========================================================================
19. ĜUSTECO EN JUSTECO
公正の中の節度
========================================================================
Sekvu min al Irano hodiaŭ, ĉu
vi konsentas?
今日は私についてイランへ行きましょう。よろしいですか。
Ni flugu tien kune.
一緒にそこへ飛んで行きましょう。
Imago estas tiel rapida vojaĝilo!
想像力はなんと速い乗り物でしょう！
Rigardu: ĉi tiu
urbo estas bela, ĉu ne?
ごらんなさい。この町は美しいでしょう。
Ni malsuprenflugu ĝis la
nivelo de la
tero kaj de la homoj, kaj trankvile paŝu sur la
stratoj.
地面と人々の高さまで降りて、静かに通りを歩きましょう。
Jen.
さあ。
Ni promenu.
歩きましょう。
Sed en kiu tempo ni
estas?
でも、私たちはいつの時代にいるのでしょう。
Mi ne scias, sed certe
ne plu estas la dudeka jarcento.
私にはわかりませんが、もう二十世紀ではないことだけは確かです。
Ho, kial tiom
da infanoj ariĝis
ĉi
tie?
おや、どうしてこんなにたくさんの子どもたちがここに集まっているのでしょう。
Ha jes, rigardu!
ああ、そうか、見てください！
Maljuna viro eldiras rakonton.
年老いた男が物語を語っています。
Eĉ plenkreskuloj staras en la rondo, plej atentaj.
大人たちまで輪の中に立って、じっと耳を傾けています。
Ankaŭ ni aŭskultu.
私たちも聞きましょう。
Kaj nun (la maljunulo
diras) mi rakontos al vi
pri la malriĉulo en la juĝejo.
さて今から（と老人は言う）、法廷に現れた一人の貧しい男の話をしよう。
Temas pri malriĉulo, kiu atingis tian
profundecon de
senhavo, ke ne estis alia
solvo al
la problemo manĝi
ol stari sur vojoj kaj stratoj kaj
petadi monon de la homoj, kiuj
pasis.
これは、あまりの貧しさに落ち込み、食べるためには道や通りに立って通りすがりの人々に金を乞うしかなくなった、ある貧しい男の話である。
La tago estis malbela, kun ĉielo
griza pro la
multaj nuboj.
その日はひどい天気で、空はたくさんの雲のために灰色だった。
Rigardante la ĉielon kun tiuj nuboj,
kiuj amasiĝis, kaj pli kaj
pli transiĝis de
grizo al nigro, oni povis nur certiĝi, ke
baldaŭ pluvos.
空にたまってゆき、灰色からますます黒へと変わっていくその雲を見れば、まもなく雨が降るに違いないと確信するほかなかった。
Malvarma, rapida vento blovis senkompate tra la
rektaj stratoj de la urbo.
冷たく速い風が、町のまっすぐな通りを容赦なく吹き抜けていた。
La malriĉulo tute ne
ŝatis
pluvan veteron, nek
tiun fortan
venton, malvarman, pli ol
malvarman, fakte, frostan, tiel
frostan, ke
ŝajnis, ke ĝi frostigos la korpon ĝis-oste.
その貧乏人は雨模様の天気がまったく好きではなかったし、あの強い風も嫌いだった。冷たい、いや冷たい以上に、実際には凍るような風で、骨の髄まで体を凍らせてしまいそうに思えるほどだった。
Kiam la unuaj pluveroj
falis, li
kuris en la unuan magazenon, kiu
prezentiĝis.
最初の雨粒が落ちてきたとき、彼は目の前に現れた最初の店へ走り込んだ。
Estis fruktovendejo.
それは果物屋だった。
Multaj personoj tie staris.
そこには多くの人が立っていた。
Komence, la malriĉulo
tre kontentis, ke neniu atentas lin.
