========================================================================
2. LA MIRIGA SKATOLO
不思議な箱
========================================================================
Dum mi laboris en
Afriko por Tutmonda
San-Organizo, mi
ĉeestis
multajn mirigajn okazaĵojn, kiujn eĉ post
longa pripensado mi ne sukcesas
kompreni.
私がアフリカで世界保健機関のために働いていたあいだ、私は多くの驚くべき出来事に立ち会いましたが、それらは長く考えたあとでもなお理解できません。
Jen unu.
その一つをお話ししましょう。
Foje mi estis en
vilaĝo kaj unu el la junuloj tie
ek-malsan-iĝis.
あるとき私は村にいて、そこの若者の一人が病気になり始めました。
Li ne plu povis stari.
彼はもう立つことができませんでした。
Se oni starigis lin,
li falis.
人が彼を立たせると、彼は倒れました。
Kaj li preskaŭ ne plu
povis movi sin.
そして彼はほとんどもう身動きもできませんでした。
Nur malfacile li parolis.
話すこともやっとでした。
Ne temis pri ŝajnigo,
ekzemple pro deziro ne labori,
aŭ io simila.
それは、たとえば働きたくないから病気のふりをしている、というようなことではありませんでした。
La eŭropa doktoro,
kiu tie troviĝis
kun mi, faris ĉiujn provojn necesajn en
tia okazo por certiĝi
pri la vero.
そこに私と一緒にいたヨーロッパ人の医師は、このような場合に真実を確かめるために必要なすべての検査を行いました。
Estus neeble kaŝi al li la
veron, ĉar li konis
ĉiujn eblecojn kaj sciis, kiamaniere agi por ricevi certecon.
彼には真実を隠すことは不可能だったでしょう。なぜなら、彼はあらゆる可能性を知っており、確実さを得るためにどのように行動すべきかを知っていたからです。
La eŭropa doktoro faris multajn demandojn al
la juna malsanulo kaj longe, stude,
rigardis ĉion en li
el ĉiuj
flankoj, sed li
povis nur diri:
そのヨーロッパ人医師は若い病人に多くの質問をし、長いあいだ、注意深く、彼のあらゆる面をあらゆる方向から観察しましたが、ただこう言うことしかできませんでした。
"Mi ne komprenas.
「私にはわかりません。
Ĉio devus funkcii bone.
すべては正常に働くはずです。
Vi ŝajne estas en bonega sano.
あなたは見たところ、とても健康です。
Vi devus povi stari kaj
moviĝi, sed
vi ne povas, kaj
mi ne komprenas, kial."
立つことも動くこともできるはずなのに、あなたにはできない。そして私には、その理由がわからないのです。」
Iu amiko de la junulo
decidis viziti tiun-kiu-havas-povon-pri-nevid-eblaĵoj — la fakulon pri super-naturaj aferoj:
la sorĉiston — kaj li akceptis, ke ni iru
kun li.
その若者のある友人は、「見えないものごとに力を持つ者」――超自然の事柄の専門家、すなわち呪術師――を訪ねることに決め、私たちが一緒に行くことも受け入れました。
"Nun ni vidos ion interesan," la doktoro
diris al mi.
「これで何か面白いものが見られるでしょう」と医師は私に言いました。
Mi jesis.
私はうなずきました。
Mi min demandis, kian
metodon la sorĉisto uzos por
provi re-sanigi
la junulon.
私は、呪術師がその若者を再び健康にしようとして、どんな方法を使うのだろうかと自問していました。
La sorĉisto
estis maljuna viro,
kiu bonvenigis
nin plej amike.
その呪術師は老人で、私たちをきわめて親切に迎え入れました。
Tio iom mirigis min, ĉar
mia antaŭa sperto estis, ke vilaĝaj
sorĉistoj ne ŝatas
eŭropajn doktorojn.
それは私を少し驚かせました。というのも、私のそれまでの経験では、村の呪術師たちはヨーロッパ人の医師を好まなかったからです。
Nia kunulo rakontis pri
la malsano.
