.
そして、あなたが本当のことを言っているのを私は疑いません。
Nu, bone, dankon, ke vi min aŭskultis.
では、よろしい、私の話を聞いてくれてありがとう。
Forgesu ĉion, kion mi diris al vi.
私があなたに話したことはすべて忘れてください。
— Kion li diris?
— 彼は何と言ったの?
— Li malakceptas.
— 断ったよ。
Mi ne sukcesis konvinki lin.
私は彼を説得できなかった。
— Domaĝe.
— 残念だわ。
Kial?
なぜ?
— Mi bedaŭras tiom, kiom vi.
— 私も君と同じくらい残念に思っている。
Pro principoj, li diris.
原則のためだ、と彼は言った。
— Pro principoj, li, ĉu?
— 原則のため、ですって、あの人が?
Viro, kiu havas mirindan edzinon, sed ne hontas sinsekve "uzi" kvin sekretariinojn!
素晴らしい妻がありながら、五人の秘書を次々に「使う」ことを恥じもしない男が!
Tia viro havas principojn, ĉu?
そんな男に原則があるっていうの?
Kia mondo!
なんという世の中でしょう!
— Nu, mi estas certa pri lia sincereco.
— いや、彼が誠実なのは確かだよ。
Malobei la leĝon, la Planon, estus por li tiel kontraŭprincipe, ke tio igus lin reale malsana.
法律や計画に背くことは、彼にとっては原則にあまりにも反していて、本当に病気になってしまうほどだろう。
Ne utilos klopodi plu ĉe li.
彼にこれ以上働きかけても無駄だ。
— Ĉu li havas ideeton pri tio, ke ni jam produktas tiujn varojn en lia fabriko?
— 私たちがもう彼の工場でそれらの商品を生産していることを、彼はほんの少しでも察しているの?
— Tute ne.
— まったく。
Se li tion suspektus, li ne povus respondi al mi, kiel li faris.
もし彼がそれを疑っていたなら、あんなふうに私に答えることはできなかったはずだ。
— Tio estas la bona aspekto de tiuj grandegaj fabrikoj.
— そこが、ああいう巨大工場のよいところね。
La estro ne povas scii, kio okazas en ili.
責任者には、その中で何が起こっているか分からない。
Mi ĝojas, ke li ne suspektas, kiel mon-produkte lia maŝinaro laboras por ni.
彼が、自分の機械設備がどれほど金を生みながら私たちのために働いているかを疑っていないのは、うれしいことだわ。
Ni do daŭrigos trankvile.
では、私たちはこのまま静かに続けましょう。
Tamen estas domaĝe, ke li ne jesis.
それでも、彼が承知しなかったのは残念ね。
Estus malpli danĝere, se la granda ĉefo amike kovrus nian eksterleĝan entreprenon.
大物の上司が友好的に私たちの違法な事業をかばってくれれば、そのほうが危険は少なかったでしょうに。
Kia fuŝa ŝanco, ke ni troviĝas ĝuste sub la regado de homo kun principoj!
私たちがよりにもよって、原則を持った男の支配下にいるなんて、なんというついていない巡り合わせでしょう!
Kion diras lia edzino?
彼の妻は何と言っているの?
— Ŝi estis certa, ke ni ne sukcesos konvinki lin.
— 彼女は、私たちが彼を説得することには成功しないと確信していた。
Ŝi konas lin bone kaj amas lin tian, kia li estas, eĉ kun lia bezono ĝui rilatojn kun aliaj inoj.
彼女は彼をよく知っていて、ほかの雌たちとの関係を楽しむ必要まで含めて、ありのままの彼を愛している。
Si ne kredis je nia sukceso, sed ŝi tamen esperis ĝin.
彼女は私たちの成功を信じてはいなかったが、それでもそれを願っていた。
— Kompreneble.
— もちろんだ。
— Ŝi troviĝas en stranga situacio.
— 彼女は奇妙な状況に置かれている。
Ŝi ne scias, kion fari el la multa mono, kiun ŝi gajnas.
彼女は、自分が稼ぐたくさんの金をどうしたらよいかわからないのだ。
Ĉu vi scias, ke la tondiloj, kiujn ni kaŝe fabrikas en la laborejoj de ŝia edzo, nun bonege vendiĝas en la tuta lando?
私たちが彼女の夫の作業場でひそかに製造しているはさみが、いま国じゅうで非常によく売れているのを、君は知っているか。
Ŝi pagas nin bonege, sed tiu entreprenema virino tiom enspezas, ke ŝi povas pagi sin ankoraŭ pli bone.
彼女は私たちにとてもよく払ってくれるが、その事業家気質の女はあまりにも多くを稼ぐので、自分自身にもっとよく払うことさえできる。
Sed por ŝi estas multe pli malfacile ol por ni.
だが彼女にとっては、私たちにとってよりもずっと難しい。
Ŝi timas elspezi sian tutan monon, ĉar la edzo tion rimarkus.
彼女は自分の金を全部使ってしまうのを恐れている、というのも夫がそれに気づくだろうからだ。
La monon ŝi tial enmetis en novan aferon: produktadon de manteloj.
それで彼女はその金を新しい事業に注ぎこんだ。外套の生産だ。
Tion ŝi faras en alia fabriko, kiel vi scias.
それを彼女は別の工場でやっている、君も知っているとおりだ。
Kaj mendoj kaŝe alfluas el ĉiuj regionoj de la lando.
そして注文がひそかに国のあらゆる地方から流れこんでくる。
— Jes, sed se mi bone komprenis, tio ne solvas ŝian problemon.
— うん、だが私の理解が正しければ、それでは彼女の問題は解決しない。
Ŝi trovis iun, kiu havigas al ŝi la necesajn ŝtofojn kaj fadenon, same kiel la butonojn kaj aliajn necesajn aĵojn, kaj ŝi komencis produkti mantelojn tiel grandakvante, ke ŝi gajnas novajn milionojn, el kiuj ŝi ne scias, kion fari.
彼女は、必要な布や糸、それにボタンやそのほか必要な品々を手に入れてくれる者を見つけ、外套をきわめて大量に生産し始めたので、どうしてよいかわからない新たな何百万もの金を稼いでいるのだ。
— Ŝiaj manteloj estas bonegaj kaj belegaj, tial ŝi sukcesas.
— 彼女の外套はたいへん出来がよく、美しい。だから成功しているのだ。
— Se ŝi havus, krom la edzo, ankaŭ amanton, li scius, kiel elspezi la monon.
— もし彼女に夫のほかに愛人もいれば、その男はその金の使い方を知っているだろう。
Mi nepre devus klopodi ŝin tiri al mi.
私はぜひとも彼女を自分に引き寄せようと努めるべきだ。
Ni estas samaĝaj, dum ŝia edzo estas pli maljuna.
私と彼女は同い年だが、彼女の夫はもっと年上だ。
Mi do eble havas ŝancojn.
だから私にもたぶん見込みはある。
Ŝi ne estas bela, sed tiel vigla kaj inteligenta!
彼女は美人ではないが、なんと生き生きとして聡明なのだろう!
— Vi ne sukcesos.
— 君は成功しない。
Ankaŭ mi opiniis: mi nepre devos klopodi kapti ŝin.
私もこう思ったものだ、ぜひとも彼女をものにしようと努めねばならない、と。
Kaj mi konas multajn, kiuj simile provis.
そして私は、同じように試みた者をたくさん知っている。
Ĉiuj malsukcesis.
みな失敗した。
Vi ne venigos ŝin en viajn brakojn, kredu min.
君は彼女を自分の腕の中に連れてくることはできない、私を信じたまえ。
— Kial vi estas tiel certa?
— どうしてそんなに確信しているんだ。
— Mi scias.
— 私にはわかる。
Ŝi havas principojn.
彼女には信念があるのだ。
NOVAJ VORTOJ
新出語
artikolo
記事
butono
ボタン
cigaredo
たばこ
entrepreno
企業
fabriko
工場
fadeno
糸
forko
フォーク
glacio
氷
ingo
差し込み口
kadro
枠
klopodi
努力する
konvinki
納得させる
kopii
コピーする
kuko
ケーキ
kulero
スプーン
mantelo
コート
nombro
数
projekto
計画
regi
統治する
sincera
率直な
sistemo
制度
suspekti
疑う
ŝtofo
布
teksto
文章
tondi
切る
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
en-spezi
収入を得る
krom-pago
追加払い
Ĉapitro 32
32. LA ŜLOSITA ŜRANKO
鍵のかかった戸棚
Tiel longe, kiel li povis memori pri si, Pol scivolis pri la granda ŝranko en la ĉambro de la patrino.
物心ついて以来ずっと、ポルは母の部屋にある大きな戸棚のことを不思議に思っていた。
Li sciis, ke en ĝi estas nur vestoj: jupoj, roboj, eble eĉ — kiu scias? — kelkaj malnovaj ĉapeloj, kiajn la avinoj surmetis.
その中に入っているのは服だけ、つまりスカートやドレス、ひょっとすると――だれにわかるだろう?――祖母たちがかぶっていたような古い帽子がいくつかあるだけだと、彼は知っていた。
Tamen, se estas nur vestoj, kial ŝi ĉiufoje ŝlosas ĝin?
それなのに、もし服しか入っていないのなら、なぜ彼女は毎回それに鍵をかけるのだろう。
Kaj kial ŝi ĉiufoje prenas la ŝlosilon, kien ajn ŝi iras?
そしてなぜ彼女は、どこへ行くにも毎回その鍵を持っていくのだろう。
Sed hodiaŭ oni vokis ŝin al io lastminute kaj ŝi ege rapidis iri en la ĉambron por surmeti taŭgan robon por respondi al tiu... tiu kio?
だが今日は、だれかが土壇場になって彼女を何かのために呼び出し、彼女はそれに応じるためにふさわしい服を着ようと大急ぎで部屋へ入っていった。その……その何に応じるためなのか。
Pri kio temis?
何のことだったのか。
Kial la ega rapideco?
なぜあんなに急いでいたのか。
Ŝi nenion diris.
彼女は何も言わなかった。
Pol malprecize rimarkis, ke ŝi havas iom strangan esprimon sur la vizaĝo, sed li ne starigis al ŝi demandojn.
ポルは、彼女の顔にいくらか妙な表情があるのをぼんやりと見てとったが、彼女に質問はしなかった。
Lin interesis nur, ke ŝi havis la ŝlosilon enmane, kiam ŝi revenis vestita per seriozaspekta robo, kaj ke ŝi ĝin metis sur mebleton, dum ŝi kontrolis kelkajn paperojn, antaŭ ol eliri.
彼の関心を引いたのはただ、彼女がまじめそうな服を着て戻ってきたときに鍵を手に持っていたこと、そして出かける前にいくつかの書類を確かめているあいだ、その鍵を小さな家具の上に置いたことだけだった。
Kaj la afero fariĝis precipe interesa, kiam li rimarkis, ke ŝi forgesas repreni ĝin.
そして彼女がそれを取り戻すのを忘れているのに気づいたとき、その件はことさらに興味深いものになった。
"Ĉu vi estos for longe?" la knabo demandis.
「長く留守にするの?」と少年はたずねた。
"Mi verŝajne revenos nur posttagmeze.
「たぶん帰るのは午後になるわ。
Vi devos tagmanĝi sola.
お昼は一人で食べなくてはならないわよ。
Vi povus revarmigi la rizon de hieraŭ.
昨日のご飯を温め直すといいわ。
Metu iom da oleo, kaj kiam ĝi estos varma... nu, vi scias, kiel mi faras kutime rizon revarmigitan.
少し油を入れて、それが温まったら……ほら、私がいつもどうやって温め直したご飯を作るか、わかっているでしょう。
Vi mem jam faris, ĉu ne?
あなた自身でももうやったことがあるでしょう?
Sed ne metu tiom da oleo, kiom lastfoje.
でも前回みたいにそんなに油を入れてはだめよ。
Ne estas bone, se ĝi estas tro grasa.
脂っこすぎるのはよくないから。
Restas ankoraŭ iom da legomoj, kiujn vi povos enmeti.
まだ少し野菜が残っているから、それを入れられるわ。
Sed pardonu min nun, mi devas vere forkuri."
でも今は許してちょうだい、本当に急いで行かなくてはならないの。」
Ŝi parolis multe pli rapide ol kutime.
彼女はいつもよりずっと早口で話した。
Ne ofte ŝi tiel faris multajn rekomendojn.
彼女がこんなふうにたくさん注意を与えることはめったになかった。
Pol estis sufiĉe memstara kaj ne bezonis, tian parolfluon por scii, kiel varmigi rizon jam kuiritan.
ポルはかなりしっかりしていて、すでに炊いてあるご飯をどう温めるか知るのに、そんな言葉の奔流を必要とはしていなかった。
Sed ne pri ĉio ĉi li pensis.
だが彼が考えていたのはそんなことではなかった。
Ja estos libertago, sen la patrino, sed kun la ŝranko-ŝlosilo.
母はいないが、戸棚の鍵はある、そんな自由な一日になるのだ。
Li decidis atendi dek minutojn post ŝia foriro, por certiĝi, ke ŝi ne revenos.
彼は、彼女が戻ってこないことを確かめるため、彼女が出ていってから十分待つことにした。
Kial dek minutoj ŝajnis al li daŭro sufiĉe certiga, ne demandu min.
なぜ十分が彼には十分に確かな長さに思えたのか、私に尋ねないでほしい。
Tiel funkcias la menso de knabo dekkvarjara.
十四歳の少年の心とはそういうふうに働くものなのだ。
Longaj ŝajnis tiuj dek minutoj, kaj kiam li prenis la ŝlosilon kaj direktis sin al la ĉambro, lia koro preskaŭ brue batis.
その十分は長く感じられ、そして彼が鍵を手に取って部屋へ向かったとき、心臓はほとんど音を立てるほど激しく打っていた。
Li malŝlosis la ŝrankon.
彼は戸棚の鍵を開けた。
En ĝi, kiel antaŭvidite, pendis ĉefe roboj, jupoj, kaj aliaj vestoj.
その中には、予想どおり、主としてドレスやスカートやほかの衣類が掛かっていた。
Kaj videblis ankaŭ kelkaj malnovaj ĉapeloj, vere ridindaj.
そしてまた、いくつかの古い帽子も見えた。本当に滑稽なものだった。
Sur la ŝranka planko li rimarkis grandan kvadratan skatolon, malnov-aspektan.
戸棚の底に、彼は古びた感じのする大きな四角い箱を見つけた。
Li malfermis ĝin.
彼はそれを開けた。
Eta ora kruco, kaj insigno de iu internacia klubo aŭ societo, kuŝis sur serio da kovertoj kaj malnovaj paperoj, flaviĝintaj.
小さな金の十字架と、ある国際的なクラブか団体の徽章が、一連の封筒と黄ばんだ古い書類の上に載っていた。
La enhavo de la kovertoj ne estis interesa: fakturoj, malnova monbileto kun bela bildo de reĝo el lando, kiu delonge ne plu estis reĝlando.
封筒の中身は興味深いものではなかった。請求書や、ずっと昔にもう王国ではなくなった国の王の美しい肖像がある古い紙幣などだった。
Alia bileto de cent francaj frankoj, kiu de eĉ pli longe ne plu estis valida, kaj diversaj aliaj paperoj, pri kiuj li nenion komprenis.
さらに、もっと以前からすでに無効になっていた百フラン・フランの紙幣と、彼には何もわからないさまざまなほかの書類もあった。
Kial ŝi konservis ĉion ĉi?
なぜ彼女はこんなものを全部保存していたのだろう。
En la lasta koverto troviĝis leteroj videble skribitaj de infano, jen krajone, jen plume, sur stranga malmoderna papero, ĉe kies supro estis presita rozo.
最後の封筒には、子どもが書いたことが見てわかる手紙が入っていた。鉛筆で書かれたものもあればペンで書かれたものもあり、上部にバラが印刷された奇妙に古風な紙に書かれていた。
Kaj kio sub la kovertoj?
では封筒の下には何があったのか。
Tie kuŝis folioj, ĉiu kun la sama bela maldika skribo.
そこには、どれも同じ美しい細い字で書かれた紙片が置かれていた。
Leteroj plejparte, sed ankaŭ aliaj tekstoj: notoj pri tio aŭ tio ĉi, vortoj de kantoj, kantoj kun muziknotoj, poemoj, kiel tiu ĉi:
大部分は手紙だったが、ほかの文章もあった。あれこれについてのメモ、歌詞、楽譜つきの歌、詩、その一つはこうだった。
Kiam mi revenis
私が帰ってきたとき
al vilaĝo mia
私の村には
ne plu estis poploj
もうポプラの木はなかった
sur la riverbordo
川べりの
kie ili staris.
それらが立っていた場所には。
Kiam mi revenis
私が帰ってきたとき
la ŝtonkruco flava
黄色い石の十字架は
ĉe la voja rando
道ばたで
estis renversita
倒されていて
kaj la pecoj kuŝis.
その破片が横たわっていた。
Mi ne plu retrovis
私はもう見つけられなかった
kiam mi revenis
帰ってきたとき
la knabinon brunan
あの褐色の少女を
kiu ludis kun mi:
私と遊んでいた
ŝin la morto prenis.
死が彼女を連れ去ったのだ。
Kaj la rozĝardeno
そしてバラ園は
estas nun senflora
今は花もなく
sur ĝi kreskas sole
そこに生えているのはただ
la sovaĝaj herboj.
野の草ばかり。
La subskribo estis "Lucien Thevenin", kaj poste venis la vortoj: "El La vana kanto".
署名は「リュシアン・テヴナン」で、そのあとに「『むなしい歌』より」という言葉があった。
Poemo kopiita el libro, ŝajnis.
本から写した詩らしかった。
Kial?
なぜだろう。
La skribo estis tiu de lia patro, kiel li komprenis rigardante la subskribon de leteroj.
その字は彼の父のものであった。それは手紙の署名を見て彼にわかった。
La patro!
父!
Jen unuafoje en la vivo Pol vidis, kia aspektis la skribo de lia patro, tiu homo, kiu estis por li nur fota aŭ rakonta estaĵo.
ポルが父の筆跡がどのようなものかを見たのは、生まれて初めてのことだった。その人は彼にとって、写真の中か語られる中にしかいない存在にすぎなかったのだ。
Li ja mortis, kiam Pol estis tiel juna, ke restis pri li neniu memoro, eĉ nebula.
というのも、ポルがあまりに幼いうちに父は死んだので、彼についてはぼんやりしたものさえ何の記憶も残っていなかったからだ。
Cetere, liaj fotoj estis malmultaj, kaj lia patrino preskaŭ neniam rakontis pri li.
そのうえ、彼の写真はほとんどなく、母は彼についてほとんど決して語らなかった。
Nun li legis liajn leterojn.
いま彼は父の手紙を読んでいた。
Ili estis jen amplenaj, jen ege praktikaj, ofte kun desegnaĵoj, poezio, kantoj.
それらは愛に満ちていることもあれば、きわめて実際的なこともあり、しばしば絵や詩や歌が添えられていた。
Longa korespondado de viro al virino, kiujn la laboro ofte apartigis.
仕事のためにしばしば引き離されていた一人の男から一人の女への、長い往復書簡だった。
Kiel li amis ŝin!
彼はなんと彼女を愛していたことか!
Kiel bele li esprimis siajn sentojn!
なんと美しく自分の感情を表現していたことか!
Tiu legado kondukis la knabon tra la tempo al amhistorio, kiun li antaŭe ne imagis.
その読書は少年を時の流れの中へと連れてゆき、彼が以前には想像もしなかった恋愛の物語へ導いた。
Li ĉeestis la naskiĝon kaj disvolvon de amo.
彼は愛の誕生と成長に立ち会った。
Kaj ankaŭ, verdire, multajn aliajn aferojn.
そして実を言えば、そのほかにも多くのことに。
Problemojn pri loĝejo.
住まいの問題。
Problemojn pri laboro.
仕事の問題。
Problemojn pri mono.
金の問題。
Li trovis ege aminda la patran ŝaton al kulturo, lian elekton de poemoj, lian intereson pri ĉio bela kaj bona.
彼は、父の文化への愛着、詩の選び方、美しいもの善いものすべてへの関心を、この上なく愛すべきものだと思った。
Tra tiuj leteroj li ekkonis altkvalitan viron, kun videblaj mankoj, kompreneble, sed tamen tiel indan je varma, fila amo!
それらの手紙を通して彼は、高い品格をもつ一人の男を知るようになった。もちろん目につく欠点はあったが、それでもなお、温かい息子としての愛にこれほど値する人を!
Kaj jen li ekkoleris.
そしてそのとき、彼は怒り出した。
Kial ŝi tenis ĉion ĉi enŝlosita?
なぜ彼女はこんなものをすべて鍵をかけて閉じこめていたのか。
Tiu viro estis ŝia edzo, jes ja, kaj lia morto ege suferigis ŝin.
あの男は彼女の夫だった、たしかにそうだし、その死は彼女をひどく苦しめた。
Sed li estis la patro de Pol.
だが彼はポルの父でもあった。
Neniam ŝi konsentis paroli pri li.
彼女は一度として彼について話すことに同意しなかった。
Kial?
なぜ?
Kial?
なぜ?
Kial?
なぜ?
Kiam li scivolis, kaj faris demandon, ŝi respondis lacavoĉe: "Mi petas vin, Pol..." kvazaŭ estus memkompreneble, kial similaj demandoj ne konvenas.
彼が知りたがって質問すると、彼女は疲れた声で「お願いだから、ポル……」と答えるのだった。まるで、どうしてそのような質問がふさわしくないのかが自明であるかのように。
Komencon de respondo, eble, li trovis tuj poste.
その答えの手がかりを、たぶん、彼はすぐそのあとに見つけた。
Sub la leteroj li ja trovis plian koverton, kiun li antaŭe ne rimarkis.
実際、手紙の下に彼は、さきほどは気づかなかった別の封筒を見つけたのだ。
Ĝi plenis je gazetaj eltondaĵoj.
それは新聞の切り抜きでいっぱいだった。
Sur ili li vidis la foton de sia patro.
その上に彼は父の写真を見た。
Teruran foton.
恐ろしい写真を。
La foton de lacega, malfeliĉega homo.
疲れ切り、この上なく不幸せな人間の写真を。
Kvankam, dank' al Dio, io tamen briletis en la rigardo.
とはいえ、神に感謝すべきことに、そのまなざしの中にはそれでも何かがきらめいていた。
Ne estis homo sanaspekta, estis iu tenata de malfacile superebla doloro.
健康そうな人間ではなかった。とうてい克服しがたい苦痛にとらえられた者だった。
La grandaj literoj, kiuj ĉapelis la artikolojn, frapis la knabon rekte en la koron, tiel neatendite, ke li preskaŭ perdis la konscion.
記事の上に掲げられた大文字の見出しは、あまりにも不意に少年の胸を直撃したので、彼はほとんど意識を失いかけた。
Lia patro estis krimulo.
彼の父は犯罪者だった。
El kie Pol prenas la kuraĝon eklegi, li ne sciis.
読み始める勇気をポルがどこから得たのか、彼自身にもわからなかった。
Sed li streĉis siajn fortojn, subpremis la kriojn, kiuj formiĝis en li, kaj legis, kvazaŭ estus devo.
しかし彼は力を振りしぼり、自分の中に湧き上がる叫びを押し殺し、まるで義務であるかのように読んだ。
Jes, la patro mortigis homon.
そう、父は人を殺したのだ。
En plej aĉa, por-mona krimo.
もっとも卑劣な、金のための犯罪で。
Pol sukcesis legi ĝis la fino, ĝis tiu momento, kiam la juĝisto elparolis la terurajn vortojn: malliberejo ĝismorta.
ポルは最後まで読み通した。裁判官があの恐ろしい言葉――終身刑――を言い渡すその瞬間まで。
Pol sciis, kiam lia patro mortis.
ポルは父がいつ死んだかを知っていた。
Tio estis nelonge post tiu juĝdecido.
それはその判決のすぐ後のことだった。
Li ekploris.
彼は泣き出した。
Fluis liaj ploroj, daŭre, daŭre, kvazaŭ el fonto senlima, nehaltigeble, ĉe malpreciza ideo, ke lia mondo nun estas tute renversita.
彼の涙は流れつづけた、いつまでも、いつまでも、まるで尽きることのない泉からのように、とめどなく。いまや自分の世界がすっかりひっくり返ってしまったのだという、ぼんやりした思いとともに。
Sufero, kolero, honto, ĉio miksiĝis en li.
苦しみ、怒り、恥、すべてが彼の中で混じり合った。
Ŝajnis, kvazaŭ tiuj sentoj estus grupo da atakantoj, kiuj batus lin de ĉiu flanko, ĵetante lin de unu al la alia, de tiu alia al tiu ĉi, ĉiuj frapemaj, ĝuantaj krueli al senkulpa kaj sendefenda knabo.
その感情たちは、四方から彼を殴りつけ、一つから別のものへ、あちらからこちらへと彼を投げ飛ばす襲撃者の一団であるかのように思われた。みな殴りたがり、罪のない無防備な少年を残酷に扱うことを楽しんでいるのだ。
Io estis nun ŝirita en lia animo, io sangis, kaj io pro kolerfajro bolis.
いま彼の魂の中では、何かが引き裂かれ、何かが血を流し、何かが怒りの火によって煮えたぎっていた。
Li tiel perdis la senton pri tempo.
こうして彼は時間の感覚を失った。
Li plu sidis sur la planko, tie apud la ŝranko, kiam ŝi envenis, du aŭ tri horojn pli frue ol antaŭvidite.
彼女が入ってきたときも、彼はなお床の上、あの戸棚のそばに座っていた。予定より二、三時間も早く。
"Kio...?" ŝi diris.
「何が……?」と彼女は言った。
Sed ŝi ne povis fini la eldiron.
だが彼女はその言葉を最後まで言えなかった。
La vido de la filo ploranta apud la enhavo de la kvadrata skatolo ŝiris ŝian koron.
四角い箱の中身のそばで泣いている息子の姿は、彼女の胸を引き裂いた。
Sed en plej nekomprenebla maniero ŝi komencis jen plori, jen ridi, jen fari ambaŭ samtempe, kiel fojfoje okazas al infanoj.
だが、まったく不可解なことに、彼女は泣いたり笑ったり、またその両方を同時にしたりし始めた。ときどき子どもに起こるように。
Ŝi ne povis paroli pro la tro forta sentoelfluo.
あまりに激しい感情の噴出のために、彼女は話すことができなかった。
Finfine tamen ŝi retrovis sufiĉe da trankvilo por eligi tri vortojn eĉ pli strangajn ol ĉio antaŭa:
それでもついに彼女は、これまでの何よりもいっそう奇妙な三つの言葉を口に出せるだけの落ち着きを取り戻した。
"Hodiaŭ, ĝuste hodiaŭ!"
「今日、まさに今日なのよ!」
Kaj jen ŝi rekomencis duonplori, duonridi.
すると彼女はまた、半ば泣き、半ば笑い始めた。
Fine, eble pro laceco, aŭ ĉar ili atingis la limon de la plor-fonto, ambaŭ ĉesigis sian por ili ĝenan, kontraŭkutiman, elmontron de sentoj.
ついに、たぶん疲れのために、あるいは涙の泉の限界に達したために、二人とも、自分たちにとって気まずく、ふだんらしくないその感情の表出をやめた。
"Nun vi scias," ŝi diris, sed kun rideto!
「これであなたも分かったでしょう」と彼女は言ったが、しかも微笑みを浮かべながらだった。
Li sentis emon frapi ŝin, pro tiu nekomprenebla gaja esprimo.
彼は、その理解しがたい晴れやかな表情のせいで、彼女をひっぱたきたい衝動を覚えた。
"Kiel vi povas rideti?"
「どうして笑っていられるの?」
"Pol," ŝi diris, kaj ŝia voĉo estis plej dolĉe serioza ol iam ajn antaŭe, "Pol, mia knabo.
「ポル」と彼女は言った。その声は以前のいつにもまして、やさしく、しかも真剣だった。「ポル、私の子。
La honto estas finita.
恥は終わったのよ。
Hodiaŭ mi spiras vere libere unuafoje en dek tri jaroj.
今日、私は十三年ぶりに初めて本当に自由に息をしているの。
La tiama decido de la juĝisto ĵus estis oficiale renversita.
あのときの裁判官の決定が、たった今、公式に覆されたのよ。
Via patro estas lavita el terura malvero.
あなたのお父さんは、あの恐ろしい濡れ衣からすすがれたの。
Li ne plu estas krimulo.
もう犯罪者ではないのよ。
Ho, Pol!"
ああ、ポル!」
Kaj la plorfonto pliafoje malfermiĝis.
そして涙の泉はもう一度あふれ出した。
Ankaŭ la knabo emis samtempe ridi kaj plori.
少年もまた、同時に笑いたくも泣きたくもなった。
Li silente atendis, ĝis ŝi trovos la kapablon reparoli.
彼は黙って、彼女が再び話せるようになるまで待った。
"La vera krimulo," ŝi fine klarigis, "ĵus mortis.
「本当の犯人が」と彼女はついに説明した。「たった今死んだの。
Sed antaŭ ol mem forpasi, li venigis policanon, kaj antaŭ du personoj konfesis, ke la mortigon kaŭzis li.
でも、自分が息を引き取る前に警官を呼び寄せて、二人の立会人の前で、殺害をしたのは自分だと自白したのよ。
Li eĉ donis al la polico precizigojn, konkretajn detalojn, kiujn ĝi kontrolis, kaj dank' al kiuj neniu dubo plu restas.
しかも彼は警察に、警察が確認した具体的で詳しい事実まで話し、そのおかげでもはや何の疑いも残っていないの。
Li klarigis, kiel li ĉion aranĝis, por ke oni surmetu la kulpon sur vian patron.
彼は、すべてをどう仕組んで、罪がお父さんに着せられるようにしたかも説明したのよ。
Pol, ho, Pol!"
ポル、ああ、ポル!」
Kaj ree ŝi ekploris.
そして彼女はまた泣き出した。
La okuloj de la knabo malsekiĝis, dum lia buŝo formiĝis al rideto.
少年の目は潤み、その一方で口もとは笑みの形になった。
"Restu trankvila ĉi tie," li diris.
「ここで落ち着いていて」と彼は言った。
"Refaru vin bela, ĉar plorado ne taŭgas al vi.
「きれいな顔に戻してよ、泣くのはあなたには似合わないから。
Mi iras prepari la rizon."
僕はご飯の支度をしてくる。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
bileto
切符
ĉapelo fakturo
請求書
folio
紙片
grasa
脂っこい
insigno
バッジ
korespondi
対応する
koverto
封筒
krimo
犯罪
kruco
十字
kvadrato
四角
kvalito
品質
menso
心
oficiala
公式の
oleo
油
poplo
ポプラ
rekomendi
勧める
renversi
ひっくり返す
robo
服
rozo
バラ
sovaĝa
野生の
ŝlosi
鍵をかける
ŝranko
戸棚
valida
有効な
vana
むなしい
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
antaŭ-vidi
予見する
el-tond-aĵo
切り抜き
en-ŝlosi
閉じ込める
mem-stara
自立した
muzik-noto
音符
reĝ-lando
王国
sub-premi
押しつぶす
Ĉapitro 33
33. ĈU PRUNTO AŬ DONACO?
借り? それとも贈り物?
La gongo sonis.
銅鑼が鳴った。
Juĝisto Liang surmetis la oficialan robon kaj direktis siajn paŝojn al la juĝejo: nova kazo prezentiĝis.
梁判事は公式の法服をまとい、法廷へと足を向けた。新しい事件が持ち込まれたのだ。
"Pri kio temas?" li demandis la plendanton post la unuaj formalaĵoj.
「どういう件かね」と、最初の形式的手続きのあとで彼は原告に尋ねた。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu ekparolis, "ĉi-homo — tio estis la formala maniero diri "mi" al ĉina oficialulo en la tempo, kiam disvolviĝis la afero ĉi tie raportata, tio estas dum Gao Tzong, el la Tang-imperifamilio, estis imperiestro — ĉi-homo, kiu nomiĝas Jen Guosjang, siatempe pruntedonis belegan altvaloran pentraĵon al s-ro Gao Ŝoŭfang, laŭ peto de ĉi-lasta, kiu deziris pendi ĝin sur muro de salono, en kiun li invitis multajn gastojn por grandega festa akcepto.
「高名なる判事様」とその者は話し始めた。「この者――これは、ここで報告されている事が起こった時代、すなわち唐の皇族の高宗が皇帝であったころ、中国の役人に対して『私』と言うための正式な言い方でございました――この者、ジェン・グオシャンと申す者は、以前、たいへん美しく高価な絵を、高・ショウファン殿の求めに応じてお貸しいたしました。高殿は、その絵を、大がかりな祝宴のために多くの客を招いた広間の壁に掛けたいと望まれたのでございます。
Nun, tiu malkonsentas redoni la pentraĵon al mi."
ところが今、その者はその絵をこの者に返すことを拒んでおります。」
Juĝisto Liang turnis sin al Gao.
梁判事は高のほうを向いた。
"Kion vi diras?"
「そなたは何と言うか。」
"Altestiminda sinjoro juĝisto! Kontraŭe al s-ro Jen Guos-jang, kiu ĵus parolis, ĉi-homo estas rektakora.
「高名なる判事様! たった今話しましたジェン・グオシャン殿とは違い、この者は正直な人間でございます。
Io donita restas do-nita.
いったん与えられたものは、与えられたままでございます。
Mi ne rehavigos la pentraĵon al s-ro Jen, ĉar ĝi estas donaco.
私はその絵をジェン殿に返しはいたしません。あれは贈り物だからでございます。
Li donacis ĝin al mi."
あの方が私に贈ってくださったのです。」
Juĝisto Liang invitis Jen esprimi sin pri tio.
梁判事は、そのことについてジェンに意見を述べるよう促した。
"Ne estas vere, altestiminda sinjoro juĝisto.
「それは真実ではございません、高名なる判事様。
Gao petis ĝin por la tempo, dum kiu li gastigos la gravajn personojn, kiujn li invitis.
高殿は、自分が招いた重要な方々をもてなすあいだだけ、それをお求めになったのです。
Mankis ja al li io, kio taŭge plibeligus lian salonon.
広間をふさわしく飾るものが欠けていたのでございます。
Neniam mi diris, ke mi donacas tian altvaloraĵon al li.
あれほど高価な品を贈るなどと、私は一度も申しておりません。
Io prunteprenita estas akceptita nur prunte."
借り受けたものは、ただ借り受けたにすぎません。」
"Ĉu iu ĉeestis, kiam vi pritraktis la aferon inter vi?" la juĝisto demandis.
「二人のあいだでその話をしたとき、立ち会っていた者はいたか」と判事は尋ねた。
Du voĉoj neis samtempe.
二つの声が同時に否定した。
"Kial s-ro Jen donus al vi tian multvaloran rulaĵon?" sonis la juĝista voĉo, direktita al Gao.
「なぜジェン殿が、そのように高価な巻物をそなたに与えるのだ」と、高に向けて判事の声が響いた。
(Kiel vi scias, tradicia ĉina pentraĵo estas farata sur rulebla, aŭ, pli ĝuste, volvebla papero, kiun oni malvolvas por fiksi ĝin al muro; tial la juĝisto nomis la pentraĵon "rulaĵo").
(ご存じのように、伝統的な中国絵画は巻ける、より正確には巻物にできる紙の上に描かれ、それを広げて壁に掛ける。だから判事はその絵を「巻物」と呼んだのである。)
"Ĉar mi faris al li grandan servon kaj li volis danki min," Gao respondis.
「私があの方に大きな助力をし、あの方が私に礼をしたいと思われたからです」と高は答えた。
Juĝisto Liang turnis la kapon al Jen.
梁判事はジェンのほうへ顔を向けた。
"Cu vere?"
「本当か。」
"Estas vere, ke li faris al ĉi-homo grandan servon.
「この者に大きな助力をしてくれたのは本当でございます。
Ne estas vere, ke ĉi-homo donacis al li la pentraĵon."
しかし、この者があの方にその絵を贈ったというのは本当ではございません。」
"Kiel vi dankis lin?"
「そなたはどのように礼をしたのだ。」
"Poeme.
「詩ででございます。
Li diris al mi, ke li malakceptas, ke mi faru donacon al li.
あの方は、私が贈り物をすることは受け取れないと申しました。
Li diris, ke servon oni ne pagu, aŭ ne plu estas servo.
助力というものは報いてはならず、報いたならもう助力ではない、と申したのです。
Mi do nenion donis, por ne ofendi lin."
ですから、あの方の気分を害さぬよう、私は何も差し上げませんでした。」
La juĝisto ĉi-foje parolis al ambaŭ:
今度は判事が二人に向かって言った。
"Eble estis miskompreno.
「ひょっとすると誤解があったのかもしれぬ。
Eble vi, s-ro Gao, komprenis, ke vi ricevas donacon, dum fakte s-ro Jen akceptis nur portempe seniĝi je la rulaĵo.
高殿、そなたは贈り物を受け取ったのだと理解したのかもしれぬが、実際にはジェン殿はただ一時的にその巻物を手放すことを承知しただけだったのかもしれぬ。
Ĉu vi, s-ro Jen, akceptus lasi al s-ro Gao la pentraĵon?"
ジェン殿、そなたはその絵を高殿に譲る気はあるか。」
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, mi scias, ke vi estas justa kaj mezuras ĉiun egale per egala mezuro, sed kiel mi povus?
「この上なく尊き判事様、あなた様が公正で、誰をも同じ物差しで等しく量られるお方であることは存じております。しかし、どうしてそれができましょうか。
Ĝi apartenas de longe al mia familio.
それは昔から私の家のものでございます。
Ĝi estas originala pentraĵo kun multmona valoro.
それは大変な金銭的価値を持つ原作の絵でございます。
Mi neniam intencis donaci ĝin kaj ne donacis ĝin.
私はそれを贈るつもりなど一度もなく、実際に贈ってもおりません。
Se mi farus donacon al s-ro Gao danke pri la servo, per kiu li ĝojigis min, mi donacus ion alian.
もし私が、高殿が私を喜ばせてくれたその助力への感謝として贈り物をするなら、別のものを贈ったでしょう。
Mi trovus ion belan, kies valoro rilatus al la servo, sed ne donus ĉi tiun pentraĵon, kiu estas ege ŝatata familia memoraĵo, kun historia graveco, sen simila signifo por s-ro Gao."
その助力に見合う価値のある美しいものを見つけたでしょう。しかし、この絵は差し上げません。これは歴史的な重要性を持つ、家族にとってきわめて大切な形見であり、高殿にとってはそのような意味を持たないものだからでございます。」
"Kaj ĉu vi, s-ro Gao, pretus redoni al s-ro Jen tiun pentraĵon?
「では高殿、そなたはその絵をジェン殿に返す気はあるか。
Se ĝi estas donaco, ĝi apartenas al vi, kaj vi povas fari el ĝi, kion vi volas.
もしそれが贈り物なら、それはそなたのものであり、そなたはそれをどうしようと自由だ。
Ĉu ne pravigus tiun donon la fakto revenigi pacon inter du alte estimataj samurbanoj, kiaj vi ambaŭ estas?"
その品を返して、同じ町の二人の高く尊ばれる市民であるそなたたちのあいだに平和を取り戻すことは、その贈与にふさわしい使い方とはいえぬか。」
"Plej estiminda sinjoro juĝisto, tio estus lasi malbonfaron senpuna, kaj tio estus danĝera ekzemplo.
「この上なく尊き判事様、それでは悪行を罰せずに見逃すことになり、危険な前例となってしまいます。
Kio estis donita, tio estis donita.
与えられたものは与えられたものです。
Oni ne reprenu ĝin.
それを取り戻してはなりません。
La pentraĵo estas mia kaj mi ne donacos ĝin al s-ro Jen."
その絵は私のものであり、私はそれをジェン殿に贈るつもりはありません。」
La juĝisto restis momente silenta.
判事はしばらく黙っていた。
"Bone," li poste ekdiris.
「よろしい」と、やがて彼は言い始めた。
"Restu ĉi tie kaj silentu, dum mi iras enprofundiĝi en Dao.
「私が道に深く沈思しに行くあいだ、ここにいて静かにしておれ。
Mi revenos post nelonge."
まもなく戻る。」
(Dao estas la principo, kiu regas la mondon laŭ la malnova ĉina pensado).
(道とは、古代中国思想によれば世界を支配する原理である。)
Juĝisto Liang eniris sian ĉambron, bruligis iom da bonodoraĵo antaŭ bildo de dia estaĵo, klinis sin, malplenigis sian menson je ĉia penso aŭ movo, kaj tiel restis silenta dum kelkaj minutoj.
梁判事は自室に入り、神なる存在の像の前で香を少したき、身をかがめ、あらゆる思念や動きから心を空にして、そのまま数分間黙っていた。
Relevinte la kapon, li prenis paperfolion kaj rapide skribis kelkajn vortojn sur ĝin, post kio li venigis sian ĉefan kunlaboranton, Kong.
顔を上げると、彼は紙を一枚取り、そこにすばやく数語を書きつけ、そのあとで主任の部下であるコンを呼び寄せた。
Kong siatempe estis ŝtelisto, sed juĝisto Liang foje revenigis lin al rekteco.
コンはかつて盗人だったが、梁判事が以前に彼を正しい道へ立ち返らせたのだった。
Ege dankema al la juĝisto, kiu, kaptinte lin, lin ne punis, li metis je ties servo siajn multajn kapablojn, inter kiuj rimarkindis lia korpa forto kaj scipovo batali.
自分を捕らえながら罰しなかった判事に深く感謝して、彼は自分の多くの能力をその奉仕にささげた。その中でも目立っていたのは、強い腕力と戦う技量であった。
La juĝisto ne bezonis klarigi la kazon, ĉar Kong ĉion jam aŭdis.
コンはすでにすべて聞いていたので、判事は事件を説明する必要がなかった。
Li diris nur:
彼はただこう言った。
"Prenu ĉi tiun rajtigilon, iru al la domo de Gao kaj forprenu la rulaĵon.
「この許可状を持って、高の家へ行き、その巻物を取り上げてこい。
Sur la papero mi notis, ke se la servisto, kiu donos la pentraĵon al vi, ion diros pri ĉi tio al iu ajn, fortranĉo de kapo lin atendos.
その紙には、おまえに絵を渡す召使いがこのことを誰かに話したなら、斬首が待っていると書いておいた。
Rediru tion al li.
そのことを口でも言い渡せ。
Li rekonos la markon de la juĝejo kaj faros ĉion, kion vi ordonos.
彼は役所の印を見分けて、おまえの命じることを何でもするだろう。
Kiam lia mastro revenos, li diru, ke li ne scias, kio okazis, ke eble spirito venis kaj forprenis la pentraĵon."
主人が戻ったら、何が起こったのか自分には分からない、ひょっとすると霊が来て絵を持ち去ったのかもしれない、と言わせるのだ。」
Liang revenis en la juĝejon.
梁は法廷へ戻った。
Por lasi al sia kunlaboranto la tempon iri preni la volvaĵon, li faris longan paroladon al la du kontraŭuloj.
部下に巻物を取りに行く時間を与えるため、彼は二人の当事者に長い話をした。
Finfine, li ellasis ilin, dirante, ke ili ne forlasu la urbon, sed atendu lian juĝon, kiu venos post kelkaj tagoj.
最後に彼は、町を離れずに数日後に下される自分の裁きを待つよう言って、二人を帰らせた。
Al Gao li diris:
高にはこう言った。
"Iru preni la pentraĵon kaj alportu ĝin ĉi tien.
「絵を取りに行き、ここへ持ってこい。
Ĝis la afero estos decidita, la pentraĵo restos en la juĝejo."
この件が決着するまで、その絵は役所に置いておく。」
Kiam ili estis for, li venigis sian amikon Tzu, kiu estis pentristo kaj fakulo pri arto.
彼らが去ると、彼は画家であり美術の専門家でもある友人ツーを呼び寄せた。
"Ĉu vi konas la pentraĵon, kiu antaŭe pendis ĉe s-ro Jen?" li demandis.
「以前ジェン殿の家に掛かっていた絵を知っているか」と彼は尋ねた。
"Li havas plurajn."
「あの方は何点も持っています。」
"Temas pri malnova originalo, altvalora, kiun li ricevis de la avoj de siaj avoj."
「問題のは、彼が祖父の祖父たちから受け継いだ、高価な古い原作だ。」
"Jes.
「ええ。
Pri tiu mi scias.
それなら知っています。
Mirinda artaĵo.
驚くべき芸術品です。
Li foje lasis ĝin ĉe mi por iometa rebonigo de parteto, kie la papero komencis fuŝiĝi."
以前、紙が傷み始めていた一部分を少し修復するために、あの方が私のところへ預けたことがありました。」
"Estas do vere, ke ĝi valoras multon, ĉu ne?"
「では、それが大変な値打ちを持つのは本当なのだな。」
"Multegon."
「莫大な値打ちです。」
"Ĉu estas verŝajne, ke Jen donacus ĝin?"
「ジェンがそれを贈る見込みはありそうか。」
"Se temus pri iu ajn alia, mi dirus: estus neeble.
「相手が他の誰であっても、私は不可能だと言うでしょう。
Sed Jen estas neordinara homo, kelkafoje strange donema.
ですがジェンは普通ではない人で、ときに妙なほど気前がいいのです。
Mi ne povus respondi certe al via demando."
そのご質問には、はっきりとはお答えできません。」
"Ĉu eblus, ke mi ricevu sufiĉan, sed ne tro bonan, kopion de tiu originalo?"
「あの原作の、十分使えるがあまり出来すぎてはいない複製を手に入れることは可能か。」
"Jes, senprobleme.
「ええ、問題ありません。
Tuj, se vi volas.
