========================================================================
36. PERFEKTA BAKADO
完璧な焼き上がり
========================================================================
Dum pluraj monatoj mi laboris en ne tre gaja
havenurbo, kie
oftege pluvis.
私は数か月のあいだ、あまり陽気ではない港町で働いていた。そこではしょっちゅう雨が降っていた。
La ĉielo estis konstante malhela, preskaŭ
nigra pro la nuboj.
空は絶えず暗く、雲のせいでほとんど黒いほどだった。
Kaj kiam ĝi heliĝis, ĝi
iĝis nur
hele griza, neniam ĝi bluis.
そして空が明るくなっても、ただ明るい灰色になるだけで、青くなることは決してなかった。
Ĉu mi estas plendema homo, ne facile kontentigebla?
私は愚痴っぽくて、なかなか満足できない人間なのだろうか。
Eble.
たぶん。
Sed, sincere, tiu neniam
suna vetero efikis preme
al mia nerva sistemo.
だが、正直に言えば、その晴れない天気は私の神経に重くこたえた。
"Kial vi
fuŝas vian vivĝojon pro tiu
vetero?" amiko diris
al mi.
「どうしてその天気のせいで自分の生きる喜びをだいなしにするんだ？」と友人が私に言った。
"La koloro de la ĉielo ne
dependas
de vi.
「空の色は君次第ではない。
Kontraŭ aferoj neeviteblaj
estas sensence batali.
避けられないことに逆らって戦うのは無意味だ。
Ne la veteraĉo, sed via
sinteno al ĝi, trafas suferige
viajn nervojn."
君の神経を苦しめているのは、そのくそ天気そのものではなく、それに対する君の姿勢なんだ。」
Mi ĝenerale ŝatas tiun samoficulon, sed
foje li
imagas, ke li apartenas al
speco de saĝuloj, komisiitaj de la dioj doni
konsilojn al la tuta homaro, kaj
tiuj liaj kursoj pri saĝeco
ne estas ĉiam bonvenaj.
私はふつうその同僚を好きなのだが、ときどき彼は、自分が神々から全人類に助言を与えるよう委ねられた賢者の一種に属していると思いこみ、そうした彼の知恵の講義はいつも歓迎されるとは限らない。
Des pli, ĉar li plej
ofte pravas.
しかもなおさらたちが悪いのは、たいてい彼のほうが正しいことだ。
Mi rigardis tra la fenestro.
私は窓越しに外を見た。
Dikaj ŝipoj malrapide moviĝis
sur la maro,
sub la griza plafono, kiun
oni tamen ĉi tie nomis
ĉielo.
どっしりした船が海の上をゆっくり動いていた。その灰色の天井を、ここではいちおう空と呼んでいた。
Jam la kvaran monaton nun
mi laboris en ĉi tiu
oficejo, ĉe fenestro, kiu
rigardis al la maro, kaj tiuj
ŝipoj min impresis kiel
en la unua
tago.
私はもう四か月目、この海に面した窓のある事務所で働いていたが、その船々は初日と同じように私に強い印象を与えていた。
Kion ili transportis?
それらは何を運んでいたのだろう。
Ĉu ŝafan viandon el Nov-Zelando?
ニュージーランド産の羊肉だろうか。
Horloĝojn el
Svislando, aŭ, plej
verŝajne, Japanio?
スイス、あるいはたぶん日本の時計だろうか。
Ĉu komputilojn
el Usono,
skribmaŝinojn el Italio, sciencajn aparatojn el Germanio, grenon el
Kanado,
bovan viandon el Argentino, aŭtojn
el ie ajn?
アメリカのコンピュータ、イタリアのタイプライター、ドイツの科学機器、カナダの穀物、アルゼンチンの牛肉、それともどこからともなく来た自動車だろうか。
Mi devenis de kampara regiono, interne de la
lando, kaj sidi ĉe tiu
apudhavena fenestro estis kvazaŭ teatraĵo, pri kiu mi neniam laciĝis.
