========================================================================
2. LA MIRIGA SKATOLO
不思議な箱
========================================================================
Dum mi laboris en
Afrik
o por Tutmonda
San-Organizo, mi
ĉeestis
multajn mirig
ajn okazaĵ
ojn, kiujn eĉ post
longa pripensado mi
ne
sukcesas
kompreni.
私がアフリカで世界保健機関のために働いていたあいだ、私は多くの驚くべき出来事に立ち会いましたが、それらは長く考えたあとでもなお理解できません。
Jen unu.
その一つをお話ししましょう。
Foje mi estis en
vilaĝo kaj unu el la
jun
uloj tie
ek-malsan-iĝ
is.
あるとき私は村にいて、そこの若者の一人が病気になり始めました。
Li ne plu pov
is stari.
彼はもう立つことができませんでした。
Se oni starigis lin,
li falis.
人が彼を立たせると、彼は倒れました。
Kaj li preskaŭ ne plu
povis mov
i sin.
そして彼はほとんどもう身動きもできませんでした。
Nur malfacile li parol
is.
話すこともやっとでした。
Ne temis pri ŝajnig
o,
ekzemple pro deziro ne labori,
aŭ
io simil
a.
それは、たとえば働きたくないから病気のふりをしている、というようなことではありませんでした。
La eŭropa doktoro,
kiu tie troviĝis
kun mi, far
is ĉiu
jn provojn necesajn en
tia okazo por certiĝi
pri la ver
o.
そこに私と一緒にいたヨーロッパ人の医師は、このような場合に真実を確かめるために必要なすべての検査を行いました。
Estus ne
eble kaŝi al li la
veron, ĉar li konis
ĉiujn eblecojn kaj sci
is, kia
manier
e agi por ricevi cert
econ.
彼には真実を隠すことは不可能だったでしょう。なぜなら、彼はあらゆる可能性を知っており、確実さを得るためにどのように行動すべきかを知っていたからです。
La eŭropa doktoro far
is mult
ajn demandojn al
la juna mal
sanulo kaj longe, stud
e,
rigardis ĉion en li
el ĉiuj
flankoj, sed li
povis nur diri:
そのヨーロッパ人医師は若い病人に多くの質問をし、長いあいだ、注意深く、彼のあらゆる面をあらゆる方向から観察しましたが、ただこう言うことしかできませんでした。
"Mi ne komprenas.
「私にはわかりません。
Ĉio devus
funkcii bone.
すべては正常に働くはずです。
Vi ŝajne est
as en bon
ega sano.
あなたは見たところ、とても健康です。
Vi devus pov
i stari kaj
moviĝi, sed
vi ne pov
as, kaj
mi ne komprenas, kial
."
立つことも動くこともできるはずなのに、あなたにはできない。そして私には、その理由がわからないのです。」
Iu amiko de la junulo
decidis vizit
i tiun-kiu
-havas
-povon-pri-nevid-ebl
aĵoj — la fakulon pri super
-naturaj aferoj:
la sorĉist
on — kaj li akcept
is, ke ni ir
u
kun li.
その若者のある友人は、「見えないものごとに力を持つ者」――超自然の事柄の専門家、すなわち呪術師――を訪ねることに決め、私たちが一緒に行くことも受け入れました。
"Nun ni vidos ion interes
an," la doktoro
diris al
mi.
「これで何か面白いものが見られるでしょう」と医師は私に言いました。
Mi jesis.
私はうなずきました。
Mi min demandis, kian
metodon la sorĉisto uz
os por
prov
i re-sanigi
la junul
on.
私は、呪術師がその若者を再び健康にしようとして、どんな方法を使うのだろうかと自問していました。
La sorĉisto
estis mal
juna viro,
kiu bonven
igis
nin plej amik
e.
その呪術師は老人で、私たちをきわめて親切に迎え入れました。
Tio iom mirig
is min, ĉar
mia antaŭa sperto estis
, ke vilaĝaj
sorĉ
istoj ne ŝatas
eŭrop
ajn doktorojn.
それは私を少し驚かせました。というのも、私のそれまでの経験では、村の呪術師たちはヨーロッパ人の医師を好まなかったからです。
Nia kunulo rakontis pri
la malsan
o.