ご所望ならすぐにでも。
Mi havas hejme tian kopion.
家にそのような複製があります。
Mi faris ĝin mem, kun la permeso de s-ro Jen, kiam li lasis la rulaĵon ĉe mi.
ジェン殿が巻物を私のところへ預けていたとき、あの方の許可を得て私自身が作ったものです。
Fakte, mi eĉ havas du kopiojn, ĉar unu el miaj lernantoj kopiis mian kopion por ekzerci sin."
実を言えば二つあります。弟子の一人が練習のために、私の複製をさらに写したからです。」
Tiumomente Kong revenis kun la pentraĵo.
その時、コンがその絵を持って戻ってきた。
La tri rigardis ĝin.
三人はそれを見た。
Ĝi estis spirhaltige bela.
息をのむほど美しかった。
La gongo eksonis.
銅鑼が鳴り始めた。
"Certe, tio estas Gao," juĝisto Liang pensis, kaj, kiel ofte, li estis prava.
「きっと高だな」と梁判事は思い、そしていつものように彼の推測は当たっていた。
"Estiminda sinjoro juĝisto," diris la alkurinto, kaj tuj haltis.
「尊き判事様」と駆け込んできた男は言い、すぐに立ち止まった。
Per tuketo li viŝis al si la kapon kaj kolon, malsekajn pro la kuro.
彼は走って濡れた頭と首を、小さな布でぬぐった。
Li sentis malkomforton, ĉar li ne kutimis tiel rapidi piede, sed la novaĵo, kiun li volis komuniki al la juĝisto, estis tiel grava, ke li forgesis pri la neceso aspekti konvene.
彼は、ふだんそんなふうに歩いて急ぐことに慣れていなかったので居心地の悪さを覚えたが、判事に伝えたい知らせがあまりにも重大だったので、体裁を整えて見せる必要を忘れていた。
"Estiminda sinjoro juĝisto," li rekomencis.
「尊き判事様」と彼はもう一度言い始めた。
"Okazis io terura."
「恐ろしいことが起こりました。」
Kaj refoje mankis al li la spiro por paroli.
そしてまたしても、話すだけの息が彼には足りなかった。
"Unue, bonvolu provi malstreĉi vin kaj trankviliĝi, mi petas," sonis la juĝista voĉo, mem ege senstreĉa.
「まず、どうか力を抜いて落ち着こうとしていただきたい」と、判事自身きわめて落ち着き払った声が響いた。
"Ekzercu vin pri trankvilo.
「平静さを身につけなさい。
Videble, vi tion bezonas.
見るからに、あなたにはそれが必要だ。
Jam antaŭe en la juĝejo vi parolis tro rapide, kaj tio ne estas bona.
先ほど法廷でもあなたは話すのが速すぎたが、それはよくない。
Kaj nun vi kuris, kio ne estas tre konvena al viro kun via rango en la socio.
そして今は走ってきたが、それはあなたのような社会的地位のある人物にはあまりふさわしくない。
Ekzercu vin al malrapido kaj pripensado.
ゆっくりすることと思慮することを身につけなさい。
Mi konsilas al vi spiri profunde.
深呼吸することを勧める。
Jen.
さあ。
Bone.
よろしい。
Kaj nun bonvolu raporti trankvile kaj malrapide.
では今、落ち着いてゆっくり報告しなさい。
Kio okazis?"
何が起こったのか?」
"Ĉi-homo petas vian pardonon, se li ne obeis la regulojn de konveneco.
「この者が礼儀の規則に従わなかったのであれば、お許しを願います。
Sed tio, kio okazis, estas tiel neatendita!
しかし、起こったことはあまりにも予想外なのです!
La pentraĵo malaperis, alte konsiderinda sinjoro juĝisto.
その絵が消えてしまったのです、尊き判事さま。
Mia servisto diras, ke neniu envenis la domon.
私の召使いは、誰も家に入らなかったと言っております。
Sed kiel tio eblus?
だが、そんなことがどうしてありえましょう?
Plej verŝajne li ŝtelis ĝin.
おそらく彼がそれを盗んだのです。
Sed antaŭ ol lin puni, mi rapidis ĉi tien por komuniki al vi la informon."
しかし彼を罰する前に、私はあなたにこの知らせをお伝えするため、急いでここへ参りました。」
"Ne punu vian serviston," juĝisto Liang diris.
「召使いを罰してはならぬ」と梁判事は言った。
"Ĉi tiu afero estas stranga, kaj ni ne scias, kiuj transmondaj aŭ supermondaj fortoj okupiĝas pri ĝi.
「この件は奇妙であり、どのような異界または超界の力がこれに関わっているのか、我々には分からない。
Se malbona ago kreis aĉan etoson ĉirkaŭ tiu pentraĵo, ni devos tre atenti ne aldoni maljustaĵon al jama maljustaĵo.
もし悪しき行いがあの絵のまわりにいやな気配を生み出したのなら、すでにある不正の上にさらに不正を重ねぬよう、我々は大いに注意しなければならぬ。
Vi bezonas malstreĉi vin.
あなたには落ち着くことが必要だ。
Iru vin bani, se vi bonvolos sekvi mian patran konsilon.
もし私の父親のような忠告に従う気があるなら、風呂に入りに行きなさい。
Tio remetos ordon kaj pacon en via tro streĉita menso.
そうすれば、張りつめすぎたあなたの心に秩序と平安が戻るだろう。
Kaj post la bano ripozu.
そして風呂のあとには休みなさい。
Sed ne foriru el la urbo.
だが町から出てはならぬ。
Mi venigos vin, kiam mi havos informojn.
情報が入り次第、あなたを呼びにやらせる。
Cetere, se okazos io nova, ĉu al vi, ĉu al s-ro Jen, mi ne aubas, ke vi tuj venos sonigi la juĝejan gongon.
そのうえ、あなたにせよジェン氏にせよ、何か新しいことが起これば、あなたがすぐに裁判所の銅鑼を鳴らしに来ることを私は疑わない。
Iru nun.
もう行きなさい。
La kunsido estas finita."
審理はこれで終わりだ。」
La gongo sonis jen por tio, jen por tio alia: tia estis la vivo de juĝisto en la imperio.
銅鑼はあれこれの用事で鳴った。帝国における判事の生活とはそういうものだった。
Sed tri tagoj pasis antaŭ ol ĝi sonis refoje pro la pentraĵa kazo.
だが、その絵の事件のために再びそれが鳴るまでには三日が過ぎた。
Juĝisto Liang, certa, ke li nun vidos s-ron Gao, ridetis al si survoje al la impresa salonego, kie li oficis.
梁判事は、これから高氏に会うのだと確信し、執務している堂々たる大広間へ向かう途中、ひとり微笑んだ。
Sed kiam li eniris ĝin, lia vizaĝo estis tute serioza.
だが、そこに入ったとき、彼の顔つきはまったく真剣だった。
Tie efektive, kun estima sinteno, lin atendis Gao.
実際そこでは、うやうやしい態度で高が彼を待っていた。
"Altestiminda sinjoro juĝisto," tiu diris, "ĉi-homo ricevis bileton pri la pentraĵo kaj venis informi vin."
「ご高名なる判事様」とその者は言った。「この者はその絵についての書きつけを受け取り、あなたさまにご報告に参りました。」
"Diru!"
「申せ!」
"Sur tiu paperfolio estas skribite, ke la volvaĵo estis ŝtelita kaj ke ĝin havas la reĝo de la ŝtelistoj.
「その紙片には、巻物が盗まれ、それを盗賊の王が持っていると書かれております。
Li redonos ĝin kontraŭ mono.
金と引き換えに、それを返すとのことです。
Se mi proponos sufiĉan sumon, li rehavigos la pentraĵon al mi.
もし私が十分な額を差し出せば、彼はその絵を私の手に戻してくれるそうです。
Se ne, li ĝin ŝiros, kaj ĝi estos perdita por ĉiam."
そうでなければ、それを引き裂き、永遠に失われることになると。」
En plej multaj ĉinaj urboj, tiutempe, ekzistis organizitaj ŝtelistoj, kies ĉefon oni nomis 'reĝo de la ŝtelistoj'.
当時、中国のたいていの町には組織だった盗賊たちがおり、その頭目は「盗賊の王」と呼ばれていた。
Ĉi-lasta, laŭŝajne, subskribis la koncernan komunikaĵon.
どうやら、その当人がその書状に署名していたのである。
"Transdonu al mi tiun bileton, ni devos esplori pri ĝi," la juĝisto ordonis.
「その書きつけを私に渡せ、これについては調べねばならぬ」と判事は命じた。
Gao pasigis la folion, kaj la juĝisto rapide legis ĝin.
高はその紙を差し出し、判事はそれを素早く読んだ。
Li ŝate lasis siajn okulojn laŭkuri la liniojn skribitajn de Kong.
彼は好んで孔の書いたその行を目で追った。
Lia kunlaboranto perfekte imitis la skribmanieron de la loka reĝo de ŝtelistoj.
彼の協力者は、この土地の盗賊の王の筆跡を完璧に真似していた。
Sed la juĝista vizaĝo restis senesprima.
だが、判事の顔には何の表情も浮かばなかった。
"Kion vi intencas fari?"
「おまえはどうするつもりだ?」
"Mi ne scias.
「わかりません。
Ĉi-homo volis nur informi vin alte estimindan.
この者はただ、ご高名なるあなたさまにお知らせしたかっただけでございます。
Ĉi-homo baldaŭ decidos, ĉar la reĝo de la ŝtelistoj postulas baldaŭan reagon."
盗賊の王は早い返答を求めておりますので、この者もまもなく決めるつもりでございます。」
La raportado de Gao okazis matene.
高の報告は朝に行われた。
Posttagmeze, la gongo refoje sonis.
午後、銅鑼が再び鳴った。
Venis ĉi-foje Jen.
今度来たのは任であった。
Li diris, ke li ricevis bileton de la reĝo ŝtelista, kun enhavo simila al tiu de Gao.
彼は、盗賊の王から高のものと似た内容の書きつけを受け取ったと言った。
Juĝisto Liang same demandis:
梁判事も同じように尋ねた。
"Kion vi intencas fari?"
「おまえはどうするつもりだ?」
"Timigas ĉi-homon la afero, ĉar la reĝo de la ŝtelistoj havas sian ejon, laŭ ĉi tiu bileto, trans la dua mallarĝa ponto, sude de la urbo.
「この件はこの者を怖がらせます。なぜなら、この書きつけによれば、盗賊の王のねぐらは町の南、二つ目の狭い橋を渡った先にあるからでございます。
Kaj tiu aĉfama urboparto, kie la stratetoj malbonodoras, estas plena je sovaĝuloj.
しかもその悪名高い町の一角は、路地が悪臭を放ち、荒くれ者どもでいっぱいでございます。
Tien li petas min iri por porti la monon kaj repreni la rulaĵon.
そこへ金を持って行き、巻物を取り戻せと、彼は私に求めております。
Nu, almenaŭ li rekonas min kiel tiun, al kiu la pentraĵo rajte apartenas, kvankam li forŝtelis ĝin el ĉe Gao.
まあ、少なくとも彼は、それを高のところから盗み去ったにもかかわらず、その絵が正当に属する相手として私を認めております。
Jes, mi provos superi mian timon kaj iros tien.
ええ、私は恐怖を乗り越えようと努め、そこへ行くつもりです。
Mi proponos al li 120 arĝentajn monerojn."
彼には銀貨百二十枚を差し出しましょう。」
"Estas multe."
「それは多い。」
"Multe estas, jes.
「多いです、たしかに。
Sed estas tiel grave, ke la volvaĵo restu en bona stato!
ですが、その巻物が良い状態のままであることは、それほど大切なのです!
Li diras, ke, se la mono ne sufiĉos, li ŝiros ĝin!
彼は、金が十分でなければ、それを引き裂くと言っているのです!
Tion mi ne povus elporti."
そんなことは私には耐えられません。」
Nokte alproksimiĝi al la suda malbonfama urboparto ne estis tre plaĉe.
夜に南の悪名高い町の一角へ近づくのは、あまり気持ちのよいことではなかった。
Feliĉe la luno brilis, kaj ankaŭ multaj steloj, tiel ke ne estis tute mallume.
幸い月が輝き、星も数多く出ていたので、まったくの暗闇ではなかった。
Tamen, sub la mallarĝa ponto, la unua rivero nigris kiel karbo.
それでも、狭い橋の下では、最初の川は石炭のように黒かった。
Kaj io alia same nigris en la profundo de la koro de Jen: timo.
そして任の心の奥底でも、別のものが同じように黒くなっていた――恐怖である。
Li premis al si la saketon, en kiu la arĝentaj moneroj troviĝis.
彼は銀貨の入った小袋を胸に抱きしめた。
Alia rivero renkontiĝos poste, kiun li devos transiri, kaj post tiu dua ponto la irado vere iĝos danĝera.
この先にはもう一本川があり、それも渡らねばならず、その二つ目の橋を越えたら、道行きは本当に危険になる。
Li ne hontis pri sia timo.
彼は自分の恐れを恥じなかった。
Li ripetis al si, ke kuraĝon oni bezonas en la vivo, ke al kuraĝo oni sin ekzercu, kaj ke kuraĝo finfine estas ne foresto de timo, sed la kapablo iri plu antaŭen, kvankam oni timas.
彼は、自分にこう言い聞かせた。人生には勇気が必要なのだ、勇気は鍛えなければならないのだ、そして勇気とは結局、恐れがないことではなく、恐れていてもなお前へ進み続ける力なのだ、と。
Kiam io movis sin per rapida salteto malantaŭ li, glacia sentaĵo laŭfluis lian dorson.
背後で何かが素早くぴょんと動いたとき、氷のような感覚が彼の背筋を流れ下った。
Li turnis sin.
彼は振り向いた。
Estis nur kato, kies okuloj lumis per impresa verda lumo.
それはただの猫で、その目は印象的な緑の光を放っていた。
Sed tiel turniĝante li rimarkis tri aŭ kvar malhelajn homformojn, kiuj vekis en li zorgon.
だが、そうして振り向いたことで、彼は三つか四つの暗い人影に気づき、それが彼に不安を起こさせた。
Ili estis en la mallumo, ne tute proksime, sed ne sufiĉe malproksime, por ke li sentu sin sendanĝera.
彼らは暗がりの中にいて、まったく近いわけではなかったが、無事だと感じられるほどには遠くなかった。
Li daŭrigis sian vojon, kaŝe rigardante de tempo al tempo.
彼はときおりひそかに振り返りながら、歩みを続けた。
La homaj formoj plu sekvis lin, ĉiam restante en la plej malluma flanko de la stratetoj.
その人影たちは、いつも路地のいちばん暗い側にとどまりながら、なおも彼をつけてきた。
Li elpoŝigis la tranĉilon, kiun li kunprenis, sciante, ke li iras al danĝera loko.
彼は、危険な場所へ向かうと知って持参していた小刀を、懐から取り出した。
Li estis preta kuraĝe defendi sin, sed kion li povus fari, se ili formus cirklon ĉirkaŭ li?
彼は勇敢に身を守る覚悟はできていた。だが、もし彼らが自分のまわりを取り囲んだら、何ができるだろうか。
Kiam li alvenis apud la dua mallarĝa ponto, tiuj uloj prok-simiĝis al li.
彼が二つ目の狭い橋のそばに着くと、その連中が彼に近づいてきた。
Pri iliaj intencoj ne povis esti dubo, sed troviĝi ĉe l' bordo de l' rivero donis ideon al Jen.
彼らの意図について疑う余地はなかったが、川の岸辺にいたことがジェンに一つの考えを与えた。
Li saltis en la akvon, pensante, ke bani sin en la malvarma fluo estos malkomforto, kiun priŝteli homon eble ne tre riĉan tute ne valoros.
彼は水の中へ飛び込み、冷たい流れに身をひたすのは不快だろうし、それほど裕福でもなさそうな人間から金を奪うためにそこまでする価値はまったくないだろう、と考えた。
Li pensis ĝuste, kaj neniu sekvis lin en la akvon.
彼の考えは当たっており、だれも彼を追って水の中には入らなかった。
Li naĝis ĝis la alia flanko, kaj, kaŝe elirante el la rivero, en loko, kiun la luna lumo ne heligis, decidis atendi sur la bordo, ĝis la policaj rondirantoj alvenos.
彼は向こう岸まで泳ぎ、月明かりの照らさない場所でひそかに川から上がると、警邏の警官たちが来るまで岸で待つことにした。
La ŝtelistoj ja povus ne deziri malsekiĝon, sed ne forlasi pro tio la ideon lin senigi je mono.
盗人たちは、ぬれるのは望まないかもしれないが、そのために彼から金を奪う考えまで捨てるとは限らなかった。
Al ili sufiĉis atendi, ĝis li elakviĝos kaj revenos supren al la strato.
彼らにとっては、彼が水から上がって通りへ戻るまで待てば十分だった。
Li ege malvarmis, sed havis nenion por viŝi sin seka.
彼はひどく寒かったが、体をぬぐって乾かすものを何も持っていなかった。
Kiam la polica grupeto alvenis, li iris apud ĝin kaj petis ĝin kuniri ĝis la lasta strateto, en kiu troviĝis la korto, kie la reĝo de la ŝtelistoj laŭ la bileto lin atendis.
警官たちの一団が到着すると、彼はそのそばへ行き、例の手紙によれば盗賊の王が自分を待っているという中庭のある最後の路地まで、一緒に来てくれるよう頼んだ。
"Mi venigis vin," juĝisto Liang seriozvoĉis, "por komuniki al vi la finan decidon de ĉi tiu juĝejo.
「あなたがたを来させたのは」と梁判事は厳かな声で言った。「この法廷の最終決定をあなたがたに伝えるためです。
"Vi, sinjoro Gao, montris per via agmaniero, ke vi ne alte estimas la pentraĵon, kiu troviĝas centre de ĉi tiu kazo.
「高様、あなたはその振る舞いによって、この事件の中心にあるその絵を高く評価していないことを示しました。
Anstataŭ travivi danĝerojn por iri ĝin repreni, vi sendis serviston, kaj por tiu rulaĵo vi proponis nur 40 arĝentajn monerojn, dum vi perfekte scias, ke ĝi valoras multe pli.
それを取り戻しに行くために危険を冒す代わりに、あなたは召使いを差し向け、その掛け軸に対して銀貨四十枚しか提示しませんでした。しかも、それがはるかに高い価値を持つことを、あなたは十分に知っていたのです。
Kiam la reĝo de la ŝtelistoj diris, ke tio ne sufiĉas, via servisto respondis, laŭ via ordono, ke vi ne donos pli.
盗賊の王がそれでは足りないと言ったとき、あなたの召使いは、あなたの命令に従って、これ以上は出さないと答えました。
La danĝeron, ke la rulaĵo estus ŝirita, vi ne serioze konsideris.
その掛け軸が破れてしまう危険を、あなたは真剣には考えませんでした。
"Male, s-ro Jen iris mem.
「それに反して、ジェンさんは自ら赴きました。
Li kuraĝe trapasis la timindajn pasejojn, li eĉ ĵetis sin en akvon, por ke la mono, kiun li portis, ne estu ŝtelita.
彼は恐ろしい通路を勇敢に通り抜け、さらには自分の持っていた金が盗まれないように、水の中にまで身を投じました。
Kaj kiam li troviĝis en la korto, kie la reĝo de la ŝtelistoj lin atendis, li donis al tiu altan prezon por la pentraĵo, nome 120 arĝentajn monerojn.
そして、盗賊の王が彼を待っていた中庭に着いたとき、彼はその者にその絵のための高い代価、すなわち銀貨百二十枚を支払ったのです。
"Neniu povos certiĝi, ĉu temis pri pruntedono aŭ donaco.
「それが貸与であったのか贈与であったのかは、だれにも確かめることはできません。
Sed havo portas kun si respondecon.
しかし、所有には責任が伴います。
Kiam kultura valoraĵo, kiu venas de la avoj de niaj avoj, troviĝas en danĝero iĝi rompita, aŭ, ĉikaze, ŝirita, estas la devo de homo ĉion fari por ĝin savi, eĉ je kosto de konsiderinda perdo.
私たちの祖父たちの祖父たちから伝わってきた文化的価値物が、壊される危険、あるいはこの場合には裂かれる危険にさらされているとき、それを救うために、たとえ相当の損失を払ってでも、あらゆることをするのが人の義務です。
El la sinteno de unu kaj de la alia montriĝas, ke nur unu meritas havi la originalan pentraĵon, kaj tiu pagis la plenan prezon por ĝi."
一方と他方の態度から明らかなのは、原画を持つに値するのはただ一人だけであり、そしてその者はそれに対して全額を支払った、ということです。」
"Sed, alte estiminda sinjoro juĝisto," ekparolis Gao, "la reĝo de la ŝtelistoj fine akceptis mian proponon kaj donis la pentraĵon al mia servisto!
「ですが、たいへんご高名なる判事様」と高が口を開いた。「盗賊の王は結局、私の申し出を受け入れ、絵を私の召使いに渡したのです!
Ĉu vi do volas, ke ĉi-homo redonu ĝin al s-ro Jen?
では、この男にそれをジェンさんへ返せとおっしゃるのですか。
Mi ne komprenas, kion vi ĵus diris pri li."
私は、あなたがたった今彼についておっしゃったことが理解できません。」
Juĝisto Liang ridetis.
梁判事はほほえんだ。
"Ĉar ne estas ebleco scii, kiu pravas, rilate al dono aŭ prunto, vi ricevis kopion, kiu valoras la monon, kiun vi pretis pagi.
「贈与か貸与かについて、どちらが正しいのか知る手立てはありません。ですから、あなたは自分が支払うつもりだった金額に見合う価値のある複製を受け取ったのです。
La originalon s-ro Jen ricevis.
原画はジェンさんが受け取りました。
Sed ĉar li montris sin inda je tiu havaĵo, ĉi tiu juĝejo redonas la 120 arĝentajn monerojn al li.
しかし、彼はその所有物を持つにふさわしい人物であることを示しましたので、この法廷は銀貨百二十枚を彼に返還します。
Venu, sinjoro Jen, ĉi tiu mono estas via.
さあ、ジェンさん、この金はあなたのものです。
Jen.
どうぞ。
Mi gratulas vin pri la kuraĝo, kiun vi elmontris hieraŭ.
昨日あなたが示した勇気を、私は称えます。
Kaj nun, la traktado de ĉi tiu kazo estas finita."
それでは、この事件の審理はこれで終了です。」
La multaj scivolemuloj kiuj ĉeestis, ekstaris kaj komencis eliri el la juĝejo.
立ち会っていた大勢の好奇心ある見物人たちは立ち上がり、法廷から出て行き始めた。
Kune kun la publiko eliris ankaŭ Kong.
群衆とともに孔もまた出て行った。
Li ridetis.
彼はほほえんでいた。
Li tre ŝatis juĝiston Liang.
彼は梁判事がとても好きだった。
Kaj certe li neniam forgesos, kiel bone li sentis sin, ludante la reĝon de la ŝtelistoj.
そして、盗賊の王を演じていたときにどれほど気分がよかったかを、彼はきっと決して忘れないだろう。
NOVAJ VORTOJ
新出語
arĝento
銀
bani
入浴する
cirklo
円
donaci
寄付する
ekzerci
練習する
etoso
雰囲気
folio
葉
formala
正式な
gongo
ゴング
imperio
帝国
karbo
石炭
kato
猫
korto
中庭
mezuri
測る
originala
独創的な
pentri
描く
ponto
橋
prunti
貸す
ruli
転がる
sovaĝa
野生の
sudo
南
viŝi
拭く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bileto
切符
por-tempe
一時的に
p: i-trakti
扱う
prante-doni
貸す
prunte-preni
借りる
sci-povi
知っている
sia-tempe
その時に
sur-meti
載せる
Ĉapitro 34
34. MALBENITA LISTO
呪われたリスト
— Sinjoro eldonisto, mi sukcesis verki 33 el la promesitaj rakontoj.
— 出版人様、私は約束した物語のうち三十三編を書くことができました。
Eble ili estas bonaj, eble ili estas tuj ĵetindaj en fajron, mi ne scias.
それらが良いものかもしれないし、すぐに火の中へ投げ込むべきものかもしれない、私にはわかりません。
Eĉ se verkisto relegas dekfoje sian verkon, paĝon post paĝo, li mem ne povas juĝi ĝin.
作家が自分の作品を、ページごとに十回読み返したとしても、自分自身ではそれを判断できないものです。
Sed pluen iri mi ne povas.
しかし、これ以上先へ進むことは私にはできません。
Vi devos, ĉu akcepti neplenumitan taskon, ĉu aldoni unu aŭ du jarojn al la dato notita sur via kalendaro por la ricevo de miaj rakontoj.
ですからあなたは、未完の仕事を受け入れるか、さもなければ私の物語を受け取る日としてあなたのカレンダーに記された日付に一、二年を付け加えるか、どちらかをしなければなりません。
— Kial vi ne povas daŭrigi?
— なぜあなたは続けられないのですか。
Ĉu vi ne promesis?
約束したのではありませんか。
Ĉu vi ne prenis sur vin sindevigon rilate al mi?
私に関して責任ある約束を自分で引き受けたのではありませんか。
— Promesis, promesis, sindevigo...
— 約束した、約束した、義務だって……。
Belaj grandaj vortoj ili estas tute certe, sed homo estas nur homo, kaj kiam ne eblas, ne eblas.
それらが立派で大げさな言葉であることはたしかですが、人間はしょせん人間ですし、できないときはできないのです。
Ĉe neebleco, promesoj kaj sindevigoj forfalas, ĉu ne?
不可能な場合には、約束も義務も消えてしまうのですよね。
— Kial tasko, kiun vi komence plenumis tute bone, ŝajnas, subite fariĝis malfacile efektivigebla?
— なぜ、あなたが最初は完全にうまくやっていた仕事が、急に実行しにくいものになったように見えるのですか。
Vi estas mallaborema, jen ĉio.
あなたは怠け者なのです、それだけです。
— Ne, ne.
— いいえ、違います。
Mi ŝatas verki.
私は書くことが好きです。
Vi scias, ke mi neniam provas eviti malfacilaĵojn.
私が困難を避けようとしたことは一度もないと、あなたも知っているでしょう。
Mi tre dezirus efektivigi vian planon, sed mi ne povas.
あなたの計画をぜひ実行したいのですが、私にはできないのです。
Rigardu al la listo.
その一覧を見てください。
— Kiu listo?
— どの一覧ですか。
— La malbenita listo de la vortoj, kiuj restas.
— あの忌々しい、まだ残っている単語の一覧です。
La listo de la vortoj, kiujn mi devas enmeti en miajn romanojn.
私が自分の小説の中に入れなければならない単語の一覧です。
— Romanojn?
— 小説ですって。
Ĉu vi verkas romanojn nun?
あなたはいま小説を書いているのですか。
Ni interkonsentis, ke vi verkos difinitan nombron da rakontoj, ĉiufoje kun inter 20 kaj 25 novaj vortoj, por ke la lernanto transiru de scio de 400 signifhavaj vortopartoj al mil aŭ iom pli.
私たちは、学習者が四百の意味をもつ語構成要素の知識から千、あるいはそれより少し多い程度へと進めるように、あなたが一定数の物語を、毎回二十から二十五の新しい単語を入れて書く、ということで合意したはずです。
Ni volas, ke la lernanto transiru senpene de baza nivelo al meza.
私たちは、学習者が無理なく基礎レベルから中級へ進むことを望んでいます。
Sed ni parolis pri rakontoj, eĉ rakontetoj, neniam pri romano.
しかし、私たちが話していたのは物語、いや短い物語であって、小説のことでは決してありませんでした。
— Pardonu min, estis eraro.
— すみません、言い間違いでした。
Intenca eraro.
わざとの言い間違いです。
"Romano" estas unu el la vortoj sur la listo.
「romano(小説)」はその一覧にある単語の一つなのです。
— Sed vi jam uzis ĝin.
— でも、あなたはもうその語を使いましたよ。
Mi memoras, ke ĝi troviĝas en la rakonto pri la du fratoj, kiuj retroviĝas ie sur la Britaj Insuloj.
それが、イギリス諸島のどこかで再会する二人の兄弟の物語の中にあるのを覚えています。
— Kian memoron vi havas!
— なんという記憶力でしょう。
Jes, jes, mi uzis ĝin, sed ne sufiĉe.
ええ、ええ、私はそれを使いましたが、十分ではありません。
Mi devas reenmeti la vortojn post kelka tempo, por ke la leganto fiksu ilin en sia memoro sen devi speciale peni.
読者が特に努力しなくてもそれらを記憶に定着させられるように、私はしばらくたってから単語をもう一度入れ直さなければならないのです。
Mi diras "sen peni" pro la sama kaŭzo, ĉar la vorton "peni" mi ne sufiĉe uzis.
私が「努力せずに」と言うのも同じ理由からです。というのも、「peni(努力する)」という語を私は十分に使っていないからです。
— Sed tion vi faras dekomence.
— しかし、そんなことは最初からやっているではありませんか。
Kial aperas nova problemo?
なぜ新しい問題が出てくるのですか。
— La problemo estas, ke restas pluraj vortoj, kiujn mi ne sukcesas enrakontigi, ĉar ili havas neniun rilaton inter si, kaj mi ne kapablas trovi temon komunan por ili.
— 問題は、まだいくつかの単語が残っていて、それらは互いに何の関係もないので、私はそれを物語の中にうまく織り込めないのですし、それらに共通する主題も見つけられないのです。
— Ne perdu la kapon pro tia eta problemo.
— そんな小さな問題で取り乱してはいけません。
Diru al mi, kiuj estas tiuj vortoj, kaj ni ekzamenos la aferon tute trankvile.
その単語が何なのか私に言ってください、そうすれば私たちはその件をまったく落ち着いて検討しましょう。
Mi devus povi helpi vin, kvankam kun mia nuna dent-doloro...
今の歯痛はあるにせよ、私はあなたを助けられるはずです……
— Dent-doloro!
— 歯痛ですって。
Ĉu vere viaj dentoj doloras?
本当にあなたの歯は痛むのですか。
Kompatinda eldonisto!
かわいそうな出版社の人。
Vi suferas ĉe la dentoj, kaj jen mi venas ĝeni vin pri miaj verkproblemetoj!
あなたは歯のことで苦しんでいるのに、そこへ私が自分のちっぽけな執筆の悩みであなたを煩わせに来るとは。
— Estas mia kulpo.
— 私の責任です。
Mi neniam brosas la dentojn sufiĉe.
私は歯を十分に磨くことが一度もないのです。
Jam kiam mi estis etulo, mia patrino konstante diradis al mi: "Uzu la dentbroson.
私がまだ小さかったころから、母はいつも私にこう言っていました。「歯ブラシを使いなさい。
Uzu ĝin dum almenaŭ tri minutoj ĉiutage.
毎日少なくとも三分間使いなさい。
Se ne, kiam vi estos granda, viaj dentoj doloros, ili rompiĝos, ili moliĝos, kaj vi perdos ilin.
そうしないと、大人になったとき、お前の歯は痛み、折れ、ぐらぐらになって、ついには失うことになるよ。
Memoru mian konsilon: sendenta viro ne estas bela."
私の忠告を覚えておきなさい、歯のない男は美しくないのだから。」
— Tri minutojn!
— 三分も。
Diable, tio estas multa, ŝajnas al mi, kvankam verdire, mi neniam atentas pri la daŭro, kiam mi brosas al mi la dentojn.
まったく、それは長いですね、私にはそう思えます、もっとも正直に言えば、私は自分の歯を磨くとき、その長さに気をつけたことは一度もありませんが。
— Certe tio estas multa.
— 確かにそれは長いです。
Mia patrino eĉ foje provis kontroli.
母は時には本当に確かめようとしたことさえありました。
Ŝi kalkulis la tempon, dum mi brosis al mi la dentojn, kaj se mi brosis triminute, ŝi tion signis sur la kalendaro.
私が歯を磨いているあいだ時間を計り、もし私が三分間磨いたら、そのことをカレンダーに記したのです。
Ŝi krajone metis etan linion, iom kiel minussigno, tiel ke mi povu konstati, ĉu en la plimulto el la tagoj mi brosis miajn dentojn sufiĉe longe.
母は鉛筆で小さな線を、いわばマイナス記号のようなものを書き入れました、それによって私は、自分がたいていの日に歯を十分長く磨いたかどうかを確かめられるようにしたのです。
— Terure.
— ひどいですね。
Ĉu ŝi longtempe tion faris?
彼女はそれを長いあいだ続けたのですか。
— Ne.
— いいえ。
Ŝi baldaŭ perdis la kuraĝon.
母はすぐに気力をなくしました。
Tio postulis tro da mensa energio.
それには精神的な力があまりにも必要だったのです。
Post kelkaj fojoj ŝi trovis stulta la devon kontroli mian dentviŝadon.
何度かしたあとで、私の歯磨きを監視する義務など馬鹿らしいと思うようになりました。
Sed ĉiaokaze, la dentisto diris al mi, ke miaj dentoj estas tre malbonaj, ĉar mi manĝas tro da sukero.
しかしいずれにせよ、歯医者は、私の歯がひどく悪いのは砂糖を食べすぎるからだと言いました。
Mi amas dolĉaĵojn.
私は甘いものが大好きです。
Mi amas dolĉecon.
私は甘さそのものが好きなのです。
En unu tason da kafo mi metas tri pecojn da sukero, aŭ tri kuleretojn, laŭ la loko.
コーヒー一杯に、場所によって角砂糖を三つ、あるいは小さじ三杯の砂糖を入れます。
Ankaŭ en teon mi enmetas saman kvanton.
紅茶にも同じ量を入れます。
— Mi ne elportus tiom sukeritan kafon.
— そんなに砂糖の入ったコーヒーは私には耐えられません。
— Mi scias, ke tio ne estas bona por la sano.
— それが健康によくないことは分かっています。
Miaj dentoj ne tre bone fartas pro tiu kutimo.
その習慣のせいで私の歯の具合はあまりよくありません。
Sed tia mi estas: mi ŝategas sukeron, kaj ne tre ŝatas spicojn.
でも私はそういう人間なのです。砂糖は大好きですが、香辛料はあまり好きではありません。
Eble ĉar mia patrino ĉiam ege spicis la manĝaĵojn.
たぶん、母がいつも料理にひどく香辛料を利かせていたからでしょう。
Ŝi eĉ spicis sian teon.
母は自分の紅茶にまで香辛料を入れていました。
Mi supozas, ke ŝi metis multe da spico ĉien, por ke oni ne tro sentu la veran guston de tio, kion ŝi preparis.
母は、自分の作ったものの本当の味があまり感じられないように、何にでもたくさんの香辛料を入れていたのだろうと私は思います。
— Nu, mi ne volas resti ĉi tie kaj ĝeni vin per miaj konsideroj pri verkado, dum via tuta kapo doloras pro fuŝa, malbonfarta dento.
— さて、具合の悪いだめな歯のせいであなたの頭全体が痛んでいるあいだ、私はここにとどまって執筆についての自分の考えであなたを煩わせたくありません。
Mi...
私は……
— Ne, ne.
— いえ、いえ。
Restu.
いてください。
Mi prenis kuracilon, kaj ŝajnas, ke ĝi komencas efiki.
私は薬を飲みましたし、それが効き始めているようです。
Eventuale, se la doloro revenos tre forte, mi petos vin lasi min sola kun ĝi.
もし痛みが非常に強く戻ってきたら、そのときは私をそれと二人きりにしてくれるよう頼むことにします。
Sed mi ne tre kredas je tiu eventualeco.
でも、私はその可能性をあまり信じていません。
Nun, de momento al momento, mi sentas, ke la doloro pli kaj pli malaperas.
いまは、刻一刻と、痛みがますます消えていくのを感じます。
Kompreneble, tio estas nur sento.
もちろん、それはただの感覚にすぎません。
La fuŝa dento plu fartas malbone kaj...
そのだめな歯の具合は相変わらず悪いままで……
Sed mi reparolu pri via problemo.
でも、あなたの問題の話に戻りましょう。
Memorigu al mi: kion vi diris pri la premioj?
思い出させてください。賞について、あなたは何と言いましたか。
— Pri la premioj?
— 賞についてですって。
Mi neniam parolis al vi pri premioj!
私はあなたに賞のことなど一度も話していません。
Kiuj premioj?
どんな賞のことですか。
— Ĉu ni ne decidis, ke la abonanto, kiu plej bele, ĝuste kaj plene sukcesis resumi la plej longan el viaj rakontoj sur duona folio, t.e. en ne pli ol dudek linioj, ricevos premion?
— あなたの物語のうち最も長いものを、半ページ、つまり二十行以内で、最も美しく、正確に、そして完全に要約することに成功した購読者に賞を与える、ということに私たちは決めたのではありませんでしたか。
— Abonanto, vi diris, ĉu?
— 購読者、とあなたは言いましたね。
Sed miajn rakontojn vi ne presos en revuo.
しかし、私の物語をあなたは雑誌に載せるのではないでしょう。
Ne temas pri abonoj, sed pri legantoj de libro, lernantoj, eventuale eĉ ŝatantoj de literaturo.
問題なのは定期購読ではなく、本の読者であり、学習者であり、ひょっとすると文学愛好家でさえあるのです。
— Ha jes, mi eraras!
— ああそうだ、私の思い違いです。
Mi miksas kun io alia.
私は別のことと混同しています。
Tio estis ideo de mia edzino,
それは私の妻の考えだったのです。
Mi eventuale uzos ĝin foje pri aliaj tekstoj.
私はそれを、いつか他の文章に使うかもしれません。
Aŭ eĉ eventuale pri viaj, se vi konsentos, ke ili aperu en tiu revuo.
あるいは、もしあなたがそれらをその雑誌に載せることに同意するなら、ひょっとするとあなたの作品に対しても。
— Kiu revuo?
— どの雑誌ですか。
— LA PILKO.
— 『LA PILKO』です。
— Stranga nomo por revuo.
— 雑誌の名前としては変わっていますね。
Pri kio ĝi temas?
何を扱う雑誌なのですか。
— Pri sportoj.
— スポーツです。
Pri piedpilko, korbopilko, manpilko...
サッカー、バスケットボール、ハンドボール……
— Atentu!
— 気をつけてください。
Oni diras, ne 'piedpilko', sed 'futbalo'.
『piedpilko』ではなく『futbalo』と言うのです。
— Ne, ne, ne.
— いいえ、いいえ、いいえ。
'Futbalo' estas fuŝa misangla vorto, kiu ne impresas min.
『futbalo』は出来の悪い疑似英語で、私は感心しません。
Por mi tio estas piedpilko kaj ĝi restos piedpilko.
私にとってそれは piedpilko であり、これからも piedpilko のままです。
— Laŭ via plaĉo.
— お好きなように。
Mi ŝatas vian principon pri formado de vortoj, sed ne ni kreas la lingvon.
私はあなたの語形成の原則は好きですが、言語を作るのは私たちではありません。
Ni devas obei ĝiajn regulojn, kaj la ekzistantan vortliston, aŭ pli ĝuste, la oficialan vortaron.
私たちはその規則と、既存の語彙一覧、いやより正確には公式の辞書に従わなければなりません。
— Mi ne konsentas.
— 私は賛成できません。
Vi estas verkisto, ĉu ne?
あなたは作家でしょう。
La verkistoj estas tiuj, kiuj vere kreas lingvon.
本当に言語を作るのは作家たちです。
La verkistoj kaj la popolo.
作家たちと民衆です。
Se la ideoj de la verkistoj estas bonaj, la popolo ilin akceptas kaj ili eniras en la lingvon.
作家たちの考えがよければ、民衆はそれを受け入れ、それらは言語の中に入っていきます。
Se ne, ĝi ilin malakceptas kaj la lingvo ne enhavos ilin.
そうでなければ、民衆はそれらを退け、言語はそれらを含まないでしょう。
Kaj same, se la ideoj de la popolo estas bonaj, oni povas certi, ke verkistoj ilin alprenos.
そして同じように、民衆の考えがよければ、作家たちがそれを取り入れると確信してよいのです。
Vi neniam riskas ion proponante novan formon, ĉefe se vi havas taŭgan lingvosenton.
新しい形を提案しても、あなたは決して何も危険にさらしません、とりわけ適切な言語感覚を持っているならなおさらです。
— Eble.
— そうかもしれません。
Tamen mi ne komprenas, kial vi volas, ke miaj rakontoj aperu en sporta revuo.
しかし、それでも私は、なぜあなたが私の物語をスポーツ雑誌に載せたがるのか理解できません。
Ili tute ne rilatas al pilkoj.
それらは球技とはまったく関係がありません。
Mi eĉ ne sukcesis enmeti la vorton 'pilko' en iun ajn, kvankam ĝi kuŝas sur tiu malbenita listo.
その忌々しい一覧にその語が載っているにもかかわらず、私は『pilko』という語をどの作品にも入れることすらできませんでした。
En kiu rubriko miaj rakontoj presiĝus?
私の物語はどの欄に掲載されるのでしょう。
Nek en la piedpilka (aŭ futbala), nek en la korbopilka, nek en la piedkurada, nek en la saltada...
サッカー(あるいはフットボール)の欄でもなく、バスケットボールの欄でもなく、走る競技の欄でもなく、跳躍競技の欄でもない……
— Oni povus krei lingvan rubrikon.
— 言語欄を作ることもできるでしょう。
Kial sportemuloj ne interesiĝus pri lingvo?
なぜスポーツ好きの人たちが言語に興味を持たないはずがあるでしょう。
Ili interesiĝas pri ĉio, kio rilatas al movado de la korpo.
彼らは身体の動きに関係するあらゆることに興味を持つのです。
Se ili movos la langon por paroli novan lingvon, ĉu tio ne estus iaspeca sporto?
もし彼らが新しい言語を話すために舌を動かすなら、それはある種のスポーツではないでしょうか。
Oni povus premii tiujn, kiuj movas la langon plej rapide, plej forte, plej bele, plej sporte...
最も速く、最も力強く、最も美しく、最もスポーツらしく舌を動かす人々に賞を与えることもできるでしょう……
— Tiuj, kiuj parolos plej spice!
— いちばん香辛料たっぷりに話す人たちですね。
Ha-ha!
ははは。
— Ha-ha!
— ははは。
Mi ne scias, kial mi ridas, ĉar tio ne estas tre amuza.
なぜ笑っているのか自分でも分かりません、というのもそれはあまり面白くないからです。
Nu, por forgesi mian denton, plej verŝajne.
まあ、自分の歯のことを忘れるためでしょう、たぶん。
Kiam mi fondis tiun revuon, mia ideo estis...
私がその雑誌を創刊したとき、私の考えは……
Ho, diable!
ああ、しまった。
— Kio okazas?
— どうしたのですか。
Kial vi movas la piedon?
なぜ足を動かしているのですか。
Ĉu ankaŭ la piedo doloras al vi?
足まで痛むのですか。
— Tute ne.
— まったく違います。
Sed mi ĵus rimarkis, ke estas truo en mia ŝtrumpeto.
ただ、自分の靴下に穴があいていることに今気づいたのです。
Antaŭe, viraj ŝtrumpetoj estis bonegaj, nerompeblaj, netrueblaj.
昔は、男物の靴下は実にすばらしく、破れず、穴もあかなかったものです。
Kiam vi palpis ilin, vi tuj sentis, ke ili estas faritaj per bonkvalita materialo.
それに触れると、上質な素材でできていることがすぐに分かりました。
Sed nun eĉ simpla palpo kaŭzas truon.
しかし今では、ちょっと触れただけでも穴があきます。
Ili fariĝis, kiel la virinaj ŝtrumpoj.
それらは女物のストッキングのようになってしまいました。
Laudire, tuj post la dua mondmilito, virinaj ŝtrumpoj estis porĉiamaj.
聞くところによれば、第二次世界大戦のすぐ後、女物のストッキングは永久にもつものでした。
Ili ne truiĝis.
穴などあかなかったのです。
Sed la ŝtrumpa industrio ektimis, ke, se la ŝtrumpoj daŭros kaj daŭros sentrue, okazos teruraj ekonomiaj malfacilaĵoj por ĝi.
しかしストッキング産業は、もしストッキングがいつまでも穴もあかずにもつなら、自分たちに恐ろしい経済的困難が起こると恐れ始めました。
Tial la grandaj ŝtrump-fabrikistoj en Norda Ameriko kaj Okcidenta Eŭropo, kaj verŝajne ankaŭ en Japanio kaj similaj landoj, ŝanĝis la materialon.
それゆえ、北アメリカと西ヨーロッパの大手ストッキング製造業者たちは、そしておそらく日本やそれに似た国々でも、素材を変えたのです。
Ili nun uzas ion, kio rapide truiĝas.
彼らはいまでは、すぐ穴のあく何かを使っています。
Tiel ili vendas multege pli da ŝtrumpoj kaj ŝtrumpetoj.
そうして彼らは、ずっと多くのストッキングや靴下を売るのです。
Nu, pri kio ni parolis antaŭe?
さて、私たちはさっき何の話をしていましたか。
Ne por diskuti pri ŝtrumpoj vi venis al mi, ĉu?
靴下やストッキングについて議論するために、あなたは私のところへ来たのではありませんよね。
— Ni parolis pri tiu malbeninda vortlisto.
— 私たちはあの忌々しい単語一覧について話していたのです。
Mi sentas min, kvazaŭ senmovigita, kvazaŭ mian vojon subite barus muro, murego.
私は、自分が動けなくされたかのように、自分の道を突然壁、大きな壁がふさいだかのように感じています。
Aŭ eĉ pli bone: kvazaŭ mi estus falinta en fosaĵon, el kiu mi ne kapablas eltiri min.
あるいは、もっとよく言えば、自分が堀に落ち込み、そこから抜け出せないでいるかのように。
— Kia stranga komparo!