最初、貧乏人は誰も自分に注意を向けないことに大いに満足した。
Estis bone stari ene
kaj vidi, kiel terure pluvas ekstere kaj senti sin trans la
atingo de tiu frosta vento.
店の中に立ち、外でひどく雨が降るのを見ながら、あの凍るような風の届かないところに自分がいると感じるのは心地よかった。
Sed tre rapide la vento flugigis la nubojn for, kaj
baldaŭ la ĉielo
rebluiĝis, kaj
aperis varma, plaĉa, brila
suno.
だが風はたちまち雲を吹き払ってしまい、やがて空は再び青くなり、暖かく心地よく輝く太陽が現れた。
Vidi tiujn
fruktojn, aŭdi tiom da homoj
aĉeti jen tion, jen
tion ĉi, tio
igis la malriĉulon konscia pri malsato.
あの果物を見、たくさんの人があれこれ買うのを聞いているうちに、貧乏人は自分の空腹をいやでも意識させられた。
La antaŭan tagon, li manĝis ovon, sed de tiam
nenion pli.
前の日、彼は卵を一つ食べたが、それ以来ほかには何も食べていなかった。
Krome, li ne trinkis
de longe kaj sentis
malagrablan soifon.
そのうえ、長いこと何も飲んでおらず、不快なのどの渇きを感じていた。
Li ne havis multe da
mono, sed tamen iom, kiun
li ricevis tuj antaŭ ol ekfalis la unuaj pluvaj akveroj.
彼はたくさんの金を持っていたわけではないが、それでも少しは持っていて、それは最初の雨粒が落ち始める直前にもらったものだった。
Li pensis: frukto estas bona por satigi malsatan personon
kaj sensoifigi homon,
kiu soifas.
彼は考えた。果物は、腹をすかせた人を満たし、のどの渇いた人の渇きをいやすのによい。
Ju pli li pensis pri tio, ju
pli li rigardis, des
pli la fruktoj
ŝajnis manĝindaj, des pli lia deziro al ili
kreskis kaj kreskadis.
そう考えれば考えるほど、見れば見るほど、その果物は食べたくなるものに思え、彼の欲求はますます大きくなっていった。
La mastro de la magazeno estis tre
okupita pri aliaj aferoj.
店の主人はほかのことで非常に忙しかった。
Multaj aĉetantoj staris tie kaj postulis, ke oni atentu
ilin.
多くの買い手がそこに立っていて、自分たちに応対するよう求めていた。
La malriĉulo atendis
kaj atendis, kaj sentis sin pli kaj pli malbone, ĉar
oni neniam okupiĝis
pri li.
貧乏人は待っても待っても、誰も自分を相手にしてくれないので、だんだん気分が悪くなっていった。
'Riĉuloj ne bezonas,
ke oni rapide prizorgu ilin.
『金持ちはすぐに応対してもらう必要なんてない。
Sed en mi malsato kaj soifo krias tre
laŭte, eĉ se
neniu povas
aŭdi tiujn kriojn.
だが私の中では空腹と渇きがひどく大声で叫んでいる、たとえ誰にもその叫びが聞こえなくても。
Mi nepre bezonas manĝi kaj trinki.
私は何としても食べて飲まなければならない。
Ĉu tiu fruktisto ne
vidas, ke
necesas okupiĝi pri mi?'
あの果物屋は、私に応対する必要があるとわからないのか。』
Jen kiaj
pensoj disvolviĝis en lia kapo.
そんな考えが彼の頭の中でふくらんでいった。
Sed la mastro tute ne
atentis lin.
だが主人はまったく彼に注意を向けなかった。
Finfine, ne plu eltenante, la malriĉulo kriis:
ついに、もう耐えきれなくなって、貧乏人は叫んだ。
"Prizorgu min.
「私に応対してくれ。
Mi atendas ĉi tie jam longe, kaj vi
okupiĝas pri personoj,
kiuj alvenis post
mi.
