========================================================================
24. LA VERON, MI PETAS
!
真実をお願いします！
========================================================================
Al Pablo tute ne plaĉis lia
situacio.
パブロは自分の置かれた状況がまったく気に入らなかった。
Tiuj multegaj homoj, tiu terura varmo
kun la sennube blua ĉielo kaj la
suno senkompate brila-brula,
tiu muziko...
あのあまりにも大勢の人々、雲ひとつない青空と容赦なく照りつける灼熱の太陽を伴ったあのひどい暑さ、あの音楽……
Estas ĝene senti sin
la centro de ĉies atento,
la objekto de ĉies rigardoj.
皆の注意の中心、皆の視線の的になっていると感じるのはつらいことだ。
Li provis rekoni amikojn
aŭ almenaŭ konatojn en
la homamaso.
彼は群衆の中に友人たち、せめて知り合いでも見つけようとした。
Li ne sukcesis.
しかし、うまくいかなかった。
Ne estis
vizaĝoj, ne estis personoj,
estis nur milkapa
besto, el kiu nenio
individua elstaris.
そこには顔も人もなく、ただ千の頭をもつ獣がいるだけで、その中からは何ひとつ個々の姿が際立って見えなかった。
La muziko ĉesis.
音楽がやんだ。
Ĉe signo de la prezidanto,
la ulo, kiun Pablo malamis, serioz-vizaĝe marŝis ĝis la loko preparita por la
paroladoj.
大統領の合図で、パブロが憎んでいた男が、深刻な顔つきで演説のために用意された場所まで歩いて行った。
Kiam li komencis vorti,
la laŭtparoliloj resonigis lian voĉon inter la domoj, por la knabo plej malplaĉe.
彼が話し始めると、拡声器がその声を家々の間に響き渡らせ、少年にはこの上なく不快だった。
"Ne ofte oni donas al strato la nomon de homo vivanta,
sed ĉi tiu
knabo tiel
meritas la
dankemon de la tuta popolo, ke ni decidis
signi per tia
eksterordinara okazo la memoron pri lia grandfaro.
「生きている人の名を通りにつけることはめったにありません。だが、この少年は国民全体の感謝にこれほど値するので、私たちはこの並外れた出来事によって、彼の偉業の記憶を刻むことに決めました。
Kuraĝo..."
勇気……」
La vortoj resonis tiel
forte, ke al Pablo la
kapo komencis
dolori.
その言葉はあまりに強く響いたので、パブロは頭が痛くなり始めた。
Li ne sciis, kion pensi,
li ne sciis kiel
sin teni.
彼には何を考えればよいのか分からず、どうふるまえばよいのかも分からなかった。
Li estis
ege malfeliĉa.
彼はひどく不幸だった。
"Tre gravan komunikaĵon li
akceptis porti al
niaj samcelanoj,
kiuj trovis
lokon transmontare
por prepari la venkan atakon.
「彼は、勝利の攻撃を準備するため山の向こうに拠点を得ていた我々の同志たちへ、きわめて重要な伝達を運ぶことを引き受けました。
Sed por ilin atingi.
しかし、彼らにたどり着くためには。
necesis pasi tra la
linioj de niaj malamikoj.
我々の敵の戦線を通り抜ける必要がありました。
Danĝera tasko.
危険な任務です。
kiun li sindone, inteligente
kaj kuraĝe plenumis..."
それを彼は献身的に、賢明に、そして勇敢に成し遂げたのです……」
Akceptis porti, ĉu?
引き受けて運んだ、だって？
Kiel eblas nomi tion akcepto?
どうしてそんなものを引き受けたなどと呼べるのか。
Li estis
dekunujara,
kiam la afero okazis.
そのことが起きたとき、彼は十一歳だった。
La landon ŝiris terura interna
milito.
国は恐ろしい内戦に引き裂かれていた。
Homoj malamis homojn,
frato mortigis fraton.