— なんと奇妙なたとえでしょう。
Mi ĉiam miras pri la bildoj, kiuj venas al homoj en la kapon, kiam ili volas belfrazi bilde anstataŭ ol uzi la kutimajn vortojn.
人がいつもの言葉を使わず、比喩的に美しく言おうとするとき、頭に浮かぶイメージにはいつも驚かされます。
En kian fosaĵon vi falis?
あなたはどんな堀に落ちたのですか。
Kiuj fosis ĝin?
それを掘ったのは誰ですか。
— Ĉirkaŭ tiu malnova urbo staras muroj, sed antaŭ la muroj, laŭlonge de la tuta muraro, oni fosis longan fosaĵon, por ke la malamikoj falu en ĝin, kiam ili volas ataki la urbon kaj meti sur ĝiajn murojn la flagon de sia lando, kiel signon de sia venko.
— その古い町の周りには城壁がありますが、城壁の前には、その全体に沿って長い堀が掘られていました。敵が町を攻撃し、その勝利のしるしとして自分の国の旗をその城壁の上に立てようとするとき、その中に落ちるようにするためです。
Nu, mi volas ataki tiun liston, venki ĝin.
さて、私はその一覧を攻撃し、それに勝ちたいのです。
Sed mi-ne-scias-kiu fosis grandan fosaĵon por bari mian vojon.
しかし、だれだか分からない者が、私の道をふさぐために大きな堀を掘ったのです。
Mi falis en ĝin kaj ne kapablas eliĝi.
私はその中に落ち、出ることができません。
Mi estas kaptita, kaj mia nekapablo uzi en kelkaj rakontoj vortojn, kiuj tute ne rilatas unu al la alia — uzi ilin nur pro tio, ke ili kuŝas sur via malbenita listo — tiu nekapablo suferigas min.
私は捕らえられていて、いくつかの物語の中で、互いにまったく関係のない単語を使えないこと――ただそれがあなたの忌々しい一覧に載っているというだけでそれらを使うこと、その無力さが私を苦しめているのです。
— Estas amuze vidi, kiel via menso funkcias.
— あなたの頭がどう働くのかを見るのは面白いものです。
Viaj ideoj pri fosaĵo, urbo kun ĉirkaŭa muraro, malamikoj, kiuj volas planti siajn flagojn sur ĝi, dum ĉiuj hundoj de la urbo rapide movetadas sian voston tien kaj reen por signi, ke ili estas kontentaj, vere, mi neniam imagus tiajn aferojn en serioza interparolado, kiel la nia.
堀や、それを取り巻く城壁のある町や、その上に自分たちの旗を立てようとする敵や、そのあいだ町じゅうの犬たちが満足していることを示すためにしっぽをあちこち素早く振っている、などというあなたの考えは、なるほど、私たちのような真面目な会話の中でそんなことを想像するなど、私には決してできないでしょう。
— Mi neniam parolis pri vostoj de hundoj.
— 私は犬のしっぽについてなど一度も話していません。
Tion vi prenis el via propra imago kaj tiu penso vere mirigas min.
それはあなたが自分の想像から持ち出したことで、その発想には本当に驚かされます。
Kiam mi klopodas trovi komparon, por klarigi per konkretaj bildoj ion malkonkretan, mi trovas pli facile ekzemplojn en plantoj ol en bestoj.
具体的なイメージによって抽象的なことを説明するために比喩を見つけようとするとき、私は動物よりも植物のほうに例を見つけやすいのです。
Hundoj kaj katoj ne tre interesas min, verŝajne, dum mi ŝatas arbojn, arbojn kun ĉiamaj verdaj folioj, arbojn kun folioj, kiuj flaviĝas ĉiujare kaj falas, jes mi ŝatas arbojn, arbarojn, sed ankaŭ fruktojn kaj legomojn.
犬や猫にはあまり興味がないのでしょう。その一方で私は木が好きです。常緑の葉をもつ木、毎年黄色くなって落ちる葉をもつ木、そう、私は木や森が好きですし、それだけでなく果物や野菜も好きなのです。
Ĉiujn plantojn mi ŝatas, dum bestoj ne tre interesas min.
私はあらゆる植物が好きですが、動物にはあまり興味がありません。
— Domaĝe.
— それは残念ですね。
Tamen estas tre interese.
でも、とても興味深いです。
Ĉu vi scias, kial hundoj kaj katoj tiel ofte malamikas?
犬と猫がどうしてあんなにしばしば仲が悪いのか、知っていますか。
— Ne.
— いいえ。
— Estas problemo de komunikado: ili miskomprenas unu la alian.
— それはコミュニケーションの問題なのです。彼らは互いを誤解しているのです。
Kiam hundo levas la voston por esprimi sian feliĉon, kato komprenas tion kiel danĝersignon.
犬が自分のうれしさを表すためにしっぽを上げると、猫はそれを危険のしるしとして受け取るのです。
— Interese.
— おもしろいですね。
Mi eventuale enmetos tion en unu rakonton.
私はそれをいつかある物語に入れるかもしれません。
— Vi vidas, ke bestoj estas tre interesaj.
— ほら、動物はとても興味深いでしょう。
Sed kial vi konstante uzas la vorton eventuale?
でも、なぜあなたはいつも eventuale という語を使うのですか。
— Mi ne scias.
— わかりません。
Verŝajne, por ke la leganto lernu ĝin.
たぶん、読者がその語を覚えるためでしょう。
Kaj por ke la anglalingvanoj komprenu, ke ĝi ne signifas la samon, kiel eventually en ilia lingvo, kio signifas 'finfine'.
それに、英語話者たちが、それは彼らの言語の eventually と同じ意味ではなく、そちらは「ついに、結局」を意味するのだと理解するためでもあります。
— Strange.
— 変ですね。
Sed kial vi parolas pri leganto?
でも、なぜ読者のことを話すのですか。
Kial legantoj scius, kion ni diras?
どうして読者たちが私たちの言うことを知るはずなのですか。
— Ĉar mi intencas uzi ĉi tiun interparolon kiel tekston por mia rakontaro (kvankam ĝi tute ne estas rakonto).
— なぜなら、私はこの会話を自分の短編集のためのテキストとして使うつもりだからです(もっとも、これはまったく物語ではありませんが)。
Tial mi ekfunkciigis mian kased-aparaton.
だから私はカセット録音機を作動させたのです。
Ĉu vi ne rimarkis?
気づかなかったのですか。
— Ne.
— ええ。
Ne tre ĝentile.
あまり礼儀正しくありませんね。
Vi almenaŭ povus peti mian permeson.
少なくとも私の許可を求めることはできたはずです。
Vi lasis min paroli stulte pri miaj dentoj kaj ŝtrumpoj, se diri nenion pri la rilatoj inter kato kaj hundo.
あなたは私に、自分の歯や靴下のことについてばかみたいに話させたのです。猫と犬の関係のことは言うまでもありません。
Ne diru, ke ĉio ĉi estas sur kasedo, kaj ke vi intencas transskribi niajn parolojn kaj ilin publikigi?!
まさか、こんなこと全部がカセットに録音されていて、あなたが私たちの話を文字に起こして出版するつもりだ、などと言わないでくださいよ。
— Tamen, jes, ja, tio estas mia intenco.
— しかし、ええ、そうです、それが私の意図です。
— Sed kial diable la legantoj interesiĝus pri nia interparolo?
— だが、いったいどうして読者たちが私たちの会話に興味をもつのですか。
— Pro la vortoj, kiujn ni uzis: broso, dento, eventuale, flago, fondi, fosi, kalendaro, listo, minus, nordo, palpi, planti, premii, romano, rubriko, spico, sukero, ŝtrumpo, vosto.
— 私たちが使った語のためです。broso, dento, eventuale, flago, fondi, fosi, kalendaro, listo, minus, nordo, palpi, planti, premii, romano, rubriko, spico, sukero, ŝtrumpo, vosto。
Tiuj konsistigas preskaŭ 70 elcentoj el la vortoj, kiujn mi ankoraŭ devis uzi por fini la liston, aŭ por sufiĉe ripeti vortojn, nur unufoje viditajn.
それらは、私がその一覧を終えるために、あるいはまだ一度しか見ていない語を十分に繰り返すために、なお使わなければならなかった語のほぼ七十パーセントを占めているのです。
— Vi do preskaŭ sukcesis, ĉu ne?
— では、ほとんど成功したわけですね。
— Verki taŭgan rakonton, tute ne.
— まともな物語を書くことについては、まったくです。
Sed enmeti serion da stultaj vortoj en stultan tekston, por ke la leganto ricevu sian ĉiu-tagan aŭ ĉiusemajnan aŭ ĉiumonatan kvanton da novaj vortoj el la fama listo, tion mi nun sukcesis.
しかし、有名な一覧からの新しい語を読者が日ごと、あるいは毎週、あるいは毎月の分だけ受け取れるように、一連のばかげた語をばかげた文章の中へ入れ込むことなら、私は今やり遂げました。
— Pri kio do vi plendas?
— では、何に不満を言っているのですか。
Vi vidas, ke tio efektiviĝas facile.
それが簡単に実現するのはわかるでしょう。
Iom da energio, homo, iom da energio, kaj via entrepreno atingos sian sukcesan finon.
もう少し元気を出しなさい、君、もう少し元気を出せば、あなたの企ては首尾よい終わりに到達するでしょう。
Kiel mi diris komence: vi nur estas mallaborema.
最初に言ったとおりです。あなたはただ怠け者なのです。
NOVAJ VORTOJ
新出語
aboni
購読する
broso
ブラシ
dato
日付
eventuala
場合によっては
flago
旗
fondi
設立する
fosi
掘る
futbalo
サッカー
Japanio
日本
kalendaro
カレンダー
kalkuli
数える
listo
一覧
literaturo
文学
minus
マイナス
palpi
触る
pilko
ボール
planti
植える
premio
賞
resumi
要約する
risko
危険
rubriko
欄
sukero
砂糖
suspekti
疑う
ŝtrumpo
靴下
vosto
しっぽ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
el-doni
発行する
far-iĝi
〜になる
sin-dev-igo
自己鍛錬
Ĉapitro 35
35. PO KIOM?
いくらで?
— Vi denove ludas per via komputilo!
— あなた、またコンピューターで遊んでいるのね。
- Kial ne?
— どうしていけないのですか。
Ĉu tio ĝenas vin?
それがあなたの迷惑になりますか。
— Min?
— 私にですって。
Tute ne.
まったく。
Ludu, kiom vi volas.
好きなだけ遊びなさい。
Kion vi faras?
何をしているのですか。
— Mi uzas la informbankon pri Sovetio.
— ソ連に関する情報バンクを使っているのです。
La ĉefo volas, ke mi verku artikolon pri la ekonomia situacio tie, kaj mi bezonas bazajn donitaĵojn.
上司が、そこの経済状況について私に記事を書かせたがっていて、私は基本的なデータを必要としているのです。
Mi ne tre ŝatas devi verki tiun artikolon.
あの記事を書かなければならないのは、あまり気が進みません。
Tio ne estas mia fako.
それは私の専門ではありません。
— Kaj kion aparte presindan vi eksciis dank' al via komputilo, aŭ pli ĝuste dank' al ties informfonto?
— それで、あなたはそのコンピューターのおかげで、いやより正確にはその情報源のおかげで、とりわけ掲載に値するどんなことを知ったのですか。
— Nenion, kio estus, kiel vi diras, presinda.
— 何もありません、あなたの言い方をすれば、印刷に値するようなものは。
Nur nombroj, nombroj, nombroj montriĝas al mi.
ただ数字、数字、数字ばかりが私の前に現れるのです。
Sovetio vendas tiom da gaso, ĝi aĉetas tiom da greno.
ソ連はこれだけのガスを売り、これだけの穀物を買う。
Ĝi vendis eksterlanden tiom da ligno, el kiu tiom sub formo de tabuloj, ktp ktp.
国外へこれだけの木材を売り、そのうちこれだけは板の形で、などなど。
— Verŝajne ne pri tiaj informoj soifas la publiko.
— たぶん、世間の人々が渇望しているのはそんな情報ではないでしょう。
Krom eble kelkaj uloj, kiuj faras sciencan esploradon.
科学的研究をしている何人かの連中は別として。
— Vi eraras.
— あなたは間違っています。
La ĝenerala publiko ne tre interesiĝas pri tia informa materialo, sed gravuloj kun respondecoj en diversaj ekonomiaj entreprenoj, homoj, kiuj okupiĝas pri fontoj de energio, industriistoj; kiuj volas efektivigi tiun aŭ alian projekton, ĉiuj tiuj legas nian ekonomian rubrikon, eble ne kiel soifa infaneto en-buŝigas la patrinan lakton, sed almenaŭ kun intereso.
一般大衆はたしかにそういう情報資料にはあまり関心を持ちませんが、さまざまな経済企業で責任を負う重要人物たち、エネルギー源に携わる人々、実業家たち、あれこれの計画を実行に移そうとする人々、そうした人たちはみな、私たちの経済欄を読んでいるのです。渇いた赤ん坊が母乳にむしゃぶりつくように、というわけではないにせよ、少なくとも関心をもって。
Ni redaktas altkvalitan ekonomian paĝon, kiun multaj favore legas.
私たちは質の高い経済ページを編集しており、多くの人が好意的に読んでいます。
— Diable!
— まったく!
Vi defendas vian gazeton kun bela energio.
あなたはずいぶんな勢いで自分の新聞を擁護しますね。
Nu, pardonu, mi tute ne intencis ataki vian publikigaĵon.
いや、失礼、あなたの刊行物を攻撃するつもりはまったくありませんでした。
Ĉu mi povas rigardi vian komputilon?
あなたのコンピュータを見てもいいですか。
Kio estas tio nun?
今は何ですか。
Ha jes, turismo!
ああ、そうだ、観光だ!
Ŝajnas, ke la turisma sezono alportis konsiderindan gajnon.
観光シーズンはかなりの利益をもたらしたようですね。
Vidu, ne nur en somero, sed eĉ en aŭtuno la hoteloj estis tiel plenaj, ke la turisma organizaĵo ne sciis, kien loĝigi la alvenantojn.
ほら、夏だけでなく、秋にさえホテルはとても満員で、観光機関は到着者たちをどこに泊めたらよいかわからなかったのですね。
Interese!
面白い!
— Interese, ĉu?
— 面白い、ですって?
Ne por mi.
私にとってはそうではありません。
Tiuj nombroj min frenezigas.
ああいう数字は私をうんざりさせます。
Temas konstante pri milionoj.
いつも何百万という話ばかりです。
Milionoj da tio, milionoj da tio ĉi.
何百万のこれ、何百万のあれ。
Sed por mi tio signifas nenion.
でも私にとって、それは何の意味もありません。
La intereso por mi estas nul.
私にとっての興味はゼロです。
— Ha-ha!
— ははは!
Ni faru statistikon pri via intereso.
あなたの興味について統計をとりましょう。
Kiom da intereso por ĉiu informo?
情報ひとつにつき興味はどれだけありますか。
Koncerne vin, po nul!
あなたに関しては、一つにつきゼロです!
— Ha ne!
— ああ、だめだ!
Ne rekomencu, mi petas vin.
また始めないでください、お願いします。
Mi vin konas.
あなたのことはわかっています。
Mi vidas, kion vi celas.
何を狙っているのか見えています。
Vi volas refoje rekomenci vian ludon kun tiu vorteto "po".
またあの小さな語「po」を使った遊びを始めたいのでしょう。
Gi min lacigas.
それにはうんざりします。
Fakte, mi neniam vere komprenis la uzon de tiu "po".
実のところ、私はあの「po」の使い方を本当に理解したことがないのです。
— Ĝuste tial mi volas lude instrui vin.
— だからこそ、遊びながらあなたに教えたいのです。
Ne estas malfacile.
難しくありません。
Se mi diros al vi, ke ni ambaŭ sovaĝe rompis po du vitrojn, kiom da vitroj estis rompitaj?
もし私が、私たち二人とも乱暴にコップを二つずつ割ったと言ったら、コップは全部でいくつ割られたことになりますか。
— Ni estas du.
— 私たちは二人です。
Kaj ni rompis po du vitrojn.
そして私たちは二つずつコップを割りました。
Ni do, sovaĝuloj, rompis kvar vitrojn: vi rompis du kaj ankaŭ mi du.
だから私たち野蛮人は、コップを四つ割ったのです。あなたが二つ割り、私も二つ割った。
Ĉu bone?
これでいいですか。
— Ne estas bone rompi vitrojn, speciale se sovaĝe, sed via kompreno estas ĝusta kaj la kalkulo senerara.
— コップを割るのはよくありません、とくに乱暴に割るのは。ですが、あなたの理解は正しく、計算も間違いありません。
Vi vidas, ke estas simple.
簡単だとわかるでしょう。
Vi apenaŭ bezonis pripensi por trovi ĝustan kaj precizan solvon al la problemo.
この問題に対する正確で的確な答えを見つけるのに、ほとんど考える必要がなかったではありませんか。
Kaj nun mi diru: la dekses turistoj trinkis po glason da biero.
では次にこう言いましょう。16人の旅行者は一人につき一杯のビールを飲みました。
Kiom da glasoj da biero ili trinkis entute?
彼らは全部で何杯のビールを飲みましたか。
— Dekses.
— 16杯です。
— Ĉu iu ne trinkis?
— 誰か飲まなかった人がいましたか。
— Ne.
— いいえ。
Ĉiu trinkis.
全員が飲みました。
— Ĝuste tion precizigas "po".
— まさにそのことを「po」が明確にするのです。
Se mi dirus: "La 16 turistoj trinkis 16 glasojn da biero", oni scius, ke la grupo malplenigis 16 glasojn, sed oni ne scius, ĉu eble unu soifulo ne trinkis kvar, dum kvar aliaj trinkis nul.
もし私が「16人の旅行者が16杯のビールを飲んだ」と言ったなら、その集団が16杯を空けたことはわかるでしょう。けれども、もしかすると一人のひどく喉の渇いた者が4杯飲み、他の4人は0杯だったのかどうかはわからないのです。
Kiam oni diras: "La 16 sovaĝuloj trinkis po glason", tio signifas, ke ĉiu sovaĝulo el la 16 trinkis unu glason.
「16人の野蛮人が一人につき一杯飲んだ」と言うとき、それは16人の野蛮人の一人ひとりが一杯ずつ飲んだ、という意味です。
Mi supozas, ke vi perfekte komprenis nun.
これで今は完全に理解できたと思います。
— Perfekte, mi ne dirus.
— 完全に、とは言わないでしょう。
Mi komprenetas.
なんとなくはわかります。
Tamen, mi ĉiam sukcesas esprimi, kion mi volas, sen uzi tiun vorton.
それでも、私はいつもあの語を使わずに言いたいことを表現できています。
Mi trovas ĝin malfacila.
私はそれを難しいと感じます。
Mi rekomendas ĝin al neniu, kaj mi ne reklamos pri ĝi en mia gazeto.
私はそれを誰にも勧めませんし、自分の新聞でそれを宣伝するつもりもありません。
— Strange, ke vi tiel reagas.
— あなたがそんなふうに反応するとは、不思議ですね。
Mi trovas, ke tiu vorteto meritas iĝi multe pli populara ol ĝi nun estas.
私は、その小さな語は今よりずっと広く使われるに値すると思います。
Aŭskultu.
聞いてください。
"Ĉiuj mem-broj de la asocio ricevis po etan floron el la ĝardeno de la prezidanto".
「その協会の全会員は、会長の庭から小さな花を一つずつ受け取った」。
Ha-ha!
ははは!
— Ha-ha, ĉu?
— ははは、ですって?
Mi konfesas, ke mi ne komprenas.
わからないと認めます。
Mi ne estas tre inteligenta, vi scias.
私はあまり頭がよくないんです、あなたもご存じでしょう。
Kial tiu laŭta rido?
なぜそんなに大笑いするのですか。
— Po etan floron, poetan floron, floron de poeto!
— po etan floron、つまり poetan floron、詩人の花だよ!
— Ne tre amuze.
— あまり面白くありませんね。
— Ĉu vere?
— 本当ですか。
Sed kion vi dirus, se mi informus vin, ke "ĉiuj polinoj amas po polon"?
では、もし私が「すべてのポーランド人女性は、一人につき一人のポーランド人男性を愛している」とあなたに言ったら、どう言いますか。
— Kiun popolon?
— どの民族を?
NOVAJ VORTOJ
新出語
aŭtuno
秋
banko
銀行
gaso
ガス
greno
穀物
komputi
計算する
nul
ゼロ
po
〜ずつ
poeto
詩人
polo
ポーランド人
redakti
編集する
Sovetio
ソ連
statistiko, tabulo, turismo, vitro
統計、表、観光、ガラス
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
don-it-aĵo
贈り物
Ĉapitro 36
36. PERFEKTA BAKADO
完璧な焼き上がり
Dum pluraj monatoj mi laboris en ne tre gaja havenurbo, kie oftege pluvis.
私は数か月のあいだ、あまり陽気ではない港町で働いていた。そこではしょっちゅう雨が降っていた。
La ĉielo estis konstante malhela, preskaŭ nigra pro la nuboj.
空は絶えず暗く、雲のせいでほとんど黒いほどだった。
Kaj kiam ĝi heliĝis, ĝi iĝis nur hele griza, neniam ĝi bluis.
そして空が明るくなっても、ただ明るい灰色になるだけで、青くなることは決してなかった。
Ĉu mi estas plendema homo, ne facile kontentigebla?
私は愚痴っぽくて、なかなか満足できない人間なのだろうか。
Eble.
たぶん。
Sed, sincere, tiu neniam suna vetero efikis preme al mia nerva sistemo.
だが、正直に言えば、その決して晴れない天気は私の神経系に重苦しく作用した。
"Kial vi fuŝas vian vivĝojon pro tiu vetero?" amiko diris al mi.
「どうしてその天気のせいで自分の生きる喜びをだいなしにするんだ?」と友人が私に言った。
"La koloro de la ĉielo ne dependas de vi.
「空の色は君次第ではない。
Kontraŭ aferoj neeviteblaj estas sensence batali.
避けられないことに逆らって戦うのは無意味だ。
Ne la veteraĉo, sed via sinteno al ĝi, trafas suferige viajn nervojn."
君の神経を苦しめているのは、そのくそ天気そのものではなく、それに対する君の姿勢なんだ。」
Mi ĝenerale ŝatas tiun samoficulon, sed fojfoje li imagas, ke li apartenas al speco de saĝuloj, komisiitaj de la dioj doni konsilojn al la tuta homaro, kaj tiuj liaj kursoj pri saĝeco ne estas ĉiam bonvenaj.
私はふつうその同僚を好きなのだが、ときどき彼は、自分が神々から全人類に助言を与えるよう委ねられた賢者の一種に属していると思いこみ、そうした彼の知恵の講義はいつも歓迎されるとは限らない。
Des pli, ĉar li plej ofte pravas.
しかもなおさらたちが悪いのは、たいてい彼のほうが正しいことだ。
Mi rigardis tra la fenestro.
私は窓越しに外を見た。
Dikaj ŝipoj malrapide moviĝis sur la maro, sub la griza plafono, kiun oni tamen ĉi tie nomis ĉielo.
どっしりした船が海の上をゆっくり動いていた。その灰色の天井を、ここではいちおう空と呼んでいた。
Jam la kvaran monaton nun mi laboris en ĉi tiu oficejo, ĉe fenestro, kiu rigardis al la maro, kaj tiuj ŝipoj min impresis kiel en la unua tago.
私はもう四か月目、この海に面した窓のある事務所で働いていたが、その船々は初日と同じように私に強い印象を与えていた。
Kion ili transportis?
それらは何を運んでいたのだろう。
Ĉu ŝafan viandon el Nov-Zelando?
ニュージーランド産の羊肉だろうか。
Horloĝojn el Svislando, aŭ, plej verŝajne, Japanio?
スイス、あるいはたぶん日本の時計だろうか。
Ĉu komputilojn el Usono, skribmaŝinojn el Italio, sciencajn aparatojn el Germanio, grenon el Kanado, bovan viandon el Argentino, aŭtojn el ie ajn?
アメリカのコンピュータ、イタリアのタイプライター、ドイツの科学機器、カナダの穀物、アルゼンチンの牛肉、それともどこからともなく来た自動車だろうか。
Mi devenis de kampara regiono, interne de la lando, kaj sidi ĉe tiu apudhavena fenestro estis kvazaŭ teatraĵo, pri kiu mi neniam laciĝis.
私は国内の内陸の農村地方の出身で、その港近くの窓辺に座っていることは、まるで芝居を見ているようで、私はそれに決して飽きなかった。
Se nur tiu malbenita vetero...
あの忌々しい天気さえなければ……
"Se vi rigardas la dancon de la ŝipoj anstataŭ progresi en via tasko, mi konas iun, kiu ne benos vin..." mia konsilema amiko diris, afable, sed ne pro tio agrable.
「仕事を進める代わりに船の踊りを眺めているなら、君を祝福しない人を私は一人知っているよ……」と、助言好きの友人が親切そうに言ったが、そのために心地よいわけではなかった。
Mia brusto dikiĝis pro profunda spiro, kiun mi tuj malrapide kaj brue eligis.
私の胸は深呼吸でふくらみ、私はそれをすぐにゆっくりと音を立てて吐き出した。
Li pravis kiel ĉiam.
彼はいつものように正しかった。
Mi pene rekomencis redakti la raporton, kiun la ĉefo postulis.
私は苦労しながら、上司が求めていた報告書の作成を再開した。
Sed en mia menso kvazaŭ filmo ruliĝis, kun ŝipoj, blua maro, verdfoliaj arboj, suno, insuloj...
だが私の心の中では、まるで映画のように、船、青い海、緑の葉の木々、太陽、島々が流れていた……
Kiel mi estus povinta supozi, ke pli ol imagado, ĝi estis ia antaŭscio?
それが単なる想像以上の、ある種の予感だったなどと、どうして私に想像できただろうか。
"La ĉefo vokas vin!"
「上司がお呼びです!」
Subite min vekis el pensado preskaŭ dorma la voĉo de sekretariino.
うとうとするほどぼんやりした考えから、秘書の声が突然私を目覚めさせた。
Mi suspektis, ke li esprimos sian malkontentecon pri mia tro malrapida laboro.
私は、彼が私の仕事の遅さへの不満を表すのではないかと疑った。
Dum momentero min trakuris eĉ la penso, ke eble li anoncos, ke li volas maldungi min.
一瞬、彼は私を解雇したいのだと告げるのかもしれない、という考えさえ私の頭をよぎった。
Tio estus por mi malfacile elportebla novaĵo.
それは私にとって耐えがたい知らせだっただろう。
La ekonomia situacio ne estis ideala, multe mankis ĝis tio, kaj dungiĝon oni ne povis esperi facile trovi.
経済状況は理想的とはほど遠く、就職口が簡単に見つかるとは期待できなかった。
La ideo iĝi senlabora kaj longe serĉadi entreprenon, kiu dungos min, ne kondukis al rideto, dum mi paŝis al lia oficejo.
失業者になって、私を雇ってくれる会社を長いあいだ探し回ることになるという考えは、彼のオフィスへ歩いて行くあいだ、私を微笑ませるようなものではなかった。
Nek helpis la fakto, ke liaj unuaj vortoj estis dubsencaj:
しかも彼の最初の言葉が曖昧だったことも、気を楽にはしてくれなかった。
"La etoso ĉi tie ne taŭgas al vi, ĉu?" li diris.
「ここの雰囲気は君には合わないのだろう、そうだね?」と彼は言った。
"La etoso?
「雰囲気ですって?
Jes ja, mi tre ŝatas la etoson en nia oficejo.
ええ、もちろん、私はこの職場の雰囲気がとても好きです。
Neniu estas malafabla, ĉiuj laboras precize kaj helpas unu la alian.
不親切な人は一人もいませんし、みんな正確に働いて、お互いに助け合っています。
Fakte, estas vere amika etoso.
実際、本当に友好的な雰囲気です。
Krome, mi ŝatas la etoson de havenurbo.
そのうえ、私は港町の雰囲気も好きです。
La ĉeesto de ŝipoj, la etaj mallarĝaj stratoj de la ĉehavena urboparto, tiuj plej diverslandaj restoracioj kaj trinkejoj, ĉio ĉi ege plaĉas al mi."
船があること、港近くの市街地の小さくて細い通り、あのさまざまな国のレストランや居酒屋、そうしたものすべてが私はとても気に入っています。」
"Mi uzis malĝustan vorton, pardonu.
「言葉を間違えました、失礼。
Mi volis diri: la vetero," la estro diris, ridete.
私が言いたかったのは、天気のことです」と上司は微笑みながら言った。
"Nu, nu, jes, tiurilate vi pravas.
「ええと、ええ、はい、その点ではあなたの言うとおりです。
Mi ŝatas ĉion ĉi tie, sed ne la veteron.
私はここにあるものは何でも好きですが、天気だけは別です。
Tiu malalta griza plafono el nuboj kvazaŭ pezas sur mi preskaŭ dolorige."
あの低い灰色の雲の天井が、ほとんど痛いほど私の上にのしかかっているようなのです。」
"Nu, mi bezonas sendi iun al pacifika insulo.
「さて、私はだれかを太平洋の島へ送る必要がある。
Temas pri traktado ĝuste en la kampo, kiun vi plej bone konas.
それは、まさにあなたが最もよく知っている分野での交渉なのだ。
Mi pensis pri vi.
私はあなたのことを考えた。
Ĉi tie baldaŭ estos aŭtuno, pluvos eĉ pli ol ĝis nun.
ここではまもなく秋になり、今まで以上に雨が降るだろう。
Tie printempos.
あちらでは春になる。
Ĉu tia eta ekskurso plaĉus al vi?"
そんなちょっとした旅行は、あなたのお気に召すだろうか?」
Eta ekskurso!
ちょっとした小旅行だって!
Kiajn vortojn li uzis!
彼はなんという言葉を使ったのだろう!
Se li ne sentas la diferencon inter transmara vojaĝo kaj aŭtobusa aŭ vagonara ekskurso, li vere estas stranga, aŭ nekredeble riĉa, aŭ...
もし彼が海外航海とバスや列車での小旅行との違いを感じないのなら、彼は本当に変わっているか、あるいは信じられないほど金持ちか、または……
Kaj jen mi estis tie sude.
そして私はそこ、南にいた。
Blua ebeno de trankvila maro, invita al agrabla, malstreĉa, ripoziga bano.
穏やかな海の青い広がりが、心地よく、くつろいで、疲れをいやす水浴びへと誘っていた。
Maro; blua ĉielo; varma vetero, sed vento, kiu refreŝigis.
海。青い空。暖かい陽気。だが、さわやかさを与えてくれる風があった。
En senhoma apudmara naturo mi sidis, ĝuante la ĉirkaŭan pacon.
人気のない海辺の自然の中で、私は周囲の静けさを味わいながら座っていた。
Mi demetis mian ĉemizon, por plej plaĉe baniĝi en la sunradioj.
私は、陽光をできるだけ気持ちよく浴びるために、シャツを脱いだ。
"Gardu vin!
「気をつけなさい!
Oni neniam estas tro singarda pri la suno ĉi-insule," afable alparolis min brunhaŭta junulo, videble lokano, vestita nur per eksblua usondevena pantalono.
この島では太陽に用心しすぎるということは決してないのです」と、日に焼けた肌の若者が親しげに私に声をかけた。見るからに土地の者で、身につけているのは色あせた青いアメリカ製のズボンだけだった。
Mia haŭto, blanka kiel la luna disko, igis min senti min fremda, diferenca de ĉiuj ĉi-insule.
月の円盤のように白い私の肌は、この島の皆とは違う、よそ者のように私に感じさせた。
Mi opiniis, ke mi trovis taŭgan solecan lokon, por progrese brunigi ĝin, sed konstateble tio estis eraro.
私は、そこで少しずつ肌を褐色にするための適当な人けのない場所を見つけたと思っていたが、明らかにそれは間違いだった。
"Eble vi devus konservi la ĉemizon sur vi," li plu diris.
「たぶん、シャツは着たままにしておいたほうがいいですよ」と彼はさらに言った。
"La suno povas bruligi vian haŭton, tiu iĝos tute ruĝa, kaj doloros al vi."
「太陽はあなたの肌を焼くかもしれませんし、肌は真っ赤になって、痛くなるでしょう。」
"Ĉu vere?"
「本当に?」
"Mi ne scias.
「わかりません。
Blankuloj tro diferencas unu de la alia tiurilate.
白人はその点で互いにあまりにも違いすぎます。
Kelkaj rapide fariĝas bele brunaj, ĉe aliaj la haŭto fariĝas plej amuze ruĝa.
ある者はすぐにきれいに褐色になりますが、別の者では肌が実におかしなほど赤くなります。
Amuze por la rigardantoj, ne por la koncerna ruĝhaŭtulo.
見ている者にはおかしくても、当の赤い皮膚の持ち主にはそうではありません。
Estas tre ridige, ĉefe, se la suno atakis la nazon.
とりわけ、日差しが鼻を襲ったときには、たいへん笑えます。
Tiuj grandaj, dikaj elstaraj nazoj, sune ruĝigitaj, estas plej ĝojiga vido."
あの大きくて太く突き出た鼻が、日光で赤くなっているのは、何よりも愉快な眺めです。」
Mi iom ĝenis min, ne sciis, kion respondi.
私は少し当惑し、何と答えるべきか分かりませんでした。
"Kelkaj inaj turistoj havas tutan sistemon por defendi sian nazon kontraŭ la fajro de la suno," li plu prelegis.
「ある女性旅行者たちは、太陽の炎から鼻を守るための一連の方法をすっかり持っている」と、彼はさらに講義を続けた。
"Ankaŭ tio estas ridiga: ilia nazo estas tute blanka, kiel la viando de tro kuirita kokido, dum la resto de la vizaĝo ruĝas kiel... nu... kiel ruĝa floro."
「それもまた滑稽だ。彼女たちの鼻はすっかり白く、煮すぎた鶏の肉のようだが、顔のほかの部分は……まあ……赤い花のように赤いのだ。」
"Aŭ fajro," li aldonis post silenta, mensesplora momento.
「あるいは火だ」と彼は、静かで思索に満ちたひとときのあとに付け加えた。
Dum longa senparola minuto li rigardegis min, kiel bestoscienculo beston.
長い無言の一分間、彼は動物学者が動物を見るように、私をじっと見つめた。
"Ŝajnas al mi, ke vi apartenas al la ruĝula speco, ne al la brunula," li diris, kun ia moka rebrilo en la okuloj.
「あなたは、私には赤っぽいタイプであって、茶色っぽいタイプではないように思える」と、彼は目にいくぶん嘲るようなきらめきを浮かべながら言った。
"Se vi ne volas revesti vin, almenaŭ iru en ombron.
「もし服を着替えたくないのなら、少なくとも日陰へ行きなさい。
Kvankam ĉi tie..."
とはいえ、ここでは……」
Mi rondrigardis.
私はあたりを見回した。
Nenie estis ombro.
どこにも影はなかった。
Mi min demandis, ĉu remeti la ĉemizon.
私はシャツを戻すべきかどうか自問した。
Eble estus pli saĝe.
そのほうがより賢明だったかもしれない。
Sed aliflanke, mi sentis tion malvenko antaŭ tiu mokemulo, kaj ĉu mi ne riskus, ke malvenko havus kiel precipan efikon, ke lia mokemo plifortiĝus?
しかし一方で、私はそれをあの嘲笑好きの男に対する敗北だと感じたし、敗北の主たる結果として彼の嘲りがいっそう強まる危険を冒すことにならないだろうか?
Sed ĉu li vere volis moki min, aŭ ĉu mi misprenis por moko ion, kio estis nur speciala maniero interrilati kun fremdulo?
だが、彼は本当に私をからかいたかったのだろうか、それとも私は、見知らぬ人との特別な関わり方にすぎないものを、からかいだと取り違えたのだろうか?
"Antaŭ kvindek jaroj, onidire, eŭropanoj ĉiam surhavis ĉapelon, ĉar la suno trafis al blankulo la menson tra la kapaj ostoj," li diris, refoje kvazaŭ prelege, kaj mi refoje ne povis scii, ĉu li mokas min, aŭ nur estas animsimpla knabo, kiu ne havas la samajn regulojn pri ĝentileco kaj konveneco, kiel ni.
「五十年前には、伝えられるところによれば、ヨーロッパ人はいつも帽子をかぶっていた。というのも、太陽が頭蓋骨を通して白人の頭に当たるからだ」と彼は、またもや講義するような調子で言い、私はまたしても、彼が私をからかっているのか、それとも単に、私たちと同じ礼儀やふさわしさの規則を持たない、単純な心の少年なのか、見分けがつかなかった。
Ofte mi aŭdis prelegi pri "interkultura komunikado".
私はしばしば「異文化コミュニケーション」についての講義を聞いてきた。
Ĉu mi nun trafis unu el ties problemoj?
私は今、その問題の一つにぶつかったのだろうか?
"Mi min demandas, kial ili ne plu bezonas ĉapelojn," li serioze laŭtvoĉe pripensis.
「彼らはどうしてもう帽子を必要としないのだろう」と彼は真剣に声に出して考えた。
"Mi supozas, ke iliaj kapostoj fariĝis pli malmolaj.
「彼らの頭頂部がもっと硬くなったのだと私は思う。
Kion vi opinias, estimata fremdulo?"
「あなたはどう思いますか、尊敬すべき異邦人?」
"Mi samopinias kiel vi," mi respondis.
「私もあなたと同意見です」と私は答えた。
"La blankulaj kapoj perdis sian molecon.
「白人の頭はその柔らかさを失ってしまった。
Tial ni ne plu bezonas ombron, ni povas elporti la sudmaran sunon senĉapele.
だからもう私たちには日陰は必要なく、南海の太陽を帽子なしで耐えられるのです。
Nun ni havas ĉe la kapo malmolajn ostojn, kiuj efektive baras la efikon de viaj terure bruligaj sunradioj."
今では私たちの頭には硬い骨があり、それが実際に、あなたの恐ろしく焼けつくような日光の影響を妨げているのです。」
Li ridis.
彼は笑った。
Mi komencis suspekti, ke temas nek pri moko, nek pri animsimpleco, sed pri ia ŝercemo, tro diferenca de la mia, por ke mi tuj sentu ĝin.
私は、これは嘲りでも単純さでもなく、何らかの冗談好きなのだが、それが私のものとはあまりにも違っていたため、私はすぐにはそれを感じ取れないのだと疑い始めた。
Aŭ eble mia timo esti mokata fuŝis mian naturan senton pri ŝercemo.
あるいは、嘲られることへの私の恐れが、私の生来の冗談感覚を狂わせてしまったのかもしれない。
Kiel ajn estu, per mia respondo, mi retroviĝis sur la sama ŝercnivelo kiel li.
いずれにせよ、私の返答によって、私は彼と同じ冗談のレベルに戻っていた。
"Ĉu vi scias, kial mi estas bele brana?"
「ぼくがどうして立派に筋肉質なのか、知ってる?」
li demandis, larĝigante sian bruston per eksteren-tiro de la braksuproj, kvazaŭ por elmontri, kiel fortule konstruita li estas.
と彼は、肩をぐっと外へ張り出して胸を広げ、自分がどれほど頑丈にできているかを見せつけるかのように言った。
Sed la brilo de liaj okuloj estis por mi tute klara nun: ne estis moko, sed la natura ŝercemo de feliĉa knabo.
しかし、今では彼の目の輝きが私にははっきり分かった。そこにあったのは嘲りではなく、幸せな少年の生来の茶目っ気だった。
"Ne," mi respondis kun travidebla ŝerca seriozeco.
「いいえ」と、私はあからさまに冗談めいた真面目さで答えた。
"Kiam Dio kreis la unuajn homojn, la avojn de la avoj de niaj avoj, li faris ĉiaspecajn klopodojn.
「神が最初の人間、私たちの祖父の祖父の祖父たちを創造したとき、神はありとあらゆる試みを行った。
Li provis jen per tiu materialo, jen per tiu alia, ĝis fine li trovis ion vere kontentigan.
あれこれの材料で試し、別の材料でも試し、ついに本当に満足のいくものを見つけた。
Per tiu materialo li unue devis fari du provojn antaŭ ol sukcesi.
その材料では、成功する前にまず二度試さなければならなかった。
Li faris belan kukon kun la formo de homo kaj metis ĝin en la bakujon, sed li ne havis sufiĉe da ligno por longa fajro kaj ne lasis la kukon sufiĉe longe.
彼は人の形をした美しい菓子を作って焼き型に入れたが、長く火を焚くための薪が十分になく、その菓子を十分長く置いておかなかった。
Sekve, kiam li eltiris ĝin, la homkuko ne estis bone bakita.
そのため、彼がそれを取り出したとき、人の菓子は十分に焼けていなかった。
Ĝi estis ankoraŭ multe tro hela.
それはまだずっと白すぎた。
Tiel naskiĝis la blankuloj."
こうして白人が生まれた。」
"Poste li pensis: nun mi ne plu simile eraros.
「それから彼は考えた。『もう二度と、あのようには失敗しない。』
Li kolektis multege da ligno por fari longedaŭran fajron kaj metis duan hom-kukon en la bakujon.
彼は長く火を保つためにたくさんの薪を集め、二つ目の人形パンを焼き器に入れた。
Sed li lasis ĝin tro longe.
しかし彼はそれを置きすぎた。
Tro kuirita, tro longe bakita, ĝi eliĝis tute malhela.
煮すぎ、焼きすぎて、それはすっかり黒くなって出てきた。
Tiel naskiĝis la nigruloj.
こうして黒人たちが生まれた。
"Nur post tiu dua eraro li sciis, kiel ĝuste kalkuli la daŭron de l' bakado kaj la forton de l' fajro.
「その二度目の失敗のあとになって初めて、彼は焼く時間の長さと火の強さを正しく見積もる方法を知った。
Kaj kiam li eltiris el la bakujo la trian homkukon, ĝi estis perfekte kuirita, perfekte bakita, nek tro blanka, nek brule nigra, perfekte flavbruna kiel mi.
そして、彼が三つ目の人間菓子を焼き型から取り出したとき、それは申し分なく火が通り、申し分なく焼けており、白すぎもせず、焦げて真っ黒でもなく、私のように見事な黄褐色に仕上がっていた。
Tiel naskiĝis mia popolo."
こうして私の民は生まれた。」
Li ridis longan, laŭtan, gajan ridon, kiun mi neniam forgesos.
彼は長く、大きく、陽気に笑い、その笑いを私は決して忘れないだろう。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Argentino
アルゼンチン
baki
焼く
gardi
守る
Kanado
カナダ
koko
鶏
nervo
神経
Nov-Zelando
ニュージーランド
ombro
影
Pacifiko
太平洋
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de-meti
外す
de-veni de
〜から来る
gardi sin
気をつける
kiel ajn estu
どうであれ
1'
1分
multe mankas ĝis tio
まだ先だ
re-brilo, sen-labora, sin-garda, tra-vid-ebla
再び輝く、労働のない、身を守る、透けて見える
Ĉapitro 37
37. SESA RAKONTO PRI AFANTI
アファンティの話 その6
Estis belega aŭtuna vespero.
それは美しい秋の夕べだった。
Baldaŭ la suno subiros.
まもなく太陽は沈むだろう。
La lumo estis dolĉa, la etoso plej paca.
光はやわらかく、雰囲気はこの上なく平和だった。
Aŭdiĝis neniu bruo, krom kelkaj birdokantoj.
いくつかの鳥のさえずりを除いて、物音は何ひとつ聞こえなかった。
Afanti sidis apud sia edzino, ekstere, en la ombro.
アファンティは、外で、木陰に、自分の妻のそばに座っていた。
Kortuŝa sento de plaĉa geedza ama kunuleco plenigis ambaŭ.
心を打つ、心地よい夫婦の愛ある寄り添いの感情が、二人の胸を満たしていた。
Malriĉaj ili eble estis, sed feliĉaj.
彼らは貧しかったかもしれないが、幸せだった。
Feliĉaj pro tiu granda, simpla amo.
その大きく、素朴な愛によって幸せだった。
lom post iom Afanti konsciis, ke delonge li ne manĝis.
やがてアファンティは、もう長いこと何も食べていないのだと気づいた。
Lin kaptis malsato.
空腹が彼を襲った。
"Ĉu vi ne preparis kukojn?"
「ケーキを用意しなかったのですか?」
li demandis, memorante pri bona odoro, kiun li sentis revenante hejmen.
彼は、家へ帰る途中で感じたよい匂いを思い出しながら尋ねた。
"Ĉu vi ne povus kontentigi vin nur sidi ĉi tie, ĝui la naturon, kaj ame rigardi la vizaĝon de via belega edzino?" ŝi ridete respondis.
「ただここに座って、自然を楽しみ、そしてあなたの美しい妻の顔を愛情深く見つめるだけで満足できないの?」と彼女は笑みを浮かべて答えた。
Miksi amon kun ŝerco estis unu el ŝiaj favorataj amuziloj, kiun li ege ŝatis.
愛情を冗談にまぜるのは彼女のお気に入りの遊びの一つで、彼はそれがとても好きだった。
"Jes ja, mi povus kontentiĝi per tio,"
「ええ、確かに、私はそれで満足することもできるでしょう」と
venis la rebato,
返答があった。「
"sed, se mi manĝos bonajn kuketojn, dum mi rigardos vian luman vizaĝon, estos eĉ pli kontentige.
しかし、もし私が美味しいクッキーを食べながら、あなたの明るい顔を眺めるなら、さらにいっそう満ち足りるでしょう。
Mi antaŭsentas, ke okazos miraĵo: via vizaĝo tiam fariĝos ankoraŭ pli bela."
私は、奇跡が起こるように予感しています。つまり、そのときあなたの顔は、さらにもっと美しくなるでしょう。」
Ŝi rigardis lin kiel patrino infanon, kun io danka en la okuloj, kaj ekstaris por iri domen.