私たちの同行者がその病気について話しました。
Dum longa tempo la sorĉisto diris kaj
faris nenion.
長いあいだ、呪術師は何も言わず、何もしませんでした。
Fine li ekstaris
por iri preni brilan aĵon,
kiu troviĝis ie
en lia hejmo.
ついに彼は立ち上がり、自分の家のどこかにあった、光る物を取りに行きました。
Mi diras "aĵon",
ĉar mi vere
ne povus priskribi ĝin.
私が「物」と言うのは、それを本当に説明できないからです。
Estis eta afero kun
multaj brilaj flankoj, kiuj donis al
ĝi malsimplan formon.
それは多くの光る面を持った小さなもので、そのために複雑な形をしていました。
Kiam oni vidis tiun aĵon, oni tute ne povis bildigi al si,
kio povas
esti ĝia uzo.
その物を見ると、それが何に使うものなのか、まるで想像できなかった。
Tiun aĵon li metis sur tableton kaj
rigardis tre
forte, sen-move.
彼はその物を小さな台の上に置き、身動きせずに、非常に強くそれを見つめました。
Neniam li turnis sin al ni aŭ al la
vilaĝano.
彼は一度も私たちやその村人のほうへ向きませんでした。
Li nur rigardis la
aferon.
ただその物を見つめているだけでした。
Post du aŭ tri minutoj,
li komencis eligi
tre malaltajn sonojn, pli
malpli kantajn.
二、三分たつと、彼は非常に低い音を、いくらか歌うように出し始めました。
Ĉu estis
kanto, ĉu estis poemo,
ĉu estis simple rediraĵo,
kiun li ree
kaj ree ripetis, mi ne povas
sciigi al vi, ĉar ni ne komprenis la vortojn.
それが歌だったのか、詩だったのか、それとも彼が何度も何度も繰り返していた単なる言い回しだったのか、私にはあなたにお伝えできません。というのも、私たちにはその言葉が理解できなかったからです。
Eĉ la vilaĝano ne komprenis.
その村人でさえ理解できませんでした。
La sono, fakte, estis
tre malforta,
preskaŭ ne aŭdebla.
実際、その音はとても弱く、ほとんど聞こえないほどでした。
Eble eĉ ne estis vortoj, nur sonoj
sen lingva signifo.
もしかすると、それは言葉ですらなく、ただ言語的意味を持たない音だったのかもしれません。
Dum li tiel elkantis siajn
ekster-ordinarajn
sonojn, li malrapide movis sin.
そのように異様な音を歌うように出しながら、彼はゆっくりと体を動かしました。
Li restis sida, kompreneble, sed la
supra duono
de li moviĝis dekstren kaj maldekstren, tien
kaj reen, fojfoje ankaŭ
antaŭen kaj malantaŭen.
もちろん座ったままでしたが、彼の上半身は右へ左へ、あちらへこちらへ、ときには前へ後ろへも動きました。
La movoj kuniris kun
la kanto.
その動きは、その歌に合わせていた。
Dum li tiel faris, li ĉiam rigardis same forte la brilan formon antaŭ si.
そのようにしているあいだじゅう、彼は常に、自分の前にあるその光る形を同じ強さで見つめていました。
La supra parto de li moviĝis, sed lia rigardo restis sam-direkta: ĉiam
ĝin tenis la brilaĵo.
彼の上半身は動いていましたが、その視線は同じ方向のままでした。いつもその光る物が彼の視線を引きつけていたのです。
Kiom da tempo ni restis tie,
senmove, senparole, mi ne povus
diri.
私たちがどれほどのあいだそこで、身動きもせず、口もきかずにいたのか、私には言えなかった。
Estis tag-meze ekstere, kaj en la ĉielo brilis varmega suno, sed en la sen-fenestra hejmo,
kie ni sidis, oni povus pensi,
ke nun estas nokto,
ĉar preskaŭ nenio videblis: nur
tiu brila dudek-flanka
afero, kaj, iomete, la sorĉisto,
kiu movis
sin malrapide per movoj, kiuj kunfunkciis kun
la muziko de lia nekomprenebla
kanto.