私はもう長いことここで待っているのに、あなたは私のあとに来た人たちばかり相手にしている。
Tio ne estas justa."
それは公平ではない。」
Sed la malriĉulo estis malbone vestita, li aspektis ne
tre pure, kaj el lia korpo malplaĉa
odoro disflugis.
だが貧乏人はみすぼらしい服装をしていて、あまり清潔には見えず、その体からは不快なにおいが漂っていた。
Pro tio la mastro de
la magazeno ne emis aliri lin.
そのため店の主人は彼に近づきたがらなかった。
Li preferis
vendi al la belvestuloj, kiuj konstante envenadis.
彼はひっきりなしに入ってくる身なりのよい人々に売るほうを好んだ。
Kaj jen alvenis la momento,
kiam la malriĉulo tiel koleris, ke li
ekĵetis plej aĉajn
vortaĉojn al la fruktisto.
そしてついに、貧乏人はあまりの怒りに、果物屋へこの上なくひどい悪口を浴びせ始めた。
Ofendita,
ĉi-lasta respondis same malĝentile.
侮辱された果物屋も、同じように無礼に言い返した。
La aliaj personoj en la fruktovendejo amuziĝis.
果物屋にいたほかの人々は面白がっていた。
Ĉu vi rimarkis, ke ofte homoj trovas amuzon,
kiam diskuto ŝanĝiĝas
al vorta batalo?
議論が口げんかに変わると、人はしばしばそれを面白がるものだと、あなたは気づいたことがありませんか。
Sed al la malriĉulo ege dolorigis
la malĝentilaj parolaĉoj de
la fruktovendisto.
だが貧乏人は、果物売りの無礼な暴言にひどく傷つけられた。
Li forprenis de sia
piedo ŝuon kaj frapis
la mastran kapon per ĝi.
彼は自分の足から靴を脱ぎ、それで店主の頭を打った。
"Tio estas tro,"
kriis la frapito, tenante la
kapon per siaj du manoj.
「それはひどすぎる」と、殴られた男は両手で頭を押さえながら叫んだ。
"Vi ne povas ataki min
senpune.
「ただで私に襲いかかれると思うな。
Ŝuon al mia kapo!
この私の頭に靴だと！
Ŝuon odoraĉan de odoraĉa
vi!
悪臭を放つお前の、悪臭を放つ靴を！
Mi iras tuj plendi al
la juĝisto."
今すぐ裁判官に訴えてやる。」
Al la juĝisto li rakontis la tutan aferon.
彼は裁判官に事の一部始終を話した。
La juĝisto kompreneble pridemandis
la ŝu-uzinton:
裁判官はもちろん、その靴を使った男に尋ねた。
"Kial vi
batis lin per via
ŝuo?"
「なぜお前は靴で彼を打ったのか。」
"Ĉar li parolaĉis al mi.
「あいつが私にひどい口をきいたからです。
Li traktis min kiel hundon.
私を犬のように扱いました。
Hundaĉo mi ne estas.
私は犬畜生ではありません。
Li ne rajtas ĵeti al
mi tiajn nomaĉojn.
あいつには、そんなひどい呼び名を私に投げつける権利はありません。
Mi estas homo.
私は人間です。
Kiel diras nia
saĝo-libro Piv sur
paĝo 1126-a, "ĉu riĉeco donas
rajton trakti ofende tiujn,
kiuj ĝin ne havas?"
私たちの知恵の書Pivの1126ページにあるように、『富は、それを持たぬ者たちを侮辱的に扱う権利を与えるのか？』
Kontraŭ liaj ofendoj mi devis reagi.
私はあいつの侮辱に対して反応せざるをえませんでした。
Ĉu vi ne
trovas, ke lecionon li
bezonis?"
あいつには教訓が必要だったと思われませんか。」
"Sed li estas tiel malpura kaj malbonodora, ke
la homoj ne
plu venis en mian
magazenon," la fruktisto stulte respondis.