人は人を憎み、兄弟が兄弟を殺した。
Soldatoj venis kaj foriris.
兵士たちは来ては去っていった。
Veraj soldatoj de la ŝtato,
kaj ne-soldataj batalantoj, kiuj
leviĝis kontraŭ la
ŝtato, sed tamen estis
organizitaj
kiel soldatoj.
国家の本当の兵士たちもいれば、国家に反旗を翻した非正規の戦闘員たちもいたが、彼らもまた兵士のように組織されていた。
Vilaĝo apartenis jen
al tiuj, jen al tiuj
ĉi.
村は、ある時はあちらの側に、またある時はこちらの側に属した。
Ofte viroj venis kun plej timiga aspekto sendolĉe pridemandi la
vilaĝanojn por
scii, kiuj
transiris al la
kontraŭŝtataj unuoj.
しばしば、いかにも恐ろしい風体の男たちが来て、村人たちを容赦なく尋問し、誰が反政府側の部隊に移ったのかを知ろうとした。
Aŭ, se la
kontraŭ-ŝtatuloj
ĉi-foje okupis la vilaĝon, kiuj transiris al
la defendantoj de la
ŝtato.
あるいは、その時たまたま反政府側が村を占領していたなら、誰が国家の擁護者たちの側に移ったのかを知ろうとした。
Ambaŭ flankoj laŭdire defendis liberecon kaj
vivon vere homan.
双方とも、自由と真に人間らしい生活を守っているのだと言われていた。
Iujn oni nomis bluaj, aliajn
ruĝaj.
ある者たちは青と呼ばれ、別の者たちは赤と呼ばれた。
Pablo komprenis
nenion el ĉio ĉi.
パブロにはこのすべてが何も分からなかった。
Iutage, kiam la situacio
estis
speciale streĉa,
alvenis José, lia kuzo.
ある日、状況がことさらに緊迫していたとき、彼のいとこホセがやって来た。
Pablo malŝategis
tiun kuzon.
パブロはそのいとこが大嫌いだった。
Li estis
kiel besto.
彼は獣のようだった。
Forta kaj timiga, nekapabla kompreni, kiel infano sentas kaj reagas.
強くて恐ろしく、子どもがどう感じ、どう反応するかを理解できない男だった。
Plaĉis al li ofendi
Pablon, aŭ almenaŭ lin ĝeni.
パブロを傷つけること、少なくとも困らせることが彼は好きだった。
Li aĝis ok jarojn pli
kaj jam kiam
li estis deksesjara kaj Pablo okjara, jam tiam li tiris plezuron
el suferigo al sia
eta kuzo.
彼は八歳年上で、彼が十六歳、パブロが八歳だったころからすでに、この小さないとこを苦しめることに喜びを見いだしていた。
Kaj jen tiufoje dikbrusta, fortbraka José alpremis Pablon al
muro, en loko, el kie
forkuri ne
eblis, kaj li diris:
そしてその時、胸板が厚く腕力の強いホセは、逃げ出すことのできない場所でパブロを壁に押しつけ、こう言った。
"Vi konas min.
「おまえは俺を知っている。
Vi scias, ke mi povas suferigi vin.
俺がおまえを苦しめることができると知っている。
Tutvive, se necesos.
必要なら、一生でもな。
Mi havas ordonon por vi, komision.
おまえに命令がある、任務だ。
Se vi ne
obeos, mi
mortigos vin.
従わなければ、おまえを殺す。
Sed ne dolĉe, kredu min.
だが、楽には殺さない、信じろ。
Mi pagigos al vi vian
malakcepton per
teruraj doloroj.
断った代償を、おまえに恐ろしい苦痛で払わせてやる。
Mi do konsilas al
vi agi kiel mi diros, plej lerte.
だから、俺の言うとおり、できるだけうまくやることを勧める。
Se vi malsukcesos,
la
malamikoj vin mortigos.
失敗すれば、敵がおまえを殺す。
Se vi ne iros, mi mortigos vin.