外は真昼で、空には焼けつくような太陽が輝いていたが、私たちが座っていた窓のない家の中では、今は夜なのだと思ってしまいそうだった。というのも、ほとんど何も見えなかったからである。見えたのは、あの輝く二十面体の物と、わずかに、理解できない歌の音楽に呼応する動きでゆっくり身を動かしていた呪術師だけだった。
Kaj jen li finis sian mirigan agadon.
すると彼は、その驚くべき行為を終えた。
Dum minuto li restis
senmova.
一分ほど、彼は動かないままでいた。
Nenio aŭdiĝis.
何も聞こえなかった。
Iom post iom li aperis kiel homo, kiu malrapide eliras
el dormo.
しだいに彼は、ゆっくり眠りから出てくる人のように見えてきた。
Li ekrigardis nin, kaj
ŝajnis, ke li ne
estas tute certa, kie
li troviĝas kaj kiuj sidas apud li.
彼は私たちを見やり、今自分がどこにいて、そばに座っているのが誰なのか、完全にはわかっていないように見えた。
Li diris
kelkajn vortojn en la loka lingvo.
彼は現地の言葉で二言三言話した。
Nia kunulo tradukis:
私たちの連れが訳した。
"La malsanon kaŭzis lia
fratino," li
diris, "la
fratino de
la junulo."
「病気を引き起こしたのは、あの若者の姉か妹です」と彼は言った。
"Kiel?", "Kial?"
ni du diris samtempe.
「どうやって？」「なぜ？」と、私たち二人は同時に言った。
"Kial?
「なぜかって？
Ĉar, ŝia-opinie, li agis malbone, kaj ŝi sentis fortan malamon al li.
彼女の考えでは、彼は悪いことをしたので、それで彼女は彼を強く憎むようになったのです。
Ŝi ne akceptas, ke li
amas la
knabinon, kun kiu li
pli kaj pli ofte pasigas
la tempon."
彼が、ある娘とますます頻繁に時を過ごし、その娘を愛していることを、彼女は受け入れられないのです。」
"Kion ŝi faris por
malsanigi sian fraton?"
「自分の兄か弟を病気にするために、彼女は何をしたのですか？」
"Ŝi kaptis lian volon, metis ĝin en ujon, kaj
kaŝis ĝin ie en la naturo."
「彼の意志をつかまえ、それを容器に入れ、自然のどこかに隠したのです。」
"Lian volon, ĉu?"
「彼の意志、ですって？」
Ni ne komprenis, sed venis neniu
respondo.
私たちにはわからなかったが、返事は来なかった。
"Kion ni faru?" demandis la doktoro.
「私たちはどうしたらよいのですか」と医者がたずねた。
La sorĉisto ekstaris.
呪術師は立ち上がった。
"Ni iru viziti
la fratinon,
kaj paroligu ŝin."
「その姉か妹を訪ねて、話をさせよう。」
Kiam ni eliris
el lia nokto-plena hejmo,
la suno igis nin unu-minute senvidaj, tiel
brila ĝi estis.
夜のように暗い彼の家から出ると、太陽があまりにまぶしくて、私たちはしばらく目が見えなかった。
Ni eksekvis la sorĉiston al
dometo.
私たちは呪術師のあとについて小さな家へ向かった。
Tie la fratino loĝis.
そこに、その姉か妹が住んでいた。
La sorĉisto alprenis plej timigan sin-tenon, gravulan.
呪術師は、威厳に満ちた、実に恐ろしい身構えをとった。
Oni sentis, ke li
estas ulo grand-pova,
kiun oni ne kontraŭ-staru,
se oni deziras plu
vivi bonan vivon.
