========================================================================
10. ĈU DIRI LA VERON?
真実を言うべきか?
========================================================================
La ĉina verkisto Lusin foje rakontis,
ke,
kiam li estis lernejano, li iam diris al
la instruisto,
ke li ŝatus verki.
中国の作家魯迅はかつて、自分が学生だったころ、あるとき先生に、自分は物を書きたいのです、と言ったことがあると語った。
Li petis lian helpon.
彼は先生の助けを求めた。
"Kiel oni verkas?" li
demandis.
『どうすれば文章が書けるのですか。』と彼はたずねた。
"Malfacile," la instruisto
respondis, "jen mi rakontos al vi ion por klarigi."
『むずかしいよ。』と先生は答えた。『では、説明のためにひとつ話してあげよう。』
Iam (la instruisto rakontis) estis
familio, en kiu infano naskiĝis.
昔のことだが、と先生は語った。ある家族に子どもが生まれた。
Vira infaneto.
男の赤ん坊だった。
Ĉiuj familianoj, amikoj, samstratanoj venis por
rigardi la etulon kaj
gratuli la gepatrojn.
親族も、友人たちも、同じ通りの人たちも皆、その小さな子を見て両親を祝うためにやって来た。
Ĉiuj estis tre ĝojaj.
皆とても喜んでいた。
Ĉiuj ankaŭ
serĉis vortojn plej plaĉajn
por kontentigi la gepatrojn.
皆また、両親を喜ばせるために、できるだけ気持ちのよい言葉を探していた。
"Rigardante lin," unu diris, "mi vidas, ke li estos
feliĉa.
『この子を見れば、』とひとりが言った。『この子が幸せになるのがわかります。
Li riĉiĝos.
この子は金持ちになります。
Li havos multe da mono.
たくさんのお金を持つでしょう。
Kaj dank' al tiu riĉeco, li povos havigi al siaj
gepatroj plej
feliĉan maljunecon.
そしてその富のおかげで、両親にこの上なく幸福な老後を与えることができるでしょう。
Jes, vi estas bonŝancaj: tiu
estos vera riĉulo."
ええ、あなたがたは幸運です。この子は本物の大金持ちになりますよ。』
La gepatroj havis larĝan, brilan rideton, kiam ili dankis
la parolinton pro tiuj
belaj vortoj, kiuj ilin ĝojigis.
両親は、そのうれしい言葉を述べた人に礼を言いながら、明るく大きな笑みを浮かべていた。
Alia vizitanto proksimiĝis al
la liteto.
別の来客が小さな寝床に近づいた。
"Ho jes, vi
estas bonŝancaj," li diris.
『ああ、まったく、あなたがたは幸運ですよ。』と彼は言った。
"Nur rigardu tiun vizaĝon!
『この顔をごらんなさい!
Kia inteligenteco!
なんという知性!
Kia volforto!
なんという意志の強さ!
Tiu certe fariĝos iu grava
en la ŝtata
oficistaro.
この子はきっと官界で重要な人物になります。
Li iros alten, alten.
高く、高く昇っていくでしょう。
Estas klare pri li, ke
li atingos tre altan
lokon en la
ŝtato, proksime al la ŝtatestro mem.
国家の中で非常に高い地位に、国家元首その人の近くにまで到達することは、この子については明らかです。
Eble mi troigas pri ĉi-lasta punkto, sed pro tiu inteligenta
vizaĝo oni povas antaŭvidi, sen povi erari, ke
li atingos plej bonan
situacion, kiu
ajn la vojo,
sur kiun
la vivo lin irigos."
最後の点については少し言いすぎかもしれませんが、この知的な顔つきを見れば、人生がこの子をどんな道へ進ませようとも、この子が最高の地位に達することは、まちがいなく予見できます。』
"Espereble, espereble," diris la patro.
『そうだといい、そうだといいですね。』と父親は言った。
"Mi dankas vin pro
tiuj belaj
pensoj kaj vortoj."