行かなければ、俺がおまえを殺す。
La situacio ne povus esti
pli kara, ĉu?"
これで話はこれ以上ないほどはっきりしただろう、そうだろう？」
Kion Pablo povis fari?
パブロに何ができただろうか。
La kuzo ordonis al
li foriri
trans la montojn, evitante
esti rimarkata de
la malamiko, kiu okupis vastan regionon ĉi-flanke de
la montaro,
por porti gravegan komunikaĵon al iaj
samgrupanoj,
kiuj kampadis
tie transe.
いとこは彼に、山脈のこちら側の広い地域を占領している敵に見つからないようにしながら山の向こうへ行き、向こうで野営している仲間たちにきわめて重要な伝達を届けるよう命じた。
Kaj hodiaŭ...
そして今日……
"... juna kuraĝulo... senkonsidere
pri la danĝero, al kiu
li elmetis sian
junan vivon...
kun nekredebla lerteco,
kaj kun la tuta energio,
kiun li tiris el
sia certeco pri la justeco de
nia Afero, pri la graveco senigi la landon de tiuj,
kiuj agas
kontraŭ ties
bono..."
「……若き勇者……自らの若い命をさらした危険をものともせず……信じがたいほどの巧みさをもって、そして我らの大義の正しさ、この国の善に逆らって行動する者たちから祖国を解放することの重要さへの確信から汲み取った全エネルギーをもって……」
Kuraĝa, certa pri la Afero!
勇敢で、大義を確信していただって！
Pablo volis
ne morti, ne
suferi, li ege timis la kuzon.
パブロは死にたくも苦しみたくもなかったし、いとこをひどく恐れていた。
Al tio sumiĝas la
kaŭzoj de lia agado.
彼の行動の理由はそれに尽きる。
Ĉu li akceptis?
彼は引き受けたのか。
Ne.
いや。
Oni perforte devigis lin.
彼は無理やり強いられたのだ。
Se li estus libera, li
certe ne irus.
もし自由であったなら、彼は決して行かなかっただろう。
Li ne kredis je tio
aŭ tio ĉi.
彼はあれこれの思想を信じてはいなかった。
Li aŭdis tro kontraŭdirajn parolojn, kaj nenion komprenis pri la kaŭzoj de la milito.
あまりにも矛盾した話ばかり聞かされ、戦争の原因については何も理解していなかった。
Se oni demandus lin, ĉu li estas por la ruĝuloj aŭ
por la bluuloj, li dirus, ke
li ne scias, ke
li dezirus
nur vivi
pace, sen milito.
もし彼に、赤の味方か青の味方かと尋ねたなら、分からない、ただ戦争なしに平和に生きたいだけだ、と答えただろう。
Lerta, ĉu?
巧みだった、だって？
Fakte, li estis kaptita.
実際には、彼は捕まったのだ。
Nur pro ŝanco, kiu faris, ke
lia kaptinto estis
subite informita per
krioj pri io
por li terure doloriga,
nur pro tiu ŝanco li
sukcesis forkuri libere.
ただ偶然、彼を捕らえた男が、自分にとって恐ろしくつらい出来事を、だれかの叫び声によって突然知らされ、その偶然のおかげで彼は逃げ出すことができた。
Kaj la reveno ne estis
pli facila.
そして、帰り道もそれ以上に楽ではなかった。
Sed denove bonŝanco ridetis
al li.
だが、再び幸運が彼に微笑んだ。
Poste la ĉefo de la
transmontanoj rakontis,
kiel mire li
foje vidis knabon
alveni kaj transdoni
komunikaĵon.
のちに山向こうの者たちの長は、ある時一人の少年がやって来て伝達を手渡したのをどれほど驚いて見たかを語った。
Tiu komunikaĵo estis tiel grava,
ke la evoluo de la
tuta milito dank' al ĝi ŝanĝiĝis, donante la venkon al
la koncerna politika partio.
