========================================================================
7. PLEJ MULTAJ FELIĈU
みんな、幸せに
========================================================================
Antaŭ jarcento tie estis vilaĝo, antaŭ kvindek
jaroj urbeto, nun urbego staras
kaj grandiĝas pli kaj pli.
百年前にはそこは村だった。五十年前には小さな町だった。今では大都市がそびえ、ますます大きくなっている。
Eŭropanoj ja venis,
kun siaj scienco kaj iloj.
ヨーロッパ人たちは、たしかに自分たちの科学と道具を携えてやって来た。
Kaj ene de la tero ili trovis grandegan
riĉon: metalon.
そして地中に、彼らは莫大な富を見つけた。すなわち金属である。
Ili vidis, ke elterigi
ĝin oni povos dum jarcentoj.
彼らは、それを採掘することが何世紀にもわたって可能だと見て取った。
Helpe de multa laboro, jes
ja,
sed tio ne estis
problemo: ne mankis laborforto
surloke.
たしかに多くの労働を必要とはしたが、それは問題ではなかった。現地には労働力が不足していなかったからである。
La metalon oni do komencis
elpreni.
そこで、その金属の採掘が始められた。
Tiel, antaŭ
kvindek jaroj,
aperis la unuaj domoj
eŭropecaj.
そうして、五十年前、最初のヨーロッパ風の家々が現れた。
Hodiaŭ videblas pli
kaj pli da altaj domegoj.
今日では、高層の大きな建物がますます多く見られる。
Al ĉi tiu loko
afrika, ŝajnas, Ameriko venis.
このアフリカの地には、まるでアメリカそのものがやって来たかのようだ。
Kun la transmaranoj venis laboro
kaj mono, kaj
kun mono ĉio ŝanĝiĝis.
海の向こうから来た人々とともに、仕事と金がやって来た。そして金とともに、すべてが変わった。
En tiu urb-komenca tempo, la kamparanoj, kiuj foje
venis, malfacile povis kredi
la propran vidadon, tiel
mirinda ĉio estis.
その町のはじまりの時代、ときおりやって来る農民たちは、あまりにすべてが驚くべきものだったので、自分の目を信じることがなかなかできなかった。
Aperis belaj magazenoj, kie
oni trovis ĉion, eĉ
aĵojn, pri kiuj
antaŭe neniu povus pensi.
立派な商店が現れ、そこではあらゆるものが手に入り、以前なら誰ひとり思いつきもしなかったような品物さえ見つかった。
Ĉiu magazeno
plena je mirindaĵoj
havis
montro-fenestron, kiu lumis
nokte.
驚異に満ちたどの店にも、夜に明るく輝くショーウインドーがあった。
Kaj en kelkaj eĉ pli mirigaj ejoj, oni povis sidi en mallumo sur
plaĉa seĝo kaj rigardi brilan
rakonton, en kiu ŝajnis, ke ĉiu
kaj ĉio vivas kaj
ekzistas en-vere.
そして、さらにいっそう驚くべきいくつかの場所では、心地よい椅子に座って暗闇の中から、あらゆる人や物が本当に生き、存在しているかのように見える輝く物語を眺めることができた。
Filmo oni tion nomis.
それは映画と呼ばれていた。
Ĝis malproksimaj vilaĝoj alvenis la famo, ke tie en la urbo mirindaĵoj ĉie videblas, kaj
ke tie oni povas labori, ricevi monon, kaj per la mono aĉeti la mirindaĵojn.
遠く離れた村々にまで、あの町では至るところで驚くべきものが見られ、そこで働いて金を受け取り、その金でそうした驚異を買うことができるのだ、という評判が届いた。
Tial la iama urbeto
kreskis, kreskis kaj
plu kreskas.
そのため、かつての小さな町は成長し、成長し、今もなお成長し続けている。
Nun, bicikloj, aŭtobusoj, aŭtoj veturas kiel
eble plej rapide sur ĝiaj
stratoj bru-
kaj mov-plenaj.
今では、自転車、バス、自動車が、騒音と動きに満ちたその街路を、できるかぎり速く走っている。
Kaj la homoj forlasas siajn kampojn.
そして人々は自分たちの畑を捨てていく。
Kial daŭrigi fortoprenan laboron, malpurigan al la manoj,
por malriĉe vivi en
seninteresa
loko, dum tie
ĉio belas kaj
brilas?
