========================================================================
6. LA VOJO LIBERECEN
自由への道
========================================================================
Ĉu estas vi, sinjoro, kiu kolektas rakontojn
pri faktoj veraj, sed eksterordinaraj?
本当の話ではあるけれど並外れた出来事を集めておられるのは、あなたですか。
Jes, ĉu
そうでしょう？
Kion mi travivis,
tio do interesos vin.
では、私が体験したことは、あなたの興味をひくでしょう。
Mi donos al vi ĉiujn necesajn informojn,
por ke vi povu certiĝi, ke
mi diras la veron.
私が真実を語っているとあなたが確かめられるように、必要な情報はすべてお伝えします。
Sed estas plej verŝajne, ke
vi ne kredos min.
ですが、おそらくあなたは私を信じないでしょう。
Mi estas tio, kion oni nomas "kredanto",
tio estas:
mi kredas je iu
ekstertempa, nevidebla
Senfinulo,
kiu estas pli
alta,
pli bona, pli multpova ol ĉiu
kaj ĉio sur
nia Tero, kaj kiun oni
ĝenerale nomas
Dio.
私は、いわゆる「信者」です。つまり、時間を超え、目には見えない無限なる存在を信じています。その存在は、この地上のだれよりも何よりも高く、善く、力強く、一般には神と呼ばれています。
Mi facile akceptas, ke aliaj homoj malsamopinias, sed, tiel
longe, kiel mi kaŭzas
malbonon al neniu, mi
devus havi la rajton kredi, kion mi kredas, kaj vivi, kiel mi elektis vivi,
ĉu ne?
ほかの人々が違う考えを持つことは、私はたやすく受け入れます。ですが、だれにも害を与えないかぎり、私は自分の信じることを信じ、自分で選んだように生きる権利を持つべきでしょう、そうではありませんか。
Malfeliĉe, mi vivis
en lando, kie tio ne
eblas.
不幸なことに、私はそれが不可能な国に住んでいました。
La ŝtato tie havas sian
idearon, kaj ne akceptas la mian.
その国では、国家が独自の思想体系を持っていて、私の考えは受け入れられません。
Eĉ se ĝi ofte diras la malon
al la ekstera mondo, ĝi
fakte volus, ke la
tuta popolo akceptu ĝiajn teoriojn.
外の世界にはしばしば反対のことを言っていますが、実際には国民全体がその理論を受け入れることを望んでいるのです。
Tiu politiko
estis ege malfacila por mi.
その政策は私にとってたいへんつらいものでした。
Ĉu mi vere elektis kredi
je Dio?
私が本当に神を信じることを選んだのでしょうか。
Mi ne povus diri.
それは何とも言えません。
Sed mi kredas kaj
ne povas
forĵeti mian kredon.
しかし私は信じており、その信仰を捨てることができません。
Ĝi havigas al mi enan pacon kaj feliĉon, kaj mi rigardas ĝin altvalora.
その信仰は私に内なる平安と幸福を与えてくれるので、私はそれをかけがえのないものと考えています。
Sed ĝi ankaŭ kunportas devojn en la ĉiutaga vivo,
kaj ne eblis sin teni je tiuj devoj, ĉar la leĝoj de nia ŝtato tion multrilate malhelpas.
しかしそれはまた日々の生活における義務も伴い、わが国の法律がそれを多くの点で妨げるため、それらの義務を守ることは不可能でした。
Resti tie kaj devi vivi
en maniero kontraŭa al la
devoj de mia
kredo, tio
fariĝis pli kaj pli neeltenebla.
そこにとどまり、自分の信仰の義務に反する生き方を強いられることは、ますます耐えがたいものになっていきました。
Sed nia ŝtato ne permesas al ŝtatanoj forlasi sian landon por iri
vivi aliloke.
しかし、わが国は国民が国を離れて別の場所に住みに行くことを許しません。
Refoje kaj refoje mi petis
permeson foriri.
私は何度も何度も出国の許可を求めました。
Neniam mi ricevis ĝin.
しかし一度も得られませんでした。
Finfine, post longa pripensado, mi decidis
foriri senpermese.
ついに、長い熟慮ののち、私は無許可で立ち去る決心をしました。
Miaj samkreduloj diras: "Gravas la volo de Dio, ne la diroj de la homoj".