彼女は母親が子どもを見るように彼を見つめ、目に感謝のようなものを浮かべて、家へ帰ろうと立ち上がった。
Al ŝi plaĉis, kiom li ŝatas ŝian kuirarton.
彼が彼女の料理をどれほど気に入っているかが、彼女にはうれしかった。
Afanti dume ridis silente.
その間、アファンティは黙って笑っていた。
'Edzinoj estas kvazaŭ patrinoj', li pensis, 'por ami, ili bezonas nutri'.
『妻たちはまるで母親のようだ』と彼は考えた。『愛するには、養ってもらう必要がある』。
Kaj dum ŝi revenis alportante la kuketojn, ŝi ridetis al si.
そして彼女がクッキーを持って戻ってくるあいだ、彼女はひとりほほえんでいた。
'Edzoj estas kiel infanoj', ŝi pensis, 'por ami, ili bezonas manĝi'.
「夫たちは子どものようなものだ」と彼女は考えた。「愛されるためには、彼らには食べることが必要なのだ」
NOVAJ VORTOJ
新出語
nutri
養う
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
sub-iri
下りる
Ĉapitro 38
38. NE STARU TIE!
そこに立たないで!
Vi demandas, kiom mi aĝis, kiam mi unuafoje flugis al Usono?
私が初めてアメリカへ飛んだとき、何歳だったかとお尋ねですか?
Apenaŭ 25 jarojn.
せいぜい25歳でした。
Ne alta aĝo.
高い年齢ではありません。
Junulo sensperta mi estis.
私は経験のない若者でした。
Min timigis la propra funkcio.
その職務そのものが私をおじけさせました。
UN ĵus dungis min kiel tradukiston, kaj UN tiutempe estis tre alte konsiderata organizo.
国連はちょうど私を翻訳者として雇ったばかりで、当時の国連はたいへん高く評価されている組織でした。
Mi sentis min timige malgranda rilate al la altaj taskoj, kiujn mi devos plenumi.
私には、これから果たさねばならない大きな任務に比べて、ひどく小さく感じられました。
Nek aĝe, nek laborkapable mi sentis min taŭga.
年齢の点でも、仕事の能力の点でも、私は自分がふさわしいとは感じませんでした。
Mi min demandis, ĉu mi saĝe agis akceptante tiun funkcion, des pli, ĉar mi neniam profesie tradukis eĉ unu paĝon antaŭe.
その職を引き受けたのは賢明だったのかと私は自問しました。しかも、私はそれまで職業として一ページたりとも翻訳したことがなかったのですから。
Fakte, skribe traduki ne estas tre ĝojiga laboro.
実のところ、書いて翻訳するのはあまり楽しい仕事ではありません。
Kiam vi finis transigi tekston el la originala lingvo en la gepatran, jen oni redonas al vi alian originalan tekston, kiun vi traduku.
あなたが原語から母語へテキストを移し終えると、ほら、別の原文があなたに返されて、それを翻訳するよう求められるのです。
Kaj tiel plu senfine.
そしてそれが、果てしなく続くのです。
Tre ofte la tekstoj estas neklare redaktitaj (ĉar ilin verkis fremdaj fakuloj en lingvo, kiujn ili ne bone regas), kaj oni komprenas malbone ilian sencon.
非常にしばしば、その文章は明確でない形で編集されています(というのも、それらを書いたのは、その言語をあまりうまく使いこなしていない外国の専門家たちだからです)。そのため、その意味はよく理解できません。
Krome — ĉu vi scias, ke la vorto 'originala' havas du tute malsamajn sencojn? — tiuj originalaj tekstoj plej ofte ne estis originalaj: ili estis en iu devenlingvo (tial oni nomis ilin originaloj), sed ili ĉiam temis pri la samaj aferoj sammaniere, sen ŝerco, sen vigleco, sen vivo: al ili plene mankis originaleco.
それに――あなたは、「originala」という語にまったく異なる二つの意味があることをご存じですか?――それらの「原文」は、実際にはたいてい原創的ではありませんでした。どれも何らかの起源となる言語で書かれていた(そのため原文と呼ばれた)のですが、いつも同じ事柄を同じようなやり方で、冗談もなく、生気もなく、命もなく扱っていただけでした。そこには完全に独創性が欠けていたのです。
Se aldoni, ke multaj estis fakaj kaj koncernis fakojn, pri kiuj mi tute ne estas fakulo, tiam vi komprenos, ke la laboro ne estis unu el la plej feliĉigaj.
さらに、多くは専門的で、私がまったく専門家ではない分野に関わるものだったと付け加えれば、その仕事があまり楽しいものの一つではなかったことがおわかりになるでしょう。
Sed tamen ĉio ĉi estus akceptebla kun ĝojo kaj gajeco, se la laborkondiĉoj estus taŭgaj.
しかし、それでも、もし労働条件が適切であったなら、これらすべては喜びと陽気さをもって受け入れられたであろう。
Sed la laborĉambroj estis bruaj kaj neplaĉaj.
だが、作業室は騒がしく、不快だった。
Ni ofte devis labori nokte.
私たちはしばしば夜に働かなければならなかった。
Kaj la homa medio ne favoris la kreiĝon de plezuro.
そして、人間的な環境は、喜びが生まれるのを助けなかった。
La etoso estis tre streĉa, ne tre homa — ni sentis nin objektoj, maŝinoj - plene manka je reciproka ĝentileco.
雰囲気は非常に張りつめていて、あまり人間的ではなく――私たちは自分を物のような、機械のようなものだと感じていた――相互の礼儀が完全に欠けていた。
Akraj malpacoj ofte estiĝis.
激しい口論がしばしば起こった。
La reciprokrajn rilatojn markis malestimo.
相互の関係には軽蔑がつきまとっていた。
Tiel estis almenaŭ ĉe la francaj tradukistoj, ankaŭ ĉe la rusaj.
少なくともフランス人の翻訳者たちの間ではそうであり、ロシア人の翻訳者たちの間でも同様だった。
Ĉe la anglaj kaj hispanaj la etoso estis multe pli bona.
英語担当とスペイン語担当では、雰囲気はずっとよかった。
Sed ne pri mia traduka laboro mi volas rakonti.
しかし、私の翻訳の仕事について語りたいわけではない。
Ankaŭ tio ne estus tre originala, kaj vi meritas legi ion pli interesan.
それもたいして独創的ではないし、あなたはもっと興味深いものを読むに値する。
Mi rakontu pri mia unua mateno en Novjorko.
では、ニューヨークで迎えた最初の朝について話そう。
Mi sidis en hotelo, ĉe tablo apudfenestra, kaj, dum mi manĝis miajn ovojn kaj panon kaj grasaĵojn trinkante kafon, kiun mi trovis aĉa, mi rigardis eksteren.
私はホテルで、窓際のテーブルに座り、卵とパンと脂っこいものを食べ、まずいと思ったコーヒーを飲みながら、外を眺めていた。
Ne estis gajige.
楽しいことではなかった。
Antaŭ ol alveni ĉi tien, mi havis mensan bildon pri Usono, kaj nur nun mi konstatis, ke ĝi neniel rilatas al realo.
ここに来る前、私はアメリカについて頭の中にイメージを持っていたが、今になって、それが現実とはまったく関係がないのだと気づいた。
(Longe poste, mi komprenis, ke tiuj ideoj pri Usono venis de la filmoj, kiujn mi vidis, kaj tiuj filmoj fakte plej ofte montris Kalifornion, kiu ege diferencas de la orienta marbordo, sur kiu mi nun troviĝis).
(ずっと後になって、私は、アメリカについてのそうしたイメージは、私が見た映画から来ていたのだと理解した。そしてその映画は、実際にはたいていカリフォルニアを映しており、そこは、私が今いた東海岸とは大きく異なっていた)。
Por mi — pro la filmoj — Usono estis lando moderna, pura, vigla, kun modernaj altegaj konstruaĵoj kaj kun tre belaj domoj.
私にとって――映画のせいで――アメリカ合衆国は、近代的で、清潔で、活気があり、近代的な高層建築が立ち並び、たいへん美しい家々のある国だった。
Novjorko plenis je altaj domegoj, jes ja, sed ili estis nek modernaj, nek belaj.
ニューヨークは高いビル群でいっぱいだった、確かにそうだが、それらは近代的でもなく、美しくもなかった。
Ŝajnis, ke la urbo estis konstruita sen ia ajn konsidero pri beleco.
その町は、美しさへの配慮を少しもせずに建てられたように思われた。
La stratoj estis planitaj orde, laŭ ordo tiel senkompate kvadrata, ke ĝi povus frenezigi iun ajn kun iom poezia animo.
通りは整然と計画されていたが、その秩序はあまりにも無慈悲なほど四角四面で、少しでも詩的な魂を持つ人ならだれでも気が狂いそうになるほどだった。
Sed la domoj mem ŝajnis konstruitaj senorde.
しかし家々そのものは、でたらめに建てられたように見えた。
Dikaj kaj maldikaj konstruaĵoj, altaj kaj malaltaj, strangaformaj muroj el forpuŝe malhelruĝa brikaro.
太い建物と細い建物、高い建物と低い建物、見るからに奇妙な形の壁が、ぞっとするような暗赤色の煉瓦でできていた。
Kvazaŭ ne tre lerta infaneto estus lude metinta ŝtonon sur ŝtonon, brikon sur brikon, blokon sur blokon, sen iam ajn pensi pri la formo, kiu el tia farmaniero rezultos.
まるで、あまり器用でない子どもが遊び半分に、石の上に石を、煉瓦の上に煉瓦を、ブロックの上にブロックを積み重ね、そんなやり方からどんな形が生まれるのかをいっさい考えなかったかのようだった。
Krome, multaj domoj aperis nekredeble 19a-jarcentaj.
さらに、多くの家々は、信じられないほど19世紀風に見えた。
Eĉ la literoj sur la magazenaj montrofenestroj aŭ sur la netravideblaj vitroj, kiujn havis multaj oficejaj pordoj, estis tute ne modernaj, kompare kun Okcidenta Eŭropo.
店の見せ窓や、多くの事務所の扉にあったすりガラスの上の文字ですら、西欧と比べるとまったく თანამედროვეではなかった。
Kaj la strata malpureco superis ĉian kapablon de mia tamen sufiĉe kapabla imago.
そして街路の汚れは、もっともそれなりに想像力のある私の想像力の、あらゆる力を上回っていた。
Blovis glacia norda vento, vere vintra, kvankam ne estis vintro, kaj ĝi puŝis malpuraĵojn kaj gazetfoliojn, kiuj jen flugis rapide de unu stratflanko al alia, jen turniĝis surloke, formante plej malbelan vidaĵon.
氷のように冷たい北風が吹いていた。まさに冬のような風だったが、季節は冬ではなく、その風は、あちこちの汚れや新聞紙を押し流し、それらはあるときは通りの片側からもう片側へ素早く飛び、あるときはその場でくるくる回って、ひどく醜い光景をつくり出していた。
Aŭ ĉu nur mia mensostato faris, ke ĉion mi vidis malbela?
それとも、私の心の状態のせいで、すべてが醜く見えただけだったのだろうか?
Eble mi devas precizigi, ke en tiu lando, kiu en mia antaŭa imago estis la lando de suno kaj pureco, mia mateno komenciĝis per renkonto kun dikaj, forpuŝaj insektoj, kiuj pace promenis sur la planko de mia nekredeble malvasta kaj malmoderna hotelĉambro.
おそらく、私がはっきり言っておくべきなのは、その国が、私の以前のイメージでは太陽と純潔の国だったにもかかわらず、私の朝は、信じがたいほど狭くて時代遅れのホテルの部屋の床を、太くて不快な虫たちが静かに歩き回っているのと出くわすことから始まった、ということである。
Fininte miajn ovojn (bonajn) kaj mian kafon (forkurigan), mi ekiris al la strato.
卵(おいしい)とコーヒー(気分をせかせるもの)を飲み終えると、私は通りへ出た。
Mi provis informiĝi pri la vojo, sed la homoj tro rapidis por aŭskulti min.
道を尋ねようとしたが、人々は私の話を聞くにはあまりにも急いでいた。
Anstataŭ respondi al mi, ili puŝis min por preterpasi.
私に答える代わりに、彼らは私を押して追い越していった。
Ŝajnis, ke ĉiu malfruas por sia laboro, kaj ne havas tempon okupiĝi pri tiu perdita fremdulo, kiu devus kapabli trovi sian vojon mem.
誰もが仕事に遅れそうで、道に迷ったあの見知らぬ男にかまっている暇などなく、自分で道を見つけられるはずだと思っているようだった。
(Kiam 25 jarojn poste mi vizitos Kalifornion, mi faros precize malan sperton: tie la homoj ĉiam ege plej afablis kaj amike helpis min).
(それから25年後に私がカリフォルニアを訪れたとき、私はまったく逆の体験をすることになる。そこでは人々はいつも非常に親切で、友好的に私を助けてくれた)。
La homoj puŝis min, interpuŝiĝis, ne pardonpetis, aspektis atakeme.
人々は私を押し、互いに押し合い、謝りもせず、攻撃的に見えた。
En kian medion mi enmiksis min, mi pensis.
私は、いったいどんな環境に身を投じてしまったのだろう、と考えた。
Mi paŝis sencele, sensence, perdita en la fluo de rapidega homamaso, kiu kvazaŭkuris preter... malrapidegaj veturiloj.
私は目的もなく、意味もなく、非常に速い群衆の流れの中で迷い、群衆は、のろのろとした車両のそばを、まるで走るように通り過ぎていった……。
Estis nekredeble multe da aŭtoj kaj aŭtobusoj, tiel multaj ili estis en stratoj kaj strategoj, kiuj interkruciĝis, ke ili baris la vojon al si reciproke, kaj ne, aŭ apenaŭ, povis progresi pluen.
自動車とバスが信じられないほどたくさんあり、交差する通りや大通りにそれほど多くあったので、互いに進路をふさいでしまい、前へ進むことができなかった、あるいはほとんど進めなかった。
Mi mire konstatis, ke en Novjorko oni iras pli rapide piede ol aŭte.
私は驚いて、ニューヨークでは車で行くよりも徒歩で行くほうが速いのだと知った。
Marŝante kiel mi diris, provante sensukcese orientiĝi en tiu freneza urbego plena je malĝentilaj puŝemuloj, mi de tempo al tempo pasis preter strangaj specoj de restoracioj, kie sidis unu apud la alia, vice, sed ne komunikante unu kun la alia, homoj, kiuj pli malpli bovece movis la buŝon manĝante tranĉojn de pano, certe iom buterita, meze de kiuj troviĝis ĉu viando, ĉu legomoj, ĉu mine-scias-kio.
言ったとおりに歩きながら、無作法な押し売り客でいっぱいの狂った大都会で道を見つけようとして失敗しましたが、時々奇妙なタイプのレストランの前を通りましたが、そこでは人々が隣り合ったり、その逆に座ったりするものの、お互いに意思疎通を図らず、多かれ少なかれ牛のように口を動かしながら、確かに少しバターを塗ったパンのスライスを食べており、その真ん中には肉か野菜か、あるいは私が知っているもののいずれかが入っていました。
Min impresis, ke ĉiu rigardis rekte antaŭ sin per okuloj, kiuj ŝajnis vidi nenion, krom, eble, malĝojaj bovaj pensoj.
誰もが何も見ていないような目でまっすぐ前を見つめていたのが印象的でしたが、おそらく悲しい牛の思い以外はありませんでした。
Neniu komuneco, neniu amikeco, neniu homrilato tie ŝajnis ekzisti.
そこには交流も友情も人間関係も存在しないようだった。
Ĉiu sidis sur sia seĝo, tute proksime al alia, kaj ĉiu rigardis al iu nulo, nevidebla, nekomprenebla por mi eta eŭropano, kaj ĉiu ŝajnis malesperige sola.
それぞれがお互いの椅子にかなり近くに座り、私には目に見えない、理解できない、小さなヨーロッパ人の何かを眺め、そしてそれぞれが絶望的に孤独であるように見えました。
(Tio okazis en 1956.
(これは1956年に起こりました。
Nun simila etoso — apartula, senrilatula — kreiĝis en multaj eŭropaj lokoj.
現在、ヨーロッパの多くの場所で、同様の雰囲気、つまり独立した無関係な雰囲気が作られています。
Kiel ofte Ameriko nur antaŭis.)
アメリカがどれだけ頻繁に先に進んでいることか。)
Finfine mi tamen trovis afablan usonanon ĵus alvenintan el ie sude.
ついに、私はようやく、南のどこかからちょうど到着した親切なアメリカ人を見つけた。
Li iom konis Novjorkon kaj klarigis al mi, kiun aŭtobuson mi uzu, kaj kie troviĝas la koncerna aŭtobushaltejo.
彼はニューヨークを少し知っていて、私がどのバスに乗ればよいか、そしてその該当するバス停がどこにあるかを私に説明してくれた。
Mi sentis grandan senpeziĝon.
私は大きな安堵を感じた。
Finfine montriĝis, ke mi ne devos pasigi la tutan vivon en ĉi tiu frenezulejo, serĉante elirejon, kiu porĉiame malaperis.
ついに、私はこの狂人収容所で一生を過ごし、永久に消え失せてしまった出口を探し続けなければならないわけではないことが分かった。
Ve!
ああ!
La senpeziĝo ne daŭris longe.
体重減少は長くは続きませんでした。
La aŭtobushaltejo estis tute proksima, jes ja, kaj mi facile trovis ĝin.
バス停は確かに非常に近くにあり、簡単に見つけられました。
Mi pretiĝis stari tie atende, kiam miaj okuloj trafis la nekredeblan surskribon.
私はそこに立って待っているつもりだったとき、私の目は信じられないほどの碑文に落ちました。
Per belaj klaraj literoj ja okulumis al mi la terura diraĵo: No standing.
美しく明確な文字で、「立っていられない」という恐ろしい言葉が確かに私を見つめていました。
Mia sango glaciiĝis en mia tuta korpo.
全身の血が凍りました。
Mi ĵus estis dungita de UN kiel profesia tradukisto.
私は最近国連にプロの翻訳者として雇われました。
Mi, supozeble, sciis la anglan, verŝajne eĉ la usonan.
私はおそらく英語を知っていたでしょうし、おそらくアメリカ人も知っていました。
Kaj laŭ mia lingvoscio, No standing ne estis dubsenca esprimo.
私の言語知識によると、「ノースタンディング」は曖昧な表現ではありませんでした。
La senco estis plej klara.
感覚が一番明確でした。
No standing signifas nur: "Ne staru", aŭ, se vi preferas, "Estas malpermesite stari" aŭ "Neniu staro allasita" (vi vidas, kiel bele ni tradukistoj kapablas ŝanĝi la vortigojn por esprimi saman ideon).
「起立禁止」は、「起立しないでください」、または必要に応じて「起立禁止」または「起立禁止」のみを意味します (同じ考えを表現するために、私たち翻訳者がいかに巧みに表現を変更できるかがわかります)。
Diable!, mi pensis.
くそー!と思いました。
Se mi ne rajtas stari por atendi aŭtobuson, kion mi faru?
立ってバスを待つことができない場合はどうすればよいですか?
Sidi surtrotuare ne estis tre plaĉe, tiel malpura ĉio estis.
歩道に座っているのはあまり快適ではありませんでした。すべてがとても汚れていました。
Ne pli invita montriĝis la same malpuraj ŝtupoj de la apuda domo (multaj novjorkaj domoj havas kelkajn ŝtupojn ekstere, kondukantajn al la pordo).
隣の家の同様に汚れた階段も、もはや魅力的ではないことが判明しました(ニューヨークの多くの家には、ドアにつながる外に数段の階段があります)。
Kuŝi estus ankoraŭ pli strange kaj pli malagrablus.
横になるのはさらに奇妙で不快でしょう。
Kion fari?
何をするか
Mi ne komprenis.
理解できませんでした。
Neniu sidis aŭ kuŝis aŭ pendis tie apude, atendante aŭtobuson.
座ったり、寝転んだり、ぶらぶらしてバスを待っている人は誰もいませんでした。
Mi do povis imiti neniun.
だから誰にも真似できなかった。
Ĉu aŭtobusojn en Novjorko oni ne atendas?
ニューヨークでバスを待ちませんか?
Mi sentis, ke mi pli kaj pli freneziĝas.
私は自分がどんどん狂っていくのを感じました。
Mi decidis ronde paŝi en la ĉirkaŭaĵo, trovante tre maltaŭgaj la kondiĉojn por kontroli, ĉu la aŭtobuso alvenas, Mi ja ofte turnis la dorson al la senco, laŭ kiu ĝi devis alveni.
私は周囲をぶらぶら歩くことにした。バスが到着するかどうかを確かめるには、そうした条件は非常に不向きだと思ったのだ。私は実際、その到着すべき方向にしばしば背を向けていた。
(Mi parolis antaŭe pri la du sencoj de la vorto 'originala'; ĉu vi rimarkis, ke ankaŭ 'senco' havas du sencojn?
(私は前に『originala』という語の二つの意味について話したが、『senco』にも二つの意味があることにお気づきだろうか?
La senco, kiu estas la direkto, laŭ kiu oni ien iras aŭ venas, kaj la senco, kiu signifas signifon).
それは、どこかへ行くか来るかするときの方向という意味と、意味そのものを表す意味である)。
Nur pli malfrue en la tago, kiam mi finfine atinis la ĉefsidejon de UN kaj komencis konatiĝi kun homoj helpemaj al fremduloj, nur tiam oni diris al mi, ke en la usona lingvouzo No standing signifas, ke aŭtoj ne rajtas halti tiuloke, alivorte, ke aliaj veturiloj devas lasi la lokon libera por la aŭtobusoj.
その日のかなり遅くになって、私がようやく国連本部にたどり着き、外国人に親切な人々と知り合い始めたときになって初めて、アメリカの言い回しでは No standing とは、その場所で車が停車してはいけないという意味、言い換えれば、ほかの車両はバスのためにその場所を空けておかなければならないのだと、私は告げられた。
Sed la novjorkan menson mi neniam komprenos.
しかし、私にはニューヨークの人の心は決して理解できないでしょう。
Se tiu diro direktiĝas al aŭtoj, kaj nur al ili, kial tion ne diri klare, kial, anstataŭ simple skribi "Aŭtoj ne haltu", oni diras "Ne staru" ĝuste ĉe loko, kie normalulo emos atende stari?
その言葉が車に、そして車にだけ向けられているのであれば、なぜはっきりと言わないのか、なぜ普通の人なら立って待ちがちな場所で「車は止まらない」とだけ書かずに「立つな」と言うのか。
Ĝuste ĉe aŭtobus-haltejo!
バス停すぐそば!
Mi vizitis multajn landojn en mia vivo, plurajn kun lingvoj, kiujn mi tute ne komprenis aŭ eĉ ne povis legi.
私は人生で多くの国を訪れましたが、その中にはまったく理解できなかったり、読めなかったりする言語の国もいくつかありました。
Sed neniam mi sentis min tiel perdita kiel en tiu malbenita anglalingva urbego, kien mi iris por labori... tradukiste!
しかし、翻訳者として仕事に行ったあの呪われた英語圏の町ほど、道に迷ったことはありませんでした。
NOVAJ VORTOJ
新出語
bloko
ブロック
briko
レンガ
Kalifomio
カリフォルニア
Novjorko
ニューヨーク
reciproke
互いに
trotuaro
歩道
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
al-lasi
許す
la angla
英語
de tempo al tempo
時々
for-puŝa
押しのける
frenez-ul-ejo
精神病院
inter-kruc-iĝi
交差する
okul-umi
ウインクする
orient-iĝi
向く
sen-pez-iĝo
無重力
sid-ejo
座席
Ĉapitro 39
39. NE FACILAS REGI PUPOJN FADENE
糸で操るのは簡単じゃない
La ĉi-suba teksto nur celas pli bone konigi al vi vortojn, kiujn vi ne sufiĉe ofte renkontis.
以下のテキストは、あまり目にしたことのない単語をよりよく理解することのみを目的としています。
Ne esperu trovi en ĝi interes-kaptajn okazaĵojn aŭ belecon literaturan.
そこに興味深い出来事や文学的な美しさを見出すことを期待しないでください。
Se vi jam konas la du sencojn de 'plumo' kaj de 'folio', kaj komprenas la "novajn vortojn" listigitajn tuj post la teksto, vi povas preterlasi ĝin.
「ペン」と「葉」の 2 つの意味をすでに知っていて、テキストの直後にリストされている「新しい単語」を理解している場合は、スキップしても問題ありません。
— Kio estas respondkupono?
――返信用切手とは何ですか?
— Estas kupono, kiun vi povas aĉeti en poŝt-oficejo, kaj kiun vi enmetas en leteron irontan eksterlanden.
— それは、郵便局で買うことができ、外国へ送る手紙に同封するクーポンです。
Tie, via korespondanto povas transdoni ĝin al sia poŝtisto kaj ricevi interŝanĝe de tiu respondkupono poŝtmarkon, kiu validas por normala letero sendota eksterlanden.
すると、あなたの文通相手はそれを自分の郵便局員に渡し、その返信用クーポンと引き換えに、外国へ送る普通の手紙に使える切手を受け取ることができます。
Kial vi demandas?
なぜそんなことを尋ねるのですか?
— Pro simpla scivolemo.
- 単純な好奇心から。
En nia klubo, la prezidanto diris, ke li disponas multajn respondkuponojn, kiujn li ricevis per interŝanĝo de kasedoj, kaj ankaŭ de literaturaj verkoj, kaj ke li pretas ilin dividi inter la membroj, kiuj dezirus ilin ricevi.
私たちのクラブでは、カセットの交換で受け取った回答クーポンや文学作品が会長から大量に手元にあり、受け取りを希望する会員に配布する準備ができているとのことでした。
Sed ĉar mi neniam aŭdis pri respondkuponoj antaŭe, eble mi miskopiprenis.
でも、返信クーポンなんて聞いたこともなかったので、もしかしたら私の勘違いかもしれません。
Eble ili ne rilatas al tiu interŝanĝo de kasedoj kaj literaturaĵoj.
おそらくそれらは、カセットや文献の交換とは関係がありません。
Li diris, ke li konservis ilin dum longa periodo, kaj komence volis vendi ilin al ni je favora prezo, sed forlasis tiun ideon kaj decidis ilin simple dividi inter ni.
長期保管していたもので、最初は良い値段で譲りたいと思っていたそうですが、その考えは放棄し、そのまま分割することにしました。
— Ĉu vi scias, pri kiaj kasedoj temas?
- 何のカセットか知っていますか?
— Estis kasedoj kun muziko, sed ankaŭ kasedoj kun teatraĵoj.
- 音楽が入ったカセットもありましたが、演劇が入ったカセットもありました。
Li diris, ke bona rimedo lerni lingvon estas aŭskulti kaj reaŭskulti kasedon en tiu lingvo.
彼は、言語を学ぶ良い方法は、その言語で書かれたカセットを何度も聞いて聞くことだと言いました。
Li havas ankaŭ tutan serion da kasedoj kun prelegoj, sed mi suspektas, ke tiuj ne estas tre rekomendindaj al neseriozaj personoj, kiel mi.
彼は講義を収録した一連のカセットも持っていますが、それらは私のような非真面目な人にはあまりお勧めできないと思います。
Prelegojn oni rekomendu nur al seriozuloj, ĉu ne?
講義は真面目な人にだけ勧めるべきですよね?
— Egale ĉu temas pri seriozaj aŭ neseriozaj lernantoj, estas fakto, ke oni ofte rekomendas la uzon de kasedo kiel rimedon lerni lingvon.
- 真面目な生徒かそうでない生徒かは関係なく、言語学習の手段としてカセットの使用が推奨されることが多いのは事実です。
Mi neniam provis mem, sed mi aŭdis, ke oni progresas rapide tiurimede, precipe se oni havas "bonan orelon", t.e., se oni havas memoron, kiu funkcias pli bone aŭde ol vide.
私自身は試したことはありませんが、特に「良い耳」を持っている場合、つまり、視覚よりも聴覚のほうが優れた記憶力を持っている場合は、この方法で上達が早いと聞いています。
— Mia memoro estas nek vida nek aŭda.
— 私の記憶は視覚的でも聴覚的でもない。
— Ĉu vere?
- 本当に?
Kion oni devas rekomendi al vi?
あなたに何を勧めるべきですか?
Ĉu odorojn?
匂いはありますか?
Lerni lingvon per odora ekzercado devas esti malfacile!
嗅覚の訓練を通して言語を学ぶのは難しいに違いありません。
— Por lerni lingvon, mi havas bonegan sistemon, kiu ideale efikas al mi.
- 言語を学ぶために、私には完璧に機能する優れたシステムがあります。
Mia memoro estas mana, mova, fingrouza.
私の記憶は手動、モバイル、指のようなものです。
Ankaŭ buŝouza.
口頭でも。
Por memori lingvon, mi devas agi, funkciigi mian langon, miajn lipojn, miajn dentojn, miajn fingrojn, mian tutan korpon eble.
言語を覚えるには、行動し、舌、唇、歯、指、おそらく全身を動かさなければなりません。
Tial ideale por mi estas uzi pupteatron.
だからこそ、私にとって人形劇は理想的です。
Mi havas puprolulojn, kiujn mi regas per fadenoj, kaj mi ludigas al ili ĉiajn rolojn.
私は糸で制御する人形を持っていて、あらゆる種類の役を演じます。
Tiel mi memoras la frazojn kaj vortojn de la lingvo lernata.
そうやって私は学習している言語のフレーズや単語を覚えています。
— Sed ĉu vi povas tion fari pri ĉiaspecaj temoj?
- しかし、あらゆる種類の主題に対してそれができますか?
— Ne.
- いいえ。
Domaĝe.
残念な。
Eble profesiulo sukcesus, sed mi ankoraŭ ne estas sufiĉe lerta.
プロなら成功するかも知れませんが、私はまだ十分ではありません。
Multe mankas ĝis tio.
それまでに足りないものはたくさんあります。
Fari, ke pupa rolulo trinku el botelo jam ne estas facile, se oni devas regi ĉiujn movojn per fadenoj, sed botelo estas nenio kompare kun forko kaj tranĉilo, ĉe rolanto, kiu devas manĝi de sur telero.
すべての動きをスレッドで制御する必要がある場合、パペットのキャラクターにボトルから水を飲ませるのはもはや簡単ではありませんが、お皿から食べなければならないキャラクターにとってボトルはフォークとナイフに比べれば何の役にも立ちません。
Kaj tamen, se mi volas lerni la tutan lingvon, mi devas ankaŭ paroli pri kuleroj, forkoj, tranĉiloj, teleroj, ktp, ĉu ne?
それでも、言語全体を学びたいなら、スプーン、フォーク、ナイフ、皿などについても話さなければなりませんよね?
— Mi imagas, kiel malfacile tio estas.
-それがどれほど難しいか想像できます。
Oni devas esti tre lertfingra, kaj havi multege da praktiko.
とても器用で、たくさんの練習をしなければなりません。
— Jes.
- はい。
Mi trovis lingvoinstruan libron, kiu konsistas el serio da interparoloj, kiujn mi provis ludi pupteatre, konsidere al mia memoro, kiu funkcias plej bone per mana aktiveco, sed tio montriĝis nefarebla.
一連の会話で構成された言語教育の本を見つけたので、記憶力を考慮して人形劇で演じてみましたが、それは手作業で行うのが最も効果的でしたが、それは不可能であることが判明しました。
Foje temis pri iu, kiu kombas sin, jen tiel, jen alimaniere.
時には、誰かが自分自身を、今度はこっちに、今度は別の方向にとかすことについての話でした。
Amuza rakonto.
面白い話。
La haroj neniam restas aranĝitaj, kiel li volas.
髪は彼の思いどおりに整うことはありません。
La kombilo ne havas rektajn dentojn kaj kelkaj dentoj mankas, kio kaŭzas ĉiajn fuŝojn en la kombado, en la har-aranĝa-do.
櫛の歯がまっすぐでなかったり、歯が欠けていたりするため、櫛通りや整髪時にさまざまなミスが発生します。
Eble ne estas tre inteligenta teatraĵeto, sed interesa el vidpunkto lingva.
あまり知的な演劇ではないかもしれませんが、言語的な観点から見ると興味深いものです。
Bedaŭrinde, mi ne kapablis ludi ĝin pupteatre.
残念ながら人形劇では演じられませんでした。
Fari, ke miaj pup-roluloj bone kombu sin, tion mi ne sukcesis.
人形のキャラクターを上手にとかすことができませんでした。
— Ŝajnas, ke alprenante tiun lingvinstruan libron, vi elektis ion netaŭgan por via metodo!
- その語学教本を採用するということは、自分のやり方に合わないものを選んだようですね!
— Jes.
- はい。
En alia interparolo de tiu sama serio, la roluloj devis fumi cigaredojn.
同じシリーズの別の会話では、登場人物たちはタバコを吸わなければなりませんでした。
Iu virino eĉ devis uzi tiucele cigaredingon.
ある女性は、この目的のためにタバコの吸い殻を使用する必要さえありました。
Feliĉe, ke ne estis kudristino, kiu metas fingringon sur sian dikfingron.
幸いなことに、それはお針子が親指に指ぬきを当てていたわけではありませんでした。
Aŭ ĉu sur la montrofingron oni metas fingringon, kiam oni volas kudri?
それとも縫い物をするときに人差し指に指ぬきを当てますか?
Mia patrino estis kudristino, sed pri kudraj aferoj mi scias nenion.
母は裁縫師でしたが、私は裁縫のことは全く知りませんでした。
— Ĉu en tiu serio ne estas teatraĵeto, en kiu la rolulo skribas per unu el tiuj malnovaj plumingoj?
- そのシリーズには、登場人物が古い羽根ペンの 1 つで文字を書く劇はありませんでしたか?
Ĉu vi memoras, kiel ili estis, antaŭ jardekoj?
何十年も前の彼らの様子を覚えていますか?
Kun feraj plumoj.
鉄の羽根付き。
Teni per fadenoj puprolulon, kiu almetas plumon al plumingo, tio certe necesigus perfektan regadon de la sistemo.
羽根ペンにペンを取り付けた人形遣いを糸で拘束するには、システムを完全に制御する必要があることは間違いありません。
— Kaj perfektan regadon de si mem.
- そして完璧な自制心。
Ne nur de la fadensistemo, sed ankaŭ de la propra nerva sistemo.
糸系だけでなく、自分自身の神経系からも。
Tian perfektan regadon mi ne havas.
私にはそんな完璧なコントロールはありません。
Inter tiuj rakontoj, kiujn — teorie, sed praktike tute ne — eblus ludi teatre, estis unu pri infanoj ludantaj en iu korto, kaj pri birdo, kiu faligas sur la dek infanojn po unu plumon.
理論的には、しかしまったく劇場で上演することはできないそれらの物語の中には、中庭で遊ぶ子供たちについての物語と、10人の子供たちそれぞれに羽を落とす鳥についての物語がありました。
Veran birdplumon.
本物の鳥の羽です。
Ne feran aŭ alimetalan plumon por skribi.
アイロンやその他の金属ペンで書くことはできません。
Plumo el birda flugilo.
鳥の翼からの羽。
Ĉu vi imagas?
想像できますか?
Kiel la verkinto povis pensi, ke tiaj aferoj estas teatre ludeblaj?
作者はどうしてこのようなものが演劇で演じられると考えたのでしょうか?
Mi ne parolas nun pri pupteatro, sed pri simpla, normala teatro.
私が今話しているのは人形劇のことではなく、単純な普通の演劇についてです。
Kiel oni povas enkonduki birdon en teatraĵon, birdon kun difinita rolo?
特定の役割を持つ鳥を劇にどのように導入できるでしょうか?
— Eble birdo el plasta materialo kaj sistemo kun multaj nevideblaj fadenoj...
- プラスチック素材でできた鳥と、目に見えない糸がたくさんあるシステムかもしれません...
— Sed tiu birdo devis flugi al arbobranĉo kaj tie sidi, kaj folioj devis fali de la arbo.
- しかし、その鳥は木の枝に飛んでそこに座らなければなりませんでした、そして葉は木から落ちなければなりませんでした。
Verdaj folioj, ne flavaj.
葉は黄色ではなく緑色です。
Freneze!
クレイジー!
Kompreneble temas pri arbfolioj, ne pri paperfolioj.
もちろん、それは紙ではなく木の葉についてです。
Ĉu vi rimarkis, ke la vortoj 'plumo' kaj 'folio' ambaŭ havas du sencojn?
「ペン」と「葉」という言葉には両方とも 2 つの意味があることに気づきましたか?
Unu sencon pri naturo, alian sencon pri skribado.
自然についての感覚と、書くことについての別の感覚。
— Pri plumoj, la kaŭzo estas konata.
――羽毛に関しては、原因がわかっています。
Estis tempo, kiam en sufiĉe granda parto de la mondo, oni skribis per birdplumoj.
世界のかなり広い地域で人々が鳥の羽で文字を書いていた時代がありました。
Sed ni revenu al via serio de teatraĵoj.
しかし、あなたの一連のプレーに戻りましょう。
Vi diris, ke temas pri lingvo-lernado.
言語学習についてだと言いましたね。
Ofte la lernantoj memoras pli bone, se ili gaje amuziĝas, kaj se la rakontoj estas tute neverŝajnaj.
多くの場合、生徒は楽しかった場合や、まったくありえない話の場合のほうがよく覚えています。
— Jes, sed tiam, oni ne diru, ke tiuj interparoloj estas ludeblaj teatre.
- はい、でも、だからと言って、これらの会話が演劇的に演じられるとは言わないでください。
En tiu kun la birdo sur la branĉo devis esti ankaŭ fulmo.
枝に鳥が止まっているものには稲妻もあったに違いありません。
Mi ne memoras ĉion, sed estis insektoj, kiuj ektimis pro la fulmo, arbo, kiu perdis la foliojn, kaj birdo siajn plumojn.
全部は覚えていないのですが、雷に怯える虫、葉を落とした木、羽を失った鳥がいました。
La roluloj ege aktivis, mi certigas al vi.
キャラクターたちは非常に活発でした、私は保証します。
Neniu ripozis longe.
長く休む人はいなかった。
Konstante okazis io.
常に何かが起こっていました。
Sed mi eĉ dubas, ĉu la vortoj tiel lernataj estas vere utilaj praktike.
しかし、そうやって覚えた単語が実際の現場で本当に役立つのかというと、疑問さえあります。
Tiuj verkistoj de lernolibroj, eĉ.por progresantoj - kiel ĉi tiu Vere aŭ Fantazie, ĉu vi konas? - ofte fŭnkcias nur teorie.
この Vere や Fantazie のような上級者向けの教科書の作者を知っていますか? - 多くの場合、理論上でのみ機能します。
Ili ne konscias, ne atentas la praktikajn problemojn.
彼らは現実的な問題に気づいておらず、注意を払っていません。
— Ĉu nenion el tiu libro, tiu kun la serio de teatrecaj interparoloj, vi povis prezenti per via pupteatro?
- あの本、一連の演劇的な会話が書かれた本から何かをあなたの人形劇で提示することはできませんか?
— Tamen jes.
-しかし、そうです。
Estis bonaj facilaj partoj.
簡単な部分も良かったです。
Ekzemple unu, en kiu homoj de ambaŭ seksoj multe kisas unu la alian.
たとえば、両性の人がお互いにたくさんキスをするものです。
Tion mi facile povas aranĝi regante la movojn per miaj fadenoj.
糸で動きを制御することで簡単にアレンジできます。
Prezenti gejunulojn, kiuj kisas sin reciproke, aŭ teatraĵon, en kiu la roluloj de la vira sekso donacas rozojn al tiuj de la ina sekso, kaj formiĝas feliĉaj paroj, tio estas simpla eĉ per mia ne tre disvolvita sistemo.
若者同士がキスをしたり、男性の登場人物が女性の登場人物にバラを贈って幸せなカップルが成立するといった劇は、私の未熟なシステムでも簡単に実現できます。
— Kio alia estis facila?
- 他に簡単だったことは何ですか?
— Estis unu, iom malfacila, sed tamen realigebla, pri la vorto 'tuko'.
- 「タオル」という単語について、少し難しいですが、まだ実行できるものがありました。
En ĝi oni uzas littukojn, naztukon...
そこではシーツやハンカチを使います。
— Naztukon, ĉu?
— ナストゥコン、だって?
Mi opiniis, ke oni devas diri 'poŝtuko'.
私は、『poŝtuko』と言うべきだと思っていました。
— Naztuko, poŝtuko, estas egale.
- ハンカチ、ハンカチ、それは同じです。
Ambaŭ vortoj signifas la samon.
どちらの言葉も同じ意味です。
Krome estas rolulo, kiu viŝas sian buŝon per buŝtuko, alia, kiu purigas meblojn per viŝtuko, tria, kiu preparas tablon por manĝo, kaj komence metas sur ĝin tablotukon.
さらに、ナプキンで口を拭くキャラクター、ナプキンで家具を掃除するキャラクター、食事のテーブルを準備するキャラクターがいて、最初はテーブルクロスを掛けます。
Pri tablotuko, ne estas vera problemo, ĉar ĝi havas sufiĉan grandecon.
テーブルクロスに関しては十分な大きさがあるので特に問題はありません。
Sed pri la aliaj estas pli malfacile, ĉar miaj pupoj estas etaj.
でも、私の人形は小さいので、他のものはもっと難しいです。
Mi solvis la problemon uzante grandajn tukojn ĉiufoje.
毎回大きなタオルを使うことで問題を解決しました。
Tio montriĝis efika: tio ridigas la publikon.
これは効果的であることがわかりました。聴衆を笑わせます。
— Ĉu vi ludas antaŭ publiko?
- 観客の前で演奏しますか?
— Jes.
- はい。
Mi provas trovi publikon por la plej belaj pecoj.
私は最も美しい作品の聴衆を見つけるように努めています。
Se mi sukcesas kunmeti bonan programon kun belaj kostumoj kaj altkvalitaj lumaj aranĝoj, tio devigas min bone scii la tekston, kaj tiel la lingvo enkapiĝas en mi.
美しい衣装と質の高い照明の配置で良いプログラムをまとめることができたとしても、テキストをよく理解する必要があるため、言語が頭から離れなくなります。
Ankaŭ miaj lango kaj lipoj ekzercas sin.
舌や唇も鍛えられています。
Sed vi ne imagus, kiom da tempo postulas la preparado de tia programo.
しかし、そのようなプログラムを準備するのにどれだけの時間がかかるかは想像もつかないでしょう。
— Ĉu vi faras tion sola?
- これは一人でやってるんですか?
— Komence mi estis sola.
- 最初は一人でした。
Sed nun feliĉe mi sukcesis trovi du kunlaborantojn.
しかし今では幸運なことに二人の協力者を見つけることができました。
Ju pli ni regas nian arton, des pli ni amuziĝas.
芸術をマスターすればするほど、楽しみは増えます。
Unu el la du belege imitas plej diversajn voĉojn kaj lokajn parolmanierojn.
2 人のうちの 1 人は、さまざまな声や地元の方言を美しく模倣します。
Tio estas ideala por tia laboro.
この種の作業には最適です。
Fakte ni amuziĝas multe pli dum niaj ekzercoj ol la publiko, kiam ni prezentas la programon.
実際、プログラムを発表するときの聴衆よりも、練習中の私たちのほうがはるかに楽しいです。
— Kiam vi prezentos tian programon?
- そのようなプログラムはいつ発表されますか?
Ĉu baldaŭ?
すぐ?
— Mi ne povas diri.
- 言えません。
Ni havas tre belan, ridvekan tekston, kiu taŭgus ideale, se insektoj ne ludus en ĝi gravan rolon.
昆虫が重要な役割を果たしていないのが理想的な、とても素敵で大笑いできるテキストが完成しました。
Kaj, kredu min, pupteatre prezenti historion de batalo inter homoj kaj insektoj starigas kelkajn ne facile solveblajn problemojn.
そして、信じてください、人間と昆虫の戦いの物語を上演する人形劇は、簡単には解決できないいくつかの問題を引き起こします。
Des pli, ke la afero disvolviĝas nokte.
事が夜に展開するのであればなおさらだ。
Estas bela brila plenluno, jes ja, kaj ankaŭ multaj steloj, sed ne tiuj sufiĉas por vidigi insektojn sur la pupteatro!
確かに美しく明るい満月があり、星もたくさんありますが、人形劇に虫が現れるほどではありません。
— Ĉu vi planas foje veturi al Zagrebo?
- いつかザグレブに行く予定はありますか?
— Al Zagrebo?
- ザグレブへ?
Kial?
なぜ?
— Ĉar en Zagrebo (Jugoslavio) okazas ĉiusomere internacia pupteatra festivalo, kies lingvo estas esperanto.
- なぜなら、ザグレブ(ユーゴスラビア)では毎年夏に国際人形劇フェスティバルがあり、その言語はエスペラント語です。
Pupteatristoj el multaj landoj venas, kaj la publiko estas ege multenombra.
各国から人形遣いが集まり、観客も非常に多い。
Dekoj da miloj venas rigardi kaj aŭskulti.
何万人もの人々が見聞きに来ます。
Vi devus iri tien.
そこに行くべきです。
Viaj insektoj certigas al vi brilan sukceson!
あなたの昆虫があなたに輝かしい成功を約束します!
— Ludi antaŭ dekmiloj!
- 何万人もの観客の前でプレイ!
Ne, ne.
いいえ、いいえ。
Mi ne estas freneza.
私は狂っていません。
Kaj tamen...
それなのに...
Eble, foje.
たぶん、時々。
Interesa ideo.
興味深いアイデアです。
Mi komunikos ĝin al miaj kunlaborantoj.
