========================================================================
15. INSTRUISTO DUNGGUO RENKONT
AS LUPON
ドングー先生、オオカミに会う
========================================================================
La okazaĵoj, kiujn mi rakont
os al vi
hodiaŭ
disvolviĝis
antaŭ multaj jarcent
oj, en
tempo, kiam
la lando, kiun oni nun
nomas Ĉinio,
konsist
is el pluraj ŝtat
oj,
kiuj militis inter si.
今日これからあなたに語る出来事は、今でいう中国という国が、互いに戦い合ういくつもの国々から成っていた時代、何世紀も前に展開したものである。
Ekster la muroj de la
ĉef
urbo de
unu el tiuj — Pu-lando —
staris fam
a
lernejo, kies
instruist
o
estis la
ne mal
pli fama Dungguo
.
そのうちの一つ、プー国の首都の城壁の外に、有名な学校が建っていた。その教師は、同じく名高いドゥンググオであった。
Junuloj, kiuj deziris
fariĝi oficistoj, komerc
istoj, ŝtat
-funkciuloj,
ven
is el
la tuta land
o por lerni
ĉe
li.
役人や商人や官吏になりたいと望む若者たちが、彼に学ぶために国じゅうからやって来た。
Instruisto Dungguo est
is ege bon
kora hom
o,
kaj lia instruado ne
est
is nur konkreta kaj
praktika.
ドゥンググオ先生はたいへん情け深い人で、彼の教えは具体的で実際的であるだけではなかった。
Ĝi krome celis komprenig
i al la
lernantoj,
kial valor
as la pen
on ag
i bone kaj
provi vivi
kiel
"vera homo", kiel oni
tiutempe dir
is en
Ĉinio.
それはさらに、なぜ善く行い、「真の人」として生きようと努めることに価値があるのかを、生徒たちに理解させることを目的としていた。当時の中国ではそう言ったのである。
Foje, instruisto Dungguo
ekfaris longan vojaĝ
on.
あるとき、ドゥンググオ先生は長い旅に出た。
Li piede iris, unue en
la kamparo, kaj tuj
post
e en la
senhomej
o.
彼は徒歩で進み、まずは田園地帯を、それからすぐに人けのない荒野へ入っていった。
En tiu regiono,
for
lasint
e la urbon, oni
unue pas
is tra
vilaĝoj kaj kamp
oj, sed ne neces
is ir
i tre longe
antaŭ
ol atingi landopart
on,
kie neniu hom
o vivis
.
その地方では、町を離れるとまず村々と畑を通るのだが、そこからさほど長く行かないうちに、だれ一人住んでいない地帯に達した。
S-ro Dungguo paŝ
is trankvil
e apud sia azen
o,
sur kiu
troviĝis sako plen
a
je libroj.
ドゥンググオ氏は、書物でいっぱいの袋を載せた自分のロバのそばを、落ち着いて歩いていた。
La tago estis
bela, agrable malvarm
eta, kaj
s-ro Dungguo tre ĝu
is tiun
piedan vojaĝon.
その日はよい日和で、心地よく涼しく、ドゥンググオ氏はその徒歩の旅を大いに楽しんでいた。
Kvankam en la senhom
ejo viv
is lupoj kaj
ali
aj danĝeraj best
oj, li ne timis.
その荒野には狼やほかの危険な獣たちが生きていたが、彼は恐れなかった。
Iel li opiniis, ke, ĉar
li ŝatas ĉiujn best
ojn
kaj ĉiam mal
konsentis
mortigi eĉ plej
malgrandan, la
bestoj tion sentos
kaj ne en
danĝerigos
lin.
どういうわけか彼は、自分はすべての動物を愛し、どんなに小さなものでも殺すことにいつも反対してきたのだから、動物たちはそれを感じ取って、自分を危険にさらしはしないだろうと思っていた。
Kaj jen subit
e alkur
is lupo.
すると突然、一匹の狼が駆け寄ってきた。
Tuj estis klare, ke
la lupo tute ne dezir
as ataki
instruiston Dungguo
n.
その狼がドゥンググオ先生を襲う気などまったくないことは、すぐに明らかだった。
Kontraŭe.
それどころか。
Ĝi montris sin malfort
a
kaj petem
a.
それは弱々しく、助けを乞うような様子を見せていた。
La vojaĝanto
tuj sentis
, ke tiu
bezonas helpon, kaj li
pret
is helpi ĝin.
旅人はすぐに、それが助けを必要としていると感じ、助ける用意があった。
"Sinjoro, rapide,
rapide, savu mi
n," la lupo dir
is.
「旦那さま、早く、早く、私を助けてください」と狼は言った。
"Mi sentas, ke vi
estas
bon
kora homo.