同じ信仰を持つ人々はこう言います。「大切なのは人間の言葉ではなく、神の意志である」と。
Mi havas familion, kaj ĉiuj akceptis
la ideon foriri: edzino, gefiloj,
frato, lia edzino, ni entute estis sep.
私には家族があり、妻、子どもたち、弟とその妻も、皆、国を去るという考えを受け入れました。全部で七人でした。
Ni sciis, ke
ne estos facile, ĉar la ŝtato
organizis ĉion plej bone por malhelpi ellandiĝon.
国家が出国を妨げるためにあらゆることをできる限り整えていたので、容易ではないと私たちは知っていました。
Sed ni ne plu povis resti tie kaj ni opiniis, ke estas
preferinde morti aŭ retroviĝi
en malliberejo ol vivi kontraŭe
al tio,
kio por ni estas kredo kun devoj.
しかし、私たちはもはやそこにとどまれず、義務を伴う信仰であるものに反して生きるくらいなら、死ぬか牢獄に入るほうがましだと考えました。
Krome, mia frato iam laboris en regiono, kie, laŭ lia opinio, devus esti
eble translimiĝi.
そのうえ、弟は以前、自分の見立てでは国境を越えられるはずの地域で働いていました。
Ni decidis iri
tien.
私たちはそこへ行くことに決めました。
La vintra aero estis nekredeble malvarma, kiam, post longa
vojaĝo envagone, ni alvenis
al la monta
regiono, kie ni intencis
ellandiĝi.
長い列車の旅ののち、私たちが出国を企てていた山岳地帯に到着したとき、冬の空気は信じられないほど冷たかったのです。
Mi ne rakontos la tre
multajn okazaĵojn, pro kiuj
nia irado estis
plej malplezura sinsekvo
de timoj kaj zorgado.
道中を、恐れと心配のひどくつらい連続にした数多くの出来事については、ここでは語りません。
Kiom da fojoj ni devis kaŝi
nin, ĉar kelkloke konstante
alvenis anoj de
la polico, kiu kontrolas
la regionon por ne ellasi ŝtatanojn
el la lando senpermese!
地域を監視して国民を無許可で国外へ出さないようにしている警察の者たちが、ある場所には絶えずやって来たため、私たちはどれほど何度も身を隠さねばならなかったことでしょう！
Kiom ofte
en la montaro kelkaj el ni ektimis sur la mallarĝaj vojetoj, kaj tamen necesis
plu iri kaj ne fari iun
sonon, por ke neniu sciu,
ke ni tie senpermese
iradas!
山の中では、私たちの何人かが狭い山道で何度も恐怖に襲われました。それでも進み続け、だれにも私たちが無許可でそこを通っていると知られないよう、物音ひとつ立ててはならなかったのです。
Eĉ neintence faligi plej
etan ŝtonon estis neakcepteble.
どんなに小さな石でも、うっかり落とすことさえ許されませんでした。
Kaj mi ne parolos pri tiuj fortegaj, malamikaj bestoj, kiujn ni jen
kaj jen renkontis, kaj kiuj rigardis nin tiel timige,
ke ni estis certaj
- verŝajne malĝuste - pri
ilia deziro nin manĝi.
また、ときおり出会った、ひどく大きく敵意に満ちた獣たちについても語るまいと思います。彼らはこちらをあまりにも恐ろしく見つめたので、たぶん思い違いだったのでしょうが、私たちは彼らが自分たちを食べたがっていると確信しました。
Dum multaj longaj tagoj ni
piediris en la senfina naturo,
sur altaj montoj, en konstante malvarma vento.
何日も何日も、私たちは果てしない自然の中を、高い山々の上を、絶えず冷たい風の中で歩きました。
Kaj jen finfine, post semajnoj, dum
kiuj nin ripete demandis, ĉu ni havos
sufiĉajn fortojn por alveni
al nia celo, jen finfine ni
staris tute
proksime al ĝi.
そしてついに、私たちが目的地までたどり着く力を持っているのだろうかと何度も何度も自問した数週間ののち、ついに私たちはそのすぐ近くに立っていました。
Estis froste, sed la
aero estis pura, la
suno brila, kaj plej bela la vidaĵo.