「しかしこいつはあまりに汚くて臭いので、人々がもう私の店に入ってこなくなったのです」と果物屋は愚かにも答えた。
Stulte, ĉar se li, en la
magazeno, okupiĝus pri
la malriĉulo, tiu
pli frue forirus.
愚かにも、というのも、店の中でこの貧乏人に応対していれば、彼はもっと早く立ち去ったはずだからである。
"Tio ne estas vera,"
ĉi-lasta tuj rebatis.
「それは本当ではない」と、貧乏人はすぐに言い返した。
"Lia magazeno plenis je riĉaj aĉetantoj."
「あいつの店は金持ちの買い手でいっぱいでした。」
"Silentu!" la juĝisto interrompis.
「黙れ！」と裁判官はさえぎった。
"Ke vi estas malriĉa, tio ne
pravigas
malpravan agon.
「お前が貧乏だからといって、不当な行為が正当化されるわけではない。
Vi tre malbone agis frapante
la mastron per via ŝuo
kaj vi
meritas punon.
靴で主人を打つとは、たいへん悪いことをしたのだし、お前は罰を受けるに値する。
Vi volas doni lecionojn al la aliaj,
ĉu?
お前は他人に教訓を与えたいのだろう？
Ankaŭ vi
ricevu lecionon.
ではお前も教訓を受けるがよい。
Tamen, ĉar vi estas tre malriĉa, mi
kompatos vin
kaj estos bonkora.
とはいえ、お前はひどく貧しいのだから、私はお前に情けをかけ、寛大にしてやろう。
Donu duonon de kirano
al ĉi tiu
fruktisto kaj
foriru."
この果物屋にキラノ半分を渡して去れ。」
(kirano estas
la nomo de
tiu-tempa irana
monero).
（キラノとは、その当時のイランの貨幣の名である）。
"Kostas duonon de
kirano, ĉu?"
la malriĉulo demandis, kaj lia voĉo estis tiel stranga, ke neniu komprenis, kion li vere celas.
「キラノ半分の値段なのですね？」と貧乏人は尋ねたが、その声があまりに奇妙だったので、誰も彼が本当は何をするつもりなのかわからなかった。
"Vi aŭdis min," diris la juĝisto.
「聞こえただろう」と裁判官は言った。
"Duonon de kirano vi pagu!"
「キラノ半分を払え！」
"Jen mi havas tutan kiranon," la
senhavulo diris,
eltirante moneron
el sia poŝo.
「ほら、私には一キラノまるごとあります」と、その無一物の男は言って、ポケットから硬貨を取り出した。
"Prenu ĝin tute," li aldonis direktante siajn
vortojn al la juĝisto.
「全部お取りください」と、彼は裁判官に向かって言葉を続けた。
Kaj, antaŭ ol iu ajn povis
kompreni, kion li faras,
li tiris de sia piedo ŝuon, frapis al
la juĝisto
la kapon per ĝi, kaj diris:
そして、誰も彼が何をしているのか理解できないうちに、彼は足から靴を脱ぎ、それで裁判官の頭を打って、こう言った。
"Se tio estas justeco,
tenu duonon de kirano por vi,
kaj donu la
alian duonon al tiu
fruktisto."
「それが正義だというのなら、キラノ半分はあなたが取って、もう半分をその果物屋におやりなさい。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
blovi
吹く
des
〜すればするほど
-er- (ero)
〜個の要素
griza
灰色の
hundo
犬
ju
〜すればするほど
konscii
自覚する
laŭta
大きな声の
leciono
教訓；授業
mastro
主人
meriti
値する
nepre
必ず
nubo
雲
ovo
卵
plendi
不平を言う
pluvi
雨が降る
poŝo
ポケット
puni
罰する
soifi
のどが渇く
ŝuo
靴
kirano
キラノ（当時のイランの貨幣）
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
ar-iĝi
群になる