========================================================================
15. INSTRUISTO DUNGGUO RENKONTAS LUPON
ドングー先生、オオカミに会う
========================================================================
La okazaĵoj, kiujn mi rakontos al vi hodiaŭ
disvolviĝis antaŭ multaj jarcentoj, en tempo, kiam la lando, kiun oni nun nomas Ĉinio,
konsistis el pluraj ŝtatoj,
kiuj militis inter si.
今日これからあなたに語る出来事は、今でいう中国という国が、互いに戦い合ういくつもの国々から成っていた時代、何世紀も前に展開したものである。
Ekster la muroj de la
ĉefurbo de
unu el tiuj — Pu-lando —
staris fama
lernejo, kies instruisto
estis la ne malpli fama Dungguo.
そのうちの一つ、プー国の首都の城壁の外に、有名な学校が建っていた。その教師は、同じく名高いドゥンググオであった。
Junuloj, kiuj deziris
fariĝi oficistoj, komercistoj, ŝtat-funkciuloj,
venis el
la tuta lando por lerni
ĉe li.
役人や商人や官吏になりたいと望む若者たちが、彼に学ぶために国じゅうからやって来た。
Instruisto Dungguo estis ege bonkora homo,
kaj lia instruado ne estis nur konkreta kaj
praktika.
ドゥンググオ先生はたいへん情け深い人で、彼の教えは具体的で実際的であるだけではなかった。
Ĝi krome celis komprenigi al la
lernantoj,
kial valoras la penon agi bone kaj provi vivi
kiel "vera homo", kiel oni
tiutempe diris en Ĉinio.
それはさらに、なぜ善く行い、「真の人」として生きようと努めることに価値があるのかを、生徒たちに理解させることを目的としていた。当時の中国ではそう言ったのである。
Foje, instruisto Dungguo
ekfaris longan vojaĝon.
あるとき、ドゥンググオ先生は長い旅に出た。
Li piede iris, unue en la kamparo, kaj tuj
poste en la
senhomejo.
彼は徒歩で進み、まずは田園地帯を、それからすぐに人けのない荒野へ入っていった。
En tiu regiono,
forlasinte la urbon, oni unue pasis tra
vilaĝoj kaj kampoj, sed ne necesis iri tre longe
antaŭ ol atingi landoparton,
kie neniu homo vivis.
その地方では、町を離れるとまず村々と畑を通るのだが、そこからさほど長く行かないうちに、だれ一人住んでいない地帯に達した。
S-ro Dungguo paŝis trankvile apud sia azeno,
sur kiu
troviĝis sako plena
je libroj.
ドゥンググオ氏は、書物でいっぱいの袋を載せた自分のロバのそばを、落ち着いて歩いていた。
La tago estis bela, agrable malvarmeta, kaj
s-ro Dungguo tre ĝuis tiun
piedan vojaĝon.
その日はよい日和で、心地よく涼しく、ドゥンググオ氏はその徒歩の旅を大いに楽しんでいた。
Kvankam en la senhomejo vivis lupoj kaj aliaj danĝeraj bestoj, li ne timis.
その荒野には狼やほかの危険な獣たちが生きていたが、彼は恐れなかった。
Iel li opiniis, ke, ĉar
li ŝatas ĉiujn bestojn
kaj ĉiam malkonsentis
mortigi eĉ plej malgrandan, la bestoj tion sentos
kaj ne endanĝerigos lin.
どういうわけか彼は、自分はすべての動物を愛し、どんなに小さなものでも殺すことにいつも反対してきたのだから、動物たちはそれを感じ取って、自分を危険にさらしはしないだろうと思っていた。
Kaj jen subite alkuris lupo.
すると突然、一匹の狼が駆け寄ってきた。
Tuj estis klare, ke
la lupo tute ne deziras ataki
instruiston Dungguon.
その狼がドゥンググオ先生を襲う気などまったくないことは、すぐに明らかだった。
Kontraŭe.
それどころか。
Ĝi montris sin malforta
kaj petema.
それは弱々しく、助けを乞うような様子を見せていた。
La vojaĝanto
tuj sentis, ke tiu
bezonas helpon, kaj li
pretis helpi ĝin.
旅人はすぐに、それが助けを必要としていると感じ、助ける用意があった。
"Sinjoro, rapide,
rapide, savu min," la lupo diris.
「旦那さま、早く、早く、私を助けてください」と狼は言った。
"Mi sentas, ke vi estas bonkora homo.
「あなたが情け深い人だとわかります。
Nur vi
povas helpi min ne perdi la vivon."