「あなたが情け深い人だとわかります。
Nur vi
povas help
i min ne perdi la viv
on."
命を失わずにすむよう助けられるのは、あなただけです。」
"Kio okazas
? Kio est
as tiu
bruo?" demandis
la instruist
o.
「何が起こっているのです。あの音は何ですか」と先生はたずねた。
Oni aŭdis malproksim
an
bruon, malfort
an, ne vere tre aŭdebl
an, sed sufiĉan
por iel elvoki danĝer
on.
遠くの物音が聞こえていた。弱く、決してとてもはっきり聞こえるわけではなかったが、どことなく危険を感じさせるには十分だった。
"Tio est
as ĉeval
oj.
「馬です。
Oni postkur
as min surĉevale."
馬に乗って私を追いかけているのです。」
"Oni, ĉu? Kiuj?"
「追っている者、ですって。だれが?」
"Soldatoj.
「兵士たちです。
Estas granda grupo da
soldatoj.
大勢の兵士の一団です。
Ili aperas tre koler
aj.
ひどく怒っているようです。
Anstataŭ ataki
la homajn mal
amikojn, ili
vol
as mort
igi nin lup
ojn.
人間の敵を攻撃する代わりに、私たち狼を殺そうとしているのです。
Sed vi est
as tro
parolema.
でも、あなたは話しすぎです。
En momento de danĝer
o, oni ag
u, ne parolu.
危険なときには、話すのではなく行動すべきです。
Se vi bon
volos
permesi, ke mi
kaŝ
u min..."
もし私が身を隠すことをお許しくださるなら……」
"Tamen lasu min pripens
i,
kie mi pov
us kaŝi vin."
「とはいえ、どこにあなたを隠せるか考えさせてください。」
"Ni ne havas la tempon
pri
pensi.
「考えている時間はありません。
Ĉu vi ne
aŭdas la
bruon de la ĉevaloj, kiel
ili proksim
iĝas?
馬の音が近づいてくるのが聞こえないのですか。
Rapidu.
急いでください。
En la sakon mi iru.
袋の中に入りましょう。
Sur via
azen
o ili ne
serĉos min."
あなたのロバの上なら、彼らは私を探さないでしょう。」
S-ro Dungguo for
prenis
el la sako
la librojn, prov
is meti
la lupon en
ĝin, sed estis ne
eble, la besto estis
tro grand
a.
ドゥンググオ氏は袋から本を取り出し、狼をその中に入れようとしたが、不可能だった。その獣は大きすぎたのである。
"Ne eblas," li
diris
.
「無理です」と彼は言った。
"Jes, eblos
," la lupo rebatis
, kaj ĝi streĉis
antaŭen la kvar
piedojn.
「いえ、できます」と狼は言い返し、四本の足を前に突き伸ばした。
"Ligu miajn pied
ojn per ŝnur
o, tiel mi
facil
e eniĝ
os."
「私の足を縄で縛ってください。そうすれば簡単に入れます。」
Tion far
is instruisto Dungguo
.
ドゥンググオ先生はそのとおりにした。
Li ligis
la krurojn de
la lupo, bone streĉ
is la ŝnuron,
kaj metis la best
on en
la sak
on.
彼は狼の脚を縛り、縄をしっかり締め、その獣を袋の中に入れた。
Poste, por pli bone kaŝ
i ĝi
n, li al
metis sur
ĝin kelkajn librojn.
それから、よりよく隠すために、その上に何冊か本を載せた。
Tiumomente al
venis surĉevale
soldatoj.
そのとき、兵士たちが馬で到着した。
"Ĉu vi ne
vidis lup
on?" la estr
o
demandis.
「狼を見ませんでしたか」と隊長がたずねた。
"Ne."
「いいえ。」
"Mi ne komprenas.
「おかしいな。
Ĝi venis ĉi tie
n."
こちらへ来たはずだ。」
"Rigardu, ĉu vi vidas
tiun arb
aron tie?
「ごらんなさい、あそこの森が見えますか。
Mi bone konas la lok
on.
私はこの場所をよく知っています。
Mi scias, ke en ĝi
estas
multaj etaj voj
etoj.
その中には小道がたくさんあるのを知っています。
Ĝi verŝajne forkuris
arbaren.
おそらくあれは森へ逃げ込んだのでしょう。
Kio estus pli normal
a?
それほど自然なことがほかにあるでしょうか。
Sed se jes, ne est
os facile por
vi, ĉar vi
ne scios, kiun voj
et
on ĝi elekt
is.
しかし、もしそうなら、どの小道を選んだのかわからないのですから、あなたがたには簡単ではないでしょう。
Ĝis ĉi tiu
loko ĝi ne
alvenis."
ここまでは来ていませんでした。」
"Bone, dankon.