私は国内の内陸の農村地方の出身で、その港近くの窓辺に座っていることは、まるで芝居を見ているようで、私はそれに決して飽きなかった。
Se nur tiu
malbenita vetero...
あの忌々しい天気さえなければ……
"Se vi rigardas la dancon de la ŝipoj anstataŭ
progresi en via
tasko, mi konas iun, kiu
ne benos
vin..." mia
konsilema amiko diris,
afable, sed ne pro tio
agrable.
「仕事を進める代わりに船の踊りを眺めているなら、君を祝福しない人を私は一人知っているよ……」と、助言好きの友人が親切そうに言ったが、そのために心地よいわけではなかった。
Mia brusto dikiĝis pro
profunda spiro, kiun mi tuj
malrapide kaj brue eligis.
私の胸は深呼吸でふくらみ、私はそれをすぐにゆっくりと音を立てて吐き出した。
Li pravis kiel ĉiam.
彼はいつものように正しかった。
Mi pene rekomencis redakti
la raporton, kiun la ĉefo postulis.
私は苦労しながら、上司が求めていた報告書の作成を再開した。
Sed en mia menso kvazaŭ
filmo ruliĝis, kun ŝipoj, blua maro, verdfoliaj arboj, suno,
insuloj...
だが私の心の中では、まるで映画のように、船、青い海、緑の葉の木々、太陽、島々が流れていた……
Kiel mi estus povinta supozi,
ke pli ol imagado,
ĝi estis ia antaŭscio?
それが単なる想像ではなく、ある種の予感でもあったなどと、どうして私にわかっただろうか。
"La ĉefo vokas vin!"
「上司がお呼びです！」
Subite min vekis el pensado
preskaŭ dorma la voĉo de
sekretariino.
うとうとするほどぼんやりした考えから、秘書の声が突然私を目覚めさせた。
Mi suspektis,
ke li esprimos sian
malkontentecon pri mia tro malrapida laboro.
私は、彼が私の仕事の遅さへの不満を表すのではないかと疑った。
Dum momentero min trakuris eĉ la
penso, ke eble li anoncos, ke li volas
maldungi min.
一瞬、彼は私を解雇したいのだと告げるのかもしれない、という考えさえ私の頭をよぎった。
Tio estus por
mi
malfacile elportebla
novaĵo.
それは私にとって耐えがたい知らせだっただろう。
La ekonomia situacio
ne estis ideala, multe
mankis ĝis tio, kaj dungiĝon oni ne povis
esperi facile trovi.
経済状況は理想的とはほど遠く、就職口が簡単に見つかるとは期待できなかった。
La ideo iĝi senlabora kaj
longe serĉadi entreprenon, kiu dungos
min, ne kondukis al
rideto, dum mi paŝis al lia
oficejo.
失業者になって、私を雇ってくれる会社を長いあいだ探し回ることになるという考えは、彼のオフィスへ歩いて行くあいだ、私を微笑ませるようなものではなかった。
Nek helpis la fakto, ke liaj
unuaj vortoj estis dubsencaj:
しかも彼の最初の言葉が曖昧だったことも、気を楽にはしてくれなかった。
"La etoso ĉi tie ne taŭgas al vi, ĉu?" li diris.
「ここの雰囲気は君には合わないのだろう、そうだね？」と彼は言った。
"La etoso?
「雰囲気ですって？
Jes ja, mi tre ŝatas
la etoson en nia oficejo.
ええ、もちろん、私はこの職場の雰囲気がとても好きです。
Neniu estas malafabla, ĉiuj laboras precize kaj helpas unu la alian.
不親切な人は一人もいませんし、みんな正確に働いて、お互いに助け合っています。
Fakte, estas vere amika etoso.
実際、本当に友好的な雰囲気です。
Krome, mi ŝatas la
etoson
de havenurbo.
そのうえ、私は港町の雰囲気も好きです。
La ĉeesto
de ŝipoj, la etaj mallarĝaj stratoj de la ĉehavena urboparto, tiuj plej diverslandaj restoracioj
kaj trinkejoj,
ĉio ĉi ege plaĉas al mi."