私たちの同行者がその病気について話しました。
Dum longa tempo la sorĉ
isto dir
is kaj
faris nenio
n.
長いあいだ、呪術師は何も言わず、何もしませんでした。
Fine li ek
staris
por iri preni brilan aĵ
on,
kiu trov
iĝis ie
en lia hejm
o.
ついに彼は立ち上がり、自分の家のどこかにあった、光る物を取りに行きました。
Mi diras "aĵon",
ĉar mi ver
e
ne povus
priskribi ĝi
n.
私が「物」と言うのは、それを本当に説明できないからです。
Estis eta afero kun
multaj brilaj flankoj, kiuj don
is al
ĝi malsimpl
an formon.
それは多くの光る面を持った小さなもので、そのために複雑な形をしていました。
Kiam oni vidis tiu
n aĵon, oni tute ne pov
is bildig
i al si,
kio povas
esti ĝia uzo.
その物を見ると、それが何に使うものなのか、まるで想像できなかった。
Tiun aĵon li
metis
sur tabl
eton kaj
rigard
is tre
fort
e, sen-mov
e.
彼はその物を小さな台の上に置き、身動きせずに、非常に強くそれを見つめました。
Neniam li turnis si
n al
ni aŭ
al la
vilaĝano.
彼は一度も私たちやその村人のほうへ向きませんでした。
Li nur rigard
is la
afer
on.
ただその物を見つめているだけでした。
Post du aŭ tri minut
oj,
li komencis
eligi
tre malalt
ajn sonojn, pli
malpli kant
ajn.
二、三分たつと、彼は非常に低い音を、いくらか歌うように出し始めました。
Ĉu estis
kanto, ĉu estis poem
o,
ĉu estis simple re
diraĵo,
kiun li ree
kaj
ree ripet
is, mi ne
povas
sciigi al
vi, ĉar ni
ne kompren
is
la vort
ojn.
それが歌だったのか、詩だったのか、それとも彼が何度も何度も繰り返していた単なる言い回しだったのか、私にはあなたにお伝えできません。というのも、私たちにはその言葉が理解できなかったからです。
Eĉ la vilaĝan
o ne komprenis
.
その村人でさえ理解できませんでした。
La sono, fakte, estis
tre malforta,
preskaŭ ne aŭdebla.
実際、その音はとても弱く、ほとんど聞こえないほどでした。
Eble eĉ ne estis vort
oj, nur sonoj
sen
lingva signifo.
もしかすると、それは言葉ですらなく、ただ言語的意味を持たない音だったのかもしれません。
Dum li tiel elkant
is siajn
ekster-ordinarajn
sonojn, li mal
rapid
e movis
sin.
そのように異様な音を歌うように出しながら、彼はゆっくりと体を動かしました。
Li restis sida, kompren
eble, sed la
supra duono
de li mov
iĝis dekstr
en kaj mal
dekstren, tien
kaj reen, foj
foje ankaŭ
antaŭen kaj mal
antaŭen.
もちろん座ったままでしたが、彼の上半身は右へ左へ、あちらへこちらへ、ときには前へ後ろへも動きました。
La movoj kuniris kun
la kanto.
その動きは、その歌に合わせていた。
Dum li tiel faris
, li ĉiam rigardis sam
e forte la brilan formon antaŭ
si.
そのようにしているあいだじゅう、彼は常に、自分の前にあるその光る形を同じ強さで見つめていました。
La supra parto de li mov
iĝ
is, sed
lia rigardo rest
is sam
-direkta: ĉiam
ĝin tenis
la brilaĵo.
彼の上半身は動いていましたが、その視線は同じ方向のままでした。いつもその光る物が彼の視線を引きつけていたのです。
Kiom da temp
o ni rest
is tie,
senmove, sen
parole, mi ne
povus
diri.
私たちがどれほどのあいだそこで、身動きもせず、口もきかずにいたのか、私には言えなかった。
Estis tag-meze ekster
e, kaj en la ĉielo bril
is varmeg
a suno, sed en la sen
-fenestra hejmo,
kie ni sid
is, oni pov
us pens
i,
ke nun estas nokt
o,
ĉar preskaŭ nenio
videbl
is: nur
tiu
brila dudek-flanka
afer
o, kaj, iom
ete, la sorĉisto,
kiu movis
sin malrapide per mov
oj, kiu
j kunfunkciis kun
la muziko de lia ne
komprenebla
kant
o.