命を失わずにすむよう助けられるのは、あなただけです。」
"Kio okazas? Kio estas tiu bruo?" demandis la instruisto.
「何が起こっているのです。あの音は何ですか」と先生はたずねた。
Oni aŭdis malproksiman
bruon, malfortan, ne vere tre aŭdeblan, sed sufiĉan
por iel elvoki danĝeron.
遠くの物音が聞こえていた。弱く、決してとてもはっきり聞こえるわけではなかったが、どことなく危険を感じさせるには十分だった。
"Tio estas ĉevaloj.
「馬です。
Oni postkuras min surĉevale."
馬に乗って私を追いかけているのです。」
"Oni, ĉu? Kiuj?"
「追っている者、ですって。だれが？」
"Soldatoj.
「兵士たちです。
Estas granda grupo da
soldatoj.
大勢の兵士の一団です。
Ili aperas tre koleraj.
ひどく怒っているようです。
Anstataŭ ataki
la homajn malamikojn, ili
volas mortigi nin lupojn.
人間の敵を攻撃する代わりに、私たち狼を殺そうとしているのです。
Sed vi estas tro parolema.
でも、あなたは話しすぎです。
En momento de danĝero, oni agu, ne parolu.
危険なときには、話すのではなく行動すべきです。
Se vi bonvolos
permesi, ke mi
kaŝu min..."
もし私が身を隠すことをお許しくださるなら……」
"Tamen lasu min pripensi,
kie mi povus kaŝi vin."
「とはいえ、どこにあなたを隠せるか考えさせてください。」
"Ni ne havas la tempon
pripensi.
「考えている時間はありません。
Ĉu vi ne
aŭdas la
bruon de la ĉevaloj, kiel ili proksimiĝas?
馬の音が近づいてくるのが聞こえないのですか。
Rapidu.
急いでください。
En la sakon mi iru.
袋の中に入りましょう。
Sur via
azeno ili ne serĉos min."
あなたのロバの上なら、彼らは私を探さないでしょう。」
S-ro Dungguo forprenis el la sako
la librojn, provis meti
la lupon en
ĝin, sed estis neeble, la besto estis tro granda.
ドゥンググオ氏は袋から本を取り出し、狼をその中に入れようとしたが、不可能だった。その獣は大きすぎたのである。
"Ne eblas," li diris.
「無理です」と彼は言った。
"Jes, eblos," la lupo rebatis, kaj ĝi streĉis
antaŭen la kvar
piedojn.
「いえ、できます」と狼は言い返し、四本の足を前に突き伸ばした。
"Ligu miajn piedojn per ŝnuro, tiel mi
facile eniĝos."
「私の足を縄で縛ってください。そうすれば簡単に入れます。」
Tion faris instruisto Dungguo.
ドゥンググオ先生はそのとおりにした。
Li ligis
la krurojn de la lupo, bone streĉis la ŝnuron,
kaj metis la beston en la sakon.
彼は狼の脚を縛り、縄をしっかり締め、その獣を袋の中に入れた。
Poste, por pli bone kaŝi ĝin, li almetis sur ĝin kelkajn librojn.
それから、よりよく隠すために、その上に何冊か本を載せた。
Tiumomente alvenis surĉevale
soldatoj.
そのとき、兵士たちが馬で到着した。
"Ĉu vi ne
vidis lupon?" la estro
demandis.
「狼を見ませんでしたか」と隊長がたずねた。
"Ne."
「いいえ。」
"Mi ne komprenas.
「おかしいな。
Ĝi venis ĉi tien."
こちらへ来たはずだ。」
"Rigardu, ĉu vi vidas tiun arbaron tie?
「ごらんなさい、あそこの森が見えますか。
Mi bone konas la lokon.
私はこの場所をよく知っています。
Mi scias, ke en ĝi estas
multaj etaj vojetoj.
その中には小道がたくさんあるのを知っています。
Ĝi verŝajne forkuris
arbaren.
おそらくあれは森へ逃げ込んだのでしょう。
Kio estus pli normala?
それほど自然なことがほかにあるでしょうか。
Sed se jes, ne estos facile por vi, ĉar vi
ne scios, kiun vojeton ĝi elektis.
しかし、もしそうなら、どの小道を選んだのかわからないのですから、あなたがたには簡単ではないでしょう。
Ĝis ĉi tiu
loko ĝi ne
alvenis."
ここまでは来ていませんでした。」
"Bone, dankon.
「わかった、ありがとう。
Ni traserĉos la arbaron."