その伝達はあまりにも重要で、それによって戦争全体の成り行きが変わり、その政治勢力に勝利をもたらしたのだった。
Pablo petis, ke oni ne disrakontu pri li.
パブロは、自分のことを言いふらさないでほしいと頼んだ。
Li timis, ke se la
alia partio poste revenos al la supro de la povo, ĝi
mortigos lin.
もう一方の党派がのちに再び権力を握ったら、自分は殺されるのではないかと彼は恐れていた。
Sed, kion ajn li deziru,
lia famo disvastiĝis.
だが、彼が何を望もうとも、彼の名声は広まっていった。
Kaj nun oni nomas straton laŭ lia
nomo kaj faras grandan
feston kun prezidanto,
parolantoj, muziko, kaj grandega homamaso, kiu rigardas lin.
そして今、人々は通りに彼の名をつけ、大統領や演説者たちや音楽、そして彼を見つめる巨大な群衆を伴う盛大な祝典を開いている。
Kiu scias, ĉu
en
ĝi ne troviĝas
iu,
kiu nun decidas foje ĉesigi lian vivon?
その中に、いつか彼の命を絶とうと、いまこの瞬間にも心に決めている者がいないと、誰に分かるだろうか。
'Krii', li pensis, 'Mi
sentas teruran emon krii.
『叫ぶんだ』と彼は思った。『ものすごく叫びたい。
Krii: haltu, ĉesu tiel belvorte paroli,
tio ne estas la
vero.
叫ぶんだ――やめろ、そんなふうに美辞麗句で語るのをやめろ、それは真実じゃない。
Mi ne scias, kion volis la uloj, por kiuj mi plenumis tiun taskon.
あの仕事を果たした相手の連中が何を望んでいたのか、僕は知らない。
Kaj ne estis bonvola servo.
それに、好意からした務めなんかじゃなかった。
Mi ĝin faris, ĉar ne eblis eltiri
min.
逃れようがなかったからやったんだ。
Mi koleras kontraŭ mia kuzo José, kiu refoje uzis
sian korpan superecon por
devigi min plenumi ion,
kion mi tutanime nur
deziris eviti.
僕は、またしても体力で自分が勝っていることを利用して、心の底から避けたかったことを僕に無理やりやらせた、いとこのホセに腹を立てている。
Ĉu vi ne
komprenas?
分からないのか。
Mi ne estas via estiminda kuraĝulo.
僕はあなたたちの立派な勇者なんかじゃない。
Mi ne volas vidi mian
nomon sur domo, por signi straton.
通りの名を示す家々に僕の名前が掲げられているのなんか見たくない。
Mi volas iri ludi.
僕は遊びに行きたい。
Mi volas, ke vi lasu min
en
paco kaj trankvilo.
僕を静かに、平穏に放っておいてほしい。
Ĉio ĉi estas malvera,
malvera, malvera.
こんなのは全部うそだ、うそだ、うそだ。
Kaj José estas bestaĉo, kiu meritas
morton.
それにホセは、死に値するけだものだ。
Kial vi
prezentas lin kiel savanton de
la popolo?...'
なぜあなたたちは彼を民衆の救い手のように語るんだ……？』
Li atingis tiun punkton en sia pensado, kiam li subite rimarkis, ke la parolado
ĉesis, kaj ke ĉiuj
gravuloj rigardas lin,
kvazaŭ ili
atendus, ke
li faru ion.
そう考えていたそのとき、ふと彼は演説が終わっていて、居並ぶ要人たち全員が、まるで自分が何かするのを待っているかのように自分を見ていることに気づいた。
Sed li ne atentis
iliajn vortojn
kaj tute ne
sciis, kion oni atendas de li.
だが彼は彼らの言葉に注意を払っておらず、自分に何を期待しているのかまったく分からなかった。
Li malprecize memoris, ke,
kiam oni aranĝis la detalojn de la festo, oni diris, ke
je difinita momento,
li devos ion
fari.