同僚にも伝えておきます。
NOVAJ VORTOJ
新出語
festivalo
祭り、フェスティバル
Jugoslavio
ユーゴスラビア
kupono
クーポン、券
-ont-
未来分詞(能動)
-ot-
未来分詞(受動)
pupo
人形
rolo
役、役割
telero
皿
Zagrebo
ザグレブ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
al-preni
受け取る、取る
dik-fingro
親指
egale ĉu
〜でも同じ、どちらでも
inter-ŝanĝi
交換する
montro-fingro
人差し指
mult-nombra
複数の
peco (muziko
楽曲の一部
teatra
演劇の、芝居の
poezia)
詩的な
poŝt-marko
切手
star-igi (problemon)
(問題を)引き起こす
Ĉapitro 40
40. KARA SUGA!
親愛なるスガへ
Kiel ofte okazas en "evolu-landoj" (kia stranga esprimo!), nur unu individuo estis grasa en nia vilaĝo.
「発展途上国」ではよくあることですが(変な表現ですね!)、私たちの村では太っている人は一人だけでした。
Al li apartenis la plej granda parto de la vilaĝa tero.
村の土地の大部分は彼のものでした。
Sed precipe, se li povis meti bute-ron kaj oleon en siajn manĝojn sen mezuri ilin, en kvanto, kiu impresis nin ĉiujn, tio estis, ĉar li pruntedonis monon.
しかし特に、もし彼が量を測ることなく食事にバターや油を、私たち全員が感心するほどの量で入れることができたとしたら、それは彼がお金を貸したからです。
Ĉiu vilaĝano ŝuldis ion al li, kaj la sumo de tiuj ŝuldoj certe atingis nivelon trans la kapablo de nia imago.
村人は皆彼に何かを借りており、その借金の合計は私たちの想像を超えるレベルに達したに違いありません。
Fojfoje pluvoj ne venis en la ĝusta sezono, kaj la grenkolekto de la jaro estis perdita: ĉiuj familioj depruntis de li por povi vivi plu kaj fariĝis liaj ŝuldantoj.
雨が適切な季節に降らないこともあり、その年の収穫物が失われてしまい、家族全員が彼から生活のために借金をし、彼の債務者になってしまったのです。
Alifoje venis registara fakulo pri "evoluigo de la postrestintaj kamparoj", kiel oni diris, kaj la fakulo rekomendis planti fruktarbojn.
またある時は、彼らが言うように「残された農地の開発」に関する政府の専門家が来て、その専門家は果樹の植樹を推奨した。
La monon por tio ni ricevis de la ŝtato, sed, kiam la arboj kreskis sufiĉe por produkti, necesis mono por paki la fruktojn kaj ilin sendi al la urbo, kaj tiam la registaro ne plu havis monon por ni, kaj ni depruntis de la dika grasulo, tiel ke la ŝuldoj grandiĝis.
私たちはそのためのお金を国から受け取りましたが、木が十分に実るまで成長すると、果物を梱包して市に送るのにお金が必要になり、その後政府には私たちにお金がなくなり、太った男性から借りたので借金が増えました。
Aŭ okazis geedziĝo.
あるいは結婚式がありました。
Se vi sumigos ĉiujn kostojn: la festmanĝon, la monon por la bofamilio, la pastron, la ŝtofon por la festaj vestoj, ktp, vi alvenos al bela sumo.
パーティーの食事代、義理の両親、司祭へのお金、パーティーの衣装の布地など、すべての費用を合計すると、かなりの額になります。
Kion fari, se ne viziti la grasulon... kaj vidi la ŝuldon salti alten, alten.
太った男を訪ねて、借金がどんどん膨らむのを眺める以外に何をすべきか。
Stranga vilaĝo (ĉu stranga aŭ normala? fakte, mi timas, ke sufiĉe normala): ĉiuj viroj estis tiel malgrasaj, ke videblis ĉiuj ostoj ĉe la brusto kaj flankoj; sed unu estis tiel grasa, ke lia haŭto brilis, kvazaŭ sur ĝi fluus oleo.
奇妙な村(それは奇妙ですか、それとも普通ですか?実際には、まったく普通だと思います):男性は全員、胸と脇腹の骨がすべて見えるほど痩せていました。しかし、一人はとても太っていたので、彼の肌はあたかも油が流れ出たかのように輝いていました。
Li konstante viŝis al si la vizaĝon per poŝtuko, kaj tiu tuko grasis, kvazaŭ ĝi fakte uziĝus por paki buteron.
彼は常にハンカチで顔を拭いていましたが、そのハンカチはバターの包装に実際に使用されたかのように油まみれでした。
Li estis ĉiam plej afabla kun mi, kaj mi ŝatis lin.
彼はいつも私にとても親切で、私は彼のことが好きでした。
Li ja permesis, ke mi gardu liajn bestojn.
彼は私に動物の世話をさせてくれました。
Estis ĉefe bovinoj, sed ankaŭ azenon li havis.
主に牛がいたが、ロバも飼っていた。
Nia regiono estas monta, kaj ofte mi iris kun unu el liaj bestoprizorgantoj gardi la bovinojn en la supraj herbejoj.
私たちの地域は山が多く、私はよく動物管理人の一人と一緒に、上部の牧草地で牛の世話をしに行きました。
La azeno plaĉis al mi, ĉar ĝiaj longaj oreloj iel kortuŝis min, kaj min amuzis ĝia maniero eligi strangan maŝinan sonon, kiam ĝi koleris, ĉar mi tiris ĝian voston.
ロバは長い耳がなんだか感動するので好きでしたし、尻尾を引っ張って怒った時に変な機械音を出すのが面白かったです。
Sed ĝi ĉiam restis malsupre ĉe la grasulo.
しかし、太った男の場合はいつも落ち込んだままだった。
La bovinojn ni kondukis ofte al tre vasta ebena loko, da kiaj ekzistas malmulte en nia malebena landoparto.
私たちはしばしば牛を非常に広くて平らな場所に連れて行きましたが、この国の平坦でない地域にはそのような場所はほとんどありません。
Laŭ la diro de la bestprizorganto, la herbo sur tiu ebenaĵo estis aparte bonkvalita.
飼育員さんによると、あの平原の草は特に質が良かったそうです。
Ĝi efektive havis pli belan verdon ol la herbo malsupre.
実際には下の芝生よりも緑がきれいでした。
Kaj tiu ebenaĵo estis tiel vasta, ke la bovinoj povis tie plenigi sin per herbo senmezure, kiom ili volis.
そしてその平原はとても広大だったので、牛たちはいくらでもそこに草を植えることができました。
Estis pli da muŝoj ol en pli altaj lokoj, sed tio ne vere ĝenis nin, kaj la bovinoj uzis sian voston por ilin flugigi for.
高いところに比べてハエが多かったですが、あまり気にならず、牛たちが尻尾でハエを払いのけてくれました。
Vintre, sed ankaŭ kelkfoje en aŭtuno, povis okazi, ke blovis norda vento tre rapida kaj malvarma.
冬だけでなく、時には秋にも、非常に速くて冷たい北風が吹くことがあります。
Tiam estis neeble iri al tiu vasta ebenaĵo, ĉar nenio baris la vojon al la glacia vento.
そのとき、冷たい風を妨げるものは何もなかったので、その広大な平原に行くことは不可能でした。
Tiam ni iris al aliaj lokoj, kiuj troviĝis interne de eta montaro, kiujn la kruela vento ne povis atingi.
それから私たちは、冷たい風が届かない小さな山脈の中にある他の場所に行きました。
Fojfoje la grasulo komisiis min konduki sola la bovinojn supren, ĉar la respondeca bovingardisto malsanis, aŭ havis alian komision por plenumi.
時々、責任ある牛番が病気だったり、別の任務を遂行しなければならないために、太った男が私に一人で牛を引き上げるように依頼したこともありました。
Tiu respondeco al mi ege plaĉis.
私はその責任感がとても気に入りました。
Ne estis lernejo en nia vilaĝo.
私たちの村には学校がありませんでした。
Poste, kiam mi vivis en la urbo, mi konstatis, ke vizitadi lernejan klason ne sufiĉas por ricevi bonan edukon.
その後、都会に住んでみて、学校の授業に通うだけでは良い教育を受けるのに十分ではないことに気づきました。
La geknaboj ĉe ni estis pli bone edukitaj ol multaj homoj, kiuj kapablas skribi kaj legi.
私たちの少年少女たちは、読み書きができる多くの人々よりも優れた教育を受けていました。
Ni parolas ĝentile kaj afable, ni konsideras la sentojn de la aliuloj, ni ne blovas cigaredfumon en la vizaĝon de nia apudulo, ni estas helpemaj, ni lavas nin, por esti konstante puraj.
私たちは礼儀正しく親切に話し、他の人の気持ちを考慮し、隣人の顔にタバコの煙を吹きかけず、親切で、自分自身を洗い、常に清潔であるようにします。
Oni devus mezuri edukitecon, ne per la daŭro de la lernejvizitado, sed per la kvalitoj de la koro, ĉu ne?
教育は学校に通った期間ではなく、心の質で測られるべきですよね?
Tiujn patrinoj transdonadis, ĉe ni.
それらの母親たちは、私たちと一緒にそれらを伝えていました。
Kvankam ni ofte manĝis nur kelkajn legomojn freŝe kolektitajn el la propra ĝardeno, ĉar nenio grena plu disponeblis, kaj ni ne havis monon por aĉeti panon aŭ alian manĝaĵon — ni do ofte malsatis — tamen ni estis feliĉaj.
私たちはよく自分の庭で採れたばかりの野菜を少し食べるだけでしたが、穀物はもう手に入らず、パンやその他の食べ物を買うお金もなかったため、よくお腹が空いていましたが、私たちは幸せでした。
La legomoj estis freŝaj, ĉar ni iris kolekti ilin en la ĝardeno tuj antaŭ ol manĝi.
野菜は食べる直前に庭に採りに行ったので新鮮でした。
Nun en ĉi tiu malbenita urbego, kiom mi dezirus manĝi simile freŝajn legomojn kaj fruktojn!
今この忌まわしい街で、同じように新鮮な野菜や果物が食べられたらどんなにいいだろう!
En nia regiono kreskas bonegaj pomarboj.
私たちの地域には素晴らしいリンゴの木が生えています。
Simile bonajn pomojn mi neniam trovis aliloke.
同じように美味しいリンゴを他では見つけたことがありません。
Kaj mi ne parolis pri la lakto.
そして私は牛乳について話していませんでした。
La grasulo almenaŭ permesis, ke mi reportu hejmen bovinan lakton, kaj tio ege helpis.
その太った男は少なくとも牛乳を家に持ち帰ることを許してくれたので、とても助かりました。
Se ni, la infanoj, ne trinkis ĉion, mia onklino faris el ĝi buteron.
私たち子供たちが全部飲まなかったら、叔母がそれからバターを作ってくれました。
Ŝi eĉ kelkfoje buteron metis en sian teon, kion mi trovis stranga, ĉar ĉe ni neniu tiel faras.
彼女は時々紅茶にバターを入れることさえありましたが、私たちには誰もそんなことをしないので、私はそれが奇妙だと思いました。
Tio estas tibeta kutimo, ne nia.
それはチベットの習慣であり、私たちの習慣ではありません。
Konstante, ĉe ni akvo bolis, por la teo.
お茶を入れるために常にお湯を沸かしていました。
Ni estis bonŝancaj vivi en la montaro, sufiĉe norde, ĉar tie akvo neniam mankis.
私たちがかなり北の山中に住んでいたのは幸運でした。水が不足することは一度もなかったからです。
Ni ne manĝis viandon, eĉ kokidan, dum en aliaj partoj de nia lando, multaj ne manĝas "ruĝajn viandojn", kiel ili nomas bovaĵon aŭ ŝafaĵon, sed akceptas "blankajn": kokidaĵon kaj fiŝojn.
我が国の他の地域では、多くの人が牛肉や羊肉と呼ばれる「赤い肉」を食べず、鶏肉や魚などの「白い」肉を受け入れます。
Neniu en la vilaĝo trinkis alkoholaĵon, vinon, aŭ bieron.
村では酒もワインもビールも誰も飲まなかった。
Tiuj estis simple nekonataj ĉe ni.
それらは私たちにはまったく知られていませんでした。
Poste, en la urbo, mi mire konstatis, ke ekzistas homoj, kiuj trinkas tiom da vino aŭ da grenalkoholaĵo, ke ili ne plu konscias, kion ili faras, kaj al senkulpuloj diras atakeme vortaĉojn, kiuj povas nur dolorigi.
その後、街で、自分が何をしているのか分からなくなるほどワインや穀物アルコールを飲みすぎて、罪のない人々に対して傷つけるだけの攻撃的な言葉を発する人々がいることに驚きました。
Kiel stulta estas tia malbona edukiteco!
このような悪い教育はなんと愚かなことでしょう!
Kiel ili povas ne kompreni, ke la vivo estas multe pli agrabla por ĉiuj, se ĉiuj ĝentile sin tenas, kiel estis ĉe ni en la vilaĝo?
村で私たちがそうであったように、誰もが礼儀正しく行動すれば、人生は誰にとってもはるかに快適になるということをどうして彼らは理解できないのでしょうか?
Nur post longaj jaroj da vivado enurba mi komprenis, ke mi ne rajtas kompari.
都会に何年も住んで初めて、自分には比較する権利がないことを理解しました。
En nia montara vilaĝo, ĉio estis komuneca; en la urbego, konstantas ĉe multaj soleco.
私たちの山村では、すべてが共同体でした。大都市では、多くの人にとって常に孤独が存在します。
Soleco emigas trinki forgesige, kaj oni ĉesas konsideri la aliulojn.
孤独のために酒を飲んで物忘れが激しくなり、他人のことを考えなくなります。
Unu el la bovinoj estis al mi tre kara.
そのうちの一頭の牛は私にとってとても大切でした。
Mi ĉiam havis specialajn favorojn por ŝi.
私はいつも彼女に特別な好意を持っていました。
(Ĉu mi devus diri ĝi?
(言ったほうがいいでしょうか?
Ŝi estis mia amikino, ne neŭtralseksa amiko).
彼女は私の友人であり、ジェンダーニュートラルな友人ではありませんでした)。
Mi nomis ŝin Suga.
私は彼女をシュガと名付けました。
Ŝia lakto estis la plej bona.
彼女のミルクは最高でした。
Kiam mi iris sidi sur ŝia kolo, ŝi aperis tute kontenta.
彼女の首に座ってみると、彼女はすっかり満足した様子でした。
Kiam mi palpis ŝiajn flankojn aŭ ŝian kolon, aŭ metis la manon al ŝia nazo aŭ buŝo, ŝi direktis al mi belajn okulojn kun saĝula, profunda rigardo.
私が彼女の脇腹や首に触れたり、鼻や口に手を当てたりすると、彼女は美しい瞳を知的で深い目で私に向けました。
Se iufoje mi ricevis de unu el la servistoj de la grasulo iom da pano, mi dividis mian panon kun ŝi.
太った男の使用人の一人からパンをもらったことがあれば、私は彼女にパンを分けてあげました。
Ŝi ĉiam paŝis apud mi, ĉu en la unua rango de la vico, ĉu en la lasta rango.
彼女は列の先頭であろうと最後尾であろうと、いつも私の隣を歩いていました。
Kiam mi parolis al ŝi, ŝi tuj komprenis.
私が彼女に話すと、彼女はすぐに理解してくれました。
Mi neniam devis eĉ frapeti, por komprenigi al ŝi, kien ni iru.
私たちがどこへ行くのかを彼女に理解させるためにタップする必要さえありませんでした。
Mi nur dolĉe elparolis la vortojn, kaj ŝi obeis.
私が優しくその言葉を言っただけで、彼女は従ったのです。
Se muŝoj ariĝis ĉe ŝiaj okuloj, mi ilin foririgis kaj ŝi rigardis al mi danke.
彼女の目にハエが集まってきたら、私がそれを取り除くと、彼女は感謝の気持ちで私を見つめました。
Ŝi perfekte sciis, ke niaj rilatoj estas diferencaj de la rilatoj kun la aliaj en la bovinaro.
彼女は、私たちの関係が群れの他の人々との関係とは異なることをよく知っていました。
Kiam ŝia lango malsekigis mian manon, kvazaŭ kise, mia koro iom pli rapide batis.
彼女の舌がキスのように私の手を濡らすと、私の心臓の鼓動が少し速くなりました。
Mi estis feliĉa.
嬉しかったです。
Profunde interne de mia koro mi sentis, ke mi vere amas ŝin.
心の奥底で、私は本当に彼女を愛していると感じました。
Kaj jen, kiam mi aĝis dekunu jarojn, la terura novaĵo trafulmis mian vivon:
そして、私が11歳のとき、恐ろしいニュースが私の人生を駆け巡りました。
"Ni ne plu restos ĉi tie," mia patro diris.
「もうここにはいないよ」と父は言いました。
"Ni ŝuldas tro multe da mono al nia ole-vizaĝa samlokano.
「私たちは油面の彼にあまりにも多くの借金を負っています。
Li scias, ke ni ne povos repagi per mono aŭ objektoj.
神は私たちがお金や物で返済できないことを知っています。
Li postulas repage nian etan terpecon kaj la domon.
彼は見返りに私たちの小さな土地と家を要求します。
Kaj li ne povus preni min inter siajn kamplaboristojn, ĉar da ili li jam havas sufiĉe.
そして、彼は私を現場作業員に連れて行くことができませんでした。なぜなら、彼はすでに十分な数の作業員を抱えているからです。
Ne estas alia rimedo solvi la problemon, ol foriri urben.",
この問題を解決するには街を離れる以外に方法はありません。」
Estis terure.
ひどいものでした。
Ni pakis niajn kelkajn havaĵojn en ŝtofajn sakojn.
私たちは少ない持ち物を布製の袋に詰めました。
Ni foriris nokte longe antaŭ ol kriis la unua koko, kaj marŝis ĝis la sunleviĝo, irante malsupren laŭ rivero de sur la montoj, kie nia vilaĝo staris.
私たちは鶏が鳴くずっと前に夜出発し、日の出まで歩き、村のある山から川を下りました。
Fine ni atingis lokon kun vagonara stacio.
ようやく駅のある場所に到着しました。
Neniam mi vidis ion similan.
そのようなものは見たことがありません。
Estis multkoloraj reklamoj pri aferoj, kiujn mi ne konis.
私の知らないことについてのカラフルな広告がありました。
Sur unu vidiĝis grandega botelo.
そのうちの1つに巨大なボトルが見えました。
Sur alia paketo kun blankaj rulaĵetoj.
別のパケットには白いロールが入っています。
Sur tria monto neĝe blanka.
3番目の雪の白い山で。
Tiel oni reklamas pri biero, pri cigaredoj, pri glaciaĵoj, iu informis min, sed mi eĉ ne sciis, kio tiuj estas.
ビール、タバコ、アイスクリームの宣伝方法はこうだと誰かが私に教えてくれましたが、私はそれが何なのかさえ知りませんでした。
Mi neniam vizitis kurson de legado kaj do ne komprenis la strangajn signojn — literoj oni ilin nomis — kiuj rigardis min de sur tiuj reklamoj.
私はリーディングコースを受講したことがなかったので、それらの広告から私を見つめる奇妙な兆候、つまり文字と呼ばれていたものを理解できませんでした。
Homoj sidis, aliaj staris.
座る人もいれば立った人もいた。
Familioj, paroj, unuopuloj.
家族連れ、カップル、お一人様。
De plafono pendis ronda objekto kun strangaj signoj kaj montriloj, kaj mi demandis de iu, kiu sidis tie apude, kio ĝi estas.
奇妙な標識と指針が描かれた丸い物体が天井からぶら下がっていたので、近くに座っていた人にそれが何であるかを尋ねました。
Li respondis:
彼はこう答えた。
"Horloĝo.
"クロック。
De kie vi venas, ke vi ne scias, kio estas horloĝo?
時計が何なのか知らないなんてどこから来たのですか?
Ĉu la tempon ĉe vi oni ne mezuras?"
あなたにとって時間は計れないのですか?」
Mi ne povis imagi, ke tempo estas mezurebla, kaj tute ne komprenis lian diron.
私には時間が測られるとは想像もできず、彼の言っていることが全く理解できませんでした。
Li ne estis malamika.
彼は敵対的ではなかった。
Sed en lia supereco mi sentis ion, kion mi neniam sentis vilaĝe.
しかし、私は彼の優越感の中で、村では決して感じなかった何かを感じました。
Eĉ la grasulo ne alparolis nin tiel.
その太った男でさえ私たちにそのように話しかけませんでした。
Ni sentis, ke li estas riĉa kaj multpova.
私たちは彼が裕福で力強い人だと感じました。
Verŝajne li havis pli bonan sintenon en antaŭa vivo, tiel ke li naskiĝis bonŝancule en ĉi tiu, sed lia maniero superi ne similis tiun: ni ĉiam sentis, ke li havas konsideron al ni, eĉ se li devis forpreni nian tutan monon pro la ŝuldoj.
おそらく彼は前世でもっと良い姿勢を持っていたので、今世では幸運に生まれました。しかし、彼の乗り越え方はそうではありませんでした。たとえ借金のせいで私たちのお金をすべて持っていかなければならなかったとしても、私たちはいつも彼が私たちを気遣ってくれていると感じていました。
Ĉe tiu stacio estis strangaj floroj kaj verdaj plantoj, kiajn mi neniam vidis.
その駅には見たこともないような奇妙な花や緑の植物がありました。
Estis varme.
暑かったです。
Mi rigardis la du ŝajne senfinajn metalajn liniojn, kiuj trapasis la stacion.
私は駅を走る 2 本の無限に見える金属線を眺めました。
Sur tiuj pasas vagonaroj, klarigis mia patro, tion oni nomas fervojo.
父は、その上を電車が通る、それを鉄道と呼ぶのだと説明しました。
Estis uloj, kiuj aktivis kurante kaj kriante de unu flanko al la alia, portante pezajn ujojn aŭ skatolojn aŭ mi-ne-scias-kion.
重いコンテナや箱、何かは分からないが、重いコンテナや箱を抱えて、アクティブに走り回ったり、叫び声を上げたりする男たちがいました。
Venis virinoj kun korboj, plenaj je nevideblaĵoj.
女性たちは目に見えないものを詰めたカゴを持ってやって来ました。
La plej multaj homoj havis pakojn apud si.
ほとんどの人が隣にパックを持っていました。
Patrino lavis infaneton ĉe fonteto.
小さな泉で母親が小さな子供を洗っていました。
Maljunulo atendis la vagonaron kun ŝafino, kies kolon lia mano konstante palpadis.
老人は羊を連れて電車を待っていましたが、その首を常に手で触っていました。
Pluraj junaj viroj trinkis strangajn trinkaĵojn el brunaj boteletoj aŭ eĉ el ruĝaj metalaj skatoloj, longaj ujoj, rondaj ĉirkaŭe kaj ebenaj ĉe la du flankoj.
数人の若者が、茶色の瓶から、あるいは赤い金属製の箱、つまり全周が丸く両側が平らな長い容器から奇妙な飲み物を飲んでいた。
Kokino paŝis, rigardate de neniu.
鶏は誰も見ていないのに、ゆっくりと歩き回っていました。
Kaj jen sonorilo eksonoris.
そして、鐘が鳴りました。
Malrapide alvenis fumanta maŝino, kiu ruliĝis sur radoj, kaj tiris post si longan vicon da veturiloj.
ゆっくりと喫煙機が到着し、車輪で転がり、その後ろに長い車の列を引きました。
Tiujn, mi tiam eksciis, oni nomas vagonoj.
その後、それらはワゴンと呼ばれていることがわかりました。
Kun okuloj vaste malfermitaj pro miro, mi rigardis tiun vagonaron, kaj precipe la radojn, kiuj ruliĝis sur la vojo fera.
私は驚いて目を大きく見開き、その列車、特に線路の上を転がる車輪を眺めました。
Ili estis tiel perfekte oleitaj, ke ŝajnis, ke ili nur glitas.
油が完璧に塗られていたので、滑ってしまいそうなほどだった。
Sed kiam la vagonaro ekmalrapidis, tiuj radoj faris akran braon, kiu dolorigis al mi la orelojn.
しかし、電車が速度を落とし始めると、車輪が耳を痛めるような鋭い音を立てました。
Dum ĉirkaŭe sonis ĉiaspecaj bruoj kaj krioj, ni envagoniĝis.
周囲であらゆる騒音と悲鳴が響く中、私たちは馬車に乗り込んだ。
Post iom longa tempo, la vagonaro ekiris for.
長い時を経て電車は発車した。
Ju pli ni restis en ĝi, des pli estis varme.
私たちがそこに長くいるほど、暑くなってきました。
Kompreneble.
もちろん
Ni foriris matene el norda monta regiono, kaj ju pli ni antaŭen veturis, des pli ni iris suden, kaj des pli proksimiĝis tagmezo.
北の山間部を朝出発し、進むほど南下し、正午が近づきました。
Sur la vagonplafono estis fiksita ventumilo, sed ĝi apenaŭ efikis.
車両の天井には扇風機が取り付けられていましたが、ほとんど効果がありませんでした。
Ĝi nur movis la varmegan aeron.
熱風を移動させただけです。
Ne estis sidlokoj por ni.
私たちに座る席はありませんでした。
Interne de la vagono, sur la sidlokoj, troviĝis du virinoj kun longaj koloraj jupoj, kaj ankaŭ, inter aliaj personoj, tre malgrasa individuo kun stranga insigno sur siaj vestoj, kiu legis gazeton.
車両の中の座席には、色のついた長いスカートをはいた二人の女性がおり、また、他の人の中には、服に奇妙な記章を付けた非常に痩せた人がいて、新聞を読んでいた。
Li trafoliumis la gazeton, legis artikolon sur unu paĝo, transiris al alia paĝo por legi alian artikolon, kaj tiel plu dum horoj.
彼は新聞をめくり、あるページの記事を読み、別のページに移動して別の記事を読む、ということを何時間も繰り返しました。
La tutan tempon li movis la lipojn silente ("tio estas legi", mi pensis), kaj li konstante viŝis al si la kolon per malpura eksblanka poŝtuko.
その間、彼は黙って唇を動かし(「それは読書だ」と私は思った)、汚れた古い白いハンカチで常に首を拭いていた。
Mi ne vizitadis lernejon, sed mi tamen sciis multon pri la ekstera mondo.
私は学校には通っていませんでしたが、外の世界についてはよく知っていました。
Mi sciis pri bibliotekoj, magazenoj, filmoj, bankoj.
図書館、倉庫、映画、銀行については知っていました。
Mi eĉ sciis pri karbo.
石炭のことも知っていました。
Karbo estas nigra materialo, kiu brulas, kaj kiun oni uzas en malvarmaj lokoj por varmigi domojn, por boligi akvon aŭ por kuiri rizon kaj legomojn.
石炭は燃える黒色の物質で、寒い場所では家を暖めたり、水を沸かしたり、米や野菜を炊いたりするために使われます。
Kiam ni ankoraŭ loĝis en la vilaĝo, foje venis al ni iu, kiu parolis pri la urbo.
私たちがまだ村に住んでいた頃、時々誰かが私たちのところに来て、町のことを話してくれました。
Li montris al mi libron kaj klarigis, ke en urbo estas grandaj domoj kun multegaj libroj, kiujn oni povas legi tie aŭ eĉ prunte preni hejmen.
彼は私に本を見せて、市内にはたくさんの本がある大きな家があり、そこで読んだり、借りて持ち帰ることもできると説明しました。
Bibliotekoj, oni tiujn nomas.
彼らはそれを図書館と呼んでいます。
Kaj estas aliaj domoj, kien oni iras, kaj subskribas paperon, kaj ricevas monon, se oni rajtas (ni ne rajtus).
そして、許可されていれば(私たちは許可されませんが)、あなたが行って書類に署名し、お金を受け取る家も他にあります。
Ilin oni nomas bankoj.
それらは銀行と呼ばれます。
Tiu persono demandis, kiel mi nomiĝas, kaj skribis por mi mian nomon sur papero, kiun mi ĉiam konservis.
その人は私の名前を尋ね、私がいつも保管していた紙に私の名前を書いてくれました。
Eĉ ĉi tie mi havis ĝin kun mi en la vagono.
ここでもワゴンに乗せて持ち歩いていました。
'Domaĝe, ke mi ne scias legi', mi pensis. 'Mi ŝatus vizitadi klason kaj sekvi kurson de legado kaj skribado.
「読めないのは残念だ」と思いました。 「授業に出席して、読み書きのコースを受講したいのですが。」
Ĉu povus esti, ke en la urbo tio eblos?'
都会ではそれが可能なのでしょうか?』
Tiaj pensoj, kaj la ebleco rigardi al tiom da novaj aferoj tra la fenestro helpis min elteni la suferon forlasi la lokojn, kiujn mi plej amis en la mondo.
そのような考えと、窓を通して非常に多くの新しいものを見る可能性のおかげで、私は世界で最も愛した場所を離れる痛みに耐えることができました。
Mi rigardis trafenestre kaj vidis, kiel ĉie homoj aktivas en kampoj, kiel mia patro.
窓から覗いてみると、どこでも父と同じように人々が野原で活動している様子が見えました。
Kiam ni pasis sur ponto super rivero, la radoj faris resonan bruon, kiu plaĉis al mi.
川にかかる橋を通過するとき、車輪が響く音を立ててうれしかったです。
Foje la vagonaro haltis en stacio, kie regis apenaŭ elportebla odoraĉo.
電車が停車した駅では、耐え難い悪臭が漂っていた。
"Kial tiel aĉe odoras?" mi demandis mian patron, sed la respondon li ne sciis.
「どうしてこんなに臭いの?」父に尋ねましたが、答えは分かりませんでした。
Iu maljuna sinjoro, kiu staris apud mi, diris:
私の隣に立っていた老紳士はこう言いました。
"Tiu karakteriza odoro venas de la fabriko de plastaĵoj.
「この特有のにおいは、プラスチック工場から来ているのです。
Oni fabrikas ĉi tie plastan materialon, kaj el la plasta materialo oni fabrikas ĉiajn objektojn.
ここではプラスチック原料が製造され、そのプラスチック原料からあらゆる物が作られます。
Tio riĉigis ĉi tiun urbeton, alportis laboron al multaj, sed kun laboro ankaŭ tiun karakterizan, plej malplaĉan odoron.
それによってこの小さな町は豊かになり、多くの人に仕事をもたらしましたが、同時にその特有で、いちばん不快なにおいももたらしました。
Kaj la viroj ĉi tie eĉ komencis trinki alkoholaĵojn."
そしてここでは男たちまで酒を飲み始めたのです。」
"Mia nepo laboris ĉi tie," li reparolis post momenteto.
「私の孫はここで働いていました」と彼は少ししてから再び話した。
"Li estis bona knabo, kiam li estis malriĉa, sed nun...
「貧乏だった頃はいい子だったのに、今は…」
Ne sufiĉis al li havi loĝejon plenan je plastaj objektoj, kiujn li...
彼にとって、プラスチック製の物でいっぱいのアパートを持つだけでは十分ではありませんでした...
Eĉ plastajn me blojn li havas, almenaŭ plastajn seĝojn mi vidis ĉe li.
彼はプラスチックの家具さえ持っていて、少なくとも私は彼と一緒にプラスチックの椅子を見ました。
Mi ne komprenas.
理解できない。
Urbo kelkfoje tiel efikas al bonedukitaj homoj, ĉar mi certigas al vi, ke li estis bone edukita.
都市は、教育を受けた人々にそのような影響を与えることがあります。なぜなら、彼は十分な教育を受けたと私が保証するからです。
Ni edukis lin ne fumi, ne trinki alkoholaĵon, ne manĝi viandon, sed rezulte..."
私たちは彼にタバコを吸わない、酒を飲まない、肉を食べないように育てましたが、その結果は...」
(mi miris, ke tiu individuo neniam finis siajn frazojn).
(この人が最後まで文章を書き終えなかったのには驚きました)。
"Li estas tre aktiva kaj inteligenta.
「彼はとても活動的で知的な人です。
Li iradis al bona lernejo, ĉiam ricevadis la unuan rangon en la ekzamenoj en sia klaso, ĉe ĉiuj kursoj.
彼は良い学校に通っていて、クラスのテストではすべてのコースで常に1位でした。
Li eĉ studis literaturon kaj anglan lingvon.
彼は文学と英語も勉強しました。
Post kiam ĉi tiu plastaĵa fabriko lin dungis, li rapide progresis kaj iom post iom...
このプラスチック工場に雇われてから、彼は急速に昇進し、少しずつ...
Ne sufiĉis al li perlabori bonan monon, ĉar li bezonis...
彼には十分なお金を稼ぐだけでは十分ではありませんでした。なぜなら彼には必要なものがあったからです…
Li havis televidon, li povis rigardi filmon ĉiuvespere.
彼にはテレビがあり、毎晩映画を見ることができました。
Ne sufiĉis al li.
彼にとってはそれだけでは十分ではありませんでした。
Li volis ankaŭ la inojn, kiujn li rigardis televide.
彼はテレビで見た女性も欲しがっていました。
Sed tiajn televidulinojn oni ne povas havigi al si tiel facile, eĉ kun bona laboro en plastaĵa fabriko...
でも、たとえプラスチック工場で良い仕事をしても、そんなテレビっ子はそう簡単に手に入るわけではありません…。
Tiu televido...
あのテレビは…
Tiu televido ŝanĝis lian manieron pensi, liajn gustojn, liajn sentojn.
そのテレビは彼の考え方、好み、感情を変えました。
Li komencis vizitadi virinaĉojn.
彼は頻繁に女性と付き合うようになった。
Ĉiesulinojn.
すべての女性
Ili trinkis vinon, kaj la diablo scias...
彼らはワインを飲みました、そして悪魔はそれを知っています...
Kaj nun, nun...
そして今、今...
Estas priplorinde havi tian nepon, kiu eĉ...
こんな孫がいるなんて可哀想です…。
Jes, estas priplorinde esti la avo de tia nepo, ĉar..."
そうですね、こんな孫の祖父になるのは残念です、だって……」
Li ne precizigis, kio okazis, kaj mi ne kuraĝis demandi.
彼は何が起こったのか具体的には言わなかったので、私はあえて尋ねませんでした。
"Imagu, nepo mia, filo de mia filino...!
「想像してみてください、私の孫、娘の息子…!
Havi propran nepon en malliberejo, kia honto!"
自分の孫が刑務所にいるなんて、何と残念なことでしょう!」
Mi ne kuraĝis demandi, kial la nepo estas en malliberejo.
なぜ孫が刑務所にいるのか、私はあえて尋ねませんでした。
Estis strange, ke, se li hontas, li rakontas la aferon.
恥ずかしいと思っても、その話をしたのが不思議だった。
Eble li bezonis rakonti al knabo, ĉar li ne povis paroli pri ĝi kun plenkreskuloj.
大人には話せないから、少年に伝える必要があったのかもしれない。
Tiel pasis la tempo.
そうやって時間が経っていきました。
Mi rigardis, pensadis, aŭskultis.
私は見て、考えて、聞きました。
Finfine ni atingis la urbon, la urbegon, en kiu, laŭdire, eblos trovi laboron kaj do ricevi monon por vivi.
ついに私たちは都市、大都市に到着しました。そこでは仕事を見つけることができ、したがって生活するためのお金を受け取ることができると言われています。
Mi sentis, ke mia patro timas.
私は父が怖がっているのを感じた。
La vojaĝo estis akceptebla, ĉar tiam la urbo estis nur bildo en niaj mensoj.
そのとき、この街は私たちの頭の中の単なるイメージに過ぎなかったので、その旅行は受け入れられました。
Sed la realo trafis nin, kiam la tuta familio elvagoniĝis.
しかし、家族全員が車から降りたとき、現実が私たちに襲いかかりました。
Ne plu estis pensoj nun, sed komenco de nova vivo.
もう何も考えることはなくなり、新たな人生が始まりました。
Mi ne trovis ĝin bela.
あまりきれいとは思えませんでした。
Ne plu estis unu el tiuj etaj stacioj kun plantoj apude, kiajn ni vidis grandnombre laŭ la vojo, sed vera vastega stacidomo, verdire en ne tre bona stato, sed impresa per sia grandeco, kun tre alta tegmento, kontraŭ kiu ĉiuj bruoj plej forte resonis.
それはもはや、道路沿いにたくさん見かけたような、隣に植物が植えられた小さな駅ではなく、確かに状態はあまり良くないが、その大きさは印象的で、非常に高い屋根があり、すべての騒音が最も強く共鳴する、本物の広大な駅だった。
Estis tiom da aktivado ĉiuflanke, ke interne de mia kapo, ŝajnis, ke ĉio turniĝas kaj ruliĝas.
いたるところで非常に多くの活動が行われていたため、私の頭の中ですべてが回転して回転しているように見えました。
Homoj kun korboj kaj sakoj, ŝtofaj plejparte, sed jen kaj jen plastaj, kaj ĉiaspecaj, ĉiaformaj, ĉiamaterialaj pakaĵoj rapidis ĉiuflanken.
カゴやバッグを持った人々、ほとんどが布製でしたが、ところどころプラスチック製で、あらゆる種類、あらゆる形状、あらゆる素材の荷物を持った人々が四方八方に殺到しました。
Konatoj retroviĝis kaj brakumis unu la alian.
知人らは再会し、抱き合った。
Homoj kisis sin reciproke, fojfoje kvazaŭ iom malproksime, fojfoje kun forta palpa kuneco.
人々は、時には遠くにいるかのように、時には強い触覚的な一体感を持って、お互いにキスをしました。
Iu religiemulo, sidanta ĉe muro, laŭte preĝkantis tute sola, ŝajne tute nekonscia pri la ĉirkaŭa ega aktiveca.
ある宗教家が壁のそばに座って、一人で大声で祈りを歌っていたが、明らかに自分の周囲の途方もない活動にまったく気づいていなかった。
Oni aŭdis vokojn.
通話が聞こえました。
Homoj en divers-regionaj kostumoj paŝis tien kaj reen.
さまざまな地域の衣装を着た人々が行き交っていました。
Ĉiaj lingvoj sonis, sed malofte mi aŭdis frazon en la kara lingvo el la nordo.
あらゆる種類の言語が聞こえましたが、北方の最愛の言語で文章を聞くことはめったにありませんでした。
Nepoj retrovis geavojn, amikoj amikojn, nevojn onkloj, kaj soluloj iris unuope, senfamilie, senĝoje, kun rigardo de perditoj.
孫たちは祖父母、友人、甥、叔父を見つけ、孤独な人たちは家族もなく、喜びもなく、道に迷ったような表情で一人で行きました。
Mia patro lasis nin en angulo, ĉe la rando de gazet- kaj cigared-vendejo, kaj diris:
父は私たちを隅っこ、新聞とタバコの店の端に置き去りにして、こう言いました。
"Mi iras informiĝi.
「調べてみます。
Atendu min ĉi tie."
ここで待っていてください。」
Li malaperis sur larĝega ŝtuparo, kaj mia koro ŝiriĝis.
彼は非常に広い階段を上って消えていき、私の心は引き裂かれました。
Mi antaŭsentis, ke neniam plu mi revidos lin.
私は彼に二度と会うことはないだろうという予感を持っていました。
Mi malpravis.
私は間違っていた。
Post longa tempo (ĉu vere longa? mi ne povus diri, ĉu duonhoro, ĉu pli, ĉu malpli: tiuperiode, tempo ne estis por mi io mezurebla), li revenis.
長い時間が経って(本当に長かったでしょうか? 30 分だったのか、多かったのか、それ以下だったのかわかりませんでした。当時の私にとって、時間は測定できるものではありませんでした)、彼は戻ってきました。
"Ne estas eble tranokti en la stacidomo," li diris, "ni iru eksteren.
「駅の中で一晩過ごすのは無理だよ」と彼は言った、「外に出ましょう。
Sur la strato, sur trotuaro, ni faros al ni lokon."
通りに、歩道に、私たちは自分たちの居場所を作ります。」
Se la stacidomo estis impresa, kiom pli la strato!
駅が印象的なら、通りもさらに印象的です。
Estis milionoj da homoj, kiuj surtrotuare preterpasis, aŭ sidis, aŭ kuŝis, aŭ staris kaj interparolis, aŭ rigardis montrofenestron aŭ reklamon.
何百万もの人々が歩道を歩いたり、座ったり、寝転んだり、立って話したり、ショーウィンドウや広告を眺めたりしていました。
Estis miloj da bruoj, homaj, maŝinaj, bestaj.
人間、機械、動物など、何千もの騒音がありました。
Pasis bovinoj, pasis azenoj, pasis aŭtoj, aŭtobusoj, portveturiloj ĉiaspecaj.
牛、ロバ、車、バス、あらゆる種類の運送業者が通りました。
Estis grandegaj reklamoj kun grandega virina vizaĝo, aŭ kun flugmaŝino, aŭ kun objektoj, kiujn mi neniam vidis.
巨大な女性の顔や飛行機械、あるいは私が見たことのない物体が描かれた巨大な広告がありました。
Kaj ĉie surskriboj, surskriboj, surskriboj, per divers-aspektaj literoj, tiel diversaj kelkfoje, ke ili ŝajnis deveni de malsamaj mondoj, kaj ili rigardis min, sed diris al mi nenion.
そして、いたるところに碑文、碑文、碑文が、見た目の異なる文字で書かれており、時には異なる世界から来たように見えました。そして、彼らは私を見つめましたが、私には何も言いませんでした。
Ni devis serĉi longe antaŭ ol trovi lokon, sed ni estis bonŝancaj.
場所を見つけるまでに長い間探さなければなりませんでしたが、幸運でした。
Ni ne dormis sur trotuaro, kiel multaj, sed trovis aĉ-odoran, parte malkonstruitan domon, kie multaj familioj jam loĝis, kaj en kies korto ni trovis angulon por ni.
私たちは多くの人たちと同じように歩道で寝ませんでしたが、すでに多くの家族が住んでいる、臭くて部分的に取り壊された家を見つけました。その庭に私たちは自分たちの部屋の一角を見つけました。
Mi estis ege laca, kaj, kiam mi kuŝiĝis sur la malmola ŝtona planko, mi opiniis, ke mi tuj endormiĝos.
とても疲れていて、固い石の床に横になったとき、眠ってしまうのではないかと思いました。
Sed dormo ne venis.
しかし眠りは訪れなかった。
Venis nur la bildo de kara, plej kara bovino, kies lakto estis senkompara.
そこに浮かんだのは、比類のないミルクを持った、愛しい、最愛の牛のイメージだけでした。
Venis ankaŭ ploroj, kiuj glitis malsupren ĝis miaj lipoj kun karakteriza sala gusto.
独特の塩味とともに唇に滑り落ちた涙もありました。
"Suga!" mi apenaŭ aŭdeble ekplendis.
「シュガ!」私はかろうじて聞こえるかのように不平を言い始めました。
Mi provis plori kiel eble plej silente, por ne maltrankviligi mian patrinon, kiu jam havis sufiĉe da zorgoj sen mi.
私がいなくても十分に心配していた母を心配させないように、私はできるだけ静かに泣くように努めました。
Nur tiam mi vere ekkonsciis, ke mian amikinon bovinon mi neniam plu revidos.
そのとき初めて、私は牛の友人に二度と会うことはできないことを本当に悟りました。
Tiel mi dekunujara kampara montarano ekkomencis la vivon en urbego.
こうして、11 歳の田舎の登山家である私は、大都市での生活を始めました。
NOVAJ VORTOJ
新出語
nepo
孫
neŭtrala
中立の
-op-
〜人組、〜個組
pomo
りんご
ŝuldi
借りている、負っている
Tibeto
チベット
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
brak-umi
抱きしめる
foli-umi
ページをめくる
vent-umi
あおぐ、扇ぐ
vent-um-ilo
扇風機、うちわ
ĉies-ul-ino
誰にでも親切な女性
de-prunti
借りる
evolu-igi
発展させる
evolu-lando
発展途上国
fervojo
鉄道
glaci-aĵo
アイスクリーム、氷菓
montr-ilo
指し示すもの、ポインター
per-labori
働いて得る
post-resti
居残る、残る
reg-ist-aro
政府
re-soni
反響する、こだまする
sen-kompara
比べものにならない
sum-igi
合計する
sun-leviĝo
日の出
sur-skribo
碑文、書き込み
unu-op-ulo
単独者、一人組
Ĉapitro 41
41. MI TRO TIMAS
私は怖がりすぎる
En tiu ebena regiono, ĉe la suda rando de Saharo, kie vivas la Zafiaŭoj, la gepatroj de knabino ĝenerale postulas, por fordoni sian filinon al edziĝ-deziranto, monsumon tiel altan, ke ĝi superas la eblojn de normala juna viro.
ザフィアウス族が住んでいるサハラ砂漠の南端にあるその平坦な地域では、女の子の親は一般に、娘を求婚者に渡すために、普通の若者の可能性を超えるほどの高額の金額を要求する。
Kiel neriĉa knabo povus realigi la projekton fondi familion en tiaj kondiĉoj?
貧しい少年がそのような状況で家族を築く計画をどうやって実現できるでしょうか?
Estas ja simple neeble al junulo enspezi sufiĉe da mono por pagi la prezon de bona vivkunulino.
確かに、若い男性が良き人生のパートナーとの対価を支払うのに十分なお金を稼ぐことはまったく不可能です。
Tial estas tradicie, ke juna viro, deziranta edziĝi, iras en alian vilaĝon por kapti junulinon kaj de tie forkondukas ŝin al sia hejmo.
そのため、結婚を望む若い男性が他の村に若い女性を捕まえに行き、そこから彼女を自分の家に連れて行くのが伝統的です。
Efektive, por lerta junulo, tio estas la plej efika sistemo eviti senĉesajn diskutojn kun la estonta bofamilio.