森をくまなく捜索しよう。」
Kaj li ordonis al
la soldataro sekvi lin
tien.
そして彼は兵たちに、そこへ自分について来るよう命じた。
Kiam la bruo de la
ĉevaloj sciigis, ke ili estas sufiĉe malproksime, s-ro
Dungguo eligis la lupon el la sako.
馬の音が、彼らが十分に遠ざかったことを知らせると、ドゥンググオ氏は狼を袋から出した。
La lupo rigardis ĉiudirekten, ĉu
restas soldatoj aŭ aliaj homoj, certiĝis, ke
estas neniu,
kaj ekdiris kun
aĉa rideto:
狼は兵士やほかの人間が残っていないか四方を見回し、だれもいないことを確かめると、いやらしい笑みを浮かべて言い出した。
"Mi estas ege malsata.
「私はひどく腹が減っています。
Mi dankas, ke vi savis
min.
助けてくれたことには感謝します。
Sed kiam oni savas
iun,
oni devas
tiun savi
ĝisfine, alie la savo nenion valoras.
しかし、だれかを助けるときには最後まで助けねばなりません。さもなければ、その救いには何の価値もありません。
Permesu do, ke
mi manĝu vin."
ですから、あなたを食べることを許してください。」
Kaj tion dirinte,
ĝi eksaltis al s-ro Dungguo.
そう言うやいなや、それはドゥンググオ氏に飛びかかった。
Feliĉe, ĉi-lasta sukcesis flanken salti kaj iris kaŝi sin mal-antaŭ la azeno.
幸い、ドゥンググオ先生は脇へ飛びのいてロバの後ろに身を隠すことができた。
La lupo ree kaj ree provis salti sur la instruiston, sed ĉiufoje malsukcesis.
狼は何度も何度も先生に飛びかかろうとしたが、そのたびに失敗した。
Tamen, kompatinda Dungguo
sentis, ke
li pli kaj pli malfacile spiras.
しかし、かわいそうなドゥンググオは、息をするのがだんだん苦しくなっていくのを感じた。
Li ankoraŭ ne estis maljuna, sed li ne pli estis juna viro, kaj tute ne kutimis sporti.
彼はまだ老人ではなかったが、もはや若者でもなく、運動にはまったく慣れていなかった。
La konstanta tro
rapida movado pli kaj pli forprenis liajn fortojn, ĝis li
sentis, ke ne plu longe li eltenos.
絶え間ない速すぎる動きがしだいに彼の体力を奪い、ついにはもう長くは持ちこたえられないと感じるまでになった。
Li ege bedaŭris sian kompaton.
彼は自分の情け深さをひどく後悔した。
Li koleris same al si kiel al
la lupo.
彼は狼に対すると同じだけ、自分自身にも腹を立てていた。
Sed bedaŭro neniam praktike helpas en
danĝera situacio, kaj li komencis malesperi, kiam alvenis maljuna kamparano, trankvile
paŝanta sur la vojo.
しかし後悔は、危険な場面では実際の助けに少しもならず、彼が絶望し始めたそのとき、一人の年老いた農夫が道を静かに歩いてやって来た。
"Sinjoro maljunulo, sinjoro maljunulo!"
li vokis.
「おじいさん、おじいさん！」と彼は叫んだ。
"Helpu min, savu min!"
「助けてください、救ってください！」
"Kio okazas?" la maljunulo demandis.
「何があったのかね」と老人はたずねた。
"Tiu lupo,
tiu malbona bestaĉo...
「あの狼、あの悪いけだものが……
Mi savis ĝin de la
soldatoj, kiuj volis ĝin
mortigi, kaj ĝi volas manĝi min."
私はあれを殺そうとしていた兵士たちから助けたのに、あれは私を食べようとしているのです。」
"Nevere! Nevere! Kiel
vi kuraĝas tion diri, vi malaminda malverulo!" la lupo kriis.
「うそだ。うそだ。よくもそんなことが言えるな、この憎むべき嘘つきめ！」と狼は叫んだ。
"Li ligis
miajn krurojn per ŝnuro, li metis min en sakon, li aldonis librojn
sur min: klare, li volis min mortigi.
「こいつは私の脚を縄で縛り、袋に入れ、その上に本まで載せた。つまり、私を殺そうとしたのだ。
Necesas liberigi la
mondon je tia danĝera homaĉo.
こんな危険な人間くずから世界を解放しなければならない。
Tion mi volis
fari manĝante lin."