あちらでは何もかもが美しく輝いているのに、なぜ面白みもなく貧しく暮らすしかない土地で、手を汚す骨の折れる仕事を続けなければならないのか。
Kial militadi al malamika naturo,
dum ekzistas aŭtoj kaj
televido, maŝinoj
por purigi,
maŝinoj por kuiri, maŝinoj por
tio kaj tio ĉi, mirindaĵo apud mirindaĵo?
自動車やテレビがあり、掃除の機械も料理の機械もあり、あれやこれやの機械があって、驚くものが次から次へとあるのに、なぜ敵のような自然と闘い続けるのか。
Ne ĉiu sukcesas trovi laboron, tute certe,
sed iamaniere oni elturniĝas.
もちろん、誰もが仕事を見つけられるわけではないが、それでも何とかやっていく。
Vilaĝe, ĉion decidas maljunuloj, kaj
libereco tute mankas.
村では、何もかも老人たちが決め、自由はまったくない。
Kaj en vilaĝo, verdire,
preskaŭ ne vidiĝas
mono.
それに、村では、正直なところ、金などほとんど見かけない。
Mono!
金！
Pri ĝi multege pensis Mbagema, malkontente.
ムバゲマはそれについて、ひどく不満げに、ずっと考えていた。
Jam de pluraj jaroj li
petis, ke lia terpeco, en
bona
loko ĉe-urba, ricevu la urbajn
akvon kaj elektron.
彼はもう何年も前から、町に近い良い場所にある自分の土地に、都市の水道と電気を引いてもらいたいと求めていた。
Pro la ne-ago de la urbaj
oficistoj pri tio respondecaj, lia terpeco ne havis la valoron, kiun
ĝi indus havi.
そのことに責任のある市の役人たちが動かなかったために、彼の土地は本来持つべき価値を持っていなかった。
Jam ofte, de pluraj flankoj, oni petis lin vendi ĝin, por tie konstrui
magazenojn, riĉulan
hotelon aŭ domegon multloĝejan.
すでに何度も、さまざまな方面から、そこに商店や高級ホテルや大きな集合住宅を建てるために、その土地を売ってくれと彼は頼まれていた。
Kaj ĉiufoje oni pretis pagi
tiom da mono, ke simple
ne eblas bildigi al si, kion ĝi fakte signifus en la
vivo.
しかもそのたびに、実際の暮らしの中でそれが何を意味するのか、とても想像もつかないほどの金額を払う用意が相手にはあった。
Sed ree kaj ree la esperoj ekfalis ĉe
la sama demando: "Ĝi havas
urbajn akvon kaj elektron, ĉu ne?", al kiu, ree kaj
ree, Mbagema nur povis
respondi: "Ne".
だが、何度も何度も、希望は同じ問いのところで崩れ落ちた。「そこには都市の水道と電気が来ているのですね？」――その問いに対して、ムバゲマは何度も何度も、「いいえ」としか答えられなかった。
Ĉi-foje ne plu eblis
atendi.
今度ばかりは、もう待ってはいられなかった。
La lasta persono, kiu deziris aĉeti, pretis doni
tiel altan pagon, ke tio
aperis donaĵo de
la dioj.
最後に買いたいと言ってきた人は、それが神々からの贈り物に思えるほどの高値を払うつもりでいた。
Ĉu al la dioj oni malamik-vortu?
神々に向かって、敵意ある言葉を吐く者があるだろうか。
Refoje respondi "ne" estus
direkti al la dioj la
plej malbelan parolon eblan
en la lingvo.
もう一度「いいえ」と答えることは、言語の中で可能なかぎり最も醜い言葉を神々に向けることになるだろう。
Mbagema decidis viziti la sorĉiston.
ムバゲマは呪術師を訪ねることに決めた。
"Montru al mi la terpecon," petis ĉi-lasta.
「その土地を私に見せてくれ」と後者は頼んだ。
Surloke, li longe rigardis, kaj
restis same
longe senvorta.
現地で、彼は長いこと見つめ、同じく長いこと無言のままでいた。
"Revenu viziti min, kiam
la luno rekomencos
kreski," li fine diris.
「月がまた満ち始めたら、もう一度私を訪ねて来なさい」と、彼はついに言った。
Ĉe tiu dua
vizito li havis respondon.
その二度目の訪問のとき、彼は答えを持っていた。
"Mi rilatis kun la supernaturaj estaĵoj, kiuj amikas al mi, kaj
ili informis min," li diris
tre malrapide, kiel parolas gravulo.