祝典の細部を取り決めたとき、ある決まった時点で自分が何かをしなければならないと言われたことだけは、ぼんやり覚えていた。
Sed li forgesis.
だが彼は忘れてしまっていた。
Kiom ajn
li provis serĉi en sia memoro,
neniu ideo pri
la planita faro retroviĝis.
どれほど記憶を探ろうとしても、予定されていた行為についての考えは何ひとつ戻ってこなかった。
Liaj sentoj estis tiel fortaj, neklaraj
kaj doloraj, ke li ne
povis elteni.
彼の感情はあまりにも強く、曖昧で、痛ましく、もう耐えられなかった。
Ĉiuj bariloj, konstruitaj en li
de eduko por malhelpi lin fari agojn, kiujn gepatroj kaj instruistoj nomis nekonvenaj, subite dissaltis
sub la premo de la sentoj turniĝantaj en li,
en kiuj miksiĝis
timo, deziro, malakcepto, honto,
malamo kaj
kolero.
親や教師が不適切と呼ぶ行為をしないよう、教育によって彼の中に築かれていたあらゆる柵は、彼の内で渦巻く感情の圧力の下で突然はじけ飛んだ。その感情の中には、恐れ、願望、拒絶、恥、憎しみ、そして怒りが入り混じっていた。
Gajnis kolero.
勝ったのは怒りだった。
Li ekkriis:
彼は叫びだした。
"Vi malvere parolas.
「あなたはうそを言っている。
Vi nenion komprenis.
あなたは何も分かっていない。
Mi ne agis pro kuraĝo
aŭ por havigi la
venkon al vi.
僕は勇気からでも、あなたたちに勝利をもたらすためでも行動したんじゃない。
Mi ne scias, ĉu la
popolo pli feliĉos kun vi
aŭ pli feliĉus kun tiuj, kiuj
malvenkis.
人々があなたたちのもとでより幸せになるのか、それとも負けた側のもとでのほうが幸せだったのか、僕には分からない。
Kiel mi povus, je
mia aĝo?
こんな年で、どうして分かるだろう。
Vi ne..."
あなたたちは……」
La gravuloj estis tiel mirigitaj, ke ili
restis senmovaj
dum la kvaron-minuto, kiu necesis por eldiri tiujn
vortojn.
要人たちはあまりに驚いたので、その言葉が口にされる十五秒ほどのあいだ、身動きもできずにいた。
Du aferoj okazis samtempe.
二つのことが同時に起こった。
La muzikestro ekkomprenis sian devon kaj soldata marŝmuziko eksonis, kovranta la
knaban voĉon.
楽団長は自分の務めを悟り、軍隊風の行進曲が鳴り響いて、少年の声をかき消した。
Dume, la policestro atingis Pablon, metis la manon sur lian
buŝon, fermante ĝin, kaj
kun kunulo perforte kondukis for la knabon, kies kruroj
kaj piedoj kolere
moviĝis ek kaj ek, senutile batante la aeron.
その一方で警察署長はパブロのもとにたどり着き、手を彼の口に当ててふさぎ、仲間とともにその少年を無理やり連れ去った。少年の脚と足は怒りにまかせて何度も動き、むなしく空を蹴っていた。
La prezidanto
reparolis:
大統領が再び話し始めた。
"Bonvolu pardoni ĉi tiun
interrompon," li diris.
「この中断をどうかお許しください」と彼は言った。
"Tro premata de fortaj
sentoj, tuŝata plej profunde
de teruraj memoroj, nia juna
kuraĝulo momente perdetis la
kapon.
「強い感情にあまりにも圧倒され、恐ろしい記憶に深く触れられて、我らの若き勇者はしばし正気を失ったのです。
Jen plia ekzemplo de la
malbono, kiun kaŭzis
la surmarŝindaj uloj, kiuj..."