だから私は、こいつを食べることでそれをしようとしたのだ。」
"Aĉulo! Vi aĉa bestaĉo! Eĉ
ne unu vorto
via esprimas plej simplan veron.
「卑劣漢め。このいやらしいけだものめ。お前の言葉には、いちばん単純な真実すら一つもない。
Mi..."
私は……」
"Silentu," la maljunulo diris.
「黙りなさい」と老人は言った。
"Mi estos la juĝisto.
「わしが裁定役になろう。
Mi kredas nek vin,
nek vin,"
li diris
plu, turnante sin jen
al s-ro Dungguo, jen
al la lupo.
お前も、お前も、どちらも信じない」と、彼はドゥンググオ氏と狼のほうへ交互に向きながら続けた。
"Sed..." la lupo komencis.
「しかし……」と狼は言いかけた。
"Silentu, mi diris!"
「黙れ、と言った！」
La maljunulo ne lasis ĝin paroli.
老人はそれにしゃべらせなかった。
En lia voĉo estis tiom da personeca forto,
ke la lupo ne provis daŭrigi.
その声には人を圧する力があまりにもこもっていたので、狼はそれ以上続けようとしなかった。
Ĝi fakte elmontris timon.
実際、それは恐れを見せていた。
"Mi kredas neniun el vi,"
la kamparano ripetis.
「お前たちのどちらも信じん」と農夫は繰り返した。
"Kaj la kaŭzo de mia
nekredo estas, ke
ne eblus
meti tian grandan lupon en
tian malgrandan sakon."
「そして信じない理由は、そんなに大きな狼をそんなに小さな袋に入れるなど不可能だからだ。」
"Ho jes, estas eble, tio okazis,"
la lupo diris, kolera,
ke oni ne kredas ĝuste tiun parton de lia
rakonto, kiu estas vera.
「いや、可能です。実際そうだったのです」と狼は言った。自分の話のうち、まさに本当であるその部分を信じてもらえないので腹を立てていた。
"Ne.
「いや。
Tion mi ne povas
kredi.
それは信じられん。
Mi bezonus vidi propraokule."
自分の目で見なければならん。」
"Se vi volas..." la lupo diris.
「お望みなら……」と狼は言った。
Kaj li ekkuŝis
sur la tero, prezentis
la krurojn al s-ro Dungguo, lasis tiun
ligi ilin kaj ilin forte
premi per la ŝnuro, kaj poste enigi ĝin en la sakon.
そしてそれは地面に横たわり、ドゥンググオ氏に脚を差し出し、その脚を縛り、縄で強く締めつけ、それから自分を袋に入れさせた。
Tiam la maljuna kamparano sin
turnis al la instruisto:
そこで老農夫は先生のほうを向いて言った。
"Jen.
「ほら。
Nun, ĝi ne plu povas fari malbonon al ni.
もうこいつはわしらに害をなせん。
Ni batu ĝin ĝis-morte."
打ち殺してしまおう。」
Tion ili
faris.
二人はそのとおりにした。
"Mi rekonis vin," la maljunulo klarigis.
「あなたがだれかわかったのだ」と老人は説明した。
"Vi estas
instruisto
Dungguo, la
homo plej bonkora al
ĉiuj bestoj.
「あなたはドゥンググオ先生、あらゆる動物にいちばん情け深い人だ。
Bonkori estas plaĉe
al la koro, ĉu ne?
情け深くあることは心地よいものだ、そうだろう。
Oni sentas sin granda kaj valora kaj pura.
人は自分を立派で、価値があり、清らかだと感じる。
Kaj tio ofte estas bonega
sinteno.
そしてそれはしばしばすばらしい態度だ。
Sed kredu min, bonkori
al malbonulo, tio
estas kuraĝigi lin malboni eĉ pli.
だが信じなさい、悪人に情けをかけることは、その相手をさらに悪くさせるのを後押しすることなのだ。
Espereble la instruon vi memoros,
instruisto!"
どうかこの教訓をお忘れなく、先生。」
Kaj li paŝis for eĉ
ne atendante dankon.
そして彼は礼を待ちさえせずに歩み去った。
NOVAJ VORTOJ
新出語
-aĉ-
悪い感じの接尾辞
aĉa
ひどい
ataki
攻撃する
azeno
ロバ
ĉevalo
馬
Ĉinio
中国
konkreta
具体的な
konsisti
成り立つ
lupo
オオカミ
peni
努力する
praktiko
実践
savi
救う
soldato
兵士
ŝnuro
ひも
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
arb-aro
森林
re-bati
反撃する