凍えるような寒さでしたが、空気は澄み、太陽は輝き、そして眺めはこの上なく美しかったのです。
Ni staris iom alte kaj
rigardis malsupren.
私たちは少し高いところに立ち、下を見下ろしていました。
"Tie estas la limo,"
mia frato diris.
『あそこが国境だ』と弟は言いました。
Li konis
la lokon.
彼はその場所を知っていました。
Kiam li loĝis en
ĉi
tiu regiono
pro sia laboro,
li jam deziris foriri eksterlanden, kaj interesiĝis pri la eblecoj tion
organizi.
仕事のためにこの地域に住んでいたころ、彼はすでに国外へ出たいと思っており、それをどう実行できるかに関心を持っていたのです。
"Mi povus," li diris
tiutempe,
"sed mi ne
volus tion fari sen la edzino, kaj ŝia
ĉeesto malsimpligas la problemon,"
「私一人ならできるかもしれない」と彼は当時言いました。「だが妻を置いてそれをする気はないし、彼女がいることで問題はもっと複雑になる。」
Ĉi-foje, li kaj mi preparis ĉion kiel eble plej
kontentige por sukcesi ankaŭ kun la
familio.
今回は、家族連れでも成功できるように、彼と私はできるだけ十分にすべてを準備しました。
Ni prenis en konsideron ĉion, kion ni
sciis pri similaj faroj,
kaj la bona kono, kiun
mia frato havis pri
la regiono, estis plej
utila.
私たちは、似たような試みについて知っていたことをすべて考慮に入れ、また弟のその地域に関する豊富な知識はきわめて役に立ちました。
Sed kvankam, niaopinie, ni ĉion konsideris, kaj
kvankam ni provis plani plej bone, tamen
restis demandoj, al kiuj
ni povos trovi respondon
nur surloke.
しかし、私たちなりにはすべてを考えたつもりであり、できる限りよく計画しようと努めたにもかかわらず、それでも現地でしか答えを見つけられない問題が残っていました。
Kaj surloke ni nun
preskaŭ estis.
そして私たちは今、ほとんどその現地にいたのです。
"Rigardu," li plu diris.
「見てくれ」と彼はさらに言いました。
"Tiu rivero
markas la
limon inter la du landoj."
「あの川が二つの国の境を示している。」
"Kiom da tempo ni bezonos por alveni malsupren, laŭ via opinio?"
「下まで着くのに、あなたの考えではどれくらい時間が要るだろう？」
"Ne pli ol du horojn.
「二時間もかからない。
Sed tiam ni devos
trairi la riveron, kaj
tio min zorgigas.
だがそのあとで川を渡らなければならないし、それが心配なんだ。
Mi sciis,
kie ni povus trovi
ĉion necesan tiucele, sed
tio estis antaŭ pluraj jaroj, kaj
ĉio eble ŝanĝiĝis."
そのために必要なものをどこで見つけられるか、以前は知っていた。だがそれは何年も前のことだし、すべて変わってしまっているかもしれない。」
Ni decidis
resti supre dum tuta tago kaj atendi la nokton.
私たちは丸一日上で過ごして夜を待つことに決めました。
Ni estis
senfortaj pro la longa surmonta
piedirado,
kaj niajn fortojn ni certe plej plene bezonos.
長い山道歩きで私たちはすっかり弱っており、これからこそ力をありったけ必要とするはずでした。
La virinoj decidis pasigi la tutan tagon en
preĝo.
女性たちはその一日を丸ごと祈りのうちに過ごすことに決めました。
Fakte, ankaŭ ni, la mezjunaj
viroj, preĝis.
実際、私たち中年の男たちも祈りました。
Kaj same la gejunuloj.
若者たちも同じでした。
Kiam venis la nokto,
ni malsupreniris
ĝis la rivero.
夜が来ると、私たちは川まで下って行きました。
Ĉiujn malhelpilojn, kiujn la ŝtato
metis, ni sukcesis
trairi.
国家が設けたあらゆる障害を、私たちはなんとか通り抜けました。
Ĉiu en nia grupeto
ja plenis je ideoj kaj povis fari preskaŭ
ĉion per siaj manoj.
