========================================================================
3. LA RIĈULO, KIU VOLIS DONI
贈りたかった金持ち
========================================================================
Tan Fu estis tre riĉa, tiel riĉa, fakte, ke
li ne konis la ĝustan valoron de sia mono.
タン・フーは非常に裕福で、実のところ、自分の金の正確な額さえ知らないほどだった。
Sed mono kontentigas
nur la bezonon havi, ĝi ne liberigas el la deziro esti.
だが金は、持つという欲求を満たすだけで、ある者でありたいという欲望からは解放してくれない。
Kaj Tan Fu sentis tiu-rilate mankon, kiu forprenis multon el lia viv-plezuro.
そしてタン・フーは、その点で何か足りないものを感じており、それが彼の人生の楽しみを大いに奪っていた。
Mankis al li universala famo.
彼に欠けていたのは、広く行き渡る名声だった。
Li opiniis, ke oni ne sufiĉe konsideras lin.
彼は、自分は十分に重んじられていないと思っていた。
Li forte deziris, ke ĉiuj ordinaraj homoj
trovu lin ekster-ordinara.
彼は、すべての普通の人々が自分を並外れた人物だと思うことを強く望んでいた。
Li volis,
ke la tuta urbo rigardu
lin grava kaj
bona, ke la tuta regiono
pri-kantu lin kiel altan
mult-povulon.
町じゅうが自分を重要で善良な人物として見なし、地域じゅうが自分を高貴で大きな力を持つ者として歌い上げることを、彼は望んでいた。
Li bezonis
senti, per la diroj de
la sam-urbanoj, ke
li estas rimarkinda
homo.
町の人々の言葉によって、自分が注目すべき人間であると感じることを、彼は必要としていた。
Proksime al li vivis malriĉa
Ĝjaŭ.
彼の近くには、貧しいジャウが住んでいた。
Ĉi-lasta lin konis bone,
sed neniam vizitis
sian riĉan proksimulon.
ジャウは彼をよく知っていたが、その金持ちの隣人の家を一度も訪ねたことがなかった。
Pro tio Tan Fu ege malkontentis.
そのことでタン・フーはひどく不満だった。
Li vidis
en tio superecan sintenon de
Ĝjaŭ al li.
彼は、そのことの中に、ジャウが自分を見下している態度を読み取っていた。
'Se li venus', li pensis, 'mi donus al li monon, grandule, kaj li certe rakontus pri mia bona koro en
la tuta regiono.
『もし彼が来たなら』と彼は思った。『私は彼に気前よく金をやるだろうし、彼はきっと私のやさしい心を地域じゅうで語るだろう。
Oni ĉie pri-kantus
mian altan valoron.
人々はどこでも私の大きな価値を歌い上げるだろう。
Li bel-parolus al mi
pri mi, kun la espero ricevi
pli, kaj tiel sentigus al mi mian grandegan povon.
彼は、もっともらえることを期待して、私に向かって私のことを美辞麗句で語り、そうして私に自分の巨大な力を感じさせるだろう。
Estus plaĉe ricevi lian
dankan rigardon.
彼の感謝に満ちたまなざしを受けるのは気持ちがよいだろう。
Kaj ne nur rigarde li
dankus, sed ankaŭ bel-vorte.
しかも彼は目つきだけでなく、美しい言葉でも感謝するだろう。
Li amus min kaj li raportus al la tuta loĝantaro, kiel bon-kora mi estas.
彼は私を愛し、私がどれほど善良な心の持ち主であるかを住民全体に伝えるだろう。
La homoj salutus min estime kiel bon-faranton.
人々は善行者として敬意をもって私にあいさつするだろう。
Kaj tut-lande mia famo
fine brilus
kiel suno.'
そしてついには国じゅうで私の名声が太陽のように輝くだろう。』
Sed Ĝjaŭ neniam venis.
だがジャウは決して来なかった。
Tamen foje, nevole, ili
renkontiĝis.
しかしあるとき、望まずして二人は出会った。
"Kial vi
neniam vizitas min?"
Tan Fu demandis.