外は真昼で、空には焼けつくような太陽が輝いていたが、私たちが座っていた窓のない家の中では、今は夜なのだと思ってしまいそうだった。というのも、ほとんど何も見えなかったからである。見えたのは、あの輝く二十面体の物と、わずかに、理解できない歌の音楽に呼応する動きでゆっくり身を動かしていた呪術師だけだった。
Kaj jen li finis
si
an mirigan agad
on.
すると彼は、その驚くべき行為を終えた。
Dum minuto li restis
senmova.
一分ほど、彼は動かないままでいた。
Nenio aŭdiĝis.
何も聞こえなかった。
Iom post iom li aper
is kiel homo, kiu mal
rapide el
iras
el
dormo.
しだいに彼は、ゆっくり眠りから出てくる人のように見えてきた。
Li ekrigardis nin, kaj
ŝajnis, ke li ne
estas tute certa, kie
li
troviĝ
as kaj kiuj sidas apud li.
彼は私たちを見やり、今自分がどこにいて、そばに座っているのが誰なのか、完全にはわかっていないように見えた。
Li diris
kelkajn vortojn en
la loka lingvo.
彼は現地の言葉で二言三言話した。
Nia kunulo tradukis:
私たちの連れが訳した。
"La malsanon kaŭzis lia
fratino," li
diris, "la
fratino de
la junul
o."
「病気を引き起こしたのは、あの若者の姉か妹です」と彼は言った。
"Kiel?", "Kial
?"
ni du diris sam
temp
e.
「どうやって?」「なぜ?」と、私たち二人は同時に言った。
"Kial?
「なぜかって?
Ĉar, ŝia-opinie, li ag
is
malbon
e, kaj ŝi sentis fort
an malamon al li.
彼女の考えでは、彼は悪いことをしたので、それで彼女は彼を強く憎むようになったのです。
Ŝi ne akceptas, ke li
am
as la
knabinon, kun kiu li
pli kaj pli
ofte pas
igas
la
tempon."
彼が、ある娘とますます頻繁に時を過ごし、その娘を愛していることを、彼女は受け入れられないのです。」
"Kion ŝi faris por
malsanigi sian frat
on?"
「自分の兄か弟を病気にするために、彼女は何をしたのですか?」
"Ŝi kaptis li
an volon, metis ĝi
n en
ujon, kaj
kaŝis ĝin ie en
la
naturo."
「彼の意志をつかまえ、それを容器に入れ、自然のどこかに隠したのです。」
"Lian volon, ĉu?"
「彼の意志、ですって?」
Ni ne komprenis, sed ven
is neniu
respond
o.
私たちにはわからなかったが、返事は来なかった。
"Kion ni faru?" demandis
la doktoro.
「私たちはどうしたらよいのですか」と医者がたずねた。
La sorĉisto ek
staris
.
呪術師は立ち上がった。
"Ni iru viziti
la
fratin
on,
kaj paroligu ŝin."
「その姉か妹を訪ねて、話をさせよう。」
Kiam ni eliris
el lia nokto-plena hejm
o,
la
suno ig
is nin unu
-minute sen
vidaj, tiel
brila ĝi estis.
夜のように暗い彼の家から出ると、太陽があまりにまぶしくて、私たちはしばらく目が見えなかった。
Ni eksekvis la sorĉ
iston al
dometo.
私たちは呪術師のあとについて小さな家へ向かった。
Tie la frat
ino loĝis.
そこに、その姉か妹が住んでいた。
La sorĉisto al
prenis plej tim
ig
an sin-tenon, gravul
an.
呪術師は、威厳に満ちた、実に恐ろしい身構えをとった。
Oni sentis, ke li
estas ulo grand-pov
a,
kiun oni ne
kontraŭ-staru,
se
oni deziras plu
vivi bonan viv
on.
彼は大きな力を持つ男であり、これからもよい暮らしをしたいなら逆らってはならない相手なのだ、と感じられた。
"Mi scias, kio
n vi far
is al
via frat
o,"
li diris.