船があること、港近くの市街地の小さくて細い通り、あのさまざまな国のレストランや居酒屋、そうしたものすべてが私はとても気に入っています。」
"Mi uzis malĝustan vorton,
pardonu.
「言葉を間違えました、失礼。
Mi volis
diri: la vetero," la estro
diris, ridete.
私が言いたかったのは、天気のことです」と上司は微笑みながら言った。
"Nu, nu, jes, tiurilate vi pravas.
「ええと、ええ、はい、その点ではあなたの言うとおりです。
Mi ŝatas ĉion ĉi tie, sed ne la veteron.
私はここにあるものは何でも好きですが、天気だけは別です。
Tiu malalta griza plafono
el nuboj kvazaŭ pezas sur mi
preskaŭ dolorige."
あの低い灰色の雲の天井が、ほとんど痛いほど私の上にのしかかっているようなのです。」
"Nu, mi bezonas sendi iun al pacifika insulo.
「さて、私はだれかを太平洋の島へ送る必要がある。
Temas pri traktado
ĝuste en la
kampo, kiun vi plej
bone konas.
それは、まさにあなたが最もよく知っている分野での交渉なのだ。
Mi pensis pri vi.
私はあなたのことを考えた。
Ĉi tie baldaŭ estos aŭtuno, pluvos eĉ pli ol ĝis nun.
ここではまもなく秋になり、今まで以上に雨が降るだろう。
Tie printempos.
あちらでは春になる。
Ĉu tia eta ekskurso plaĉus
al vi?"
そんな小旅行なら、あなたも気に入るのではないかね？」
Eta ekskurso!
ちょっとした小旅行だって！
Kiajn vortojn li uzis!
彼はなんという言葉を使ったのだろう！
Se li ne sentas la
diferencon inter transmara vojaĝo
kaj aŭtobusa aŭ vagonara
ekskurso, li vere
estas stranga, aŭ nekredeble riĉa, aŭ...
もし彼が、海を越える旅とバスや列車での小旅行との違いを感じないのなら、彼は本当に変わっているか、あるいは信じられないほど金持ちか、または……
Kaj jen mi estis tie sude.
そして私はそこ、南にいた。
Blua ebeno de trankvila maro,
invita al
agrabla, malstreĉa, ripoziga
bano.
穏やかな海の青い広がりが、心地よく、くつろいで、疲れをいやす水浴びへと誘っていた。
Maro; blua ĉielo; varma vetero,
sed vento, kiu refreŝigis.
海。青い空。暖かい陽気。だが、さわやかさを与えてくれる風があった。
En senhoma apudmara naturo
mi sidis, ĝuante
la ĉirkaŭan pacon.
人気のない海辺の自然の中で、私は周囲の静けさを味わいながら座っていた。
Mi demetis mian ĉemizon,
por plej plaĉe baniĝi en la sunradioj.
私は、陽光をできるだけ気持ちよく浴びるために、シャツを脱いだ。
"Gardu vin!
「気をつけなさい！
Oni neniam estas tro
singarda pri la suno
ĉi-insule," afable alparolis
min brunhaŭta junulo,
videble lokano, vestita nur per eksblua
usondevena pantalono.
この島では太陽に用心しすぎるということは決してないのです」と、日に焼けた肌の若者が親しげに私に声をかけた。見るからに土地の者で、身につけているのは色あせた青いアメリカ製のズボンだけだった。
Mia haŭto, blanka kiel la luna disko, igis min senti min fremda,
diferenca de ĉiuj ĉi-insule.
月の円盤のように白い私の肌は、この島の皆とは違う、よそ者のように私に感じさせた。
Mi opiniis, ke mi trovis taŭgan
solecan lokon, por progrese
brunigi ĝin, sed konstateble tio
estis eraro.
私は、そこで少しずつ日焼けするのにちょうどよい、人けのない場所を見つけたと思っていたが、明らかにそれは間違いだった。
"Eble vi
devus konservi la ĉemizon sur vi," li plu diris.