確かに、賢い若者にとって、これは将来の義理の両親との終わりのない議論を避けるための最も効果的なシステムです。
Plej ofte, la kapto estas aranĝata interkonsente kun la knabino.
ほとんどの場合、捕獲は少女の同意を得て手配されます。
Tian kapton decidis efektivigi Jajo, kiam li atingis la aĝon de 18 jaroj.
ジャジョは18歳になったときにそのような捕獲を実行することを決心した。
Jajo estis ege kuraĝa.
ジェイはとても勇敢でした。
Entreprenema, plena je energio, timanta nenion kaj neniun, li restis egalanima antaŭ ĉiuj danĝeroj, kaj eĉ la plej sovaĝaj bestoj ne sukcesis impresi lin.
進取的で、エネルギーに満ち、何も恐れず、誰をも恐れなかった彼は、あらゆる危険に直面しても平静を保ち、最も野生の動物でさえ彼を感動させることはできませんでした。
Jajo havis bonan, sinceran amikon, samaĝan, kies nomo estis Adum.
ジャジョにはアドゥムという同い年の良き誠実な友人がいました。
Tiuj du knaboj ne povus pli diferenci.
この二人の少年はこれ以上に違いはありません。
Adum ja tiom timis, kiom kuraĝis Jajo.
アドゥムもジャジョがあえて恐れたのと同じくらい確かに恐れていた。
La vido de sango, ekzemple, tuj kreis en Adum egan malkomforton, nura penso pri sovaĝaj bestoj igis liajn harojn ekstari, kaj ĉio nova efikis kvazaŭ preme al lia koro.
たとえば、血を見るとすぐにアダムは大きな不快感を覚え、野生動物のことを考えるだけで髪の毛が逆立ち、新しいものすべてが彼の心を圧迫するかのように影響を及ぼしました。
Domaĝe, ke tiu timo baris al Adum tiom da ebloj, ĉar, cetere, li estis plej kapabla knabo.
ところで、彼は最も有能な少年だったため、この恐怖がアダムの多くの可能性を妨げたのは残念です。
Foje, iu fremda scienculo, kiu faris esploron tiulande, petis ĉiujn junulojn de la vilaĝo provplenumi malfacilan taskon, ĉar li bezonis helpanton kun specialaj kapabloj manaj, kun aparte bona vido kaj kun inteligenteco supera al tiu de la meznombro.
かつて、その国で研究をしていた外国人科学者が、村の若者全員に難しい仕事に挑戦するように頼みました。特別な手先の技能を持ち、特に視力が良く、平均より優れた知性を持った助手が必要だからです。
El la tuta vilaĝo, nur Adum sukcesis.
村全体の中でアドゥムだけが成功した。
Li havis eksterordinare akrajn okulojn, pli lertis fingre ol la ceteraj lokaj knaboj kaj lia menso funkciis aparte klare kaj vigle.
彼は並外れた鋭い目を持っており、他の地元の少年たちよりも手先が器用で、特に明晰かつ精力的に頭脳を働かせていました。
Kontenta finfine trovi iun vere kapablan lin helpi, la scienculo proponis al Adum trimonatan dungiĝon ĉe li.
ついに自分を本当に助けてくれる人を見つけたと喜んだ科学者は、アドゥムに3か月の雇用を申し出た。
Sed kvankam tiu dungo estis plej interesa, kun tre bona pago kompare kun ĉio, kion eblas ricevi tiuregione, Adum malakceptis.
しかし、その雇用はその地域で受けられるあらゆるものと比べて非常に良い給料で、最も興味深いものであったにもかかわらず、アドゥムは拒否した。
Dungiĝo ja devigus lin iri al alia, sufiĉe malproksima loko, kaj li nepre volis eviti kontakton kun fremduloj.
確かに、就職すると彼は別の、かなり遠い場所に行かなければならなくなるので、見知らぬ人との接触は絶対に避けたかったのです。
La tuta vilaĝo rekomendis al li jesi, sed li kapneis energie, kun la lipoj forte premataj kaj ĉiuj linioj de la vizaĝo streĉataj al esprimo malkontenta.
村中が彼に同意するよう促したが、彼は唇をきつく締め、顔のライン全体を緊張させて不快感の表情を浮かべながら、元気よく首を振った。
Kiam oni demandis lin, kial li ne akceptas tiun eksterordinare favoran dungproponon, li ne respondis.
なぜこの非常に有利な仕事のオファーを受け入れなかったのかと尋ねられたとき、彼は答えなかった。
Li perfekte konis la kaŭzon de sia malkonsento, sed timis ĝin diri, ĉar oni mokus lin.
彼は意見の相違の原因を完全に知っていましたが、それを言うのを恐れていました。嘲笑されるからです。
Lin teruris ne nur la ideo gasti plurmonate ĉe fremduloj, sed precipe la fakto, ke tien li devus veturi aŭte.
彼は見知らぬ人と一緒に数か月間滞在するという考えだけでなく、特に車でそこに行かなければならないという事実にも恐怖を感じました。
Neniam li sidis en aŭto, kaj li intencis neniam fari tion.
彼は車に座ったことがなかったし、決してそうするつもりはなかった。
Por ni plej ordinara veturila bruo estis por li malkomforte timiga.
私たちにとって、ごく普通の車の騒音が、彼にとっては不快なほど怖かったのです。
Timema estis Adum, sed ankaŭ lerta, inteligenta, bonkora kaj bone edukita.
アドゥムは内気でしたが、賢く、知的で、親切で、十分な教育を受けていました。
Krome, la amikeco inter Jajo kaj li estis plej profunda kaj sincera.
さらに、ジャジョと彼の間の友情は最も深く、誠実なものでした。
Tial venis la propono:
そこで次のような提案がなされました。
"Mi bezonas vian helpon," Jajo diris al li.
「あなたの助けが必要です」とジャジョは彼に言いました。
"Mi intencas edziĝi.
「私は結婚するつもりです。
Mi rimarkis knabinon en la brun-fonta vilaĝo.
茶色い泉の村で、私は一人の少女に気づきました。
Mi konatiĝis kun ŝi.
私は彼女と知り合いになりました。
Ŝi plaĉas al mi, mi al ŝi.
彼女が好きです、彼女が好きです。
Mi iros kapti ŝin, sed tion mi ne povus fari sola.
私は彼女を捕まえに行きますが、私一人ではそれはできませんでした。
Mi bezonos helpanton."
ヘルパーが必要になるよ。」
Adum ege antaŭtimis tian danĝeran entreprenon, sed li ankaŭ timis perdi la estimon de Jajo.
アドゥムはそのような危険な仕事を非常に恐れていましたが、同時にヤジョの尊敬を失うことも恐れていました。
Ĉilasta timo estis pli forta: li jesis.
後者の不安のほうが強かったので、彼も同意した。
La du amikoj surkamele ekiris, unu trankvila, la alia kun koro batanta pro timo.
二人の友人はラクダに乗って出発しましたが、一人は穏やかで、もう一人は恐怖で心臓が高鳴っていました。
La kapto okazis senprobleme.
捕獲は問題なく行われました。
Gajis la etoso en la triopo, kiam ĝi ekiris revene.
戻り始めるとトリオの雰囲気は明るくなった。
La knabino estis ridema, kaj Adum ŝin tuj ŝatis.
少女は微笑んでいたので、アダムはすぐに彼女のことが好きになりました。
Sur la revena vojo, kiam alvenis la horo ripozi kaj sensoifiĝi, Jajo petis de Adum:
帰り道、休んで喉の渇きを潤す時間になったとき、ジャジョはアドゥムにこう尋ねました。
"Iru preni akvon, bonvolu."
「水を汲みに行ってください。」
En tiu regiono, riveroj ne estas riveroj kiel en la cetero de la mondo.
その地域では、川は世界の他の地域のように川ではありません。
Videblas, jes ja, du bordoj, kiuj laŭiras specon de fosaĵo, natura fosaĵo.
確かに、自然の溝のようなものに沿って続く 2 つの堤防が見えます。
Efektiva rivero tie fluas somere dum du monatoj, post la pluva sezono, sed dum la ceteraj monatoj de la jaro, oni ne vidas akvon inter tiuj riverbordoj, nur grandegajn arbojn, kiuj sukcesas tiri por si akvon el la subtera profundo.
雨季後の夏の 2 か月間は実際に川が流れますが、残りの数か月間は川岸の間に水は見られず、地下から水を汲み上げる巨大な木があるだけです。
Tra truoj, ofte fortigitaj per tabulaj muroj, kiuj malhelpas disfalon, ankaŭ la homoj povas atingi la subteran akvon kaj ĝin preni por siaj ĉiutagaj bezonoj.
人々は、崩壊を防ぐための板壁で補強された穴を通って地下水に到達し、日常の必要なものとして汲むこともできます。
Tion Jajo petis, ke Adum faru.
それがジャジョがアダムに頼んだことだった。
"Mi timas," Adum respondis, "mi konas tiun akvoprenejon: ĝi estas fama pro la leonoj, kiuj ĝin vizitadas."
「残念ですが」アドゥムは答えました。「私はその水場を知っています。ライオンが頻繁に訪れることで有名です。」
Tiu reago amuzis Jajon, kaj kiam li apartigis la lipojn ridete, liaj dentoj tiel radie blankis ĉe la nigra vizaĝo, ke la knabino sentis sian koron moliĝi: kia bonŝanco esti elektita de tiel aminda junulo!
その反応はジェイを面白がり、彼が笑顔で唇を離したとき、彼の歯は黒い顔に比べてとても白く輝いていたので、少女は心が和らぐのを感じた。こんな素敵な若者に選ばれるなんて、何という幸運だろう!
"Nu, bone," Jajo respondis, "ŝajnas, ke vi kaj mi kaŭzas ĉe leonoj malsamajn reagojn.
「そうですね、そうですね」ジャジョは答えました。「あなたと私ではライオンの反応が違うようですね。
Eĉ plej sovaĝa leono ĝenerale evitas min.
最も野生のライオンでさえ、たいてい私を避けます。
Tuj kiam mi montriĝas, tiuj bestoj forkuras kaŝi sin en iu senhoma angulo.
私が姿を現すと、動物たちはすぐに逃げて人気のない隅に隠れます。
Ili tuj konscias mian superecon, ŝajnas.
彼らは私の優位性にすぐに気づいたようです。
Restu do ĉe mia amatino; al akvo iros mi."
だから私のガールフレンドと一緒にいてください。水やりに行きます。」
Sed ankaŭ resti sola ĉe la knabino timigis kompatindan Adum, kaj tion li vigle esprimis.
しかし、少女と二人きりになることもまた、哀れなアドゥムを怖がらせ、それを彼は激しく表現した。
"Kial vi ne ambaŭ irus?" demandis la junulino.
「二人とも行ってみませんか?」若い女性は尋ねました。
"Mi povas resti sola.
「一人でいられるよ。
Mi ne timas.
私は恐れていません。
Mi gardos la kamelojn kaj la pakaĵojn."
ラクダと荷物の世話は私がします。」
La du amikoj kune do malproksimiĝis.
二人の友人は一緒に引っ越した。
Kiam ili atingis la riverbordon, Jajo proponis al Adum, ke ĉi-lasta malsupreniru ĝis la truo, por preni akvon.
彼らが川岸に着くと、ジャジョはアドゥムに、水を汲むために穴に行くべきだと提案しました。
"Kial mi?"
「なぜ私が?」
Adum respondis.
アダムは答えた。
"Eble vi volas uzi tiun tempon, dum mi pene iras malsupren, por rapidi al via ino kaj forkameli kun ŝi, lasante min sola.
「たぶん君は、私が苦労して下っているその間を利用して、君の女のところへ急いで行き、私を一人残して彼女と駆け落ちしようとしているのだろう。
Nun vi havas amatinon kun vi, vi ne plu solas, vi ne plu bezonas min.
今では君には恋人がいる、もう独りではない、もう私を必要としていない。
Mi ege timas.
私はひどく怖い。
Krome, ne estus juste.
それに、公平ではない。
La penan laboron, kial faru nur mi?"
つらい仕事を、なぜ私だけがやらなければならないのか?」
"Adum, kio al vi okazas?
「アダム、どうしたの?
Ĉu vi ne estas mia amiko?
あなたは私の友達ではないのですか?
Ĉu mi ne ĉiam estis justa al vi?
私はあなたに対していつも公平だったんじゃないの?
Por montri, ke mi tute ne volas lasi al vi sola la penajn taskojn, mi iros mem."
面倒な仕事をあなたに一人で任せたくないという気持ちを示すために、私も行きます。」
"Sed tiam mi restos sola ĉi tie supre!" preskaŭ plore plendis Adum.
「でも、それでは私はここで一人になるのよ!」アドゥムは泣きそうになって不平を言った。
"Kio okazos al mi, se leonoj venos?
「ライオンが来たら私はどうなるの?
Ili estas akradentaj, kaj mi ilin timas!"
歯が鋭いから怖いよ!」
"Adum, Adum mia kara, vi ne estas kunulo, kun kiu vivo facilas.
「アダム、アダム、あなたは一緒にいて楽な仲間ではありません。
Feliĉe, ke vi estas mia bona amiko, kaj ke mia patrino edukis min agi helpeme.
幸いなことに、あなたは私の良き友人であり、母は私を親切に行動するように育ててくれました。
Ni iru kune, kaj kune revenu supren."
一緒に行って、一緒に戻ってきましょう。」
Efektive, la malsupreniro estis pena, kaj eĉ pli pena la reveno al la bordosupro, kun la akvo, kiu pezis, kaj kiun plej singarde necesis porti.
確かに、下降は困難でしたが、水が重く、最も慎重に運ぶ必要があったため、堤防の頂上に戻るのはさらに困難でした。
Sed ĉio disvolviĝis plej bone, kaj vigle diskutante pri leonoj, ili revenis al la loko, kie la junulino sidis.
しかし、すべてがうまくいき、ライオンについて活発に議論した後、彼らは若い女性が座っていた場所に戻りました。
"Jam estas vespero," Jajo diris.
「もう夕方だよ」とジャジョは言った。
"Ni tranoktu ĉi tie.
「ここで一晩過ごしましょう。
Morgaŭ ni daŭrigos la vojaĝon."
明日も旅を続けます。」
Ili manĝis kaj trinkis, manĝigis kaj trinkigis la kamelojn, elprenis la kovrilojn kaj aranĝis la pakaĵojn por komforte pasigi la nokton.
彼らは食べたり飲んだり、ラクダに餌や水を与えたり、毛布を取り出したり、夜を快適に過ごせるように荷物を整理したりしました。
"Ni bone doimos ĉi tie," Jajo diris, kontente rigardante la lokon.
「ここでは楽しい時間を過ごせました」とジャジョさんは満足そうにその場所を眺めながら言った。
"Ni kuŝu, mi ĉi-flanke, vi tiuflanke, kaj ŝi inter ni."
「横になりましょう、私はこちら側、あなたはそっち側、そして彼女は私たちの間にいます。」
"Ho Jajo, kiel vi povas tion proponi?"
「ああ、ヤヨ、どうやってそんなことを提案できるの?」
Adum zorgvizaĝe demandis.
アドゥムが心配そうな顔で尋ねた。
"Se mi kuŝos ekstere, leono venos sensoifiĝi per mia sango, satiĝi per mia viando."
「私が外で横たわれば、ライオンが私の血で渇きを癒し、私の肉で満足するでしょう。」
Jajo kaj lia amatino interŝanĝis signifplenan rigardon.
ジャジョとガールフレンドは意味深な表情を交わした。
"Ne gravas al mi," la knabino diris.
「気にしないよ」と少女は言った。
"Adum, kuŝu meze, inter ni."
「アダム、私たちの間の真ん中に横になってください。」
Tiel estis aranĝite, kaj la tri baldaŭ endormiĝis.
こうして予定は決まり、三人はすぐに眠りについた。
Sed meze de la nokto, Jajo kaj la junulino vekiĝis, dum Adum plu dormis profunde.
しかし、真夜中にジャジョと若い女性は目を覚まし、アドゥムはぐっすり眠り続けました。
La geknaboj ridetis al si, ĝojaj konstati, ke ambaŭ vekiĝis samtempe.
二人の少年は、二人とも同時に目が覚めたことを実感して、ひとりで微笑みました。
En tiu fakto ili vidis, ke io ligas ilin, iu ligilo jam forta, eĉ se ilia amo ankoraŭ estas tre freŝdata.
その事実において、彼らは何かが彼らを結びつけており、たとえ彼らの愛がまだ非常に新鮮であったとしても、すでに強い絆であることがわかりました。
Jajo puŝis for sian kovrilon, ekstaris, kaj signis al la amatino, ke ŝi venu al li.
ジャジョは毛布を押しのけて立ち上がり、ガールフレンドに来るよう合図した。
Ankaŭ ŝi forpuŝis la kovrilon kaj alproksimiĝis al la knabo.
彼女も毛布を押し返して少年に近づきました。
"Mi havas ideon," Jajo diris tiel mallaŭte, ke ŝi apenaŭ povis aŭdi.
「考えがあるんだ」ジャジョはかろうじて聞こえるほどの小さな声で言った。
"Ni faru ŝercon al Adum.
「アダムに冗談を言ってみましょう。
Kiam mi iris preni akvon, mi konstatis, ke sur la riverbordo troviĝas sekaj arboj, kiuj falis foje, verŝajne trafite de fulmo.
水を汲みに行くと、川岸に枯れ木があり、雷が落ちたのか時々倒れていることに気づきました。
Inter ili estas kelkaj samgrandaj kiel vi kaj mi.
その中にはあなたや私と同じくらいの大きさの人もいます。
Ĉu vi bonvolos veni kun mi ĝis tiu bordo kolekti du?
一緒にあの岸まで2つ集めに来てくれませんか?
Ni kuŝigos ilin ambaŭflanke de Adum kaj metos sur ilin niajn kovrilojn.
アダムの両側にそれらを置き、その上にカバーを置きます。
Tiel li imagos, ke estas vi kaj mi.
そうすれば、彼はあなたと私だと想像するでしょう。
Ni tuj foriros surkamele.
私たちはラクダに乗って出発します。
Kiam tagiĝos kaj la sunradioj vekos nian timulon, tio estos leciono por li.
夜が明け、太陽の光が私たちの臆病者を目覚めさせたとき、それは彼にとっての教訓となるだろう。
Li konstatos, ke li dormis tute sola, kaj ke neniu leono lin manĝis!"
彼は自分が一人で眠っていたこと、そしてライオンに食べられなかったことに気づくでしょう!」
Ŝi ridis silente.
彼女は静かに笑った。
"Ŝercema vi estas, Jajo, ŝercema!
「冗談だよ、ヤヨ、冗談だよ!
Al mi tio plaĉas!"
私はそれが好きです!"
Tion ili faris evitante fari bruon aŭ movojn, kiuj povus veki Adum, ĝojaj pri la sento de komuneco, de agrabla kunlaboro en ŝerco.
これは、彼らがアダムを目覚めさせるような音や動作を避けることによって行われ、交わりの感覚や冗談の中で楽しい協力を喜んでいた。
Kaj, meze de la bela stelplena nokto, ili surkamelis for.
そして、美しい星空の真夜中に、彼らはラクダに乗って去っていきました。
Kiam Adum vekiĝis, li terure konstatis, ke liaj gekunuloj foriris kaj ke... leono staras tuj apud li.
アドゥムが目を覚ますと、仲間たちが去り、そして…ライオンが彼のすぐ隣に立っていることに恐怖を感じました。
La leciono pri nedanĝero leona vere estis fuŝita!
レオニーネの危険なしレッスンは本当にめちゃくちゃでした!
Lin kaptis tia timego, ke, ne plene konscia, kion li faras — eble li ankoraŭ duondormis — li saltis sur la dorson de l' leono kaj ekkaptis ties du orelojn.
彼はあまりにも怖くなったので、自分が何をしているのかよくわからず、おそらくまだ寝ぼけていたのでしょうが、ライオンの背中に飛び乗って、その両耳をつかみました。
Sentante iun sur si, ne sciante, kion fari, la leono ekkuris tra la senhomejo.
ライオンは誰かが自分に迫っているのを感じ、どうすればよいのかわからず、誰もいない場所を走り始めました。
Tenante ĝiajn orelojn, Adum rimarkis, ke li kapablas direkti ĝin.
その耳を押さえながら、アダムは自分がそれを指示できることに気づきました。
Li ĝin turnis jen al tiu direkto, jen al tiu alia, ĝis li kondukis ĝin al sia vilaĝo.
彼はそれを今度はこちらの方向に回し、今度は別の方向に回し、村まで導いた。
Kiam li alvenis en la vilaĝon, Jajo kaj la knabino ankoraŭ ne estis revenintaj.
彼が村に到着したとき、ジャジョと少女はまだ戻っていませんでした。
Ili ĝuis sian kuneston for de ĉiuj ceteraj homoj, kaj tute ne deziris rapidi hejmen.
彼らは他の人たちから離れて一緒に過ごすことを楽しみ、急いで家に帰りたいとは思いませんでした。
Vidante Adum eniri fulmrapide la vilaĝon, side sur kuranta leono, la vilaĝanoj apenaŭ povis kredi al la propraj okuloj.
走るライオンにまたがり、電光石火のスピードで村に入ってくるアドゥムを見て、村人たちは目を疑いました。
Krioj sonis:
叫び声が響き渡った。
"Estas Adum!
「アダムだよ!
Kia kuraĝulo!
なんと勇敢な男でしょう!
Kiu diris, ke li estas timema?
誰が彼が恥ずかしがり屋だと言いましたか?
Rigardu!
見て!
Kia neordinara kuraĝo!
何という並外れた勇気でしょう!
Li sidas sur leono kaj direktas ĝin!"
彼はライオンの上に座って、ライオンを指揮しているんだ!」
"Li indas fariĝi nia ĉefo!" iu proponis.
「彼は我々のリーダーにふさわしい!」誰かが提案した。
La antaŭa vilaĝestro antaŭ nelonge mortis, kaj oni ankoraŭ ne estrigis iun, kiu anstataŭu lin.
先代の村長がつい最近亡くなり、後任にはまだ誰も任命されていない。
"Jes!
"はい!
Adum nia ĉefo!
私たちのリーダー、アダム!
Adum estu nia ĉefo!" ĉiaj voĉoj laŭtis.
アドゥムを私たちのリーダーにしましょう!」という声が一斉に響き渡った。
Ili ne konsciis, ke Adum estas preskaŭ morta pro timo.
彼らはアドゥムが恐怖で死にそうになったことに気づいていませんでした。
Sed ĉi-lasta bezonis helpon.
しかし、後者には助けが必要でした。
"Amikoj!
"友達!
Mortigu ĉi tiun leonon," li kriis per voĉo, kiun markis timo.
このライオンを殺してください」と彼は恐怖を伴う声で叫びました。
Sed oni ĉiam aŭdas laŭ tio, kion oni imagas, kaj anstataŭ timon aŭdi, la vilaĝanoj aŭdis venkosenton.
しかし、あなたはいつもあなたが想像しているものを聞きます、そして村人たちは恐怖を聞く代わりに勝利の感覚を聞きました。
Kiel, se ne venke, povus reagi viro kapabla vojaĝi sur leono?
たとえ勝利しなかったとしても、ライオンに乗って旅できる人間はどう反応するでしょうか?
Jam ili sentis lin superulo kaj deziris lin obei.
彼らはすでに彼が優れていると感じており、彼に従いたいと思っていました。
Ili do mortigis la leonon.
それで彼らはライオンを殺しました。
Nur tiam Adum sukcesis deiĝi de sur la sovaĝa, plej timiga besto.
そうして初めて、アダムはこの最も恐ろしい野生の動物から逃れることができました。
Tiel li fariĝis vilaĝestro.
こうして彼は村長になった。
Kiam Jajo kaj lia amatino alvenis, la vilaĝanoj anoncis al ili, ke nova estro ĵus estis elektita: Adum.
ジャジョと彼のガールフレンドが到着すると、村人たちは新しいリーダー、アドゥムが選出されたと発表しました。
"Adum, ĉu vere?
「アダム、本当に?
Ĉu vi ŝercas?
冗談ですか
Kia nekredebla anonco!"
なんと信じられない発表だろう!」
Jajo ekmiris.
ヤヨはびっくりした。
Oni klarigis, ke tute ne temas pri ŝerco, sed pri la efektiva, de ĉiuj konstatita, kuraĝo de Adum, alveninta side sur leono.
それはまったく冗談ではなく、誰もが気づいていたように、ライオンに乗って到着したアドゥムの実際の勇気についてであると説明されました。
Pri tiu antaŭe ne imagebla evoluo, la du geamantoj ne sciis, kion pensi.
二人の恋人たちは、これまで想像もできなかったこの展開について何を考えるべきかわかりませんでした。
Sed ĉar temis pri bonkora kaj certe plej sincera amiko, ili plezure akceptis lin kiel ĉefon.
しかし、彼は心優しく、間違いなく最も誠実な友人だったので、彼らは彼をリーダーとして喜んで受け入れました。
Ĉiuj ekaktivis por prepari grandan feston kaj prikanti la novan ĉefon kaj lian historian grandfaron.
誰もが盛大なパーティーの準備を始め、新しい指導者とその歴史的偉業について歌い始めました。
Oni kuiris bonajn viandojn, trinkis, laŭ la tradicio, multe da tre sukerita teo, kaj lasis gliti tra la lipoj, ĝue, tiun grenbieron, kiun, laŭ la religio, oni devus ne trinki, sed... nu, Islamo alvenis ĉi tien ne antaŭ tiel longe, kaj ĝi ne sukcesis plene forpuŝi la antaŭajn kutimojn.
彼らはおいしい肉を調理し、伝統に従って砂糖の入った紅茶をたくさん飲み、宗教によれば飲んではいけない穀物ビールを楽しみながら口を滑らせましたが...まあ、イスラム教がここに到着したのはそれほど前のことではなく、以前の習慣を完全に追い払うことはできませんでした。
Ekde tiu tago, Adum neniam plu timis.
その日以来、アダムは二度と怖がらなかった。
Ĉiuj rigardis lin kuraĝulo.
皆は彼を勇敢な男だと見た。
Kion li povis fari, krom agi kuraĝe?
彼に、勇敢にふるまうほかに何ができただろうか。
Tion farante, li rimarkis, ke ne estas tiel terure, ke li efektive povas: kuraĝo iom post iom fiksiĝis en li.
そうしているうちに、彼は、実際にはそれほど恐ろしくないのだ、そして自分には本当にできるのだと気づいた。勇気は少しずつ彼の中に根づいていった。
Kaj ĉar li estis lerta, inteligenta, kunsentema, li montriĝis bonega vilaĝestro.
そして彼は器用で、知的で、思いやりがあったので、すばらしい村長であることを示した。
Nur kiam li mem iris ŝteli edzinon, li diris al ŝi (ĉar ambaŭ amis unu la alian sincere, kaj li ne volis kaŝi for de ŝi la veron):
彼自身が妻をさらいに行ったときにだけ、彼は彼女に言った(というのも、二人は互いを心から愛し合っており、彼はその真実を彼女から隠したくなかったからである):
"Ĉu vi scias, kial mi alvenis ĝis la vilaĝo surleone?"
「私がなぜライオンに乗って村まで来たか知っていますか?」
"Ne," ŝi scivole respondis.
「いいえ」と彼女は不思議そうに答えた。
Eĉ al amata edzino ne estis facile klarigi.
愛する妻にさえ説明するのは簡単ではありませんでした。
"Ĉar mi... nu, pro timo mi... mi... mia korpo eligis ĉion superfluan, ĉu vi komprenas?
「だって、私は…そう、恐怖から私は…私は…私の体が余分なものをすべて放出したのです、わかりますか?
Mi malsekiĝis.
濡れてしまいました。
Nu... ĉio, kion mi antaŭe manĝis kaj trinkis, elfluis kaj elglitis tra la malsupraj korpotruoj.
そうですね…今まで食べたり飲んだものはすべて下半身の穴から染み出て滑り落ちていました。
Pro la suno kaj la varmo, la forĵetaĵoj duone resekiĝis kaj formis kvazaŭ gluaĵon, tiel ke mi restis glue fiksita al la dorso de tiu leono.
太陽と熱のせいでゴミは半分乾いて接着剤のような状態になっていたので、私はライオンの背中に釘付けになったままでした。
Pro tio ĝis la vilaĝo mi restis sur ĝi!"
だから村までずっと乗り続けたんです!」
NOVA/ VORTOJ: glui, Islamo, kamelo, Saharo, zafiaŭo
新しい/ 単語: 接着剤、イスラム教、ラクダ、サハラ砂漠、ザフィアウ
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
egal-anima
平静な、落ち着いた
est-onta
未来の
freŝ-data
新しい日付の
kovr-ilo
ふた、カバー
mez-nombro
平均数、中間の数
speco de
〜の一種
super-flua
流暢な、非常に流れがよい
Ĉapitro 42
42. LA FAKTURO DE FRAŬLINO GUDULA
グドゥラさんの請求書
Kompare kun multaj aliaj, tiu vintro de 1720 ne estis speciale terura.
他の多くの冬と比較すると、1720 年の冬は特にひどいものではありませんでした。
Sed dum juna Janĉjo laŭiris la neĝkovritajn stratojn de Namuro, li ne ĉesis vortaĉi al si plende.
しかし、若いジャンチョさんは雪に覆われたナミュールの通りを歩きながら、独り言をつぶやくのをやめなかった。
Vintron li malamegis.
彼は冬が嫌いだった。
Li atingis parkon, kaj pasis en ĝin.
彼は公園に着き、そこに入りました。
Li sin demandis, ĉu iri dekstren aŭ maldekstren, sed ambaŭ ebloj estis egale senesperigaj.
彼は右に行くか左に行くか迷ったが、どちらの選択肢も同様に絶望的だった。
Li iris maldekstren parolante al si preskaŭ sensone.
彼は左に向かって歩き、ほとんど黙って独り言を言いました。
"Dio mia, Dio mia!" li alvokis la Plej-Altulon.
「神よ、神よ!」彼は至高者を呼び求めた。
Ĉu li ŝercis, ĉu li seriozis, li mem verŝajne ne povus diri.
冗談なのか本気なのか、自分でも分からなかったのだろう。
Se estis preĝo, ĝi estis iom stranga.
祈りがあったとしたら、それは少し奇妙でした。
"Laŭ nia pastro," plu parolis la apenaŭ aŭdebla voĉo, "vi kreis la mondon, kun multo bela en ĝi, kaj ankaŭ, verdire, multo malbela.
「私たちの司祭によると、」かろうじて聞こえる声が続けた、「あなたは世界を創造し、その中には多くの美しいものもあれば、実際には多くの醜いものもありました。
Vi kreis montojn kaj ebenaĵojn, riverojn kaj teron, arbojn kaj florojn, pomojn kaj terpomojn.
あなたは山と平野、川と土地、木と花、リンゴとジャガイモを創造しました。
Nu, bone, konsentite.
まあ、わかりました、同意しました。
Mi komprenas, ke vi kreis printempon, someron kaj aŭtunon; Iom da vetera diferenco agrablas al ni ĉiuj.
あなたが春、夏、秋を創造したと理解しています。私たちは皆、少しの天気の違いを楽しんでいます。
Sed kreante vintron, vi troigis.
しかし、冬を作るにあたっては、やりすぎました。
La diferenco kun la aliaj sezonoj estas tro akra.
他の季節との差が激しすぎる。
Rlgardu!
外を見る!
Jen refoje neĝpezaj nuboj kovras la ĉielon."
またしても雪雲が空を覆いました。」
Li ĉesis dum momento paroli.
彼は少しの間話すのをやめた。
Odoro de freŝe bakita pano trafis lian nazon.
焼きたてのパンの香りが鼻をつきました。
Li nun paŝis sur parka vojo, kiu troviĝis ĉe la rando de strato, sur kies alia flanko fama panbakejo staris.
彼は今、通りの端にある公園の小道を歩いていましたが、その反対側には有名なパン屋がありました。
Sed li havis enpoŝe eĉ ne unu moneron.
しかし、彼のポケットにはコインが一枚もありませんでした。
La penson pri bona buterita pantranĉo li forĵetis malproksimen de si.
彼はバターを塗ったおいしいパンのことを頭から追い払いました。
Li rekomencis alparoli Dion:
彼は再び神に語り始めました。
"Rigardu, kiel malsekaj miaj ŝuoj estas!
「見てください、私の靴がこんなに濡れているのです!
Tiu neĝo eniĝas en ilin, kaj miaj ŝtrumpoj, kvankam dikaj kaj ame faritaj propramane de mia patrino, nun impresas, kvazaŭ ili estus tuttage restintaj en fonto.
その雪が靴下に入り込み、私のストッキングは、厚くて愛情を込めて母の手で作られたものですが、今ではまるで一日中春の中にいるかのように見えます。
Mi eĉ min demandas, ĉu unu el miaj bonaj ŝtrumpoj ne komencas havi truon.
履き心地の良いストッキングに穴が開き始めているのではないかとさえ思う。
Tiu glacia akvo tenas miajn karajn piedetojn en konstanta frosto.
その氷水のせいで、私の愛しい小さな足は常に霜にさらされています。
Kompatindaj miaj piedoj, kiuj tiom ŝatas komforton, jen ili glaciiĝas ĝis-oste."
快適さをこよなく愛する私の可哀そうな足は、ここでは骨まで凍りついています。」
En la parko troviĝis neniu.
公園には誰もいなかった。
Post kelkminuta silenta marŝado, la knabo rekomencis frazigi sian memkompaton, ĝis la sinsekvo de pensoj kondukis lin al jena diro:
数分間黙って歩いた後、少年は再び自己憐憫の言葉を口にし始めたが、一連の思考が次のような言葉に至った。
"Tion mi ne meritas, ĉu?
「私にはそんな資格はないですよね?
Kion mi faris por... meriti... tian... punon?"
私は何をしたのでしょうか…そのような…罰を受けるべきでしょうか?」
Ke la vortofluo en la menso de la 16-jarulo subite malrapidiĝis, tiel ke la sonoj kvazaŭ ne plu povis klare formiĝi, tio havis precizan kaŭzon: lasante siajn pensojn flui tiamaniere, Janĉjo plej akre resentis la memoron pri ĵusa puninda misfaro.
16 歳の少年の心の中の言葉の流れが突然遅くなり、音がはっきりと形成できなくなったという事実には明確な原因がありました。このように思考をフローさせることで、ヤンチョは最近の罰せられる悪行の記憶を最も鋭く感じたのです。
Li iĝis klare konscia, ke li efektive meritus la koleron de la Ĉielaj Superuloj.
彼は、自分が天の上位者の怒りに値することをはっきりと認識するようになりました。
Kial, vi cetere demandas, la knabo trapromenis la urbon kaj ĝiajn parkojn de unu rando al alia malsekigante al si la ŝuojn, kaj sekve la piedojn, malplaĉe marŝante sub tiu grizplafona ĉielo?
ところで、なぜ少年は街とその公園を端から端まで歩き、靴を濡らし、その結果足を濡らしながら、灰色の天井の空の下を不快に歩き回ったのかとあなたは尋ねますか?
Ĉar li ne kuraĝis reveni hejmen.
彼は家に戻る勇気がなかったからです。
Kaj kial li malvolis hejmeniĝi?
そしてなぜ彼は家に帰りたがらなかったのでしょうか?
Ĉar...
なぜなら...
Sed por tion klarigi, ni devas reiri iom pli fruen en la tempo.
しかし、それを説明するには、もう少し昔に戻る必要があります。
Mastro Pikar, la patro de Janĉjo, estis lignaĵisto kaj meblisto.
ジャンチョの父親であるマスター ピカルは、大工兼家具職人でした。
Bona laborulo, ĉiam ema al plej perfekta kvalito, kaj kun menso kreema, li pli kaj pli sukcesis en sia profesio.
優秀な労働者であり、常に最高の品質を追求し、創造的な精神を持っていたため、彼は自分の職業でますます成功を収めました。
En la momento, kiam ni ekrigardas lin, li paŝas tre kontente, tute ne rimarkante la neĝon, la grizajn nubojn nek la frostan veteraĉon.
私たちが彼を見始めた瞬間、彼は雪も灰色の雲も凍てつく天候にもまったく気付かず、とても満足そうに歩き始めました。
Li ĵus estis en eta, sed bonfama hotelo, kie li plezure pritraktis gravan mendon: la hotelestro deziras modernigi sian meblaron kaj mendis ĉe Mastro Pikar tutan serion da litoj kaj ŝrankoj, kaj ankaŭ tablojn kaj seĝojn por la restoracio, kiu dependas de la hotelo.
彼は小さいながらも評判の良いホテルに滞在していたところ、そこで重要な注文を喜んで処理することができました。ホテルの支配人は家具を近代化したいと考え、マスター・ピカールに一連のベッドとワードローブ、そしてホテルによって異なりますがレストラン用のテーブルと椅子を注文しました。
Tiu homo estas riĉa.
あの人は金持ちです。
Li bone pagos.
彼はきちんと支払います。
Kaj la beleco de la mebloj certe estos por Mastro Pikar reklamo, kiu alportos al li aliajn aĉetontojn.
そして、その家具の美しさは間違いなくマスター・ピカールの広告となり、他の購入希望者を連れてくることになるだろう。
La venontaj monatoj prezentiĝis plej bone: multe da laboro, multe da enspezo.
次の数か月間は最高に見えました。たくさんの仕事とたくさんの収入がありました。
Jes ja, necesos tempo por pretigi ĉiujn varojn, sed pri tio ili priparolis realisme kaj la mendinto akceptas trankvile atendi.
確かに、すべての商品を準備するのに時間がかかりますが、彼らはそれを現実的に話し、顧客は落ち着いて待つことを受け入れました。
En Namuro, cetere, oni neniam rapidas.
ちなみに、ナミュールでは決して急ぐことはありません。
Rulante en sia menso plaĉajn pensojn pri la dikaj enspezoj, kiujn tiu grava mendo alportos al li, Mastro Pikar do estis plej gaja kaj kontenta.
この重要な命令がもたらしてくれるであろう莫大な収入についての楽しい考えが頭の中をよぎり、したがってマスター・ピカールはとても陽気で満足していた。
Li mallaŭte kantetis al si kanton revenante hejmen.
彼は家に帰る途中、独り言のように歌をそっと口ずさみました。
Sed la kanteto frostiĝis sur liaj lipoj, kiam li eniris sian laborejon.
しかし、彼が作業場に入ると、その小さな歌が彼の唇の上で凍りつきました。
Oj oj oj oj oj!
おおおおおおおおお!
Kiel eblas fari tiajn fuŝajn lignajn kadrojn!
どうやったらこんな粗末な木枠が作れるんだろう!
Li preskaŭ ploris vidante, kiel terure lia filo Janĉjo fuŝis sian laboron.
息子のジョンが自分の仕事をひどく台無しにしてしまったのを見て、彼は泣きそうになった。
Janĉjo ja helpis sian patron prilabori lignaĵojn, sed nun montriĝis, ke li fuŝis la serion da fenestrokadroj, kiujn li devis prepari por la nova librovendejo sur Ferstrato.
ジョンは確かに父親の木工細工を手伝いましたが、アイアン・ストリートにある新しい書店のために準備しなければならなかった一連の窓枠を台無しにしてしまったことが判明しました。
"Janĉjo!
「ジョニー!
Janĉjo!
ジャンチョ!
Janĉjo!
ジャンチョ!
Kie sin kaŝas tiu fuŝulo?" li ekkriis kolere.
あの悪党はどこに隠れているんだ?」と彼は怒って叫んだ。
La knabo provis forkuri el la domo, sed la patro vidis lin, lin kaptis, kaj, preskaŭ perdante la kapon pro kolero, prenis longan lignopecon kaj ek!
少年は家から逃げようとしましたが、父親がそれを見て捕まえ、怒りで頭がおかしくなりそうになり、長い木を手に取り、走り始めました。
Punaj batoj pluvis sur la junan fuŝulon.
懲罰的な打撃が若い悪党に降り注いだ。
"Ĉu mi ne instruis al vi?" la patro diris batante.
「私が教えたんじゃないの?」父親は殴りながら言った。
"Ĉu vi ne povas aŭskulti, kion mi klarigas al vi, rigardi, kion mi montras?
「私の説明を聞いて、私が見せるものを見てもらえませんか?
Vi ne atentas la laboron!
あなたは仕事に注意を払っていません!
Jen mi fariĝas pli kaj pli bonfama pro la alta kvalito de mia laboro, sed vi faraĉas ion ajn, iel ajn.
ここでは私の仕事の質の高さでますます有名になりつつありますが、あなたはどんな形であれ、何でも作ります。
Ĉu vi neniam lernos esti preciza, kalkuli ĝuste, zorge rekomenci ion miskomencitan, ĝis la rezulto estas perfekta, vendinda?
正確に計算すること、間違って始めたものを、結果が完璧で販売に値するものになるまで慎重に再起動することを、あなたは決して学ばないのでしょうか?
Ligno estas valora materialo, kiun oni estimu.
木材は大切にすべき貴重な素材です。
Oni ne traktu ĝin iel ajn.
いかなる形でも扱ってはなりません。
Ĉi tiu domo produktas altkvalitajn varojn, ĉu vi komprenas?, altkvalitajn.
この家は高品質の製品を生産しています、わかりますか?、高品質です。
Oni mezuru, kontrolu, kalkulu, refaru..."
測って、確認して、計算して、やり直して…」
Dum li tiel parolis, li plu batis kaj batis, ĝis liaj ostoj komencis dolori same suferige, kiel la tuta korpo doloris al la filo.
そう言いながら、息子の全身が痛むのと同じくらい耐え難いほどに骨が痛み始めるまで、彼は殴り続けた。
Ne estas facile eduki filon.
息子を育てるのは簡単ではありません。
Anstataŭ konduki Janĉjon al deziro pli bone labori por estontece eviti similajn punojn, la batado kreis en la knabo nur deziron mem puni la patron pro tiu troa puno, kiu preskaŭ odoris je malamo.
この殴打はジャンジョに、将来同じような罰を避けるためにもっと良く働きたいという願望を抱かせるのではなく、憎しみの匂いさえするこの過剰な罰に対して父親自身を罰したいという願望だけを少年の中に生み出した。
La ideo, kiun lia kreema menso baldaŭ proponis al li, tuj forgesigis la doloron.
彼の創造的な頭脳がすぐに提案したアイデアは、すぐに彼に痛みを忘れさせました。
Mastro Pikar ne sciis skribi kaj legi.
ピカール先生は読み書きができませんでした。
Li apenaŭ kapablis skribi sian nomon, per malrapida manmovo, ege mallerta.
彼はゆっくりとした手の動きで、非常にぎこちなく、かろうじて自分の名前を書くことができました。
Janĉjo, siaflanke, antaŭe vizitadis lernejon kaj sciis skribi, legi kaj kalkuli.
Jancjo さんは、以前に学校に通っていて、書き方、読み方、数え方を知っていました。
Estis li, kiu tenis la enspez- kaj elspez-librojn de la patro, notis ĉion notindan, faris la necesajn monkalkulojn (pri kiuj, male al la patro, li pli lertis ol pri la lignomezuraj) kaj pretigis la fakturojn.
父親の収入と支出の帳簿を付け、注目すべきすべてを書き留め、必要な財務計算を行い(父親とは異なり、彼は木材の測定よりも得意でした)、請求書を作成したのは彼でした。
Kaj ĝuste nun li devis skribi fakturon por fraŭlino Gudula.
そして今、彼はミス・グドゥラへの請求書を書かなければなりませんでした。
Riĉa, f-ino (= fraŭlino) Gudula antaŭ ne longe mendis ĉe Mastro Pikar kelkajn meblojn, kiujn ŝi donacis al nevo okaze de ties edziĝo.
金持ちの、ミス(=若い女性)・グドゥラさんはつい最近、マスター・ピカールにいくつかの家具を注文し、それを彼の結婚式の際に甥に贈った。
Janĉjo sciis, ke lia patro mem portos la fakturon al f-ino Gudula por tuj ricevi la monon, aŭ almenaŭ parton de la kalkulita sumo.
ジャンジョは、すぐにお金を受け取るために、あるいは計算された金額の少なくとも一部を受け取るために、父親自身が請求書をミス・グドゥラに持っていくことを知っていました。
Malfacile alprenante plej seriozan esprimon — ĉar lia patrino troviĝis en tiu sama ĉambro, kie staris lia skribtablo, kaj li ne povis permesi al si, ke ŝi ion suspektu — pene subpremante fortan emon ridi, la junulo skribis fakturon vere originalan.
最も真剣な表情を浮かべるのが難しく、彼の机が置かれている部屋と同じ部屋に母親がいて、彼女に何も疑わせることができなかったので、笑いたいという強い衝動を抑えるのに苦労しながら、若い男は真に独創的な請求書を書きました。
Kaj ĝin fininte, li iris al la laborejo, kie lia patro finfaris seĝon.
そしてそれを終えた後、彼は父親が椅子を作り終えた作業場に行きました。
"Mi petas vian pardonon pri la fuŝitaj fenestrokadroj," li diris per voĉo de senvalora subulo.
「窓枠がめちゃくちゃなのは勘弁してください」と彼はくだらない部下の声で言った。
"Mi punis vin, mi vin batis, la afero nun estas finita, ni ne plu parolu pri ĝi," diris Mastro Pikar, iom honta pri la tro forta kolero, kiu antaŭ nelonge igis lin bati la filon pli kruele, ol tiu efektive meritis.
「私はあなたを罰した、私はあなたを殴った、もう問題は終わった、もうそれについて話すのはやめよう」とマスター・ピカールは、最近自分が実際に受けるべき以上に残酷に息子を殴るほどの強すぎる怒りを少し恥じながら言った。
"Dankon pri via bona koro, patro.