「私は、私に親しい超自然の存在たちと交信し、彼らが私に知らせてくれた」と、彼は大物が話すように、ひどくゆっくりと言った。
"Mi nun scias, ke tiun terpecon
havis via patro.
「私は今、その土地を持っていたのはお前の父親だったと知っている。
Post lia morto vi prenis ĝin por vi sola.
彼の死後、お前はそれを自分ひとりのものとして取った。
Sed vi havas du fratojn kaj tri fratinojn."
しかし、お前には二人の兄弟と三人の姉妹がいる。」
"Kiam mortis mia patro,"
Mbagema respondis, "li treege malkontentis pri miaj gefratoj, ĉar ili malbon-agis al li.
「父が死んだとき」とムバゲマは答えた、「父は私の兄弟姉妹たちにひどく不満を抱いていました。彼らが父に悪いことをしたからです。
Tial li decidis, ke tiu terpeco estos nur mia.
だから父は、その土地は私だけのものにすると決めたのです。
Tion ili
scias, eĉ se ili diras la malon."
彼らもそれは知っています。たとえ反対のことを言っていても。」
"Eble tiel estas.
「たぶんその通りなのだろう。
Sed viaj
fratoj kaj fratinoj malamas vin
pro tio, kaj ili metis sorĉaĵon
en vian teron, kaj dum tiu sorĉaĵo
tie restos, nenio utila
al vi
eblos pri
via terpeco."
だが、お前の兄弟姉妹はそのことでお前を憎み、お前の土地に呪いをかけた。そしてその呪いがそこに残っているかぎり、その土地はお前の役に立つものにはならないのだ。」
"Kio estas tiu sorĉaĵo?"
「その呪いとは何ですか。」
"Pli bone, ke vi ne sciu.
「知らないほうがよい。
Sed ĉu estas tre
grave por vi, ke oni alligu vian
terpecon al la urbaj
akv- kaj elektro-servoj?"
だが、お前の土地が町の水道と電気につながることは、お前にとってそんなに大事なのか。」
"Kompreneble, estas treege grave.
「もちろんです。たいへん重要です。
Mi tion deziregas."
私はそれを切望しています。」
"Mi povas forpreni la
sorĉaĵon, sed
tio kostos
al mi multe, ĉar la
supernaturaj estaĵoj tre
amas sian povon tie,
kaj mi devos aĉeti multegon al ili por igi ilin
konsenti pri forlaso de tiu povo."
「私はその呪いを取り除くことができる。だが、それには私にも大きな費用がかかる。超自然の存在たちはそこにおける自分たちの力をたいへん愛しているので、彼らにその力を手放すことに同意させるには、私は彼らから非常に多くのものを買わねばならないのだ。」
Sekvis longa interparolado pri
mono.
そのあと、金について長い話し合いが続いた。
Mbagema ne sciis, kion
fari.
ムバゲマにはどうしたらよいかわからなかった。
Se li akceptos pagi, li
ricevos el la vendo de la terpeco ege multe malpli,
ol pagos tiu, kiu
deziras aĉeti.
支払いを受け入れれば、土地の売却から彼が得る金は、買いたがっている者が払う額よりはるかに少なくなってしまう。
Sed ĉu ne preferindas iom ol nenio?
だが、まったく何もないよりは、少しでもあったほうがましではないか。
Mbagema fine jesis.
ムバゲマはついに承知した。
Post nur unu semajno la oficejo, kiu zorgis pri tiuj
aferoj, informis lin, ke jam la
morgaŭan matenon komenciĝos
la laboroj por havigi
al lia terpeco urbajn akvon kaj elektron.
わずか一週間後、それらの事柄を扱う役所は彼に、早くも翌朝には彼の土地に都市の水道と電気を引く工事が始まると知らせた。
Post nelonge la vendo
okazis.
まもなく売買は成立した。
Mbagema plej feliĉis.
ムバゲマはこのうえなく幸福だった。
Li ricevis tiom da mono, ke eĉ ne
estis vere malagrable
transdoni grandan parton de ĝi al la "faranto
de miraĵoj".
彼はあまりにも多くの金を受け取ったので、その大きな部分を「奇跡を起こす者」に渡すことさえ、実はそれほど不快ではなかった。
Ankaŭ feliĉis la sorĉisto, al
kiu Mbagema
pagis tiel
bele.
ムバゲマがあれほど気前よく支払った呪術師もまた幸福だった。
Sed ne nur tiuj du
feliĉis.
だが、幸福だったのはその二人だけではない。
Feliĉis krome la greko, per
kiu la vendo okazis.