「たぶん、シャツは着たままにしておいたほうがいいですよ」と彼はさらに言った。
"La suno povas bruligi
vian haŭton,
tiu iĝos tute ruĝa, kaj doloros
al vi."
「太陽はあなたの肌を焼くかもしれませんし、肌は真っ赤になって、痛くなるでしょう。」
"Ĉu vere?"
「本当に？」
"Mi ne scias.
「わかりません。
Blankuloj tro diferencas
unu de la
alia tiurilate.
白人はその点では人によってずいぶん違いますから。
Kelkaj rapide fariĝas bele brunaj, ĉe aliaj la haŭto fariĝas
plej
amuze ruĝa.
ある者はすぐにきれいに褐色になりますが、別の者では肌が実におかしなほど赤くなります。
Amuze por la rigardantoj,
ne por la koncerna ruĝhaŭtulo.
見ている者にはおかしくても、当の赤い皮膚の持ち主にはそうではありません。
Estas tre ridige,
ĉefe, se la suno atakis la nazon.
とりわけ、鼻が日焼けしてしまったときは、実におかしいものです。
Tiuj grandaj,
dikaj elstaraj nazoj, sune
ruĝigitaj, estas
plej ĝojiga vido."
あの大きくて太く突き出た鼻が、日光で赤くなっているのは、何よりも愉快な眺めです。」
Mi iom ĝenis min, ne
sciis, kion respondi.
私は少し当惑し、何と答えるべきか分かりませんでした。
"Kelkaj inaj turistoj havas
tutan sistemon por defendi sian
nazon kontraŭ la fajro de
la suno," li plu prelegis.
「ある女性旅行者たちは、太陽の炎から鼻を守るためのちゃんとしたやり方を持っている」と、彼はさらに講義を続けた。
"Ankaŭ tio
estas ridiga: ilia
nazo estas tute blanka,
kiel la viando de tro
kuirita kokido, dum la resto de la vizaĝo ruĝas kiel... nu...
kiel ruĝa floro."
「それもまた滑稽だ。彼女たちの鼻はすっかり白く、煮すぎた鶏の肉のようだが、顔のほかの部分は……まあ……赤い花のように赤いのだ。」
"Aŭ fajro," li aldonis
post silenta, mensesplora momento.
「あるいは火だ」と彼は、静かで思索に満ちたひとときのあとに付け加えた。
Dum longa senparola minuto
li rigardegis min, kiel bestoscienculo beston.
長い無言の一分間、彼は動物学者が動物を見るように、私をじっと見つめた。
"Ŝajnas al mi, ke vi apartenas al la ruĝula speco,
ne al la brunula,"
li diris, kun ia
moka rebrilo
en la okuloj.
「あなたは、私には赤っぽいタイプであって、茶色っぽいタイプではないように思える」と、彼は目にいくぶん嘲るようなきらめきを浮かべながら言った。
"Se vi ne
volas revesti vin,
almenaŭ iru en ombron.
「もし服を着替えたくないのなら、少なくとも日陰へ行きなさい。
Kvankam ĉi tie..."
とはいえ、ここでは……」
Mi rondrigardis.
私はあたりを見回した。
Nenie estis ombro.
どこにも影はなかった。
Mi min demandis, ĉu remeti la ĉemizon.
私はシャツを着直すべきかどうか自問した。
Eble estus pli saĝe.
そのほうがより賢明だったかもしれない。
Sed aliflanke, mi sentis tion
malvenko antaŭ
tiu mokemulo, kaj ĉu mi ne
riskus, ke malvenko
havus kiel precipan
efikon, ke
lia mokemo
plifortiĝus?
しかし一方で、私はそれをあの嘲笑好きの男に対する敗北だと感じたし、敗北の主たる結果として彼の嘲りがいっそう強まる危険を冒すことにならないだろうか？
Sed ĉu li vere volis moki
min, aŭ ĉu mi misprenis por moko ion, kio estis nur speciala maniero
interrilati kun fremdulo?