「お父さん、優しい心をありがとう。
Mi venis peti vin subskribi la fakturon al f-ino Gudula."
グドゥラさんに法案に署名してもらいに来たのです。」
"Ha jes, dankon, ke vi ĝin preparis.
「ああ、準備してくれてありがとう。
Mi iros transdoni ĝin al ŝi tuj, post kiam mi estos fininta ĉi tiun seĝon."
この椅子が完成したらすぐに彼女に渡しに行きます。」
La faktoj ĉi-supre raportitaj okazis en la mateno.
上記の事実は午前中に起こった。
Kaj nun, posttagmeze, Janĉjo promenas sencele, ĉar li timas revidi la patron.
そして今、午後、ジャンチオは父親に再び会うのが怖いので、当てもなく歩きます。
Tiu ja certe iris al f-ino Gudula kaj la diablo scias, kiel ŝi reagis al lia fakturo.
彼はミス・グドゥラのところに行ったに違いないが、悪魔は彼女が彼の請求書にどう反応したか知っている。
Sed ne nur la diablo tion sciu.
しかし、それを知っているのは悪魔だけではありません。
Ankaŭ vi, kara leganto, rajtas esti informita.
親愛なる読者の皆さんにも、情報を得る権利があります。
Kun sia tro longa verda jupo, siaj tro malgrandaj okulvitroj kaj sia tro alta hararanĝo, f-ino Gudula aspektis iom strange, sed la lignaĵisto elmontris nenion el sia sento pri ŝia ridindeco.
長すぎる緑色のスカート、小さすぎる眼鏡、そして高すぎる髪で、ミス・グドゥラは少し奇妙に見えましたが、大工は彼女のばかばかしさの感覚をまったく示しませんでした。
Plej ĝentile li salutis ŝin.
彼は彼女にとても丁寧に挨拶した。
Ŝi reciproke salutis plej afable.
彼女はとても親切に挨拶を交わした。
"Ho, Mastro Pikar!
「ああ、ピカル先生!
Ĉu vi fartas bone?
大丈夫ですか
Envenu, mi petas.
どうぞお入りください。
Vi certe alportas al mi la etan fakturon."
小額の請求書を持ってきてください。」
Ŝi kondukis lin al sidĉambro.
彼女は彼を居間へ案内した。
"Bonvolu sidiĝi.
「座ってください。
Tiu seĝo ne estas tiel komforta, kiel viaj, sed ĝi taŭgos."
その椅子はあなたの椅子ほど快適ではありませんが、それでも大丈夫です。」
Apenaŭ Mastro Pikar havis la tempon eksidi, jam ŝi direktiĝis al meblo, el kiu ŝi prenis metalan skatolon.
マスター・ピカールは座る時間がほとんどなく、すでに家具に向かっていて、そこから金属製の箱を取り出しました。
"Mia mono estas en ĉi tiu skatolo, mi tuj pagos vin, tiel mia ŝuldo estos nuligita, kaj mi ne ŝatas ŝuldi monon.
「私のお金はこの箱に入っています。今すぐ支払います。そうすれば私の借金は帳消しになります。私はお金を借りるのが好きではありません。」
Tiu serio da mebloj, kiun vi faris por mia nevo, estas belega.
あなたが私の甥のために作ったその家具セットは素晴らしいです。
Hieraŭ ankoraŭ mi rekomendis vin al amiko, kiu bezonas farigi mi-ne-memoras-kian lignaĵan laboron."
ちょうど昨日、大工仕事が必要な友人にあなたを勧めたのですが、どんな大工仕事をしたかは覚えていません。」
Mastro Pikar ridetis.
ピカール先生は微笑んだ。
Li ŝatis homojn pretajn tuj pagi, kaj plaĉis al li gratuloj kaj buŝ-al-orela reklamado.
彼はすぐにお金を払う人を好み、お祝いの言葉や口コミでの宣伝を好みました。
Dum li interŝanĝis kelkajn vortojn pri la vintro, ŝi metis la fingrojn al sia brusto.
彼が冬について少し言葉を交わしている間、彼女は胸に指を当てた。
Eta ŝlosilo tie pendis, fiksita al fadeno aŭ ŝnureto, kiu rondiris ŝian kolon.
小さな鍵がそこにぶら下がっており、彼女の首に巻き付けられた糸または紐に取り付けられていました。
Ŝi tiris la ŝnureton, prenis la ŝlosileton, malŝlosis la metalan skatolon kaj rigardis Mastron Pikar demande.
彼女はコードを引き、鍵を受け取り、金属製の箱のロックを解除し、マスター・ピカーを疑問の目で見ました。
Li transdonis la fakturon al ŝi.
彼は彼女に請求書を手渡した。
"Mi scias, ke vi estas serioza homo, kaj ne riskas prezenti fuŝan kalkulon, sed permesu, ke ne nur la sumon mi rigardu, sed kontrolu ĉiun eron.
「あなたが真面目な方だとは思いますので、いい加減な計算を提示する危険はありませんが、合計だけでなく、すべての項目をチェックさせてください。
Mi ne dubas pri vi, sed eĉ plej bonintencaj homoj fojfoje faras erarojn en kalkulado, ĉu ne?
あなたを疑うわけではありませんが、どんなに善意のある人でも、時々計算を間違えることがありますよね。
Ĉu vi scias, kial mi estas iom riĉeta?
なぜ私が少し裕福なのか知っていますか?
Ĉar mi ĉiam plej precize kalkulas."
私は常に最も正確に計算しているからです。」
"Sendube, sendube," trankvile respondis la lignaĵisto.
「間違いない、間違いない」大工は静かに答えた。
Sed tuj kiam ŝi komencis legi, ŝiaj lipoj premiĝis kaj ŝia vizaĝo koloriĝis sange.
しかし、本を読み始めるとすぐに、彼女の唇はすぼまり、顔は血色になりました。
"Kiel eblas?" ŝi diris kaj ekrigardis lin nekomprene.
「どうしてそれが可能ですか?」彼女はそう言って、理解できない様子で彼を見た。
La ruĝa koloro sur ŝia vizaĝo fariĝis pli malhela.
彼女の顔の赤い色はさらに濃くなった。
"De kie vi prenis la fikuraĝon enmanigi al mi tiun... tiun... nu, mi ne povas kompreni," ŝi plu diris, kaj ŝiaj okuloj disĵetis fulmojn.
「どこでそんなものを私に渡す勇気があったのですか...それは...まあ、私には理解できません」と彼女は続け、そして彼女の目は稲妻を散らしました。
"Nu, kio okazas, estimata fraŭlino?
「それで、どうしたの、お嬢様?
Mi estas certa, ke ĉio estas en ordo, kaj ke ĉiu prezo estis plej ĝuste kalkulita."
すべてが順調であり、すべての価格が最も正確に計算されていると確信しています。」
"Hontinde, hontinde!" ŝi elparolis tra lipoj preskaŭ fermitaj.
「恥ずかしい、恥ずかしい!」彼女はほとんど閉じた唇で話した。
"Neniam mi legis ion simile malkonvenan."
「これほど不適切なものは読んだことがありません。」
"Pardonu min, estimata fraŭlino, sed mi ne komprenas.
「ごめんなさい、お嬢様、でも私には理解できません。
Se enestas eraro, bonvolu precizigi al mi, pri kio temas."
エラーがある場合は、内容をお知らせください。」
"Neniam oni traktis min tiel fie.
「私はこれほどひどい扱いを受けたことはありません。
Kia fiaĵo!
なんてたわごとだ!
Tio igas min...
それが私を…
Nun, jen subite mi ne plu bone fartas.
さて、突然体調が悪くなってしまいました。
Mi timas, sinjoro...
残念です、先生...
Mi ti-mas, ke necesos voki doktoron.
医者を呼ぶ必要があると思います。
Mi apenaŭ povas spiri."
息ができないほどです。」
"Se vi fartas malbone, mi plezure servos vin irante voki kuraciston, sed via subita malbonfarto ne povas rilati al mia fakturo.
「もし体調が悪ければ喜んで医者を呼びに行きますが、あなたの突然の体調不良は私の請求額とは関係ありません。
Eble, antaŭ ol venigi doktoron, mi donu al vi glaseton da vino aŭ alkoholaĵo.
おそらく、医者を連れてくる前に、ワインか酒を一杯あげるべきでしょう。
Tio efikos refortige."
そうすれば若返り効果もあるよ。」
Dum tiu fraz-interŝanĝo ŝi staris.
その文のやり取りの間、彼女は立っていた。
Nun ŝi preskaŭ falis sur seĝon.
今、彼女は椅子に落ちそうになりました。
"Foriru, foriru," ŝi ordonis akravoĉe.
「あっちへ、あっちへ」と彼女は鋭い声で命令した。
"Neniam plu mi mendos ion ĉe vi.
「もうあなたには何も注文しません。
Mi..."
私..."
Dume, Mastro Pikar trovis botelon da fruktalkoholaĵo kaj plenigis glaseton por ŝi.
一方、マスター・ピカールは果実酒のボトルを見つけて、小さなグラスに注いでくれました。
"Trinku, estimata fraŭlino, trinku, tio helpos vin retrankviliĝi."
「飲めよ、お嬢さん、飲め、落ち着くよ。」
Ŝi ne sciis, ĉu akcepti aŭ ne la proponon de tiu fiulo, sed fine ŝi tamen konsentis malsekigi siajn lipojn per la trinkaĵo.
彼女はその悪役の申し出を受け入れるかどうかわかりませんでしたが、最終的には飲み物で唇を濡らすことに同意しました。
Ŝi rigardis Mastron Pikar.
彼女はマスター・ピカルを見た。
Kiam ŝi vidis lian obeulan, zorg-plenan, seriozan vizaĝon, iĝis klare al ŝi, ke li ne povas esti kulpa.
彼の従順で思いやりのある真剣な顔を見たとき、彼女には彼が無罪であることが明らかになりました。
Li sentis tiun ŝanĝon en ŝi, kaj demandis dolĉavoĉe:
彼は彼女の変化を感じ、甘い声で尋ねました。
"Klarigu al mi.
「説明してください。
Kial mia fakturo efikis malsanige?
私の請求書が不健全な影響を及ぼしたのはなぜですか?
Mi certigas al vi, ke mi vere ne komprenas."
本当に理解できないと断言します。」
"Legu mem," ŝi diris.
「自分で読んでください」と彼女は言いました。
"Aŭ ĉu vi ne scias, kion vi skribis?"
「それとも自分が何を書いたか分からないのですか?」
"Pardonu min, estimata fraŭlino, sed mi estas simpla laboristo, kiu neniam iris al lernejo, krom por alporti tablojn kaj tabulojn, rebonigi fuŝitajn fenestrokadrojn, aŭ loki ŝrankon.
「申し訳ありませんが、お嬢さん、私はただの職人で、テーブルや板を持ってきたり、壊れた窓枠を直したり、クローゼットを立てたりする以外には学校に行ったこともありません。
Mi ne scias skribi, nek legi.
書き方も読み方も分かりません。
La fakturojn ĉiam preparas mia filo Janĉjo kaj..."
請求書はいつも息子のジャンチョが作成します...」
"Via filo!
「あなたの息子よ!
Do estas li!
だから彼だよ!
Kia hontindulo!
なんて恥ずべきことでしょう!
Vi ne scipovas legi, vi diris.
あなたは読めない、とあなたは言いました。
Nu, bone, mi legos por vi. lomete.
そうですね、私が読んであげます。ロメテ
Car ĝis la fino mi verŝajne ne povos."
最後まで多分無理だから」
"Bonvolu."
"お願いします。"
"Jen. 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj' ('Guldeno' estis la nomo de la mono uzata en Belgio tiuperiode).
「ほら。『グドゥラは愚か者:25ギルダー』(『ゲルデン』は当時ベルギーで使われていたお金の名前だった)」。
Ŝi parolis tre mallaŭte, kvazaŭ ŝi timus la sonojn, kiujn ŝia buŝo ellasos.
彼女はまるで自分の口から発せられる音を恐れているかのように、とても穏やかに話しました。
"25 guldenoj, tio estas por la eta vestoŝranko."
「25ギルダー、それはちょっとしたワードローブ用です。」
"Vi ne aŭdis min, Mastro Pikar."
「聞こえませんでした、マスター・ピカル。」
Ŝi laŭtigis sian voĉon.
彼女は声を上げた。
"Estas skribite: 'Gudula estas stultulino: 25 guldenoj'."
「『グドゥラは愚か者だ:25ギルダー』と書いてある。」
"Ĉu vere?"
"本当に?"
Li ankoraŭ ne kredis al siaj oreloj.
彼はまだ自分の耳を信じられませんでした。
En f-ino Gudula, la fakto laŭtlegi frazon, kiun ĝis tiam ŝi aŭdis nur enmense, kreis miksaĵon el honto kaj kolero, kiu ekrapidigis la sangofluon.
ミス・グドゥラの場合、それまで頭の中でしか聞いていなかった一文を声に出して読むという事実が、恥ずかしさと怒りの入り混じった感情を生み出し、血流が速くなった。
Sed dum ŝia vizaĝo rekoloriĝis ruĝe, tiu de Mastro Pikar iĝis morte blanka.
しかし、彼女の顔が再び赤くなると、マスター・ピカールの顔は死んだように白くなりました。
"Atendu la sekvon.
「続編をお待ちください。
Mi plu legas: 'lito por ŝia amanto: 25 guldenoj'."
私は読み続けます:「彼女の恋人のためのベッド:25ギルダー」。
"Kion?"
"何?"
" 'Seĝeto por ripozigi ŝiajn malbelajn piedojn: 10 guldenoj; 'Skatolo por pri-seksaj revuoj: 5 guldenoj; 'Libroŝranko por malkonvenaj romanoj: 25 guldenoj; 'Kadro por bildoj pri nokta vivo enparka: 2 guldenoj'."
「醜い足を休める椅子:10ギルダー、セックス雑誌の箱:5ギルダー、不適切な小説の本棚:25ギルダー、公園の夜遊びの写真の額縁:2ギルダー」。
"Nekredeble, nekredeble!
「信じられない、信じられない!
Kompatinda fraŭlino!
可哀想なお嬢さん!
Kiel mi povos pardonigi min?"
どうしたら自分を許せますか?」
Kaj Mastro Pikar, konata en la tuta urbo kiel egalanima gajulo, ekploris unuafoje ekde la aĝo de ok jaroj.
そして、穏やかな陽気な男として町中に知られていたマスター・ピカールは、8歳の時以来初めて泣き始めた。
F-ino Gudula rigardis lin.
ミス・グドゥラは彼を見た。
Dum la longa, peza silento, kiu sekvis, ŝiaj sentoj pli kaj pli evoluis al kompata.
その後に続く長く重い沈黙の間に、彼女の感情はますます慈しみ深くなりました。
Ŝi ekstaris, prenis glaseton kaj ĝin plenigis per la sama frukta alkoholaĵo.
彼女は立ち上がり、小さなグラスを取り、同じ果実酒を注ぎました。
"Trinku, kara sinjoro, bonvolu trinki.
「お飲みください、先生、お飲みください。
Ĝi estas iom forta, ĝuste tian alkoholaĵon vi bezonas."
少し強いですが、ちょうどいいお酒です。」
Li trinkis senpense.
彼は何も考えずに飲んだ。
"Mi ne scias, kion diri.
「何と言ったらいいのか分かりません。
Mi hontas.
恥ずかしいです
Mi terure hontas.
とても恥ずかしいです。
Kiel eblas tiel malbone eduki sian filon?"
どうして自分の息子をそこまでひどい教育ができるのでしょうか?」
Kaj jen la plorfonto ree malfermiĝis.
そしてここでまたしだれの泉が開きました。
"Ĉu vi akceptus pecon el kuko tute freŝe bakita?" ŝi demandis, kaj levis sin denove.
「焼きたてのケーキを一ついただけませんか?」彼女は尋ねて、再び立ち上がった。
El la apuda kuirejo ŝi revenis kun granda ronda pomkuko, kaj tranĉis ĝin.
彼女は隣のキッチンから大きな丸いアップルパイを持って戻ってきて、それを切りました。
Ŝi donis al li pecon kaj prenis unu por si mem.
彼女は彼に一片を与え、一片を自分のものにしました。
Li viŝis al si la okulojn kaj manĝetis la kukpecon.
彼は目を拭いてケーキをかじった。
Li trinkis iom pli el la alkoholaĵo.
彼はさらに酒を飲みました。
Liaj fortoj iom post iom revenis.
彼の体力は徐々に戻ってきました。
"Fi-romanoj!
『フィ・ノベルス!
Nekonvenaj revuaĉoj!
雑誌の不適切なレビュー!
De kie li prenis tiajn ideojn?
彼はそのようなアイデアをどこから得たのでしょうか?
Je lia aĝo!
彼の年齢で!
Li povas prepari sin al plej terara puno.
彼は最も恐ろしい罰を覚悟することができます。
Jes, mi promesas al vi, fraŭlino.
はい、お約束します、お嬢さん。
Lia krimo ne restos senpuna, bonvolu kredi min."
彼の罪は罰されないわけではありません、信じてください。」
Nun estis la vico de f-ino Gudula pardonpeti.
今度はミス・グドゥラが謝罪する番だった。
Ŝi diris, ke ŝi devus scii, kia homo li estas, kaj ke li ne povus kulpi pri tia stulta ŝerco, se ŝerco oni povas tion nomi.
彼女は、彼がどのような人物であるかを知っておくべきで、冗談と呼べるのであれば、そのような愚かな冗談を彼が犯すはずはない、と言いました。
Ŝi promesis, ke ŝi plu turnos sin al li, se ŝi bezonos servojn de lignaĵisto, kaj eĉ — ĉar la vido de tiu patra sufero pli kaj pli ŝire tuŝis ŝian koron — ke ŝi klopodos havigi al li mendojn de personoj, kiujn ŝi konas.
彼女は、もし大工の仕事が必要になったら、これからも彼に頼ると約束した。そして、その父親の苦しみの姿を見て、ますます涙が溢れてきたので、自分の知っている人たちから注文を得るように努めるとも約束した。
Ili disiĝis bonamike.
彼らは円満に別れた。
Janĉjo ne dubis, ke lia patro gardostaras ĉe la hejma pordo kaj pretas lin bati eĉ pli kruele ol en la mateno.
ジョンは、父親が家の玄関で見張りに立っていて、今朝よりもさらに残酷に殴るつもりであることに何の疑いもありませんでした。
Sed nun jam estis nokto, kaj li sin demandis, kiamaniere reveni hejmen evitante la patran koleron.
しかし、もう夜になってしまったので、どうすれば父親の怒りを避けて家に帰れるだろうかと考えました。
Kiam oni marŝas sencele dum tuta duontago kun truitaj ŝuoj kaj pli kaj pli traataj ŝtrumpoj sur trotuaroj kovritaj de neĝo, memoroj pri la ĝuo malstreĉi sin en komforta varma lito facile okupas la tutan menson.
雪で覆われた歩道を、穴の開いた靴とますますすり減った靴下で半日ぶらぶら歩いていると、快適な暖かいベッドでリラックスした喜びの記憶が簡単に頭全体を占めます。
La piedoj de Janĉjo estis tiel malsekaj, ke li antaŭsentis la unuajn signojn de malsano.
ジョンの足はとても濡れていたので、病気の最初の兆候を予見しました。
Eviti malvarmumon en tiaj kondiĉoj estus neeble.
このような状況で風邪を避けることは不可能です。
Se li nur povus trovi rimedon senriske reeniri hejmen...
無事に家に帰る方法を見つけられれば…。
Dum li sensukcese esploris sian menson serĉe al solvo al tiu malbenita problemo, jen kure alproksimiĝis junulo, kies paŝoj montriĝis necertaj.
彼がその呪われた問題の解決策を探してもうまくいかなかったとき、若い男が駆け寄ってきたが、その足取りは確かではなかった。
Videble, tiu trinkis bieron aŭ vinon, aŭ eĉ ion pli fortan, pli ol li devus, kaj li ne plu estis en plene konscia stato.
どうやらビールやワイン、さらには強いものを必要以上に飲んでしまったようで、意識はもう完全に保たれていなかったようです。
"Helpu min!" li alvokis Janĉjon.
"助けて!"彼はジャンシオに電話した。
"Policanoj postkuras min."
「警察が私を追っています。」
Li parolis malfacile, kvazaŭ lia lango estus peza kaj liaj lipoj ne respondus al la ordonoj de la menso (se entute lia menso plu funkciis).
彼は、まるで舌が重く、唇が心の命令に反応しないかのように(たとえ彼の心がまだ働いていたとしても)、困難に話しました。
El liaj neklaraj frazoj, Janĉjo tamen sukcesis kompreni, ke tiu junulo, kun menso nebula pro troa vinĝuo, havis, antaŭ kelkaj minutoj, la amuzan ideon voli tondi la harojn de sia hartondisto, kiu ŝance ankaŭ troviĝis en la sama gastejo.
しかし、ヤンチョは、彼の不明瞭な文章から、この若者がワインの飲みすぎで頭が曇っていて、数分前にたまたま同じ旅館にいた床屋の髪を切りたいという面白い考えを思いついたことをなんとか理解した。
La hartondisto ne konsentis, ke tiu fŭsmova vinplenulo uzu akran tondilon ĉe lia kapo, kaj, por senigi sin je li, finfine vokis la policon.
理容師は、このワイン大酒飲みが頭に鋭いハサミを使ったことに同意できず、ついに彼を追い出すために警察に電話した。
La homoj en la gastejo provis bari al li la vojon, sed li estis tre forta kaj sukcesis trapasi tiun homan baraĵon.
宿屋の人々が彼の行く手を阻もうとしましたが、彼は非常に強いので、その人間の壁をなんとか突破しました。
Tamen, laŭ tiu junulo, tuta grupo da policanoj nun serĉas lin.
しかし、その若い男性によると、現在警官一団が彼を捜索しているという。
Ke lin ne haltigis homa baraĵo, sufiĉis lin rigardi por tion tuj kompreni.
彼が人間の障壁によって止められていないことは、彼を見てすぐに理解するのに十分でした。
Li ja estis mirinde alta kaj forta.
彼は確かに驚くほど背が高く、力強かった。
Krome, oni povis suspekti, ke ankaŭ la barantaj homoj sufiĉe vinis aŭ bieris.
さらに、バリケードも十分な量のワインやビールを飲んでいたのではないかと疑われる人もいるだろう。
Ju pli li rigardis lin, des pli Janĉjo komprenis la eblan utilon de tiaj grandeco kaj forto.
見れば見るほど、ジャックはその体格と強さの潜在的な利点に気づきました。
"Venu kun mi," li proponis, kaj kure li kondukis sian novan kunulon al la muro, kiu ĉirkaŭas la ĝardeneton de la familia hejmo.
「一緒に来て」と彼は申し出ると、すぐに新しい仲間を家の小さな庭を囲む壁に連れて行きました。
"Vi estas granda kaj forta," li diris.
「あなたは大きくて強いです」と彼は言いました。
"Ĉu vi povus teni min tiel, ke mi atingu la supron de la muro?
「壁のてっぺんまで届くように私を抱いてくれませんか?」
Mi scias, kie ŝtupetaro troviĝas aliflanke.
私は反対側の梯子がどこにあるか知っています。
Se vi levos min tien, mi tuj alportos ĝin al vi.
そこまで持ち上げてくれれば、連れて行きます。
Vi tiam facile povos ŝtupeti al la mursupro, kaj de tie en la ĝardenon.
そうすれば、壁の頂上まで簡単に登ることができ、そこから庭に出ることができます。
La polico ne komprenos, kien vi malaperis.
警察はあなたがどこに消えたのか理解できないでしょう。
Ili pasos preter la domo rimarkante nenion."
彼らは何も気づかずに家の前を通り過ぎるでしょう。」
Kvankam la egalpezo de la vinplenulo estis neideala — multe mankis ĝis tio - tamen li sukcesis altigi Janĉjon ĝis la supro de la muro.
ワインで満たされた男の同じ体重は理想的ではありませんでしたが、それははるかに足りませんでしたが、それでも彼はジャンチョを壁の頂上まで持ち上げることに成功しました。
Post kelkaj momentoj, la juna Pikarido malsupren saltis aliflanke.
しばらくして、若いピカリッドが反対側から飛び降りました。
Fakte, li ne bezonis serĉi la ŝtupetaron.
実際、はしごを探す必要はありませんでした。
La bruo de policaj paŝoj, pli kaj pli proksimaj, igis la junulon tutforte provi savi sin.
警察の足音がどんどん近づいてくるので、青年は全力で身を守ろうとした。
Altkreska li estis, kaj unusalte li sukcesis teni sin ĉe la mursupro.
彼は背が高く、一度のジャンプでなんとか壁の頂上に留まり続けた。
Fortabraka, li facile tiris sin supren, kaj baldaŭ saltis apud Jan-ĉjon en la pikara ĝardeno.
力強い彼は簡単に体を起こし、すぐにピカールの庭でジャンチの隣に飛び込みました。
"Venu," simple diris la knabo, "vi estas savita."
「来なさい」少年はただ言いました。「あなたは救われました。」
Senbrue enirante, li konstatis, ke lia patro ne gardostaras.
静かに入ると、彼は父親が警戒していないことに気づきました。
Mastro Pikar certe gardis la pordon dum parto de la nokto, sed li verŝajne laciĝis kaj fine decidis iri dormi.
マスター・ピカールは夜の一部の間ドアを守っていたに違いありませんが、おそらく疲れて、ついに寝ることに決めました。
Janĉjo kondukis sian kunulon al sia ĉambro, kaj la vinplena fortulo senpeziĝe, plezure, ekkuŝis sur lian liton.
ジャンチョが仲間を自分の部屋に案内すると、ワインで満たされた屈強な男は、無重力で喜んでベッドに横たわった。
Janĉjo, kiu konis sian patron, opiniis pli saĝa kuŝi sub la lito.
ジョンは父親のことを知っていたので、ベッドの下に横たわったほうが賢明だと考えました。
Samtempe honta kaj kolerega, Mastro Pikar malprofunde doimis.
恥ずかしさと激怒の両方で、マスター・ピカールは顔をしかめた。
"Mi ĵus aŭdis bruon," li diris al la edzino.
「今、物音が聞こえたんです」と彼は妻に言いました。
"Certe estas tiu krimulo Janĉjo."
「あの犯罪者のジャンチオに違いない」
Li ellitiĝis, prenis sian lignan batilon, kaj rapidis al la ĉambro de l' filo.
彼は立ち上がって、木製のこん棒を持ち、息子の部屋に急いだ。
La fenestrokovriloj estis fermitaj kaj nenio videblis en tiu densa nokto, en kiu, cetere, nuboj kaŝis la lunon, sed li ne bezonis lumon.
雨戸は閉まっており、その濃い夜には何も見えず、さらに雲が月を隠していたが、光は必要なかった。
Li perfekte sciis, kie la lito troviĝas.
彼はベッドがどこにあるのかをよく知っていました。
Ne necesis do pli ol kelkaj momentoj, por ke li staru ĉe la lito kaj komencu bati, kriante vortaĉojn al la kuŝanto.
彼がベッドのそばに立って、そこに横たわっている人に向かって言葉を叫びながら殴り始めるまで、数秒もかかりませんでした。
Sed - ho miraĵo! — apenaŭ post du batoj jen sin levis el la lito vasta, grandega homformo, tute ne simila al la 16-jara, maldika kaj mallarĝa Janĉjo.
しかし――ああ、不思議だ! - 二回の打撃の後、かろうじて巨大な人間の姿がベッドから起き上がった。それは16歳の痩せ細ったジャンチョとは全く似ていなかった。
"Eeeeeeej," sonis el tiu moviĝanta formo voĉo apenaŭ (aŭ tute ne) homa, malakre, neklare.
「ええええ」その動く姿からは、かろうじて(あるいはまったく)人間の声が、率直に、不明瞭に聞こえた。
"Kiu vi estas?"
"あなたは誰ですか?"
Mastro Pikar demandis.
マスター・ピカルは尋ねた。
Sed tro da nekutimaj aferoj okazis ĉi-tage, li ne ripozis sufiĉe por havi klaran menson, kaj li ne plu estis certa, ĉu li vekiĝis aŭ dorme bildigas al si teruraĵojn.
しかし、今日はあまりにも多くの異常な出来事が起こり、彼は明晰な頭を持つほど十分に休んでおらず、目覚めているのか、それとも恐怖を想像しながら眠っているのかもはやわかりませんでした。
"La dia-a-a-a-a-a-blo," diris la fortulo, kaj, prenante ion el sia poŝo, daŭrigis: "Jen mi havas tondilon.
「ダ・ア・ア・ア・ブラ」と力強い男はポケットから何かを取り出して続けた、「ここにハサミがある。
Se vi plu atakos min, mi tondos viajn harojn.
もしまた私を攻撃するなら、髪を切ります。
Plej neregule.
ほとんど不定期です。
Plej fuŝe.
最もめちゃくちゃです。
Vi estos tiel malbela, ke vi ne plu kuraĝos eliri al la strato."
あなたはとても醜くなって、二度と街に出る勇気がなくなるでしょう。」
Li palpis sian pantalonon.
彼はパンツを触った。
"Cetere, ankaŭ tranĉilon mi havas, tio povos helpi..."
「そういえば、ナイフも持っているので、あれば助かるかも……」
Mastro Pikar ne atendis la finon de la frazo.
マスター・ピカールは判決の終わりを待たなかった。
Li forkuris al sia ĉambro kaj ŝlosis ties pordon.
彼は自分の部屋に走って行き、ドアに鍵をかけた。
"La diablo estas en la ĉambro de Janĉjo," li diris al la edzino, spiregante.
「ジャックの部屋に悪魔がいる」と彼は息を切らしながら妻に言った。
"Li volas tondi kaj tranĉi.
「彼はトリミングとカットを望んでいる。
Dio mia, Dio mia!"
わが神、わが神!」
Kaj, kiel bona katoliko, li faris sur si krucosignon.
そして、善良なカトリック教徒のように、彼は十字架のサインをしました。
"Venu dormi, anstataŭ diri stultaĵojn," respondis la edzina voĉo, dormepeza.
「くだらないことを言うより、寝なさいよ」と妻の眠りの重い声が答えた。
Time, Mastro Pikar, streĉante la orelojn por provi aŭde kompreni, kio plu okazas, repaŝis al la gea lito.
マスター・ピカールは恐る恐る、次に何が起こっているのかを聞こうと耳を澄ませながら、ギアのベッドに後ずさりした。
En la fila ĉambro, Janĉjo plej mallaŭte gratulis sian kunulon:
息子の部屋で、ジャンチョさんは最も穏やかな口調で仲間を祝福した。
"Vi agis belege.
「よくやったよ。
Ĉu vi ofte teatras?
よく劇場に行きますか?
Vi ludis vian rolon perfekte.
あなたは自分の役割を完璧に果たしました。
Mi des pli gratulas, ĉar ni ne havis la tempon interkonsenti pri tio, kiel vi rolu.
あなたがどのように行動すべきかについて合意する時間がなかったので、なおさらおめでとうございます。
Kiel freŝbakita diablo, vi estis rimarkinda.
焼きたての悪魔として、あなたは素晴らしかったです。
Nu, vi estas libera nun.
さて、あなたはもう自由です。
La polico certe ĉesis serĉi vin.
警察はあなたの捜索をやめたに違いありません。
Mi rekondukos vin eksteren.
外に連れて帰ります。
Sed atentu, gardu vin fari eĉ plej etan bruon, aŭ vi riskos, ke tiu frenezulo, kiu vekis vin batile, rekomencos frapi.
ただし、気をつけてください。ほんのわずかな音も立てないように注意してください。そうしないと、ノックであなたを起こした狂人が再びノックを始める危険があります。
Normale, la duan fojon, li estas pli danĝera.
通常、二回目はもっと危険です。
Mi rekomendas al vi eliri tuj."
すぐに出ていくことをお勧めします。」
Senbrue ili paŝis ĝis la stratpordo, kaj, farinte mokan soldatan saluton, la juna fortulo malaperis en la formiĝanta nebulo.
彼らは音もなく通りの入り口まで歩き、模擬兵士のような敬礼をした後、若い屈強な男は立ち込める霧の中に消えた。
La sekvantan matenon, kiam la patrino de Janĉjo vekis sian filon, ŝi demandis:
翌朝、ジャンチョさんの母親は息子を起こしてこう尋ねました。
"Ĉu vi scias, kio okazis hieraŭ?
「昨日何が起こったか知っていますか?
Via patro estis en terura stato, sed li volas klarigi nenion al mi.
あなたのお父さんはひどい状態にありましたが、私に何も説明したがりません。
Kaj eĉ dumnokte ŝajnas al mi, ke li iom freneziĝis.
そして夜中でさえ、彼は少しおかしくなったように私には思えます。
Mi aŭdis ion, mi, kiu ĉiam dormas tiel profunde.
いつも深く眠っている私に何か聞こえました。
Jes, mi aŭdis, kvazaŭ okazus frapoj kaj krioj."
はい、ノックと叫び声が聞こえたように聞こえました。」
"Mi scias nenion, patrineto," malveris Janĉjo kun vizaĝo de obeema, plej sincera infano.
「私は何も知りません、小さなお母さん」とジャンチオは従順で最も誠実な子供のような顔で嘘をつきました。
"Mi dormis en mia lito trankvile la tutan nokton."
「私は一晩中ベッドでぐっすり眠りました。」
Tiumomente, la patro eniris la dormĉambron de sia filo.
その瞬間、父親が息子の寝室に入ってきました。
"Ĉu vi ne hontas?!
「恥ずかしくないの?!
Fari tian krimon kontraŭ via patro!
あなたの父親に対してそのような罪を犯すとは!
Mi ĉi-foje batos vin ĝismorte!" li ekkriis.
今度は撲殺してやる!」彼は叫んだ。
Sed la knabo restis tute trankvila.
しかし、少年は完全に平静を保っていた。
"Kiun krimon, patro?" li demandis kun plej senkulpa esprimo.
「何の罪ですか、お父さん?」彼はとても無邪気な表情で尋ねた。
"La fakturo de f-ino Gudula...
「グドゥラさんの請求書は…」
Kiam mi transdonis ĝin al ŝi... ho, kia honto!
それを彼女に渡してみると……ああ、残念!
Kiel vi havis la ideon..."
どうやってそのアイデアを思いついたんですか…」
Li tro koleris por kapabli bonorde vortigi siajn pensojn.
彼は怒りのあまり自分の考えを適切に言葉にすることができなかった。
Janĉjo interrompis:
ジョンが遮ってこう言った。
"Vi certe ne transdonis la fakturon de f-ino Gudula al ŝi.
「あなたはミス・グドゥラの請求書を彼女に渡していないはずです。
Tiu fakturo ankoraŭ kuŝas sur mia skribotablo.
その請求書はまだ私の机の上にあります。
Mi vidis ĝin hieraŭ, kiam mi revenis hejmen."
昨日家に帰ってから見ました。」
"Kion?
"何?
Sur via skribotablo, sed...
机の上ですが…
Ni iru kontroli."
確認に行きましょう。」
"Jen, rigardu," Janĉjo diris enirinte la skribĉambron.
「ほら、見てください」とジャックは執筆室に入りながら言った。
"Vi eĉ ne subskribis ĝin."
「あなたはそれに署名さえしませんでした。」
La antaŭan tagon, antaŭ ol verki la specialan fakturon, li preparis la veran kaj intence ĝin lasis sur la skribotablo.
前日、特別請求書を書く前に、本物の請求書を用意し、わざと机の上に置いた。
Ĉar lia patro ne sciis legi, li riskis nenion.
父親は文字が読めなかったので、何も危険を冒さなかった。
"Maria!"
「メアリー!」
Mastro Pikar vokis sian edzinon.
マスター・ピカールは妻に電話した。
"Vi, kiu kelkfoje diras, ke vi iomete konas la literojn.
「文字を少しは知っていると時々言うあなた。
Ĉu vi kapablus legi eĉ nur unu vorton de ĉi tiu malbenita skribaĵo?"
この呪われた文章を一文字でも読むことができますか?」
Ŝi prenis la paperfolion.
彼女は一枚の紙を受け取りました。
"Mi povas legi la nomon.
「名前は読めますよ。
Estas skribite: 'F-ino Gudula', kaj unu alian vorton mi rekonas: 'seĝo'.
そこには「Miss Gudula」と書かれており、私が認識しているもう 1 つの単語は「chair」です。
Pri la aliaj mi eble povus, sed estus tro lacige."
他の人についてはできるかもしれないが、それはとても疲れるだろう。」
La patro nenion plu komprenis.
父親はもう何も理解できませんでした。
"Kio estas la papero, kiun vi donis al mi hieraŭ?"
「昨日あなたが私にくれた紙は何ですか?」
"Mi donis al vi neniun paperon, patreto," la knabo respondis, plu konservante la saman senkulpan, bonknaban esprimon.
「紙は渡さなかった、お父さん」少年は相変わらず無邪気で良い子の表情を保ったまま答えた。
"Vi batis min, ĉar mi fuŝis la fenestrokadrojn, kiujn ni devis prepari por la nova librovendejo.
「私が新しい本屋のために準備しなければならなかった窓枠をめちゃくちゃにしてしまったので、あなたは私を殴りました。
Kaj tiam, ŝajnas al mi, vi perdis la kapon.
そして、私には、あなたは頭がおかしくなったように思えます。
Vi tiom batis min, ke vi ne plu sciis, kion vi faras.
あまりにも強く私を殴ったので、もう何をしているのかわかりませんでした。
Mia impreso estis, ke diablo ekokupis vian menson."
私の印象では、悪魔があなたの心を乗っ取ったような気がしました。」
"La diablo!" kriis la patro.
「悪魔だ!」と父親は叫んだ。
Li refoje krucosignis.
彼は再び十字架のサインをした。
"Pardonu min, filo," li diris.
「許してください、息子よ」と彼は言った。
"Mi kuras al la preĝejo.
「教会へ走っています。
Ŝajnas, ke efektive diablo venis ĉi tien.
どうやら本当に悪魔が来たようだ。
Mi eĉ renkontis lin dumnokte.
夜中に会ったこともありました。
Dum la tago, certe, li baris normalan disvolvon de la laboro.
確かに日中、彼は仕事の正常な発展を妨げた。
Li metis malordon en la rilatojn.
彼は人間関係を混乱させた。
Li lokis min en hontovekan situacion.
彼は私を恥ずかしい状況に追い込んだ。
Li fuŝis mian tutan tagon."
彼は私の一日を台無しにしました。」
Kure li foriris.
彼は逃げ出した。
"Kompatindulo!"
「かわいそうに!」
Janĉjo diris al la patrino.
ジョンは母親に言った。
Kaj nur kiam ŝi estis for, li ellasis el si la senkompatan, sed gajan, tro longe subpremitan ridon.
そして彼女がいなくなったときだけ、彼は容赦のない、しかし陽気な、あまりにも長い間抑えていた笑い声を上げた。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Belgio
ベルギー
fi
なんとまあ、いやな
guldeno
ギルダー
-ism-
主義、〜イズム
Namuro
ナミュール
oj
複数語尾
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
alt-kreska
背の高い
la diablo scias
知るか、さあね
est-ont-eco
将来性、未来のあり方
fenestro-kovrilo
雨戸、窓ぶた
fin- (fin-fari)
終える、やり遂げる
freŝ-bak-ita
焼きたての
gardo-stari
見張りをする
gast-ejo
宿、宿泊所
konsent-ite
承知しました、了解で
kruco-signo
十字記号
mal-varm-umi
冷やす
okul-vitroj
眼鏡
real-ismo
写実主義、リアリズム
sia-flanke
その人の側では
ŝtup-et-aro
階段
terpomo
じゃがいも
tro-igi
やりすぎる
turni sin al iu
人に頼る、相談する
ven-onta
来るべき、次の
Ĉapitro 43
43. KOKINO, MI, ĈU VERE?
ニワトリ、私、本当に?
Koko vekis min.
オンドリが私を起こしてくれました。
Estis ankoraŭ nokto, sed rapida rigardo al mia brakhorloĝo montris, ke la koko ne eraras: baldaŭ tagiĝos.
まだ夜でしたが、時計を一目見ると、鶏の鳴き声は間違っていないことがわかりました。もうすぐ夜が明けます。
Kiel tiuj birdoj povas tiel ĝuste scii pri baldaŭa sunleviĝo, mi neniam komprenos.
どうしてあの鳥たちが、差し迫った日の出をこれほど正確に知ることができるのか、私には決して理解できません。
Preskaŭ ĉiuj aliaj vojaĝantoj plu dormis.
他のほとんどすべての旅行者は眠り続けました。
Ni troviĝis sub vasta branĉa tegmento, kiun subtenis senbranĉigitaj eks-arboj, kaj kies normalan uzon mi ne povis imagi.
私たちは、枝を落とした元の木に支えられた広大な枝の天蓋の下にいて、その通常の用途は想像できませんでした。
Ĉu ĝi estis aŭtobusa stacio?
バス停だったかな?
Tiuloke, meze de sovaĝa naturo, tio ne estis verŝajna.
大自然の真っ只中のあの場所では、そんなことはありえない。
Eble ĝi iam utilis kiel vendejo de azenoj aŭ ĉevaloj.
おそらく、かつてはロバや馬の店として使われていたのでしょう。
Aŭ ĉu oni uzis ĝin kiel teatron?
それとも劇場として使われていたのでしょうか?
Se jes, kial tiel malproksime de la vilaĝo, kiu troviĝis plurajn kilometrojn for?
もしそうなら、なぜ数キロも離れた村からこんなに離れたところにあるのでしょうか?
Je kelkaj centoj da metroj, sur la tera vojo, videblis nia fuŝita aŭtobuso.
数百メートル離れた未舗装の道路に、私たちの破損したバスが見えました。
Hieraŭ vespere, kiam ĝi subite ĉesis funkcii, tiel ke ni devis halti en ĉi tiu ne antaŭvidita loko, neniu el la vojaĝantoj miris, neniu plendis.
昨日の夕方、突然車が動かなくなり、予期せぬ場所に立ち寄らなければならなくなったとき、旅行者は誰も驚かず、誰も文句を言いませんでした。
Male.
それどころか
Ĉiuj fakte ĝojis, ke la kutima fuŝo okazis ĉi-foje proksime al tiu stranga senmura konstruaĵo.
いつもの混乱が今回はあの奇妙な壁のない建物の近くで起こったことに、実際には誰もが喜んでいた。
Ne ĉar ni bezonus tegmenton kontraŭ pluvo; ĝi ne venos ĉi-somere.
雨を防ぐ屋根が必要だからではありません。この夏は来ないでしょう。
Sed ĉar la senherba tero, sur kiu eblis kuŝi, verŝajne estis pli senriska, rilate al insektoj kaj aliaj malplaĉaj bestetoj, ol medio plene natura.
しかし、横たわることができる草のない地面は、おそらく完全に自然な環境よりも、昆虫やその他の不快な生き物のリスクが少ないためです。
Por eviti tiujn ĝenantojn, la sola solvo estus tranokti en la aŭtobuso, sed dormi sur seĝo plaĉas al neniu.
こうしたトラブルメーカーを避けるには、バスの中で一晩過ごすしか解決策はありませんが、椅子で寝るのが好きな人はいません。
La taga lumo alvenis tre rapide, kaj iom post iom la vojaĝantoj vekiĝis.
日が暮れるのはとても早く、旅人たちは少しずつ目を覚ましました。
Ili salutis unu la alian ridete, kelkfoje eĉ ride.
彼らは笑顔で、時には笑いながらお互いに挨拶しました。
Por ili, ŝajnis, la aŭtobusa nekapablo plu iri estis pli ŝerco ol malfeliĉo.
彼らにとって、バスが走行不能になったことは不幸というよりも冗談のようなものだったようだ。
Ĉi tie, verdire, tempo havas tute alian valoron ol en mia horloĝ-fabrika lando, kaj, ĉar komforto estas maloftaĵo, la fakto devi pasigi nokton sur malmola tero ne aperis eksterordinara.
実際のところ、ここでは時間の価値観が私の時計製造国とはまったく異なり、快適さが稀なため、固い地面で一晩過ごさなければならないという事実は特別なことではありませんでした。
Mi ĉirkaŭrigardis.
私は周りを見回した。
Estis kvazaŭ pentraĵo pri la vivo, aŭ, pli ĝuste, vivteatro, en kiu plej diversaj roloj ludiĝis.
それはまるで人生を描いた絵画のようであり、むしろ人生の劇場であり、その中でさまざまな役割が演じられていました。
Viro ekbruligis cigaredon.
男がタバコに火をつけた。
Knabineto premis al sia brusto pupon, kaj ne estis klare, kiu gardas kiun kontraŭ kiu danĝero.
少女が人形を胸に押し当てていたが、誰がどの危険から守っているのかは不明だった。
Alia individuo tiris el unu el siaj pakaĵoj boteleton, kiun li tuj portis al sia buŝo.
別の人は自分の荷物の中から小さな瓶を取り出し、すぐに口に運びました。
Ĉu tiel frumatene li jam komencis trinki alkoholaĵon?
彼はこんな朝早くからもう酒を飲み始めていたのだろうか?
Mi memoris lin: en la aŭtobuso, li dormis la tutan tempon, kun sia flava sunĉapelo kovranta la vizaĝon ĝis la nazo kaj la ĉemizo malfermita, vidiganta dikan, graspezan bruston.
私は彼のことを思い出しました。バスの中で、彼は黄色い日よけ帽子をかぶって鼻まで顔を覆い、シャツをはだけて分厚い胸を露わにして、ずっと眠っていました。
Virino, metinte speguleton sur aron da pakaĵoj, kiujn ŝnuro helpis teni fermitaj, zorge kombis sin.