彼は大きな力を持つ男であり、これからもよい暮らしをしたいなら逆らってはならない相手なのだ、と感じられた。
"Mi scias, kion vi faris al via frato,"
li diris.
「お前が自分の兄か弟に何をしたか、私は知っている」と彼は言った。
Videble, ŝi ege ektimis.
見たところ、彼女はひどくおびえた。
"Mi devus scii, ke vi venos,
kaj ke utilos al
nenio fari mian faron," ŝi respondis.
「あなたが来ることも、私のしたことが何の役にも立たないことも、知っているべきでした」と彼女は答えた。
Ŝia sinteno montris, ke
ŝi unu-flanke sub-metas sin, dum ali-flanke ŝi plej forte
deziras malakcepti la
intervenon de "la ulo kun
la povoj".
その態度は、一方では従おうとしながら、他方では「力を持つ男」の介入をどうしても拒みたがっていることを示していた。
Sed kion ŝi povus fari?
だが、彼女に何ができただろうか。
Al sorĉisto
oni ne povas kontraŭ-stari.
呪術師には逆らえないのだ。
"Diru, kien vi metis ĝin!"
「どこにそれを置いたのか言え！」
Ŝi ne demandis, pri kio
li parolas.
彼女は、彼が何のことを言っているのか尋ねなかった。
Ŝi ne miris pri lia diro.
彼の言葉に驚きもしなかった。
Ŝi eligis tre
simplajn vortojn: "Venu
kun mi!"
彼女が口にしたのは、ごく簡単な言葉だった。「私と来て！」
Ni forlasis la vilaĝon.
私たちは村を離れた。
Post longa irado, komence sur mallarĝa vojeto,
poste inter altaj kreskaĵoj,
kie neniu vojo plu troviĝis, ni alvenis apud
rivereton.
長く歩き、最初は細い小道を、その後はもう道などまったくない丈高い草木のあいだを進んで、私たちは小川のほとりに着いた。
Ŝi montris ter-levaĵon,
malgrandan monteton, kiun iuj
bestetoj faris el
tero kaj pecoj de malnovaj kreskaĵoj.
彼女は土の盛り上がり、小さな塚を指さした。それは小さな動物たちが土と古い草木のかけらで作ったものだった。
"Mi ĝin kaŝis en tio,"
ŝi diris.
「私はそれをその中に隠しました」と彼女は言った。
Ni ĉiuj staris flanke, dum la sorĉisto malkonstruis la altaĵeton.
呪術師がその小高まりを崩しているあいだ、私たちはみな脇に立っていた。
El ĝi li fine eligis la
ujon: tre etan
skatolon, kiu ne povus
enhavi pli ol ion ege
malgrandan.
やがて彼はその中から容器を取り出した。とても小さな箱で、きわめて小さなものしか入らないはずのものだった。
Mi esperis,
ke li tuj malfermos ĝin, sed
tion li ne faris.
私は彼がすぐにそれを開けることを期待したが、彼はそうしなかった。
Nia grupeto samvoje revenis
vilaĝen.
私たちの小さな一行は同じ道を通って村へ戻った。
Tuj ni iris al
la loĝejo de la malsana viro.
そしてすぐに病気の男の住まいへ向かった。
Li kuŝis
sur la tero ĉe sia
pordo, duone
ene, duone ekstere.
彼は戸口のところの地面に、半ば中に、半ば外に出るようにして横たわっていた。
La sorĉisto alparolis lin:
呪術師は彼に呼びかけた。
"Vian volon forprenis via fratino,
kaj ĝin kaŝis, sed ni devigis ŝin redoni ĝin al ni.
「お前の意志は、お前の姉か妹に取り去られて隠された。だが私たちは、彼女にそれを返させた。
Tamen, antaŭ ol vi
rajtos ĝin
ricevi, mi devas unue
scii, kion vi volas, ke okazu
al via
fratino."
だが、それをお前に返す前に、お前がその姉か妹にどうなってほしいのかを、まず私は知らねばならない。」
La frato restis senparola.