これもまた、あの打ち倒されるべき連中が引き起こした悪のさらなる一例です、彼らは……」
Lerta, tre lerta li estis.
巧みだった、実に巧みだった。
Li sciis,
ke malfacile la popolo
akceptos lian
klarigon, sed li same
bone sciis, ke ĝi
estas laca militi kaj
akceptos pacon je iu
ajn prezo.
民衆が自分の説明をすんなり受け入れはしないと彼は知っていた。だが同時に、民衆が戦いに疲れきっており、どんな代償を払ってでも平和を受け入れるだろうことも、よく知っていた。
Fakte, dum unu minuto, la
tuta politika egalpezo de
la lastaj monatoj preskaŭ disrompiĝis.
実際、この一分のあいだに、ここ数か月の政治的均衡全体がほとんど崩れかけた。
Venkis la laceco.
勝ったのは疲労だった。
Ĉiuj pensis, ke
pli saĝe estas ŝajnigi, ke nenio
okazis.
何も起こらなかったふりをするほうが賢明だと、皆が思った。
Pri la afero oni longe
diskutos en
la hejmoj kaj trinkejoj,
sed agi... tio estus
tro danĝera.
この件については家庭や酒場で長く語られるだろう。だが行動することは……それは危険すぎた。
En la oficejo de la politika polico, Pablo estis longe
pridemandata.
政治警察の事務所で、パブロは長いあいだ取り調べを受けた。
Li diris
la veron.
彼は真実を語った。
Finfine li povis tion fari
kaj li tre
ĝuis la eblecon rakonti pri la perforto, pri la premo farita
de José per la promesoj suferigi, se la knabo ne
akceptus, pri sia timego dum
ついに彼は真実を語れるようになり、少年が引き受けなければ苦しめるとホセが脅して無理に従わせたことや、自分が受けた暴力のこと、そして
li marŝis transmonten, pri la fojo, kiam li iĝis kaptita de la kontraŭuloj,
kaj kiel bonŝanco savis lin.
山の向こうへ歩いていったときの恐怖や、敵方に捕まったときのこと、そして幸運がどのように彼を救ったかを語る機会を、彼は大いに喜んだ。
Li diris,
ke li ne
elportas havi sian nomon sur
la unuaj kaj lastaj domoj de strato pro famo, kiun
li ne meritas, kaj kiu tute ne respondas al la vero.
そして、自分に値しない、しかもまったく真実に合わない名声のせいで、通りの両端の家に自分の名前が掲げられているのには耐えられない、と彼は言った。
Kiam li aldonis, ke li verŝajne ne povos ne
diskonigi la realon,
la politika polico sciis,
kion fari.
おそらく自分は真実を広めずにはいられないだろう、と彼が付け加えたとき、政治警察は何をすべきかを知った。
Pablo mortis jam dum tiu nokto.
パブロはその夜のうちに死んだ。
Hodiaŭ, lernante legi, ĉiuj lernejanoj de la lando interese
konatiĝas kun
tiu dekunujarulo,
kies kuraĝo
kaj netimo morti por justa Afero iam savis la landon.
今日、国中の学童たちは読み方を学ぶ中で、かつて正義の大義のために死を恐れぬ勇気によって国を救ったとされる、あの十一歳の少年について興味をもって学んでいる。
NOVAJ VORTOJ
新出語
bari
ふさぐ
brusto
胸
buŝo
口
ĉies
みんなの
favora
有利な
gajni
得る
individuo
個人
interna
内部の
komuniki
伝える
konsili
助言する
konveni
合う
kovri
覆う
kuzo
いとこ
linio
線
partio
政党；パーティー
prezidi
議長を務める
ruĝa
赤い
signo
しるし
sumo
合計
tasko
課題
-um-
語尾 -um-
vasta
広い
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
Afero
大義；事柄
de-nove
再び
el-meti
さらす
el-stari
際立つ
kamp-adi
野営する
sin-done
献身的に
plen-umi
果たす
unuo
単位