「お前が自分の兄か弟に何をしたか、私は知っている」と彼は言った。
Videble, ŝi ege ek
tim
is.
見たところ、彼女はひどくおびえた。
"Mi devus scii, ke vi venos
,
kaj ke utilos al
nenio fari mi
an faron," ŝi
respondis
.
「あなたが来ることも、私のしたことが何の役にも立たないことも、知っているべきでした」と彼女は答えた。
Ŝia sinteno montris, ke
ŝi unu-flank
e sub-metas
sin, dum
ali-flanke ŝi plej fort
e
deziras malakcepti la
inter
venon de
"la ulo kun
la povoj".
その態度は、一方では従おうとしながら、他方では「力を持つ男」の介入をどうしても拒みたがっていることを示していた。
Sed kion ŝi
povus fari?
だが、彼女に何ができただろうか。
Al sorĉisto
oni ne pov
as kontraŭ
-stari.
呪術師には逆らえないのだ。
"Diru, kien vi met
is ĝin!"
「どこにそれを置いたのか言え!」
Ŝi ne demandis, pri kio
li
parolas
.
彼女は、彼が何のことを言っているのか尋ねなかった。
Ŝi ne miris pri li
a diro.
彼の言葉に驚きもしなかった。
Ŝi eligis tre
simplajn vortojn: "Ven
u
kun mi!"
彼女が口にしたのは、ごく簡単な言葉だった。「私と来て!」
Ni forlasis la vilaĝ
on.
私たちは村を離れた。
Post longa irado, komenc
e sur mal
larĝa voj
et
o,
poste inter altaj kreskaĵ
oj,
kie neniu vojo plu troviĝis
, ni
alven
is apud
rivereton.
長く歩き、最初は細い小道を、その後はもう道などまったくない丈高い草木のあいだを進んで、私たちは小川のほとりに着いた。
Ŝi montris ter
-levaĵ
on,
malgrandan monteton, kiu
n iuj
bestetoj faris el
tero kaj pec
oj de malnovaj kreskaĵ
oj.
彼女は土の盛り上がり、小さな塚を指さした。それは小さな動物たちが土と古い草木のかけらで作ったものだった。
"Mi ĝin kaŝis en tio
,"
ŝi diris.
「私はそれをその中に隠しました」と彼女は言った。
Ni ĉiuj star
is flank
e, dum la sorĉ
ist
o malkonstruis la
alt
aĵet
on.
呪術師がその小高まりを崩しているあいだ、私たちはみな脇に立っていた。
El ĝi li fin
e elig
is la
ujon: tre etan
skatol
on, kiu ne povus
enhavi pli
ol ion ege
malgrandan.
やがて彼はその中から容器を取り出した。とても小さな箱で、きわめて小さなものしか入らないはずのものだった。
Mi esperis,
ke li tuj
malfermos ĝin, sed
tion li ne faris
.
私は彼がすぐにそれを開けることを期待したが、彼はそうしなかった。
Nia grupeto samvoje re
venis
vilaĝ
en.
私たちの小さな一行は同じ道を通って村へ戻った。
Tuj ni iris al
la
loĝej
o de la malsana vir
o.
そしてすぐに病気の男の住まいへ向かった。
Li kuŝis
sur la ter
o ĉe sia
pordo, duon
e
ene, duon
e ekstere.
彼は戸口のところの地面に、半ば中に、半ば外に出るようにして横たわっていた。
La sorĉisto al
parolis lin:
呪術師は彼に呼びかけた。
"Vian volon for
prenis
via fratin
o,
kaj ĝin kaŝis, sed
ni
devig
is ŝin redon
i ĝin al
ni.
「お前の意志は、お前の姉か妹に取り去られて隠された。だが私たちは、彼女にそれを返させた。
Tamen, antaŭ ol vi
rajtos ĝi
n
ricevi, mi devas unue
scii, kion vi volas
, ke okazu
al via
fratino."
だが、それをお前に返す前に、お前がその姉か妹にどうなってほしいのかを、まず私は知らねばならない。」
La frato restis senparol
a.
その若者は言葉を失ったままだった。
Li movis sin eĉ ne iom
ete.