ある女性は、たくさんの荷物の上に小さな鏡を置き、紐で閉じておくのに役立ち、慎重に髪をとかした。
Soldato preme kisis la amatinon.
兵士はガールフレンドに激しくキスした。
Juna virino senvestigis sian bruston por nutri infaneton patrinlakte.
若い女性が赤ん坊に母乳を与えるために胸を露出した。
Ĉie staris korboj, plastaj kaj ŝtofaj sakoj, ujoj plej diversaj.
かご、ビニール袋や布製の袋、あらゆる種類の容器がありました。
Inter ili ruliĝis pilko, kiun du knabetoj postkuris.
ボールが彼らの間を転がり、二人の小さな男の子がそれを追いかけました。
Unu el ili kun-puŝiĝis kun virino, kiu, se mi bone vidis, pretigis sin por kudri butonon al la ne tre pura ĉemizo de sia apudulo.
そのうちの1人は、私の見立てが正しければ、隣人のあまりきれいではないシャツにボタンを縫い付ける準備をしている女性と押し合いました。
Ŝi pikis sian fingron, la viro provis kapti la kulpulon, sed, ne sukcesinte, ĵetis al li aron da plej malbelaj vortaĉoj, dum la virino, etigante siajn okulojn, penis pasigi la fadenon tra la kudrila trueto.
彼女は指を刺し、男は犯人を捕まえようとしたが失敗し、最も醜い言葉を男に投げつけ、女は目を細めて針の穴に糸を通そうとした。
La du knabojn la kolerulo ne impresis, kaj ili kuris plu, interpuŝiĝis, kaj renversis aron da pakaĵoj, metitaj unu sur la alia en verdire facile rompebla egalpezo, kaj, vidante, ke ili tiel kreas eĉ pli da malpaco, fine opiniis pli saĝa malaperi eksteren.
怒った男は二人の少年に良い印象を与えず、二人は走り続け、ぶつかり、束の荷物をひっくり返し、同じ重さで簡単に壊れそうな重さで片方をもう片方の上に置き、こうしてさらに問題を引き起こしているのを見て、最終的には外へ消えたほうが賢明だと考えた。
Ie aŭdiĝis muziko.
どこからか音楽が聞こえてきました。
Iu ŝajne kunportis etan radio-aparaton aŭ simplan kased-aŭdigilon.
誰かが小型ラジオか簡易カセットプレーヤーを持ってきたらしい。
Knabeto, tute ne ĝenata de la ĉirkaŭaj bruoj aŭ movoj, tenis en la mano maldikan longan feraĵon kaj uzis ĝin skribile por desegni sur la griza tero.
小さな男の子は、周囲の音や動きを全く気にせず、細く長い鉄を手に持ち、それをペン代わりにして灰色の地面に絵を描きました。
Ĉiaspecaj bazaj homaj agadoj prezentiĝis sub ĉi tiu branĉa plafono: oni amis, laboris, manĝis, trinkis, ludis, arte kreis, ĝuis muzikon, palpis pakaĵojn kaj vestojn, interrilatis jen malafable, jen kun dolĉaj, kortuŝaj vizaĝesprimoj...
この枝分かれした天井の下には、あらゆる種類の人間の基本的な活動が現れました。人々は愛し、働き、食べ、飲み、遊び、芸術を創作し、音楽を楽しみ、荷物や衣服を触り、時には無愛想に、時には甘く感動的な表情で交流しました...
Apudulino mia, ege maljuna virino, direktis al mi sendentan, sed ne pro tio malpli radian, rideton.
隣人である非常に年配の女性は、歯はないが、それでも負けず劣らず晴れやかな笑顔を私にくれた。
Ŝi proponis al mi frukton, kiun ŝi ĵus tiris el sako.
彼女は袋から取り出したばかりの果物を私に差し出しました。
Mi akceptis, reciproke ridetante kun plej dankaj okuloj.
私は感謝の気持ちで微笑み合いながらそれを受け入れました。
Miavice, mi malfermis mian feran skatolon plenan je sekaj kuketoj kaj proponis ilin al ŝi.
次に、私はドライクッキーがいっぱい入った鉄の箱を開け、彼女に差し出しました。
Ŝi trovis tion plej amuza, ŝajne, sed plezure prenis unu.
彼女はそれがとても面白かったようですが、喜んで受け取りました。
Post nelonge, mi decidis iri paŝi ekstere.
しばらくして、外を散歩することにしました。
La nokto en tiu nekomforta ejo ja tute ne estis ripoziga, kaj mi sentis bezonon refreŝigi min en la malvarmeta matena aero.
その居心地の悪い場所での夜は全く落ち着かず、朝の涼しい空気の中でリフレッシュする必要があると感じました。
Mi marŝis sencele dum kelkaj minutoj, ĝis, vidinte, iom pli altan ol la vojo, ŝtonan formaĵon, de kie oni certe havos belan vidon al la ĉirkaŭaĵo, mi direktis miajn paŝojn al ĝi.
私は数分間あてもなく歩いたが、道路より少し高いところに、確かに周囲の美しい景色が見渡せるであろう石層が見え、そこに向かって足を進めた。
La loko estis plaĉa, la vidaĵo efektive bela, kaj mi tie sidis, ĝuante la ankoraŭ ne tro varman sunon.
その場所は快適で、景色は本当に美しく、私はそこに座って、まだ暑すぎない太陽を楽しみました。
Du viroj — kunvojaĝantoj miaj — alvenis sur la vojo.
私の仲間の旅行者である二人の男が道路に到着した。
Ili sidiĝis sur falintan arbon, kiu kuŝis vojrande, kaj, kvankam ili troviĝis tre proksime, ili ne vidis min, ĉar inter ni staris sufiĉe densa aro da kreskaĵoj.
彼らは道端にあった倒木に座り、非常に近くにいたにもかかわらず、私たちの間にかなり密集した成長の塊があったので、彼らは私を見ることができませんでした。
Se mi ne vidus ilin alveni, mi ne povus scii, ke ili sidas tie, sed miaj okuloj senpene ilin sekvis, kaj nun, tra la folioj kaj branĉoj, mi duonvidis ilin.
彼らがやって来るのを見なかったら、彼らがそこに座っていることに気づかなかったはずですが、私の目は何の努力もなく彼らを追っていました、そして今、私は葉や枝を通して彼らを半分見ることができました。
Kaj bone aŭdis.
そしてよく聞こえました。
Mi atendis ion ajn, sed ne tion, kio prezentiĝis: ili parolis... pri mi!
私は何かを期待していましたが、提示されたものはそうではありませんでした。彼らは私のことを話していました!
Unue mi ne kredis je miaj oreloj kaj dum momento estis konvinkita, ke min kaptis ia memcentreco, kiu misformis la aŭdatajn sonojn.
最初は自分の耳を信じられず、一瞬、自分が聞こえる音を歪めているある種の自己中心性に囚われているのだと確信しました。
Ilian lingvon mi ne flue parolis, kaj kvankam mi komprenis ĝin sufiĉe bone, tamen misaŭskulto povus facile okazi.
私は彼らの言語を流暢に話すことができなかったので、よく理解できましたが、誤解が容易に生じました。
Sed iom post iom la afero fariĝis tute klara.
しかし、少しずつ問題が完全に明らかになりました。
Kelkaj precizaj detaloj, kiujn ili elvokis, ne lasis lokon al dubo.
彼らが呼び起こしたいくつかの正確な詳細には、疑いの余地はありませんでした。
Mi estis la momenta temo de ilia interparolo.
彼らの会話の現在の話題は私でした。
Kaj ne nur ili parolis pri mi, sed unu eĉ ĵus nomis min "kokino"!
そして、彼らは私のことを話しただけでなく、私のことを「ヘン」とさえ呼んだ人もいました。
Tion mi trovis plej stranga.
私が最も奇妙に感じたのはそれです。
Komparon kun koko mi even-tuale komprenus — ĉar, mi forgesis tion al vi diri, mi apartenas al la vira sekso — sed kokino!
オンドリとの比較は理解できますが、言い忘れていましたが、私は男性の性別に属していますが、雌鳥です!
Kia stranga ideo!
なんとも奇妙なアイデアですね!
Mi spertis etan senpeziĝon, kiam mi konstatis, ke ne nur al mi la komparo estis malklara:
この比較が不明確だと感じたのは私だけではないとわかったとき、少し安心しました。
"Kial vi nomas lin kokino?" la pli juna demandis.
「なぜ彼を鶏と呼ぶのですか?」若者は尋ねた。
"Ĉiuj tiuj uloj estas kokinoj, ĉu mi neniam klarigis al vi?"
「あの人たちはみんなニワトリだよ、私があなたに説明したことがないの?」
Mi streĉis la orelojn, kaj provis sidi iom pli komforte, penante ne fari bruon.
私は耳を澄まして、音を立てないように少し楽に座ろうとしました。
"Ni ĉi tie en la sudo estas fiŝoj, vi jam aŭdis tiun rakonton, ĉu ne?
「ここ南部の私たちは魚です、その話を聞いたことがあるでしょう?」
Oni moke diras pri mi, ke ĝi estas mia plej ŝatata prelego!"
冗談で一番好きな講義だと言われるんです!」
"Jes, tiun komparon mi konas.
「はい、その比較は知っています。
Ĝi rapide disvastiĝis en ĉiuj lokaj grupoj de aktivuloj.
それはすぐに地元のすべての活動家グループに広がりました。
Tiuj el la nordo, la blankuloj, kiuj diras, ke ili volas helpi nin, estas birdoj.
北から来た人たち、私たちを助けたいと言っている白人たちは鳥です。
Ili faras belajn planojn, ili ekzamenas ĉion de alte.
彼らは美しい計画を立て、すべてを上から検討します。
Tie supre, ili ekhavas ideojn, ili imagas solvojn al ĉiu problemo.
そこで彼らはアイデアを思いつき、あらゆる問題の解決策を想像します。
Ili elpensas proponojn kaj projektojn.
彼らは提案やプロジェクトを考え出します。
Ili havas, kiel alta birdo, universalan rigardon al la situacio.
彼らは、高い鳥のように、状況に対する普遍的な視点を持っています。
Por ili ĉio estas facila, ĉar ili estas malpezaj kaj ne renkontas kontraŭstaron de la medio, tute male: eĉ la aero ilin portas.
彼らは軽くて環境からの反対に遭わないので、彼らにとってすべてが簡単です。まったく逆で、空気さえも彼らを運びます。
Ili rapidege transflugas de loko al loko, kaj diras al ni: 'Jen kiel vi faru.
彼らは場所から場所へと素早く飛び回り、私たちにこう言います。『こうするべきだ』と。
Ni studis, ni trovis solvon, faru kiel ni'.
私たちは研究し、解決策を見つけたので、そのようにしてください。」
Ili forgesas nur unu punkton, nome..."
彼らが忘れているのはただ一つ、それは……」
"... ke ni estas fiŝoj.
「……私たちは魚だということ。
Ni ne povas vojaĝi tiel malproksimen en tiel malmulta tempo.
そんなに短い時間では遠くまで旅行することはできません。
Ni ne povas vidi ĉion de alte.
高いところからすべてを見ることはできません。
Ni iras pene, marapide, en akvo plena je danĝeroj kaj kontraŭstaroj.
私たちは、危険と反対に満ちた海の中を、海のスピードで困難を抱えて進みます。
Akvo ne tre pura, ĝenerale.
一般的に、水はあまりきれいではありません。
Kaj anstataŭ kompreni nin, ili nin malestimas, ĉar ni progresas tro malrapide.
そして、私たちの進歩が遅すぎるため、彼らは私たちを理解する代わりに、私たちを軽蔑します。
Ili volas evoluigi nin al siaj ideoj.
彼らは私たちを彼らのアイデアに合わせて発展させたいと考えています。
Ili volas, ke ni imitu ilin, kvazaŭ fiŝo povus imiti birdon!"
魚が鳥の真似をするように、彼らは私たちにも真似して欲しいのです!」
"Jes, mi tre ŝatas tiun komparon.
「はい、その比較がとても気に入っています。
La tuta problemo pri tio, kion ili nomas evolulando bele esprimiĝas en ĝi.
彼らが発展途上国と呼ぶものの問題全体がそこに見事に表現されています。
Kaj ankaŭ la problemo de la streĉiĝoj inter urbo kaj kamparo.
そして都市と田舎の間の緊張の問題も。
La homoj en la registaroj loĝas en urbo, kaj tial ili vidas la problemojn birde, sed ni naĝas en tiuj kiel fiŝoj.
政府の人たちは都市に住んでいるから鳥の目で問題を見ているが、私たちは魚のように都市の中を泳いでいる。
Nu, bone, la komparo estas bela, sed al ĝi sumiĝas tio, kion mi aŭdis.
そうですね、この比較は素晴らしいですが、要するに私が聞いたことに集約されます。
Neniam oni parolis al mi pri kokinoj en tiu kunteksto."
そのような文脈で鶏について言われたことは一度もありません。」
"La kokinoj estas kiel tiu ulo kun la UN-pasporto, kiu vojaĝas en nia aŭtobuso kaj pri kiu ni parolis antaŭe."
「鶏たちは、先ほど話した、私たちのバスに乗ってくる国連パスポートを持った男のようなものです。」
(Oj, mi pensis, kion ili nun diros pri mi?
(ああ、今頃彼らは私のことを何と言うでしょうか?と思いました。
Sed jam li daŭrigis).
しかしすでに彼は続けた)。
"Ili estas birdoj, sed ili eĉ ne kapablas flugi!
「彼らは鳥だけど飛ぶこともできない!」
Al la birdoj, pri kiuj ni parolis antaŭe, tute mankas realismo, ĉar ili rigardas ĉion de tro alte por vidi la konkretajn detalojn, kaj ili estas tiel facilmovaj, ke por ili ĉio simplas.
前に話した鳥たちは、具体的な細部が見えないほど高いところからすべてを見ているため、現実感がまったくありません。また、鳥は非常に機敏であるため、すべてが彼らにとって単純です。
Sed almenaŭ ili havas vastan, universalan rigardon al la mondo, kaj ili provas fari ion.
でも少なくとも彼らは広く普遍的な世界観を持っていて、何かをやろうとしている。
Male, tiuj etaj funkciuloj...
それどころか、あの小役人たちは…
Ili estas kokinoj, ili kredas sin superaj al la fiŝoj, ĉar birdoj ili estas.
彼らは鶏であり、鳥であるため、自分たちが魚よりも優れていると考えています。
Sed fakte ili eĉ ne vidas nin fiŝojn.
しかし実際には、彼らは私たちを魚としてさえ見ていません。
Kaj, kvankam birdoj, ili ne kapablas flugi kaj kompreni la problemojn el alta, vast-rigarda vidpunkto.
そして、鳥ではありますが、飛ぶことはできず、高く広い視点から問題を理解することはできません。
Ĉu vi jam aŭdis la bruon de granda kokinejo?
大きな鶏小屋の騒音を聞いたことがありますか?
Kluk-kluk-kluk klulĉ-klukkluk kluk-kluk-kluk.
カチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャカチャ」
La tutan tagon tiel.
一日中こんな感じ。
Kluk-kluk-kluk-kluk-kluk.
カチャカチャ、カチャカチャ、カチャカチャ。
Ili nur kapablas vorti."
彼らは話すことしかできません。」
Mi faris mallertan movon, kiu faligis ŝtonon.
ぎこちない動きをして石を落としてしまいました。
Ili rigardis supren.
彼らは顔を上げた。
"Ĉu estas iu tie?"
「そこに誰かいますか?」
Sed mi restis nevidebla pro la foliplenaj branĉoj.
しかし、葉の茂った枝のせいで私は見えませんでした。
"Kaj vorti sensignife," li finis.
「そしてナンセンスな話をします」と彼は締めくくった。
NOVAJ VORTOJ
新出語
kluki
コッコと鳴く
pasporto
パスポート
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
mem-centr-eco
自己中心性
kun-teksto
文脈
Ĉapitro 44
44. FINA LETERO
最後の手紙
Nun mi povas konfesi al vi, ke mi celis altan celon.
今では、私が高い目標を掲げていたことを認めることができます。
Verkante ĉi tiun rakontaron, mi iel deziris, ke ĝi estu kvazaŭ eta-eta esperanto-biblioteko, komenco de biblioteko.
この物語集を書くとき、なんとなくエスペラント語の小さな図書館、図書館の始まりのようなものにしたいと思いました。
Se ĉi tiu estas via unua libro en esperanto, la vorto "biblioteko" ne taŭgas, ĉar, kiel vi scias, biblioteko estas iom vasta libraro.
これがエスペラント語での初めての本である場合、「図書館」という言葉は適切ではありません。ご存知のとおり、図書館はかなり膨大な本のコレクションだからです。
Sed imagu, ke anstataŭ aĉeti ĉi tiun rakontaron sub formo de unu libro, vi povus aĉeti ĉiun rakonton aparte.
ただし、この物語集を 1 冊の本として購入する代わりに、各物語を個別に購入できると想像してください。
Imagu ankaŭ, ke ĉiu estus presita sur tre dika papero per grandegaj literoj.
また、それぞれが非常に厚い紙に大きな文字で印刷されることを想像してください。
Tiam vi havus bibliotekon kun 43 libroj!
そうすれば、43 冊の本がある図書館ができるでしょう。
(Ĉu vi opinias, ke mi diras sensencaĵojn?
(私がナンセンスなことを言っていると思いますか?
Vi certe rimarkis, ke tio estas ĉe mi malnova kutimo, ho ve!
悲しいかな、これが私の昔からの習慣であることに気づいたはずです。
Sed, bonvolu pardoni, mia tasko ankoraŭ ne estas tute plenumita, kaj mi devas iom daŭrigi.)
でも、すみません、私の仕事はまだ終わっていないので、もう少し続けなければなりません。)
Alia karakterizo de biblioteko estas, ke en tia libraro la pritraktitaj temoj estas tre diversaj.
図書館のもう一つの特徴は、そのような図書館では扱われるトピックが非常に多様であることです。
Tiun principon, ke regu diverseco, mi provis obei en ĉi tiu rakontaro.
この物語集では多様性が優先されるべきであるという原則に従おうとしました。
Mia deziro estis, ke la tekstoj de ĉi tiu libro spegulu plej diferencajn aspektojn de la vivo.
私の願いは、この本の文章が人生のさまざまな側面を反映していることです。
Mi provis elekti temojn sufiĉe universalajn, por ke la legantoj komprenu ilin kaj interesiĝu pri ili, kiaj ajn iliaj deveno, medio kaj kulturo, sed ankaŭ sufiĉe lokaj, por ke ili havu ian realan, konkretan, bongustan etoson.
私は、その起源、環境、文化が何であれ、読者が理解して興味を持てるほど普遍的なトピックを選択するよう努めましたが、同時に、現実的で具体的でおいしい雰囲気を醸し出すのに十分ローカルなトピックも選択しました。
Mia tasko, se paroli sincere, ne estis facila.
正直に言うと、私の仕事は簡単ではありませんでした。
Mi devis prizorgi, ke de rakonto al rakonto vi konstante progresu en la kompreno de la vortoj.
物語から物語へ、常に言葉の理解が進んでいくようにしなければなりませんでした。
Tiucele mi konstante devis kontroli, ĉu tiu aŭ alia vorto jam estis enkondukita, kiom da fojoj mi uzis ĝin, kaj okupiĝi pri aliaj redaktaj punktoj, kiujn oni ne atentas en normala verkado.
そのために、この言葉やその言葉がすでに登場しているかどうか、何回使用したかを常に確認し、通常の文章では注意されないその他の編集ポイントに対処する必要がありました。
Se, ekzemple, mi nun demandos vin, ĉu, viaopinie, mia rakontaro estas sufiĉe bona spegulo de la diverseco de homaj travivaĵoj aŭ ĉu vi ne trovas neakcepteble stulta la komparon de ĉi tiu verketo kun tuta biblioteko, vi suspektos, ĉu ne?, ke tiujn vortojn mi ne uzis nur pro tio, ke mia imago ŝance prezentis ilin al mi.
たとえば、今、私の物語集が人間の経験の多様性を十分に反映しているとあなたの意見ではないか、あるいはこの小さな作品を図書館全体と比較するのは容認できないほど愚かだと思わないかと尋ねたら、あなたは、私がそれらの言葉を使ったのは単に私の想像力が偶然にそれらを提示しただけではないのではないかと疑うでしょう?
Kaj vi pravos.
そしてあなたは正しいでしょう。
Kiel vi prave suspektis, mi uzis ilin laŭplane.
ご想像のとおり、私は計画どおりに使用しました。
La vortoj 'biblioteko' kaj 'spegulo' ankoraŭ ne aperis sufiĉe ofte por bone fiksiĝi en via memoro — mi pensas precipe pri neeŭropanoj, al kiuj longa vorto kiel 'biblioteko' povas aperi tro fremd-aspekta por facile memoriĝi — kaj mi ne sciis, en kiun rakonton ilin meti.
「図書館」と「鏡」という言葉は、まだ皆さんの記憶にしっかりと定着するほど頻繁には登場していません。私は特に非ヨーロッパ人のことを考えています。彼らにとって、「図書館」のような長い言葉はあまりにも異質で簡単に覚えられないかもしれません。そして、どの物語にそれらを入れるべきかわかりませんでした。
Do jen ili estas, en ĉi tiu fina letero al vi.
ここに、あなたへの最後の手紙として書かせていただきます。
Mi esperas, ke tiu devo uzi difinitajn vortojn kaj aperigi ilin laŭ difinita nombro da fojoj ne igis miajn rakontojn tro malnaturaj.
特定の言葉を使用し、特定の回数登場するというこの義務が、私の物語をあまり不自然なものにしないことを願っています。
Sed, sincere, mi dubas, ĉu eblis sukcesi.
しかし、率直に言って、それが成功する可能性があるかどうかは疑問です。
Mi timas, ke mi celis tro altan celon.
目標が高すぎたのではないかと思います。
Eble vi vin demandas, kial vi aĉetis ĉi tiun libron, anstataŭ iri regule al klaso, sidi antaŭ nigra tabulo (aŭ, se via klaso estas tre moderna, antaŭ verda aŭ blanka tabulo), kaj krajone noti ĉiufoje en via kajero aŭ notlibro la novajn vortojn, kiujn la kursgvidanto notas sur la tabulo.
定期的に授業に出席し、黒板の前に座って(または、授業が非常に現代的な場合は、緑または白のボードの前に)、コースリーダーが板書した新しい単語を毎回ノートやノートに鉛筆で書き留めるのではなく、なぜこの本を購入したのか不思議に思うかもしれません。
Eble ankaŭ vi opinias, ke vi progresus pli rapide kaj pli agrable en la lingvo, se vi simple abonus esperanto-revuon kaj ĝin legus regule, ĝis via abono estos finita.
もしかしたら、エスペラント語の雑誌を購読し、購読期間が終了するまで定期的に読んだほうが、より速く、より快適に言語を上達できると考えているかもしれません。
(La ĉi-suprajn konsiderojn mi prezentis nur, ĉar mi ne sukcesis pli frue enmeti sufiĉe ofte la vortojn 'tabulo' kaj 'aboni').
(私が上記の考慮事項を提示したのは、これまでに「ボード」と「サブスクライブ」という単語を頻繁に挿入できなかったからです)。
Mi ne listigos ĉi tie ĉiujn eblajn metodojn progresi en lingvoscio.
ここでは、言語知識を向上させるための考えられるすべての方法を列挙するつもりはありません。
Se vi klopodos, vi trovos multajn, kaj povos elekti tiun, kiu plej plaĉas al vi.
試してみると、たくさんのものが見つかり、最も満足できるものを選択できるでしょう。
Se do ĉion konsideri, estas verŝajne, ke vi ne estas tre kontenta pri ĉi tiu varo, kiun vi aĉetis ĉe via esperanta libroservo.
すべてを考慮すると、エスペラント語の書店で購入したこの商品にあまり満足していない可能性があります。
Eble via ekonomia situacio pro tiu aĉeto malboniĝetis.
もしかしたら、その買い物のせいであなたの財務状況が悪化したかもしれません。
Vi deziris amuziĝi legante, ne havigi al vi bazan vorthavaĵon.
基本的な語彙を身につけるのではなく、楽しく読書をしたいのです。
Ĉu valoris la penon ĉi-sistema vortlernado, vi vin demandas.
この体系的な語彙学習に努力する価値はあっただろうか、あなたは自問します。
Kaj mi reciproke min demandas, ĉu entute valoris la penon verki.
そして、そもそも書くことに労力を費やす価値があったのかどうか、私はお互いに疑問に思います。
Sincere, mi multe preferas paroli.
正直に言うと、私は話すほうが好きです。
Mi ŝatus gastigi vin en restoracio, eble en unu el tiuj landoj, kie la homoj plu surhavas lokajn aŭ naciajn kostumojn.
おそらく人々がまだ地元の衣装や民族衣装を着ている国のレストランであなたをおもてなししたいと思っています。
Uzante forkon kaj tranĉilon ĉe bongusta manĝaĵo, ni plezure pritraktus ĉiaspecajn aferojn, kaj tio vastigus vian vortoscion.
フォークやナイフを使っておいしい料理を食べたり、いろいろなものを扱うことが楽しくなり、語彙力も広がります。
Aŭ, se vi preferas manĝi sen telero, sen forko, sen tranĉilo, aŭ kun telero sed nur per la manoj, kiel oni faras en multaj afrikaj kaj aziaj regionoj, al mi estus egale.
あるいは、アフリカやアジアの多くの地域で行われているように、皿もフォークもナイフも使わず、あるいは皿はあるが手だけで食べることを好むのであれば、それは私にとっても同じでしょう。
Ni trafus la saman rezulton.
同じ結果になるでしょう。
Kune manĝi kreas aŭ favoras amikecon, kaj kune paroli ekzercas la parolantojn esprimi sin flue.
一緒に食事をすることで友情が生まれ、促進され、一緒に話すことで、話者は自分の考えを流暢に表現できるようになります。
Sed eble tuta manĝo, kun viando, legomoj, terpomoj, ne estas necesa.
しかし、肉、野菜、ジャガイモを丸ごと食べる必要はないかもしれません。
Pli simple ni povus sidi ĉe kafo aŭ teo en trinkeja angulo kaj longe diskuti pri tio aŭ tio ĉi.
私たちにとっては、バーの隅でコーヒーや紅茶を飲みながら、あれやこれやについて長い議論をする方が簡単でしょう。
Tiel vi lernus multajn vortojn.
そうすれば、たくさんの単語を学ぶことができます。
Alia sistemo estus, ke mi feriu kun vi.
もう一つのシステムは、私があなたと一緒に休暇に行くことです。
Jes, longa vojaĝo dum la someraj ferioj, aŭ eble en aŭtuno — jes, pli bone en aŭtuno, ĉar estas malpli da turistoj tiuperiode — estus bonega okazo instrui al vi multajn novajn utilajn vortojn.
そうです、夏休み、あるいは秋に長旅をするなら、その時期は観光客が少ないので、秋の方が良いのですが、たくさんの新しい便利な単語を学ぶ素晴らしい機会になるでしょう。
Per simpla ĉiutaga praktikado de la lingvo, ne nur en vagonaro aŭ ŝipo, sed ankaŭ en stacidomoj, se vagonare ni vojaĝus, aŭ en havenoj, se ŝipe, ni povus longe interŝanĝi ideojn kaj memorojn pri kutimoj kaj tradicioj, pri kuirarto, pri travivaĵoj, pri zorgoj kaj ĝojado, pri muziko kaj kantoj, pri muzeoj kaj kampoj, pri literaturo, politiko, amo ktp ktp.
電車や船の中だけでなく、電車なら駅でも、船なら港でも、日常の簡単な言語練習を通じて、習慣や伝統、料理、経験、悩みや喜び、音楽や歌、美術館や分野、文学、政治、恋愛などについて、アイデアや思い出を長い間交換することができました。
Eĉ pri ekonomiaj aspektoj de ŝipa transportado, ekzemple, se tio interesas vin, aŭ pri la manieroj trovi plej bonan kaj malmultekostan restoracion, se al tiaj praktikaj temoj vin portas viaj gustoj.
たとえば、配送の経済的側面についても、興味がある場合は、または、最高で最も安いレストランを見つける方法についても、好みがそのような実用的なテーマに興味がある場合に限ります。
Aŭ — kial ne? — pri la organizo de stacidomoj aŭ la teatra utiligo de naciaj kostumoj.
それとも、なぜそうではないのでしょうか? - 駅の組織や演劇における民族衣装の使用について。
Jes, en iu ajn ombra loko ni agrable sidus kaj parolus.
はい、どんな日陰の場所でも、私たちは座って楽しく話しました。
Egale, al kiu kampo direktus nin nia lingvo- kaj lango-uzo, ni praktikus esperanton, kaj tiumaniere via mastrado de la lingvo ĉiutage progresus.
私たちの言語や言語使用がどの分野につながるかに関係なく、私たちはエスペラント語を練習し、このようにして言語の習得は日々進歩していきます。
Ĉu necesas legi paĝon post paĝo de ne tre serioza rakontaro por iĝi ĝisosta esperantisto?
筋金入りのエスペランティストになるには、それほど深刻ではない物語集を何ページも読む必要があるでしょうか?
Ĉu pravigas la ekziston de tiom da tekstaĉoj la celo enkapigi vortojn sendolore?
苦痛なく言葉を頭の中に入れるという目的は、これほど多くのテキストの存在を正当化するものでしょうか?
Laŭ miaj principoj, celo neniam pravigas rimedon.
私の原則によれば、目的は手段を正当化するものではありません。
Uzi malbonan rimedon por bona celo ne estas ĝuste (se vi havas alian teorion, aŭ starpunkton, mi respektas ĝin; mi nur esprimis mian, eble ne tre modernan).
良い目的のために悪い手段を使うことは正しくありません(もしあなたが異なる理論や観点を持っているなら、私はそれを尊重します。私は自分の意見を表現しただけで、あまり現代的ではないかもしれません)。
Sed, krome, eble mi miskalkulis.
しかし、それとは別に、もしかしたら私の計算違いかもしれません。
Eble miaj klopodoj ne havos la efikon, kiun mi esperas kaj supozas.
おそらく私の努力は、私が期待し、想定しているような効果は得られないでしょう。
Terure!
ひどい!
Sed tia estas la vivo: entrepreni ion ĉiam estas riski.
しかし、人生とはそういうものです。何かを始めることには常にリスクが伴います。
Kaj nun mi devas pardonpeti.
そして今、私は謝罪しなければなりません。
Mi petas la pardonon de tiuj multaj legantoj, kiuj ne trovis ĉilibre rakonton el sia popolo.
この本の中に自分たちの関係者からの話が見つからなかった多くの読者の皆様にお許しをいただきたいと思います。
Mi klopodis trovi kiel eble plej diversajn, sed miaj fontoj estis kompreneble tre limigitaj, kaj mi ne sukcesis fari pli bone ol mi faris.
できるだけ多様なものを見つけようとしましたが、もちろん情報源は非常に限られており、これ以上のことはできませんでした。
La sola alia solvo al tiu grava problemo konsistus en pluraj jaroj da esplorado.
この深刻な問題に対する他の唯一の解決策は、数年間の研究です。
La tempon por tio necesan mi bedaŭrinde ne disponas.
残念ながら、そんな時間はありません。
Verki libron konsistantan el kvardeko da esperantlingvaj rakontoj per zorge studita vortolisto ne estas mia profesio, kaj mi devas perlabori mian vivon alimaniere.
注意深く研究された単語リストを含む40のエスペラント語の物語からなる本を書くことは私の職業ではないので、他の方法で生計を立てなければなりません。
Domaĝe, sed tiel estas.
残念ですが、そういうことです。
Al la anoj de la popoloj, kiuj trovis ĉi tie rakonton de ili konatan, mi same petas pardonon.
ここで彼らが知っている物語を見つけた人々にも、私は許しを求めます。
Estas tre verŝajne, ke mi miskomprenis kaj misprezentis ilian kulturon, eble eĉ mi ofendis aŭ tuŝis malagrable iliajn sentojn.
私が彼らの文化を誤解し、誤って伝えた可能性が非常に高く、もしかしたら彼らの気分を害したり傷つけたりした可能性もあります。
Se tio okazis, sciu, ke mi tion ne faris intence.
もしそうなった場合、私が意図的にそうしたわけではないことを知ってください。
Sed belaj intencoj ne sufiĉas por igi kulpulon senkulpa.
しかし、善意だけでは有罪者を無罪にするのに十分ではありません。
Mi do povas nur kalkuli je via komprenemo kaj amikeco.
ですから、皆さんの理解と友情に頼るしかありません。
Ne estas facile kompreni de interne la pens- aŭ sent-manieron de tute alia popolo.
全く違う人の考え方や感じ方を内側から理解するのは簡単ではありません。
Miajn fuŝojn, espereble, vi grandanime pardonos al mi.
私の間違い、できれば寛大に許してくれますように。
Nun...
今...
Permesu, ke mi ĵetu rigardeton al mia vortlisto.
私の単語リストを見てみましょう。
La vortojn 'kato' kaj 'drato' — kiel en 'pikdrato', ĉu vi memoras? — mi devus uzi ankoraŭ unufoje, la vorton 'ŝtono' dufoje, kaj ankaŭ...
「猫」と「ワイヤー」、つまり「有刺鉄線」という言葉を覚えていますか? ――「石」という言葉をもう一回、二回、そしてまた……。
Ho ne, ne!
いやいや!
Sufiĉas!
それで十分です!
Mi ne suferigu vin plu.
もうあなたを苦しめません。
Ni haltu.
やめましょう。
Mi sentas min, kvazaŭ mi ne plu povus antaŭeniri, kvazaŭ ŝtonmuro aŭ pikdrata barilo barus al mi la vojon, formante baraĵon tiel densan, tiel fermitan, ke eĉ kato ne povus gliti sub ĝi.
まるで石の壁か有刺鉄線のフェンスが行く手を阻み、猫さえも滑り込めないほど密集した障壁を形成しているかのように、もう前に進むことができないような気がします。
Jes, ni haltu ĉi tie.
はい、ここでやめましょう。
Tiu vorto 'kato' dormu en angulo de via memoro.
「猫」という言葉は記憶の片隅に眠らせてください。
Se katoj interesas vin, vi certe memoros la vorton; se ne, ne.
猫に興味があるなら、間違いなくこの言葉を覚えているでしょう。そうでない場合は、いいえ。
Ne gravas.
それは問題ではありません。
Io alia multe pli gravas.
もっと重要なことは他にあります。
Jeno.
それでおしまい。
Se vi legis de la unua paĝo ĝis ĉi tiu punkto, vi renkontis iom pli ol mil malsamajn "subvortojn", se repreni la esprimon, kiun mi uzis en la antaŭparolo (la faka vorto, kiun uzas lingvistoj, estas morfemo).
最初のページからここまで読んだ方は、序文で使用した表現を借りれば、1000 を少し超えるさまざまな「サブワード」に出会ったことになるでしょう (言語学者が使用する専門用語は形態素です)。
El tiu tuta nombro, 92 elcentoj aperis almenaŭ kvinfoje, 80 elcentoj almenaŭ sepfoje, kaj 72 elcentoj almenaŭ dekfoje.
その合計数のうち、92 パーセントは少なくとも 5 回、80 パーセントは少なくとも 7 回、72 パーセントは少なくとも 10 回出現しました。
Por memori freŝdate viditan vorton, oni devas rerenkonti ĝin post kelka tempo en alia kunteksto.
最近見た単語を思い出すには、しばらくしてから別の文脈でその単語に再度出会う必要があります。
Tiun principon mi sekvis, kaj, ĉar memoro funkcias grandparte per ripetado, oni povas supozi, ke vi nun vere proprigis al vi tiujn vortojn aŭ subvortojn kun iliaj diversaj sencoj.
私はその原則に従いました。そして、記憶は主に反復によって機能するため、さまざまな意味を持つこれらの単語またはサブ単語を実際に自分のものにしたと想定できます。
Mi gratulas vin.
おめでとうございます。
Vi havas nun bonan bazon por plu disvolvi vian scion de esperanto.
これで、エスペラントの知識をさらに発展させるための良い基礎が得られました。
Per tiu bazo vi ja povas pritrakti multegajn demandojn, kiel montras al vi la diverseco de la temoj en la rakontaro, kiu konsistigas la enhavon de ĉi tiu libro.
この本の内容を構成する物語の主題の多様性が示すように、この基礎があれば、実際に多くの質問に対処することができます。
Sed ĉiaokaze, se vi vere atingis ĉi tiun punkton en via legado, vi estas gratulinda.
しかし、それにもかかわらず、あなたが本当にこの点まで読み進めたのであれば、きっとご褒美が待っているはずです。
Vi ne senkuraĝiĝis.
あなたは気を失いませんでした。
Vi penis ĝisfine.
あなたは最後まで努力しました。
Via esplorema menso volis scii pri ĉiu okazaĵo ĉi tie raportita.
あなたの好奇心は、ここで報告されているすべての事件について知りたいと思っていました。
Eble vi plurfoje dum la legado malbenis la verkinton, eble eĉ via sango bolis kolere pro liaj stultaĵoj, sed vi ne forĵetis la libron, kvankam vi konsciis ĝiajn multajn notindajn mankojn.
おそらくあなたは、読んでいる間何度か著者を罵り、おそらく彼の愚かさに対する怒りで血が沸騰したかもしれませんが、たとえその多くの注目すべき欠点を認識していても、あなたはその本を捨てませんでした。
Tial permesu, ke mi amike salutu vin kaj restu dankeme kaj gratuleme via,
したがって、私はあなたに友好的な方法で挨拶させてください、そしてあなたに感謝し、祝福し続けます。
Claude Piron
クロード・ピロン
NOVAJ VORTOJ
新出語
morfemo
形態素
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ĝis-osta
骨まで達する、骨の
kalkuli je
〜を当てにする、〜を見込む
lim-igi
制限する、限定する
sen-senc-aĵo
無意味なもの
star-punkto
出発点、基点
(nigra) tabulo
(黒)板、黒板
Ĉapitro 45
45. POSTPAROLO
あとがき
Mi havas grandegan dankoŝuldon, kiun mi ne scias, kiel repagi.
とても大きな恩義があるのですが、どう返していいかわかりません。
Multaj personoj konigis al mi tradiciajn rakontojn el sia kulturo, aŭ raportis pri interesaj travivaĵoj, propraj aŭ aliulaj, kiuj havigis al mi bazon por mia verkado.
多くの人が、自分たちの文化の伝統的な話を私に教えてくれたり、自分や他人の興味深い経験について報告してくれたので、それが私に執筆の基礎を与えてくれました。
Al ĉiuj mi plej profunde dankas.
皆様に心より感謝申し上げます。
Ofte, rakonto, sama en la ĉefa plano, sed kun detaloj pli malpli malsimilaj, venis al mi diversvoje.
多くの場合、メインの計画は同じでも、詳細は多少異なりますが、別の方法でストーリーが思い浮かびました。
Bona ekzemplo tiurilate estas la rakontoj pri Afanti.
この点での良い例は、アファンティについての物語です。
Ilin konigis al mi antaŭ pli ol tridek jaroj ĉina amiko kaj lingvo-instruisto.
彼らは30年以上前に中国人の友人で語学教師から私に紹介されました。
Sed mi longe poste retrovis plurajn el ili en la dulingva (ĉinaangla) parto de The Straits Times, la konata singapura gazeto, en Sovetskij Uzbekistan kaj en la libro de Zhong Qin Meiri Hanyu (Pekino: Xin Shijie, 1985).
しかし、私はそれらのうちのいくつかを、ずっと後になって、シンガポールの有名な新聞であるストレーツ・タイムズのバイリンガル(中国語と英語)の部分、ソビエツキー・ウズベキスタンの部分、および鍾琴美里羽生氏の本(北京:新世街、1985年)で再発見した。
Alia ekzemplo estas la rakonto pri Ali kaj Aŭdu, kiun mi prezentis sub la ĉapelo Komuneca Spirito.
もう 1 つの例は、コミュニティ スピリットの帽子の下で私が紹介したアリとオードゥの物語です。
La parton pri la komitata kunsido kaj la evoluigo mi aldonis por enkonduki vortojn el mia "malbenita listo", sed por la resto de la rakonto mi sekvis tion, kion rakontis al mi foje ano el la haŭsa popolo, kun kiu mi rilatis en Brazzaville, dum mi tie laboris por Tutmonda San-Organizo.
私は委員会の会合とその展開に関する部分を私の「呪いのリスト」からの言葉を紹介するために追加しましたが、残りの話については、私がブラザヴィルで世界保健機関で働いていたときに、ブラザヴィルで交流があったハウサ族のメンバーがかつて私に語った言葉に従いました。
Tiu rakonto troviĝas, iom malsimila, ankaŭ en Ka Kara Karatu (Zaria: Gaskiya Corporation, 1967) kaj en Abraham, R.
この物語は、やや異なる形で、『Ka Kara Karatu』 (Zaria: Gaskiya Corporation、1967 年) や Abraham, R.
C.
C.
Hausa Literature and the Hausa Sound System (London: Uni-versity of London Press, 1959).
ハウサ文学とハウサ音声システム (ロンドン: University of London Press、1959)。
La rakonto pri Janĉjo kaj F-ino Gudula apartenas al la folkloro de Namuro (Belgio).
ジャンチョとミス・グドゥラの物語は、ナミュール (ベルギー) の民間伝承に属しています。
La ĉefrolulo, kiun mi nomis Janĉjo, fakte estas Jean Biétrumé Picar (oni elparolas proksimume: ĵan bjetrime' pikar').
私がジャンジョと呼んだ主人公は、実際にはジャン・ビエトルメ・ピカール(大まかに発音:ジャン・ビエトリュメ・ピカール)です。
Liaj amuzaj fi-faroj, post longtempa parola transdoniĝado, estis publikigitaj de la gazeta verkisto Victor Petitjean en 1843 (reeldono aperis antaŭ iom pli ol jardeko: Petitjean, V., Jean Biétrumé Picar, Gembloux: Duculot, 1974).
彼の面白いいたずらは、長い口頭伝播を経て、1843 年に新聞記者ヴィクトール プティジャンによって出版されました (再版は 10 年以上前に出版されました。Petitjean, V., Jean Biétrumé Picar, Gembloux: Duculot, 1974)。
Kompreneble, la neceso konstante atenti la rilaton inter konataj kaj nekonataj vortoj, kaj enkonduki iom post iom vortojn el difinita listo — la milmorfema listo, kiu konsistigas la "mezan nivelon" en Kontakto — devigis min larĝmezure ŝanĝi la originalajn rakontojn aŭ la faktojn raportitajn.
もちろん、既知の単語と未知の単語の関係に常に注意を払い、Kontakt の「中層」を構成する 1,000 形態素のリストから単語を少しずつ導入する必要があるため、元のストーリーや報告されている事実を大幅に変更する必要がありました。
Mia imago, ofte, tiom helpis min, ke la originala raportaĵo fariĝis nerekonebla.
私の想像力が役に立ちすぎて、元のルポルタージュが認識できなくなることもよくありました。
Granda parto el la baza materialo, kiun mi uzis, estis transdonita al mi okaze de ŝancaj renkontoj, antaŭ longe, en tempo, kiam mi tute ne pensis, ke iutage mi verkos per ĝi lern- aŭ leglibron.
私が使用した基本的な資料の多くは、遠い昔、偶然の出会いによって私に与えられたものであり、その当時は、いつかそれを使って教科書や読み物を書くことになるとは想像もしていませんでした。
Rezulte, mi ne povas laŭnome danki multajn el miaj informintoj.
そのため、多くの情報提供者に名前を挙げて感謝することはできません。
Ili sciu, ke iliaj vizaĝoj restas vivaj en mia memoro, kaj ke mi konscias, kiom mi ŝuldas al ili.
彼らは、彼らの顔が私の記憶の中で生き続けていること、そして私が彼らにどれほど借りがあることを知っていることを知っておくべきです。
Kelkaj personoj, de kiuj mi petis permeson prezenti ĉi-libre okazaĵojn, kiujn ili raportis al mi, konsentis, sed nur kondiĉe, ke mi ne diru ilian nomon.
私が私に報告した出来事をこの本の中で紹介する許可を求めた何人かの人々は、私が名前を出さないことを条件に同意してくれました。
Ankaŭ tiuj memvolaj sennomuloj akceptu mian amikan dankadon.
わがままな名も無き人々も、私からの感謝の気持ちを受け取ってください。
Fine, ĉar kelkajn nomojn mi tamen povas diri, permesu, ke mi ĉi tie publike danku al Ching Liben, Mahmud Idris, karmemora Goh Kah-bin, Tusiama Mabinda kaj Aleksandr Ŝtejnman.
最後に、何人か名前を挙げることができるので、チン・リーベン氏、マフムード・イドリス氏、カルメモリ・ゴー・カービン氏、トゥシアマ・マビンダ氏、アレクサンドル・シュテインマン氏に公に感謝したいと思います。
Mi esperas, ke ili bonvole pardonos la transformojn, kiujn mi faris en iliaj rakontoj aŭ raportaĵoj.
私が彼らの話やレポートに加えた変更を彼らが親切に許してくれることを願っています。
C.
C.
P.
p.
NOVAJ VORTOJ
新出語
haŭsa
ハウサ語の、ハウサ人の
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
materialo: verk-materialo
材料、執筆素材
bazo uzata por verki
執筆のための基礎、素材
kar-memora: oni uzas tiun vorton por esprimi, ke la persono for-pasis (= mortis) kaj ke oni konservas karan memoron pri li aŭ ŝi
dear-memorable: この言葉は、その人が亡くなった(=死んでしまった)こと、そしてその人に対する懐かしい思い出が残っていることを表現するために使用されます。
trans-formi: ŝanĝi (la formon de)
trans-form: (の形を) 変えること