だが、彼は本当に私をからかいたかったのだろうか、それとも私は、見知らぬ人との特別な関わり方にすぎないものを、からかいだと取り違えたのだろうか？
"Antaŭ kvindek jaroj, onidire, eŭropanoj ĉiam surhavis
ĉapelon, ĉar la suno trafis al blankulo la
menson tra la
kapaj ostoj," li diris,
refoje kvazaŭ prelege, kaj mi refoje ne povis scii, ĉu li mokas min,
aŭ
nur estas animsimpla knabo, kiu
ne havas la samajn regulojn pri ĝentileco kaj konveneco, kiel ni.
「五十年前には、伝えられるところによれば、ヨーロッパ人はいつも帽子をかぶっていた。というのも、太陽が頭蓋骨を通して白人の頭に当たるからだ」と彼は、またもや講義するような調子で言い、私はまたしても、彼が私をからかっているのか、それとも単に、私たちとは違う礼儀やふるまいの規則の中で育った、無邪気な若者にすぎないのか、見分けがつかなかった。
Ofte mi aŭdis prelegi
pri "interkultura komunikado".
私はしばしば「異文化コミュニケーション」についての講義を聞いてきた。
Ĉu mi nun trafis unu
el ties
problemoj?
私は今、その問題の一つにぶつかったのだろうか？
"Mi min demandas, kial
ili ne plu
bezonas ĉapelojn," li serioze
laŭtvoĉe pripensis.
「彼らはどうしてもう帽子を必要としないのだろう」と彼は真剣に声に出して考えた。
"Mi supozas, ke iliaj
kapostoj fariĝis pli malmolaj.
「彼らの頭の骨が、もっと硬くなったのだと私は思う。
Kion vi
opinias, estimata fremdulo?"
「あなたはどう思いますか、尊敬すべき異邦人？」
"Mi samopinias kiel vi," mi respondis.
「私もあなたと同意見です」と私は答えた。
"La blankulaj kapoj perdis
sian molecon.
「白人の頭はその柔らかさを失ってしまった。
Tial ni ne plu bezonas ombron,
ni povas elporti la sudmaran
sunon senĉapele.
だからもう私たちには日陰は必要なく、南海の太陽を帽子なしで耐えられるのです。
Nun ni havas ĉe
la kapo malmolajn ostojn,
kiuj efektive
baras la
efikon de viaj terure bruligaj sunradioj."
今では私たちの頭には硬い骨があり、それが実際に、あなたの恐ろしく焼けつくような日光の影響を妨げているのです。」
Li ridis.
彼は笑った。
Mi komencis
suspekti, ke
temas nek
pri moko, nek pri animsimpleco, sed pri ia ŝercemo, tro diferenca de la mia, por ke mi tuj sentu
ĝin.
私は、これは嘲りでも単純さでもなく、ただ私とはかなり違う種類のユーモアなのだろうと思い始めた。違いが大きすぎて、すぐには感じ取れなかっただけなのだ。
Aŭ eble mia timo esti mokata fuŝis mian naturan
senton pri ŝercemo.
あるいは、嘲られることへの恐れが、私のもともとのユーモア感覚を狂わせていたのかもしれない。
Kiel ajn
estu, per mia respondo, mi
retroviĝis sur
la sama ŝercnivelo kiel
li.
いずれにせよ、私の返答によって、私は彼と同じ冗談のレベルに戻っていた。
"Ĉu vi scias, kial mi estas
bele bruna?"
「ぼくがどうしてこんなにきれいな褐色の肌をしているか、知ってる？」
li demandis,
larĝigante sian bruston
per eksteren-tiro de la
braksuproj, kvazaŭ por elmontri, kiel
fortule konstruita li estas.
と彼は、肩をぐっと外へ張り出して胸を広げ、自分がどれほど頑丈にできているかを見せつけるかのように言った。
Sed la brilo de liaj okuloj estis por mi
tute klara nun: ne estis moko,
sed la natura ŝercemo de
feliĉa knabo.