「わかった、ありがとう。
Ni traserĉos la arb
aron."
森をくまなく捜索しよう。」
Kaj li ordonis al
la
soldatar
o sekvi lin
tien.
そして彼は兵たちに、そこへ自分について来るよう命じた。
Kiam la bruo de la
ĉevaloj sciig
is, ke ili est
as sufiĉe malproksime, s-ro
Dungguo elig
is la lup
on el la
sako.
馬の音が、彼らが十分に遠ざかったことを知らせると、ドゥンググオ氏は狼を袋から出した。
La lupo rigardis ĉiu
direkten, ĉu
rest
as soldatoj aŭ
aliaj hom
oj, certiĝis, ke
estas neniu
,
kaj ekdiris kun
aĉa ridet
o:
狼は兵士やほかの人間が残っていないか四方を見回し、だれもいないことを確かめると、いやらしい笑みを浮かべて言い出した。
"Mi estas eg
e malsat
a.
「私はひどく腹が減っています。
Mi dankas, ke vi
savis
mi
n.
助けてくれたことには感謝します。
Sed kiam oni savas
iun,
oni devas
tiun savi
ĝisfine, ali
e la savo nenio
n valoras
.
しかし、だれかを助けるときには最後まで助けねばなりません。さもなければ、その救いには何の価値もありません。
Permesu do, ke
mi manĝu vin."
ですから、あなたを食べることを許してください。」
Kaj tion dirinte,
ĝi eksaltis
al s-ro Dungguo
.
そう言うやいなや、それはドゥンググオ氏に飛びかかった。
Feliĉe, ĉi-lasta sukces
is flank
en salti kaj ir
is kaŝi sin mal
-antaŭ
la azen
o.
幸い、ドゥンググオ先生は脇へ飛びのいてロバの後ろに身を隠すことができた。
La lupo ree kaj ree prov
is salt
i sur la instru
iston, sed ĉiu
foje mal
sukcesis.
狼は何度も何度も先生に飛びかかろうとしたが、そのたびに失敗した。
Tamen, kompatinda Dungguo
sentis, ke
li pli kaj
pli malfacile spiras
.
しかし、かわいそうなドゥンググオは、息をするのがだんだん苦しくなっていくのを感じた。
Li ankoraŭ ne estis mal
juna, sed li ne pli
est
is juna viro, kaj
tut
e ne kutim
is sporti.
彼はまだ老人ではなかったが、もはや若者でもなく、運動にはまったく慣れていなかった。
La konstanta tro
rapida movad
o pli kaj pli forpren
is liajn fort
ojn, ĝis li
sentis, ke ne plu
longe li eltenos
.
絶え間ない速すぎる動きがしだいに彼の体力を奪い、ついにはもう長くは持ちこたえられないと感じるまでになった。
Li ege bedaŭris sian kompat
on.
彼は自分の情け深さをひどく後悔した。
Li koleris sam
e al si
kiel al
la lupo.
彼は狼に対すると同じだけ、自分自身にも腹を立てていた。
Sed bedaŭro neniam
praktike helpas en
danĝera situacio, kaj
li komencis malesperi, kiam al
ven
is mal
juna kamparano, trankvile
paŝanta sur la voj
o.
しかし後悔は、危険な場面では実際の助けに少しもならず、彼が絶望し始めたそのとき、一人の年老いた農夫が道を静かに歩いてやって来た。
"Sinjoro maljunulo, sinjor
o mal
junul
o!"
li vokis.
「おじいさん、おじいさん!」と彼は叫んだ。
"Helpu min, savu min!"
「助けてください、救ってください!」
"Kio okazas
?" la maljunulo demand
is.
「何があったのかね」と老人はたずねた。
"Tiu lupo,
tiu malbon
a bestaĉo...
「あの狼、あの悪いけだものが……
Mi savis ĝin de la
soldat
oj, kiuj volis ĝi
n
mortigi, kaj ĝi vol
as
manĝi mi
n."
私はあれを殺そうとしていた兵士たちから助けたのに、あれは私を食べようとしているのです。」
"Nevere! Ne
vere! Kiel
vi
kuraĝas tion dir
i, vi mal
am
inda mal
verulo!" la lupo kri
is.
「うそだ。うそだ。よくもそんなことが言えるな、この憎むべき嘘つきめ!」と狼は叫んだ。
"Li ligis
miajn krurojn per
ŝnuro, li metis mi
n en sakon, li aldon
is librojn
sur min: klar
e, li vol
is min mort
igi.
「こいつは私の脚を縄で縛り、袋に入れ、その上に本まで載せた。つまり、私を殺そうとしたのだ。
Necesas liberigi la
mondon je tia
danĝera homaĉo.
こんな危険な人間くずから世界を解放しなければならない。
Tion mi volis
fari manĝant
e lin."