私たちの小さな一団のだれもが工夫に富み、手でほとんど何でもできたのです。
Krome ni kunprenis
multajn utilajn ilojn.
そのうえ、私たちは役に立つ道具をたくさん持ってきていました。
Tiuj ebligis,
ekzemple, forpreni
la teron de sub unu ege larĝa kaj longa vojfermilo por povi transiri sub ĝi: malrapida laboro,
ne facila ankaŭ pro la neceso agi kaŝe, sed ni
ĝin faris ĝisfine.
それらのおかげで、たとえば非常に幅広く長い道路封鎖の下の土を取り除き、その下をくぐって通れるようにすることができました。遅い作業であり、隠れて行動しなければならないためにも容易ではありませんでしたが、私たちは最後までやり遂げました。
Mi ne rakontos ĉion, kion ni devis
prizorgi.
私たちが処理しなければならなかったことを、すべて話すつもりはありません。
Gravas nur, ke ni
sukcesis.
大事なのは、私たちが成功したということだけです。
Sed la lasta malhelpo estis
natura.
しかし、最後の障害は自然のものだった。
Ne estis
unu el tiuj riveretoj, kun malmulte da akvo, kiujn eblas trairi
piede.
それは、水が少なくて歩いて渡れるような小川の一つではなかった。
Krome, ĝi estis tiel rapida kaj
frosta, ke naĝi ne estus eble,
kun la portaĵoj.
そのうえ、その流れはあまりにも速く、また凍るように冷たかったので、荷物を持って泳ぐことなど不可能だった。
Malfeliĉe, la ejo, en
kiu mia frato opiniis,
ke li trovos ŝipeton por transporti nin
transen, ne plu ekzistis.
不幸なことに、弟が、私たちを向こう岸へ運ぶ小舟が見つかるはずだと思っていた場所は、もはや存在していなかった。
Ni serĉis ĉie, sed
nenie trovis ion, kio povus helpi.
私たちはいたるところを探したが、助けになりそうなものはどこにも見つからなかった。
Tiel proksime
al la landlimo, la ŝtata interesiĝo pri eblaj senpermesaj el- kaj en-landiĝoj
estis aparte viva: anoj
de la landlima polico iradis kaj venadis, tiel ke ni
ree kaj ree devis nin kaŝi.
国境にこれほど近い場所では、無許可の出国や入国の可能性に対する国の警戒はことさら厳しく、国境警察の者たちが行ったり来たりしていたので、私たちは何度も何度も身を隠さなければならなかった。
Ke ili ne vidu nin, ni
tute bone sukcesis, sed
nenion alian.
彼らに見つからないという点では私たちは十分うまくやれたが、それ以外は何一つうまくいかなかった。
Ĉiuj niaj provoj trovi
metodon por transiri montriĝis senutilaj.
渡る方法を見つけようとする私たちのあらゆる試みは、無駄に終わった。
Ni uzis ĉion uzeblan
por fari al ni transirilon,
ni ege laboris, sed ni ne sukcesis konstrui ion
sufiĉe fortan, por ke ni
certe alvenu al la
alia flanko.
私たちは、渡るためのものを作ろうとして使えるものは何でも使い、ひどく骨を折ったが、確実に向こう岸へ着けるほど頑丈なものを作ることはできなかった。
Ni faris
ĉion por ne
perdi la esperon, sed ĝi
tamen iom post iom malaperis.
私たちは希望を失うまいとしてあらゆることをしたが、それでも希望は少しずつ消えていった。
Ni trovis
bonan kaŝejon, en kiu
ni povis tranokti, certaj, ke neniu nin vidos, sed ni ege zorgis pri la morgaŭo.
私たちは、誰にも見つからないと確信して一夜を過ごせるよい隠れ場所を見つけたが、翌日のことがひどく心配だった。
Kiel mi diris, ni estas
homoj kun tre viva kredo
al Dio.
先ほども言ったように、私たちは神への非常に強い信仰を持つ者たちです。
Sen ĝi, ni ne povus
ekfari vojaĝon plenan je
tiom da necerteco.
それがなければ、これほど多くの不確かさに満ちた旅を始めることはできなかっただろう。
Ni decidis
lasi al Dio la zorgon trovi metodon
por nin irigi transen.