『そのすばらしいお気持ちと言葉に感謝します。』
"Mi nur diras la
veron,
kiun mi legas sur ĉi
tiu vizaĝo,"
la viro respondis.
『私はただ、この顔に読み取れる真実を述べているだけです。』とその男は答えた。
"Vi estas vera amiko," la patrino belvoĉis.
『あなたは本当の友人です。』と母親は美しい声で言った。
"Viaj paroloj tuŝis rekte mian koron, mi sentas min
tute dankoplena."
『あなたのお言葉は私の心にまっすぐ届きました。私は感謝の気持ちでいっぱいです。』
Ambaŭ gepatroj ridetis.
両親は二人ともほほえんでいた。
Iliaj vizaĝoj elmontris plej profundan
ĝojon.
その顔には深い喜びがあらわれていた。
Venis la vico de
tria persono.
三人目の番が来た。
Estis juna viro.
若い男だった。
Longe li rigardis la
infaneton.
彼は長いことその赤ん坊を見つめていた。
"Vi diras nenion, ĉu?" la patro diris.
『何もおっしゃらないのですか。』と父親は言った。
"Ĉu vi aŭdis, kiel bele parolis pri li niaj amikoj, kiuj
ĵus esprimis siajn pensojn?" demandis
la patrino.
『たった今思ったことを述べた私たちの友人たちが、この子についてどんなに美しく語ったか、お聞きになりましたでしょう?』と母親はたずねた。
Sed la juna viro plu rigardis senvorte.
だが、その若い男は黙ったまま見つめつづけた。
"Nu, nu, ne estu
timema," la
patro diris.
『さあさあ、遠慮なさらずに。』と父親は言った。
"Certe ankaŭ vi havas ideojn
pri tio, kio
okazos al ĉi tiu nia
karuleto.
『きっとあなたにも、このかわいい子に何が起こるかについて何かお考えがあるでしょう。
Rigardu lin bone.
よく見てください。
Certe vi
ekscios ion pri li."
きっとこの子について何かわかるはずです。』
Post refoje silenta momento,
la viro rigardis al
la gepatroj
rekte en la okulojn.
もう一度沈黙のひとときがあったあと、その男は両親の目をまっすぐ見た。
"Jes.
『はい。
Mi estas tute-tute certa pri io, kio
koncernas lin.
この子に関して、私はひとつのことをまったく確実に知っています。
Pri tio mi scias, ke ĝi
estas la plej senmanka vero."
それがまちがいのない真実であることを、私は知っています。』
La patro ridete reparolis:
父親はほほえみながら言い返した。
"Diru do, diru
do.
『では、言ってください、どうぞ言ってください。
Se vi scias kun plena certeco, tio ege
interesos nin."
完全な確信をもってご存じなら、それは私たちにとって大変興味深いことです。』
"Mi scias, ke li mortos," diris la
juna viro.
『この子が死ぬことを、私は知っています。』と若い男は言った。
Peza silento ekokupis
la ĉambron.
重い沈黙が部屋を満たした。
La homoj ne plu kapablis
paroli, tiel
ili miris, tiel nepermesebla ili trovis la sintenon de la junulo.
人々はもう口がきけなかった。それほど彼らは驚き、それほどその若者の態度を許しがたいものと思ったのだった。
Kaj post tiu silenta minuto, ili ĉiuj
ekparolis kune, forte,
tre forte, kelkaj eĉ vere kriis.
そしてその沈黙の一分のあと、彼らは皆いっせいに話し始めた、激しく、とても激しく、中には本当に叫ぶ者さえいた。
"Ne eblas!", "Kia sinteno!",
"Mi neniam imagus...", "Plej
netaŭga diro!",
"Nekredeble!" oni aŭdis, kun
multaj aliaj krioj
kaj paroloj, kiuj superis unu la alian, tiel ke nenio klare
kompreniĝis.