その若者は言葉を失ったままだった。
Li movis sin eĉ ne iomete.
彼はほんの少しも動かなかった。
Malrapide li turnis
la rigardon al la fratino.
ゆっくりと彼は視線を姉か妹へ向けた。
En ĝi estis nek
miro nek malamo.
そのまなざしの中には、驚きも憎しみもなかった。
"Nenio speciala okazu al ŝi," li fine diris, ege
malrapide.
「彼女に特別なことは何も起こらないでほしい」と、彼はついに、きわめてゆっくりと言った。
Ŝajnis, ke li ne
havas forton sufiĉan por
fari la etajn movojn necesajn
por paroli.
話すのに必要なわずかな動きをするだけの力さえ、彼には足りないように思われた。
Kaj li aldonis: "Ŝi
komprenos.
そして彼は付け加えた。「彼女はわかるでしょう。
Eble jam nun ŝi komprenis.
もう今すでにわかったかもしれません。
Tio sufiĉas."
それで十分です。」
La sorĉisto
transdonis la skatolon.
呪術師は箱を手渡した。
La malsanulo ĝin malfermis.
病人はそれを開けた。
Mi staris tute proksime kaj tre bone
povis vidi: en ĝi
estis
nenio.
私はすぐそばに立っていて、はっきり見ることができた。中には何もなかった。
Dum la junulo rigardegis
plu kaj plu
tiun nenion,
lia maniero sin teni ŝanĝiĝis.
その若者がその何もないものをいつまでも見つめているうちに、彼の身のこなしは変わっていった。
Lia senbrila rigardo refariĝis brila; li, antaŭe senmova, komencis moviĝi; vivo revenis
en homon tri-kvarone endorman.
生気のなかった目はふたたび輝きを取り戻し、さっきまで動かなかった彼は動き始め、四分の三眠ったようだった人間に生命が戻ってきた。
Fine, li facil-move ekstaris kaj larĝe ridetis al ni.
ついには彼は軽やかに立ち上がり、私たちに大きく微笑んだ。
Li dankis nin kaj komencis paroli
tute rapide.
彼は私たちに礼を言い、実に早口で話し始めた。
El la timiga malsano
restis nenio plu.
あの恐ろしい病気はもう何も残っていなかった。
Longe la eŭropa doktoro kaj
mi priparolis tiun
okazaĵon, sed ni ne
trovis
respondon al niaj
sindemandoj.
ヨーロッパ人の医者と私は、その出来事について長いあいだ話し合ったが、自分たちの問いへの答えを見つけることはできなかった。
Miriga
okazaĵo, kiu aldoniĝis al aliaj mirigaĵoj, kiujn ni tra-vivis en Afriko.
それは、私たちがアフリカで体験したほかの不思議な出来事に加わる、驚くべき出来事だった。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias,
kion opinii pri ĝi.
今日に至るまで、私はそれについてどう考えるべきかわからない。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu
vi spertis similajn aferojn aŭ aŭdis pri ili de ver-ama
persono, kiun vi bone konas kaj al kiu vi povas
kredi?
では読者の友よ、あなたは似たようなことを体験したことがあるだろうか、あるいは、よく知っていて信じることのできる真実を愛する人から、そのような話を聞いたことがあるだろうか。
Kion vi
opinias?
あなたはどう思うか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Afriko
アフリカ
Eŭropo
ヨーロッパ
fako
専門分野
formo
形
konstrui
建てる
lingvo
言語
levi
持ち上げる
metodo
方法
pasi
過ぎる
poemo
詩
ripeti
繰り返す
rivero
川
signifi
意味する
skatolo
箱
sorĉi
魔法をかける
sperti
経験する
temo
テーマ
traduki
翻訳する
utila
役に立つ
vilaĝo
村
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-ven-igi
歓迎する
pri-skribi
書き記す
sin-teno
態度
sub-meti
下に置く