「なぜ君は一度も私を訪ねないのか」とタン・フーはたずねた。
"Mi estas riĉa.
「私は金持ちだ。
Mi ŝatas doni, kaj vi bezonas
monon.
私は与えるのが好きで、君は金を必要としている。
Se vi nur
venus kaj petus...
君がただ来て頼みさえすれば……。
Estas granda feliĉo en
la fakto senti sin dankinda.
感謝されるに値する者だと感じることには大きな幸福がある。
Se tiun plezuron
vi havigus al mi, vi ricevus multe.
もしその喜びを君が私に与えてくれるなら、君は多くを受け取るだろう。
Multe pli ol vi antaŭ-vidus.
君の予想よりはるかに多くだ。
Mi ja sci-povas larĝe
doni.
私は実際、気前よく与えることができるのだ。
Mi havas grandan koron."
私は大きな心を持っている。」
"Certe, certe," Ĝjaŭ
respondis.
「なるほど、なるほど」とジャウは答えた。
"Vi havas multe da mono.
「あなたにはたくさんのお金があります。
Sed el viaj paroloj klaras, ke vi
ne volas doni senpage.
ですが、あなたの言葉から明らかなのは、あなたが無償で与えたいのではないということです。
Vi pretas, ne doni, sed
inter-ŝanĝi vian monon
kontraŭ plezuro: la plezuro ricevi
dankojn kaj senti vin bona.
あなたは与える準備があるのではなく、自分の金を喜びと交換する用意があるのです。すなわち、感謝を受け取り、自分を善人だと感じる喜びと。
Se mi poste rakontus, ke vi ŝatas doni pro simpla amo doni, pro pura ŝato igi homon feliĉa —
kaj nur tio estas homa boneco, ĉu ne? — tiam mi dirus malveron.
もしあとで私が、あなたはただ与えること自体を愛して、ただ人を幸福にしたいという純粋な気持ちから与えるのだ――そしてそれだけが人間的な善なのですよね?――と語ったなら、私はうそを言うことになります。
Ĉu dono, kiun la ricevanto devas
pagi, eĉ se nur per vortoj,
ankoraŭ estas dono?"
受け取る者が、たとえ言葉だけであっても代価を払わねばならない贈り物は、まだ贈り物と言えるのでしょうか。」
'Li ne komprenas mian bon-korecon', Tan Fu pensis.
『彼は私の善意を理解していない』とタン・フーは思った。
'Por lin devigi ekkoni ĝin, mi prezentos
al li ideon tiel mirigan, ke
li ĵetos
sin al miaj piedoj por
elmontri danko-plenan miron'.
『それを彼に思い知らせるために、私はあまりに驚くべき考えを示して、彼が感謝に満ちた驚きを表すために私の足元に身を投げ出すほどにしてやろう。』
"Mi pretas doni al vi, li diris,
"tutan kvinonon de miaj riĉaĵoj.
「私は君に」と彼は言った。「私の財産のまるまる五分の一を与える用意がある。
Vi tiam
ne povos nei,
ke mi estas granda
bonulo.
そうなれば、私がたいへんな善人だということを君は否定できまい。
Vi iros rakonti ĉie la
feliĉon, kiun mi kaŭzis al vi.
君は、私が君にもたらした幸福をあちこちで語って回るだろう。
Oni diras, ke vi brile poemas.
君は見事な詩を作ると言われている。
Certe vi
verkos pri
mi poemon, kiun la tuta
lando ripetos al si."
きっと君は私について、国じゅうが口にする詩を書くことだろう。」
Sed Ĝjaŭ ne konsentis:
だがジャウは同意しなかった。
"Mi timas, sinjoro mult-monulo,
ke vi ne
havas ĝustan komprenon
pri la situacio.
「おそれながら、大金持ちの旦那さま、あなたはこの状況を正しく理解しておられないようです。
Kiel eblus fari,
kion vi deziras?
どうしてあなたの望むことが可能でしょうか。
Ni tute ne estos egalaj.
私たちはまったく対等にはなりません。
Ni eĉ estos tro
malegalaj.