私たちは、私たちを向こうへ渡らせる方法を見つけることを神にお委ねすることにした。
"Pro Vi ni volas vivi alilande," ni
infanece diris.
「あなたのために、私たちは外国で生きたいのです」と、私たちは子どものように言った。
"Manieron nin alvenigi
tien bonvolu trovi Vi."
「どうか、私たちをそこへ着かせる方法を、あなたがお見つけください。」
Ni kune longe preĝis.
私たちは一緒に長いこと祈った。
Mi scias, ke vi ne kredos
min.
あなたが私を信じないだろうことは、私にもわかっている。
Sed kion mi povas fari, se ne diri la
veron?
だが、真実を語るのでなければ、私に何ができるだろうか。
La postan matenon, ni trovis nin en
la apuda lando.
その翌朝、私たちは隣の国にいることに気づいた。
Neniu el ni komprenis, kiel ni
tien transportiĝis.
どうやってそこへ運ばれたのか、私たちの誰にもわからなかった。
Ni kuŝiĝis nialande, ekdormis, kaj kiam ni eldormiĝis, ni estis sur la transa flanko
de la rivero.
私たちは自国側で横になって眠りに落ち、そして目を覚ましたときには、川の向こう側にいた。
La afero ŝajnas nekredebla al vi,
ĉu?
この話は、あなたには信じがたく思えるでしょうね。
Sed kiom pli al ni, kiuj ĝin travivis!
だが、それを実際に体験した私たちには、なおさらのことだった。
Tamen, fakto restas fakto, eĉ
se ne klarigebla.
それでも、説明がつかなくても事実は事実です。
La homoj tie estis ege
bonkoraj al ni.
そこの人々は私たちにたいへん親切だった。
Ili donis manĝi kaj
trinki, kaj poste la vilaĝestro veturis kun ni
al la plej proksima urbo.
彼らは私たちに食べ物と飲み物を与え、その後、村長が私たちを連れて最寄りの町まで車で行ってくれた。
Tie oni havigis
al ni lokon por tranokti kaj atendi la sekvon.
そこで私たちには、泊まってその後の成り行きを待つための場所が用意された。
Dum pluraj tagoj, grava policestro venigis mian
fraton kaj min
multfoje al sia oficejo por pridemandi nin.
何日ものあいだ、ある重要な警察署長が弟と私を何度も自分の執務室に呼びつけて尋問しました。
Li volis
scii, kiamaniere ni
transvenis.
彼は、私たちがどのようにしてこちらへ渡って来たのかを知りたがっていた。
Ni povis diri nur: "Ni ne scias.
私たちに言えたのはただ、「わかりません。
Ni preĝis, ni endormiĝis, kaj la morgaŭon jen ni
estis via-lande."
私たちは祈り、眠りこみ、そして翌朝には、ほら、あなたがたの国にいたのです。」ということだけだった。
Sed li ne povis kredi.
だが、彼には信じられなかった。
Post kelkaj tagoj, li montris al
ni fotojn, kiujn liaj subuloj faris.
数日後、彼は部下たちが撮った写真を私たちに見せた。
Sur la fotoj tre bone videblas la markoj
faritaj
de niaj piedoj: la tero enhavis iom da akvo, kaj niaj
piedoj klare markiĝis
en ĝi sur la du flankoj de la
rivero, sur la nia-landa
kaj sur la alia.
その写真には、私たちの足が残した跡がはっきり写っていた。地面には少し水気があり、私たちの足跡は川の両側、自国側にも反対側にも、そこにくっきりと残っていた。
"Ŝajnas, ke vi flugis," la
policestro diris al
ni.
「あなたたちは飛んだとしか思えません」と警察署長は私たちに言った。
"Se vi uzus ion, kio iras sur
la akvo, vi alvenus al iom pli malalta loko; vi
ne povus alveni
ĝuste vid-al-vide de la
deirloko, kiel montras la piedmarkoj.
「もし水の上を進む何かを使ったのなら、もっと少し下流に着いたはずです。足跡が示しているように、出発地点と正面きっかり向かい合った場所に着くことはできなかったでしょう。
Kaj kompreneble ne eblas piediri en la rivero.