そのうえ、売買を仲介したギリシア人も幸福だった。
Li ja transdonis al
Mbagema nur
la dekonon
de la mono, kiun li
ricevis de la araba aĉetanto.
というのも、彼はアラブ人の買い手から受け取った金の十分の一しかムバゲマに渡さなかったからである。
Feliĉis la arabo, certa pri
bona uzo de
tiu mono, kiu jar-post-jare havigos al li plian
kaj plian riĉon.
その金が年ごとにさらに多くの富を自分にもたらすと確信していたアラブ人も幸福だった。
Feliĉis multaj lokanoj,
ĉar, oni-dire, la novaj riĉulaj hotelo kaj magazenoj
ebligos
al ili trovi agrablan
laboron.
多くの地元民も幸福だった。というのも、うわさによれば、新しい高級ホテルと商店群のおかげで、彼らも働きやすい仕事にありつけるからである。
Feliĉis la urbestro
kaj aliaj urbaj
gravuloj: ili ricevis
belajn mon-donojn de la araba
aĉetanto kaj de lia
greka
peranto, ĉar tiuj du
tre deziris certigi
al si bonajn rilatojn por
la posta tempo.
市長やほかの町の有力者たちも幸福だった。というのも、アラブ人の買い手と、そのギリシア人の仲介人から立派な金の贈り物を受け取ったからである。その二人は、今後に備えてよい関係を確保しておきたかったのだ。
Feliĉis la loka UN-funkciulo, kiu
povis verki
plian raporton pri sia utila agado surloke, kiun ekzempligis tiu nova riĉigo
de la urbo, tiu nova
labordona konstruado.
現地の国連職員も幸福だった。その町の新たな富裕化、その新たな雇用を生む建設が、自分の現地での有益な活動の実例だとして、さらにもう一本報告書を書くことができたからである。
Kiuj aliaj feliĉis, viaopinie?
ほかに誰が幸福だったと、あなたは思うだろうか。
Ĉu la gefratoj?
兄弟姉妹だろうか。
Ne.
違う。
Bona urba sorĉisto scias kapti la necesajn informojn sen konigi sian
celon.
腕のよい町の呪術師は、自分の目的を悟らせずに必要な情報をつかむ術を知っている。
La gefratoj de Mbagema eĉ ne
sciis, ke ilia malamo havas monan valoron kaj ke
ĝin uzas
"faranto
de miraĵoj".
ムバゲマの兄弟姉妹たちは、自分たちの憎しみに金銭的価値があることも、それが「奇跡を起こす者」に利用されていることも、まったく知らなかった。
Sed feliĉis la urbaj
oficistoj respondecaj pri akvo kaj elektro.
だが、水道と電気に責任を持つ市の役人たちは幸福だった。
La sorĉisto ja alte pagis ilin
por ilia kunlaboro, same
utila por ilia mona situacio,
kiel por viv-teni la
gravecon de la sorĉista funkcio,
tiu alta kultura
valoraĵo.
呪術師は彼らの協力に高い金を払ったのである。その協力は、彼らの懐を潤すと同時に、あの文化的に高い価値をもつ呪術師という役目の重要性を保ち続けるのにも役立った。
Se fine ĉion konsideri, ĉu
ne li, la sorĉisto, dank' al
sia povo super homoj, estas la granda urbofeliĉiganto?
結局すべてを考え合わせれば、人々の上に立つその力によって、この町を大いに幸福にしているのは、この呪術師その人ではないだろうか。
Kaj kio estas pli
bela ol feliĉigi la homfratojn?
そして、人びとを幸福にすることより美しいことが、ほかにあるだろうか。
Tiel pensis nia sorĉisto, kaj
tiu penso igis lin eĉ pli feliĉa
pri si.
われらの呪術師はそう考え、その考えが彼を、自分自身についてさらにいっそう幸福にした。
Estas agrable senti sin
bona, ĉu ne?
自分を善い人間だと感じるのは気持ちのよいことだ、そうではないか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
agrabla
感じのよい、快適な
Ameriko
アメリカ
arabo
アラブ人、アラビア人
aŭtobuso
バス
biciklo
自転車
brui
音を立てる、騒ぐ
elektro
電気
greko
ギリシャ人
hotelo
ホテル
kuiri
料理する
kulturo
文化
ligi
結ぶ、つなぐ
lumi
光る、照る
luno
月
magazeno
店、商店
metalo
金属
preferi
好む、より選ぶ
UN
国連
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
peri
伝える、仲介する
per-anto
媒介者、使者