しかし、今では彼の目の輝きが私にははっきり分かった。そこにあったのは嘲りではなく、幸せな少年の生来の茶目っ気だった。
"Ne," mi respondis kun travidebla
ŝerca seriozeco.
「いいえ」と、私はあからさまに冗談めいた真面目さで答えた。
"Kiam Dio kreis la unuajn homojn, la avojn de la avoj de
niaj avoj, li faris
ĉiaspecajn klopodojn.
「神が最初の人間、私たちの祖父の祖父の祖父たちを創造したとき、神はありとあらゆる試みを行った。
Li provis jen per tiu materialo, jen per tiu
alia, ĝis fine li trovis ion vere kontentigan.
あれこれの材料で試し、別の材料でも試し、ついに本当に満足のいくものを見つけた。
Per tiu
materialo li unue
devis fari du provojn
antaŭ ol
sukcesi.
その材料では、成功する前にまず二度試さなければならなかった。
Li faris
belan kukon kun la formo de homo kaj
metis ĝin en la
bakujon, sed li ne havis sufiĉe
da ligno por longa fajro kaj ne lasis la kukon sufiĉe longe.
彼は人の形をした美しい焼き菓子を作って焼き型に入れたが、長く火を保つだけの薪が足りず、その菓子を十分な時間焼かなかった。
Sekve, kiam li eltiris ĝin, la homkuko
ne estis bone bakita.
そのため、取り出してみると、その人の形の焼き菓子は十分に焼けていなかった。
Ĝi estis
ankoraŭ multe tro hela.
それはまだずっと白すぎた。
Tiel naskiĝis la
blankuloj."
こうして白人が生まれた。」
"Poste li pensis: nun mi ne plu
simile eraros.
「それから彼は考えた。『もう二度と、あのようには失敗しない。』
Li kolektis multege da
ligno por fari longedaŭran
fajron kaj metis duan
hom-kukon en
la bakujon.
彼は長く火を保つためにたくさんの薪を集め、二つ目の人の形の焼き菓子を焼き型に入れた。
Sed li lasis ĝin tro longe.
しかし、今度は入れたままにしすぎた。
Tro kuirita, tro
longe bakita,
ĝi eliĝis tute
malhela.
火が通りすぎるほど長く焼かれたため、それはすっかり黒くなって出てきた。
Tiel naskiĝis la
nigruloj.
こうして黒人たちが生まれた。
"Nur post tiu dua
eraro li sciis, kiel ĝuste
kalkuli la daŭron de l'
bakado kaj la forton de l' fajro.
「その二度目の失敗のあとになって初めて、彼は焼く時間の長さと火の強さを正しく見積もる方法を知った。
Kaj kiam li eltiris el la bakujo la trian homkukon, ĝi estis
perfekte kuirita, perfekte bakita, nek
tro blanka, nek brule nigra,
perfekte flavbruna kiel mi.
そして、彼が焼き型から三つ目の人の形の焼き菓子を取り出したとき、それは申し分なく火が通り、申し分なく焼けており、白すぎもせず、焦げて真っ黒でもなく、私のように見事な黄褐色に仕上がっていた。
Tiel naskiĝis mia popolo."
こうして私の民は生まれた。」
Li ridis longan, laŭtan, gajan
ridon, kiun mi neniam forgesos.
彼は長く、大きく、陽気に笑い、その笑いを私は決して忘れないだろう。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Argentino
アルゼンチン
baki
焼く
gardi
守る
Kanado
カナダ
koko
鶏
nervo
神経
Nov-Zelando
ニュージーランド
ombro
影
Pacifiko
太平洋
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
de-meti
外す
de-veni de
〜から来る
gardi sin
気をつける
kiel ajn
estu
どうであれ
1'
1分
multe mankas ĝis tio
まだ先だ
re-brilo, sen-labora, sin-garda, tra-vid-ebla
再び輝く、労働のない、身を守る、透けて見える