『そんなはずはない!』『何という態度だ!』『まさかこんな……』『この上なく不適切な発言だ!』『信じられない!』そのほかにも、互いをかき消し合う多くの叫びや言葉が聞こえ、何ひとつはっきりとはわからなかった。
La gepatroj rigardis la
viron pli malame ol malĝoje, kvazaŭ li estus rompinta ilian mondon
kaj pro tio indus
morti.
両親はその男を、悲しみよりもむしろ憎しみをこめて見た。まるで彼が自分たちの世界を打ちこわし、そのために死んでも当然の者であるかのように。
La plimulto el la vizitantoj simple
ne povis
elteni la situacion.
来客たちの大半は、その状況にどうしても耐えられなかった。
Ili komencis frapi
la junulon,
kaj forkurigis
lin, sekvante lin eksteren
kun krioj
plenaj je malamo.
彼らはその若者を殴り始め、外へ追い立て、憎しみに満ちた叫びを上げながらあとを追っていった。
"Ĉu ne interese,"
la instruisto daŭrigis, "ke tiuj,
kiuj diris malveraĵojn ĝojigis la gepatrojn kaj
la tutan ĉeestantaron, kvankam
ĉiuj sciis, ke ili parolas pri aferoj, kiujn ili ne
povas scii?
『興味深いと思わないかね、』と先生は続けた。『嘘を語った者たちが、両親もその場の全員も喜ばせたのだ。しかも皆、彼らが自分には知りえないことについて話していると知っていたのに。
Kaj la sola, kiu kuraĝis diri la solan aferon,
kiu estis tute-tute
certa, tiun
oni frapis kaj kurigis for!
それなのに、ただひとり、完全に確実な唯一のことを言う勇気を持った者は、殴られ、追い出されたのだ!
Vi volas verki, vi
diris.
君は文章を書きたいと言ったね。
Ĉu vi volas priskribi la veron?
真実を描きたいのかい?
Aŭ diri malveraĵojn, por
ke oni danku kaj gratulu
vin?"
それとも、人から感謝され祝福されるために、嘘を語りたいのかい?』
"Mi volas diri nenion malveran," Lusin decide
respondis.
『私は何ひとつ嘘を言いたくありません。』と魯迅はきっぱり答えた。
"Sed," li aldonis post pripensa momento, "mi ankaŭ
ne ŝatus, ke oni
frapu min, kriu al mi, kaj
min perforte
elkurigu.
『でも、』と彼は少し考えたあと付け加えた。『私もまた、殴られたり、怒鳴られたり、無理やり追い出されたりはしたくありません。
Kion mi povus fari
en simila situacio?"
そんな状況では、私はどうすればよいのでしょう?』
"Se vi volas ne diri malveron, kaj tamen agi tiamaniere,
ke certe oni ne frapos vin,
restas al
vi nur unu
eblo: rigardu la infaneton, ridetu,
kaj diru: Ha,
tiu knabeto!
『もし嘘を言いたくなく、しかも絶対に殴られないようにふるまいたいのなら、君に残されている道はただひとつだけだ。赤ん坊を見て、にっこり笑って、こう言うのだ。ああ、この坊や!
Ho, kia infaneto!
おお、なんという赤ん坊!
Ha-ha!
はは!
Hoho!"
ほほ!』
NOVAJ VORTOJ
新出語
ambaŭ
両方
ajn
~でも、どんな~でも
atingi
達する、到達する
ema
~しがちの、~したがる
erari
間違う、誤る
gratuli
祝う、お祝いする
ho
ああ、おお
imagi
想像する
inteligenta
頭のよい、知的な
ĵus
ちょうど、たった今
koncerni
関係する、かかわる
krii
叫ぶ、叫び声を上げる
kuraĝa
勇敢な
kvazaŭ
まるで~のように
lito
ベッド
pezi
重い
profunda
深い
punkto
点、ポイント
silenti
黙る
vico
列、順番