むしろ、あまりにも不平等です。
Vi havos kvar kvinonojn,
mi havos nur unu.
あなたは五分の四を持ち、私はたった五分の一しか持ちません。
Mi sentos tiel forte mian subecon!
私は自分の劣った立場を痛いほど感じるでしょう。
Mia situacio aperos al mi malplaĉa rilate al la via.
私の境遇は、あなたのそれと比べると、不愉快なものに思えるでしょう。
Mi ne povos ne pensi multe pri tiuj kvar kvinonoj, kiujn vi havos.
あなたが持つその五分の四のことを、私はどうしても何度も考えてしまうでしょう。
Pripensu do: vi estos kvaroble pli riĉa ol mi!
考えてみてください。あなたは私の四倍も豊かなのです。
Kiel mi povus tion ŝati?
どうしてそんなことを私が好めるでしょう。
Mi malamos vin pro
tio, ke
la pli grandan parton de via riĉo
vi tenis por vi.
あなたが財産のより大きな部分を自分のために取っておいたことで、私はあなたを憎むでしょう。
Ne.
いいえ。
Mi ne povus poeme prezenti
vin bonulo."
私はあなたを善人として詩に描くことなどできません。」
"Kaj se mi donos
al vi
la duonon
de mia tuta havaĵo?"
「では、私の全財産の半分を君にやるとしたら?」
"La duonon, ĉu vere?
「半分ですって、本当に?
Tio kompreneble estas io alia.
それはもちろん別の話です。
Ekde tiam, niaj
situacioj estos samaj.
そうなれば、その時から私たちの境遇は同じになります。
Pri tio mi estos vere feliĉa.
それなら私は本当にうれしいでしょう。
Mi plezure sentos min riĉa.
自分を金持ちだと感じられるのは、きっと楽しいことです。
Mi ĝojos.
私はうれしいでしょう。
Sed ve!
けれども、残念ながら!
Mi ne povos grand-paroli
pri via
ekster-ordinara graveco, kiel
vi deziras, ĉar ĝi
ne plu estos io speciala.
あなたの望むように、あなたの並外れた偉さを大げさに語ることはできません。もはやそれは特別なものではなくなるからです。
Mi estos same riĉa, same ekster-ordinara,
ĉar mi iĝos riĉa
en unu minuto, dum vi
longe laboris komerce por
riĉigi vin.
私も同じだけ裕福で、同じだけ並外れた者になるのですから。私は一分で金持ちになるのに対し、あなたは金持ちになるために長いあいだ商売で働いたのです。
Mi povos daŭre pensi kaj
pensadi, mi ne trovos en vi superecon,
kiun mi povus prikanti."
いくら考えてみても、あなたの中には、私がたたえて歌えるような優れたところを見いだせないでしょう。」
"Bone, bone," Tan Fu diris, pli kaj
pli malkontenta.
「よろしい、よろしい」とタン・フーは、ますます不機嫌になりながら言った。
"Mi donos al vi ĉion, kion mi havas."
「私は君に、私の持っているものを全部やろう。」
"La tuton, ĉu vere?"
「全部ですって、本当に?」
"La tuton."
「全部だ。」
"La tutan tuton, ĉu"
「全部の全部、ですか?」
"La tutan tuton, ĉion."
「全部の全部、何もかもだ。」
"Ĉion, ĉion, ĉion?"
「何もかも、何もかも、何もかも?」
"Ĉion, ĉion, ĉion."
「何もかも、何もかも、何もかもだ。」
Ĝjaŭ larĝe ridetis.
ジャウは大きく微笑んだ。
"Bone.
「よろしい。
Bonege.
すばらしい。
Mi estos ege riĉa.
私はとても金持ちになります。
Tio estas bonega
ideo.
それは実にすばらしい考えです。
Mia koro estos en paco,
ĉar mi ne plu havos zorgojn
pri mono.
私はもう金の心配をしなくてよくなるので、心は安らぐでしょう。
Kaj eble ankaŭ via koro
estos paca, ĉar vi ne plu havos zorgojn pri famo.