彼はほんの少しも動かなかった。
Malrapide li
turnis
la rigardon al la frat
ino.
ゆっくりと彼は視線を姉か妹へ向けた。
En ĝi estis nek
miro nek mal
amo.
そのまなざしの中には、驚きも憎しみもなかった。
"Nenio speciala okaz
u al ŝi," li
fine dir
is, ege
mal
rapide.
「彼女に特別なことは何も起こらないでほしい」と、彼はついに、きわめてゆっくりと言った。
Ŝajnis, ke li ne
havas forton sufiĉan por
far
i la et
ajn movojn necesajn
por
paroli.
話すのに必要なわずかな動きをするだけの力さえ、彼には足りないように思われた。
Kaj li aldonis
: "Ŝi
komprenos.
そして彼は付け加えた。「彼女はわかるでしょう。
Eble jam nun
ŝi komprenis
.
もう今すでにわかったかもしれません。
Tio sufiĉas."
それで十分です。」
La sorĉisto
transdonis
la skatolon.
呪術師は箱を手渡した。
La malsanul
o ĝin malfermis.
病人はそれを開けた。
Mi staris tut
e proksime kaj
tre bone
povis vidi: en ĝi
estis
nenio.
私はすぐそばに立っていて、はっきり見ることができた。中には何もなかった。
Dum la jun
ulo rigardegis
plu kaj plu
tiun nenion,
lia maniero si
n teni ŝanĝ
iĝis.
その若者がその何もないものをいつまでも見つめているうちに、彼の身のこなしは変わっていった。
Lia senbrila rigard
o refar
iĝis bril
a; li, antaŭe senmova, komenc
is moviĝ
i; vivo re
venis
en
homon tri-kvarone en
dorman.
生気のなかった目はふたたび輝きを取り戻し、さっきまで動かなかった彼は動き始め、四分の三眠ったようだった人間に生命が戻ってきた。
Fine, li facil
-move ekstaris kaj
larĝe ridetis al
ni.
ついには彼は軽やかに立ち上がり、私たちに大きく微笑んだ。
Li dankis ni
n kaj komenc
is paroli
tute rapide.
彼は私たちに礼を言い、実に早口で話し始めた。
El la timiga malsano
rest
is nenio
plu.
あの恐ろしい病気はもう何も残っていなかった。
Longe la eŭropa doktoro kaj
mi priparol
is tiun
okazaĵon, sed ni ne
trovis
respondon al ni
aj
sindemandoj.
ヨーロッパ人の医者と私は、その出来事について長いあいだ話し合ったが、自分たちの問いへの答えを見つけることはできなかった。
Miriga
okazaĵo, kiu
aldoniĝ
is al
aliaj mir
igaĵoj, kiujn ni tra
-viv
is en Afrik
o.
それは、私たちがアフリカで体験したほかの不思議な出来事に加わる、驚くべき出来事だった。
Eĉ hodiaŭ mi ne scias
,
kio
n opinii pri
ĝi.
今日に至るまで、私はそれについてどう考えるべきかわからない。
Kaj vi, amiko leganto, ĉu
vi spert
is simil
ajn aferojn aŭ aŭd
is
pri ili de ver
-ama
person
o, kiun vi bone kon
as kaj al kiu vi povas
kredi?
では読者の友よ、あなたは似たようなことを体験したことがあるだろうか、あるいは、よく知っていて信じることのできる真実を愛する人から、そのような話を聞いたことがあるだろうか。
Kion vi
opinias?
あなたはどう思うか。
NOVAJ VORTOJ
新出語
Afriko
アフリカ
Eŭropo
ヨーロッパ
fako
専門分野
formo
形
konstrui
建てる
lingvo
言語
levi
持ち上げる
metodo
方法
pasi
過ぎる
poemo
詩
ripeti
繰り返す
rivero
川
signifi
意味する
skatolo
箱
sorĉi
魔法をかける
sperti
経験する
temo
テーマ
traduki
翻訳する
utila
役に立つ
vilaĝo
村
NOVAJ KUNMETOJ
新しい複合語
bon-ven-igi
歓迎する
pri-skribi
書き記す
sin-teno
態度
sub-meti
下に置く