それに、もちろん川の中を歩いて渡ることはできません。
Sen paroli pri ĝia neelportebla
malvarmeco.
その耐えがたい冷たさは言うまでもありません。
Vi ankaŭ ne naĝis.
あなたたちは泳いでもいません。
Pri tio ni havas
certecon, ĉar ni bonege studis la lokon kaj viajn irmarkojn.
その点については確信があります。現場とあなたたちの移動の痕跡を徹底的に調べたからです。
Vi do flugis.
では、あなたたちは飛んだのです。
Kian flugmaŝinon vi
uzis?
どんな飛行機械を使ったのですか。
Kiu funkciigis ĝin?"
誰がそれを動かしたのですか。」
Feliĉe, la fakto, ke ni
ne povis
respondi kontentige, ne ŝanĝis lian sintenon rilate al ni.
幸い、私たちが満足のいく返答をできなかったという事実は、私たちに対する彼の態度を変えなかった。
Li plu akceptis nin kiel homojn kun bona volo
kaj kun puraj kialoj por
ellandiĝi.
彼は引き続き、私たちを善意を持ち、国を出た理由も潔白な人間として認めてくれた。
Li fine komprenis, ke
utilos al
nenio nin pridemandi plu.
彼はついに、これ以上私たちを尋問しても何の役にも立たないと理解した。
Post tio, ĉio iris plej bone por ni.
その後は、私たちにとってすべてがこのうえなくうまく運んだ。
Nun ni atendas forflugon al Kanado, kie ni komencos novan vivon.
今、私たちはカナダへの出発便を待っている。そこで新しい生活を始めるのだ。
Dankon, ke
vi aŭskultis min.
私の話を聞いてくれてありがとう。
Mi vidas, ke vi min ne
kredas.
あなたが私を信じていないことは、私にもわかる。
Sciu, ke eĉ
mi preskaŭ ne povas kredi min.
私自身でさえ、自分のことをほとんど信じられないのだと知ってほしい。
Sed mi estas ĉi tie,
kaj tio sufiĉas al mi.
だが、私はここにいる。それで私には十分だ。
La vivo enhavas
pli da nekompreneblaj okazoj ol homoj
povas elpensi.
人生には、人間が考え出せる以上に多くの不可解な出来事が含まれている。
Se la afero vin interesas, jen la
nomo kaj adreso de tiu
policestro.
この件に興味があるなら、これがその警察署長の名前と住所だ。
Li montros al vi la fotojn, kaj
certe raportos, al kio
alvenis fine
ilia serĉado kaj ilia
ĉia-metoda provado kompreni.
彼はあなたに写真を見せ、そしてきっと、彼らの調査や、あらゆる方法で理解しようとした試みが最終的にどこへ行き着いたのかを話してくれるだろう。
Mi ne mirus, se li
sukcesis eltrovi
respondon akcepteblan por ordinara
homa pensado.
もし彼が、普通の人間の考え方にとって受け入れやすい答えを見つけ出していたとしても、私は驚かない。
Se tiel, la
respondo estas malvera.
もしそうなら、その答えは真実ではありません。
Nenion pli mi povus
aldoni.
これ以上、私に付け加えられることは何もない。
Forto supera al ĉi-mondo nin
translokis.
この世を超えた力が、私たちを向こうへ運んだのです。
Al Tiu iras nia
plej
ama, plej pura, plej sentoplena danko.
その御方にこそ、私たちの最も愛に満ち、最も清く、最も心のこもった感謝が捧げられる。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Dio
神
frosto
霜、凍結
intenci
意図する、～するつもりだ
-it-
受動・過去分詞語尾
konstanta
一定の、絶え間ない
kontroli
確認する、調べる
laŭ
～に沿って、～によれば
leĝo
法律
limo
境界、限界
marko
印、マーク
naĝi
泳ぐ
ofico
職務、役職
plano
計画
polico
警察
politiko
政治
preĝi
祈る
prepari
準備する
ŝtato
国家、州
ŝtono
石
teorio
理論
vagono
車両、客車
vento
風
vintro
冬
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
tiel longe
それほど長く、～の間
kiel; vid-al-vide
～のように；向かい合って