そしてたぶん、あなたの心も安らぐでしょう。もう名声の心配をしなくてよくなるのですから。
La tuta lando ja certe parolos pri vi, ĉu ne?"
国じゅうがきっとあなたのことを話すでしょう、そうでしょう?」
"Tute certe, jes.
「まったくその通り、そうだ。
Mi fin-fine ricevos la
famon, kiun mi indas
ricevi."
私はついに、自分が受けるに値する名声を手に入れるのだ。」
"Jes, vi ege ĝojos.
「ええ、あなたはたいそう喜ぶでしょう。
Ankaŭ mi ĝojos.
私も喜ぶでしょう。
Kiam mi montriĝos
publike, la tuta ĉeestantaro salutos min
kun granda estimo.
私が人前に姿を見せれば、その場の人々はみな大きな敬意をもって私にあいさつするでしょう。
Homoj ja ĝenerale alte konsideras riĉulojn.
人は一般に金持ちを高く評価するものですから。
Mi ĝojos pri tiu ĝenerala
konsiderado,
kiun dank' al
vi mi
ricevos, same
kiel mi ĝojas nun
pri la propra mem-estimo,
pri mia bona
sano kaj pri mia propra rid-plena maniero konsideri la
vivon.
私は、あなたのおかげで受け取るその世間一般の高い評価を喜ぶでしょう。ちょうど今、自分自身への尊敬、自分の健康、そして笑いに満ちた自分自身の人生の見方を喜んでいるのと同じように。
Mi nur povos senti min vere danka
al vi,
ĉu ne?"
私はただ本当にあなたに感謝していると感じることができるだけでしょう、そうですよね?」
Tan Fu ridetis, kvankam
li sentis sin iom
malĝoja kaj
ne sciis, kiel reagi al
la paroloj de Ĝjaŭ.
タン・フーは少し悲しい気持ちになり、ジャウの言葉にどう反応してよいかわからなかったが、それでも微笑んだ。
"Jes, certe," li respondis.
「うむ、もちろんだ」と彼は答えた。
"Danka al mi."
「私に感謝するのだ。」
"Tio ĝojigos vin, kiu tiom
ŝatas dankojn.
「感謝がそんなに好きなあなたは、それでうれしいでしょう。
Donu do al mi vian tutan riĉon,
mi plezure akceptos.
では私にあなたの全財産をください、喜んで受け取りましょう。
Vi havos plu nenion.
あなたはもう何も持たなくなります。
Kaj mi, tiel supera al vi en la
rigardo de la socio, ne
bezonos bel-vorti pri vi.
そして私は、社会の目から見てあなたよりはるかに上位になるので、あなたについて美辞麗句を述べる必要はありません。
Kial mi tion farus?
なぜそんなことをするでしょう。
Vi ja estos nur senhava malriĉulo.
あなたはただの無一文の貧乏人になるのですから。
Mi plezure poemos pri la propra feliĉo.
私は喜んで自分自身の幸福について詩を書くでしょう。
Sed kiu venos por
prikanti la
grandecon de la alia,
kun forta espero tiel ricevi
iom da mono?
だが、そうして少しばかり金を得たいという強い望みを抱いて、他人の偉大さを歌いに来るのは誰でしょう。
Kiu venos eldiri sian grandan
estimon kaj altan konsideradon?
大きな敬意と高い評価を口にするために来るのは誰でしょう。
Venos vi, ĉu ne?
来るのはあなたでしょう、そうですよね。
Ĉu ne mirige, ke kun aŭ sen
mono, mi ĉiam kontentas
pli?"
金があってもなくても、私のほうがいつもより満足しているとは、不思議ではありませんか。」
NOVAJ VORTOJ
新出語
egala
等しい
estimi
尊敬する
famo
名声
ĝoji
喜ぶ
ja
実に
komerco
商売
konsideri
考慮する
koro
心
kvankam
〜だけれども
paco
平和
plezuro
喜び
preta
準備できた
propra
自分の
publiko
公共の
regiono
地域
socio
社会
universala
普遍的な
ve
ああ
verki
書く
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
re-koni
見分ける
sci-povi
知ることができる