だから私は、こいつを食べることでそれをしようとしたのだ。」
"Aĉulo! Vi aĉa best
aĉo! Eĉ
ne unu vorto
via esprim
as
plej simpl
an veron.
「卑劣漢め。このいやらしいけだものめ。お前の言葉には、いちばん単純な真実すら一つもない。
Mi..."
私は……」
"Silentu," la maljunul
o dir
is.
「黙りなさい」と老人は言った。
"Mi estos la
juĝist
o.
「わしが裁定役になろう。
Mi kredas nek vin,
nek vin,"
li
diris
plu
, turnante sin jen
al
s-ro Dungguo, jen
al la lupo.
お前も、お前も、どちらも信じない」と、彼はドゥンググオ氏と狼のほうへ交互に向きながら続けた。
"Sed..." la lupo komencis
.
「しかし……」と狼は言いかけた。
"Silentu, mi diris!"
「黙れ、と言った!」
La maljunul
o ne lasis ĝin parol
i.
老人はそれにしゃべらせなかった。
En lia voĉo estis tiom da person
eca forto,
ke
la lupo ne provis
daŭrigi.
その声には人を圧する力があまりにもこもっていたので、狼はそれ以上続けようとしなかった。
Ĝi fakte elmontr
is tim
on.
実際、それは恐れを見せていた。
"Mi kredas neniun el vi,"
la kampar
ano ripet
is.
「お前たちのどちらも信じん」と農夫は繰り返した。
"Kaj la kaŭzo de mia
nekredo estas, ke
ne eblus
meti tian grandan lupon en
tia
n malgrand
an sakon."
「そして信じない理由は、そんなに大きな狼をそんなに小さな袋に入れるなど不可能だからだ。」
"Ho jes, estas
eble, tio
okazis,"
la lupo dir
is, kolera,
ke
oni ne
kredas ĝust
e tiun part
on de lia
rakont
o, kiu estas ver
a.
「いや、可能です。実際そうだったのです」と狼は言った。自分の話のうち、まさに本当であるその部分を信じてもらえないので腹を立てていた。
"Ne.
「いや。
Tion mi ne povas
kredi.
それは信じられん。
Mi bezonus vidi propr
aokule."
自分の目で見なければならん。」
"Se vi vol
as
..." la lup
o diris
.
「お望みなら……」と狼は言った。
Kaj li ek
kuŝis
sur
la ter
o, prezentis
la
krurojn al s-ro Dungguo, las
is tiun
lig
i ilin kaj ilin fort
e
premi per la ŝnuro, kaj
post
e enig
i ĝin en la sakon.
そしてそれは地面に横たわり、ドゥンググオ氏に脚を差し出し、その脚を縛り、縄で強く締めつけ、それから自分を袋に入れさせた。
Tiam la maljuna kamp
arano si
n
turnis al la instru
isto:
そこで老農夫は先生のほうを向いて言った。
"Jen.
「ほら。
Nun, ĝi ne
plu povas fari mal
bonon al ni.
もうこいつはわしらに害をなせん。
Ni batu ĝin ĝis-morte."
打ち殺してしまおう。」
Tion ili
faris.
二人はそのとおりにした。
"Mi rekonis vin," la
maljunulo klarig
is
.
「あなたがだれかわかったのだ」と老人は説明した。
"Vi estas
instruisto
Dungguo, la
homo plej bon
kora al
ĉiuj bestoj.
「あなたはドゥンググオ先生、あらゆる動物にいちばん情け深い人だ。
Bonkori estas plaĉ
e
al la koro, ĉu ne?
情け深くあることは心地よいものだ、そうだろう。
Oni sentas sin grand
a kaj
valora kaj
pura.
人は自分を立派で、価値があり、清らかだと感じる。
Kaj tio ofte est
as boneg
a
sinteno.
そしてそれはしばしばすばらしい態度だ。
Sed kredu min, bonkori
al malbon
ulo, tio
estas kuraĝigi li
n mal
boni eĉ pli
.
だが信じなさい、悪人に情けをかけることは、その相手をさらに悪くさせるのを後押しすることなのだ。
Espereble la instruon vi
memoros,
instruisto!"
どうかこの教訓をお忘れなく、先生。」
Kaj li paŝ
is for eĉ
ne atendant
e dankon.
そして彼は礼を待ちさえせずに歩み去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
-aĉ-
悪い感じの接尾辞
aĉa
ひどい
ataki
攻撃する
azeno
ロバ
ĉevalo
馬
Ĉinio
中国
konkreta
具体的な
konsisti
成り立つ
lupo
オオカミ
peni
努力する
praktiko
実践
savi
救う
soldato
兵士
ŝnuro
ひも
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
arb-aro
森林
re-bati
反撃する